#!cexversion 3.0 #!citelibrary name#Lewis & Short Dictionary in Markdown. Original license info: Text provided by Perseus Digital Library, with funding from The National Endowment for the Humanities. Original version available for viewing and download at http://www.perseus.tufts.edu/. urn#urn:cite2:cex:fufolio.2018a:markdownLS license#CC 3.0 NC-BY-SA. // // Collection Inventory: // This lexicon is a CITE Collection. // The other identified collections allow CITE to discover that // the dictionary's entry, in this collection, is formatted in Markdown // #!citecollections URN#Description#Labelling property#Ordering property#License urn:cite2:hmt:ls.markdown:#Lewis & Short Latin Dictionary. Markdown#urn:cite2:hmt:ls.markdown.key:#urn:cite2:hmt:ls.markdown.seq:#CC 3.0 NC-BY-SA // // This is a collection of extended text properties // urn:cite2:fufolio:extended_text_properties.v1:#Extended Text Properties#urn:cite2:fufolio:extended_text_properties.v1.label:##CC-BY-SA // // Properties for the extended_text_properties extension // In addition to the (standard) URN and label, there are: // a propertyurn, identifying the property of type "string", and // its type, an enumerated list of supported extensions. // (a different collection could define any other set of extension types.) // #!citeproperties Property#Label#Type#Authority list urn:cite2:fufolio:extended_text_properties.v1.urn:#URN#Cite2Urn# urn:cite2:fufolio:extended_text_properties.v1.label:#Label#String# urn:cite2:fufolio:extended_text_properties.v1.propertyurn:#Property URN#Cite2Urn# urn:cite2:fufolio:extended_text_properties.v1.extendedtype:#Extended Text Type#String#geojson,pleiadesuri,latlong,markdown,teixml // // Records for the extended_text_properties collection. // Note that we can identify properties at the versioned-collection-level _or_ // at the individual object level. // #!citedata urn#label#propertyurn#extendedtype urn:cite2:fufolio:extended_text_properties.v1:ls_md#Lewis and Short (Markdown)#urn:cite2:hmt:ls.markdown.entry:#markdown // Definition of the L&S Collection #!citeproperties Property#Label#Type#Authority list urn:cite2:hmt:ls.markdown.seq:#Seq#Number# urn:cite2:hmt:ls.markdown.urn:#URN#Cite2Urn# urn:cite2:hmt:ls.markdown.key:#Key#String# urn:cite2:hmt:ls.markdown.entry:#Entry#String# #!citedata seq#urn#key#entry 1#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n0#A1#A, a, indecl. n. (sometimes joined with `I` *littera*), the first letter of the Latin alphabet, corresponding to the a, α of the other Indo-. European languages: A primum est: hinc incipiam, et quae nomina ab hoc sunt, Lucil. ap. Terent. Scaur. p. 2255 P.: sus rostro si humi A litteram impresserit, Cic. Div. 1, 13, 23 : ne in A quidem atque S litteras exire temere masculina Graeca nomina recto casu patiebantur, Quint. 1, 5, 61. `II` The sound of the A is *short* or *long* in every part of the word; as, ăb, păter, ită; ā, māter, frustrā. During a short period (between about 620 and 670 A. U. C. = from 134 to 84 B.C.) *long a* was written *aa*, probably first by the poet L. Attius, in the manner of the Oscan language; so we find in Latin inscriptions: AA. CETEREIS (i.e.a ceteris), CALAASI, FAATO, HAACE, MAARCIVM, PAAPVS, PAASTORES, VAARVS; and in Greek writing, MAAPKO Ψ Ψ IO Σ MAAPKEAAO Σ, KOINTON MAAPKION (like Osc. aasas = Lat. āra, Osc. Paapi = Lat. Pāpius, Osc. Paakul = Lat. Pāculus, Pācullus, Pācuvius, etc.), v. Ritschl, Monum. Epigr. p. 28 sq., and cf. Mommsen, Unterital. Dialekte, p. 210 sq. (The Umbrian language has gone a step farther, and written *long a* by *aha*, as Aharna, Naharcom, trahaf, etc.; cf. Aufrecht and Kirchhoff, Umbrische Sprachdenkm. p. 76 sq.) Vid. also the letters E and U. `III` In etymological and grammatical formation of words, *short a* very often (sometimes also *long a*) is changed into other vowels. `I.A` *Short a* is changed, `I.A.1`, into *long a* — `I.1.1.a` In consequence of the suppression of the following consonants at the end or in the middle of the word: ŭb, *ā;* vădis, *vūs;* ăg-, ăg-men, *exāmen;* tăg-, *contūmino;* căd-, *cāsus*. Hence also in the *abl. sing.* of the first decl., and in the particles derived from it. in consequence of the suppression of the original ablat. end. - *d* : PRAEDAD (Col. Rostr.), *praedā;* SENTENTIAD (S. C. de Bacch.), *sententiā;* EXTBAD (ib.), *extrā;* SVPRAD (ib.), *suprā*. —Hence, `I.1.1.b` In perfect forms: scăb-o, *scābi;* căveo, *cūvi;* făv-eo, *fāvi;* păv-eo, *pāvi* (for scăbui, căvui, făvui, păvui). `I.1.1.c` In other forms: ăgo, *ambūges;* păc-, păc-iscor, *pâcis* (pâx); săg-ax, *sūgus*, *sāga;* măc-er, *mâcero;* făg- ( φαγεῖν), *fūgus*. (Contrary to analogy, *ă* remains short in dănunt, from dă-in-unt, V. Ritschl, l.l.p. 17.) `I.A.2` *Short a* is changed into é or ē— `I.1.1.a` Into é. (a) Most frequently in the second part of compounds, particularly *before two consonants* : facio, *confectus;* jacio, *conjectus;* rapio, *dereptus;* dăm-, damno, *condemno;* fāl-, fallo, *fefelli;* măn-, mando, *commendo;* scando, *ascendo;* ăp-, aptus, *ineptus;* ăr-, ars, *iners*, *sollers;* ăn-, annus, *perennis;* căpio, *auceps;* căput, *triceps;* ăgo, *remex;* jăcio, *objex*. And thus in Plautus, according to the best MSS., *dispenno, dispessus* from pando, *compectus* from compăciscor, *anteceptus* from capio (on the other hand, in Vergil, according to the best MS., *aspurgo, attractare, deiractare*, kept their *a* unchanged). Sometimes *ă* is changed into *ĕ* also before *one consonant* (but in this case it is usually changed into *ĭ;* v. infra, 3. a. *a*.): grădior, *ingrĕdior;* pătior, *perpĕtior;* părio, *repĕrio;* păro, *vitupĕro;* ăp-, *coepi* (i. e. co-ŭpi); căno, *tubicĕn, tibicĕn;* in the reduplicated *carcĕr* (from carcar) *farfŏrus* (written also farfārus); and so, according to the better MSS., *aequipĕro* from păro, and *defĕtigo* from fătigo. In words taken from the Greek: τάλαντον, *talŏntum;* φάλαρα, *phalŏrae;* σίσαρον, *sisŏr* (but, according to the best MSS., *cumŭra* from καμάρα, not *camŏra*). `I.1.1.b` *Short a* is changed to ē in some perfect forms: ăgo, *ēgi;* fūcio, *féci;* jăci, *jĕci;* frag-, frango, *frēgi;* căpio, cēpi, and păg-, pango, *pēgi* (together with *pepĭgi* and *panxi*, v. pango). `I.A.3` *Short a* is changed to ĭ, a (most frequently in the second part of compounds) before *one consonant* : ăgo, *abĭgo;* făcio, *confĭcio;* cădo, *concĭdo;* sălio, *assĭlio;* răpio, *abrĭpio;* păter, *Juppĭter* (in Umbrian lang. unchanged, Jupater), *Marspĭter; Diespĭter, Opĭter;* rătus, *irrĭtus;* ămicus, *inìmicus* (but *ŭ* remains unchanged in *adŭmo, impătiens*, and in some compounds of a later period of Roman literature, as *praejacio, calefacio*, etc.). — Sometimes also before *two consonants* (where it is usually changed into *ĕ;* v. supra, 2. α. β.): tăg-, tango, *contingo;* păg-, pango, *compingo* (unchanged in some compounds, as *peragro, desacro, depango, obcanto*, etc.). `I.1.1.b` *ă* is changed into ĭ in the reduplicated perfect forms: *cădo, cecĭdi; căno, cecĭni;* tăg-, tango, *tetĭgi;* păg-, pango, *pepĭgi*. `I.1.1.c` Likewise in some roots which have *ă* : păg-, *pignus;* străg- (strangulo, στράγγω), *stringo*. `I.1.1.d` In words taken from the Greek: μηχανή, *machĭna;* πατάνη, *patĭna;* βυκάνη, *bucĭna;* τρυτάνη, *trutĭna;* βαλανεῖον, *balĭneum;* Κατάνα, *Catĭna* (written also Catana); ‘ Ακράγας, *Agrĭgentum*. `I.A.4` *Short a* is changed into *short* or *long o*. `I.1.1.a` Into *ŏ* : scăbo, *scobs;* păr, pars, *portio;* dăm-, *dŏmo;* Fabii, *Fŏvii* (v. Paul. ex Fest. p. 87); μάρμαρον, *marmŏr;* Mars, redupl. Marmar, *Marmor* (Carm. Fratr. Arv.). `I.1.1.b` Into *ō* : dă-, dōnum, dōs; ăc-, ăcuo, ōcior (v. this art.). `I.A.5` *Short a* is changed into *ŭ* — `I.1.1.a` In the second part of compounds, particularly before *l, p*, and *b* : calco, *inculco;* salsus, *insulsus;* salto, *exsulto;* capio, *occŭpo;* răpio, *surrupio* and *surruptus* (also written surripio and surreptus); tăberna, *contŭbernium;* —before other consonants: quătio, *conoŭtio;* as, *decussis;* Mars, *Mamŭrius, Mamŭralia;* and once also *condumnari* (Tab. Bant. lin. 8, immediately followed by *condemnatus*, v. Klenze, Philol. Abhandl. tab. I., and Mommsen, Unterital. Dial. p. 149). `I.1.1.b` In words of Greek origin: ‘ Εκάβη, *Hecŭba;* σκυτάλη, *scutŭla;* κραιπάλη, *crapŭla;* πάσσαλος, *pessŭlus;* ᾶφλαστον, *aplustre;* θρίαμβος, *triumphus*. `I.1.1.c` *ă* is perhaps changed into *ŭ* in ulciscor, compared with alc-, ὐλέξω (arc-, arceo). `I.B` *Long a* is sometimes changed into *ē* or *ō*. `I.A.1` Into *é* : hālo, *anhélo;* fās-, *féstus, profēstus;* nām, *némpe*. `I.A.2` Into *ō* : gnā-, gnārus, ignārus, *ignōro*. (But in general *long a* remains unchanged in composition: lābor, *delūbor;* gnàvus, *ignūnus;* fàma, *infūmis*.) `IV` Contrary to the mode of changing Greek α into Latin *e, i, o, u* (v. supra), Latin *a* has sometimes taken the place of other Greek vowels in words borrowed from the Greek, as: λόγχη, *lancea;* κύλιξ, *călix;* Γανυμηὀης, *Caiāmitus*. `V` The repugnance of the Latin Language to the Greek combined vowels αο has caused the translocation of them in *Alumento* for Δαομέὸων (Paul. ex Fest. p. 18 Müll.).— Greek α is suppressed in *Hercules* from ‘ Ηρακλῆς (probably in consequence of the inserted *u;* in late Latin we find *Heracla* and *Heracula*, cf. Ritschl, in Rhein. Mus. Neue Folge, vol. 12, p. 108). `VI` Latin *ă* was early combined with the vowels *i* and *u*, forming the diphthongs *ai* and *au;* by changing the *i* into *e*, the diphthong *ai* soon became *ae*. So we find in the oldest inscriptions: AIDE, AIDLLIS, AIQVOM, GNAIVOD, HAICE, DVELONAI, TABELAI, DATAI, etc., which soon gave place to aedem, aedilis, aequom, Gnaeo, haec, Bellonae, tabellae, datae, etc. (the Col. Rostr. has PRAESENTE, PRAEDAD, and the S. C. de Bacch. AEDEM. The triphthong *aei*, found in CONQVAEISIVEI (?), is very rare; Miliar. Popil. lin. 11, v. Ritschl, l. l. p. 21). In some poets the old gen. sing. of the first decl. (- *ai*) is preserved, but is dissyllabic, *āī*. So in Ennius: *Albūī Longūī, terrūī frugiferāī, frondosāī, lunāī, viāī;* in Vergil: *aulāī, aurāī, aquāī, pictāī;* in Ausonius: *herāī*. `I.B` *ue* as well as *au* are changed into other vowels. `I.A.1` The sound of *ae, e*, and *oe* being very similar, these vowels are often interchanged in the best MSS., So we find *caerimonia* and *cerimonia, caepa* and *cēpa, saeoulum* and *séculum; scaena* and *scēna; caelum* and *coelum, haedus* and *hoedus, macstus* and *moestus; cena, coena*, and *caena*, etc. `I.A.2` In composition and reduplications *ae* becomes *í* : aequus, *iníquus;* quaero, *inquíro;* laedo, *illído;* taedet, *pertisum* (noticed by Cic.); aestumo, *exístumo;* cuedo, *cecídi, concído, homicida*. `I.A.3` *ae* is also changed into *í* in a Latinized word of Greek origin: Ἀχαιός Ἀχαι?ός', *Achíous*. `I.A.4` The diphthong *au* is often changed to *ó* and *ú* (the latter particularly in compounds): *caudex, códex; Claudius, Clodius; lautus, lotus; plaustrum, plōstrum; plaudo, plōdo, explōdo; paululum, pōlulum; faux, suffōco; si audes* (acc. to Cic. or acc. to others, si audies), *sódes*, etc.; *claudo, inclūdo; causa, accūso*. Hence in some words a regular gradation of *au, o, u* is found: *claudo, clōdicare*, *clúdo; raudus, ródus, rúdus; caupo*, *cópa, cūpa; naugae, nōgae* (both forms in the MSS. of Plautus), *nūgae; fraustra*, *frode, frude* (in MSS. of Vergil); cf. Ritschl, in Wintercatalog 1854-55, and O. Ribbeck, in Jahn's Neue Jahrb. vol. 77, p. 181 sq.—The change of *au* into *oē* and *ō* appears only in audio, (oboedio) *obēdio*. `I.A.5` *Au* sometimes takes the place of *av-: faveo, fautum, favitor, fautor; navis, navita, nauta;* avis, *auceps, auspex*. So Latin *aut* corresponds to Sanscr. *avo*. (whence - *vā*, Lat. - *ve*), Osc. *avti*, Umbr. *ute, ote;* and so the Lat. preposition *ab*, through *av*, becomes *au* in the words *aufero* and *aufugio* (prop. av-fero, av-fugio, for ab-fero, ab-fugio). Vid. the art. ab *init.* `VII` In primitive roots, which have their kindred forms in the sister-languages of the Latin, the original *a*, still found in the Sanscrit, is in Latin either preserved or more frequently changed into other vowels. `I.A` *Original a* preserved: Sanscr. *mātri*, Lat. màter; S. *bhrātri*, L. fràter; S. *nāsā*, L. nàsus and nàris; S. *ap*, L. aqua; S. *apa*, L. ab; S. *nāma*, L. năm; S. ćatur, L. quattuor (in Greek changed: τἑτταρες); S. *capūla*, L. căput (in Greek changed: κεφαλή, etc.). `I.B` *Original a* is changed into other Latin vowels— `I.A.1` Into *e* : S. *ad*, L. ed (ĕdo); S. *as*, L. es (esse); S. *pat*, L. pet (peto); S. *pād*, L. pĕd (pès); S. *dant*, L. dent (dens); S. *ǵan*, L. gen (gigno); S. *mā*, L. mè-tior; S. *saptan*, L. septem; S. *daśan*, L. decem; S. *śata*, L. centum; S. *aham*, L. ŏgo; S. *pāra*, L. per; S. *paśu*, L. pŏcus; S. *asva*, L. ŏquus, etc. `I.A.2` Into *i* : S. *an-*, *a-* (neg. part.), L. in-: S. *ana* (prep.), L. in; S. *antar*, L. inter; S. *sama*, L. similis; S. *agni*, L. ignis; S. *abhra*, L. imber; S. *panéa*, L. quinque, etc. `I.A.3` Into *o* : S. *avi*, L. ŏvi (ovis); S. *vać*, L. vōc (voco); S. *pra*, L. pro; S. *pā*, L. po (pŏtum); S. *nāma*, L. nōmen; S. *api*, L. ŏb; S. *navan*, L. nŏvem; S. *nava*, L. nŏvus, etc. `I.A.4` Into *u* : S. *marmara*, L. murmur. `I.A.5` Into *ai*, *ae* : S. *prati*, L. (prai) prae; S. *śaśpa*, L. caespes. `I.A.6` Into *different vowels* in the different derivatives: S. *mā*, L. mê-tior, mŏdus; S. *praó*, L. prŏcor, prŏcus; S. *vah*, L. vĕho, via. `I.C` Sometimes the Latin has preserved the original *a*, while even the Sanscrit has changed it: Lat. pa-, pater, Sanscr. *pd*, *pitri*. `I.A.2` As an abbreviation A. usually denotes the praenomen *Aulus;* A. A. = *Auli duo*, Inscr. Orell. 1530 (but A. A. = Aquae Aponi, *the modern Abano*, ib. 1643 sq.; 2620; 3011). The three directors of the mint were designated by III. VIRI A. A. A. F. F. (i. e. auro, argento, aeri flando, feriundo), ib. 569; 2242; 2379; 3134 al.; so also A. A. A., ib. 3441 (cf. Cic. Fam. 7, 13 *fin.*, and v. the art. Triumviri); A. D. A. *agris dandis adsignandis*, and A. I. A. *agris judicandis adsignandis;* A. O. *amico optimo;* A. P. *a populo* or *aediliciae potestatis;* A. P. R. *aerario populi Romani*. —Upon the voting tablets in judicial trials A. denoted *absoluo;* hence A. is called *littera salutaris*, Cic. Mil. 6, 15; v. littera. In the Roman Comitia A. (= *antiquo*) denoted the rejection of the point in question; v. antiquo. In Cicero's Tusculan Disputations the A. designated one of the disputants = *adulescens* or *auditor*, opp. to M. for *magister* or *Marcus* (Cicero); but it is to be remarked that the letters A and M do not occur in the best MSS. of this treatise; cf. edd. ad Cic. Tusc. 1, 5, 9.—In dates A. D. = *ante diem;* v. ante; A. U. C. = *anno urbis conditae;* A. P. R. C. *anno post Romam conditam*. 2#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1#a2#a, prep. =ab, v. ab. 3#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2#a3#ā, interj. =ah, v. ah. 4#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3#Aaron#Ăărōn (Ăārōn, Prud. Psych. 884), indecl. or ōnis, m., `I` *Aaron*, *brother of Moses*, and *first high-priest of the Hebrews*, Vulg. Exod. 4, 14; 6, 25 al. 5#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4#ab#ăb, ā, abs, prep. with abl. This IndoEuropean particle (Sanscr. apa or ava, Etr. av, Gr. ὐπό, Goth. af, Old Germ. aba, New Germ. ab, Engl. of, off) has in Latin the following forms: `I` *ap*, *af*, *ab* (av), *au-*, ā, *ă; aps*, *abs*, *as-*. The existence of the oldest form, *ap*, is proved by the oldest and best MSS. analogous to the prep. apud, the Sanscr. api, and Gr. ἐπί, and by the weakened form *af*, which, by the rule of historical grammar and the nature of the Latin letter *f*, can be derived only from *ap*, not from *ab*. The form *af*, weakened from *ap*, also very soon became obsolete. There are but five examples of it in inscriptions, at the end of the sixth and in the course of the seventh century B. C., viz.: AF VOBEIS, Inscr. Orell. 3114; AF MVRO, ib. 6601; AF CAPVA, ib. 3308; AF SOLO, ib. 589; AF LYCO, ib. 3036 ( *afuolunt* =avolant, Paul. ex Fest. p. 26 Múll., is only a conjecture). In the time of Cicero this form was regarded as archaic, and only here and there used in account-books; v. Cic. Or. 47, 158 (where the correct reading is *af*, not *abs* or *ab*), and cf. Ritschl, Monum. Epigr. p. 7 sq.—The second form of this preposition, changed from *ap*, was *ab*, which has become the principal form and the one most generally used through all periods—and indeed the only oue used before all vowels and *h;* here and there also before some consonants, particularly *l*, *n*, *r*, and *s;* rarely before *c*, *j*, *d*, *t;* and almost never before the labials *p*, *b*, *f*, *v*, or before *m*, such examples as *ab* Massiliensibus, Caes. B. C. 1, 35, being of the most rare occurrence.—By changing the *b* of *ab* through *v* into *u*, the form *au* originated, which was in use only in the two compounds *aufero* and *aufugio* for abfero, ab-fugio; *aufuisse* for afuisse, in Cod. Medic. of Tac. A. 12, 17, is altogether unusual. Finally, by dropping the *b* of *ab*, and lengthening the *a*, *ab* was changed into *á*, which form, together with *ab*, predominated through all periods of the Latin language, and took its place before all consonants in the later years of Cicero, and after him almoet exclusively.—By dropping the *b* without lengthening the *a*, *ab* occurs in the form *ă-* in the two compounds *ă-bîo* and *ă-pĕrio*, q. v.—On the other hand, instead of reducing *ap* to *a* and *ă*, a strengthened collateral form, *aps*, was made by adding to *ap* the letter *s* (also used in particles, as in *ex*, *mox*, *vix*). From the first, *aps* was used only before the letters *c*, *q*, *t*, and was very soon changed into *abs* (as *ap* into *ab*): abs chorago, Plaut. Pers. 1, 3, 79 (159 Ritschl): abs quivis, Ter. Ad. 2, 3, 1 : abs terra, Cato, R. R. 51; and in compounds: aps-cessero, Plaut. Trin. 3, 1, 24 (625 R.); id. ib. 3, 2, 84 (710 R): abs-condo, abs-que, abs-tineo, etc. The use of *abs* was confined almost exclusively to the combination *abs te* during the whole ante-classic period, and with Cicero till about the year 700 A. U. C. (=B. C. 54). After that time Cicero evidently hesitates between *abs te* and *a te*, but during the last five or six years of his life *a te* became predominant in all his writings, even in his letters; consequently *abs te* appears but rarely in later authors, as in Liv. 10, 19, 8; 26, 15, 12; and who, perhaps, also used abs conscendentibus, id. 28, 37, 2; v. Drakenb. ad. h. l. (Weissenb. *ab*).—Finally *abs*, in consequence of the following *p*, lost its *b*, and became *ds-* in the three compounds *aspello*, *as-porto*, and *as-pernor* (for asspernor); v. these words.—The late Lat. verb *abbrevio* may stand for adbrevio, the *d* of *ad* being assimilated to the following *b*.The fundamental signification of *ab* is *departure from some fixed point* (opp. to ad. which denotes motion to a point). `I` In space, and, `II` Fig., in time and other relations, in which the idea of departure from some point, as from source and origin, is included; Engl. *from*, *away from*, *out of; down from; since*, *after; by*, *at*, *in*, *on*, etc. `I` Lit., in space: ab classe ad urbem tendunt, Att. ap. Non. 495, 22 (Trag. Rel. p. 177 Rib.): Caesar maturat ab urbe proficisci, Caes. B. G. 1, 7 : fuga ab urbe turpissima, Cic. Att. 7, 21 : ducite ab urbe domum, ducite Daphnim, Verg. E. 8, 68. Cicero himself gives the difference between *ab* and *ex* thus: si qui mihi praesto fuerit cum armatis hominibus extra meum fundum et me introire prohibuerit, non *ex* eo, sed *ab* ( *from*, *away from*) eo loco me dejecerit....Unde dejecti Galli? *A* Capitolio. Unde, qui cum Graccho fucrunt? *Ex* Capitolio, etc., Cic. Caecin. 30, 87; cf. Diom. p. 408 P., and a similar distinction between *ad* and *in* under ad.—Ellipt.: Diogenes Alexandro roganti, ut diceret, si quid opus esset: *Nunc quidem paululum*, inquit, *a sole*, *a little out of the sun*, Cic. Tusc. 5, 32, 92. —Often joined with usque: illam (mulierem) usque a mari supero Romam proficisci, **all the way from**, Cic. Clu. 68, 192; v. usque, I.—And with ad, to denote the space passed over: siderum genus ab ortu ad occasum commeant, *from*... *to*, Cic. N. D. 2, 19 *init.*; cf. *ab*... *in* : venti a laevo latere in dextrum, ut sol, ambiunt, Plin. 2, 47, 48, § 128. `I...b` Sometimes with names of cities and small islands, or with domus (instead of the usual abl.), partie., in militnry and nautieal language, to denote the marching of soldiers, the setting out of a flcet, or the departure of the inhabitants from some place: oppidum ab Aenea fugiente a Trojā conditum, Cic. Verr. 2, 4, 33 : quemadmodum (Caesar) a Gergovia discederet, Caes. B. G. 7, 43 *fin.*; so id. ib. 7, 80 *fin.*; Sall. J. 61; 82; 91; Liv. 2, 33, 6 al.; cf.: ab Arimino M. Antonium cum cohortibus quinque Arretium mittit, Caes. B. C. 1, 11 *fin.*; and: protinus a Corfinio in Siciliam miserat, id. ib. 1, 25, 2 : profecti a domo, Liv. 40, 33, 2; of setting sail: cum exercitus vestri numquam a Brundisio nisi hieme summā transmiserint, Cic. Imp. Pomp. 12, 32; so id. Fam. 15, 3, 2; Caes. B. C. 3, 23; 3, 24 *fin.* : classe quā advecti ab domo fuerant, Liv. 8, 22, 6; of citizens: interim ab Roma legatos venisse nuntiatum est, Liv. 21, 9, 3; cf.: legati ab Orico ad M. Valerium praetorem venerunt, id. 24, 40, 2. `I...c` Sometimes with names of persons or with pronouns: pestem abige a me, Enn. ap. Cic. Ac. 2, 28, 89 (Trag. v. 50 Vahl.): Quasi ad adulescentem a patre ex Seleucia veniat, Plaut. Trin. 3, 3, 41; cf.: libertus a Fuflis cum litteris ad Hermippum venit, Cic. Fl. 20, 47 : Nigidium a Domitio Capuam venisse, id. Att. 7, 24 : cum a vobis discessero, id. Sen. 22 : multa merces tibi defluat ab Jove Neptunoque, Hor. C. 1, 28, 29 al. So often of a person instead of his house, lodging, etc.: videat forte hic te a patre aliquis exiens, *from the father*, i. e. *from his house*, Ter. Heaut. 2, 2, 6: so a fratre, id. Phorm. 5, 1, 5 : a Pontio, Cic. Att. 5, 3 *fin.* : ab eā, Ter. And. 1, 3, 21; and so often: a me, a nobis, a se, etc., *from my*, *our*, *his house*, etc., Plaut. Stich. 5, 1, 7; Ter. Heaut. 3, 2, 50; Cic. Att. 4, 9, 1 al. `I.B` Transf., without the idea of motion. To designate separation or distance, with the verbs *abesse*, *distare*, etc., and with the particles *longe*, *procul*, *prope*, etc. `I.B.1` Of separation: ego te afuisse tam diu a nobis dolui, Cic. Fam. 2, 1, 2 : abesse a domo paulisper maluit, Cic. Verr. 2, 4, 18, § 39 : tum Brutus ab Romā aberat, Sall. C. 40, 5 : absint lacerti ab stabulis, Verg. G. 4, 14.— `I.B.2` Of distance: quot milia fundus suus abesset ab urbe, Cic. Caecin. 10, 28; cf.: nos in castra properabamus, quae aberant bidui, id. Att. 5, 16 *fin.*; and: hic locus aequo fere spatio ab castris Ariovisti et Caesaris aberat, Caes. B. G. 1, 43, 1 : terrae ab hujusce terrae, quam nos incolimus, continuatione distantes, Cic. N. D. 2, 66, 164 : non amplius pedum milibus duobus ab castris castra distabant, Caes. B. C. 1, 82, 3; cf. id. lb. 1, 3, 103.—With *adverbs* : annos multos longinque ab domo bellum gerentes, Enn. ap. Non. 402, 3 (Trag. v. 103 Vahl.): cum domus patris a foro longe abesset, Cic. Cael. 7, 18 *fin.*; cf.: qui fontes a quibusdam praesidiis aberant longius, Caes. B. C. 3, 49, 5 : quae procul erant a conspectu imperii, Cic. Agr. 2, 32, 87; cf.: procul a castris hostes in collibus constiterunt, Caes. B. G. 5, 17, 1; and: tu procul a patria Alpinas nives vides, Verg. E. 10, 46 (procul often also with simple abl.; v. procul): cum esset in Italia bellum tam prope a Sicilia, tamen in Sicilia non fuit, Cic. Verr. 2, 5, 2, § 6; cf.: tu apud socrum tuam prope a meis aedibus sedebas, id. Pis. 11, 26; and: tam prope ab domo detineri, Cic. Verr. 2, 2, 3, § 6.—So in Cæsar and Livy, with *numerals* to designate the *measure of the distance* : onerariae naves, quae ex eo loco ab milibus passuum octo vento tenebatur, **eight miles distant**, Caes. B. G. 4, 22, 4; and without mentioning the *terminus a quo* : ad castra contenderunt, et ab milibus passunm minus duobus castra posuerunt, *less than two miles off* or *distant*, id. ib. 2, 7, 3; so id. ib. 2, 5, 32; 6, 7, 3; id. B. C. 1, 65; Liv. 38, 20, 2 (for which: duo milia fere et quingentos passus ab hoste posuerunt castra, id. 37, 38, 5). — `I.B.3` To denote the side or direction from which an object is viewed in its local relations, =a parte, *at*, *on*, *in* : utrum hacin feriam an ab laevā latus? Enn. ap. Plaut. Cist. 3, 10 (Trag. v. 38 Vahl.); cf.: picus et cornix ab laevā, corvos, parra ab dexterā consuadent, Plaut. As. 2, 1, 12 : clamore ab ea parte audito. *on this side*, Caes. B. G. 3, 26, 4: Gallia Celtica attingit ab Sequanis et Helvetiis flumen Rhenum, *on the side of the Sequani*, i. e. *their country*, id. ib. 1, 1, 5: pleraque Alpium ab Italiā sicut breviora ita arrectiora sunt, **on the Italian side**, Liv. 21, 35, 11 : non eadem diligentiā ab decumunā portā castra munita, **at the main entrance**, Caes. B. G. 3, 25 *fin.* : erat a septentrionibus collis, **on the north**, id. ib. 7, 83, 2; so, ab oriente, a meridie, ab occasu; a fronte, a latere, a tergo, etc. (v. these words). `II` Fig. `I.A` In time. `I.B.1` From a point of time, without reference to the period subsequently elapsed. *After* : Exul ab octava Marius bibit, Juv. 1, 40 : mulieres jam ab re divinȧ adparebunt domi, **immediately after the sucrifice**, Plaut. Poen. 3, 3, 4 : Caesar ab decimae legionis cohortatione ad dextrum cornu profectus, Caes. B. G. 2, 25, 1 : ab hac contione legati missi sunt, **immediately after**, Liv. 24, 22, 6; cf. id. 28, 33, 1; 40, 47, 8; 40, 49, 1 al.: ab eo magistratu, **after this office**, Sall. J. 63, 5 : a summā spe novissima exspectabat, **after the greatest hope**, Tac. A. 6, 50 *fin.* —Strengthened by the adverbs primum, confestim, statim, protinus, or the adj. recens, *immediately after*, *soon after* : ut primum a tuo digressu Romam veni, Cic. Att. 1, 5, 4; so Suet. Tib. 68: confestim a proelio expugnatis hostium castris, Liv. 30, 36, 1 : statim a funere, Suet. Caes. 85; and followed by statim: ab itinere statim, id. ib. 60 : protinus ab adoptione, Vell. 2, 104, 3 : Homerus qui recens ab illorum actate fuit, **soon after their time**, Cic. N. D. 3, 5; so Varr. R. R. 2, 8, 2; Verg. A. 6, 450 al. (v. also primum, confestim, etc.).— Sometimes with the name of a person or place, instead of an action: ibi mihi tuae litterae binae redditae sunt tertio abs te die, i. e. **after their departure from you**, Cic. Att. 5, 3, 1 : in Italiam perventum est quinto mense a Carthagine Novȧ, i. e. *after leaving* (=postquam a Carthagine profecti sunt), Liv. 21, 38, 1: secundo Punico (bello) Scipionis classis XL. die a securi navigavit, i. e. **after its having been built**, Plin. 16, 39, 74, § 192. —Hence the poct. expression: ab his, *after this* (cf. ὲκ τούτων), i. e. *after these words*, *hereupon*, Ov. M. 3, 273; 4, 329; 8, 612; 9, 764. `I.B.2` With reference to a subsequent period. *From*, *since*, *after* : ab horā tertiā bibebatur, **from the third hour**, Cic. Phil. 2, 41 : infinito ex tempore, non ut antea, ab Sullā et Pompeio consulibus, **since the consulship of**, id. Agr. 2, 21, 56 : vixit ab omni aeternitate, **from all eternity**, id. Div. 1, 51, 115 : cum quo a condiscipulatu vivebat conjunctissime, Nep. Att. 5, 3 : in Lycia semper a terrae motu XL. dies serenos esse, **after an earthquake**, Plin. 2, 96, 98, § 211 al. : centesima lux est haec ab interitu P. Clodii, **since the death of**, Cic. Mil. 35, 98; cf.: cujus a morte quintus hic et tricesimus annus est, id. Sen. 6, 19; and: ab incenso Capitolio illum esse vigesumiun annum, **since**, Sall. C. 47, 2 : diebus triginta, a quâ die materia caesa est, Caes. B. C. 1, 36.—Sometimes joined with *usque* and *inde* : quod augures omnes usque ab Romulo decreverunt, **since the time of**, Cic. Vat. 8, 20 : jam inde ab infelici pugnà ceciderant animi, **from the very beginning of**, Liv. 2, 65 *fin.* —Hence the adverbial expressions ab initio, a principio, a primo, *at*, *in*, or *from the beginning*, *at first;* v. initium, principium, primus. Likewise ab integro, *anew*, *afresh;* v. integer.—Ab... ad, *from* (a time)... *to* : ab horà octavā ad vesperum secreto collocuti sumus, Cic. Att. 7, 8, 4; cf.: cum ab horā septimā ad vesperum pugnatum sit, Caes. B. G. 1, 26, 2; and: a quo tempore ad vos consules anni sunt septingenti octoginta unus, Vell. 1, 8, 4; and so in Plautus strengthened by *usque* : pugnata pugnast usque a mane ad vesperum, **from morning to evening**, Plaut. Am. 1, 1, 97; id. Most. 3, 1, 3; 3, 2, 80.—Rarely ab... in: Romani ab sole orto in multum diei stetere in acie, *from*... *till late in the day*, Liv. 27, 2, 9; so Col. 2, 10, 17; Plin. 2, 31, 31, § 99; 2, 103, 106, § 229; 4, 12, 26, § 89. `I.1.1.b` Particularly with nouns denoting a time of life: qui homo cum animo inde ab ineunte aetate depugnat suo, **from an early age**, **from early youth**, Plaut. Trin. 2, 2, 24; so Cic. Off. 2, 13, 44 al.: mihi magna cum co jam inde a pueritiā fuit semper famillaritas, Ter. Heaut. 1, 2, 9; so, a pueritiā, Cic. Tusc. 2, 11, 27 *fin.*; id. Fam. 5, 8, 4: jam inde ab adulescentiā, Ter. Ad. 1, 1, 16 : ab adulescentiā, Cic. Rep. 2, 1 : jam a primā adulescentiā, id. Fam. 1, 9, 23 : ab ineunte adulescentiā, id. ib. 13, 21, 1; cf. followed by ad: usque ad hanc aetatem ab incunte adulescentiā, Plaut. Trin. 2, 2, 20 : a primis temporibus aetatis, Cic. Fam. 4, 3, 3 : a teneris unguiculis, **from childhood**, id. ib. 1, 6, 2 : usque a togà purā, id. Att. 7, 8, 5 : jam inde ab incunabulis, Liv. 4, 36, 5 : a primā lanugine, Suet. Oth. 12 : viridi ab aevo, Ov. Tr. 4, 10, 17 al.; rarely of animals: ab infantiā, Plin. 10, 63, 83, § 182.—Instead of the *nom*. *abstr*. very often (like the Greek ὲκ παιὸων, etc.) with concrete substantives: a pucro, ab adulescente, a parvis, etc., *from childhood*, etc.: qui olim a puero parvulo mihi paedagogus fuerat, Plaut. Merc. 1, 1, 90; so, a pausillo puero, id. Stich. 1, 3, 21 : a puero, Cic. Ac. 2, 36, 115; id. Fam. 13, 16, 4 (twice) al.: a pueris, Cic. Tusc. 1, 24, 57; id. de Or. 1, 1, 2 al.: ab adulescente, id. Quint. 3, 12 : ab infante, Col. 1, 8, 2 : a parvā virgine, Cat. 66, 26 al. —Likewise and in the same sense with adject.: a parvo, *from a little child*, or *childhood*, Liv. 1, 39, 6 *fin.*; cf.: a parvis, Ter. And. 3, 3, 7; Cic. Leg. 2, 4, 9: a parvulo, Ter. And. 1, 1, 8; id. Ad. 1, 1, 23; cf.: ab parvulis, Caes. B. G. 6, 21, 3 : ab tenero, Col. 5, 6, 20; and rarely of animals: (vacca) a bimā aut trimā fructum ferre incipit, Varr. R. R. 2, 1, 13. `I.B` In other relations in which the idea of going forth, proceeding, from something is included. `I.B.1` In gen. to denote departure, separation, deterring, avoiding, intermitting, etc., or distance, difference, etc., of inanimate or abstract things. *From* : jus atque aecum se a malis spernit procul, Enn. ap. Non. 399, 10 (Trag. v. 224 Vahl.): suspitionem et culpam ut ab se segregent, Plaut. Trin. 1, 2, 42 : qui discessum animi a corpore putent esse mortem, Cic. Tusc. 1, 9, 18 : hic ab artificio suo non recessit, id. ib. 1, 10, 20 al.: quod si exquiratur usque ab stirpe auctoritas, Plaut. Trin. 1, 2, 180 : condicionem quam ab te peto, id. ib. 2, 4, 87; cf.: mercedem gloriae flagitas ab iis, quorum, etc., Cic. Tusc. 1, 15, 34 : si quid ab illo acceperis, Plaut. Trin. 2, 2, 90 : quae (i. e. antiquitas) quo propius aberat ab ortu et divinā progenie, Cic. Tusc. 1, 12, 26 : ab defensione desistere, Caes. B. C. 2, 12, 4 : ne quod tempus ab opere intermitteretur, id. B. G. 7, 24, 2 : ut homines adulescentīs a dicendi studio deterream, Cic. de Or. 1, 25, 117, etc.—Of distance (in order, rank, mind, or feeling): qui quartus ab Arcesilā fuit, **the fourth in succession from**, Cic. Ac. 1, 12, 46 : tu nunc eris alter ab illo, **next after him**, Verg. E. 5, 49; cf.: Aiax, heros ab Achille secundus, **next in rank to**, Hor. S. 2, 3, 193 : quid hoc ab illo differt, **from**, Cic. Caecin. 14, 39; cf.: hominum vita tantum distat a victu et cultu bestiarum, id. Off. 2, 4, 15; and: discrepare ab aequitate sapientiam, id. Rep. 3, 9 *fin.* (v. the verbs differo, disto, discrepo, dissideo, dissentio, etc.): quae non aliena esse ducerem a dignitate, Cic. Fam. 4, 7 : alieno a te animo fuit, id. Deiot. 9, 24 (v. alienus). —So the expression ab re (qs. *aside from the matter*, *profit;* cf. the opposite, in rem), *contrary to one's profit*, *to a loss*, *disadvantageous* (so in the affirmative very rare and only ante-class.): subdole ab re consulit, Plaut. Trin. 2, 1, 12; cf. id. Capt. 2, 2, 88; more frequently and class. (but not with Cicero) in the negative, non, haud, ab re, *not without advantage* or *profit*, *not useless* or *unprofitable*, *adcantageous* : haut est ab re aucupis, Plaut. As. 1, 3, 71 : non ab re esse Quinctii visum est, Liv. 35, 32, 6; so Plin. 27, 8, 35; 31, 3, 26; Suet. Aug. 94; id. Dom. 11; Gell. 18, 14 *fin.*; App. Dogm. Plat. 3, p. 31, 22 al. (but in Ter. Ad. 5, 3, 44, ab re means *with respect to the money matter*). `I.B.2` In partic. `I.1.1.a` To denote an agent from whom an action proceeds, or by whom a thing is done or takes place. *By*, and in archaic and solemn style, *of*. So most frequently with *pass*. or *intrans*. *verbs* with pass. signif., when the active object is or is considered as a living being: Laudari me abs te, a laudato viro, Naev. ap. Cic. Tusc. 4, 31, 67: injuriā abs te afficior, Enn. ap. Auct. Her. 2, 24, 38: a patre deductus ad Scaevolam, Cic. Lael. 1, 1 : ut tamquam a praesentibus coram haberi sermo videretur, id. ib. 1, 3 : disputata ab eo, id. ib. 1, 4 al.: illa (i. e. numerorum ac vocum vis) maxime a Graeciā vetere celebrata, id. de Or. 3, 51, 197 : ita generati a naturā sumus, id. Off. 1, 29, 103; cf.: pars mundi damnata a rerum naturā, Plin. 4, 12, 26, § 88 : niagna adhibita cura est a providentiā deorum, Cic. N. D. 2, 51 al. —With *intrans*. *verbs* : quae (i. e. anima) calescit ab eo spiritu, **is warmed by this breath**, Cic. N. D. 2, 55, 138; cf. Ov. M. 1, 417: (mare) quā a sole collucet, Cic. Ac. 2, 105: salvebis a meo Cicerone, i. e. **young Cicero sends his compliments to you**, id. Att. 6, 2 *fin.* : a quibus (Atheniensibus) erat profectus, i. e. **by whose command**, Nep. Milt. 2, 3 : ne vir ab hoste cadat, Ov. H. 9, 36 al. —A substantive or adjective often takes the place of the verb (so with *de*, q. v.): levior est plaga ab amico quam a debitore, Cic. Fam. 9, 16, 7; cf.: a bestiis ictus, morsus, impetus, id. Off. 2, 6, 19 : si calor est a sole, id. N. D. 2, 52 : ex iis a te verbis (for a te scriptis), id. Att. 16, 7, 5 : metu poenae a Romanis, Liv. 32, 23, 9 : bellum ingens a Volscis et Aequis, id. 3, 22, 2 : ad exsolvendam fldem a consule, id. 27, 5, 6.—With an adj. : lassus ab equo indomito, Hor. S. 2, 2, 10 : Murus ab ingenio notior ille tuo, Prop. 5, 1, 126 : tempus a nostris triste malis, **time made sad by our misfortunes**, Ov. Tr. 4, 3, 36.—Different from per: vulgo occidebantur: per quos et a quibus? **by whom and upon whose orders?** Cic. Rosc. Am. 29, 80 (cf. id. ib. 34, 97: cujus consilio occisus sit, invenio; cujus manu sit percussus, non laboro); so, ab hoc destitutus per Thrasybulum (i. e. Thrasybulo auctore), Nep. Alc. 5, 4.—Ambiguity sometimes arises from the fact that the verb in the pass. would require *ab* if used in the active: si postulatur a populo, **if the people demand it**, Cic. Off. 2, 17, 58, might also mean, *if it is required of the people;* on the contrary: quod ab eo (Lucullo) laus imperatoria non admodum exspectabatur, not *since he did not expect military renown*, but *since they did not expect military renown from him*, Cic. Ac. 2, 1, 2, and so often; cf. Rudd. II. p. 213. (The use of the active dative, or dative of the agent, instead of *ab* with the pass., is well known, Zumpt, § 419. It is very seldom found in prose writers of the golden age of Roman liter.; with Cic. sometimes joined with the participles auditus, cognitus, constitutus, perspectus, provisus, susceptus; cf. Halm ad Cic. Imp. Pomp. 24, 71, and ad ejusdem, Cat. 1, 7 *fin.*; but freq. at a later period; e. g. in Pliny, in Books 2-4 of H. N., more than twenty times; and likewise in Tacitus seventeen times. Vid. the passages in Nipperd. ad Tac. A. 2, 49.) Far more unusual is the *simple abl*. in the designation of persons: deseror conjuge, Ov. H. 12, 161; so id. ib. 5, 75; id. M. 1, 747; Verg. A. 1, 274; Hor. C. 2, 4, 9; 1, 6, 2; and in prose, Quint. 3, 4, 2; Sen. Contr. 2, 1; Curt. 6, 7, 8; cf. Rudd. II. p. 212; Zumpt ad Quint. V. p. 122 Spalding. —Hence the adverbial phrase a se= ὐφ' ἑαυτοῦ, suā sponte, *of one's own uccord*, *spontaneously* : ipsum a se oritur et suā sponte nascitur, Cic. Fin. 2, 24, 78 : (urna) ab se cantat quoja sit, Plaut. Rud. 2, 5, 21 (al. eāpse; cf. id. Men. 1, 2, 66); so Col. 11, 1, 5; Liv. 44, 33, 6. `I.1.1.b` With names of towns to denote origin, extraction, instead of *gentile adjectives*. *From*, *of* : pastores a Pergamide, Varr. R. R. 2, 2, 1 : Turnus ab Aricia, Liv. 1, 50, 3 (for which Aricinus, id. 1, 51, 1): obsides dant trecentos principum a Corā atque Pometiā liberos, Liv. 2, 22, 2; and poet. : O longa mundi servator ab Albā, Auguste, *thou who art descended from the old Alban race of kings* (=oriundus, *or* ortus regibus Albanis), Prop. 5, 6, 37. `I.1.1.c` In giving the etymology of a name: eam rem (sc. legem, Gr. νόμον) illi Graeco putant nomine a suum cuique tribuendo appellatam, ego nostro a legendo, Cic. Leg. 1, 6, 19: annum intervallum regni fuit: id ab re... *interregnum* appellatum, Liv. 1, 17, 6: (sinus maris) ab nomine propinquae urbis Ambracius appellatus, id. 38, 4, 3; and so Varro in his Ling. Lat., and Pliny, in Books 1-5 of H. N., on almost every page. (Cf. also the arts. ex and de.) `I.1.1.d` With verbs of beginning and repeating: a summo bibere, in Plaut. *to drink in succession from the one at the head of the table* : da, puere, ab summo, Plaut. As. 5, 2, 41; so, da ab Delphio cantharum circum, id Most. 1, 4, 33: ab eo nobis causa ordienda est potissimum, Cic. Leg. 1, 7, 21 : coepere a fame mala, Liv. 4, 12, 7 : cornicem a caudā de ovo exire, **tail-foremost**, Plin. 10, 16, 18 : a capite repetis, quod quaerimus, Cic. Leg. 1, 6, 18 al. `I.1.1.e` With verbs of freeing from, defending, or protecting against any thing: a foliis et stercore purgato, Cato, R. R. 65 (66), 1: tantumne ab re tuast oti tibi? Ter. Heaut. 1, 1, 23; cf.: Saguntini ut a proeliis quietem habuerant, Liv. 21, 11, 5 : expiandum forum ab illis nefarii sceleris vestigiis, Cic. Rab. Perd. 4, 11 : haec provincia non modo a calamitate, sed etiam a metu calamitatis est defendenda, id. Imp. Pomp. 6, 14 (v. defendo): ab incendio urbem vigiliis munitam intellegebat, Sall. C. 32 : ut neque sustinere se a lapsu possent, Liv. 21, 35, 12 : ut meam domum metueret atque a me ipso caveret, Cic. Sest. 64, 133. `I.1.1.f` With verbs of expecting, fearing, hoping, and the like, *ab* =a parte, as, Cic. Att. 9, 7, 4: cum eadem metuam ab hac parte, *since I fear the same from this side;* hence, timere, metuere ab aliquo, not, *to be afraid of any one, but, to fear something* (proceeding from) *from him* : el metul a Chryside, Ter. And. 1, 1, 79; cf.: ab Hannibale metuens, Liv. 23, 36; and: metus a praetore, id. 23, 15, 7; v. Weissenb. ad h. l.: a quo quidem genere, judices, ego numquam timui, Cic. Sull. 20, 59 : postquam nec ab Romanis robis ulla est spes, **you can expect nothing from the Romans**, Liv. 21, 13, 4. `I.1.1.g` With verbs of fastening and holding: funiculus a puppi religatus, Cic. Inv. 2, 51, 154 : cum sinistra capillum ejus a vertice teneret, Q. Cic. Pet. Cons. 3. `I.1.1.h` Ulcisci se ab aliquo, *to take vengeance on one* : a ferro sanguis humanus se ulciscitur, Plin. 34, 14, 41 *fin.* `I.1.1.i` Cognoscere ab aliquâ re *to knoio* or *learn by means of something* (different from *ab aliquo*, to learn from some one): id se a Gallicis armis atque insignibus cognovisse, Caes. B. G. 1, 22. `I.1.1.j` Dolere, laborare, valere ab, instead of the simple abl. : doleo ab animo, doleo ab oculis, doleo ab aegritudine, Plaut. Cist. 1, 1, 62 : a morbo valui, ab animo aeger fui, id. Ep. 1, 2, 26; cf. id. Aul. 2, 2, 9: a frigore et aestu ne quid laborent, Varr. R. R. 2, 2, 17; so, a frigore laborantibus, Plin. 32, 10, 46, § 133; cf.: laborare ab re frumentaria, Caes. B. G. 7, 10, 1; id. B. C. 3, 9; v. laboro. `I.1.1.k` Where verbs and adjectives are joined with *ab*, instead of the simple abl., *ab* defines more exactly the respect in which that which is expressed by the verb or adj. is to be understood, *in relation to, with regard to, in respect to, on the part of* : ab ingenio improbus, Plaut. Truc. 4, 3, 59 : a me pudica'st, id. Curc. 1, 1, 51 : orba ab optimatibus contio, Cic. Fl. 23, 54; ro Ov. H. 6, 156: securos vos ab hac parte reddemus, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 24 *fin.* (v. securus): locus copiosus a frumento, Cic. Att. 5, 18, 2; cf.: sumus imparati cum a militibas tum a pecunià, id. ib. 7, 15 *fin.* : ille Graecus ab omni laude felicior, id. Brut. 16, 63 : ab unà parte haud satis prosperuin, Liv. 1, 32, 2 al.; so often in poets ab arte=arte, **artfully**, Tib. 1, 5, 4; 1, 9, 66; Ov. Am. 2, 4, 30. `I.1.1.l` In the statement of the motive instead of ex, propter, or the simple abl. causae, *from, out of, on account of, in consequence of* : ab singulari amore scribo, Balb. ap. Cic. Att. 9, 7, B *fin.* : linguam ab irrisu exserentem, **thrusting out the tongue in derision**, Liv. 7, 10, 5 : ab honore, id. 1, 8; so, ab irā, a spe, ab odio, v. Drak. ad Liv. 24, 30, 1: 26, 1, 3; cf. also Kritz and Fabri ad Sall. J. 31, 3, and Fabri ad Liv. 21, 36, 7. `I.1.1.m` Especially in the poets instead of the *gen.* : ab illo injuria, Ter. And. 1, 1, 129 : fulgor ab auro, Lucr. 2, 5 : dulces a fontibus undae, Verg. G. 2, 243. `I.1.1.n` In indicating a part of the whole, for the more usual ex, *of, out of* : scuto ab novissimis uni militi detracto, Caes. B. G. 2, 25, 1 : nonnuill ab novissimis, id. ib.; Cic. Sest. 65, 137; cf. id. ib. 59 *fin.* : a quibus (captivis) ad Senatum missus (Regulus). `I.1.1.o` In marking that from which any thing proceeds, and *to which it belongs* : qui sunt ab eā disciplinā, Cic. Tusc. 2, 3, 7 : ab eo qui sunt, id. Fin. 4, 3, 7 : nostri illi a Platone et Aristotele aiunt, id. Mur. 30, 63 (in imitation of οί ὐπό τινος). `I.1.1.p` To designate an *office* or *dignity* (with or without servus; so not freq. till after the Aug. period; in Cic. only once): Pollex, servus a pedibus meus, **one of my couriers**, Cic. Att. 8, 5, 1; so, a manu servus, **a secretary**, Suet. Caes. 74 : Narcissum ab eplstulis ( *secretary*) et Pallantem a rationibus ( *accountant*), id. Claud. 28; and so, ab actis, ab admissione, ab aegris, ab apothecā, ab argento, a balneis, a bibliothecà, a codicillis, a jumentis, a potione, etc. (v. these words and Inscr. Orell. vol. 3, Ind. xi. p. 181 sq.). `I.1.1.q` The use of *ab* before adverbs is for the most part peculiar to later Latinity: a peregre, Vitr. 5, 7 (6), 8: a foris, Plin. 17, 24, 37; Vulg. Gen, 7, 16; ib. Matt. 23, 27: ab intus, ib. ib. 7, 15 : ab invicem, App. Herb. 112; Vulg. Matt. 25, 32; Cypr. Ep. 63, 9: Hier. Ep. 18: a longe, Hyg. Fab. 257; Vulg. Gen. 22, 4; ib. Matt. 26, 58: a modo, ib. ib. 23, 39; Hier. Vit. Hilar.: a nune, Vulg. Luc. 1, 48 : a sursum, ib. Marc. 15, 38.← `I.1.1.a` *Ab* is not repeated like most other prepositions (v. ad, ex, in, etc.) with *pron. interrog*. or *relat*. after *subst*. and *pron. demonstr. with ab* : Arsinoën, Stratum, Naupactum...fateris ab hostibus esse captas. Quibus autem hostibus? Nempe iis, quos, etc., Cic. Pis. 37, 91 : a rebus gerendis senectus abstrahit. Quibus? An iis, quae in juventute geruntur et viribus? id. Sen. 6 : a Jove incipiendum putat. Quo Jove? id. Rep. 1, 36, 56 : res publica, quascumque vires habebit, ab iis ipsis, quibus tenetur, de te propediem impetrabit, id. Fam. 4, 13, 5.— `I.1.1.b` Ab in Plantus is once put after the word which it governs: quo ab, As. 1, 1, 106.— `I.1.1.c` It is in various ways separated from the word which it governs: a vitae periculo, Cic. Brut. 91, 313 : a nullius umquam me tempore aut commodo, id. Arch. 6, 12 : a minus bono, Sall. C. 2, 6 : a satis miti principio, Liv. 1, 6, 4 : damnis dives ab ipsā suis, Ov. H. 9, 96; so id. ib. 12, 18; 13, 116.— `I.1.1.d` The poets join *a* and *que*, making *aque;* but in good prose *que* is annexed to the following abl. (a meque, abs teque, etc.): aque Chao, Verg. G. 4, 347 : aque mero, Ov. M. 3, 631 : aque viro, id. H. 6, 156 : aque suis, id. Tr. 5, 2, 74 al. But: a meque, Cic. Fam. 2, 16, 1 : abs teque, id. Att. 3, 15, 4 : a teque, id. ib. 8, 11, § 7: a primāque adulescentiā, id. Brut. 91, 315 al. — `I.1.1.e` A Greek noun joined with ab stands in the *dat.* : a parte negotiati, hoc est πραγματικῆ, removisse, Quint. 3, 7, 1. `III` In composition *ab*, `I.B.1` Retains its original signif.: abducere, *to take* or *carry away* from some place: abstrahere, *to draw auay;* also, *downward* : abicere, *to throw down;* and denoting a departure from the idea of the simple word, it has an effect apparently *privative* : absimilis, departing from the similar, *unlike* : abnormis, departing from the rule, *unusual* (different from *dissimilis, enormis*); and so also in amens=a mente remotus, alienus ( *out of one's senses, without self-control, insane*): absurdus, *missounding*, then *incongruous, irrational* : abutor (in one of its senses), *to misuse* : aborior, abortus, *to miscarry* : abludo; for the privative force the Latin regularly employs *in-*, v. 2. in.— `I.B.2` It more rarely designates completeness, as in absorbere, abutor ( *to use up*). (The designation of the fourth generation in the ascending or descending line by *ab* belongs here only in appearance; as *abavus* for quartus pater, *great-great-grandfather*, although the Greeks introduced ὺπόπαππος; for the immutability of the syllable ab in abpatrnus and abmatertera, as well as the signif. of the word abavus, grandfather's grandfather, imitated in abnepos, grandchild's grandchild, seems to point to a derivation from avi avus, as Festus, p. 13 Mūll., explains *atavus*, by atta avi, or, rather, attae avus.) 6#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5#Aba#Aba. (or Abas), ae, m., v. Aga. 7#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6#Ababus#Ababus, false read. in inscrr., written for abavus. 8#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7#abactor#ăbactor, ōris, m. abigo, =abigeus and abigeator, `I` *one who drives off, a driver off* (late Latin): pecorum, Firm. Astr. 6, 31; cf. Isid. Orig. 10, 14; and boum, Min. Fel. O-ct. 5; and *absol., a cuttle-stealer* or *thief*, App. M. 7, p. 199 *med.* Elm.; Paul. Sent. ō, 18, 1. 9#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8#abactus1#ăbactus, a, um, Part. of abigo, q. v. 10#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9#abactus2#ăbactus, ūs, m. abigo, `I` *a driving away, robbing* (of cattle, vessels, etc.), Plin. Pan. 20, 4. 11#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n10#abaculus#ăbăcŭlus, i, m. dim. abacus, `I` *a small cube or tile of colored glass for making ornamental pavements*, the Gr. ὺβυκίσκος, Plin. 36, 26, 67, § 199. 12#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n11#abacus#ăbăcus, i (according to Prisc. 752 P. also ăbax, ăcis; cf. id. p. 688), m., = ἄβαξ, ακος, prop. `I` *a square tublet;* hence, in partic., `I` *A sideboard, the top of which was made of marble, sometimes of silver, gold, or other precious material, chiefly used for the display of gold and silver vessels*, Cic. Verr. 2, 4, 16, § 35; 2, 4, 25, § 57; id. Tusc. 5, 21, 61; Varr. L. L. 9, § 46 Mūll.; Plin. 37, 2, 6, § 14; Juv. 3, 2-0-4: perh. also called mensae Delphicae, Cic. Verr. 2, 4, 59 *init.* Zumpt; Mart. 12, 67. Accord. to Liv. 39, 6, 7, and Plin. 34, 3, 8, § 14, Cn. Manlius Vulso flrst brought them from Asia to Rome, B.C. 187, in his triumph over the Galatae; cf. Becker, Gall. 2, p. 258 (2d edit.).— `II` *A gaming-board, divided into compurtments*, for playing with dice or counters, Suet. Ner. 22; Macr. S. 1, 5.— `III` *A counting-table*, covered with sand or dust, and used for arithmetical computation, Pers. 1, 131; App. Mag. p. 284; cf. Becker, Gall. 2, p. 65. — `IV` *A wooden tray*, Cato, R. R. 10, 4.— `V` *A painted panel or square compariment in the wall or ceiling of a chamber*, Vitr. 7, 3, 10; Plin. 33, 12, 56, § 159; 35, 1, 1, § 3, and 35, 6, 13, § 32.— `VI` In architecture, *a fiat, square stone on the top of a column*, immediately under the architrare, Vitr. 3, 5, 5 sq.; 4, 1, 11 sq. 13#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n12#Abaddir#Ābaddir ( Ābădir), indecl. or īris, m. Heb., mighty father, `I` *the name of an Oriental deity*, Prisc. p. 647 P. 14#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n13#Abaddon#Abaddon, m. indecl. Heb. destruction, `I` *the name of the angel of Tartarus*, Vulg. Apoc. 9, 11. 15#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n14#abaestuo#ăb-aestŭo, āvi, ātum, 1, v. n. (prop. to wave down, hence), poet., `I` *to hang down richly* : laetis ut vitis abaestuet uvis, Poët. (Tert. or Cypr.) de Jud. D-om. l. 16#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n15#abagio#abagio, ōnis, the supposed etymology of adagio, by Varr. L. L. 7, § 31 Mūll. 17#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n16#abagmentum#ăbagmentum, i, n. abigo, `I` *a means for procuring abortion*, Prisc. Med. 2, 34 dub. 18#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n17#abalienatio#ăbălĭēnātĭo, önis, f. abalieno, `I` *a legal transfer of property by* sale or other alienation: abalienatio est ejus rei, quae mancipi est, aut traditio alteri nexu aut in jure cessio, inter quos ea jure civili fieri possunt, Cic. Top. 5 *fin.* 19#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n18#abalieno#ăb-ălĭēno, āvi, ātum, 1, v. a., orig. `I` *to make alien from* one or *from* one's self, i.e. *to remove, separate*. `I` Prop. `I.A` In gen.: istuc crucior a viro me tali abalienarier, **to be separated from such a man**, Plaut. Mil. 4, 8, 11; so id. Trin. 2, 4, 112 and 156 (but in Ter. Heaut. 5, 2, 26, the correct read. is *alienavit*).— `I.B` In partic. `I.A.1` T. t., *to convey the ownership of a thing to another, to make a legal transfer, to sell, alienate* (cf. abalienatio): eam (picturam) vendat: ni in quadriduo Abalienârit, quo ex argentum acceperit, **has sold**, Plaut. As. 4, 1, 20; so, agros vectigales populi Romani, Cic. Agr. 2, 24, 64; cf. id. ib. 2, 27, 72: praedium, Dig. 10, 3, 14 : pecus, Cic. Verr. 2, 3, 50, § 119 : sepulcrum, Inscr. Orell. 4357 : aliquid ab se, ib. 3673.—* `I.A.2` In med. lang.: membra morbis atalienata, i. e. **dead**, Quint. 8, 3, 75 : opium sensus abalienat, **makes unconscious**, Scrib. Comp. 190 : cf. id. ib. 192. `II` Trop. `I.A` In gen., *to separate, remove, abstract* : nisi mors meum animum aps to abalienavit, Plaut. Curc. 1, 3, 18; so, assueti malis abalienaverant ab sensu rerum suarum animos, **had abstracted their thoughts from**, Liv. 5, 42 *fin.* : de minuti capite, abalienati jure civium, **deprived of**, id. 22, 60, 15. `I.B` In partic., *to alienate, estrange, render disaffected* (Ciceron.: syn.: alienare, inimicissimum reddere, disjungere; opp. conciliare, retinere); constr. *aliquem* or *aliquid*. with *ab*, the abl. or acc. only, or quite *absol*. ( *a*) With *ab* : si in homines caros acerbius invehare, nonne a te judices abalienes? Cic. de Or. 2, 75, 304; so id. ib. 2, 48 *fin.*; 3, 25, 98; id. Fam. 1, 8, 4; Cic. Verr. 2, 4, 27: vaide benevolentiam concillant abalienantque ab iis, in quibus, etc., id. de Or. 2, 43, 182 : animum ab se, Liv. 45, 6, 1. — With abl. : quo erant ipsl propter judicia abalienati, Cic. de Or. 2, 48, 199 B. and K.: quod Tissaphernes perjurio suo et homines suis rebus abalienaret et deos sibi iratos redderet, Nep. Ages. 2, 5 (cf. supra, II. A., the passage of Liv. 22, 60, 15). — The *acc*. only: qui nos, quos favendo In communi causā retinere potuerunt, invidendo abalienārunt, Cic. Fam. 1, 7, 7 : totam Africam, **to estrange**, Nep. Ham. 2, 2; cf. id. ib. 2, 4: (noster amicus) mirandum in modum est animo abalienato, **alien ated**, Cic. Att. 1, 3, 3; cf.: indigna patientium abalienabantur animi, Liv. 25, 38, 4.— *Absol.* (very rate): timebant ne arguendo abalienarent, Liv. 5, 2 *fin.* (for which, in the foll. ch.: ita Campanos abalienavit). 20#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n19#abambulantes#ăbambŭlantes : abscedentes, Paul. ex Fest. p. 26, 10 Mūll. 21#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n20#abamita#ăbămĭta, ae, f. avus-amita, `I` *sister of an* abavus, or great - great - grandfather; also called amita maxima, Dig. 38, 10, 3; 10, § 17. 22#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n21#abante#ăbante ab-ante, like Incircum, insuper, etc.; cf. also the Heb. and the Engl. from before. `I` *Prep*. with abl., *from before* : abante oculis parcntis rapuerunt nymphae, **away before the eyes of the father**, Inscr. Grut. 717, 11. — `II` *Adv*., *before* : ne (quis) abante aliam (arcam) ponat, Inscr. Orell. 4396. 23#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n22#Abantius#Ăbantĭus, a, um, adj., `I` *of Abantia*, *another name of Euboœa* : classis, **Eubosan**, Stat. S. 4, 8, 46. 24#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n23#abarcet#abarcet : prohibet, Paul. ex Fest. p. 15 Mūll.; cf. abercet. 25#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n24#Abaris#Ăbăris, ĭdis, m. `I` *A Rutulian*, *slain by Euryalus; acc*. Abarim, Verg. A. 9, 344. — `II` *A companion of Phineus*, *slain by Perseus; acc*. Abarin, Ov. M. 5, 86. 26#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n25#Abaritanus#Ăbărĭtānus, a, um, adj., `I` *of Abaris, a place in Africa* : harundo, Plin. 16, 36, 66, § 172. 27#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n26#Abas#Ăbas, antis, m. =” Αβας. `I` *The twelfth king of Argos, son of Lynceus and Hypermnestra*, *grandson of Danaūs*, *father of Acrisius*, *and grandfather of Perseus*. His shield was gained by Æneas, Verg. A. 3, 286.— `I.B` Hence derivv. `I.B.1` Ăb-antĕus, a, um, adj., *pertaining to Abas*, Ov. M. 15, 164.— `I.B.2` Ăbantĭădēs, ae, m. *patron*., *a male descendant of Abas*. `I.1.1.a` *His son Acrisius*, Ov. M. 4, 607.— `I.1.1.b` *His great grandson Perseus* (by Danaë, daughter of Acrisius), Ov. M. 4, 673; 5, 138 al.— `II` *A Centaur*, *son of Ixion*, Ov. M. 12, 306.— `III` *An Ethiopian*, Ov. M. 5, 126.— `IV` *A companion of Dionedes*, Ov. M. 14, 505.— `V` *A companion of Æneas*, Verg. A. 1, 121.— `VI` *A Tuscan chieftain*, Verg. A. 10, 170 and 427. 28#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n27#abascantus#ăbascantus, a, um, = ὐβὑσκαντος, `I` *unenvied* : aeon, Tert. adv. Gnost. 10. 29#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n28#abathon#abathon, false read. in Vitr. for ἄβυτον. 30#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n29#Abatos#Abătŏs, i, f., =” Αβατος (inaccess (ble), `I` *a rocky island. in the Nile*, not far from Philæ, to which the priests only had access, Luc. 10, 323 (in Sen. Q. N. 4, 2, 7, written as Greek, Ἄβατος). 31#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n30#abavia#ăb-ăvĭa, ae, f. avus, avia, `I` *mother of a great-grandfather*, or *of a great-grandmother*, Dig. 38, 10, 1, § 6; 10, § 17. 32#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n31#abavunculus#ăb-ăvuncŭlus, i, m., `I` *great-greatuncle;* also called avunculus maximus, Dig. 38, 10, 3; 10, § 17. 33#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n32#abavus#ăb-ăvus, i, m. `..1` (=avi avus, cf. Paul. ex Fest. p. 13 Mūll.) *Great-greatgrandfather*, Plaut. Mil. 2, 4, 20; Cic. Brut. 58, 213; id. Har. Resp. 11, 22; 11, 38 (B. and K.); Dig. 38, 10, 1, § G; 10, § 15; called by Vergil *quartus pater*, A. 10, 619.— `..2` In gen., *forefather, ancestor*, Plin. 18, 6, 8, § 37; Sen. Clem. 1, 10. 34#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n33#abax#abax, acis, v. abacus `I` *init.* 35#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n34#Abba1#Abba, ae, false read. in Liv. 30, 7, 10, Instead of `I` *Obba*, q. v.) 36#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n35#abba2#abba, indecl., =ů ββ ū [Chald. Abba, Heb. ab], `I` *father*, Vulg. Marc. 14, 36; ib. Rom. 8, 15; ib. Gal. 4, 6. 37#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n36#abbas#abbās, ātis, m. id., `I` *the head of an ecclesiastical community, an abbot* (eccl. Lat.), Sid. 16, 114; Inscr. Mommsen, 3485 (A. D. 468).—Hence, abbātissa, ae, f., *an abbess*, Inscr. Mommsen, 3896 (A. D. 570); and abbātĭa, ae, f., *an abbey* (eccl. Lat.), Hler. 38#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n37#Abbassus#Abbassus, i, f., = Ἄμβασον, `I` *Abbassus*, *a town in Phrygia*, Liv. 38, 15 *fin.* 39#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n38#abbreviatio#abbrĕviătio, ōnis, f. abbrevio, `I` *an abbreviation, a diminution*, Vulg. Isa. 10, 23. 40#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n39#abbrevio#ab-brĕvĭo, āre, v. freq. a. ab *or* adbrevio, `I` *to shorten, abridge*, Veg. Mil. 3 prol.; Vulg. Isa. 10, 22; ib. Rom. 9, 28. 41#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n40#abcido#ab-cīdo, ĕre, cīdi, an incorrect form for `I` *abscído*, q. v. 42#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n41#Abdalonymus#Abdalonŭmus ( Abdol-), i, m., a `I` *Sidonian of royal descent, made king of Sidon by Alexander the Great*, Curt. 4, 1, 19 sq.; Just. 11, 10, 8. 43#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n42#Abdera#Abdēra, ōrum, n., and ae, f., = Ἄβὀηρα. `I` *Abdera, a town on the southern coast of Thrace, not far from the mouth of the Nestus, noted for the stupidity of its inhabitants. It was the birthplace of the philosophers Protagoras, Democritus*, *and Anaxarchus; n.*, Liv. 45, 29, 6; Gell. 5, 3, 3; f., Ov. Ib. 469; Plin. 25, 8, 53, § 94 dub.; 4, 11, 18, § 42: hic Abdera, non tacente me, **here was Abdera itself**, Cic. Att. 4, 17, 3 (4, 16, 6).— `I..2` *Folly, stupidity*, *madness*, Cic. l. l. (cf.: id est Ἀβὀηριτικόν, i. e. *stupid*, id. Att. 7, 7, 4, and Arn. 5, p. 164; Juv. 10, 50; Mart. 10, 25, 4).— `I.B` Hence, derivv. `I.B.1` Abdērīta and Abdērītes, ae, m., = Ἀβὀηριτς, *an Abderite* : Democritus Abderites, Laber. ap. Gell. 10, 17: Abderites Protagoras, Cic. N. D. 1, 23, 63; cf. id. Brut. 8: de Protagora Abderita, id. de Or. 3, 32, 128 : Abderitae legati, Liv. 43, 4, 8; cf. id. § 12 sq.; Vitr. 7, 5, 6; Just. 15, 2 al.— `I.B.2` Ab-dērītānus, a, um, *adj., of Abdera*, meton. for *stupid, foolish* : Abderitanae pectora plebis habes, Mart. 10, 25, 4.— `II` *A city of* Hispania Baetlca, *on the southern coast*, now *Adra*, Mel. 2, 6, 7; Plin. 3, 1, 3, § 8. 44#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n43#abdicatio#abdĭcātĭo, ōnis, f. abdĭco, `I` *a renouncing, disowning*. `I..1` Jurid. t. t.: hereditatis, Cod. Just. 6, 31, 6 : liberorum, **disinheriting**, ib. 6, 8, 47; Quint. 7, 4, 27; 3, 6, 77; 7, 1, 15; Plin. 7, 45, 46, § 150 al.; cf. Dirksen, Versuch., etc., Leipz. 1823, p. 62 sq.—* `I..2` Polit. t. t., *a renunciation of an office, abdication* : dictaturae, Liv. 6, 16 *fin.* 45#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n44#abdicative#abdĭcātīvē, adv., v. abdicativus. 46#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n45#abdicativus#abdĭcătīvus, a, um, adj. abdĭco. In later philos. lang.=negativus, `I` *negative* (opp. to dedicativus, *affirmative*), Pseudo ysp. Dogm. Plat. p. 30 Elm. (266 Ord.); Mart. Cap. 4, p. 121.— *Adv.* : abdĭcātīvē, *negatively* : concludere, Mart. Cap. 4, p. 128. 47#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n46#abdicatrix#abdĭcātrix, īcis, f. id., `I` *she that renounces* or *disclaims* any thing (eccl. Lat.): misericordiae (humanitas), Salv. adv. Avar. 11, p. 76. 48#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n47#abdico1#ab-dĭco, āvi, ātum, 1, v. a. (prop. `I` *to indicate, announce* something as *not belonging* to one; hence), `I` In gen., *to deny, disown, refuse, reject*.—With acc. und *inf.* : mortem ostentant, regno expellunt, consanguineam esse abdicant, *deny her to be*, Pac. ap. Non. 450, 30 (Trag. Rel. p. 84 Rib.): abdicat enim voluptati inesse bonitatem, Pseudo Apul. de Dogm. Plat. 3 *init.* —With acc. (so very freq. in the elder Pliny): naturam abdico, Pac. ap. Non. 306, 32 (Trag. p. 120 Rib.): ubi plus mali quam boni reperio, id totum abdico atque eicio, Cic. de Or. 2, 24, 102 : legem agrariam, Plin. 7, 30, 31, § 116 : corticem, id. 13, 22, 43, § 124 : ea (signa) in totum, id. 10, 4, 5, § 16; cf.: utinam posset e vita in totum abdicari (aurum), **be got rid of**, id. 33, 1, 3, § 6 : omni venere abdicata, id. 5, 17, 15, § 73 al. `II` In partic. `I.A` Jurid. t. t., *to renounce* one, partic. a son, *to disinherit* (post-Aug.): qui ex duobus legitlmis alterum in adoptionem dederat, alterum abdicaverat, Quint. 3, 6, 97; cf.: minus dicto audientem fllium, id. 7, 1, 14 : ex meretrice natum, id. 11, 1, 82 al. : quae in scholis abdicatorum, haee in foro exheredatorum a parcntibus ratio cst, id. 7, 4, 11.— *Absol.* : pater abdicans, Quint. 11, 1, 59; cf.: filius abdicantis, id. 4, 2, 95; and: abdicandi jus, id. 3, 6, 77.—Hence, patrem, *to disoun*, Curt. 4, 10, 3. `I.B` Polit. t. t. : abdicare se magistratu, or *absol*. (prop. to detach one's self from an office, hence), *to renounce* an office, *to resign, abdicate* (syn.: deponere magistratum): consules magistratu se abdicaverunt, Cic. Div. 2, 35, 74; so, so magistrutu, id. Leg. 2, 12, 31; Liv. 4, 15, 4 al.: se dictatu. rā, Caes. B. C. 3, 2; Liv. 2, 31, 10; 9, 26, 18 al.: sc consulatu, id. 2, 2, 10; Vell. 2, 22, 2: se praeturā, Cic. Cat. 3, 6, 14 : se aedilitate, Liv. 39, 39, 9 etc. Likewise: se tutelā, Cic. Att. 6, 1, 4; and fig.: se scriptu, Piso ap. Gell. 6, 9, 4; cf.: eo die (Antonius) se non modo consulatu, sed etiam libertate abdicavit, Cic. Phil. 3, 5, 12. — *Absol.* : augures rem ad senatum; senatus, ut abdicarent consules: abdicaverunt, Cic. N. D. 2, 4, 11.— `I...b` With acc. a few times in the historians: (patres) abdicare consulatum jubentes et deponere imperium, Liv. 2, 28 *fin.* : abdicando dictaturam, id. 6, 18, 4.—In *pass.* : abdicato magistratu, Sall. C. 47, 3; cf.: inter priorem dictaturam abdicatam novamque a Manlio initam, Liv. 6, 39 : causa non abdicandae dictaturae, id. 5, 49 *fin.* 49#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n48#abdico2#ab-dīco, xi, ctum, 3, v. a. A word peculiar to augural and judicial lang. (opp. addīco). * `I` Of an unfavorable omen, *nod to assent to* : cum tres partes (vineae) aves abdixissent, Cic. Div. 1, 17, 31.— `II` In judicial lang.: abdicere vindicias ab aliquo, *to take away by sentence* (=abjudicare), Dig. 1, 2, 24 (cf. Liv. 3, 56, 4). 50#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n49#abdite#abdĭtē, adv., v. abdo, `I` *P. a. fin*. 51#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n50#abditivus#abdĭtīvus, a, um, adj. abdo. `I` *Removed or separated from* = remotus, sejunctus: a patre, Plaut. Poen. prol. 65.— `II` ABDITIVI: abortivi, Paul. ex Fest. p. 22 Müll. (without an example). 52#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n51#abditus#abdĭtus, a, um, Part. of abdo. 53#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n52#abdo#ab-do, ĭdi, ĭtum, 3, v. a. 2. do. `I` Lit., *to put away, remove* : and abdere se, *to go away, betake one's self* to some place: ex conspectu eri sui se abdiderunt, Plaut. Ps. 4, 7, 5 : pedestres copias paulum ab eo loco abditas in locis superioribus constituunt, **removed, withdrawn**, Caes. B. G. 7, 79, 2; so with *ab* : ascensu abdito a conspectu, Liv. 10, 14, 14 : procul ardentes hinc precor abde faces, **remove**, Tib. 2, 1, 82.—The *terminus ad quem* is usually expressed by *in* with *acc.* : abdidit se in intimam Macedoniam quo potuit longissime a castris, Cic. Fam. 13, 29, 4; so, se in contrariam partem terrarum, id. Mur. 41, 89 : se in classem, Dolab. ap. Cic. Fam. 9, 9, 2: se in Menapios, **to depart**, Caes. B. G. 6, 5, 5 : In silvam Arduennam, id. ib. 5, 3, 4 : exercitum in interiora, **to uithdraw**, Vell. 2, 110, 3 : ea in insulam Seriphon abdita est (=ex humanā societate quasi expulsa), **banished, exiled**, Tac. A. 2, 85 : se in bibliothecam, i. e. **to retire to**, Cic. Fam. 7, 28; cf.: se totum in litteras, id. ib. 7, 33, 2.—Rarely with other *prepositions* or with *local adv.* : Audisne haec, Amphiaraë, sub terram abdite? Poët. (Att.?) ap. Cic. Tusc. 2, 25, 60; so with *sub*, Lucr. 4, 419: se rus, Ter. Hec. 1, 2, 99 : se domum, Cic. Pis. 38, 92 : se Arpinum, id. Att. 9, 6, 1. `II` Transf., *to hide, conceal, keep secret*, etc. (syn.: occulto, recondo); constr. *aliquid*, without or with *in* and abl., with other *prepositions*, with abl. only, or *dat*., with a *localadv*. *Aliquid* : quae partes corporis... aspectum essent deformem habiturae, eas contexit atque abdidit (natura), Cic. Off. 1, 35, 126 : amici tabellas, id. Pis. 17, 39 : lacrimas, operire luctum, Plin. Ep. 3, 16, 6 : abduntur (delphini) occultanturque incognito more, Plin. H. N. 9, 8, 7, § 22; cf.: occultare et abdere pavorem, Tac. H. 1, 88 : pugnare cupiebant, sed retro revocanda et abdenda cupiditas erat, Liv. 2, 45, 7; so, sensus suos penitus, Tac. A. 1, 11 : aliquid dissimulata offensione, id. ib. 3, 64. — With *in* and abl. : cum se ille fugiens in scalarum tenebris abdidisset, Cic. Mil. 15, 40; cf.: qui dispersos homines in agris et in tectis silvestribus abditos... compulit unum in locum, id. Inr. 1, 2, 2 : abditi in tabernaculis, Caes. B. G. 1, 39, 4; cf.: in silvis, id. ib. 9, 19, 6 : penitus qui in ferrost abditus aër, Lucr. 6, 1037 al. — With other *prepp.* : cultrum, quem sub veste abditum habebat, Liv. 1, 58 *fin.*; cf. Ov. M. 10, 715: ferrum carvo tenus hamo, id. ib. 4, 719.—( ὀ) With abl. : caput cristatā casside, Ov. M. 8, 25 : corpus corneā domo, Phaedr. 2, 6, 5 : gladium sinu, Tac. A. 5, 7 : latet abditus agro, Hor. Ep. 1, 1, 5 : hunc (equum) abde domo, Verg. G. 3, 96 : ita se litteris abdiderunt, at, etc., Cic. Arch. 6, 12; v. Halm ad h. l.—( ε) With *dat*. ( poet.): lateri capulo tenus abdidit ensem, **he baried**, Verg. A. 2, 553.—( ζ) With *local adv.* : corpus humi, Flor. 4, 12, 38.—Hence. abditus, a, um, *P. a., hidden, concealed, secreted, secret* (syn.: reconditus, abscontlitus, occultus, retrusus): sub terram abditi, Att. ap. Cic. Tusc. 2, 25, 60: vis abdita quaedum, Lucr. 5, 1233 : res occultae et penitus abditae, Cic. N. D. 1, 19 : sunt innumerabiles de his rebus libri neque abditi neque obscuri, id. de Or. 2, 20, 84 : haec esse penitus in mediā philosophiā; retrusa atque abdita, id. ib. 1, 19, 87 al.: oppida, *remote*, Cod. Th. 15, 1, 14. — *Comp*. abditior, Aug. Conf. 5, 5; 10, 10. —Sup. abditissimus, Aug. Enchir. c. 16. — `II` In the *neutr.* : abdĭtum, i, *subst.* : terrai abdita, Lucr. 6, 809; so, abdita rerum (=abditae res), Hor. A.P. 49 : in abdito coire, **in concealment, secretly**, Plin. 8, 5, 5, § 13. — *Adv.* : abdĭtē *secretly* : latuisse, Cic. Verr. 2, 2, 73, § 181; Ambros. Job et Dav. 1, 9, 29. 54#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n53#Abdolonymus#Abdŏlŏnŭmus, `I` *v.* Abdalonymus. 55#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n54#abdomen#abdŏmĕn, ĭnis, n. etym. uncertain; perh. for adipomen, from adeps, or perh. from abdo, to conceal, cover, `I` *the fat lower part of the belly, the paunch, abdomen*, λαπάρα. `I` Lit., of men and animals: abdomina thynni, Lucil. ap. Non. 35, 22; so Plaut. Curc. 2, 3, 44; Cels. 4, 1 *fin.*; Plin. 8, 51, 77 *fin.*; 11, 37, 84 *fin.*; Juv. 4, 107; Aus. Idyll. 10, 104. — `II` Meton. for *gluttony, sensuality* : ille heluo natus abdomini suo, non laudi, Cic. Pis. 17, 41; so, natus abdomini, Treb. Gall. 17; cf. also Cic. Pis. 27, 66; id. Sest. 51, 110. —With respect to carnal lust: jamdudum gestit moecho hoc abdomen adimere, Plaut. Mil. 5, 5; but opp. to lechery (libido): alius libidine insanit, alius abdomini servit, Sen. Ben. 7, 26, 4. 56#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n55#abduco#ab-dūco, xi, ctum, 3, `I` *v*. *a*. (ABDOVCIT =abduit, in the epitaph of Scipio, Inscr. Orell. 550; *perf*. abduxti, Plaut. Curc. 5, 2, 16; *imper*. abduce, id. Bacch. 4, 9, 108; id. Curc. 5, 3, 15; Ter. Ad. 3, 4, 36; id. Phorm. 2, 3, 63; but also abduc, id. Eun. 2, 3, 86), *to lead one away, to take or bring with one, to carry off, take or bring away, remove*, etc. `I` Lit. `I.A` In gen., of personal objects; constr. *aliquem, ab, ex, de; in, ad* : SVBIGIT. OMNE. LOVCANAM. OPSIDESQVE. ABDOVCIT (=subigit omnem Lucanam obsidesque abducit), epitaph of Scipio, 1. 1.: hominem P. Quinctii deprehendis in publico; conaris abducere, Cic. Quint. 19, 61 : cohortes secum, Caes. B. C. 1, 15 *med.* al.: abduce me hinc ab hac, quantum potest, Plaut. Bacch. 4, 9, 108 : abductus a mari atque ab lis copiis, quas, etc.... frumento ac commeatu abstractus, Caes. B. C. 3, 78 : tamquam eum, qui sit rhetori tradendus, abducendum protinus a grammaticis putem, Quint. 2, 1, 12 : ut Hispanos omnes procul ab nomine Scipionis ex Hispania abduceret, Liv. 27, 20, 7 : tu dux, tu comes es; tu nos abducis ab Histro. Ov. Tr. 4, 10, 119: ut collegam vi de foro abducerent, Liv. 2, 56, 15 : sine certamine inde abductae legiones, id. 2, 22, 2 : credo (illum) abductum in ganeum aliquo, Ter. Ad. 3, 3, 5 : abduxi exercitum ad infestissimam Ciliciae partem, Cic. Fam. 2, 10, 3 : ipsos in lautumias abduci imperabat, Cic. Verr. 2, 5, 56 *fin.*; so, liberos eorum in servitutem, Caes. B. G. 1, 11, 3 : servum extra convivium, Sen. Contr. 4, 25. — Poet. with *acc*. only: tollite me, Teucri; quascumque abducite terras (= in terras), Verg. A. 3, 601. — `I...b` Of animals: donec (avem) in diversum abducat a nidis, Plin. 10, 33, 51 *fin.* — `I...c`. Sometimes also of inanim. objects: clavem, **to take away**, Plaut. Cas. 5, 2, 8 : pluteos ad alia opera, Caes. B. C. 2, 9 : capita retro ab ictu, **to draw back**, Verg. A. 5, 428 : togam a faucibus ac summo pectore, Quint. 11, 3, 145 : aquam alicui (=deducere, defiectere), **to divert, draw off**, Dig. 39, 2, 26. — Poet. : somnos, **to take away, deprive of**, Ov. F. 5, 477. `I.B` In partic. `I.A.1` *To take with one* to dine: tum me convivam solum abducebat sibi, Ter. Eun. 3, 1, 17 : advenientem ilico abduxi ad cenam, id. Heaut. 1, 2, 9 al. `I.A.2` *To take aside* (in mal. part.): aliquam in cubiculum, Plaut. Most. 3, 2, 7; so Cic. Verr. 2, 5, 13, § 33; Suet. Aug. 69; Just. 21, 2 *fin.* al. `I.A.3` *To carry away forcibly, to raxish, rob* : ad quem iste deduxerat Tertiam, Isidori mimi flliam, vi abductam ab Rhodio tibicine, Cic. Verr. 2, 3, 34; cf. id. ib. 2, 5, 31, § 81; Verg. A. 7, 362: aliquam alicui (marito, etc.), Suet. Oth. 3; Dig. 47, 10, 1 al.: aliquam gremils, Verg. A. 10, 79. —So also of stolen cattle, *to drive away* : cujus (Geryonis) armenta liercules abduxerit, Plin. 4, 22, 36 *fin.*; so, abducta armenta, Ov. H. 16, 359. `I.A.4` In jurid. lang.: auferre et abducere, *to take and drive away* (auferre of inanlmate things, abducere of living beings, as slaves, cattle), Cic. Quint. 27, 84; Dig. 21, 2, 57, § 1. `II` Trop. `I.A` In gen., *to lead away, separate, distinguish* : animum ad se ipsum advocamus, secum esse cogimus, maximeque a corpore abducimus, Cic. Tusc. 1, 31; so, aciem mentis a consuetudine oculorum, id. N. D. 2, 17 : divinationem caute a conjecturis, id. Div. 2, 5, 13. `I.B` In partic. `I.A.1` *To seduce, alienate* from fidelity or allegiance: legiones a Bruto, Cic. Phil. 10, 3, 6 : exercitum ab illo, id. ib. 10, 4, 9 : equitatum a consule, id. ib. 11, 12, 27 al. `I.A.2` From a study, pursuit, duty, etc., *to withdraw, draw off, hinder* (syn.: avoco, averto): vos a vostris abduxi negotlis, Plaut. Rud. 1, 2, 1; cf.: a quo studio te abduci negotiis intellego, Cic. Fam. 4, 4, 5; and: abducuntur homines nonnumquam etiam ab institutis suis magnitudine pecuniae, Cic. Verr. 2, 4, 6, § 12 (followed by ab humanitate *deducere*); so, aliquem a meretricio quaestu, id. Phil. 2, 18 : aliquem a populorum rebus, id. Rep. 5, 2 : ab isto officio incommodo, id. Lael. 2, 8 al. `I.A.3` *To bring down, reduce, degrade* (Ciceron.): ne ars tanta...a religionis auctoritate abduceretur ad mercedem atque quaestum, Cic. Div. 1, 41, 92; so, aliquem ad hanc hominum libidinem ac licentiam, Cic. Verr. 2, 3, 90, § 210. 57#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n56#abductio#abductĭo, ōnis, f. abduco, I.B. 3.. `I` *A forcible carrying off, ravishing, robbing*, Cod. Th. 4, 8, 5, § 5; 11, 10, 1. — `I..2` (Of a woman.) *Abduction* : in abductione Hesionae, Dares Phryg. 4. — `II` *A retirement*, Vulg. Eccli. 38, 20. 58#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n57#abductus#abductus, a, um, Part. of abduco. 59#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n58#Abeatae#Abeātae, arum, m., `I` *the Abeatoe*, inhabitants of A bea in Achaia, Plin. 4, 6, 10, § 22. 60#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n59#abecedarius#ăbĕcĕdārĭus, a, um a, b, c, d, `I` *belonging to the alphabet, alphabetical* (late Lat.). `I` *Adj.* : psalmi, Aug. Retract. 1, 20. — `II` *Subst*. `I.A` ăbĕcĕdāĭus, ĭi, m., *one who learns the a, b, c* (eccl. Lat.). — `I.B` ăbĕcĕdārĭa, ae, f., *elementary instruction*, Fulg. Myth. 3, 10. — `I.C` ăbĕ-cĕdārĭum, ĭi, n., *a, b, c, the alphabet* (eccl. Lat.). 61#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n60#Abel#Ăbēl, indecl. or ēlls, and Ăbēlus, i, m., `I` *Abel, son of Adam*, Vulg. —Hence, Abelĭca Virtus, Mythogr. Vatic. 3, 6, 15. 62#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n61#Abella#Ăbella, ae, f., `I` *a town in Campania, near Nolu, abounding in fruit-trees and nuts*, now *Avella*, Sil. 8, 545: malifera, Verg. A. 7, 740. —Hence, Abellāna nux or Avellana, also Abellina, *the filbert*, Plin. 15, 22, 24, § 88; and Abellani, *the inhabitants of Abella*, Just. 20, 1. 63#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n62#Abellinum#Abellīnum, i, n., `I` *Abellinum, a city of the Hirpini, in Italy*, Plin. 3, 5, 9, § 63; hence, Abellīnātes, ium, m., *the inhabitants of Abellinum*, id. 3, 16, 11, § 105; another town of this name in Italy is referred to by Pliny, 1. 1. 64#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n63#Abellio#Abellĭo, ōnis, m., `I` *the name of a Gallic deity*, Inser. Orell. 1952 sq. 65#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n64#abemito#ăbemĭto significat demito vel auferto ( `I` *take away*); EMERE enim antiqui dicebant pro accipere, Paul. ex Fest. p. 4 Müll.; cf. adimo. 66#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n65#abeo#ăb-ĕo, ĭvi or ii, ītum, īre, v. n. (abin= abisne, Plaut. and Ter.; abiit, dissyl., v. Herm. Doctr. Metr. p. 153), `I` *to go from* a place, *to go away, depart*. `I` Lit.. `I.A` In gen., constr. with *ab, ex*, the simple abl., the acc. with *in*, the local adv. *hinc*, and *absol.* : abeo ab illo, Plaut. Cure. 2, 3, 70 : abi in malam rem maxumam a me, id. Ep. 1, 1, 72 (v. infra); so id. Bacch. 4, 9, 107: abin e conspectu meo? id. Am. 1, 3, 20 (but also abin ab oculis? id. Trin. 4, 2, 140: id. Truc. 2, 5, 24): ablturos agro Argivos, id. Am. 1, 1, 53 : abire in aliquas terras, Cic. Cat. 1, 8, 20 : insanus, qui hinc abiit modo, Plaut. Merc. 2, 2, 61 : abi prae, jam ego sequar, **go on, I will soon follow**, id. Am. 1, 3, 45. —With *supine* : abiit exsulatum, **into exile**, Plaut. Merc. 3, 4, 6; Liv. 2, 15 *fin.*; cf.: abi deambulatum, Ter. Heaut. 3, 3, 26. — *Absol.* : (Catilina) abiit, excessit, evasit, erupit, Cic. Cat. 2, 1, 1 : praetor de sellā surrexit atque abiit, Cic. Verr. 2, 4, 65 *fin.* : quae dederat abeuntibus, Verg. A. 1, 196 al. : sub jugum abire, Liv. 3, 2, 8 *fin.* — With *inf.* : abi quaerere, Plaut. Cist. 2, 1, 26. —Of things: cornus sub altum pectus abit, **penetrates deeply**, Verg. A. 9, 700. `I.B` In partic. `I.A.1` *To pass away*, so that no trace remains; *to disappear, vanish, cease*. `I.1.1.a` Of man, *to die* : qui nune abierunt hinc in communem locum (i.e. in Orcum), Plaut. Cas. prol. 19; cf.: ea mortem obiit, e medio abiit, Ter. Phorm. 5, 9, 30; so also Cic.: abiit e vitā, Tusc. 1, 30, 74 al. — `I.1.1.b` Of time, *to pass away, elapse* : dum haec abiit hora, Ter. Eun. 2, 3, 50 : menses, id. Ad. 4, 5, 57 : annus, Cic. Sest. 33, 72 : abit dies, Cat. 61, 195 : tota abit hora, Hor. S. 1, 5, 14. — `I.1.1.c` Of other things: per inane profundum, Lucr. 1, 1108 : nausea jam plane abiit? Cic. Att. 14, 10, 2; so id. Fam. 9, 20; Ov. M. 7, 290 al. `I.A.2` *To be changed from* one's own ways or nature into something else, *to be transformed, metamorphosed;* always constr. with *in* (chiefly poet., esp. in Ov. M., as a constant expression for metamorphosis): terra abit in nimbos imbremque, Lucil. ap. Varr. L. L. 5, § 24 Mūll.: in corpus corpore toto, **to pass with their whole body into another**, Lucr. 4, 1111 : aut abit in somnum, **is, as it were, wholly dissolved in sleep, is all sleep**, id. 3, 1066 : E in V abiit. Varr. L. L. 5, § 91 Mūll.: in villos abeunt vestes, in crura lacerti, Ov. M. 1, 236; id. ib. 2, 674: jam barba comaeque in silvas abeunt, id. ib. 4, 657; 4, 396; so id. ib. 3, 398; 8, 555; 14, 499; 14, 551 al.: in vanum abibunt monentium verba, **will dissolce into nothing**, Sen. Ep. 94 *med.*; hence, in avi mores regem abiturum, **would adopt the ways of**, Liv. 1, 32. `II` Trop. `I.A` In gen., *to depart from, to leave off, to turn aside* : ut ab jure non abeat, Cic. Verr. 2, 1, 44, § 114; so, ab emptione, Dig. 2, 14, 7, § 6; 18, 2, 14, § 2 sq.: a venditione, ib. 18, 5, 1 : sed abeo a sensibus, *leave*, i. e. *speak no more of*, Cic. Ac. 2, 28, 9; so often with *longe* : non longe abieris, *you need not go far* to seek for examples, id. Fam. 7, 19; cf.: ne longius abeam, id. Rosc. Am. 16, 47; id. Caec. 33, 95 al.: quid ad istas ineptias abis? **why do you have recourse to —?** id. Rosc. Am. 16, 47 : abit causa in laudes Cn. Pompeii, Quint. 9, 2, 55 : illuc, unde abii, redeo, **I set out**, Hor. S. 1, 1, 108 : pretium retro abiit, **has fallen**, Plin. Ep. 3, 19, 7. `I.B` In partic. `I.A.1` With *abl., to retire from* an office or occupation: abiens magistratu, Cic. Pis. 3, 6; id. Fam. 5, 2, 7: Liv. 2, 27 *fin.*; 3, 38 *fin.* al.; so, abire consulatu, Cic. Att. 1, 16, 5; cf. flaminio, Liv. 26, 23 *fin.* : sacerdotio, Gell. 6, 7, 4 : honore, Suet. Aug. 26 : tutelā, Dig. 26, 4, 3, § 8; cf.: tutelā vel curā, ib. 26, 10, 3, § 18 al. `I.A.2` Of the consequence or result of an action, *to turn out, end, terminate* : mirabar hoc si sic abiret, Ter. And. 1, 2, 4 : cf.: non posse ista sic abire, Cic. Att. 14, 1; so id. Fin. 5, 3, 7; Cat. 14, 16 al. `I.A.3` In auctions, t. t., *not to be knocked down to one* : si res abiret ab eo mancipe, **should not fall to him**, Cic. Verr. 2, 1, 54; cf.: ne res abiret ab eo, **that he may purchase it**, id. 2, 3, 64; so Dig. 18, 2, 1; 50, 17, 205. `I.A.4` The *imper*. abi is often a simple exclamation or address, either with a friendly or reproachful signif. `I.1.1.a` Abi, Indis me, credo, *Begone, you are fooling me!* Plaut. Most. 5, 1, 32; so Ter. Ad. 4, 2, 25; cf. Hor. Ep. 2, 2, 205. — `I.1.1.b` *Begone! be off!* abi modo, Plaut. Poen. 1, 3, 20: abi, nescis inescare homines, Ter. Ad. 2, 2, 12; bence in the malediction, abi in malam rem! **go be hanged!** Plaut. Pers. 2, 4, 17 : abin hine in malam crucem? id. Most. 3, 2, 163 (ef. Cic.: quin tu abis in malam pestem malumque cruciatum? Phil. 13, 21); v. crux and cruciatus. 67#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n66#Abeona#Ăbĕōna, ae, f. abeo, `I` *the goddess of departing* children, Aug. Civ. Dei, 4, 21. 68#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n67#abequito#ăb-ĕquĭto, āre, `I` *v. n., to ride away* : ut praetores pavidi abequitaverint Syracu sas, Liv. 24, 31, 10 : v. Weissenb. ad b 1. 69#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n68#abercet#ăbercet = prohibet, Paul. ex Fest. p. 25 Müll. 70#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n69#aberratio#ăberrātĭo, ōnis, f. aberro, II. B., `I` *a relief* from something, *a diversion;* perh. only in Cicero (and in him only in two passages): a dolore, Att. 12, 38, 3 (cf. ib. § 1: non equidem levor, sed tamen aberro): a molestiis, id. Fam. 15, 18, 1. 71#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n70#aberro#ăb-erro, āvi, ātum, 1, v. n., `I` *to wander from the way*, *to go astray.* `I` Lit. : puer inter homines aberravit a patre, Plaut. Men. prol. 31 : taurus, qui pecore aberrāsset, Liv. 41, 13, 2.— `II` Trop. `I.A` (Like abeo, II. A.) *To wander from*, *stray*, or *deviate from* a purpose, subject, etc. (Ciceronian): a regulā et praescriptione naturae, Cic. Acc. 2, 46, 140 : ne ab eo, quod propositum est, longius aberret oratio, id. Caecin. 19; so id. Off. 1, 28; 1, 37; id. Fin. 5, 28 al.—Also without *ab* : vereor ne nihil conjecturā aberrem, Cic. Att. 14, 22 (with a conjecturā, id. N. D. 1, 36, 100): etiam si aberrare ad alia coeperit, ad haec revocetur oratio, id. Off. 1, 37 *fin.* : rogo, ut artificem (sc. pictorem), quem elegeris, ne in melius quidem sinas aberrare, **that the painter should not depart from the original**, **even to improve it**, Plin. Ep. 4, 28 *fin.* — `I.B` *To divert* the mind or attention, *to forget for a time* : at ego hic scribendo dies totos nihil equidem levor, sed tamen aberro, **I am indeed not free from sorrow**, **but I divert my thoughts**, Cic. Att. 12, 38; so id. ib. 12, 45 (cf. aberratio). 72#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n71#abfore#abfŏre and abfŏrem, v. absum. 73#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n72#abgregare#abgrĕgāre est a grege ducere, Paul. ex Fest. p. 23 Müll. 74#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n73#abhiemo#abhĭĕmo, a false read. for hiemo, Plin. 18, 35, 81, § 354. 75#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n74#abhinc#ăb-hinc, `I` *temp. adv.* `I` Of future time, *henceforth*, *hence*, *hereafter* (anteclass.): seque ad ludos jam inde abhinc exerceant, Pac. ap. Charis. 175 P. (Trag. Rel. p. 80 Rib.); so, aufer abhinc lacrimas. —But more usu., `II` Of past time, *ago*, *since;* with acc. or abl., and the *cardin. num.* (except the comic poets most freq. in Cic., both in his Orations and Letters). With *acc.* : sed abhinc annos factumst sedecim, Plaut. Cas. prol. 39; so Ter. And. 1, 1, 42; id. Hec. 5, 3, 24; id. Phorm. 5, 9, 28; cf.: abhinc triennium, Cic. Rosc. Com. 13 : abhinc annos quattuordecim, Cic. Verr. 2, 1, 12, § 34; cf. id. Balb. 6, 16; id. Phil. 2, 46, 119; Hor. Ep. 2, 1, 36 al.— With abl. : qui abhinc sexaginta annis occisus foret, Plaut. Most. 2, 2, 63; so, abhinc annis xv., Cic. Rosc. Com. 13 : comitiis jam abhinc diebus triginta factis, **thirty days ago**, Cic. Verr. 2, 2, 52 *fin.* In Lucr. 3, 967: aufer abhinc lacrimas, it is prob. only a fuller expression for hinc, as in Plaut. Pers. 5, 2, 19: jurgium hinc auferas, since there is no other example where abhinc is used of *place.* Vid. upon this article, Hand, Turs. 1, 63-66. 76#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n75#abhorreo#ăb-horrĕo, ui, ēre, 2, v. n. and `I` *a.*, *to shrink back from* a thing, *to shudder at*, *abhor.* `I` Lit. (syn. aversor; rare but class.); constr. with *ab* or *absol.*, sometimes with the acc. (not so in Cicero; cf. Haase ad Reisig Vorles. p. 696): retro volgus abhorret ab hac, **shrinks back from**, Lucr. 1, 945; 4, 20: omnes aspernabantur, omnes abhorrebant, etc., Cic. Clu. 14, 41 : quid tam abhorret hilaritudo? Plaut. Cist. 1, 1, 56 : pumilos atque distortos, Suet. Aug. 83; so id. Galb. 4; Vit. 10. `II` Transf., in gen. `I.A` *To be averse* or *disinclined to* a thing, *not to wish* it, usu. with *ab* : a nuptiis, Ter. Hec. 4, 4, 92 : ab re uxoriā, id. And. 5, 1, 10; and so often in Cic.: Caesaris a causā, Cic. Sest. 33 : a caede, id. ib. 63 : ab horum turpitudine, audaciā, sordibus, id. ib. 52, 112 : a scribendo abhorret animus, id. Att. 2, 6 : animo abhorruisse ab optimo statu civitatis, id. Phil. 7, 2 : a ceterorum consilio, Nep. Milt. 3, 5 al. `I.B` In a yet more general sense, *to be remote from* an object, i. e. *to vary* or *differ from*, *to be inconsistent* or *not to agree with* (freq. and class.): temeritas tanta, ut non procul abhorreat ab insaniā, Cic. Rosc. Am. 24, 68 : a vulgari genere orationis atque a consuetudine communis sensus, id. de Or. 1, 3, 12 : oratio abhorrens a personā hominis gravissimi, id. Rep. 1, 15 : ab opinione tuā, Cic. Verr. 2, 3, 20 : Punicum abhorrens os ab Latinorum nominum prolatione, Liv. 22, 13; so id. 29, 6; 30, 44: a fide, **to be incredible**, id. 9, 36 : a tuo scelere, **is not connected with**, Cic. Cat. 1, 7 al. —Hence, like dispar, with *dat.* : tam pacatae profectioni abhorrens mos, **not accordant with**, Liv. 2, 14.— `I.A.2` *To be free from* : Caelius longe ab istā suspicione abhorrere debet, Cic. Cael. 4.— `I.A.3` *Absol.* *To alter* : tantum abhorret ac mutat, **alters and changes**, Cat. 22, 11.— *To be unfit* : sin plane abhorrebit et erit absurdus, Cic. de Or. 2, 20, 85; cf.: absurdae atque abhorrentes lacrimae, Liv. 30, 44, 6; and: carmen abhorrens et inconditum, id. 27, 37, 13. 77#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n76#abhorresco#ăb-horresco, ĕre, = horresco (eccl. Lat.), Vulg. 2 Macc. 6, 12. 78#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n77#abhorride#ăb-horridē, adv., `I` *in an unfit manner*, *improperly*, Charis. p. 41 P. 79#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n78#abicio#ăbĭcĭo or abjĭc- (in the best MSS. abicio; cf. `I` ăbĭci, Ov. P. 2, 3, 37; ăbĭcit, Juv. 15, 17), ĕre, jēci, jectum, 3, v. a. ab-jacio, *to cast away*, *to throw away*, *throw down.* `I` Lit. : in sepulcrum ejus abjecta gleba non est, Varr. L. L. 5, § 23 Müll.: scutum, Cic. Tusc. 2, 23 : insigne regium de capite, id. Sest. 27 : socer ad pedes abjectus, id. ib. 34; so, se ad pedes, id. Phil. 2, 34, 86 : se e muro in mare, id. Tusc. 1, 34; so, corpus in mare, id. Phil. 11, 2, 5 : impelluntur, feriuntur, abiciuntur, cadunt, id. Tusc. 2, 15, 36 : se abjecit exanimatus, **he threw himself down as if lifeless**, id. Sest. 37.— *Absol.* : si te uret sarcina, abicito, **throw it down**, Hor. Ep. 1, 13, 7.—Also with *in* and abl., when the place from which a thing is thrown is designated: anulum in mari, Cic. Fin. 5, 30, 92 Madv. *N. cr.;* so, ut se abiceret in herba, id. de Or. 1, 7, 28: statuas in propatulo domi, Nep. Hann. 9, 3 : cadaver in viā, Suet. Ner. 48; cf.: ubi cadaver abjeceris, Tac. A. 1, 22. `II` Fig. `I.A` In gen., *to cast off*, *throw away*, *give up*, etc.: ut primum tenebris abjectis inalbabat, **as soon as the day**, **having dispelled the darkness**, **was beginning to brighten**, Enn. Ann. v. 219 Vahl.: nusquam ego vidi abjectas aedīs, nisi modo hasce, *thrown away*, i.e. *sold too low*, Plaut. Most. 3, 3, 3: psaltria aliquo abiciendast, *must be got rid off* ( *il faut se defaire d'elle*, Dacier), Ter. Ad. 4, 7, 26: vitam, Cic. Att. 3, 19 : salutem pro aliquo, id. Planc. 33 : memoriam beneficiorum, id. Phil. 8, 11 : versum, **to declaim it carelessly**, id. de Or. 3, 26 (cf. with id. ib. 3, 59: ponendus est ille ambitus, non abiciendus, *the period must be brought gradually to a close*, *not broken off abruptly*). `I.B` In partic. `I.A.1` *To throw off*, *cast aside* care for, remembrance of, etc., *to give up*, *abandon* : abicimus ista, **we let that go**, Cic. Att. 13, 3 : fama ingenii mihi est abicienda, **I must renounce**, id. ib. 9, 16 : domum Sullanam desperabam jam... sed tamen non abjeci, *but yet I have not abandoned it*, i. e. its purchase, id. Fam. 9, 15: abjectis nugis, **nonsense apart**, Hor. Ep. 2, 2, 141 (cf. amoto ludo, id. S. 1, 1, 27). `I.A.2` *To cast down to a lower grade*, *to degrade*, *humble*, Cic. Leg. 1, 9: hic annus senatus auctoritatem abjecit, *degraded* or *lowered the authority of the Senate*, id. Att. 1, 18; so also id. Tusc. 5, 18; id. de Or. 3, 26, 104.—Hence, abjectae res, *reduced circumstances* (opp. florentes), Nep. Att. 8; Cic. Quint. 30; Tac. A. 4, 68. `I.A.3` Abicere se, *to throw one's self away*, *degrade one's self*, v. Cic. Tusc. 2, 23: ut enim fit, etc.—Hence, abjectus, a, um, P. a., *downcast*, *disheartened*, *désponding; low*, *mean*, *abject*, *worthless*, *unprincipled.* `I.A` Quo me miser conferam? An domum? matremne ut miseram lamentantem videam et abjectam? Gracch. ap. Cic. de Or. 3, 56, 214: plura scribere non possum, ita sum animo perculso et abjecto, Cic. Att. 3, 2.— `I.B` Nihil abjectum, nihil humile cogitare, Cic. Fin. 5, 20: contemptum atque abjectum, id. Agr. 2, 34 : verbis nec inops nec abjectus, id. Brut. 62, 222 al. — *Comp.* : animus abjectior, Cic. Lael. 16; Liv. 9, 6.— *Sup.* : animus abjectissimus, Quint. 11, 1, 13 al. — *Adv.* : abjectē. `I.A.1` *Dispiritedly*, *despondingly* : in dolore est providendum, ne quid abjecte, ne quid timide, ne quid ignave faciamus, Cic. Tusc. 2, 23, 55; id. Phil. 3, 11, 28.— `I.A.2` *Low*, *meanly* : quo sordidius et abjectius nati sunt, Tac. Or. 8 : incuriose et abjecte verbum positum, **improperly**, Gell. 2, 6, 1. 80#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n79#abiegnus#ăbĭēgnus, a, um, adj. ( poet., also tri. syllabic; collateral form ABIEGNEVS, Inscr. Napol.) [abies], `I` *made of fir-wood* or *deal* : trabes, i. e. *a ship*, Enn. ap. Auct. ad Her. 2, 22, 34: sors, Plaut. Cas. 2, 6, 32 : equus, i. e. **the wooden horse before Troy**, Prop. 4, 1, 25 (cf. Verg. A. 2, 16): stipes, Att. ap. Fest. p. 219 Müll. (Trag. Rel. p. 170 Rib.): hastile, Liv. 21, 8, 10 : scobis, Col. 12, 44, 4 al. 81#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n80#abiens#ăbĭens, euntis, Part. of abeo. 82#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n81#abies#ăbĭēs, ĕtis (abietis, abiete, trisyllabic in poet., Enn. ap. Cic. Tusc. 3, 19, 44; Verg. A. 2, 16 al.; so, abietibus, quadrisyl. sometimes, as Verg. A. 9, 674), f. etym. uncer., perh. akin to ἀλδαίνω; cf. ἐλάτη = pinus, `I` *the silver-fir* : Pinus picea, Linn.: ἐλάτη, *the tree* as well as *the wood* of it, Plin. 16, 10, 19, § 48; Pall. 12, 15, 1: abies consternitur alta, Enn. ap. Macr. 6, 2 (Ann. v. 195 Vahl.): crispa, id. ap. Cic. Tusc. 3, 19, 44 (Trag. v. 117 ib.): enodis, Ov. M. 10. 94. In Verg., on account of its dark foliage, called nigra: nigrā abiete, A. 3, 599: abietibus patriis aequi juvenes, **tall as their native firs**, id. ib. 9, 674 (imitation of Hom. ll. 5, 560: ἐλάτῃσιν ἐοικότες ὑψηλῇσιν).— `II` Poet., meton. (cf. Quint. 8, 6, 20), like the Greek ἐλάτη, *any thing made of fir.* `I..1` = epistula, *a letter* (written on a tablet *of fir*), Plaut. Pers. 2, 2, 66 (cf. Engl. *book*, i. e. *beech*).— `I..2` = navis, *a ship*, Verg. G. 2, 68; id. A. 8, 91; cf. id. ib. 5, 663.— `I..3` = hasta, *a lance*, Verg. A. 11, 667. 83#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n82#abietarius#ăbĭĕtārĭus, a, um, adj. abies, `I` *pertaining to fir-wood*, *deal* : negotio, Paul. ex Fest. p. 27 Müll.— *Subst.* : ăbĭĕtārĭus, ii, m., *a joiner*, Vulg. Exod. 35, 35. 84#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n83#abiga#ăbĭga, ae, f. abigo, `I` *a plant which has the power of producing abortion;* Greek χαμαίπιτυς, *ground-pine* : Teucrium iva, Linn.; Plin. 24, 6, 20, § 29. 85#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n84#abigeator#ăbĭgĕātor, ōris, m., = abigeus or abactor, `I` *a cattle-stealer*, Paul. Sent. 5, 18. 86#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n85#abigeatus#ăbĭgĕātus, ūs, m. abigeus, `I` *cattlestealing*, Dig. 47, 14, 1 sq.; 49, 16, 5, § 2. 87#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n86#abigeus#ăbĭgĕus, i, m. abigo, `I` *one that drives away* cattle, *a cattle-stealer*, Dig. 47, 14, 1; 48, 19, 16. 88#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n87#abigo#ăb-ĭgo, ēgi, actum, 3, v. a. ago, `I` *to drive away.* `I` Lit. `I.A` In gen.: abigam jam ego illum advenientem ab aedibus, **I will drive him away as soon as he comes**, Plaut. Am. prol. 150 : jam hic me abegerit suo odio, **he will soon drive me away**, id. As. 2, 4, 40; so Ter. Ad. 3, 3, 47; Varr. R. R. 2, 1; Cic. de Or. 2, 60 al.: uxorem post divortium, **to remove from the house**, Suet. Tib. 7.— `I.B` In partic. `I.A.1` *To drive away* cattle: familias abripuerunt, pecus abegerunt, Cic. Pis. 34; so Cic. Verr. 2, 1, 10; 3, 23; Liv. 1, 7, 4; 4, 21; Curt. 5, 13 al.— `I.A.2` Medic. t. t. `I.1.1.a` *To remove* a disease: febres, Plin. 25, 9, 59, § 106; 30, 11, 30 *fin.* : venenatorum morsus, id. 20, 5, 19.— `I.1.1.b` *To force birth*, *procure abortion* : partum medicamentis, Cic. Clu. 11; so Plin. 14, 18, 22; Tac. A. 14, 63; Suet. Dom. 22 al. — `II` Trop., *to drive away* an evil, *get rid of* a nuisance: pestem a me, Enn. ap. Cic. Ac. 2, 28, 89 (Trag. v. 50 Vahl.): lassitudinem abs te, Plaut. Merc. 1, 2, 3 : curas, Hor. Ep. 1, 15, 19 : pauperiem epulis regum, id. S. 2, 2, 44 al. —Hence, ăbactus, a, um, P. a. `I.A` Of magistrates, *driven away*, *forced to resign* their office, Paul. ex Fest. p. 23 Müll.— `I.B` Abacta nox, i. q. finita, *finished*, *passed*, Verg. A. 8, 407.— `I.C` Abacti oculi, poet., *deep*, *sunken*, Stat. Th. 1, 104. 89#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n88#Abii#Ăbĭi, ōrum, m., `I` *a Scythian tribe in Asia*, Curt. 7, 6, 11; Amm. 23, 6, 53. 90#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n89#abitio#ăbĭtĭo, ōnis, f. abeo, `I` *a going away*, *departure.* `I` In gen. (ante-class. for abitus), Plaut. Rud. 2, 6, 19; Ter. Heaut. 1, 2, 16.— `II` In partic., = mors, *death*, acc. to Gloss. ap. Paul. ex Fest. p. 380, 9 Müll. 91#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n90#abito#ā-bīto, ĕre, 3, v. n. bēto, bīto, `I` *to go away*, *depart* : ne quo abitat, Plaut. Rud. 3, 4, 72; cf. Lucil. ap. Vel. Long. p. 2225 P. 92#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n91#abitus#ăbĭtus, ūs, m. abeo, `I` *a going away*, *departure.* `I` Lit., in abstr. (class.): cum videam miserum hunc tam excruciarier ejus abitu, Ter. Heaut. 3, 1, 5; 4, 4, 24; Lucr. 1, 457 and 677; * Cic. Verr. 2, 3, 54, § 125; Plin. 18, 31, 74, § 311 al.— `II` Transf., in concr., *the place through which one goes*, *the outlet*, *place of egress* (as aditus, of entrance): omnemque abitum custode coronant, **they surround the outlet with guards**, Verg. A. 9, 380; so in plur. : circumjecta vehicula sepserant abitus, **barricaded the passages out**, Tac. A. 14, 37. 93#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n92#abjecte#abjectē, adv., v. abicio, `I` *P. a. fin.* 94#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n93#abjectio#abjectĭo, ōnis, f. abicio. * `I` *A throwing away* or *rejecting* : figurarum (opp. additio), Quint. 9, 3, 18.—* `II` Abjectio animi, *dejection*, *despondency* (joined h. l. with debilitatio), Cic. Pis. 36, 88. 95#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n94#abjectus#abjectus, a, um, v. abicio, P. a. 96#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n95#abjicio#abjicio, v. abicio. 97#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n96#abjudicativus#abjūdĭcātīvus, a, um, adj., in later philos. lang. = negativus, `I` *negative*, Pseudo pp. Dogm. Plat. p. 30 Elm. (267 Oud.). 98#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n97#abjudico#ab-jūdĭco, āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to deprive* one *of* a thing *by judicial sentence*, *to declare that* it *does not belong to* one, *to abjudicate*, lit. and trop. (opp. adjudico); constr. with *aliquid* or *aliquem ab aliquo*, or *alicui* : abjudicata a me modo est Palaestra, Plaut. Rud. 5, 1, 3; 4, 3, 100; id. As. 3, 3, 17: (Rullus) judicabit Alexandream regis esse, a populo Romano abjudicabit, Cic. Agr. 2, 16; cf.: rationem veritatis, integritatis... ab hoc ordine abjudicari, Cic. Verr. 2, 1, 2, § 4 : sibi libertatem, id. Caecin. 34 (in Cic. de Or. 2, 24, 102, many since Budaeus, acc. to the MSS., read *abdĭco;* so B. and K.). 99#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n98#abjugo#ab-jūgo, āre, 1, v. a., lit., `I` *to loose from the yoke;* hence, in gen., *to remove*, *to separate from* : quae res te ab stabulis abjugat? Pac. ap. Non. 73, 22 (Trag. Rel. p. 104 Rib.). 100#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n99#abjunctus#abjunctus, a, um, Part. of abjungo. 101#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n100#abjungo#ab-jungo, xi, ctum, 3, v. a. `I` Lit., *to unyoke* : juvencum, Verg. G. 3, 518.— Hence, `II` Transf., *to detach from* a thing, *to remove*, *separate* : abjuncto Labieno, Caes. B. G. 7, 56 : Demosthenes se ab hoc refractariolo judiciali dicendi genere abjunxit, *abstained from*, * Cic. Att. 2, 1, 3. 102#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n101#abjuratio#abjūrātĭo, ōnis, f. abjuro, `I` *a forswearing*, Isid. Orig. 5, 6, 20. 103#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n102#abjurgo#ab-jurgo, āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to deny* or *refuse reproachfully* : arma alicui, Hyg. Fab. 107. 104#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n103#abjuro#ab-jūro, āvi, ātum, 1, v. a. (abjurassit for abjuraverit, Plaut. Pers. 4, 3, 9), `I` *to deny any thing on oath* : rem alicui. ne quis mihi in jure abjurassit, Plaut. Pers. 4, 3, 9 : pecuniam, id. Rud. prol. 14 : creditum, Sall. C. 25, 4.— *Absol.*, Plaut. Curc. 4, 2, 10; cf.: mihi abjurare certius est quam dependere, * Cic. Att. 1, 8, 3.— Poet. : abjuratae rapinae, **abjured**, **denied on oath**, Verg. A. 8, 263. 105#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n104#ablactatio#ablactātĭo, ōnis, f. ablacto, `I` *the weaning of a child*, Vulg. Gen. 21, 8 al. 106#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n105#ablacto#ab-lacto, āre, 1, v. a., `I` *to wean* (eccl. Lat.). 107#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n106#ablaqueatio#ablăquĕātĭo, ōnis, f. ablaqueo, `I` *a digging* or *loosening of the soil round the roots of a tree*, Col. 4, 4, 2; 4, 8, 2; Plin. 12, 15, 33, § 66 al.— `II` Concr., *the trench itself made by digging*, Col. 5, 10, 17 Schneid. 108#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n107#ablaqueo#ab-lăquĕo, āvi, ātum, 1, v. a. laqueus, a hollow, `I` *to turn up the earth round a tree*, in order to form a *trench* for water, Cato, R. R. 5, 8, 29; Col. 2, 14, 3; 4, 4, 2; Plin. 17, 19, 31, § 140. 109#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n108#ablatio#ablātĭo, ōnis, f. aufero, `I` *a taking away* (eccl. Lat.), Tert. adv. Marc. 4, 19; Hier. in Jovin. 2, 11. 110#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n109#ablativus#ablātīvus, i, m. id., with or without casus, `I` *the ablative case* (as denoting that from which something *is taken away*), Quint. 1, 5, 59; 1, 7, 3; 1, 4, 26; 7, 9, 10 al. 111#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n110#ablator#ablātor, ōris, m. id., `I` *one who takes away* (eccl. Lat.). 112#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n111#ablatus#ablātus, a, um, Part. of aufero. 113#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n112#ablegatio#ablēgātĭo, ōnis, f. ablego, `I` *a sending off* or *away* : juventutis ad bellum, Liv. 6, 39, 7.—A euphemism for *banishing*, *exile* (= relegatio): Agrippae, Plin. 7, 45, 46, § 149. 114#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n113#ablegmina#ablegmĭna : partes extorum, quae diis immolantur, Paul. ex Fest. p. 21 Müll. 115#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n114#ablego#ab-lēgo, āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to send off* or *away*, *to remove* : aliquem foras, Plaut. Mil. 3, 2, 55; so id. Cas. prol. 62: aliquo mihi est hinc ablegandus, Ter. Hec. 3, 3, 54 : pecus a prato, Varr. R. R. 1, 47 : honestos homines, *keep at a distance*, Cic. Verr. 2, 2, 32: consilium, id. ib. 2, 2, 30 : and in the pun, haec *legatio* a fratris adveutu me *ablegat*, *this embassy sends me away from*, i. e. *prevents me from being present at*, *his arrival*, id. Att. 2, 18, 3: magna pars ablegati, Liv. 7, 39.—With *sup.* : pueros venatum, Liv. 1, 35, 2.—As a euphemism for in exsilium mittere, *to banish*, Just. 1, 5; Cod. Th. 16, 5, 57. 116#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n115#ablepsia#ablepsĭa, ae, f., = ἀβλεψία, `I` *blindness*, Serv. ad Verg. A. 7, 647 (in Suet. Claud. 39 written as Greek). 117#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n116#abligurrio#ab-lĭgūrrĭo ( -gurio), īvi, ītum, 4, v. a. `I` *To lick away*, *waste* or *spend in luxurious indulgence* : bona, Enn. ap. Don. ad Ter. Phorm. 2, 2, 25 (Sat. 29 Vahl.); Ter. Eun. 2, 2, 4: patrimonium, App. Mag. p. 313 (but in Cic. Cat. 2, 5, 10, the correct read. is *obligaverunt*).— `II` In mal. part., Suet. Gram. 23. 118#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n117#abligurritio#ablĭgūrrītĭo ( -guri-), ōnis, f. abligurrio, `I` *a consuming* or *spending in feasting*, Capitol. Macr. 15. 119#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n118#abligurritor#ablĭgūrrītor ( -guri-), ōris, m. id., `I` *one who consumes in feasting*, *a spendthrift*, Ambros. Ep. 42. 120#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n119#abloco#ab-lŏco, āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to lease out* or *let out on hire* : domum, Suet. Vit. 7. 121#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n120#abludo#ab-lūdo, si, sum, 3, `I` *v. n.;* meton. (like the Greek ἀπᾴδειν), *not to agree with* or *resemble*, *to differ from*, *be unlike* : haec a te non multum abludit imago, **is not much unlike thee**, Hor. S. 2, 3, 320 (= abhorret, discrepat). 122#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n121#abluo#ab-lŭo, ŭi, ūtum, 3, v. a., `I` *to wash off* or *away*, *to wash*, *cleanse*, *purify.* `I` Lit. : pulverem lymphis, Pac. ap. Gell. 2, 26, 13 (Trag. Rel. p. 108 Rib.): Ulixi pedes abluens, Cic. Tusc. 5, 16, 46 : donec me flumine vivo abluero, Verg. A. 2, 719 : abluendo cruori balneas petit, Tac. H. 3, 32.— Poet. : abluere sitim, **to quench**, Lucr. 4, 876; and: abluere sibi umbras, *to remove darkness* (by bringing a light), id. 4, 378.—Of the washing away of earth by a shower, Varr. R. R. 1, 35.—In eccl. Lat., of baptism: munere divinitatis abluti, Cod. Th. 19, 6, 4.— `II` Trop., of calming the passions: omnis ejusmodi perturbatio animi placatione abluatur, *be removed* (fig. derived from the religious rite of *washing in expiation of sin*), Cic. Tusc. 4, 28, 60: maculam veteris industriae laudabili otio, **to wash out**, Plin. Ep. 3, 7, 3 : perjuria, Ov. F. 5, 681 al. 123#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n122#ablutio#ablūtĭo, ōnis, f. abluo, `I` *a washing*, *cleansing*, Macr. S. 3, 7.—Of baptism, cf. abluo, I. *fin.* (eccl. Lat.; in Plin. 13, 12, 23, § 74, the correct reading is *adulatione;* v. Sillig ad h. l.). 124#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n123#ablutor#ablūtor, ōris, m. id., `I` *one that washes off* or *purifies* (eccl. Lat.). 125#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n124#ablutus#ablūtus, a, um, Part. of abluo. 126#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n125#abluvium#ablŭvĭum, i, n. abluo, = diluvium, `I` *a flood* or *deluge*, Laber. ap. Gell. 16, 7, 1 (Com. Rel. p. 300, n. 17 Rib.), Front. p. 69 Goes.; cf. Isid. in Magi Auct. vi. p. 503. 127#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n126#abmatertera#ab-mātertĕra, ae, f., `I` *a great-greatgreat-aunt* on the mother's side, also called matertera maxima, Dig. 38, 10, 3. 128#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n127#abnato#ab-năto, āre, 1, v. n., `I` *to swim off* or *away*, Stat. Achill. 1, 383. 129#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n128#abnegatio#abnĕgātĭo, ōnis, f. abnego, `I` *a denying*, *denial* (late Lat.), Arn. 1, p. 18. 130#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n129#abnegativus#abnĕgātīvus, a, um, adj. id., `I` *negative* : adverbium, **a negative adverb**, Prisc. p. 1020 P. al. 131#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n130#abnegator#abnĕgātor, ōris, m. id., `I` *a denier* (eccl. Lat.), Tert. Fug. 12. 132#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n131#abnego#ab-nĕgo, āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to refuse*, *be unwilling* ( poet. and in post-Aug. prose): conjugium alicui, Verg. A. 7, 424 : imbrem, Col. ( poet.) 10, 51: comitem (se), Hor. C. 1, 35, 22; cf. Sil. 3, 110: depositum, **to deny**, Plin. Ep. 10, 97; so, partem pecuniae (pactae), Quint. 11, 2, 11; cf. Dig. 16, 3, 11 al.—With *inf.* : medicas adhibere manus ad vulnera pastor Abnegat, Verg. G. 3, 456; so id. A. 2, 637.— *Absol.* : Abnegat, inceptoque, etc., Verg. A. 2, 654. 133#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n132#abnepos#ab-nĕpos, ōtis, m., `I` *the son of a greatgrandchild*, Suet. Tib. 3; id. Claud. 24; Dig. 38, 10, 10, § 15 al. 134#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n133#abneptis#ab-neptis, is, f., `I` *the daughter of a* *great-grandchild*, Suet. Ner. 35; Dig. 38 10, 10, § 15 al. 135#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n134#Abnoba#Abnŏba, ae, m., `I` *a mountain range in Germany*, *the northern part of the Black Forest*, *in which the Danube rises*, Plin. 4, 12, 24, § 79; Tac. G. 1; cf. Mannert, Germ. p. 512.— `II` Hence, Abnŏba Diana, or simply Abnŏba, ae, f., *the goddess of this mountain*, Inscr. Orell. 1986 and 4974. 136#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n135#abnocto#ab-nocto, āre, 1, v. n. nox, `I` *to pass the night abroad*, *to stay out all night*, Sen. Vit. Beat. 26; Gell. 13, 12 *fin.*; Dig. 1, 18, 15. 137#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n136#abnodo#ab-nōdo, āre, 1, v. a., `I` *to cut off knots;* in the lang. of gardening and the vintage, *to clear* trees *of knots*, Col. 4, 24, 10; 4, 22, 4. 138#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n137#abnormis#ab-normis, e, adj. norma, v. ab, III. 1., `I` *deviating* or *departing from a fixed rule*, *irregular*, *abnormal* : abnormis sapiens, Hor. S. 2, 2, 3 (i. e. qui in nullius verba juravit, *belongs to no distinct sect* or *party*, cf. Cic. Lael. 5, 18: ad istorum normam sapientes). 139#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n138#abnueo#ab-nŭĕo, v. abnuo. 140#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n139#abnuitio#abnŭĭtĭo, ōnis, f. abnuo, = negatio, `I` *negation*, Paul. ex Fest. p. 108, 7 Müll. 141#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n140#abnuiturus#abnŭĭtūrus, a, um, = abnuturus, v. abnuo. 142#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n141#abnumero#ab-nŭmĕro, āre, 1, v. a., `I` *to cast up numbers*, *to reckon up*, Nigid. ap. Gell. 15, 3, 4. 143#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n142#abnuo#ab-nŭo, ŭi, ŭĭtum (hence abnŭĭturus, Sall. Fragm. 1, 37 Kritz), or ūtum, 3, v. a. and n. (abnueo, Enn. ap. Diom. p. 378 P. or Ann. v. 283 Vahl.: `I` abnuebunt, id. ib. or Trag. v. 371 id.), lit., *to refuse by a nod* (cf. Nigid. ap. Gell. 10, 4 *fin.*); hence, *to deny*, *refuse*, *to decline* doing a thing, *to reject.* `I` Lit. `I.A` In gen. (syn. recuso; opp. concedo), constr. *absol.*, with the acc., the *inf.*, *quin*, or *de.* *Absol.* : non recuso, non abnuo, Cic. Mil. 36, 100; so Plaut. Capt. 3, 1, 21; id. Truc. prol. 6; Hor. S. 2, 5, 52; Tac. A. 11, 12; id. Agr. 4 al.— With acc. (in Cic. only with general objects, as quid, nihil): cum intellegas, quid quisque concedat, quid abnuat, Cic. Fin. 2, 1, 3 : nihil umquam abnuit meo studio voluntas tua, **refused**, id. Fat. 2, 3; so, aliquid alicui: regi pacem neque abnuere neque pollicere, Sall. J. 47 *fin.* : alia (opp. probo), id. ib. 83 *fin.* : abnuere cognomen Bruti, Liv. 1, 56, 8 : imperium, id. 3, 66, 3; cf.: imperium auspiciumque, **to reject**, id. 28, 27, 4 : regulae rationem, Quint. 1, 6, 33 : omen, Verg. A. 5, 531 : aliquem comitem inceptis, Sil. 3, 110. — With *inf.* : certare abnueo, Enn. l. l.: nec abnuebant melioribus parere, Liv. 22, 13 *fin.*; so id. 22, 37, 4.—With acc. and *inf.* : aeternam sibi naturam abnuit esse, Lucr. 3, 641; cf.: abnueret a se commissum esse facinus, Cic. Leg. 1, 14, 40; and: haud equidem abnuo egregium ducem fuisse Alexandrum, Liv. 9, 17, 5; so id. 5, 33, 4; 30, 20, 6; Quint. 5, 8, 3; 6, 2, 11 (opp. concedo); Verg. A. 10, 8 al.; cf. also: manu abnuit quidquam opis in se esse, Liv. 36, 34, 6.— *Impers.* : nec abnuitur ita fuisse, Liv. 3, 72, 6. —* With *quin* : non abnuere se quin cuncta mala patefierent, Tac. A. 13, 14.— * ( ε) With *de* : neque illi senatus de ullo negotio abnuere audebat, Sall. J. 84, 3. `I.B` Esp., abnuens, like the Gr. ἀπειπών, *declining* service, *giving up* (very rare): milites fessos itineris magnitudine et jam abnuentes omnia, Sall. J. 68, 3; cf.: fessos abnuentesque taedio et labore, **declining the combat**, Liv. 27, 49, 3. `II` Transf., of abstract subjects, *not to admit of*, *to be unfavorable* ( poet. and in post-Aug. prose): quod spes abnuit, Tib. 4, 1, 25 : quando impetus et subita belli locus abnueret, Tac. H. 5, 13 : hoc videretur, nisi abnueret duritia, Plin. 37, 10, 54, § 145. 144#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n143#abnutivus#abnūtīvus, a, um abnuo, = negativus; hence `I` *subst.* : abnūtīvum, i, n., *a denying*, *refusal*, Dig. 45, 1, 83; cf. *Abnutivum* : ἀπωμοτικόν, Gloss. 145#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n144#abnuto#ab-nūto, āvi, ātum, 1, `I` *v. freq.* [id.], *to deny* ( *by a nod*) *often*, *to refuse* : quid te adiri (Vahl. adirier; Rib. adiri tam) abnutas, Enn. ap. Cic. de Or. 3, 41, 164 (where Cic. censures the word as less forcible than *vetas*, *prohibes*, *absterres*, and the like): quid mi abnutas? Tibi ego abnuto? Plaut. Capt. 3, 4, 79. 146#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n145#abolefacio#ăb-ŏlĕfăcĭo, ĕre, = aboleo, `I` *to destroy* : civitatem, Tert. Apol. 35 (al. *obolefacere*). 147#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n146#aboleo#ăb-ŏlĕo, ēvi (ui), ĭtum, 2, v. a., orig. (in contrast with ad-oleo) `I` *to retard* or *to check the growth of;* hence, in a more extended sense, *to destroy*, *efface*, *abolish;* trop., *to terminate*, and, in the *pass.*, *to die*, *to decay* (not before the Aug. period). `I` Lit. : cuncta viri monumenta, Verg. A. 4, 497 : deum aedes vetustate aut igni abolitae, Tac. A. 2, 49; cf.: corpus alicujus igni, i. e. **to burn**, id. ib. 16, 6; so, libros, Plin. Ep. 7, 19, 6 : Homeri carmina, Suet. Calig. 34 al. — In *pass.* : aboleri, *to die* (opp. nasci), Plin. 7, prooem. § 4.— Poet. : viscera undis, **to remove the poisonous flesh by washing**, Verg. G. 3, 560.— `II` Fig.: dedecus armis, Verg. A. 11, 789; cf.: labem prioris ignominiae, Tac. H. 3, 24 : memoriam, Suet. Calig. 60; Verg. A. 1, 720: magistratum alicui, Liv. 3, 38, 7 : legem (= abrogare), Quint. 1, 5, 29; cf. decretum, Suet. Claud. 6; Galb. 23: crimen, Dig. 48, 6, 2, § 10 : frumentationes, Suet. Aug. 42 : vectigalia, id. Ner. 10 : vim moremque asylorum, id. Tib. 37 al. : nonnulla ex antiquis caerimoniis paulatim abolita (= omissa, neglecta), Suet. Aug. 31; cf.: memoria nondum omnino abolita, id. Gram. 24. 148#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n147#abolesco#ăb-ŏlesco, ēvi, no `I` *sup.*, 3, *v. inch. n.* (vox Vergiliana) [aboleo], *to decay little by little*, *to vanish*, *cease* (like aboleo, not before the Aug. period): tantique abolescet gratia facti, * Verg. A. 7, 232: donec cum re nomen quoque vetustate abolevit, Liv. 1, 23, 3; cf.: cujus rei prope jam memoria aboleverat, id. 3, 55, 6; 9, 36, 1: poena, Gell. 20, 1 al. : abolescit, Crescite, etc., Tert. Exh. Cast. 6. 149#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n148#abolitio#ăbŏlĭtĭo, ōnis, f. id., `I` *an abrogating*, *annulling*, *abolishing*, *abolition* (postAug.). `I` In gen.: tributorum, Tac. A. 13, 50; cf.: quadragesimae quinquagesimaeque, id. ib. 13, 51 : legis, Suet. Aug. 34 : sententiae, Tac. A. 6, 2 *fin.* — `II` In partic. `I.A` *An amnesty*, Suet. Tib. 4; Flor. 4, 7, 3: sub pacto abolitionis, Quint. 9, 2, 97.— `I.B` In the Dig., *the withdrawal of an accusation* or *suit*, *suspension* : abolitio publica, ex lege, privata, Cod. Th. 9, 37, 3 sq.; Dig. 48, 16 al.; cf. Rein, Criminalrecht. p. 273 sq. 150#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n149#abolitor#ăb-ŏlĭtor, ōris, m., `I` *one who takes away* a thing, or *casts* it *into oblivion* : mors, somnus, Tert. Hab. 3; Aus. Grat. 2. 151#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n150#abolla#ăbolla, ae, f. ἀμβολή? ἀναβολή, prop. a throwing back and around, `I` *a robe of thick woollen stuff* worn by soldiers, philosophers, etc. (called in Verg. A. 5, 421, duplex amictus; v. Serv. ad h.l.): toga detracta est et abolla data, Varr. ap. Non. 538, 16: purpurea, Suet. Calig. 35.—Of philosophers, Mart. 4, 53; 8, 48; Juv. 4, 76 al.: facinus majoris abollae, i. e. **a crime committed by a deep philosopher**, Juv. 3, 115. 152#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n151#aboloes#aboloes, for ab illis; antiqui enim litteram non geminabant, Paul. ex Fest. p. 19 Müll. 153#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n152#abominabilis#ăbōmĭnābĭlĭs, e, adj. abominor, `I` *deserving imprecation* or *abhorrence*, *abominable*, Quint. Decl.; Vulg. Lev. 11, 10. 154#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n153#abominamentum#ăbōmĭnāmentum, i, n. id., `I` *a detestable thing*, Tert. adv. Jud. 13. 155#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n154#abominandus#ăbōmĭnandus and ăbōmĭnanter, v. abominor `I` *fin.* 156#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n155#abominatio#ăbōmĭnātĭo, ōnis, f. abominor, `I` *an abominating*, *an abomination*, Lact. 1, 17; also = abominamentum, Tert. adv. Jud. 5. 157#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n156#abomino#ăbōmĭno, āre, `I` v. the foll. art. 158#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n157#abominor#ăb-ōmĭnor, ātus, 1, v. dep., `I` *to deprecate* any thing *as an ill omen* (not in Cic.). `I` Lit. : cum dixisset sepulcrum dirutum proram spectare, abominatus, etc., *when he had spoken the words* “ *a ruined sepulchre*, ” etc., *wishing that this* ( *the sepulchre*, or *the words spoken*) *might not be of evil omen*, Liv. 30, 25 *fin.*; so also id. 6, 18, 9; Suet. Claud. 46.—Hence: quod abominor, **which may God avert**, Ov. M. 9, 677; id. P. 3, 1, 105; Plin. Ep. 6, 22, 7 al.—With *inf.* : haec universa habere abominabitur, Sen. Ben. 7, 8.— `II` In gen. (opp. to opto), *to abominate*, *abhor*, *detest*, Liv. 30, 30, 9; Col. 6, prooem. § 1; Quint. 4, 1, 33.—Hence derivv., `I..1` ăbōmĭnan-ter, adv., *abominably*, *detestably*, Cod. Th. 3, 12, 13.— `I..2` ăbōmĭnandus, a, um, P. a., *abominable*, Liv. 9, 38 *fin.*; Sen. Ben. 1, 9; Quint. 8, 4, 22; 9, 2, 80.!*? `I..1` Collat. *act.* form ăbōmĭno, are: multam abomina, Plaut. Trin. 3, 2, 82.— `I..2` ăbōmĭnor in *pass.* signif.: saevitia eorum abominaretur ab omnibus, Varr. ap. Prisc. p. 791 P.—So Part. : abominatus, *abominated*, *accursed* : Hannibal, Hor. Epod. 16, 8 : semimares, Liv. 31, 12, 8 : bubo funebris et maxime abominatus, Plin. 10, 12, 16. 159#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n158#abominosus#ăb-ōmĭnōsus, a, um, = ominosus, `I` *full of ill omens*, *portentous* : Februarius, Sol. 1, 40 : vox, Diom. p. 472 P. 160#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n159#Aborigines#Ăbŏrīgĭnes, um, m. ab-origo, `I` *the primeval Romans*, *the Aborigines*, the nation which, previous to historical record, descended from the Apennines, and, advancing from Carseoli and Reate into the plain, drove out the Siculi; *the ancestors of the Romans*, Cato ap. Serv. ad Verg. A. 1, 6; Varr. L. L. 5, § 53 Müll.; Cic. Rep. 2, 3; Sall. C. 6; Liv. 1, 1. `I` Used as an appellative, *original inhabitants*, Plin. 4, 21, 36, § 120: Indigenae sunt inde... geniti, quos vocant *aborigines* Latini, Graeci αὐτόχθονας, Serv. ad Verg. A. 8, 328.— `II` Hence, ăbŏrīgĭnĕus, a, um, adj., *aboriginal* : sacellum, Ter. Maur. p. 2425 P. 161#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n160#aborior#ăb-ŏrĭor, ortus, 4, `I` *v. n. dep.* `I` (Opp. of orior.) *To set*, *disappear*, *pass away* (very rare): infimus aër, ubi omnia oriuntur, ubi aboriuntur, Varr. L.L. 5, 7, § 66 Müll. —Of the voice, *to fail*, *stop* : infringi linguam vocemque aboriri, Lucr. 3, 155.— `II` Of untimely birth, *to miscarry* (v. ab, III. 1.); Varr. ap. Non. 71, 27; Plin. 8, 51, 77, § 205. 162#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n161#aboriscor#ăb-ŏriscor, ci, `I` *dep.* = aborior (after the analogy of nanciscor, proficiscor), *to perish*, *die*, Lucr. 5, 732; v. Lachm. ad h.l. 163#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n162#aborsus1#ăborsus, a, um aborior, in the sense of misbirth, `I` *that has brought forth prematurely* : aborsus abactus venter, Paul. Sent. 4, 9, 6. 164#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n163#aborsus2#ăborsus, ūs, m. id., = abortus, `I` *miscarriage*, Tert. de Fig. 3 *fin.*; Non. 448, 3. 165#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n164#abortio1#ăbortĭo, ōnis, f. id., `I` *premature delivery*, *miscarriage*, Plaut. Truc. 1, 2, 98; Cic. Clu. 12; Dig. 48, 19, 38, § 5. 166#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n165#abortio2#ăbortĭo, īre, 4, v. n. id. `I` *to miscarry*, Vulg. Job, 21, 10; in Plin. 8, 51, 77, *aboriendi* is the true reading (Jan.). 167#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n166#abortium#ăbortĭum, i, n., = abortio (eccl. Lat.). 168#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n167#abortivus#ăbortīvus, a, um, adj. abortio, `I` *pertaining to a premature delivery.* `I` Adj. `I.A` *Born prematurely* = abortus: Sisyphus, * Hor. S. 1, 3, 46; cf. Juv. 2, 32: ovum, **addled**, Mart. 6, 93.— `I.B` *That causes abortion* : malvae, Plin. 20, 21, 84, § 226; so id. 24, 5, 11, § 18: sternuisse a coitu abortivum, id. 7, 6, 5, § 42.— `II` *Subst.* : ăbortīvum, i, n. `I.A` *An abortion*, Plin. 18, 17, 44, § 150; Vulg. 1 Cor. 15, 8 al.— `I.B` (Sc. medicamentum.) *A means of procuring abortion* = abiga, Juv. 6, 368. 169#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n168#aborto#ăborto, āre, 1, v. n. aborior, `I` *to bring forth prematurely*, Varr. R. R. 2, 4, 14; Firm. 3, 7, 6: filios, id. 6, 31 *fin.* 170#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n169#abortum#abortum, i, n., `I` v. the foll. art. 171#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n170#abortus#ăbortus, ūs, m. ( abortum, i, n., Dig. 29, 2, 30; cf. Paul. ex Fest. p. 29 Müll.) [aborior], `I` *an abortion*, *miscarriage.* `I` Lit. : dicam abortum esse, Ter. Hec. 3, 3, 38 : Tertullae nollem abortum, **had not miscarried**, Cic. Att. 14, 20, 2 : abortum facere, **to suffer abortion**, **miscarry**, Plin. Ep. 8, 10, 1; but also, *to produce* or *cause abortion*, Plin. 14, 18, 22, § 118; 21, 18, 69, § 116 al.— `I.B` Meton., of plants, Plin. 12, 2, 6, § 13.—* `II` Trop., of writings, *an unfinished piece*, Plin. praef. § 28. 172#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n171#abpatruus#ab-pătrŭus, i, m., `I` *a great-greatgrand-uncle* on the father's side; also called *patruus maximus*, Dig. 38, 10, 3 al. 173#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n172#abrado#ab-rādo, si, sum, 3, v. a., `I` *to scratch off* or *away*, to *scrape away*, *rub off;* of the beard, *to shave.* `I` Lit. : manibus quidquam abradere membris, Lucr. 4, 1103; so id. 4, 1110: supercilia penitus abrasa, Cic. Rosc. Com. 7, 20 : barbam in superiore labro, Plin. 6, 28, 32, § 162.—Of plants: partes radicum, **to grub up**, Plin. 17, 11, 16, § 82; cf. arida, Col. 10, 3 : abrasae fauces, **made rough**, Luc. 6, 115 : abrasa corpora, *peeled off*, ἀποσύρματα, Scrib. Comp. 215.— `II` Meton., *to take* or *snatch away*, *to seize*, *extort*, *rob*, Ter. Phorm. 2, 2, 19: nihil a Caecinā litium terrore, Cic. Caecin. 7, 19 : aliquid bohis, Plin. Pan. 37, 2. 174#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n173#Abraham#Ābrăham or Ābram, indecl. or ae, m., `I` *Abraham* (eccl. Lat.).— `II` Hence derivv. `I.A` Abrāhămĭdes, ae, m., *a descendant of Abraham* (eccl. Lat.).— `I.B` Abrāhămēus or Abrāmēus, a, um, adj., *belonging to Abraham* (eccl. Lat.). 175#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n174#abrasus#abrāsus, a, um, Part. of abrado. 176#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n175#abrelictus#abrĕlictus, a, um, = derelictus, `I` *deserted*, *abandoned*, Tert. adv. Jud. 1. 177#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n176#abrenuntio#ab-rĕnuntĭo, āre, 1, `I` *v.n.*, strengthened form of renuntio, *to renounce*, e. g. diabolo, in baptism (eccl. Lat.). 178#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n177#abreptus#abreptus, a, um, Part. of abripio. 179#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n178#abripio#ab-rĭpĭo, pui, eptum, 3, v. a. rapio, `I` *to take away by violence*, *to drag away*, *to tear off* or *away* (stronger than its synn. abduco, abigo, abstraho). `I` Lit. `I.A` In gen.: abripite hunc intro actutum inter manus, **hurry him away**, Plaut. Most. 2, 1, 38 : puella ex Atticā hinc abrepta, **stolen**, Ter. Eun. 1, 2, 30; cf.: abreptam ex eo loco virginem secum asportāsse, Cic. Verr. 2, 4, 49, § 107 : de convivio in vincla atque in tenebras, id. ib. 2, 4, 10, § 24: ab complexu alicujus, Liv. 3, 57, 3 : milites vi fluminis abrepti, Caes. B. C. 1, 64; cf. Mel. 3, 5, 8; Plin. 2, 67, 67, § 170; Verg. A. 1, 108: aliquem ad quaestionem, Cic. Clu. 33, 89; cf.: aliquem ad humanum exitum, id. Rep. 1, 16 *fin.*; with acc. only: Cererem, Cic. Verr. 2, 4, 50, § 111 : cives, Nep. Milt. 4, 2 : aliquid, id. Dat. 4, 2 : abripere se, *to run*, *scamper away* : ita abripuit repente sese subito, Plaut. Mil. 2, 2, 21; so id. Curc. 5, 1, 8.— `I.B` Transf., of property, *to dissipate*, *squander* : quod ille compersit miser, id illa univorsum abripiet, Ter. Phorm. 1, 1, 11.— `II` Trop., *to carry off*, *remove*, *detach* : repente te quasi quidam aestus ingenii tui procul a terrā abripuit atque in altum... abstraxit, Cic. de Or. 3, 36, 145 : voluntate omnes tecum fuerunt; tempestate abreptus est unus, id. Lig. 12, 34 (the figure taken from those driven away in a storm at sea); so, abreptus amore caedum, Sil. 5, 229; cf. id. 6, 332: (filium) etiam si natura a parentis similitudine abriperet, i.e. **made unlike him**, Cic. Verr. 2, 5, 12. 180#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n179#abrodiaetus#abrŏdĭaetus (or better, hab-), i, m., = ἁβροδίαιτος (living delicately), `I` *an epithet of the painter Parrhasius*, Plin. 35, 9, 36, § 71. 181#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n180#abrodo#ab-rōdo, si, sum, 3, v. a., `I` *to gnaw off*, Varr. R. R. 2, 9, 13; Plin. 10, 62, 82, § 169; 37, 6, 21, § 82. 182#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n181#abrogatio#abrŏgātĭo, ōnis, f. abrogo, `I` *a formal repeal of a law*, Cic. Att. 3, 23, 2. 183#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n182#abrogo#ab-rŏgo, āvi, ātum, 1, v. a. `I` Lit., polit. t. t.: *to annul in all its parts* a law now in force, *to repeal*, *to abrogate wholly* (whereas *derogo* means to abrogate partly and *abrogo* to counteract; v. these verbs), = ἀποκυρόω : rogando legem tollere, Front. Diff. 2195 P.; v. rogo (very freq. in Cic.): huic legi nec obrogari fas est, neque derogari ex hac aliquid licet, neque tota abrogari potest, **this law cannot be invalidated by an opposing one**, **nor modified by restrictions**, **nor wholly repealed**, Cic. Rep. 3, 22, from which example (cf. also id. ib. 2, 37; id. Att. 3, 23, 2, and many others in Liv.) it is evident that abrogare was constr. in the classical period with acc., and not, as later, with *dat.;* cf. Liv. 9, 34 Drak.— `I.B` Of a civil office: magistratum alicui, *to take it from one*, *to recall it* : si tibi magistratum abrogāsset, Cic. Verr. 2, 2, 57; id. Dom. 83; so id. Off. 3, 10: Cato legem promulgavit de imperio Lentulo abrogando, id. Q. Fr. 2, 3, 1 (so the correct read., not *Lentuli*).— `II` Trop., in gen., *to take away*, *to deprive of* : male fidem servando illis quoque abrogant fidem, **deprive others of credit**, Plaut. Trin. 4, 4, 41; so Cic. Rosc. Com. 15; id. Ac. 2, 11; Auct. ad Her. 1, 10. 184#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n183#abrosus#abrōsus, a, um, Part. of abrodo. 185#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n184#abrotonites#abrŏtŏnītēs, ae, m. abrotonum, = ἁβροτονίτης, sc. οἶνος; `I` *wine prepared with southernwood*, Col. 12, 35. 186#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n185#abrotonum#abrŏtŏnum (or better, hab-), i, n., abrŏtŏnus, i, m., = ἁβρότονον, `I` *a plant of a pleasant*, *aromatic smell*, *southernwood;* perh. Artemisia abrotonum, Linn.: abrotoni graves, Lucr. 4, 125; so m. : gravem serpentibus urunt abrotonum, Luc. 9, 921 : abrotonum aegro non audet dare (as a medicine), Hor. Ep. 2, 1, 114; cf. Plin. 21, 10, 34, §§ 60 and 160; Scrib. Comp. 7 sq., 167. 187#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n186#abrumpo#ab-rumpo, ūpi, uptum, 3, v. a., `I` *to break off* something violently, *to rend*, *tear*, *sever* ( poet.; seldom used before the Aug. per., only once in Cic., but afterw. by Verg., Ov., and the histt. often). `I` Lit. : vincla abrupit equus (transl. of the Homeric δεσμὸν ἀπορρήξας, Il. 6, 507), Enn. ap. Macr. S. 6, 3 (Ann. v. 509 Vahl.); so, nec Lethaea valet Theseus abrumpere caro vincula Pirithoo, * Hor. C. 4, 7, 27; cf. Verg. A. 9, 118: abrupti nubibus ignes, **torn from**, Lucr. 2, 214; cf. with the fig. reversed, in Verg.: ingeminant abruptis nubibus ignes, A. 3, 199: abrupto sidere, i. e. **hidden by clouds**, id. ib. 12, 451 : plebs velut abrupta a cetero populo, **broken off**, **torn from**, Liv. 3, 19, 9.— `II` Trop. : (legio Martia) se prima latrocinio Antonii abrupit, **first freed itself**, Cic. Phil. 14, 12 : abrumpere vitam, **to break the thread of life**, Verg. A. 8, 579; 9, 497; so later, abrumpere fata, Sen. Herc. Oet. 893, or, medios annos, Luc. 6, 610: abrumpere vitam a civitate, **to leave it**, **in order to live elsewhere**, Tac. A. 16, 28 *fin.* : fas, **to destroy**, **violate**, Verg. A. 3, 55 : medium sermonem, **to break off**, **interrupt**, id. ib. 4, 388; cf. abruptus: omnibus inter victoriam mortemve abruptis, **since all means of escape**, **except victory or death**, **were taken from us**, Liv. 21, 44, 8.—Hence, ab-ruptus, a, um, P. a., *broken off from*, *separated*, esp. of places, *inaccessible*, or *difficult of access.* `I.A` Lit., of places, *precipitous*, *steep* (syn.: praeceps, abscissus): locus in pedum mille altitudinem abruptus, Liv. 21, 36 : (Roma) munita abruptis montibus, Plin. 3, 5, 9, § 67; Tac. A. 2, 23: petra undique abscissa et abrupta, Curt. 7, 11.—Also *absol.* : abruptum, i, n., *a steep ascent* or *descent;* cf. praeceps: vastos sorbet in abruptum fluctus, **she swallows down her gulf**, Verg. A. 3, 422.— `I.B` Trop., *broken*, *disconnected*, *abrupt* : Sallustiana brevitas et abruptum sermonis genus, Quint. 4, 2, 45 : contumacia, **stubborn**, Tac. A. 4, 20.— *Comp.*, Plin. 11, 37, 51, § 138; Tert. adv. Marc. 1, 1.— *Sup.*, Plin. Ep. 9, 39, 5.— *Absol.* : per abrupta, **by rough**, **dangerous ways**, Tac. Agr. 42 *fin.* (cf. supra: abrupta contumacia).— *Adv.* : abruptē. `I.A.1` Lit., *in broken manner*, *here and there* : palantes flammarum ardores, Amm. 17, 7, 8.— `I.A.2` Trop., of conduct, *hastily*, *inconsiderately*, Just. 2, 15, 4; of discourse, **abruptly**, Quint. 3, 8, 6; 4, 1, 79; also, **simply**, Macr. Somn. Scip. 1, 19.— *Comp.*, Amm. 20, 11. 188#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n187#abrupte#abruptē, adv., v. abrumpo, `I` *P. a. fin.* 189#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n188#abruptio#abruptĭo, ōnis, f. abrumpo, `I` *a breaking* or *tearing off*, *a rending asunder.* `I` Lit. : corrigiae, *of a shoe-latchet*, * Cic. Div. 2, 40, 84.— `II` Trop. : augurii, *interruption*, Paul. ex Fest. pp. 270 and 271 Müll. —Of divorce, Att. ap. Cic. Att. 11, 3, 1. 190#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n189#abruptus#abruptus, a, um, v. abrumpo, P. a. 191#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n190#abs#abs. prep., v. ab. 192#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n191#abscedo#abs-cēdo, cessi, cessum, 3, v. n. (sync. abscēssem = abscessissem, Sil. 8, 109), `I` *to go off* or *away*, *to depart.* `I` Lit. `I.A` In gen.: abscede hinc, sis, sycophanta, Plaut. Poen. 1, 2, 162 : meo e conspectu, id. Capt. 2, 3, 74 : numquam senator a curiā abscessit aut populus e foro, Liv. 27, 50, 4; so, a corpore (mortui), Tac. A. 1, 7; cf. id. ib. 3, 5: ut abscesserit inde (i. e. e castris) dictator, Liv. 22, 25, 9 : illorum navis longe in altum abscesserat, Plaut. Rud. prol. 66. `I.B` In partic. `I.A.1` Milit. t. t., *to march off*, *to depart*, *retire* : non prius Thebani Spartā abscessissent quam, etc., Nep. Iphicr. 2 *fin.* : longius ab urbe hostium, Liv. 3, 8, 8; cf.: a moenibus Alexandriae, id. 44, 19, 11.— *Absol.* : si urgemus obsessos, si non ante abscedimus quam, etc., Liv. 5, 4, 10; so Nep. Epam. 9.— *Impers.* : abscedi ab hoste, Liv. 22, 33, 10; cf. id. 27, 4, 1: nec ante abscessum est quam, etc., id. 29, 2, 16; so, a moenibus abscessum est, id. 45, 11, 7 : manibus aequis abscessum, Tac. A. 1, 63. `I.A.2` *To disappear*, *withdraw*, *be lost from view* : cor (est) in extis: jam abscedet, simul ac, etc., *will disappear*, Cic. Div. 2, 16 *fin.* — Poet. : Pallada abscessisse mihi, **has withdrawn from me**, **from my power**, Ov. M. 5, 375.—Of stars, *to set*, Plin. 2, 17, 14, § 72 al. `I.A.3` Of localities, *to retire*, *recede*, *retreat* : quantum mare abscedebat, **retired**, Liv. 27, 47 *fin.*; so in architecture: frontis et laterum abscedentium adumbratio, **of the sides in the background**, Vitr. 1, 2, 2; so id. 1, 2, 7, praef. 11. `I.A.4` With respect to the result, *to retire*, *to escape* : abscedere latere tecto, **to escape with a whole skin**, Ter. Heaut. 4, 2, 5. `II` Fig., *to leave off*, *retire*, *desist from*, constr. with *ab*, the simple abl., or *absol.* : labor ille a vobis cito recedet, benefactum a vobis non abscedet (followed by abibit), Cato ap. Gell. 16, 1 *fin.*; so, cito ab eo haec ira abscedet, Ter. Hec. 5, 2, 15.— With abl. only: haec te abscedat suspicio, Plaut. Ep. 2, 2, 100 : abscedere irrito incepto, **to desist from**, Liv. 20, 7, 1.— *Absol.* : aegritudo abscesserit, Plaut. Merc. 1, 2, 29; so, somnus, Ov. F. 3, 307 : imago, Plin. Ep. 7, 27, 6 : ille abscessit (sc. petitione sua), **desisted from the action**, Tac. A. 2, 34 : ne quid abscederet (sc. de hereditate), Suet. Ner. 34; so, semper abscedente usufructu, Dig. 7, 1, 3, § 2. 193#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n192#abscessio#abscessĭo, ōnis, f. abscedo, `I` *a going away*, *a separating* : cum ad corpora tum accessio fieret, tum abscessio, i.e. *diminution*, * Cic. Univ. 12; Dict. Cret. B. Tr. 1, 5. 194#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n193#abscessus#abscessus, ūs, m. id., `I` *a going away*, *departure*, *absence* : solis, * Cic. N. D. 1, 10, 24; Verg. A. 10, 445; Tac. A. 4, 57: continuus, **continued absence**, id. ib. 6, 38. — `II` Medic. t. t., *an abscess*, Cels. 5, 7; in plur., id. 5, 18. 195#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n194#abscido#abs-cīdo, cīdi, cīsum, 3, v. a. caedo, `I` *to cut off* with a sharp instrument (diff. from *ab-scindo*, to break or tear off as with the hand); the former corresponds to *praecidere*, the latter to *avellere*, v. Liv. 31, 34, 4 Drak. `I` Lit. : caput, Cic. Phil. 11, 2, 5; Liv. 4, 19; Verg. A. 12, 511 al.; so, membra, Lucr. 3, 642 : bracchium, Liv. 4, 28, 8 : collum, Sil. 15, 473 : dextram, Suet. Caes. 68 : linguam, Plaut. Am. 2, 1, 7; Suet. Calig. 27 al.: comas alicui, Luc. 6, 568 : truncos arborum et ramos, Caes. B. G. 7, 73, 2.— `II` Trop., *to cut off*, *deprive of; to detract* : spem (alicui), Liv. 4, 10, 4; 24, 30, 12; 35, 45, 6: orationem alicui, id. 45, 37, 9 : omnium rerum respectum sibi, id. 9, 23, 12 : omnia praesidia, Tac. H. 3, 78 : vocem, Vell. 2, 66; cf. Quint. 8, 3, 85.— *Absol.* : quarum (orationum) alteram non libebat mihi scribere, quia abscideram, **had broken off**, Cic. Att. 2, 7.—Hence, abscīsus, a, um, P. a., *cut off.* `I.A` Of places, *steep*, *precipitous* (cf. abruptus): saxum undique abscisum, Liv. 32, 4, 5; so id. 32, 25, 36: rupes, id. 32, 5, 12.— `I.B` Of speech, *abrupt*, *concise*, *short* : in voce aut omnino suppressā, aut etiam abscisā, Quint. 8, 3, 85; 9, 4, 118 Halm (al. abscissa): asperum et abscisum castigationis genus, Val. Max. 2, 7, 14 : responsum, id. 3, 8, 3 : sententia, id. 6, 3, 10; cf. in *comp.* : praefractior atque abscisior justitia, id. 6, 5, ext. 4.— *Sup.* prob. not used.— *Adv.* : abscīsē, *cut off;* hence, of speech, *concisely*, *shortly*, *distinctly*, Val. Max. 3, 7, ext. 6; Dig. 50, 6, 5, § 2. 196#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n195#abscindo#ab-scindo, cĭdi, cissum, 3, v. a., `I` *to tear off* or *away*, *to rend away* (v. preced. art.). `I` Lit. : tunicam a pectore abscidit, **he tore the tunic down from his breast**, Cic. Verr. 2, 5, 1 : cervicibus fractis caput abscidit, **cut off**, id. Phil. 11, 5.—With simple abl. : umeris abscindere vestem, Verg. A. 5, 685; with *de*, id. G. 2, 23: nec quidquam deus abscidit terras, **torn asunder**, **separated**, Hor. C. 1, 3, 21; cf. Verg. A. 3, 418; Ov. M. 1, 22 al.: venas, **to open the veins**, Tac. A. 15, 69; 16, 11.— `II` Trop., *to cut off*, *separate*, *divide* (rare): reditus dulces, **to cut off**, Hor. Epod. 16, 35 : inane soldo, **to separate**, id. S. 1, 2, 113 : querelas alicujus, Val. Fl. 2, 160 : jus, Dig. 28, 2, 9, § 2. 197#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n196#abscise#abscīsē, adv., v. abscido, `I` *P. a. fin.* 198#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n197#abscissio#abscissĭo, ōnis, f. abscindo, `I` *a breaking off* in the midst of a discourse; rhet. fig., Auct. ad Her. 4, 53; 4, 54: vocis, Scrib. Comp. 100. 199#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n198#abscissus#abscissus, a, um, Part. of abscindo. 200#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n199#abscisus#abscīsus, a, um, P. a., v. abscido. 201#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n200#abscondite#abscondĭtē, adv., v. abscondo, P. a. 202#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n201#absconditor#abscondĭtor, ōris, m. abscondo, `I` *one that hides* or *conceals*, Jul. Firm. 5, 15; Tert. adv. Marc. 4, 25. 203#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n202#abscondo#abs-condo, condi and condĭdi, condĭtum and consum, 3, v. a. (abscondi, Tac. H. 3, 68; Curt. 6, 6; Gell. 17, 9; Caecil. and Pompon. ap. Non. 75, 25: `I` abscondidi, Plaut. Merc. 2, 3, 25; Sil. 8, 192: absconsum, Quint. Decl. 17, 15), *to put away*, *conceal carefully*, *hide*, *secrete* (the access. idea of a careful concealment distinguishes this word from its synn. abdo, celo, abstrudo, etc.). `I` Lit. : est quiddam, quod occultatur, quod quo studiosius ab istis opprimitur et absconditur, eo magis eminet et apparet, Cic. Rosc. Am. 41 *fin.* : nequiquam (eam) abdidi, abscondidi, abstrusam habebam, Plaut. Merc. 2, 3, 25 : aurum secundum aram, Fragm. ap. Prisc. p. 890 P.: fontes absconditi, Auct. ad Her. 4, 6, 9: ensem in vulnere, **to bury**, Sen. Thyest. 721 (cf.: lateri abdidit ensem, Verg. A. 2, 553; v. abdo, II. ε); so, abscondit in aëre telum, i. e. **shot it out of sight**, Sil. 1, 316.— *Pass.*, of stars, *to set*, and thus become invisible, Verg. G. 1, 221.—Hence, `I.B` In gen., *to make invisible*, *to cover* : fluvium et campos caede, Sil. 11, 522; so id. 17, 49.— `I.C` Poet., *to put a place out of sight*, *to lose sight of*, *to depart from* : aërias Phaeacum abscondimus arces, **we leave behind**, Verg. A. 3, 291 (cf. id. ib. 4, 154: transmittunt cursu campos).— `II` Trop. : fugam furto, **to conceal flight**, Verg. A. 4, 337 : praenavigavimus vitam, et quemadmodum in mari, sic in hoc cursu rapidissimi temporis, primum pueritiam abscondimus, deinde adulescentiam, *leave behind*, *outlive* (cf. the prec., C.), Sen. Ep. 70, 2; Tac. A. 13, 16.— Hence, abscondĭtus, a, um, P. a., *hidden*, *concealed*, *secret*, *unknown* : gladii absconditi, Cic. Phil. 2, 108 : in tam absconditis insidiis, id. Cat. 3, 1, 3 : jus pontificum, id. Dom. 54, 138.— *Adv.* `I.B.1` abscondĭtē, of discourse. `I.1.1.a` *Obscurely*, *abstrusely*, Cic. Inv. 2, 23.— `I.1.1.b` *Profoundly*, Cic. Fin. 3, 1, 2.— `I.B.2` absconsē (from absconsus), *secretly*, Hyg. Fab. 184; Firm. Math. 2, 2. 204#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n203#absegmen#absegmen, ĭnis, n. ab-seco, according to Festus, s. v. penitam, ap. Naev., `I` *a piece* (of flesh) *cut off*, Paul. ex Fest. p. 242, 6 Müll. 205#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n204#absens#absens, entis (not apsens), Part. of absum. 206#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n205#absentia#absentĭa, ae, f. absum, `I` *absence* : confer absentiam tuam cum meā, Cic. Pis. 16, 37; Anton. ap. Cic. Att. 14, 13, A; Quint. 4, 2, 70; Tac. A. 4, 64 al.: testimoniorum, **want of**, Quint. 5, 7, 1. 207#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n206#absentivus#absentīvus, a, um, adj. absens. `I` *long absent*, Petr. S. 33. 208#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n207#absento#absento, āre, 1, v. a. and n. id.. `I` *Act.*, *to cause* one *to be absent*, i. e. *to send away* : patriis procul absentaverit astris, Claud. Pros. 3, 213 (others read amandaverit, or patriisque procul mandaverit), Cod. Th. 12, 1, 48.— `II` *Neutr.*, *to be absent* : absentans Ulixes, Sid. 9, 13 *fin.* 209#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n208#absida#absīda, ae, v. absis `I` *init.* 210#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n209#absidatus#absīdātus, a, um, adj. absis, `I` *having an arch; arched*, *vaulted* (late Lat.): porticus, Paul. Vict. 4 : caveae, Cassiod. Var. 4, 51. 211#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n210#absilio#ab-sĭlĭo, ii and ui, no `I` *sup.*, 4, v. n. and *a.* [salio], *to leap* or *spring away*, *to leap off* : procul, Luer. 6, 1217.—With *acc. rei* (as in Gr. φεύγειν τι): nidos tepentes absiliunt (aves), **fly from their warm nests**, Stat. Th. 6, 97. 212#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n211#absimilis#ab-sĭmĭlis, e, adj. ab, priv., `I` *unlike*, usually with a *neg.* and dat. *Absol.* : falces non absimili formā muralium falcium, Caes. B. G. 3, 14, 5.— With *dat.* : (herba) neque absimilis bitumini, Col. 6, 17, 2; so Plin. 8, 33, 51, § 121; Suet. Oth. 1; id. Dom. 10 al. 213#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n212#absinthiatus#absinthĭātus, a, um, adj. absinthium, `I` *containing wormwood* : poculum, i. e. **filled with wormwood - wine**, Sen. Suas. 6, p. 40 Bip.— *Absol.* : absinthĭā-tum, sc. vinum, *wormwood-wine*, Pall. 2, 32; Lampr. Hel. 21. 214#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n213#absinthites#absinthītēs, ae, m., = ἀψινθίτης, sc. οἶνος, `I` *wormwood-wine*, Col. 12, 35; Plin. 14, 16, 19, § 109. 215#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n214#absinthium#absinthĭum, i, n. (also absinthĭus, i, m., ap. Varr. acc. to Non. 190, 25), = ἀψίνθιον, `I` *wormwood*, Plin. 27, 7, 28 sq.; Cato, R. R. 159; Varr. R. R. 1, 57; Col. 12, 35; Plaut. Trin. 4, 2, 90: tetrum, Lucr. 1, 936; 2, 400; 4, 11 al.— Trop. for something bitter, but wholesome, Quint. 3, 1, 5. 216#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n215#absis#absis or apsis, īdis (collat. form ab-sīda, ae, Paul. Ep. 12; cf. Isid. Orig. 15, 8, 7), f., = ἁψίς, lit. `I` *a fitting together* in a circular form, hence *an arch* or *vault.* `I` Plin. Ep. 2, 17 (but in Plin. 36, 12, 17, the correct read. is aspidem, v. Sillig ad h. l.). —In a church, *the choir*, Isid. Orig. 15, 18, 7, and Paul. Ep. 12 (in both of which it is doubtful whether absis, idis, or absida, ae, should be read; cf. Areval upon Isid. l. c.). — `II` *The circle which a star describes in its orbit*, Plin. 2, 18, 16, § 79; cf. id. 2, 15, 13, § 63.— `III` *A round dish* or *bowl*, Dig. 34, 2, 19, § 6; ib. Fragm. 32, § 1. 217#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n216#absisto#ab-sisto, stĭti, no `I` *sup.*, 3, v. n. (like all the compounds of the simple active verb, used only in a neutr. signif.), *to withdraw* or *depart from*, *to go away;* constr. *absol.*, with *ab*, or the *simple abl.* (not in Cic.). `I` Lit. : quae me hic reliquit atque abstitit, **who has left me behind here**, **and gone off**, Plaut. Truc. 2, 6, 32 : ab signis, Caes. B. G. 5, 17; v. Gron. ad Liv. 27, 45.— *absol.* : miles abstitit, **went away**, Tac. 2, 31 : ab ore scintillae absistunt, **burst forth**, Verg. A. 12, 101 : limine, id. ib. 7, 610 : luco, id. ib. 6, 259. — `II` Trop. with abl. (of subst. or gerund.) or the *inf.*, *to desist from* an act, purpose, etc., *to cease*, *to leave off* (so, perh., first in the Aug. period, for the more common *desisto*): obsidione, Liv. 9, 15 Drak.: bello, Hor. S. 1, 3, 104 : continuando magistratu, Liv. 9, 34 : sequendo, id. 29, 33 : ingratis benefacere, id. 36, 35 : moveri, Verg. A. 6, 399 : absiste viribus indubitare tuis, **cease to distrust thy strength**, id. ib. 8, 403; cf. morari, id. ib. 12, 676. 218#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n217#absitus#ab-sĭtus, a, um, adj., `I` *lying away*, *distant*, Paul. Nol. 13, 5. 219#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n218#absocer#ab-sŏcer, ĕri, m., `I` *a great - greatgrandfather of the husband* or *wife*, Capitol. Gord. 2. 220#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n219#absolute#absŏlūtē, adv., v. absolvo, P. a. 221#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n220#absolutio#absŏlūtĭo, ōnis, f. absolvo. `I` In judicial lang., *an absolving*, *acquittal* : sententiis decem et sex absolutio confici poterat, Cic. Clu. 27 : annus decimus post virginum absolutionem, id. Cat. 3, 4 : majestatis (for de majestate), *an acquittal from* crimen majestatis, id. Fam. 3, 11.—In Suet. in plur. : reis absolutiones venditare, Vesp. 16.— `II` *Completion*, *perfection*, *consummation.* `I.A` In gen.: virtus quae rationis absolutio definitur, Cic. Fin. 5, 14 : hanc absolutionem perfectionemque in oratore desiderans, **this finish and perfection**, id. de Or. 1, 28, 130; so id. Inv. 2, 30.— `I.B` Esp., in rhet., *completeness*, Cic. Inv. 1, 22, 32. 222#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n221#absolutorius#absŏlūtōrĭus, a, um, adj. id., `I` *pertaining to acquittal*, *release.* `I` *Adj.* : tabellae, damnatoria et absolutoria, Suet. Aug. 33 : judicia, Gai, Dig. 4, 114.— `II` *Subst.* : absŏlūtōrĭum, ii, n. (sc. remedium), *a means of deliverance from* : ejus mali, Plin. 28, 6, 17, § 63. 223#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n222#absolutus#absŏlūtus, a, um, P. a., from 224#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n223#absolvo#ab-solvo, vi, ūtum, 3, v. a., `I` *to loosen from*, *to make loose*, *set free*, *detach*, *untie* (usu. trop., the fig. being derived from fetters, qs. a vinculis solvere, like vinculis exsolvere, Plaut. Truc. 3, 4, 10). `I` Lit. (so very rare): canem ante tempus, Amm. 29, 3 : asinum, App. M. 6, p. 184; cf.: cum nodo cervicis absolutum, id. ib. 9, p. 231: valvas stabuli, i. e. **to open**, id. ib. 1, p. 108 *fin.* : absoluta lingua (ranarum) a gutture, **loosed**, Plin. 11, 37, 65, § 172. `II` Trop. `I.A` *To release from a long story*, *to let one off quickly* : Paucis absolvit, ne moraret diutius, Pac. ap. Diom. p. 395 P. (Trag. Rel. p. 98 Rib.); so, te absolvam brevi, Plaut. Ep. 3, 4, 30. `I.B` *To dismiss by paying*, *to pay off* : absolve hunc vomitum... quattuor quadraginta illi debentur minae, Plaut. Most. 3, 1, 120; so Ter. Ad. 2, 4, 13 and 18.—Hence, in gen., *to dismiss*, *to release* : jam hosce absolutos censeas, Plaut. Aul. 3, 5, 43; and ironic., id. Capt. 3, 5, 73. `I.C` *To free from* (Ciceronian): ut nec Roscium stipulatione alliget, neque a Fannio judicio se absolvat, *extricate* or *free* *himself from a lawsuit*, Cic. Rosc. Com. 12: longo bello, Tac. A. 4, 23 : caede hostis se absolvere, *to absolve* or *clear one's self by murdering an enemy*, id. G. 31.—With *gen.* : tutelae, Dig. 4, 8, 3; hence, `I.D` In judicial lang., t. t., *to absolve from* a charge, *to acquit*, *declare innocent;* constr. *absol.*, with abl., *gen.*, or *de* (Zumpt, § 446; Rudd. 2, 164 sq.): bis absolutus, Cic. Pis. 39 : regni suspicione, Liv. 2, 8 : judex absolvit injuriarum eum, Auct. ad Her. 2, 13; so Cic. Verr. 2, 1, 29 al.: de praevaricatione absolutus, id. Q. Fr. 2, 16.—In Verr. 2, 2, 8, § 22: hic (Dionem) Veneri absolvit, sibi condemnat, are *dativi commodi: from the obligation to Venus he absolves him*, *but condemns him to discharge that to himself* (Verres).—With an abstract noun: fidem absolvit, *he acquitted them of their fidelity* (to Otho), *pardoned it*, Tac. H. 2, 60. `I.E` In technical lang., *to bring a work to a close*, *to complete*, *finish* (without denoting intrinsic excellence, like *perficere;* the fig. is prob. derived from detaching a finished web from the loom; cf.: rem dissolutam divulsamque, Cic. de Or. 1, 42, 188).—So of the sacrificial cake: liba absoluta (as taken from the pan), **ready**, Varr. R. R. 2, 8; but esp. freq. in Cic.: ut pictor nemo esset inventus, qui Coae Veneris eam partem, quam Apelles inchoatam reliquisset, absolveret, Cic. Off. 3, 2 (cf. Suet. Claud. 3); id. Leg. 1, 3, 9; id. Att. 12, 45; cf. id. Fin. 2, 32, 105; id. Fam. 1, 9, 4; id. Att. 13, 19 al.—So in Sallust repeatedly, both with acc. and *de*, of an historical statement, *to bring to a conclusion*, *to relate* : cetera quam paucissumis absolvam, J. 17, 2: multa paucis, Cic. Fragm. Hist. 1, n. 2: de Catilinae conjuratione paucis absolvam, id. Cat. 4, 3; cf.: nunc locorum situm, quantum ratio sinit, absolvam, Amm. 23, 6.— Hence, absŏlūtus, a, um, P. a., *brought to a conclusion*, *finished*, *ended*, *complete* (cf. absolvo, E.). `I.A` In gen.: nec appellatur vita beata nisi confecta atque absoluta, **when not completed and concluded**, Cic. Fin. 2, 27, 87; cf.: perfecte absolutus, id. ib. 4, 7, 18; and: absolutus et perfectus per se, id. Part. Or. 26, 94 al. — *Comp.*, Quint. 1, 1, 37.— *Sup.*, Auct. ad Her. 2, 18, 28; Plin. 35, 10, 36, § 74; Tac. Or. 5 al.— `I.B` Esp. `I.A.1` In rhet. lang., *unrestricted*, *unconditional*, *absolute* : hoc mihi videor videre, esse quasdam cum adjunctione necessitudines, quasdam simplices et absolutas, Cic. Inv. 2, 57, 170.— `I.A.2` In gram. `I.1.1.a` Nomen absolutum, *which gives a complete sense without any thing annexed*, e. g.: deus, Prisc. p. 581 P.— `I.1.1.b` Verbum absolutum, in Prisc. p. 795 P., *that has no case with it;* in Diom. p. 333 P., opp. inchoativum.— `I.1.1.c` Adjectivum absolutum, *which stands in the positive*, Quint. 9, 3, 19.— *Adv.* : absŏlūtē, *fully*, *perfectly*, *completely* (syn. perfecte), *distinctly*, *unrestrictedly*, *absolutely*, Cic. Tusc. 4, 17, 38; 5, 18, 53; id. Fin. 3, 7, 26; id. Top. 8, 34 al.— *Comp.*, Macr. Somn. Scip. 2, 15. 225#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n224#absone#absŏnē, adv., v. absonus `I` *fin.* 226#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n225#absonus#ab-sŏnus, a, um, adj. `I` *Deviating from the right tone*, *discordant*, *dissonant*, *inharmonious* : sunt quidam ita voce absoni, ut... in oratorum numerum venire non possint, Cic. de Or. 1, 25, 115 : vox absona atque absurda, id. ib. 3, 11, 41.— Hence, `II` In gen., *not harmonizing with a thing*, *not accordant with*, *unsuitable*, *incongruous;* constr. with *ab* or ( = alienus) with dat. or *absol.* : nec absoni a voce motus erant, Liv. 7, 2 : nihil absonum fidei divinae originis fuit, id. 1, 15 : fortunis absona dicta, Hor. A. P. 112.— *Absol.* : nihil absonum, nihil agreste, Quint. 6, 3, 107; cf. id. 12, 10, 32.— *Adv.* : absŏnē, *discordantly*, *incongruously*, Gell. 15, 25; App. Mag. p. 277. 227#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n226#absorbeo#ab-sorbĕo, bui, rarely psi, ptum (absorbui, Plin. 9, 35, 58: `I` absorpsi, Luc. 4, 100; cf. Vel. Long. 2233 P.), 2, v. a., *to swallow down any thing*, *to devour.* `I` Lit. : unda legiones, Naev. B. Pun. 4, 16 : oceanus vix videtur tot res tam cito absorbere potuisse, Cic. Phil. 2, 27, 67 : placentas, Hor. S. 2, 8, 24; so id. ib. 2, 3, 240 K. and H. (al. *ob* sorbere and *ex* sorbere): unionem, Plin. l. l. (Sill. *ob-*): res ad victum, **to devour**, Cic. Rep. 2, 5.— `II` Trop., *to engross*, *absorb* : hunc absorbuit aestus gloriae, Cic. Brut. 81; so id. Leg. 2, 4, 9: ipse ad sese jamdudum vocat, et quodam modo absorbet orationem meam, *and*, *as it were*, *eats up my discourse* (i. e. *wishes it to treat of him only*), id. Sest. 6, 13: ea (meretrix) acerrume aestuosa absorbet, *devours* (i. e. *squanders one's property*, the figure taken from the sea), Plaut. Bacch. 3, 3, 67. 228#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n227#absorptio#absorptĭo, ōnis, f. absorbeo, per met., `I` *a drink*, *beverage*, Suet. Ner. 27 dub. 229#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n228#abspello#abs-pello, -porto, -portatio, v. asp-. 230#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n229#absque1#abs-que, `I` *prep. gov. abl.* [from abs and the generalizing -que, like susque deque from sub and de; cf. Prisc. 999 P.] (ante- and post - class.), *without.* `I` Ante-class. `I.A` Denoting defect in conception, while the class. *sine* indicates defect in reality. In Plaut. and Ter. only in conditional clauses: absque me, te, eo, etc., esset = nisi *or* si ego, tu, is, etc.. non fuissem; *without me*, i. e. without my agency, *if it had not been for me* : nam hercle absque me foret et meo praesidio, hic faceret te prostibilem, **if I had not stood by you**, Plaut. Pers. 5, 2, 56; cf. id. Trin. 5, 2, 3: nam absque ted esset, numquam hodie ad solem occasum viverem, *if you had not aided me*, etc., id. Men. 5, 7, 33; cf. id. Bacch. 3, 3, 8; id. Trin. 4, 1, 13: absque eo esset, recte ego mihi vidissem, Ter. Phorm. 1, 4, 11. Somewhat different is, quam fortunatus ceteris sum rebus, absque una hac foret, *if it were not for this one thing*, id. Hec. 4, 2, 25. `I.B` After Plaut. and Ter., absque appears in the classic lang. only a few times in a kind of jurid. formula: absque sententiā, *without judgment*, *contrary to it* : nullam a me epistulam ad te sino absque argumento ac sententiā pervenire, Cic. Att. 1, 19, 1; cf.: an etiamsi nullā ratione ductus est, impetu raptus sit et absque sententiā? Quint. 7, 2, 44. `II` Post-class. `I.A` Likewise in jurid. lang., i. q. sine, *without* : decerni absque libelli documento, Cod. Th. 11, 30, 40; so, absque praejudicio, Gell. 2, 2, 7 : absque ullā observatione, Cod. Th. 13, 5, 38: absque omni praerogativā principum, Amm. 23, 5. `I.B` I. q. praeter, *except* : apud Aeschylum eundem esse versum absque paucis syllabis, Gell. 13, 18 (19), 4; so, absque paucis, Symm. Ep. 2, 36 : absque his, Cod. Th. 6, 4, 18; 11, 16, 17: purpureus absque caudā, **except the tail**, Sol. 46.— *Adv.*, = praeterquam, nisi: absque labra, **except the lips**, Amm. 23, 5; so, absque illud nomen, Jul. Val. Rer. Gest. Alex. M. 1, 18. 231#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n230#absque2#absque = et abs: loca, templa... eorum relinquatis absque his abeatis, Form. ap. Macr. S. 3, 9. 232#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n231#abstantia#abstantĭa, ae, f. absto, `I` *distance*, Vitr. 9, 1, 11. 233#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n232#abstemius#abs-tēmĭus, a, um, adj. cf. temetum and temulentus, `I` *abstaining from intoxicating drinks*, *temperate*, *sober*, ἄοινος. `I` Lit. : sicca atque abstemia, Lucil. ap. Non. 68, 30: mulieres, Varr. ap. Non. ib.: vina fugit gaudetque meris abstemius undis, Ov. M. 15, 323 al. —Hence, `II` In gen.: i. q. sobrius, *temperate*, *abstinent*, *moderate* : abstemius, herbis vivis et urticā, Hor. Ep. 1, 12, 7.—Pleon.: mulieres vini abstemiae, Plin. 22, 24, 54, § 115.— `I.B` In later Lat. = jejunus, *who is yet fasting*, *has not breakfasted*, Aus. Idyll. praef. 11. 234#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n233#abstentio#abstentĭo, ōnis, f. abstineo, `I` *the holding back*, *retaining* : stercorum, Cael. Aur. Acut. 3, 18. 235#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n234#abstentus#abstentus, a, um, Part. of abstineo. 236#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n235#abstergeo#abs-tergĕo, rsi, rsum, 2, v. a. (the form `I` *abstergo*, *gĕre* rests upon spurious readings, except in eccl. Lat., as Vulg. Apoc. 21, 4), *to wipe off* or *away*, *to dry by wiping.* `I` Lit. : labellum, Plaut. As. 4, 1, 52 : sudorem, id. Men. 1, 2, 16 : vulnera, Ter. Eun. 4, 7, 9 : lacrimas, Lucil. ap. Porphyr. ad Hor. S. 1, 2, 68: fletum, Cic. Phil. 14, 34 : everrite aedīs, abstergete araneas, *brush away*, Titin. ap. Non. 192, 10.— * `I.B` Transf. : remos (qs. to wipe away, i. e.), **to break**, **to dash to pieces**, Curt. 9, 9, 16.— `II` Trop., *to wipe away* (any thing disagreeable, a passion, etc.), i. e. *to drive away*, *expel*, *remove*, *banish* : ut mihi absterserunt omnem sorditudinem, Plaut. Poen. 5, 2, 10; esp. freq. in Cic.: dolorem, Q. Fr. 2, 9: senectutis molestias, Sen. 1 : metum, Fam. 9, 16; luctum, Tusc. 3, 18: suspicionem, Amm. 14, 11. 237#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n236#absterreo#abs-terrĕo, ui, ĭtum, 2, v. a., `I` *to drive away by terrifying*, *to frighten away*, *to deter* (by fear): patrem, Plaut. Most. 2, 1, 74; so Ter. Andr. 3, 1, 14: neminem a congressu meo neque janitor meus neque somnus absterruit, Cic. Planc. 27 : homines a pecuniis capiendis, Cic. Verr. 2, 2, 58; so Hor. S. 2, 5, 83; Liv. 5, 41; Suet. Caes. 20 al.—With *de* : ut de frumento anseres absterreret, Plaut. Truc. 2, 1, 41.—With *simple abl.* : lenonem aedibus, Titin. ap. Non. 95, 1: teneros animos vitiis, Hor. S. 1, 4, 128; so Tac. A. 12, 45 al.— `II` Transf. with an abstract object, *to take away*, *remove*, *withdraw* : pabula amoris sibi, Lucr. 4, 1064 : satum genitalem cuiquam, id. 4, 1233 : auctum, id. 5, 846. 238#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n237#abstersus#abstersus, a, um, Part. of abstergeo. 239#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n238#abstinax#abstĭnax, ācis, adj., = abstinens, `I` *abstinent*, Petr. S. 42; Symm. Ep. 1, 47. 240#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n239#abstinens#abstĭnens, entis, P. a., v. abstineo. 241#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n240#abstinenter#abstĭnenter, adv., v. abstineo, P. a., `I` *fin.* 242#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n241#abstinentia#abstĭnentĭa, ae, f. abstineo, `I` *abstinence*, *self-restraint* ( *the quality by means of which one abstains from unlawful desires*, *acts*, etc., *freedom from covetousness* (se ab re abstinet); it always has reference to the outward object from which one restrains himself; while the syn. *continentia* designates merely subjective self-restraint. Yet as early as Cic. these ideas passed into each other, *abstinentia* being used for *continentia*, and *continentia* —referring to an object—taking the place of *abstinentia*). `I` In gen., *a refraining from* any thing: conciliare benevolentiam multitudinis abstinentiā et continentiā, i. e. *by not violating the right of property* (alieno abstinent) *and by self-control* (se continent), Cic. Off. 2, 22: possum multa dicere de provinciali in eo magistratu abstinentiā, id. Sest. 3; Cic. Verr. 4, 46; id. Q. Rosc. 17; so id. Att. 5, 17; Sall. C. 3.— `II` In later Lat., *abstinence from food*, *fasting*, *starvation* = inedia (v. abstineo): vitam abstinentiā finivit, **he ended his life by starvation**, Tac. A. 4, 35; Sen. Ep. 70, 9; 77, 9; cf. Cels. 2, 16; febrem quiete et abstinentiā mitigavit, Quint. 2, 17, 9; so Plin. 27, 55, 80 al.—From 243#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n242#abstineo#abs-tĭnĕo, ŭi, tentum, 2, `I` *v. a* and n. teneo, *to keep off* or *away*, *to hold back*, *to hold at a distance.* In the comic writers and Cic. this verb is in most cases purely active, hence constr. with *aliquem* (or *se*) *re* or *ab re;* the neuter signif. first became prevalent in the Aug. per. = se abstinere. `I` *Act.* : dum ted abstineas nuptā, viduā, virgine, etc., Plaut. Curc. 1, 1, 37 : urbanis rebus te, id. Cas. 1, 1, 13; id. Men. 5, 6, 20; Ter. Heaut. 2, 3, 132: manus a muliere, Lucil. ap. Non. 325, 32; cf.: manus abstineant, Plaut. Trin. 2, 2, 11 : amor abstinendust (apstandust, R.), id. ib. 2, 1, 30 : me ostreis et muraenis facile abstinebam, Cic. Fam. 7, 26 : ab alienis mentes, oculos, manus, de Or. 1, 43: manus animosque ab hoc scelere, Cic. Verr. 1, 12 *fin.* : se nullo dedecore, id. Fin. 3, 11, 38 : se cibo, Caes. B. C. 8, 44 : ne ab obsidibus quidem iram belli hostis abstinuit, Liv. 2, 16 : aliquos ab legatis violandis, id. 2, 22 : se armis, id. 8, 2 al. —Hence: manum a se, **to abstain from suicide**, Cic. Tusc. 4, 37 al. `II` *Neutr.* : abstinere, *to abstain from* a thing; constr. with abl., *ab*, *inf.*, *quin* or *quominus*, the *gen.*, or *absol.* With abl. : haud abstinent culpā, Plaut. Men. 5, 2, 18 Ritschl: injuriā, Cic. Off. 3, 17, 72 : fabā (Pythagorei), id. Div. 2, 58, 119 : proelio, Caes. B. G. 1, 22, 3 : pugnā, Liv. 2, 45, 8 : senatorio ambitu, Tac. A. 4, 2 : manibus, id. Hist. 2, 44 : auribus principis, **to spare them**, id. Ann. 13, 14 : sermone Graeco, Suet. Tib. 71 : publico abstinuit, **did not go out**, id. Claud. 36 al. — *Impers.* : ne a me quidem abstinuit, Cic. de Or. 3, 43, 171 : ut seditionibus abstineretur, Liv. 3, 10, 7; so id. 5, 50, 7.— With *ab* : ut ne a mulieribus quidem atque infantibus abstinerent, Caes. B. G. 7, 47, 5.— With *inf.* : dum mi abstineant invidere, **if they only cease to envy me**, Plaut. Curc. 1, 3, 2; so Suet. Tib. 23.— With *quin* or *quominus* : aegre abstinent, quin castra oppugnent, Liv. 2, 45, 10 : ut ne clarissimi quidem viri abstinuerint, quominus et ipsi aliquid de eā scriberent, Suet. Gram. 3.—(* ε) With the *gen.* (in Greek construction like the Greek ἀπέχεσθαί τινος): abstineto irarum calidaeque rixae, Hor. C. 3, 27, 69 (cf. infra, abstinens).—( ζ) *Absol.* : te scio facile abstinere posse, Plaut. Aul. 2, 5, 19 : non tamen abstinuit, Verg. A. 2, 534.—Esp. in med., *to abstain* from food: abstinere debet aeger, Cels. 2, 12, 2.—Hence, abstĭnens, entis, P. a., *abstaining from* (that which is unlawful), *abstinent*, *temperate;* constr *absol.* with abl., or poet. with *gen.* : esse abstinentem, continere omnes cupiditates praeclarum est, Cic. Q. Fr. 1, 1, 11 : praetorem decet non solum manus, sed etiam oculos abstinentes habere, id. Off. 1, 40, 144 : impubi aut certe abstinentissime rebus venereis, Col. 12, 4, 3 : animus abstinens pecuniae, Hor. C. 4, 9, 37; so, alieni abstinentissimus, Plin. Ep. 6, 8, 5; and: somni et vini sit abstinentissimus, Col. 11, 1, 3.— *Comp.*, Auson. Grat. Act. 28.— *Sup.*, Col. and Plin. l. l.— *Adv.* : abstĭnenter, *unselfishly*, Cic. Sest. 16, 37.— *Comp.*, Augustin. Mor. Manich. 2, 13. 244#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n243#absto#ab-sto, āre, 1, v. n., `I` *to stand off* or *at a distance from*, *to stand aloof* : si longius abstes, Hor. A. P. 361. 245#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n244#abstractio#abstractĭo, ōnis, f. abstraho, `I` *a separation* : conjugis, Dict. Cret. 1, 4. 246#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n245#abstractus#abstractus, a, um, P. a. of 247#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n246#abstraho#abs-trăho, xi, ctum, 3, v. a. (abstraxe = abstraxisse, Lucr. 3, 650), `I` *to draw away from* a place or person, *to drag* or *pull away.* `I` Lit. `I.A` In gen.: ut me a Glycerio miserum abstrahat, Ter. And. 1, 5, 8; so, liberos ab aliquo, Caes. B. G. 3, 2, 5 : aliquem de matris complexu avellere atque abstrahere, Cic. Font. 21 (17): aliquem e gremio e sinuque patriae, id. Cael. 24, 59; for which, aliquem gremio, Ov. M. 13, 658 : aliquem raptim ex oculis hominum, Liv. 39, 49, 12 : naves e portu, id. 37, 27, 6 (al. a portu): aliquem a conspectu omnium in altum, Cic. de Or. 3, 36, 145 (corresp. with, a terra abripuit).— *Absol.* : bona civium Romanorum diripiunt... in servitutem abstrahunt, Caes. B. G. 7, 42, 3 : navem remulco abstraxit, id. B. C. 2, 23. — `I.B` Esp., *to withdraw*, *alienate from* a party: copias a Lepido, Cic. Fam. 10, 18, 3 : Germanicum suetis legionibus, Tac. A. 2, 5. `II` Trop., *to draw away*, *withdraw*, *divert* : animus se a corpore abstrahet, Cic. Rep. 6, 26 : a rebus gerendis senectus abstrahit (for which in the preced., avocare), id. de Sen. 6 : me a nullius commodo, id. Arch. 6, 12 : aliquem a malis, non a bonis, id. Tusc. 1, 34 *fin.* al.: magnitudine pecuniae a bono honestoque in pravum abstractus est, Sall. J. 29, 2 : omnia in duas partes abstracta sunt, respublica, quae media fuerat, dilacerata, id. ib. 41, 5.—Hence, abstractus, a, um, *P. a.;* in the later philosophers and grammarians, *abstract* (opp. concrete): quantitas, Isid. Or. 2, 24, 14. 248#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n247#abstrudo#abs-trūdo, ūsi, ūsum, 3, v. a., `I` *to push* or *thrust away*, and hence *to conceal* (cf. abdo). `I` Lit. : aurum, Plaut. Aul. 4, 6, 13; so ib. 4, 5, 3: id. Curc. 5, 2, 8: in cerebro colaphos, **to thrust into the brain itself**, id. Rud. 4, 3, 68 (cf. a similar passage from Verg. under *abdo*): mane me in silvam abstrusi densam, Cic. Att. 12, 15 : tectum inter et laquearia, Tac. A. 4, 69.— `II` Trop. : in profundo veritatem, Cic. Ac. 2, 10 : tristitiam, Tac. A. 3, 6 : metum, id. ib. 15, 5 al.—Hence, abstrūsus, a, um, P. a., *hidden*, *concealed.* `I.A` Lit. : corpus abstrusum in flumine, Att. ap. Non. 308, 8 (Trag. Rel. p. 195 Rib.): insidias, Cic. Leg. Agr. 2, 49 : terra, Ov. H. 7, 147 : incendium, Vell. 2, 130, 4.—With *dat.* : serpens abstrusa terrae, Vell. 2, 129, 4.— `I.A.2` In *neutr. absol.* : in abstruso esse, **to be in concealment**, Plaut. Poen. 1, 2, 129; *to be unknown*, Amm. 17, 7.— `I.B` Trop. : dolor reconditus et penitus abstrusus, *a concealed and inwardly repressed sorrow*, Auct. Or pro Dom. 10: disputatio paulo abstrusior, **requiring a somewhat deeper investigation**, Cic. Ac. 2, 10, 30 : homo abstrusus, **reserved**, Tac. A. 1, 24.— *Sup.* not used.— *Adv. comp.* : abstrūsĭus, Amm. 28, 1, 49: semet amandarunt, *more closely.* 249#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n248#abstruo#ab-strŭo, a false read. in Tert. adv. Marc. 4, 27. 250#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n249#abstruse#abstrūsē, adv., v. abstrudo, `I` *P. a. fin.* 251#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n250#abstrusio#abstrūsĭo, ōnis, f. abstrudo, `I` *a removing*, *concealing* : seminis, Arn. 5, p. 183. 252#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n251#abstrusus#abstrūsus, a, um, v. abstrudo, P. a. 253#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n252#abstulo#abs-tŭlo, ĕre, v. a., an old form (from which is the perf. abstuli), = aufero, `I` *to take away* : aulas abstulas, Plaut. Fragm. ap. Diom. P. 376. 254#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n253#absuetudo#absuētūdo, ĭnis, a false read. in App. Mag. p. 318 for assuetudo. 255#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n254#absum#ab-sum, āfui (better than abfui), āfŭtārus (aforem, afore), v. n., in its most general signif., `I` *to be away from*, *be absent.* `I` In gen. `I.A` *Absol.* without designating the distance (opp. *adsum*): num ab domo absum? Plaut. Ep. 5, 2, 16 : me absente atque insciente, id. Trin. 1, 2, 130 : domini ubi absunt, **are not at home**, **not present**, Ter. Eun. 3, 5, 53 : facile aerumnam ferre possum, si inde abest injuria, Caecil. ap. Non. 430, 18.— `I.B` With reference to the distance in space or time; which is expressed either by a definite number, or, in gen., by the advs. *multum*, *paulum* (not *parum*, v. below) *longe*, etc.: edixit, ut ab urbe abesset milia pass. ducenta, Cic. Sest. 12, 29 : castra, quae aberant bidui, id. Att. 5, 16 : hic locus aequo fere spatio ab castris Ariovisti et Caesaris aberat, Caes. B. G. 1, 43 : haud longe abesse oportet, **he ought not to be far hence**, Plaut. Am. 1, 1, 166 : legiones magnum spatium aberant, Caes. B. G. 2, 17 : menses tres abest, Ter. Heaut. 1, 1, 66 : haud permultum a me aberit infortunium, Ter. Heaut. 4, 2, 1; Cic. Fam. 2, 7.—With the *simple abl.* for ab: paulumque cum ejus villa abessemus, Cic. Ac. 1, 1 Görenz; but, ab ejus villa, B. and K.; cf.: nuptā abesse tuā, Ov. R. Am. 774.— With *inter* : nec longis inter se passibus absunt, Verg. A. 11, 907.—With *prope*, *propius*, *proxime*, to denote a short distance: nunc nobis prope abest exitium, **is not far from**, Plaut. Aul. 2, 3, 8; so with est: prope est a te Deus, tecum est, Sen. Ep. 41 : loca, quae a Brundisio propius absunt, quam tu, biduum, Cic. Att. 8, 14 : quoniam abes propius, **since you are nearer**, id. ib. 1, 1 : existat aliquid, quod... absit longissime a vero, id. Ac. 2, 11, 36; so id. Deiot. 13; Caes. ap. Cic. Att. 9, 16 al.—Hence the phrase: tantum abest, ut—ut, *so far from* — *that*, etc. (Zumpt, § 779), the origin of which is evident from the following examples from Cic. (the first two of which have been unjustly assailed): id tantum abest ab officio, ut nihil magis officio possit esse contrarium, Off. 1, 14 (with which comp. the person. expression: equidem tantum absum ab ista sententia, ut non modo non arbitrer... sed, etc., id. de Or. 1, 60, 255): tantum abest ab eo, ut malum mors sit, ut verear, ne, etc., id. Tusc. 1, 31, 76 : ego vero istos tantum abest ut ornem, ut effici non possit, quin eos oderim, *so far am I from* — *that*, id. Phil. 11, 14; sometimes *etiam* or *quoque* is added to the second clause, Lentul. ap. Cic. Fam. 12, 15, 2; Suet. Tib. 50; more rarely *contra*, Liv. 6, 31, 4. Sometimes the second *ut* is left out: tantum afuit, ut inflammares nostros animos: somnum isto loco vix tenebamus, Cic. Brut. 80, 278; on the contrary, once in Cic. with a third *ut* : tantum abest ut nostra miremur, ut usque eo difficiles ac morosi simus, ut nobis non satisfaciat ipse Demosthenes, Or. 29, 104. `II` Hence, `I.A` *To be away from* any thing unpleasant, *to be freed* or *free from* : a multis et magnis molestiis abes, Cic. Fam. 4, 3 : a culpa, id. Rosc. Am. 20 : a reprehensione temeritatis, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 23. `I.B` *To be removed from* a thing by will, inclination, etc.; *to be disinclined to* (syn. *abhorreo*)' a consilio fugiendi, Cic. Att. 7, 24: ab istis studiis, id. Planc. 25 : ceteri a periculis aberant, **kept aloof from**, **avoided**, Sall. C. 6, 3. toto aberant bello, Caes. B. G. 7, 63. `I.C` *To be removed from a thing* in regard to condition or quality, i. e. *to be different from*, *to differ* = abhorrere abest a tua virtute et fide, Brut. et Cass. ap. Cic. Fam. 11, 2: istae κολακεῖαι non longe absunt a scelere, id. Att. 13, 30: haec non absunt a consuetudine somniorum, id. Divin. 1, 21, 42.—Since improvement, as well as deterioration, may constitute the ground of difference, so absum may, according to its connection, designate the one or the other: nullā re longius absumus a naturā ferarum, **in nothing are we more elevated above the nature of the brute**, Cic. Off. 1, 16, 50; so also the much-contested passage, Cic. Planc. 7, 17 : longissime Plancius a te afuit, i. e. valde, plurimis suffragiis, te vicit, *was far from you in the number of votes*, i. e. *had the majority;* v. Wunder ad Planc. proleg. p. 83 sq.; on the other hand, *to be less*, *inferior* : longe te a pulchris abesse sensisti, Cic. Fragm. ap. Non. 339, 23: multum ab eis aberat L. Fufius, id. Brut. 62, 222; so Hor. A. P. 370. `I.D` *Not to be suitable*, *proper*, or *fit for* a thing: quae absunt ab forensi contentione, Cic. Or. 11, 37 : ab principis personā, Nep. Ep. 1, 2. `I.E` *To be wanting*, = desum, Pac. ap. Cic. Fin. 5, 11, 31 (Trag. Rel. p. 122 Rib.): unum a praeturā tuā abest, **one thing is wanting to your praetorship**, Plaut. Ep. 1, 1, 25 : quaeris id quod habes; quod abest non quaeris, Ter. Heaut. 5, 4, 16; cf. Lucr. 3, 970 and 1095.—After Cicero, constr. in this signif. with *dat.* : quid huic abesse poterit de maximarum rerum scientiā? Cic. de Or. 1, 11, 48 : abest enim historia litteris nostris, **history is yet wanting to our literature**, id. Leg. 2, 5.—So esp. in the poets: donec virenti canities abest morosa, Hor. C. 1, 9, 17; 3, 24, 64; Ov. M. 14, 371.—Hence the phrase non multum (neque multum), paulum, non (haud) procul, minimum, nihil abest, quin. *not much*, *little*, *nothing is wanting that* (Zumpt, Gr. § 540); but not parum, since *parum* in good classical authors does not correspond in meaning with *non multum*, but with *non satis* (v. parum): neque multum abesse ab eo, quin, etc., Caes. B. G. 5, 2, 2; and *absol.* : neque multum afuit quin, id. B. C. 2, 35, 4 : paulumque afuit quin, ib. § 2: legatos nostros haud procul afuit quin violarent, Liv. 5, 4 *fin.* : minimum afuit quin periret, **was within a little of**, Suet. Aug. 14 : nihil afore credunt quin, Verg. A. 8, 147 al. `F` Abesse alicui or ab aliquo, *to be wanting to* any one, *to be of no assistance* or *service to* (opp. adsum): ut mirari Torquatus desinat, me, qui Antonio afuerim, Sullam defendere, Cic. Sull. 5 : facile etiam absentibus nobis ( *without our aid*) veritas se ipsa defendet, id. Ac. 2, 11, 36: longe iis fraternum nomen populi Romani afuturum, Caes. B. G. 1, 36. So also Cic. Planc. 5, 13: et quo plus intererat, eo plus aberas a me, *the more I needed your assistance*, *the more you neglected me*, v. Wunder ad h. l.; cf. also Sall. C. 20 *fin.* `G` Cicero uses abesse to designate his banishment from Rome (which he would never acknowledge as such): qui nullā lege abessem, Cic. Sest. 34, 37; cf.: discessus. —Hence, absens, entis ( *gen. plur.* regul. absentium; absentum, Plaut. Stich. 1, 1, 5), P. a., *absent* (opp. praesens). `I.A` In gen.: vos et praesentem me curā levatis et absenti magna solatia dedistis, Cic. Brut. 3, 11; so id. Off. 3, 33, 121; Cic. Verr. 2, 2, 17: quocirca (amici) et absentes adsunt et egentes abundant, id. Lael. 7, 23 : ut loquerer tecum absens, cum coram id non licet, id. Att. 7, 15 : me absente, id. Dom. 3; id. Cael. 50: illo absente, id. Tull. 17; Cic. Verr. 2, 60: absente accusatore, id. ib. 2, 99 al.— *Sup.* : mente absentissimus, Aug. Conf. 4, 4.—Of things (not thus in Cic.): Romae rus optas, absentem rusticus urbem tollis ad astra, Hor. S. 2, 7, 28; so, Rhodus, id. Ep. 1, 11, 21 : rogus, Mart. 9, 77, 8 : venti, Stat. Th. 5, 87 : imagines rerum absentium, Quint. 6, 2, 29 : versus, Gell. 20, 10.— `I.B` In partic. `I.A.1` In conversat. lang. Praesens absens, *in one's presence or absence* : postulo ut mihi tua domus te praesente absente pateat, Ter. Eun. 5, 8, 29.— Absente nobis turbatumst, *in our absence* (so also: praesente nobis, v. praesens), Ter. Eun. 4, 3, 7; Afran. ap. Non. 76, 19 (Com. Rel. p. 165 Rib.).— `I.A.2` In polit. lang., *not appearing* in public canvassings as a competitor: deligere (Scipio) iterum consul absens, Cic. Rep. 6, 11; so Liv. 4, 42, 1; 10, 22, 9.— `I.A.3` = mortuus, *deceased*, Plaut. Cas. prol. 20; Vitr. 7, praef. § 8.— `I.A.4` Ellipt.: absens in Lucanis, *absent in Lucania*, i. e. *absent and in Lucania*, Nep. Hann. 5, 3; so id. Att. 8, 6. 256#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n255#absumedo#absūmēdo, ĭnis, f. absumo, `I` *a consuming* or *devouring consumption*, in a pun: quanta sumini absumedo! Plaut. Capt. 4, 3, 3. 257#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n256#absumo#ab-sūmo, mpsi, mptum (not msi, mtum), 3, v. a. `I` Orig., *to take away;* hence, *to diminish by taking away.* Of things, *to consume*, *to annihilate;* of persons, orig. *to ruin*, *to corrupt;* later, in a phys. sense, *to kill.* Thus Hercules, in the transl. of the Trachiniae, complains: sic corpus clade horribili absumptum extabuit, *consumed*, ap. Cic. Tusc. 2, 8, 20; so Philoctetes in a piece of Attius: jam jam absumor: conficit animam vis vulneris, Att. ap. Cic. Tusc. 2, 7, 19 (Trag. Rel. p. 209 Rib.): jam ista quidem absumpta res erit: diesque noctesque estur, bibitur, etc., Plaut. Most. 1, 3, 78 : absumpti sumus, pater tuus venit, **we are lost**, **undone!** id. ib. 2, 1, 18; id. Am. 5, 1, 6: nisi quid tibi in tete auxili est, absumptus es, **you are ruined**, id. Ep. 1, 1, 76 : dum te fidelem facere ero voluisti, absumptu's paene, id. Mil. 2, 4, 55 : pytisando modo mihi quid vini absumpsit! **has consumed**, Ter. Heaut. 3, 1, 48; so, absumet heres Caecuba dignior, Hor. C. 2, 14, 25 : mensas malis, Verg. A. 3, 257; cf. id. G. 3, 268; and: absumptis frugum alimentis, Liv. 23, 30, 3 : urbem flammis, **to consume**, **destroy**, Liv. 30, 7, 9; cf. Vell. 2, 130; Plin. Ep. 10, 42: plures fame quam ferro absumpti, Liv. 22, 39, 14; cf.: quos non oppresserat ignis, ferro absumpti, **killed**, id. 30, 6, 6; and: multi ibi mortales ferro ignique absumpti sunt, id. 5, 7, 3; so, nisi mors eum absumpsisset, id. 23, 30 *fin.*; and: animam leto, Verg. A. 3, 654.—Absumi, *to be killed* : ubi nuper Epiri rex Alexander absumptus erat, Liv. 9, 17 *fin.* —Absumi in aliquid, *to be used for any thing*, *to be changed into* : dentes in cornua absumi, Plin. 11, 37, 45 *fin.* — `II` Fig., *to ruin* : cum ille et curā et sumptu absumitur, Ter. Phorm. 2, 2, 26 : satietatem amoris, **to consume**, id. ib. 5, 5, 6.—Often of time: ne dicendo tempus absumam, **spend**, **pass**, Cic. Quint. 10; so, quattuor horas dicendo, Liv. 45, 37, 6 : diem, Ov. Tr. 4, 10, 114 : biduum inter cogitationes, Curt. 3, 6, 8 : magnam partem aetatis in hoc, Quint. 12, 11, 15. 258#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n257#absumptio#absumptĭo, ōnis, f. absumo, `I` *a consuming*, Dig. 7, 5, 5. 259#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n258#absumptus#absumptus, a, um, Part. of absumo. 260#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n259#absurde#absurdē, adv., v. absurdus. 261#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n260#absurditas#absurdĭtas, ātis, f. absurdus, `I` *dissonance*, *incongruity*, *absurdity*, (late Lat.), Claud. Mam. 3, 11; cf. Prisc. Op. Min. 102 Lindemann. 262#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n261#absurdus#ab-surdus, a, um, adj. ab, *mis-*, and Sanscr. svan = sonare; cf. susurrus, and σῦριγξ, = a pipe; cf. also absonus, `I` *out of tune*, hence *giving a disagreeable sound*, *harsh*, *rough.* `I` Lit. : vox absona et absurda, Cic. de Or. 3, 11, 41; so of the croaking of frogs: absurdoque sono fontes et stagna cietis, Poët. ap. Cic. Div. 1, 9, 15.— `II` Fig., of persons and things, *irrational*, *incongruous*, *absurd*, *silly*, *senseless*, *stupid* : ratio inepta atque absurda, Ter. Ad. 3, 3, 22 : hoc pravum, ineptum, absurdum atque alienum a vitā meā videtur, id. ib. 5, 8, 21 : carmen cum ceteris rebus absurdum tum vero in illo, Cic. Mur. 26 : illud quam incredibile, quam absurdum! id. Sull. 20 : absurda res est caveri, id. Balb. 37 : bene dicere haud absurdum est, *is not inglorious*, per litotem for, *is praiseworthy*, *glorious*, Sall. C. 3 Kritz.—Homo absurdus, *a man who is fit* or *good for nothing* : sin plane abhorrebit et erit absurdus, Cic. de Or. 2, 20, 85 : absurdus ingenio, Tac. H. 3, 62; cf.: sermo comis, nec absurdum ingenium, id. A. 13, 45.— *Comp.*, Cic. Phil. 8, 41; id. N. D. 1, 16; id. Fin. 2, 13.— *Sup.*, Cic. Att. 7, 13.— *Adv.* : absurdē. `I..1` Lit., *discordantly* : canere, Cic. Tusc. 2, 4, 12.— `I..2` Fig., *irrationally*, *absurdly*, Plaut. Ep. 3, 1, 6; Cic. Rep. 2, 15; id. Div. 2, 58, 219 al.— *Comp.*, Cic. Phil. 8, 1, 4.— *Sup.*, Aug. Trin. 4 *fin.* 263#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n262#Absyrtis#Absyrtis, v. 2 Absyrtus. 264#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n263#Absyrtus1#Absyrtus, i, m., = Ἄψυρτος, `I` *a son of Æetes*, *king of Colchis*, *killed by his sister Medea in her flight with Jason; he was torn* *in pieces by her*, *and his limbs were scattered in the way to prevent her father's pursuit*, Ov. Tr. 3, 9, 6 sq.; Cic. N. D. 3, 19, 48. 265#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n264#Absyrtus2#Absyrtus, i, m., = Ἄψυρτος, `I` *a river in Illyria which flows into the Adriatic Sea*, Luc. 3, 190 (al. *Absyrtis* or *Apsyrtis*). 266#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n265#abtorqueo#ab-torquĕo, a false read. ap. Att. instead of obtorqueo, Trag. Rel. p. 210 Rib. 267#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n266#abundans#ăbundans, antis, P. a., and ăbun-danter, adv., v. abundo, P. a. 268#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n267#abundantia#ăbundantĭa, ae, f. abundo, `I` *abundance*, *plenty*, *fulness*, *richness* (syn. copia). `I` In the Cic. and Aug. per. usu. with a *gen.* to define it more exactly: omnium rerum abundantia et copia, Cic. Lael. 23; id. Agr. 2, 97: otii, id. Fam. 7, 1 : amoris, id. ib. 1, 9, 1 al.— `II` *Absol.*, *pecuniary wealth*, *riches*, Cic. Cat. 2, 10; Tac. Agr. 6; id. H. 2, 94: laborare abundantiā, **from overloading the stomach**, Suet. Claud. 44 (cf. id. ib. 40).—Fig., of speech: multa ex juvenili abundantiā coërcuisse, Quint. 12, 1, 20. 269#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n268#abundatio#ăbundātĭo, ōnis, f. id., `I` *an overflowing* : fossae, Plin. 3, 16, 20, § 121. 270#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n269#abunde#ăbundē, adv. as if from an obs. abundis, e, `I` *in great profusion* or *abundance*, *abundantly*, *exceedingly*, *very;* constr., `I.A` With *verbs* : perfuse atque abunde usi magnum pondus auri, Sisenn. ap. Non. 516, 31: abunde satis facere quaestioni, Cic. Div. 2, 1, 3 : quibus mala abunde omnia erant, Sall. C. 21; so with esse (like satis, frustra, bene est, etc.), id. ib. 58, 9; id. J. 63, 2; cf.: mihi abunde est, si satis expressi, etc., **I am more than satisfied**, Plin. Ep. 4, 30 *fin.*; so, abunde est, si, id. ib. 7, 2 *fin.*; cf.: cum sit satis abundeque, si, etc., id. Pan. 44, 7; and: abunde est, with *a subject-clause* : hoc dixisse abunde est, Col. 4, 19, 1; so id. 5, 3, 9; Cels. 1, 3; Plin. Ep. 5, 8, 7 al.: sufficere, Liv. 4, 22, 3 : contingere, Hor. Ep. 1, 4, 10 : cavere, Ov. M. 15, 759 : persequi aliquid, Vell. 2, 103, 3 : abunde agnoscere, id. 2, 116, 3 : mirari, id. 1, 16, 2; 2, 116, 3 al.— `I.B` With adj. : abunde magna, Sall. J. 14, 18 : abunde pollens potensque, id. ib. 1, 3 : par, Liv. 8, 29, 4 : constans, Curt. 6, 17, 13 : pulchrum atque magnificum, Plin. H. N. praef. § 15: abunde similes, Quint. 10, 1, 25 : disertus, id. 11, 1, 36 : elatus spiritus, id. 10, 1, 104 al. — `I.C` With adv. : abunde satis est, Hor. S. 1, 2, 59; so Quint. 12, 11, 19: abunde dixit bene, id. 12, 9, 7.— `I.D` With *gen.* (like satis, affatim, etc.; cf. Rudd. II. p. 317): terrorum et fraudis abunde est, Verg. A. 7, 552 : potentiae gloriaeque, Suet. Caes. 86 : honorum, Front. ap. Charis. p. 177 P.: quibus abunde et ingenii et otii et verborum est, Gell. 6, 8, 4. 271#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n270#abundo#ăb-undo, āvi, ātum, 1, v. n. `I` Lit., of a wave, *to flow* over and *down*, *to overflow* (while *redundo* signifies to flow over a thing with great abundance of water, to inundate): apud abundantem antiquam amnem, Att. ap. Non. 192, 4 (Trag. Rel. p. 175 Rib.): flumina abundare ut facerent, Lucr. 6, 267; cf. id. 1, 282; Verg. G. 3, 484; and in the beautiful figure in Plaut.: ripis superat mi atque abundat pectus laetitiā, *for joy*, *my heart swells above its banks and overflows*, Stich. 2, 1, 6: ita abundavit Tiberis, ut, etc., Liv. 30, 38, 10; cf.: quando aqua Albana abundāsset, id. 5, 15, 11 : so, fons in omnem partem, Plin. 18, 22, 51, § 188. `II` Transf. `I.A` Poet., of plants, *to shoot up with great luxuriance* : de terris abundant herbarum genera ac fruges, Lucr. 5, 920 (in Enn. ap. Macr. 6, 3, the better read. is *obundantes*, Enn. p. 65 Vahl.). `I.B` In gen., *to abound*, *to be redundant* : sive deest naturae quippiam, sive abundat atque affluit, Cic. Div. 1, 29, 61 : abundabant et praemia et operae vitae, Plin. H. N. 14, prooem. § 4.—Once with *dat.* : tenuioribus magis sanguis, plenioribus magis caro abundat, Cels. 2, 10. `I.C` *To overflow with any thing*, *to have an abundance* or *superabundance of*, *to abound in* (the most usual signif.); constr. with abl., and once poet. with *gen.* (cf. Rudd. II. p. 189 n.). With abl. : divitiis, Ter. Heaut. 3, 2, 17 : villa abundat porco, haedo, agno, etc., Cic. Sen. 16, 56 : praeceptis philosophiae, id. Off. 1, 1 : ingenio, otio, id. de Or. 1, 6, 22 : mulier abundat audaciā, id. Clu. 84 : cujus oratio omnibus ornamentis abundavit, id. Balb. 7: equitatu, Caes. B. G. 7, 14 : magna copiā frumenti, id. ib. 8, 40 : aquā, Auct. B. Alex. 1: et aequalium familiaritatibus et consuetudine propinquorum, Cic. Tusc. 5, 20, 58 : clientibus, Quint. 5, 10, 26.— Poet. : amore abundas, *you are too fortunate in love* (successu prospero affluis, Don.), Ter. Phorm. 1, 3, 11; cf. Lucil.: ille abundans cum septem incolumis pinnis redit, ap. Don. Ter. l. c.— With *gen.* : quarum et abundemus rerum et quarum indigeamus, Lucil. ap. Non. p. 498, 7.—Esp., *to abound in wealth*, *to be rich* (cf. abundantia, II.): et absentes adsunt et egentes abundant, Cic. Lael. 7, 23 : Caietam, si quando abundare coepero, ornabo, id. Att. 1, 4, 3.—Hence, ăbun-dans, antis, P. a., *overflowing.* `I.A` Lit., of rivers, fluids, etc.: fluvius abundantior aestate, i. e. **fuller**, Plin. 2, 103, 106, § 227 : abundantissimus amnis, Cic. Rep. 2, 19 : menses (mulierum), Plin. 22, 25, 71, § 147. — `I.B` Transf. `I.A.1` *Existing in abundance*, *copious*, *abundant* : non adesā jam, sed abundanti etiam pecuniā sic dissolutus, Cic. Quint. 12, 40.— `I.A.2` *Containing abundance*, *abounding*, *rich*, *full;* constr. with abl., *gen.*, or *absol.* With abl. : vir abundans bellicis laudibus, Cn. Pompeius, Cic. Off. 1, 22, 78 : abundantior consilio, ingenio, sapientiā, id. Pis. 26, 62 : rerum copiā et sententiarum varietate abundantissimus, id. de Or. 2, 14, 58.— With *gen.* : (via) copiosa omniumque rerum abundans, Nep. Eum. 8, 5 : lactis, Verg. E. 2, 20 : corporis, Claud. ap. Eutrop. 2, 380: pietatis, id. IV. Cons. Hon. 113.— *Absol.* : non erat abundans, non inops tamen oratio, Cic. Brut. 67, 238 : abundantior atque ultra quam oportet fusa materia, Quint. 2, 4, 7 : abundantissima cena, Suet. Ner. 42; cf. id. Calig. 17.—Also in a bad sense, of discourse, *pleonastic*, *superabundant*, Quint. 12, 10, 18; 8, 3, 56.— Hence, adv. : ex abundanti, **superabundantly**, Quint. 4, 5, 15; 5, 6, 2; Dig. 33, 7, 12, § 46 al.— `I.1.1.b` Esp., *abounding in wealth*, *rich* (syn. dives, opp. egens): (supellex) non illa quidem luxuriosi hominis, sed tamen abundantis, Cic. Phil. 2, 27, 66 : haec utrum abundantis an egentis signa sunt? id. Par. 6, 1, § 43.—Hence, adv. : ăbundanter, *abundantly*, *copiously* : loqui, Cic. de Or. 2, 35 : ferre fructum, Plin. 24, 9, 42.— *Comp.*, Cic. Trop. 10.— *Sup.*, Suet. Aug. 74. 272#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n271#abundus#ăbundus, a, um, adj. abunde, Hand, Turs. I. p. 71, `I` *copious* (post-class.): lavacris nitidis et abundis, Gell. 1, 2, 2 : aqua, Paul. Nol. 734 Murat. 273#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n272#abusio#ăbūsĭo, ōnis, f. abutor. `I` In rhet. lang., *a harsh use of tropes*, Gr. κατάχρησις, Auct. Her. 4, 33, 45; Cic. Or. 27, 94; Quint. 8, 2, 5: per abusionem, id. 3, 3, 9 al. — `II` In gen., *abuse*, *misuse* (eccl. Lat.). 274#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n273#abusive#ăbūsīvē, adv. abusivus. `I` *By an improper use*, Quint. 8, 6, 35; 9, 2, 35.— `II` *Slightly*, *not in good earnest*, Amm. 24, 4. 275#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n274#abusivus#ăbūsīvus, a, um, adj. abutor, `I` *misapplied* : appellatio, Auct. Pan. ad Const. 4. 276#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n275#abusor#ăbūsor, ōris, m. id., `I` *he who misuses* (eccl. Lat.). 277#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n276#abusque#ăb-usque, prep. (vox Vergil.), `I` *even from*, *as far as from*, like ab constr. with abl. : Siculo prospexit abusque Pachyno, Verg. A. 7, 289 : animalia maris Oceano abusque petiverat, Tac. A. 15, 37; so App. Mag. p. 311 *med.*; Amm. 19, 4 al. (in Plaut. Am. 1, 1, 97, the correct read. is usque). 278#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n277#abusus#ăbūsus, ūs, m. abutor, `I` *a using up*, *consuming*, *wasting*, Cic. Top. 3; Dig. 7, 5, 5 al. 279#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n278#abutor#ăb-ūtor, ūsus, 3, v. dep., `I` *to use up* any thing, *to use to the end*, *to consume entirely* (utendo vel in usum consumere, Non. p. 76, 29); constr. in ante-class. period with acc., in class. per. with abl. `I` Lit. With *acc.* : nos aurum abusos, Plaut. Bacch. 2, 3, 126; so, argentum, id. Pers. 2, 3, 10 : qui abusus sum tantam rem patriam, id. Trin. 3, 2, 56 : operam, Ter. And. prol. 5 Ruhnk.: meretricem, id. Phorm. 2, 3, 66 : suam vim, Lucr. 5, 1032.— With abl. : sumus parati abuti tecum hoc otio, **to spend this leisure time with you**, Cic. Rep. 1, 9 Creuz; so, otio liberaliter, Vell. 2, 105, 1 : omni tempore, Cic. Verr. 2, 1, 9, § 25 : sole, id. Att. 12, 6, 2 : studiis, id. Fam. 9, 6, 5 : me abusum isto prooemio, id. Att. 16, 6, 4 al. : abuti aliquā re ad aliquid, *to make use of for any purpose*, *to take advantage of* : abuti sagacitate canum ad utilitatem nostram, id. N. D. 2, 60, 151; cf. id. Lig. 1, 1; id. Mil. 2, 6.—Hence, `II` In a bad sense, *to misuse*, *to abuse* : sapientiam tuam abusa est haec, Plaut. Poen. 5, 4, 29; so in the exordium of the first oration against Cat.: Quousque tandem abutere, Catilina, patientia nostra? *will you abuse our patience?* libertate, Cic. Verr. 2, 5, 43, § 113: intemperanter otio et litteris, id. Tusc. 1, 3, 6 : iis festivitatibus insolentius, id. Or. 52, 176 al. : legibus ac majestate ad quaestum, id. Rosc. Am. 19, 54; cf. Cic. Verr. 2, 2, 25, § 61; id. N. D. 1, 23, 64 al.— `I.B` Esp., in rhet. (of words), *to use improperly*, Cic. Or. 27, 94; id. de Or. 3, 43, 169; Quint. 5, 10, 6 al.!*? *Pass.* : abusa, **consumed**, Plaut. As. 1, 3, 44; so also Varr.: utile utamur potius quam ab rege abutamur, ap. Prisc. p. 792 P., and Q. Hortensius, ib., abusis locis: abutendus, Suet. Galb. 14. 280#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n279#Abydus#Ăbȳdus and Ăbȳdos, i (in MSS. also Aboedus), f. ( m., Verg. G. 1, 207), = Ἄβυδος, `I` *a town in Mysia*, *on the narrowest point of the Hellespont*, *opposite Sestos*, now perh. *Aidos* or *Avido*, Mel. 1, 9, 1; Auct. Her. 4, 54, 68: ostrifer, Verg. G. 1, 207 : mea, Ov. H. 18, 127; 19, 30 al.: Abydum oppidum, Plin. 5, 32, 40, § 141.— `II` Hence deriv.: Ăbȳdēnus, a, um, adj., *belonging to Abydus* : juvenis, i. e. Leander, Stat. S. 1, 2, 87; the same *absol.* : Abydenus, Ov. H. 18, 1.—In plur. : Ăbȳdēni, *the inhabitants of Abydus*, Liv. 31, 16. 281#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n280#Abyla#Ăbŭla, ae, f., = Ἀβύλη, `I` *a spur of a mountain in Africa*, *on the strait of Gibraltar*, one of the Pillars of Hercules, opposite Calpe, Mel. 15, 3; Avien. Perieg. 111. 282#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n281#abyssus#ăbyssus, i, f., = ἄβυσσος (sc. λίμνη). `..1` *A bottomless pit*, *an abyss*, Isid. Orig. 13, 20.— `..2` *The sea*, Vulg. Gen. 1, 2.— `..3` *The place of the dead*, *Orcus*, *Hades*, Vulg. Rom. 10, 7.— `..4` *Tartarus*, *hell*, where the wicked are confined, Vulg. Luc. 8, 31; ib. Apoc. 9, 1. So in eccl. Lat. 283#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n282#AC1#AC, a Latin root, denoting ( `..1`) *sharp* and ( `..2`) *quick*, kindred with the Greek ἄκρος and ὠκ.ύς, Sanscr. ācu (= celeriter). Hence the Latin acer, acies, acuo, acus, acutus, aquila, accipiter, acupedius (prob. also equus), ocior, and oculus. 284#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n283#ac2#ac, `I` *conj.*, v. atque. 285#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n284#acacia#ăcācĭa, ae, f., = ἀκακία. `I` *The acacia-tree*, *the Egyptian pod-thorn* : Mimosa Nilotica, Linn.; described by Plin. 24, 12, 67, § 109 sq.— `II` *The juice* or *gum* of the same, Cels. 6, 6; Plin. 20, 21, 85, § 233; Scrib. Comp. 23 al. 286#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n285#academia#ăcădēmī^a, ae, f., = ἀκαδήμεια, and less correctly ἀκαδημία, `I` *the Academy*, a gymnasium about six stadia from Athens, named after the hero *Academos* or *Echedemos* (cf. Plut. Thes. 31), celebrated as the place where Plato taught; whence his scholars were called *Academici*, and his doctrine *Philosophia Academica*, in distinction from *Stoica*, *Cynica*, etc., Cic. de Or. 1, 21, 98; id. Or. 3, 12; id. Fin. 5, 1, 1 al.— `II` Meton. `I.A` For *The philosophy of the Academy* : instaret academia, quae quidquid dixisses, id te ipsum scire negaret, Cic. de Or. 1, 10, 43; id. Off. 3, 4, 20 al.: Academia vetus, id. Ac. 1, 4, 18; id. Fin. 5, 8, 21: recens, id. Leg. 1, 13, 39; cf. recentior, id. de Or. 3, 18, 68; and adulescentior, id. Fam. 9, 8, 1 : nova, id. Ac. 1, 12, 46 al. — `I.B` Cicero, as a partisan of the Academic philosophy, named his estate, on the way from Lake Avernus to Puteoli, *Academia;* there also he wrote the *Academica.* He had another *Academia* at his Tusculan Villa, Cic. Tusc. 2, 3; 3, 3; id. Att. 1, 4, 3 al. (The *i* long, Cic. Div. 1, 13, 22; Tull. Laurea ap. Plin. 31, 2, 3, § 8; short, Claud. de Cons. Mall. Theod. 94; Sid. 15, 120.) 287#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n286#Academice#Ăcădēmĭcē, ēs, in Cic. Att. 13, 16; better written as Greek, Ἀκαδημικὴ σύνταξις, i. e. `I` *Academica*, *the Academics*, v. academicus. 288#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n287#academicus#ăcădēmĭcus, a, um, adj., = ἀκαδημικός, `I` *relating to the Academy*, *Academic* : philosophi, Gell. 11, 5.—Hence, *subst.* : ăcă-dēmĭcus, i, m., *an Academic philosopher*, Cic. N. D. 2, 1, 1; and in plur., id. ib. 1, 1, 1; id. Ac. 2, 44; id. Fin. 2, 11, 34 al.; hence quaestio, **inquiry on the Academic philosophy**, id. Att. 13, 19, 3 (v. academia, II. B.). —In *neutr. plur.* : Ăcădēmĭca, *one of Cicero's writings*, *the Academics*, Cic. Off. 2, 2, 8; id. Att. 13, 19, 5; also called *Academici libri*, id. Tvsc. 2, 2, 4. 289#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n288#Academus#Ăcădēmus, i, m., = Ἀκάδημος, `I` *a Grecian hero*, *from whom the Academia near Athens is said to have derived its name* : inter silvas Academi, Hor. Ep. 2, 2, 45. 290#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n289#acalanthis#ăcălanthis, ĭdis, f., = ἀκαλανθίς, i. q. acanthis, `I` *a very small bird of a darkgreen color;* according to Voss, *the thistlefinch*, *goldfinch*, Verg. G. 3, 338. 291#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n290#acalephe#ăcălēphē, ēs, f., = ἀκαλήφη, a `I` *nettle*, Macer. de Virt. Herb. 2, 2. 292#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n291#Acamas#Ăcămas, antis, m., = Ἀκάμας. `I` *A son of Theseus and Phœdra*, Verg. A. 2, 262. — `II` *A servant of Vulcan*, Val. Fl. 1, 583. — `III` *A promontory of Cyprus*, Plin. 5, 31, 35, § 129. 293#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n292#acanos#ăcănos, i, m., = ἄκανος, `I` *a plant*, *a kind of thistle* : Onopordon Acanthium, Linn.; Plin. 22, 9, 10, § 23. 294#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n293#acanthice#ăcanthĭcē mastĭchē = ἀκανθικὴ μαστίχη, `I` *the juice of the plant* helxine, Plin. 21, 16, 56, § 96. 295#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n294#acanthillis#ăcanthillis, ĭdis, f., = ἀκανθιλλίς, `I` *wild asparagus*, App. Herb. 84. 296#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n295#acanthinus#ăcanthĭnus, a, um, adj. acanthus, `I` *resembling the plant bear's-foot*, Col. 9, 4, 4, and Plin. 25, 7, 38, § 78. 297#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n296#acanthion#ăcanthĭon, i, n., = ἀκάνθιον, `I` *a species of thistle*, Plin. 24, 12, 66, § 108. 298#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n297#acanthis#ăcanthis, ĭdis, f., = ἀκανθίς. `I` *A little bird of a dark-green color*, *that lives in the thorn bushes*, *the thistle-finch* or *goldfinch* (pure Lat. carduelis): Fringilla carduelis, Linn.; Plin. 10, 63, 83, § 175; 10, 74, 95, § 205.— `II` *A plant*, called also senecio, *groundsel*, Plin. 25, 13, 106, § 168. 299#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n298#Acanthius#Ăcanthĭus, a, um, adj., `I` *from Acanthus*, a town in Macedonia: sal, Plin. 31, 7, 41, § 85. `I..1` † ăcanthus, i, m., = ἄκανθος. `I` *The plant bear's-breech*, *bear's-foot*, or *brankursine* : Acanthus mollis, Linn.; Verg. E. 3, 45; 4, 20; id. G. 4, 123; id. A. 1, 649; Plin. 22, 22, 34, § 76 al.— `II` *Fem.*, *a thorny evergreen tree of Egypt*, Verg. G. 2, 119; Vell. 2, 56, 2; Plin. 24, 12, 66 sq. 300#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n299#Acanthus#Ăcanthus, i, f., = Ἄκανθος, `I` *a town of Macedonia*, *now Erisso*, Liv. 31, 45 *fin.*; Mel. 2, 2, 9; Plin. 4, 10, 17, § 38. 301#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n300#acanthyllis#ăcanthyllis, ĭdis, f., = ἀκανθυλλίς, `I` *a little bird*, Plin. 10, 33, 50, § 96. 302#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n301#acapnos#ăcapnos, on, adj., = ἄκαπνος, `I` *without smoke* : ligna acapna, **wood so dry as to emit no smoke in burning**, Mart. 13, 15 : mel acapnon, **honey obtained without driving away the bees by smoke**, Col. 6, 33, 2; Plin. 11, 16, 15, § 45. 303#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n302#Acarnan#Ăcarnān, ānis ( acc. Acarnana, Liv. 36, 11, 6; 37, 45, 17; `I` *acc. plur.* Acarnanas, id. Epit. 33), adj., *pertaining to Acarnania*, *Acarnanian* : amnis, i. e. **Acheloüs**, Sil. 3, 42 (cf. Ov. M. 8, 569); *subst.*, *an Acarnanian*, *an inhabitant of Acarnania*, Verg. A. 5, 298; Liv. l. c.; from 304#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n303#Acarnania#Ăcarnānĭa, ae, f., `I` *Acarnania*, = Ἀκαρνανία, *the most westerly province of Greece*, Cic. Pis. 40, 96; Caes. B. C. 3, 55; Liv. 26, 25 al.; Mel. 2, 3, 4; Plin. 4, 1, 2 sq.—Hence, Ăcarnānĭcus, a, um, adj., *Acarnanian* : conjuratio, Liv. 26, 25, 18. 305#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n304#acarne#ăcarnē, v. acharne. 306#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n305#Acastus#Ăcastus, i, m., = Ἄκαστος. `I` *Son of Pelias*, *king of Thessaly*, *husband of Astydamia or Cretheis*, *and father of Laodamia*, Ov. M. 8, 306; 11, 410 al.— `II` *The name of one of Cicero's slaves*, Cic. Att. 7, 1 al. 307#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n306#acatalecticus#ăcătălēctĭcus, a, um, = ἀκαταληκ.τικός, ăcătălēctus, ἀκαταληκ.τός, in prosody, `I` *a verse in which no syllable is wanting in the last foot* (opp. catalecticus), Diom. p. 501 P.; Prisc. 1216 P. 308#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n307#acatium#ăcătĭum, i, n., = ἀκάτιον, `I` *a light Greek boat*, Plin. 9, 30, 49, § 94. 309#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n308#acatus#ăcătus, i, f., = ἄκατος, `I` *a light vessel* or *boat* (pure Latin, actuaria), Tert. adv. Marc. 5, 1 *med.* 310#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n309#acaunumarga#acaunumarga, ae, f. a Celtic word from agaunum, stone, `I` *a kind of marl*, perhaps *stone-marl*, Plin. 17, 7, 4, § 44. 311#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n310#acaustus#ăcaustus, a, um, adj., = ἄκαυστος, `I` *incombustible;* hence *subst. m.* (sc. lapis), *the carbuncle*, since it was regarded as incombustible: acaustoe (i. e. ἄκαυστοι), Plin. 37, 7, 25, § 92; v. Sill. a. h. l. 312#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n311#Acbarus#Acbărus, i, m., `I` *a title of the Arabian kings*, *among the Greeks and Romans*, Tac. A. 12, 12; also written Abgarus and Abgar, Capit. Anton. 9; Inscr. Orell. *no.* 921. 313#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n312#Acca#Acca, ae, f. cf. Sct. accā = mater, and the Gr. Ἀκκώ = mater Cereris. `I` Lā-rentĭa, *the wife of the shepherd Faustulus*, *who nursed and brought up the twins Romulus and Remus; mother of the twelve* Arvales Fratres, Varr. L. L. 6, 23; Gell. 6, 7. In her honor the Romans celebrated in December a feast called *Lārentālĭa*, or *Accālĭa* (v. Larentia).— `II` *A companion of Camilla*, Verg. A. 11, 820. 314#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n313#Accalia#Accālĭa, ĭum, n., `I` v. the preced. word and Larentia. 315#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n314#accano#ac-căno or ac-cĭno, `I` *to sing to* or *with* any thing, acc. to Varr. L. L. 6, § 75 Müll., and Diom. p. 425 P. 316#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n315#accanto#ac-canto, āre, 1, v. n., `I` *to sing at* : tumulis, Stat. Silv. 4, 4, 55. 317#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n316#accantus#accantus, ūs, m., = accentus, Mart. Cap. 3, p. 60; Bed. de Metris, p. 2358 Putsch. 318#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n317#accedenter#accēdenter, adv. accedo, i. q. prope, `I` *nearly*, Cassiod. (?). 319#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n318#accedo#ac-cēdo, cessi, cessum, 3, v. n. ( `I` *perf. sync.*, accēstis, Verg. A. 1, 201), *to go* or *come to* or *near*, *to approach* (class.). `I` Lit. `I.A` In gen., constr. with *ad*, *in*, the local *adverbs*, the acc., dat., *infin.*, or *absol.* With *ad* : accedam ad hominem, Plaut. Mil. 2, 6, 14; so, ad aedīs, id. Amph. 1, 1, 108 : ad flammam, Ter. Andr. 1, 1, 103 : omnīs ad aras, **to beset every altar**, Lucr. 5, 1199 : ad oppidum, Caes. B. G. 2, 13 : ad ludos, Cic. Pis. 27, 65 : ad Caesarem supplex, id. Fam. 4, 4, 3 : ad manum, *to come to their hands* (of fishes), id. Att. 2, 1, 7: ad Aquinum, id. Phil. 2, 41, 106; so, ad Heracleam, Cic. Verr. 2, 5, 49, § 129.— *Impers.* : ad eas (oleas) cum accederetur, Cic. Caecin. 8, 22.— With *in* : ne in aedīs accederes, Cic. Caecin. 13, 36 : in senatum, id. Att. 7, 4, 1 : in Macedoniam, id. Phil. 10, 6 : in funus aliorum, **to join a funeral procession**, id. Leg. 2, 26, 66 al. — With *local adv.* : eodem pacto, quo huc accessi, abscessero, Plaut. Trin. 3, 2, 84 : illo, Cic. Caecin. 16, 46 : quo, Sall. J. 14, 17.— With acc. (so, except the names of localities, only in poets and historians, but not in Caesar and Livy): juvat integros accedere fontīs atque haurire, Lucr. 1, 927, and 4, 2: Scyllaeam rabiem scopulosque, Verg. A. 1, 201 : Sicanios portus, Sil. 14, 3; cf. id. 6, 604: Africam, Nep. Hann. 8 : aliquem, Sall. J. 18, 9; 62, 1; Tac. H. 3, 24: classis Ostia cum magno commeatu accessit, Liv. 22, 37, 1 : Carthaginem, Plin. Ep. 7, 27, 3.—( ε) With dat. ( poet.): delubris, Ov. M. 15, 745 : silvis, id. ib. 5, 674 : caelo (i. e. *to become a god*), id. ib. 15, 818, and 870.—(* ζ) With *inf.* : dum constanter accedo decerpere (rosas), App. M. 4, p. 143 *med.* —( η) *Absol.* : accedam atque hanc appellabo, Plaut. Am. 1, 3, 17 : deici nullo modo potuisse qui non accesserit, Cic. Caecin. 13, 36 : accessit propius, ib. 8, 22 : quoties voluit blandis accedere dictis, Ov. M. 3, 375 al. — *Impers.* : non potis accedi, Enn. ap. Cic. Tusc. 2, 16, 38 (Trag. v. 17 ed. Vahl.): quod eā proxime accedi poterat, Cic. Caecin. 8, 21. `I.B` In partic. `I.A.1` *To approach a thing in a hostilemanner* (like aggredior, adorior), *to attack* : acie instructa usque ad castra hostium accessit, Caes. B. G. 1, 51 : sese propediem cum magno exercitu ad urbem accessurum, Sall. C. 32 *fin.* : ad manum, **to fight hand to hand**, **to engage in close combat**, Nep. Eum. 5, 2; Liv. 2, 30, 12: ad corpus alicujus, Cic. Q. Fr. 3, 2, 2 : Atque accedit muros Romana juventus, Enn. ap. Gell. 10, 29 (Ann. v. 527 ed. Vahl.): hostīs accedere ventis navibus velivolis, id. ap. Macr. S. 6, 5 (Ann. v. 380 ib.); and, in malam part., Ter. Heaut. 3, 3, 22.— `I.A.2` Mercant. t. t. : accedere ad hastam, **to attend an auction**, Nep. Att. 6, 3; Liv. 43, 16, 2.— `I.A.3` In late Lat.: ad manus (different from ad manum, B. 1), *to be admitted to kiss hands*, Capit. Maxim. 5. `II` Fig. `I.A` In gen., *to come near to*, *to approach* : haud invito ad aurīs sermo mi accessit, Ter. Hec. 3, 5, 32; so, clemens quidam sonus aurīs ejus accedit, App. M. 5, p. 160 : si somnus non accessit, Cels. 3, 18; cf.: febris accedit, id. 3, 3 sq. : ubi accedent anni, Hor. S. 2, 2, 85; cf.: accedente senectā, id. Ep. 2, 2, 211. `I.B` In partic. `I.A.1` *To come to* or *upon* one, *to happen to*, *to befall* (a meaning in which it approaches so near to *accĭdo* that in many passages it has been proposed to change it to the latter; cf. Ruhnk. Rut. Lup. 1, p. 3; 2, p. 96; Dictat. in Ter. p. 222 and 225); constr. with *ad* or (more usually) with *dat.* : voluntas vostra si ad poëtam accesserit, Ter. Phorm. prol. 29 : num tibi stultitia accessit? **have you become a fool?** Plaut. Am. 2, 2, 77 : paulum vobis accessit pecuniae, Ter. Hec. 3, 5, 56 : dolor accessit bonis viris, virtus non est imminuta, Cic. Att. 1, 16, 9 : quo plus sibi aetatis accederet, id. de Or. 1, 60, 254 al. `I.A.2` With the accessory idea of increase, *to be added* = addi; constr. with *ad* or *dat.* : primum facie (i. e. faciei) quod honestas accedit, Lucil. ap. Gell. 1, 14; so ap. Non. 35, 20: ad virtutis summam accedere nihil potest, Cic. Fin. 4, 24 : Cassio animus accessit, id. Att. 5, 20; 7, 3; id. Clu. 60 al.: pretium agris, **the price increases**, **advances**, Plin. Ep. 6, 19, 1.— *Absol.* : plura accedere debent, Lucr. 2, 1129 : accedit mors, Cic. Fin. 1, 18, 60; id. de Or. 2, 17, 73: quae jacerent in tenebris omnia, nisi litterarum lumen accederet, id. Arch. 6, 14 (so, not accenderet, is to be read).—If a new thought is to be added, it is expressed by accedit with quod ( *add to this*, *that*, etc.) when it implies a logical reason, but with ut ( *beside this*, *it happens that*, or *it occurs that*) when it implies an historical fact (cf. Zumpt, § 621 and 626): accedit enim, quod patrem amo, Cic. Att. 13, 21 : so Cael. ap. Cic. Fam. 8, 2; Cic. Rosc. Am. 8, 22; id. Att. 1, 92 al.; Caes. B. G. 3, 2; 4, 16; Sall. C. 11, 5; on the other hand: huc accedit uti, etc., Lucr. 1, 192, 215, 265 al. : ad App. Claudii senectutem accedebat etiam ut caecus esset, Cic. de Sen. 6, 16; so id. Tusc. 1, 19, 43; id. Rosc. Am. 31, 86; id. Deiot. 1, 2; Caes. B. G. 3, 13; 5, 16 al. When several new ideas are added, they are introduced by *res* in the plur.: cum ad has suspiciones certissimae res accederent: quod per fines Sequanorum Helvetios transduxisset; quod obsides inter eos dandos curāsset; quod ea omnia, etc., Caes. B. G. 1, 19. Sometimes the historical idea follows accedit, without ut: ad haec mala hoc mihi accedit etiam: haec Andria... gravida e Pamphilo est, Ter. Andr. 1, 3, 11 : accedit illud: si maneo... cadendum est in unius potestatem, Cic. Att. 8, 3, 1. `I.A.3` *To give assent to*, *accede to*, *assent to*, *to agree with*, *to approve of;* constr. with *ad* or dat. (with persons only, with dat.): accessit animus ad meam sententiam, Plaut. Aul. 2, 7, 13; so Cic. Verr. 2, 3, 28, § 69; Nep. Milt. 3, 5: Galba speciosiora suadentibus accessit, Tac. H. 1, 34; so Quint. 9, 4, 2 al. `I.A.4` *To come near to in resemblance*, *to resemble*, *be like;* with *ad* or dat. (the latter most freq., esp. after Cic.): homines ad Deos nulla re propius accedunt quam salutem hominibus dando, Cic. Lig. 12 : Antonio Philippus proximus accedebat, id. Brut. 147; cf. Cic. Verr. 2, 2, 3; id. de Or. 1, 62, 263; id. Ac. 2, 11, 36 al. `I.A.5` *To enter upon*, *to undertake;* constr. with *ad* or *in* : in eandem infamiam, Plaut. Trin. 1, 2, 84 : ad bellorum pericula, Cic. Balb. 10 : ad poenam, **to undertake the infliction of punishment**, id. Off. 1, 25, 89 : ad amicitiam Caesaris, Caes. B. C. 1, 48 : ad vectiǵalia, **to undertake their collection as contractor**, Cic. Verr. 2, 3, 42 : ad causam, **the direction of a lawsuit**, id. ib. 2, 2, 38; id. de Or. 1, 38, 175 al. But esp.: ad rem publicam, **to enter upon the service of the state**, Cic. Off. 1, 9, 28; id. Rosc. Am. 1 al. 320#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n319#acceleratio#accĕlĕrātĭo, ōnis, f. accelero, `I` *a hastening*, *acceleration* : orationis enuntiandae, Auct. Her. 3, 13, 23. 321#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n320#accelero#ac-cĕlĕro, āvi, ātum (also adc-), 1, v. a. and n. `I` *Act.*, *to hasten*, *accelerate* : gressum adcelerāsse decet, Att. ap. Non. 89, 25 (R ib. Trag. Rel. p. 139); so, gradum, Liv. 2, 43, 8: mortem, Lucr. 6, 772 : iter, Caes. B. C. 2, 39; Liv. 31, 29: oppugnationem, Tac. A. 12, 46 : consulatum alicui, id. ib. 3, 75.— *Pass.*, Tac. Agr. 43; id. H. 2, 85; id. A. 1, 50.— `II` *Neutr.*, *to hasten*, *to make haste* : si adcelerare volent, ad vesperam consequentur, * Cic. Cat. 2, 4, 6: ipse quoque sibi acceleraret, Nep. Att. 22, 2; Liv. 3, 27, 8; Verg. A. 5, 675; 9, 221, 505; Plin. 2, 17, 14, § 74 al.: ad aliquem opprimendum, Liv. 27, 47, 8.—With local *accus.* : Cremonam, Tac. H. 2, 100.— *Impers.* : quantum accelerari posset, **as speedily as possible**, Liv. 3, 46, 5. 322#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n321#accendium#accendĭum, ii, n. accendo, `I` *a kindling*, *a setting on fire*, Sol. 5 *fin.* 323#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n322#accendo1#accendo, ōnis, m. 2. accendo, `I` *an inciter*, *instigator;* read by Salmasius in Tert. de Pall. 6, where the old reading *cerdo* is to be preferred. 324#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n323#accendo2#ac-cendo, ndi, nsum, 3, v. a. cf. candeo, prop. `I` *to kindle any thing above*, *so that it may burn downwards* (on the contr., *succendere*, to kindle underneath, so that it may burn upwards; and *incendere*, to set fire to on every side) (class., esp. in the *trop.* signif., very freq.). `I` Lit., *to set on fire*, *to kindle*, *light* : ut Pergama accensa est, Liv. Andr. ap. Non. 512, 31 (R ib. Trag. Rel. p. 1): faces accensae, Cic. Pis. 5 : lumen de suo lumine, *to kindle*, Enn. ap. Cic. Off. 1, 16, 51 (Trag. v. 388 ed. Vahl.); cf.: ita res accendent lumina rebus, Lucr. 1 *fin.*; and: Deus solem quasi lumen accendit, Cic. Univ. 9, 28; so, ignem, Verg. A. 5, 4 al. `I.B` Meton., *to light up*, *to illuminate* : luna radiis solis accensa, Cic. Rep. 6, 17 (cf. id. N. D. 1, 31, 87); so of the lustre of gold: et gemmis galeam clypeumque accenderat auro, Sil. 15, 681 (but in Cic. Arch. 6, 14, the correct read. is accederet, v. Halm a. h. l.). `II` Fig., *to inflame* a person or thing (by any thing), *to set on fire*, *to kindle*, *to incite*, *rouse up;* aliquem or aliquid aliqua re: placare hostem ferocem inimiciterque accensum, Att. ap. Non. 514, 22: quos meritā accendit Mezentius irā, Verg. A. 8, 50 : nunc prece nunc dictis virtutem accendit amaris, id. ib. 10, 368 (7, 482, bello animos accendit, is more properly dat.). That to which one is excited is denoted by *ad* : ad dominationem accensi sunt, Sall. Jug. 31, 16; the person against whom one is excited, by *in* or *contra* : in maritum accendebat, Tac. A. 1, 53 : quae res Marium contra Metellum vehementer accenderat, Sall. J. 64, 4; with *quare c. subj.* : accendis quare cupiam magis illi proximus esse, Hor. S. 1, 9, 53. The historians use this word very often, esp. with abstract substt.: certamen, Liv. 35, 10 : discordiam, id. 2, 29 : spem, Tac. Ann. 12, 34 (cf. Verg. A. 5, 183): dolorem, id. ib. 15, 1 al. In Cic. de Or. 1, 25, 114, praeclare enim se res habeat, si haec accendi aut commoveri arte possint, *accendi* is obviously the first enkindling, rousing, of talent (syn. with commoveri); cf. id. de Or. 2, 47; id. Phil. 3, 7. And so perhaps Sen. Ben. 7, 9: crystallina... quorum accendit fragilitas pretium, signifies *vessels of crystal*, *whose fragility gives them value* (in the eyes of luxurious men). 325#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n324#accenseo#ac-censĕo ( ŭi), nsum, 2, v. a., `I` *to reckon to* or *among*, *to add to;* as a *verb. finit.* very rare: numine sub dominae lateo atque accenseor illi, i. e. **I am her companion**, Ov. M. 15, 546; and: *accensi*, qui his accensebantur, id est attribuebantur, Non. 520, 7.—But hence in frequent use, ac-census, a, um, P. a., *reckoned among*, or *subst.* accensus, i., m. `I.A` *One who attends* another of higher rank, *an attendant*, *follower;* hence, *a state officer who attended one of the highest magistrates* (consul, proconsul, praetor, etc.) at Rome or in the provinces, for the purpose of summoning parties to court, maintaining order and quiet during its sessions, and proclaiming the hours; *an apparitor*, *attendant*, *orderly* (on account of this office, Varr. 6, § 89 Müll., would derive the word from *accieo*), Varr. ap. Non. 59, 2 sq.; Cic. Q. Fr. 1, 1, 4 and 7; id. Att. 4, 16; Liv. 45, 29, 2; Suet. Caes. 20 al.—The person to whom one is accensus is annexed in dat. or *gen.* : qui tum accensus Neroni fuit, Cic. Verr. 2, 1, 28 : libertus, accensus Gabinii, id. Att. 4, 16, 12. The Decurions and Centurions also had their *accensi* as *aids*, Varr. L. L. 7, § 58 Müll.; also at funerals, as leader of the procession, Cic. Leg. 2, 24, 61. Cf. on the accensi, Necker's Antiq. 2, 2, p. 375 sq.— `I.B` accensi, *a kind of reserve troops who followed the army as supernumeraries* (= *ascripticii*, or, in later times, *supernumerarii*), to take the place of those who fell in battle. They had no arms, and were only clothed with the military cloak, and hence called *velati* : quia vestiti et inermes sequuntur exercitum, Paul. ex Fest. p. 369 Müll.; they used in battle only slings and stones. They were also employed in constructing public roads. Cf. Mommsen, *Degli Accensi Velati*, in Annali del. Inst. vol. xxi. (1849), p. 209 sq.; and Necker's Antiq. 3, 2, p. 242 sq. 326#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n325#accensibilis#accensĭbĭlis, e, adj., prop. `I` *that may be burnt*, but in the one place where it occurs, it is *act.*, *burning* : Non accessistis ad accensibilem ignem, Vulg. Hebr. 12, 18. 327#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n326#accensus1#accensus, a, um. `...a` Part. of accendo, *kindled.* — `...b` P. a. of accenseo, *reckoned among;* v. these words. 328#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n327#accensus2#accensus, ūs, m. accendo, `I` *a kindling* or *setting on fire* : lucernarum, Plin. 37, 7, 29, § 103 dub. (al. assensu): luminum, Symm. 3, 48; Plin. 37, 7, 29, acc. to Hard. 329#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n328#accentiuncula#accentĭuncŭla, ae, `I` *dim. f.* [accentus], *accent*, Gell. 13, 6, as a transl. of the Gr. προσωδία. 330#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n329#accentor#ac-centor, ōris, m. ad + cantor, `I` *one who sings with another*, Isid. Orig. 6, 19, 3. 331#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n330#accentus#accentus, ūs, m. accino, the attuning a thing; hence `I` Lit. `I.A` In gen., *a blast*, *signal* (late Lat.): aeneatorum accentu, Amm. 16, 12, 36 : id. 24, 4, 22; acutissimi tibiarum, Solin. 5 *fin.* — `I.B` In gramm., *the accentuation of a word*, *accent*, *tone* (post-Aug.): accentus, quos Graeci προσωδίας vocant (so that it is a lit. transl. of the Gr. word, πρός = ad, and ᾠδή = cantus), Quint. 1, 5, 22; 12, 10, 33; Diom. p. 425 Putsch.— `II` Fig., *intensity*, *violence* : hiemis, Sid. Ep. 4, 6 : doloris, Marc. Emp. 36. 332#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n331#accepso#accepso, per sync. for accepero, v. accipio. 333#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n332#accepta#accepta, ae, f. accipio (sc. pars), `I` *a portion of land granted to an individual by the state*, Sicul. Fl. p. 22 Goed. al. 334#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n333#acceptabilis#acceptābĭlis, e, adj. accepto, `I` *acceptable*, *worthy of acceptance* (eccl. Lat.), Tert. de Or. 7 al. 335#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n334#acceptator#acceptātor, ōris, m. id., `I` *One who accepts or approves* of a thing (Eccl.).— `II` *An avenue*, *access*, *passage for admittance of the people*, Inscr Orell. *no.* 6589. 336#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n335#acceptilatio#acceptĭlātĭo, ōnis, also written separately, accepti latio, f. acceptum fero, `I` *a formal discharging from a debt* (by the verbal declaration of the debtor: acceptum fero), Gai. 3, 169; id. 170; Dig. 4, 2, 9, § 2; 34, 3, 3, § 3; id. Lex. 5, § 3 al.; cf. Rein's Privatrecht, p. 359. 337#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n336#acceptio#acceptĭo, ōnis, f. accipio. `I` *A taking*, *receiving*, or *accepting* : neque deditionem neque donationem sine acceptione intellegi posse, * Cic. Top. 8, 37: frumenti, Sall. J. 29, 4.— `I.B` In later philos. lang.: *the acceptance*, i. e. *the granting of a proposition*, Pseudo App. Dogm. Plat. 3, p. 34 *med.* — `II` *An esteeming*, *regarding* : of a thing, Cod. Th. 1, 9, 2; of a person: personarum, Vulg. Paral. 2, 19, 7 (transl. of); cf. 1. acceptor, *no.* II. B. 338#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n337#acceptito#acceptĭto, āre, `I` *doub. freq. v. a.* [fr. accepto, and that fr. accipio], *to take*, *receive*, *accept* : stipendium, Plaut. ap. Non. 134, 29. 339#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n338#accepto#accepto, āvi, ātum, 1, v. freq. a. accipio, `I` *to take*, *receive*, *accept* : argentum, Plaut. Ps. 2, 2, 32; so Quint. 12, 7, 9; Curt. 4, 6, 5; Dig. 34, 1, 9: jugum, **to submit to**, Sil. Ital. 7, 41. (But in Plin. 36, 25, 64, the correct read. is coeptavere; v. Sillig. a. h. l.). 340#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n339#acceptor1#acceptor, ōris, m. id.. `I` *One who receives a thing* (post-class.): donationis, Cod. T. 8, 56, 10.—Hence, *absol.*, *a receiver*, *collector*, Inscr. Orell. *no.* 3199 and 7205.— `II` Fig. `I.A` *One who receives a thing as true*, *grants* or *approves it*, Plaut. Trin. 1, 2, 167.— `I.B` *One who unjustly regards the person*, Eccl. 341#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n340#acceptor2#acceptor, ōris, m., = accipiter, `I` *a hawk* : exta acceptoris, Lucil. ap. Charis. p. 76 P. 342#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n341#acceptorius#acceptōrĭus, a, um. adj. acceptor, `I` *that is fit* or *suitable for receiving* : modulus, *for drawing water*, Frontin. de Aq. 34 *fin.* 343#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n342#acceptrix#acceptrix, īcis, f. id., `I` *she that receives* : neque datori neque acceptrici, Plaut. Truc. 2, 7, 18. 344#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n343#acceptum#acceptum, i, n., v. accipio, II. E. 345#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n344#acceptus#acceptus, a, um, v. accipio, P. a. 346#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n345#accerso#accerso, ĕre, v. arcesso `I` *init.* 347#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n346#accessa#accessa, ae, f., in later Lat. = accessus, `I` *the flood-tide*, lect. dub., Serv. ad Verg. A. 1, 244 (cf. Salmas. Exerc. p. 203). 348#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n347#accessibilis#accessĭbĭlis, e, adj. accedo, `I` *accessible* (late Lat.), Tert. Adv. Prax. 15. 349#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n348#accessibilitas#accessĭbĭlĭtas, ātis, f. accessibilis, `I` *accessibility*, Tert. Adv. Prax. 15. 350#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n349#accessio#accessĭo, ōnis, f. accedo, `I` *a going* or *coming to* or *near*, *an approach.* `I` In gen.: quid tibi in concilium huc accessio est? **why comest thou hither?** Plaut. Trin. 3, 2, 86; cf.: quid tibi ad hasce accessio est aedīs prope? id. Truc. 2, 2, 3; Cic. Univ. 12: ut magnas accessiones fecerint in operibus expugnandis, **sallies**, Caes. B. Alex. 22 : suo labore suisque accessionibus, i. e. **by his labor of calling on people**, **by his visits**, Cic. Verr. 2, 2, 53 *fin.* — `II` In part. `I.A` In medicine, t. t., *the access*, *attack*, or *paroxysm of a disease*, Cels. 2, 12; 3, 3 sq.; Sen. Ep. 85, 12; id. N. Q. 6, 18, 6; Suet. Vesp. 23 al.— `I.B` *A coming to in the way of augmentation*, *an increase*, *addition.* `I.A.1` *In abstracto* : paucorum annorum, Cic. Lael. 3, 7 : pecuniae, Nep. Att. 14, 2 : fortunae et dignitatis, Cic. Fam. 2, 1; 7, 6; 10, 9; id. Rep. 2, 21: odii, Caes. B. Alex. 48 : dignitatis, Vell. 2, 130 *fin.* — `I.A.2` *The thing added*, *the addition*, or *accession: in concreto* : Scaurusaccessionem adjunxit aedibus, **added a new part**, Cic. Off. 1, 39, 138; so id. Att. 16, 16. Thus Syphax is called, accessio Punici belli, as not being the chief enemy in the Punic war, but, as it were, an appendage to the war, Liv. 47, 7; so in Pliny: turbā gemmarum potamus—et aurum jam accessio est, *and gold is only accessory*, *a mere appendage*, 33 prooem. *fin.* — `I.C` In rhetor., *an addition that makes a definition complete* : nisi adhiberet illam magnam accessionem, Cic. Ac. 2, 35, 112; so id. Fin. 2, 13.— `I.D` *The addition to every kind of fee* or *tax* (opp. *decessio*), Cato R. R. 144: decumae, Cic. Rab. 11; so Cic. Verr. 2, 3, 33, § 116 al. 351#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n350#accessito#accessĭto, āre, `I` *doub. freq. v.* [id.], *to approach repeatedly* : eodem ex agro, Cat. ap. Gell. 18, 12. 352#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n351#accessus1#accessus, a, um, Part. of accedo. 353#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n352#accessus2#accessus, ūs, m. accedo, `I` *a going* or *coming to* or *near*, *an approaching*, *approach* (syn. aditus; opp. recessus, discessus). `I` Lit. : accessus nocturnus ad urbem, Cic. Mil. 19 : (bestiarum) ad res salutares (opp. recessus), id. N. D. 2, 12 *fin.* : accessus prohibet refugitque viriles, Ov. M. 14, 636 : solisaccessus discessusque, Cic. N. D. 2, 7; of the tide, id. Div. 2, 14 *fin.*; of a disease, Gell. 4, 2; of soldiers: difficilis, Caes. B. Afr. 5 : maritimus, *from the sea* : pedestris, **on the land side**, id. B. Alex. 26 : loci, **to a place**, id. B. Hisp. 38.— `I.B` Transf. `I.B.1` Poet. of permission to approach, *access*, *admittance* (cf. aditus): dare accessum alicui, Ov. Pont. 2, 2, 41 : negare, id. Her. 10, 64.— `I.B.2` *The place by which one approaches*, *a passage*, *an entrance* (in sing. and plur.), Verg. A. 8, 229; Suet. Caes. 58; Flor. 2, 12, 5; for ships, Liv. 29, 27, 9.— `II` Fig. `I.A` *An approaching*, *approach* : ita pedetemptim cum accessus a se ad causam facti, tum recessus, **an approach to the matter**, Cic. Fam. 9, 14, 7.— `I.B` *An accession*, *increase* : accessu istius splendoris, Cod. Th. 6, 35, 7. 354#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n353#Accianus#Accĭānus, a, um, v. Attius (Attianus). 355#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n354#accidens#accĭdens, entis. `I` P. a. fr. accĭdo.— `II` As *subst. n.* `I.A` *The accidental*, *nonessential quality* of any thing, τ? συμβεβηκός (opp. substantia, the Greek οὐσία): causa, tempus, locus, occasio... rerum sunt accidentia, *the accidental* or *extraneous circumstances*, Quint. 5, 10, 23; so 3, 6, 36; 4, 2, 130: ex accidentibus (= epithetis), id. 8, 3, 70; hence, **an adjective**, Macr. S. 1, 4.— `I.B` *An accident* or *chance.* `I.A.1` In gen., Dig. 35, 2, 51: per accidens, *accidentally*, Firm. Math. 5, 4.— `I.A.2` In part., *an unfortunate circumstance* : accidentia (opp. prospera), Pseudo-Quint. Decl. 356#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n355#accidentia#accĭdentĭa, ae, f. accĭdo, `I` *that which happens*, *a casual event*, *a chance* : esse illam naturae accidentiam, Plin. 32, 2, 9, § 19; Tert. de Anim. 11 al. 357#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n356#accido1#ac-cīdo, cīdi, cīsum, 3, v. a. caedo, `I` *to begin to cut* or *to cut into* [cf.: adamo, addubito, etc.); hence, *so to cut a thing that it falls*, *to fell*, *to cut* (as *verb. finit.* very rare). `I` Lit. : accidunt arbores, tantum ut summa species earum stantium relinquatur, Caes. B. G. 6, 27, 4 : accisa ornus ferro, Verg. A. 2, 626; cf.: velut accisis recrescenti stirpibus, Liv. 26, 41, 22 : accisis crinibus, **cut close**, Tac. G. 19 : ab locustis genus omne acciditur frugum, *eaten up*, Arnob. 1, 3.— Poet., *to use up* : fames accisis coget dapibus consumere mensas, Verg. A. 7, 125.— `II` Fig., *to impair*, *weaken* : ita proelio uno accidit Vestinorum res, ut, etc., Liv. 8, 29, 12; so, post accisas a Camillo Volscorum res, id. 6, 5, 2; cf. 6, 12, 6.—Hence, accīsus, a, um, P. a., *cut off* or *down; impaired*, *ruined* : accisae res (opp. integrae), *troubled*, *disordered*, or *unfortunate state of things* : res, Cic. Prov. Cons. 14, 34; Liv. 3, 10, 8; 8, 11, 12 al.: copiae, Hirt. B. G. 8, 31; Liv. 8, 11, 8: robur juventutis, id. 7, 29 *fin.* : opes, Hor. S. 2, 2, 114 : accisae desolataeque gentes, Sil. 8, 590 : reliquiae (hostium), Tac. A. 1, 61. 358#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n357#accido2#ac-cĭdo, cīdi, no `I` *sup.*, 3, v. n. cado, *to fall upon* or *down upon* a thing, *to reach* it *by falling.* `I` Lit. `I.A` In gen. constr. with *ad*, *in*, *local adverbs*, with dat. or *absol.* : utinam ne accidisset abiegna ad terram trabes, Enn. ap. Auct. Her. 2, 22 (Trag. p. 281 ed. Vahl., where it is: accĕdisset, acc. to the MSS., v. Vahl. *N. v.*): signa de caelo ad terram, Plaut. Rud. prol. 8; so, tam crebri ad terram accidebant quam pira, id. Poen. 2, 38 : trabs in humum accidens, Varr. ap. Non. 494 *fin.*; so, imago aetheris ex oris in terrarum accidat oras, Lucr. 4, 215 : rosa in mensas, Ov. F. 5, 360 : quo Castalia per struices saxeas lapsu accidit, Liv. Andr. ap. Fest. p. 310 Müll. (Rib. Trag. Rel. p. 5): ut missa tela gravius acciderent, **fall upon**, **hit**, Caes. B. G. 3, 14; so Liv. 2, 50, 7.— `I.B` Esp.: a. ad genua or genibus, of a suppliant, *to fall at one's knees* : me orat mulier lacrimansque ad genua accidit, Enn. ap. Non. 517, 15 (Com. v. 9 ed. Vahl.); so Ter. Hec. 3, 3, 18; Suet. Caes. 20; id. Claud. 10; for which: genibus praetoris, Liv. 44, 31; also: ad pedes, Cic. Att. 1, 14, 5, and *absol.* : quo accĭdam? quo applicem? Enn. ap. Cic. Tusc. 3, 19, 44 (Trag. v. 114 ed. Vahl., where it is accĕdam).— `I.C` Transf., *to strike the senses*, *to reach a thing by means of the senses;* constr. with *ad*, the dat. or *acc.* : vox, sermo accidit ad aurīs (or auribus; also, aurīs alicujus), *the voice*, *the speech falls upon* or *reaches the ear* : nota vox ad aurīs accidit, Att. ap. Non. 39, 5: nova res molitur ad aurīs accidere, Lucr. 2, 1024; and: nihil tam populare ad populi Romani aurīs accidisse, Cic. Sest. 50, 107 : auribus, Liv. 24, 46, 5; Quint. 12, 10, 75: aurīs, Plaut. Stich. 1, 2, 31; *absol.*, Liv. 10, 5, 2; 27, 15, 16 sq.; Curt. 4, 4, 5 al.; cf. also: clamor accidit ad aurīs, Liv. 26, 40, 10; and *absol.* : clamor accidit, id. 4, 33, 9; 40, 32, 2; likewise: nomen famaque alicujus accidit ad aliquem, id. 21, 10, 12; v. Fabri ad h. l.—Hence sometimes in Livy: vox *or* fama accidit (ad aurīs *or* ad aliquem), with an *acc. c. inf.* : ut vox etiam ad hostes accideret captum Cominium esse, Liv. 10, 41, 7 : quia repente fama accidit classem Punicam adventare, **the report came**, id. 27, 29, 7; v. Weissenb. a. h. l. `II` Fig. `I.A` In gen., *to fall out*, *come to pass*, *happen*, *occur;* and with *dat. pers.*, *to happen to*, *to befall* one. (The distinction between the syn. evenio, accido, and contingo is this: *evenio*, i. e. ex-venio, is used of either fortunate or unfortunate events: *accido*, of occurrences which take us by surprise; hence it is used either of an indifferent, or, which is its general use, of an unfortunate occurrence: *contingo*, i. e. contango, indicates that an event accords with one's wishes; and hence is generally used of fortunate events. As Isid. says, Differ. 1: *Contingunt* bona: *accidunt* mala: *eveniunt* utraque): res accidit, Caes. B. G. 1, 14; Id acciderat, ut Galli consilium caperent, ib. 3, 2 : si quid adversi acciderit, Cic. Ac. 2, 38, 121; cf. ib. 1, 26, 57: nollem accidisset tempus, in quo, etc., id. Fam. 3, 10 : si qua calamitas accidisset, Cic. Verr. 2, 3, 55 : id. Rosc. Am. 34: contra opinionem accidit, Caes. B. G. 3, 9 : pejus Sequanis accidit, ib. 1, 31 : periculum accidit, ib. 3, 3 : detrimentum accidit, ib. 7, 52. Also of fortunate occurrences: omnia tibi accidisse gratissima, Cic. Fam. 3, 1; 11, 15: accidit satis opportune, Caes. B. G. 4, 22; cf. Brem. Nep. Milt. 1, 1; Herz. Caes. B. G. 7, 3.—Constr. with *ut* (Zumpt, § 621), sometimes with *quod* : accidit perincommode, quod eum nusquam vidisti, Cic. Att. 1, 17; or with *inf.* : nec enim acciderat mihi opus esse, id. Fam. 6, 11. Pleonast. in narrations: accidit ut, *it happened*, or *came to pass*, *that* : accidit ut una nocte omnes Hermae dejicerentur, *it happened that*, etc., Nep. Alc. 3, 2; so Cic. Fam. 3, 8, 8; id. Att. 1, 5, 4 al.— `I.B` In part. `I.A.1` Si quid cui accidat, *or* si quid humanitus accidat, euphemist. for *to die; if any thing should happen to one* (for which Ennius says: si quid me fuerit humanitus, Ann. v. 128 ed. Vahl.): si quid pupillo accidisset, Cic. Inv. 2, 21; Caes. B. G. 1, 18; si quid mihi humanitus accidisset, Cic. Phil. 1, 4; Dig. 34, 4, 30 § 2 al. (cf. the Greek εἴ τι πάθοι); so, *per aposiopesin*, sive—quod heu timeo, sive superstes eris, Ov. Her. 13, 164. (But Cic. Mil. 22, 58; Caes. B. G. 2, 35, and similar passages, are to be taken in the usual signif.)— `I.A.2` *To turn out* (this very rare): timeo “incertum” hoc quorsum accidat, Ter. And. 1, 5, 29 : si secus acciderit, Cic. Fam. 6, 21, 2. — `I.A.3` In gram., *to belong to* : plurima huic (verbo) accidunt (i. e. genus, tempora), Quint. 1, 5, 41 al. 359#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n358#accieo#ac-cĭĕo, ēre, 2, v. a., old form for accio, ire, `I` *to fetch*, *to bring* : ego illum huc acciebo, Plaut. Mil. 3, 3, 61; dub. (Ritschl and Fleckeisen: oneratum runcinabo). 360#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n359#accinctus#accinctus, a, um, P. a. of 361#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n360#accingo#ac-cingo, nxi, nctum, 3, v. a. `I` Lit., *to gird to* or *on*, *to gird round* or *about* (in prose, first after the Aug. per.; in poetry, a favorite word with Verg.): lateri ensem, Verg. A. 11, 489; and *med.*, *to gird one's self* : accingitur ense, id. ib. 7, 640; cf.: quo (ense) fuit accinctus, Ov. M. 6, 551; so, ferro, Tac. A. 6, 2.— `I.B` Transf., *to arm*, *equip*, *furnish*, *provide* : facibus pubes accingitur, Verg. A. 9, 74 : gladiis accincti, Liv. 40, 13; hence: accinctus miles, **an armed soldier**, Tac. A. 11, 18 : ornat Phraaten accingitque (sc. diademate imposito) paternum ad fastigium, id. ib. 6, 32 : accinctus gemmis fuigentibus ensis, Val. Fl. 3, 514. `II` Fig. `I.A` In gen., *to endow*, *provide;* in medicine: magicas accingier artes, **to have recourse to**, Verg. A. 4, 493.— `I.B` In part.: accingere se or accingi, *to enter upon* or *undertake a thing*, *girded*, i. e. *well prepared*, *to prepare one's self*, *make one's self ready* (taken from the girding of the flowing robes when in active occupation); constr. *absol.*, with *ad*, *in*, dat., or *inf.* : tibi omne est exedendum, accingere, **make yourself ready**, Ter. Ph. 2, 2, 4; so id. Eun. 5, 9, 30; Lucr. 2, 1043: illi se praedae accingunt, Verg. A. 1, 210 : accingi ad consulatum, Liv. 4, 2; in Tac. very often actively, *to make any one ready* for something: turmas peditum ad munia accingere, A. 12, 31: accingi ad ultionem, id. H. 4, 79 : in audaciam, id. ib. 3, 66 al.; with *inf.* : accingar dicere pugnas Caesaris, Verg. G. 3, 46; so: navare operam, Tac. A. 15, 51.— `I...b` Also in the active form, as *v. neutr.* = se accingere: age, anus, accinge ad molas, Pompon. ap. Non. 469, 28 (R ib. Com. Rel. p. 235): accingunt omnes operi, **all go vigorously to the work**, Verg. A. 2, 235.—Hence, ac-cinctus, a, um, P. a., *well girded.* `I.A` Lit. : cujus aut familiaris habitus condecentior aut militaris accinctior, Auson. Grat. Act. 27.— `I.B` Fig., *ready*, *strict* (opp. negligens): tam in omnia pariter intenta bonitas et accincta, Plin. Pan. 30 *fin.* : comitatus, id. ib. 20, 3. 362#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n361#accino#ac-cĭno, ĕre, v. n. cano, `I` *to sing to* any thing, acc. to Diom. p. 425 P.; cf. accano. 363#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n362#accio#ac-cĭo, īvi, ītum, 4, v. a., `I` *to call* or *summon*, *to fetch* (rare but class.). `I` Lit. : cujus vos tumulti causā accicrim, Att. ap. Non. 484, 7 (R ib. Trag. Rel. p. 199): horriferis accibant vocibus Orcum, Lucr. 5, 996 : tu invita mulieres, ego accivero pueros, Cic. Att. 5, 1, 3; 13, 48, 1; id. de Or. 3, 35, 141; Sall. J. 108; Liv. 2, 6; Tac. A. 1, 5 al. — `II` Fig.: accire mortem, **to kill one's self**, Vell. 2, 38 *fin.*; Flor. 4, 2, 71: scientiam artemque haruspicum accibam, Tac. H. 2, 3; cf.: accitis quae usquam egregia, id. A. 3, 27; and: patrios mores funditus everti per accitam lasciviam, i. e. **borrowed**, id. ib. 14, 20 (but in Cic. Fin. 5, 31, 93, the read. acciret is very doubtful; v. Madv. a. h. l.; Klotz reads faceret; B. and K., crearet.). 364#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n363#accipio#ac-cĭpĭo, cēpi, ceptum, 3, v. a. ( `I` *fut. perf.* accepso = accepero, Pac. ap. Non. 74, 31, or R ib. Trag. Rel. 118) [capio], *to accept.* `I` In gen., *to take a person* or *thing to* one's self: leno ad se accipiet hominem et aurum, *will take the man and his money to himself* (into his house), Plaut. Poen. 1, 1, 51. `I...a` Of things received by the hand, *to take*, *receive* : cette manus vestras measque accipite, Enn. ap. Non. 85, 1 (Trag. v. 320 ed. Vahl.): ex tua accepi manu pateram, Plaut. Amph. 2, 2, 132; hence, trop. of the word given, the *promise*, with which a grasping of the hand was usually connected: accipe daque fidem, Enn. ap. Macr. S. 6, 1 (Ann. v. 33 ed. Vahl.; so in the Gr. πιστὰ δοῦναι καὶ λαβεῖν); cf. Plaut. Trin. 2, 4, 87; so Verg. A. 8, 150; in Ter. of a person to be protected: hanc (virginem) accepi, acceptam servabo, Ter. And. 1, 5, 62; cf. Cic. Fam. 7, 5, and Sall. C. 6, 5, — `I...b` Of things received or taken by different parts of the body: accipite hoc onus in vestros collos, Cato ap. Non. 200, 23: gremio, Verg. A. 1, 685 : oculis aut pectore noctem (i. e. somnum), id. ib. 4, 531.— `I...c` In gen., very freq., as implying action, *to take*, *to take possession of*, *to accept* (Gr. δέχεσθαι); of something that falls to one's share, *to get*, *to receive*, *to be the recipient of* (Gr. λαμβάνειν).— *To take*, *accept* : hanc epistulam accipe a me, **take this letter from me**, Plaut. Ps. 2, 2, 52; 4, 2, 26; cf. id. Ep. 3, 4, 26: persuasit aliis, ut pecuniam accipere mallent, Cic. Off. 2, 23, 82 : condicionem pacis, Caes. B. G. 2, 15 : armis obsidibusque acceptis Crassus profectus est, **after he had taken into his possession the arms and hostages**, id. ib. 3, 23 : divitias, Nep. Epam. 4, 3 : aliquid a patre, **to inherit**, id. Timoth. 1, 1; id. Att. 1: accipe et haec, manuum tibi quae monumenta mearum sint, Verg. A. 3, 486 al. —Hence *to receive* or *entertain as guest* : haec (tellus) fessos placidissima portu accipit, Verg. A. 3, 78 : Laurentes nymphae, accipite Aenean, id. ib. 8, 71; 155; Ov. M. 8, 655 al.—Of admittance to political privileges: Nomentani et Pedani in civitatem accepti, Liv. 8, 14; cf. Cic. Off. 1, 11, 35: magnifice volo summos viros accipere, Plaut. Ps. 1, 2, 34 : in loco festivo sumus festive accepti, id. ib. 5, 19; so id. Cist. 1, 1, 12; id. Men. 5, 2, 44; id. Pers. 1, 1, 32, etc.; Ter. Eun. 5, 9, 52; Lucr. 3, 907; Cic. Att. 16, 6; Ov. F. 2, 725 al.—Hence also ironically, *to entertain*, *to treat*, *deal with* : ego te miseris jam accipiam modis, Plaut. Aul. 4, 4, 3 : hominem accipiam quibus dictis maeret, id. Men. 5, 1, 7 : indignis acceptus modis, Ter. Ad. 2, 1, 12. Perh. also Lucil. ap. Non. 521, 1: adeo male me accipiunt decimae, *treat* or *use me ill*, *deal harshly with me;* and ib. 240, 8: sic, inquam, veteratorem illum vetulum lupum Hannibalem acceptum (Non. explains the latter in a very unusual manner, by *deceptum*).— *To get*, *to receive*, *to be the recipient of*, Pac. ap. Non. 74, 31; Lucr. 1, 819, 909; 2, 762, 885, 1009: ictus, id. 4, 1048 (cf. Verg. A. 3, 243: vulnera accipiunt tergo): aridior nubes accipit ignem, *takes* or *catches fire*, Lucr. 6, 150; Caes. B. G. 1, 48: humanitatem iis tribuere debemus, a quibus accepimus, Cic. Q. Fr. 1, 1, 9 : pecuniam ob rem judicandam, Cic. Verr. 1, 38 : luna lumen solis accipit, id. de Or. 3, 45; cf. Hor. Ep. 1, 10, 17: praeclarum accepimus a majoribus morem, Cic. Off. 3, 10, 44 : praecepta, Caes. B. G. 2, 6: accepi tuas litteras (in another sense than above), *I have received your letter*, *it has reached me* (allatae sunt ad me), Cic. Fam. 1, 9, 14; 2, 1, 1; 10, 1 al.: acceptā injuriā ignoscere quam persequi malebant, Sall. C. 9, 3; Caes. B. G. 2, 33: calamitatem, ib. 1, 31 : detrimenta, ib. 5, 22; cf. Cic. Mur. 21, 44 al. So often of dignities and offices: provinciam, id. Fam. 2, 10, 2 : consulatum, Suet. Aug. 10 : Galliam, id. Caes. 22 al. `II` In partic. `I.A` *To take a thing* by hearing, i. e., `I.A.1` *To hear*, *to perceive*, *to observe*, *to learn* (cf. opp. do = *I give* in words, i. e. *I say*): hoc simul accipe dictum, Enn. ap. Cic. Off. 1, 12, 38 (Ann. v. 204): quod ego inaudivi, accipite, Pac. ap. Non. 126, 22 (R ib. Trag. Rel. p. 81): hoc etiam accipe quod dico, Lucil. ap. Non. 240, 1: carmen auribus, Lucr. 4, 983 (so id. 6, 164); 1, 270; cf. Verg. A. 2, 65: voces, Lucr. 4, 613 (so 6, 171): si te aequo animo ferre accipiet, Ter. And. 2, 3, 23 : quae gerantur, accipies ex Pollione, Cic. Fam. 1, 6; 1, 9, 4; Liv. 1, 7. —Hence very freq. in the histt., *to get* or *receive intelligence* of any thing, *to learn* : urbem Romam, sicuti ego accepi, condidere atque habuere initio Trojani, **as I have learned**, Sall. C. 6, 1, and so al.— `I.A.2` *To comprehend* or *understand any thing communicated* : haud satis meo corde accepi querelas tuas, Plaut. Cas. 2, 2, 18 : et si quis est, qui haec putet arte accipi posse, Cic. de Or. 1, 25, 114 : ut non solum celeriter acciperet, quae tradebantur, etc., Nep. Att. 1, 3; so Quint. 1, 3, 3; 2, 9, 3 al.— `I.A.3` With the accessory idea of judging, *to take a thing thus or thus*, *to interpret* or *explain*, usually constr. with *ad* or *in c. acc.* : quibus res sunt minus secundae... ad contumeliam omnia accipiunt magis, **the more unfortunate one is**, **the more inclined is he to regard every thing as an insult**, Ter. Ad. 4, 3, 15 : in eam partem accipio, id. Eun. 5, 2, 37; cf. Cic. Fam. 10, 6; id. Att. 16, 6; Ter. Eun. 1, 2, 2: non recte accipis, **you put a wrong construction upon this**, id. And. 2, 2, 30 : quae sibi quisque facilia factu putat, aequo animo accipit, Sall. C. 3, 2.— Hence: accipere aliquid omen, or in omen, *to regard a thing as a* ( *favorable*) *omen*, *to accept the omen* (cf. δέχεσθαι τὸν οἰωνόν), Cic. Div. 1, 46, 103; 2, 40, 83; Liv. 1, 7, 11; 21, 63 *fin.*; Tac. H. 1, 62; id. A. 1, 28; 2, 13; Flor. 4, 12, 14 al.—Hence poet. : accipio agnoscoque deos, Verg. A. 12, 260; cf. Ov. M. 7, 620.— `I.B` *To take a thing upon* one's self, *to undertake* (syn. suscipio): accipito hanc ad te litem, Plaut. Most. 5, 2, 23 : meā causā causam accipite, Ter. Hec. alt. prol. 47; cf. Cic. Fam. 7, 24; so Cic. Verr. 2, 3, 22; Quint. 20 al.—Hence also, `I.C` *To bear*, *endure*, *suffer* any thing disagreeable or troublesome: hanccine ego ut contumeliam tam insignem ad me accipiam! Ter. Eun. 4, 7, 1 : nil satis firmi video, quamobrem accipere hunc me expediat metum, id. Heaut. 2, 3, 96; 5, 1, 59; id. Eun. 4, 6, 24; id. Ad. 2, 1, 53; id. Ph. 5, 2, 4; Cic. Tusc. 5, 19, 56: calamitatem, id. Off. 3, 26 : injuriam, id. ib. 1, 11 al.— `I.D` *To accept a thing*, *to be satisfied with*, *to approve* : dos, Pamphile, est decem talenta; *Pam.* : Accipio, Ter. And. 5, 4, 48 : accepit condicionem, dein quaestum accipit, id. ib. 1, 1, 52 : visa ista... accipio iisque interdum etiam assentior, nec percipio tamen, Cic. Ac. 2, 20, 66 : preces suas acceptas ab dis immortalibus ominati, Liv. 42, 30, 8 Drak. Cf. Herz, Caes. B. G. 5, 1: “equi te esse feri similem, dico.” Ridemus et ipse Messius: “accipio.” *I allow it*, *Exactly so*, Hor. S. 1, 5, 58.— `I.E` In mercant. lang., t. t., *to receive* or *collect a sum* : pro quo (frumento) cum a Varinio praetore pecuniam accepisset, Cic. Fl. 45; hence *subst.* : acceptum, i, n., *the receipt*, and in account-books *the credit side* : in acceptum referre alicui, **to carry over to the credit side**, **to place to one's credit**, Cic. Verr. 1, 36, 57; id. Rosc. Com. 2; id. Phil. 2, 16; id. Caec. 6, 17; Hor. Ep. 2, 1, 234 (opp. datum or expensum).—Hence also trop., *to owe* or *be indebted to one*, in a good or a bad sense: ut esset nemo qui non mihi vitam suam, liberos, remp. referret acceptam, Cic. Phil. 2, 5 : omnia mala, quae postea vidimus, uni accepta referemus Antonio, **ascribe**, id. ib. 22; Caes. B. G. 8, 58; id. B. C, 3, 57: Acceptum refero versibus, esse nocens, Ov. Trist. 2, 10. — `F` In the gram m., *to take a word* or *phrase thus or thus*, to *explain a word* in any manner: adversus interdum promiscue accipitur, Charis. p. 207 P. al.—(Syn. nanciscor and adipiscor: he to whom something is given, *accipit;* he who gets by a fortunate occurrence, *nanciscitur;* he who obtains it by exertion, *adipiscitur.* “ *Sumimus* ipsi: *accipimus* ab alio, ” Vel. Long. p. 2243 P.—“Inter *tenere*, *sumere* et *accipere* hoc interest, quod *tenemus* quae sunt in nostra potestate: *sumimus* posita: *accipimus* data, ” Isid. Diff. 1).—Hence, acceptus, a, um, P. a., *welcome*, *agreeable*, *acceptable* (syn. gratus. *Acceptus* is related to *gratus*, as the effect to the cause; he who is *gratus*, i. e. dear, is on that account *acceptus*, welcome, acceptable; hence the usual position: gratus atque acceptus).—First, of persons: essetne apud te is servus acceptissimus? Plaut. Cap. 3, 5, 56 : plebi acceptus erat, Caes. B. G. 1, 13; acceptus erat in oculis, Vulg. 1 Reg. 18, 5.— Of things: dis et hominibus est acceptum quod, etc., Varr. R. R. 3, 16, 5 : quod vero approbaris. id gratum acceptumque habendum, Cic. Tusc. 5, 15, 45 : munus eorum gratum acceptumque esse, Nep. Hann. 7, 3 : quorum mihi dona accepta et grata habeo, Plaut. Truc. 2, 7, 56 : rem populo Romano gratam acceptamque, Cic. Phil. 13, 50; tempore accepto exaudivi, Vulg. 2 Cor. 6, 2.— *Comp.*, Plaut. Pers. 4, 4, 96; Cic. Rep. 6, 13; Tac. A. 6, 45 al.— *Sup.*, see above.— *Adv.* accepte does not occur. 365#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n364#accipenser#accipenser, v. acipenser. 366#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n365#accipiter#accĭpĭter, tris (earlier also tĕris, Prisc. p. 695 P.), m. ( f. Lucr. 4, 1006) [com. deriv. from accipio; see 2. acceptor; but cf. ὠκύπτερος, swift-winged], a general name for birds of prey, esp. those of the falcon kind, Plin. 10, 8, 9, § 21; Ter. Ph. 2, 2, 16; Lucr. 5, 107; Cic. N. D. 3, 19; Hor. Ep. 1, 16, 50 al.— `.B` In partic. `.B.1` *The common hawk*, Falco Palumbarius, Linn.; Hor. C. 1, 37, 17 sq.; Ov. M. 5, 605 sq.; Col. 8, 4, 6; 3, 8, 4 al.: sacer, because auguries were taken from it, Verg. A. 11, 721 (cf. Hom. Od. 15, 525 sq.).— `.B.2` *The sparrowhawk*, Falco Nisus, Linn., used in fowling; Mart. 14, 216.— `II` Transf., of a rapacious man: labes populi, pecuniai accipiter, Plaut. Pers. 3, 3, 5. 367#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n366#accipitrina#accĭpĭtrīna, ae, f. accipiter, `I` *hawkweed*, hieracium, Linn.; App. Herb. 30. 368#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n367#accipitro#accĭpĭtro, āre, 1, v. a. id., used by Laevius for lacerare, `I` *to tear*, *to lacerate*, ap. Gell. 19, 7, 11. 369#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n368#accisus#accīsus, a, um, P. a. of accīdo. 370#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n369#accitio#accītĭo, ōnis, f. accio, `I` *a calling* or *summoning* (late Lat.), Arn. 4, p. 134. 371#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n370#accitus1#accītus, a, um, Part. of accio. 372#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n371#accitus2#accītus, ūs, m. (only in `I` *abl. sing.*) [accio], *a summoning to a place*, *a summons*, *a call* : magistratus accitu istius evocantur, Cic. Verr. 2, 3, 28, § 68 : accitu cari genitoris, Verg. A. 1, 677. 373#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n372#Accius#Accĭus, ii, m., v. Attius. 374#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n373#acclamatio#acclāmātĭo ( adc.), ōnis, f. acclamo, `I` *a calling to*, *an exclamation*, *shout.* `I` In gen.: acuta atque attenuata nimis, Auct. Her. 3, 12, 21; the calling of the shepherd, Col. 7, 3, 26; so in plur., id. 6, 2, 14.— `II` In partic. `I.A` *A cry of disapprobation* (so esp. in the time of the republic): ei contigit non modo ut adclamatione, sed ut convicio et maledictis impediretur, Cic. Q. Fr. 2, 3, 2; 2, 1, 2; quanto jam levior est adclamatio, C. Rabir. 18; id. de Or. 2, 83, 339 etc.; Suet. Dom. 23 al.— `I.B` On the contrary, esp. later, *a shout of approbation* (e. g. on the appearance of a person honored by the people), *a huzza* : adclamationes multitudinis assentatione immodica pudorem operantis, Liv. 31, 15, 2; so Suet. Caes. 79; id. Aug. 58; id. Oth. 6 (made by the voice; while *plausus* is made with the hands, Quint. 8, 3, 3).— `I.C` Rhetor. a figure of speech = exclamatio, ἐπιφώνημα, *exclamation*, Quint. 8, 5, 11. 375#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n374#acclamito#acclāmĭto, āre, a false read. in Plaut. Am. 3, 2, 3, for occlamitat. 376#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n375#acclamo#ac-clāmo ( adc.), āvi, ātum, 1, v. n., `I` *to raise a cry at*, *to shout at*, *to exclaim* (in a friendly or hostile manner), with and without the *dat.;* also with the acc. of *the thing* called. `I` *To shout at* in a hostile sense, *to disapprove* or *blame by shouting* (so partic. in the time of the republic): non metuo, ne mihi adclametis, **cry out against**, Cic. Brut. 73, 256; cf. id. Muren. 8; id. Piso, 65; Cic. Verr. 2, 48; id. Caecin. 28; so Sen. Ep. 47, 11; Suet. Galb. 20 al.: hostis omnibus, qui adclamassent, Cic. Verr. 2, 2, 20; so Vell. 2, 4, 4; Suet. Caes. 70 al.— `II` After the Aug. period, *to cry at with approbation*, *to shout applause*, *to approve with loud cries*, *to applaud*, *huzza* : populus et miles Neroni Othoni adclamavit, Tac. H. 1, 78; Suet. Claud. 7; 27; id. Dom. 13 al.: prosequentibus cunctis servatorem liberatoremque adclamantibus, **they applaud him with loud acclamations as their saviour and deliverer**, Liv. 34, 50 *fin.*; so Tac. A. 1, 44 al.— *Impers.* : ei adclamatum est, Plin. Ep. 4, 9, 18. 377#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n376#acclaro#ac-clāro ( adc.), āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to make clear* or *evident*, *to show* or *make known;* in the lang. of the augurs: uti tu signa nobis certa adclarassis (i. e. adclaraveris), Liv. 1, 18 *fin.* 378#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n377#acclinis#acclīnis, e, adj. (also adc-) [ad-CLINO], `I` *leaning on* or *against something*, *inclined to* or *toward* ( poet. and in post-Aug. prose); constr. with dat. `I` Lit. : corpusque levabat arboris adclinis trunco, Verg. A. 10, 834; so Ov. M. 15, 737; Stat. Silv. 5, 3, 36 al.—In prose, Plin. 8, 15, 16, § 39; Just. 28, 4: crates inter se acclines, Col. 12, 15, 1.— `I.B` Esp. of localities, Amm. 14, 8; 29, 5.— `II` Trop., *inclined to*, *disposed to* (= inclinatus, propensus): acclinis falsis animus meliora recusat, Hor. S. 2, 2, 6. 379#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n378#acclino#ac-clīno, āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to lean on* or *against something* (not before the Aug. period; mostly poet.). `I` Lit. : se acclinavit in illum, Ov. M. 5, 72 : latus leoni, Stat. Silv. 4, 2, 51.—Most freq. in *part. pass.* : acclinatus: colla acclinata, Ov. M. 10, 268; cf.: terrae acclinatus, id. ib. 14, 666 : castra tumulo sunt acclinata, Liv. 44, 3, 6 : maria terris, Stat. Silv. 5, 4, 5.— `II` Trop., with se, *to incline to a thing* : ad causam senatus, Liv. 4, 48, 9. 380#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n379#acclivis#ac-clīvis, e, also (but much less freq.) -vus, a, um, adj. ad + clivus, `I` *up hill*, *mounting upwards*, *ascending*, *steep* : stadium, Lucil. ap. Non. 4, 11: ea viae pars valde acclivis est, Cic. Q. Fr. 3, 1, 2, § 4; so, leniter acclivis aditus, Caes. B. G. 2, 29 al. : *acclivus*, Ov. M. 2, 19. 381#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n380#acclivitas#acclīvĭtas, ātis, f. acclivis, `I` *an ascending direction*, *an acclivity*, *ascent* : pari acclivitate collis, Caes. B. G. 2, 18; so Col. 2, 4, 10.—Concr. of the *rising place* itself, Amm. 14, 2, 13. 382#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n381#acclivus#acclīvus, a, um, v. acclivis. 383#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n382#Acco#Acco, ōnis, m., `I` *a chieftain of the Senones*, Caes. B. G. 6, 4; 44 al. 384#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n383#accognosco#ac-cognosco, ĕre, 3, v. a., `I` *to know* or *recognize perfectly*, Petr. Fragm. 69 Burm.; Tert. ad Ux. 2, 6; adv. Marc. 4, 20 al. 385#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n384#accola#accŏla, ae, `I` *c.* [accolo], *a dweller by* or *near a place*, *a neighbor* ( *incola*, one who dwells in a place): optati cives, populares, incolae, accolae, advenae, Plaut. Aul. 3, 1, 1 : pastor accola ejus loci, Liv. 1, 7, 5; 37, 53; Tac. A. 2, 68; Verg. A. 7, 729 al.: accolae Cereris, i. e. **dwellers at her temple**, Cic. Verr. 2, 4, 50, § 111.—In Tacitus, adj., of the tributary streams of the Tiber: Tiberim accolis fluviis orbatum, *the neighboring rivers*, A. 1, 79. (The Vulg. uses this word in the sense of *incola* : accola in terra, Psa. 104, 23; Act. 7, 6: terrae, Lev. 18, 27.) 386#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n385#accolo#ac-cŏlo ( adc.), cŏlui, cultum, 3, v. a., `I` *to dwell by* or *near*, constr. with acc. or *absol.* With *acc.* : Histrum fluvium, Naev ap. Cic. Or. 45, 152 (R ib. Trag. Rel. p. 14): arcem, Att. ap. Non. 357, 14 ( ib. p. 202): illum locum, * Cic. Rep. 6, 18 *fin.* : viam, Liv. 28, 13, 4 : Macedoniam, id. 39, 46, 7 : Pontum, Tac. H. 3, 47 : Nilum, Verg. G. 4, 288; cf.: Rhenum, Tac. H. 1, 51 : nives Haemi, Ov. F. 1, 390 : Capitolī saxum, Verg. A. 9, 448 al.; hence, *pass.* : fluvius crebris oppidis accolitur, Plin. 3, 1, 30, § 9.— *Absol.* : vicine Apollo, qui aedibus Propinquus nostris adcolis, Plaut. Bacch. 2, 1, 4 (the dat. aedibus belongs to propinquus, not to adcolis, as Prisc. p. 1203 P. seems to have construed).— Poet. : accolere vitem, *to be* *a cultivating neighbor of it*, Cat. 62, 55 dub. (Müller reads coluere.) 387#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n386#accommodate#accommŏdāte, adv., v. accommodo, `I` *P. a. fin.* 388#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n387#accommodatio#accommŏdātĭo, ōnis, f. accommodo, `I` *the fitting* or *adjusting of one thing to another.* `I` In gen.: a. verborum et sententiarum ad inventionem, Cic. Inv. 1, 7, 9.— `II` Esp., *the adapting of one's feeling* or *will to another's*, *compliance*, *complaisance*, *indulgence* : ex liberalitate atque accommodatione magistratuum, Cic. Verr. 2, 3, 82, § 189. 389#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n388#accommodatus#accommŏdātus, a, um, P. a. of 390#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n389#accommodo#ac-commŏdo, āvi, ātum (better, adc.), 1, v. a., `I` *to fit* or *adapt one thing to another*, *to lay*, *put*, or *hang on* (in good prose, esp. in Cic., very freq.), constr. with *ad*, dat., or *absol.* `I` Lit. : coronam sibi ad caput, Cic. de Or. 2, 61, 250 : clupeum ad dorsum, Plaut. Trin. 3, 2, 93 : gladium dextrae, Lucil. ap. Cic. Tusc. 4, 21, 48; so, hastam dextrae, Sil. 5, 146 : calauticam capiti, Cic. Fragm. Or. in Clod. 5; so, lateri ensem, Verg. A. 2, 393; *absol.* : insignia, Caes. B. G. 2, 21, 5.— `I.B` In gen., *to prepare for any use* : Arabus lapis dentifriciis adcommodatur crematus, Plin. 36, 21, 41, § 153. `II` Trop., *to adjust* or *adapt to*, *to accommodate to* : meum consilium adcommodabo ad tuum, Cic. Fam. 9, 7; so id. Att. 10, 7; 12, 32; id. Leg. 3, 2 al.—Hence, with se, *to adapt one's self to another's opinion*, *wishes*, etc., *to conform to*, *to comply with* : omnes qui probari volunt, ad eorum qui audiunt arbitrium et nutum totos se fingunt et adcommodant, Cic. Or. 8, 24 : alicui de aliqua re, *to be compliant to one in any thing* : peto a te... ut ei de habitatione adcommodes, id. Fam. 13, 2. — `I.B` In gen., *to bring a person* or *thing to something*, *to apply* : testes ad crimen, Cic. Verr. 1, 18, 55 : vim ad eloquentiam, id. Or. 7 : curam pratis, etc., **to apply**, Quint. 1, 12, 7 : nonnullam operam his studiis, id. 1, 10, 15; cf. 1, 8, 19: verba alicui (equival. to dare), id. 6, 1, 27; cf. 11, 1, 39 al.: intentionem his, Plin. Ep. 2, 5, 2 al. — Hence, with se (in a more general sense than above), *to apply* or *devote one's self to*, *to undertake* : se ad rem publicam et ad res magnas gerendas, Cic. Off. 1, 21; of property, *to lend it to one for use* : si quid iste suorum aedilibus adcommodavit, Cic. Verr. 2, 4, 57.—Hence, accommŏdātus, a, um, P. a., *fitted* or *adapted to*, *suitable*, *conformable*, or *appropriate to* (only in prose; in poetry, *accommodus* is used), with *ad* or *dat.* : puppes ad magnitudinem fluctuum adcommodatae, Caes. B. G. 3, 13 : oratio ad persuadendum adcommodata, Cic. Ac. 1, 8 : quae mihi intelligis esse adcommodata, **conformable to my interest**, id. Fam. 3, 3. — *Comp.* : oratio contionibus concitatis adcommodatior, id. Clu. 1; so Caes. B. G. 3, 13: nobis accommodatior, Quint. 4, 1, 5; Suet. Ner. 8.— *Sup.* : exemplum temporibus suis adcommodatissimum, Cic. Fragm. Corn. 7; so Plin. 13, 3, 6, § 26; Plin. Ep. 5, 19, 7; Quint. 12, 10, 63 al.— *Adv.* : accommŏ-dāte, *fitly*, *suitably*, *agreeably* : dicere quam maxime adc. ad veritatem, Cic. de Or. 1, 33, 149.— *Comp.*, id. Or. 33, 117.— *Sup.*, id. Fin. 5, 9, 24. 391#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n390#accommodus#ac-commŏdus ( adc.), a, um, adj., `I` *fit*, *suitable* (vox Verg. and poet. for *adcommodatus*); with *dat.* : valles adcommoda fraudi, Verg. A. 11, 522; so, membra bellis, Stat. S. 4, 4, 65 : nox fraudi, id. Theb. 10, 192.— Also in late prose, Cod. Th. 15, 1, 41; Pall. Jul. 8, 2; Veg. 4, 2, 12 al.— *Comp.*, *sup.*, and adv. not found. 392#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n391#accongero#ac-congĕro ( adc.), essi, estum, 3, v. a., `I` *to bear* or *bring to* : ego huic dona adcongessi, Plaut. Truc. 1, 2, 17. 393#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n392#accorporo#ac-corpŏro ( adc.), āre, v. a. ad + corpus : aliquid alicui, `I` *to incorporate*, *to fit* or *join to* (late Lat.), Amm. 16, 8, 11; Sol. 37. 394#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n393#accredo#ac-crēdo ( adc.), dĭdi, dĭtum, 3, v. a. ( `I` *pres. sub.* adcredŭas, Plaut. Asin. 5, 2, 4), *to yield one's belief to* another, i. e. *to believe unconditionally* (rare). With *dat.* : quisnam istuc adcredat tibi? Plaut. Asin. 3, 3, 37 : neque mi posthac quidquam adcreduas, id. ib. 5, 2, 4; so, tibi nos, Hor. Ep. 1, 15, 25.— *Aliquid* : facile hoc, Lucr. 3, 856. — *Absol.* : vix adcredens, * Cic. Att. 6, 2, 3: primo non accredidit, Nep. Dat. 3. 4. 395#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n394#accrementum#accrēmentum, i, a false read. in Plin. 9, 1, 2, for nutrimentum. 396#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n395#accresco#ac-cresco ( adc.), ēvi, ētum, 3, v. n., `I` *to grow*, *to become larger by growth*, *to increase.* `I` Lit. : nobis jam paulatim adcrescere puer incipiat, Quint. 1, 2, 1; so, adcrescens imperator, Amm. 27, 6, 13 : eruca, Plin. 11, 32, 37; ib. 35, 41: flumen subito, Cic. Inv. 2, 31, 97; so, nondum adcrescente unda, Tac. A. 2, 8 : caespes jam pectori usque adcreverat, id. ib. 1, 19.— Part. : adcretus, in pass. sense, **wrapped up**, Plin. 11, 32, 37.— `I...b` Of abstract subjects: valetudo decrescit, adcrescit labor, Plaut. Curc. 2, 1, 4 : amicitiam, quae incepta a parvis cum aetate adcrevit simul, Ter. And. 3, 3, 7 : dolores, Nep. Att. 21, 4 : invidia, Hor. S. 1, 6, 26 : magnum facinus, Sen. Ben. 1, 10, 4.— `II` Transf., in gen. `I.A` *To be added to by way of increase* or *augmentation*, *to be joined* or *annexed to* : si decem jugera (agri) alluvione adcreverint, Dig. 19, 1, 13, § 14 : veteribus negotiis nova adcrescunt, Plin. Ep. 2, 8, 3 : sibi adcrescere putat, quod cuique adstruatur, id. Pan. 62, 8 : trimetris adcrescere jussit nomen iambeis, Hor. A. P. 252 : cum dictis factisque omnibus vana accresceret fides, Liv. 1, 54, 2.—Hence, `I.B` Jurid. t. t., *to fall to one*, as an increase of his property, Gai. 2, 199; Dig. 12, 4, 12 al.: jus adcrescendi, **the right of increase**, Gai. 2, 126; Dig. 7, 2, 1, § 3 al. 397#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n396#accretio#accrētĭo, ōnis, f. accresco, `I` *an increasing*, *increment* : lunam accretione et deminutione luminis... significantem dies, Cic. Tusc. 1, 28, 68. 398#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n397#Accua#Accŭa, ae, f., `I` *a town of Apulia*, Liv. 24, 20, 8; dub., *v.* Weissenb. a. h. l. 399#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n398#accubatio#accŭbātĭo, ōnis, f. accubo, a rare collat. form of accubitio, `I` *a lying*, *reclining*, Cic. Off. 1, 35, 128, acc. to the MSS. 400#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n399#accubitalia#accŭbĭtālĭa, ĭum, n. id., sc. stragula, `I` *the coverings spread over the tablecouches*, Trebell. Claud. 14. 401#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n400#accubitatio#accŭbĭtātĭo, ōnis, f. accubito, `I` *a reclining*, *lying at* the table, Spart. Ver. 5; cf. accubitio. 402#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n401#accubitio#accŭbĭtĭo, ōnis, f. accubo. `I` *A lying* or *reclining*, esp. at meals (in the Rom. manner, on the triclinium or accubitum): accubitio epularis amicorum, Cic. de Sen. 13, 45; cf. Non. 193, 30; so Cic. N. D. 1, 34, 94 (but in Off. 1, 35, 128, the MSS. give accubatio).— `II` Concr., *a couch*, Lampr. Sev. 34; cf. accubitatio. 403#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n402#accubito#accŭbĭto, āre, = accubo, Eccl. 404#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n403#accubitorius#accŭbĭtōrĭus, a, um, adj. accubo, `I` *pertaining to reclining* : vestimenta, Petr. 30. 405#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n404#accubitum#accŭbĭtum, i, n. id., `I` *a couch for a large number of guests to recline on at meals* (while the triclinium contained only three seats), Lampr. Heliog. 19, 25 al. 406#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n405#accubitus#accŭbĭtus, ūs, m., = accubitio. `I` *A reclining at table*, Stat. Ach. 1, 110 (quoted by Prisc. 863 P.); id. Theb. 1, 714; and perh. also Varr. ap. Isid. Orig. 20, 11, 19.— `II` Per meton., *a couch*, Vulg. Cant. 1, 11; *a place on a couch*, ib. Luc. 14, 7. 407#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n406#accubo#ac-cŭbo ( adc.), āre, 1, v. n., t. t. (the forms accubui and accubitum belong to accumbo), `I` *to lie near* or *by* a thing. `I` In gen., constr. with dat. or *absol.* : quoi bini castodes semper accubant, Plaut. Mil. 2, 2, 57 : Furiarum maxima juxta accubat, Verg. A. 6, 606 : accubantes effodiunt, Plin. 35, 6, 19, § 37.—Rarely with *acc.* : lectum, App. M. 5, p. 160.—Of things: nigrum nemus, Verg. G. 3, 334 : cadus (vini), Hor. C. 4, 12, 18.—Also of places (for adjacere): theatrum Tarpeio monti accubans, Suet. Caes. 44.—Esp. `II` *To recline at table* (in the Rom. manner): accubantes in conviviis, Cic. Cat. 2, 5, 10; so, in convivio, Nep. Pel. 3, 2; Cic. Tusc. 3, 23: morem apud majores hunc epularum fuisse, ut deinceps, qui accubarent, canerent ad tibiam, etc., Cic. Tusc. 4, 2, 3; cf.: regulus accubans epulari coepit, Liv. 41, 2, 12; so, **absol**., Plaut. Stich. 2, 3, 53; Ter. Eun. 4, 5, 2; Suet. Caes. 49 al.: cum aliquo, Plaut. Trin. 2, 4, 72 : infra, Liv. 39, 43, 3 : contra, Suet. Aug. 98.— `I.B` *To lie with*, Plaut. Bacch. 1, 1, 39; 3, 3, 50; Suet. Vesp. 21. 408#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n407#accubuo#ac-cŭbŭo (better, accubio, Lachm. ad Lucr. 5, 679 *fin.*), adv. accubo, `I` *lying near*, a word formed by Plautus to answer to assiduo (fr. sedeo), Truc. 2, 4, 68. 409#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n408#accudo#ac-cūdo, ĕre, 3, v. a., lit. `I` *to strike* or *stamp upon*, *to coin* (of gold; cf. cudo); hence, metaph., *to coin further*, *to add to a sum of money* : tris minas accudere etiam possum, et triginta sient, Plaut. Merc. 2, 3, 96. 410#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n409#accumbo#ac-cumbo ( adc.), cŭbui, cŭbĭtum, 3, v. n., `I` *to lay one's self down at* a place; and hence, *to lie* somewhere. `I` In gen. (so very rare): in via, Plaut. Most. 1, 4, 13; of one swimming: summis in undis, Manil. 5, 429.— `II` In part. `I.A` *To recline at table*, in the manner in which the Romans (and finally even the Roman women, Val. Max. 2, 1, 2) reclined, after luxury and effeminacy had become prevalent. While they extended the lower part of the body upon the couch (triclinium, lectus triclinaris), they supported the upper part by the left arm upon a cushion (or upon the bosom of the one nearest; hence, in sinu accumbere, Liv. 39, 43; cf. ἀνακεῖσθαι = εἶναι ἐν τῷ κόλπῳ τινός, Ev. Ioh. 13, 23), the right hand only being used in taking food: hoc age, adcumbe, Plaut. Pers. 5, 1, 15; so id. Most. 1, 3, 150, etc.; Cic. Verr. 2, 5, 31; id. Mur. 35; Liv. 28, 18; *c. acc.* : mensam, Att. ap. Non. 415, 26; Lucil. Sat. 13; ib. 511, 16: cotidianis epulis in robore, Cic. Mur. 74 : in convivio, Cic. Verr. 1, 66 : in epulo, Cic. Vatin. 12 : epulis, Verg. A. 1, 79; tecum, Plaut. Bacch. 5, 2, 75; *absol.*, Cic. Deiot. 17.—Since three persons usually reclined upon such a couch (cf. Cic. Pis. 27), these expressions arose: in summo (or superiorem, also supra), medium and imum (or infra) adcumbere; and the series began on the left side, since they lay supported by the left arm. The whole arrangement is explained by the following figure: Among the three lecti, the lectus medius was the most honorable; and on each lectus, the locus medius was more honorable than the summus; and this had the preference to the imus or ultimus. The consul or other magistrate usually sat as imus of the lectus medius (fig. *no.* 6), in order that, by his position at the corner, he might be able, without trouble, to attend to any official business that might occur. The place *no.* 7 seems, for a similar reason, to have been taken by the host. See on this subject Salmas. Sol. p. 886; Smith's Antiq.; Becker's Gall. 3, p. 206 sq. (2d ed.); and Orell. excurs. ad Hor. S. 2, 8, 20. This statement explains the passages in Plaut. Pers. 5, 1, 14; id. Most. 1, 1, 42; id. Stich. 3, 2, 37, etc.; Cic. Att. 1, 9; id. Fam. 9, 26; Sall. Fragm. ap. Serv. ad Verg. A. 1, 702; Hor. S. 2, 8, 20.— `I.B` *In mal. part.* (rarely), Plaut. Bacch. 5, 2, 73; Men. 3, 2, 11; 5, 9, 82. 411#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n410#accumulate#accŭmŭlāte ( adc.), adv., v. accumulo `I` *fin.* 412#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n411#accumulatio#accŭmŭlātĭo ( adc.), ōnis, f. accumulo, `I` *a heaping up*, only as t. t. in the lang. of gardening, of *the heaping up of earth round the roots of plants*, Plin. 17, 26, 39, § 246. 413#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n412#accumulator#accŭmŭlātor ( adc.), ōris, m. id., `I` *one who heaps up* or *accumulates* : opum, Tac. A. 3, 30. 414#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n413#accumulo#ac-cŭmŭlo ( adc.), āvi, ātum, 1, v. a. cumulus, `I` *to add to a heap*, *to heap up*, *accumulate*, *to augment by heaping up* (mostly poetical). `I` Lit. `I.A` In gen.: ventorum flatu congeriem arenae accumulantium, Plin. 4, 1, 2 : confertos acervatim mors accumulabat, Lucr. 6, 1263.— *Absol.*, of heaping up money: auget, addit, adcumulat, * Cic. Agr. 2, 22, 59. (The syn. *augere* and *addere* are used of any object, although still small, in extent or number, after the increase; but *adcumulare* only when it becomes of considerable magnitude; hence the climax in the passage quoted from Cic.)— `I.B` Esp., botan. t. t., *to heap up earth round the roots of plants*, *to trench up*, Plin. 17, 19, 31, § 139; 18, 29, 71, § 295; 19, 5, 26, § 83 al.— `II` Trop., *to heap*, *add*, *increase* : virtutes generis meis moribus, Epitaph of a Scipio in Inscr. Orell. *no.* 554: caedem caede, **to heap murder upon murder**, Lucr. 3, 71 : aliquem donis, **to heap offerings upon one**, Verg. A. 6, 886 : honorem alicui, Ov. F. 2, 122 : curas, id. H. 15, 70.— *Absol.* : quod ait (Vergilius) *sidera lambit* (A. 3, 574), vacanter hoc etiam accumulavit et inaniter, *has piled up words*, Gell. 17, 10, 16.—Hence, accŭmŭlāte, adv., *abundantly*, *copiously* (very rare): id prolixe accumulateque fecit, Cic. Fl. 89 : accumulate largiri, Auct. Her. 1, 17 *fin.* : prolixe accumulateque pollicetur, App. M. 10, p. 212. 415#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n414#accurate#accūrāte, adv., v. accuro, P. a. 416#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n415#accuratio#accūrātĭo, ōnis, f. accuro, `I` *accuracy*, *exactness*, *carefulness* (very rare): mira in inveniendis componendisque rebus, Cic. Brut. 67, 238 : ad omnem accurationem = accuratissime, Veg. 1, 56, 35. 417#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n416#accuratus#accūrātus, a, um, P. a., from 418#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n417#accuro#ac-cūro ( adc.), āvi, ātum, 1, v. a. (arch. accurassis = accuraveris, Plaut. Ps. 4, 1, 29; id. Pers. 3, 1, 65), `I` *to take care of*, *to do a thing with care.* `I` In gen. (in Plaut. and Ter. very often; more rare in the class. per., partic. in the *verb. fin.;* while the P. a. occurs very often in Cic., see below). With *acc.* : prandium alicui, Plaut. Mer. 1, 3, 25 : quod facto est opus, id. Cas. 3, 3, 25 : rem sobrie aut frugaliter, id. Pers. 4, 1, 1 al. : melius adcurantur, quae consilio geruntur, quam quae sine consilio administrantur, Cic. Inv. 1, 34, 58 : virtus et cultus humanus sub tecto adcurantur, id. Fr. in Col. 12 praef. : barbam, Lampr. Heliog. 31.— *Absol.* : ergo adcures: properato opus est, Plaut. Mil. 3, 1, 210, v. Ritschl a. h. l.— With *ut* or *ne* : omnes bonos bonasque adcurare addecet, suspicionem et culpam ut ab se segregent, Plaut. Trin. 1, 2, 42; so with *ut*, Ter. And. 3, 2, 14; with *ne*, id. Hec. 5, 1, 12.— `II` Esp.: adcurare aliquem, **to treat one carefully**, **regale a guest**, Plaut. Ep. 5, 1, 55.—Hence, accūrātus, a, um, P. a., *prepared with care*, *careful*, *studied*, *elaborate*, *exact* (never of persons, for which *diligens* is used; syn.: meditatus, exquisitus, elaboratus, politus): adcurata malitia, **a studied artifice**, Plaut. Truc. 2, 5, 20 : adcuratae et meditatae commentationes, Cic. de Or. 1, 60, 257 : adcuratius et exquisitius dicendi genus, id. Brut. 82, 283 : adcuratissima diligentia, id. Att. 7, 3 al: adcuratum habere = adcurare, **to take care**, **be at pains**, Plaut. Bac. 3, 6, 21. — *Adv.* : accūrāte, *carefully*, *nicely*, *exactly* (syn.: diligenter, studiose, exquisite), Cic. Att. 16, 5; id. Parad. 1, 4; id. Brut. 22 al.— *Comp.*, id. Att. 8, 12; Caes. B. G. 6, 22; id. B. Alex. 12.— *Sup.*, id. Fam. 5, 17; Nep. Lys. 4, 2. 419#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n418#accurro#ac-curro ( adc.), cŭcurri and curri, cursum, 3, v. n., `I` *to run to a* place, *to come to by running*, *to hasten to.* `I` Lit. constr. *absol.*, with *ad* and *in* : expeditus facito ut sis, si inclamāro ut accurras, Cic. Att. 2, 20; 12, 18 (accucurrisse); 13, 48: cupide ad praetorem accurrit, Cic. Verr. 2, 5, 3; so Caes. B. G. 1, 22; ib. 3, 5; Sall. J. 106, 2: in Tusculanum, Cic. Att. 15, 3 : ad gemitum collabentis, Tac. A. 2, 31 : in castra, Caes. B. Alex. 53 : in auxilium accucurrerunt, Suet. Calig. 58 : ad visendum, id. Ner. 34 : auxilio suis, Sall. J. 101, 10.— *Impers.* : accurritur ab universis, Tac. A. 1, 21.— `II` Trop., of ideas: istae imagines ita nobis dicto audientes sunt, ut simul atque velimus accurrant, **come up**, **present themselves**, Cic. Div. 2, 67, 138. 420#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n419#accursus#accursus ( adc.), ūs, m. accurro, `I` *a running* or *coming to* : Remi, Ov. F. 2, 3, 72 : comitum, Stat. Th. 6, 511 : populi, Tac. A. 4, 41 : subitus militum, Val. Max. 6, 8, 6 : tot provinciarum, Tac. H. 4, 25 al. : civium, Sen. Hipp. 894. 421#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n420#accusabilis#accūsābĭlis, e, adj. accuso, `I` *blameworthy*, *reprehensible* : turpitudo, Cic. Tusc. 4, 35, 75. 422#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n421#accusatio#accūsātĭo, ōnis, f. id., `I` *complaint*, *accusation*, *indictment.* `I` In abstr.: ratio judiciorum ex accusatione et defensione constat, Cic. Off. 2, 14 : comparare et constituere accusationem, **to bring in**, Cic. Verr. 1, 1 : intentare, Tac. A. 6, 4 : capessere, id. ib. 4, 52 : exercere, id. H. 2, 10 : factitare, *to pursue* or *urge*, Cic. Brut. 34: accusatione desistere, *to desist from*, *give up*, id. Fragm. Corn. ap. Ascon.; later, demittere, Aur. Vict. 28, 2 : accusationi respondere, **to answer**, Cic. Clu. 3.— `II` In concr., *the bill of indictment*, *the action* or *suit* : in accusationis septem libris, i. e. **in the Orations against Verres**, Cic. Or. 29, 103; so Plin. 7, 30, 31, § 110. 423#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n422#accusativus#accūsātīvus, a, um id., prop. belonging to an accusation, hence, in gramm. with or without casus, `I` *the accusative case*, as if the defendant in a suit, Varr. L. L. 8, § 67 Müll. (in the prec. §: casus accusandi); Quint. 7, 9, 10, and all the later writers.—Hence, praepositiones accusativae, i. e. *those joined with the accusative*, Serv. ad Verg. A. 1, 28 al. 424#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n423#accusator#accūsātor, ōris, m. id., orig. `I` *one who calls another to account;* hence, transferred to public life, *an accuser*, *a plaintiff*, esp. in a state-offence (while *petitor* signifies a plaintiff in private causes; yet accusator is often used for every kind of accuser, and then includes the petitor, v. accuso *no.* II. A.). `I` In gen. (very freq.): accusatorem pro omni actore et petitore appello, Cic. Part. Or. 32, 110 : possumus petitoris personam capere, accusatoris deponere? id. Quint. 13 *fin.*; cf. Quint. 6, 1, 36: accusatores multos esse in civitate utile est, ut metu contineatur audacia, Cic. Rosc. Am. 20 : acres atque acerbi, id. Brut. 36 : vehemens et molestus, id. ib. 34 *fin.* : graves, voluntarii, id. Leg. 3, 20, 47 : firmus verusque, id. Div. in Caecil. 9, 29 al. : eundem accusatorem capitis sui ac judicem esse, Liv. 8, 32, 9 : ita ille imprudens ipse suus fuit accusator, Nep. Lys. 4, 3 : graviter eos accusat quod, etc., Caes. B. G. 1, 16, 5 : accusatores tui, Vulg. Act. 23, 35; 25, 18 al.— `II` Esp., in silv. age, *an informer*, *a denouncer* (= delator): accusatorum denuntiationes, Suet. Aug. 66; so Juv. 1, 161. 425#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n424#accusatorie#accūsātōrĭe, adv., v. accusatorius. 426#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n425#accusatorius#accūsātōrĭus, a, um, adj. accusator, `I` *pertaining to an accuser*, *accusatory* : lex, Cic. Mur. 5 : jus et mos, id. Flacc. 6, 14; artificium, id. Rosc. Am. 17, 49 : animus, id. Clu. 4, 11 : vox, Liv. 45, 10 : spiritus, id. 2, 61 : vita, Quint. 12, 7, 3 : libelli, Dig. 48, 5, 17, § 1 al. — *Adv.* : accūsātōrĭe, *in the manner of an accuser*, Cic. Verr. 2, 2, 72, § 176; 2, 3, 70, § 164; Liv. 40, 12, 6. 427#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n426#accusatrix#accūsātrix, īcis, f. id., `I` *she who makes accusation against any one*, *a female accuser* (v. accuso *no.* I.): tu mi accusatrix ades, Plaut. As. 3, 1, 10; so Plin. Ep. 10, 67; cf. Prisc. Op. Min. 102 Lind. 428#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n427#accusito#accūsĭto, āre, 1, `I` *v. freq.* [accuso], *to accuse* : nil erit quod deorum ullum accusites, Plaut. Most. 3, 2, 23. 429#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n428#accuso#ac-cūso (also with ss; cf. Cassiod. 2283 P.), āvi, ātum, 1, v. a. fr. causa; cf. cludo with claudo, orig. = ad causam provocare, `I` *to call one to account*, *to make complaint against*, *to reproach*, *blame.* `I` In gen., of persons: si id non me accusas, tu ipse objurgandus es, **if you do not call me to account for it**, **you yourself deserve to be reprimanded**, Plaut. Trin. 1, 2, 59 : quid me accusas? id. As. 1, 3, 21 : meretricem hanc primum adeundam censeo, oremus, accusemus gravius, denique minitemur, **we must entreat**, **severely chide**, **and finally threaten her**, Ter. Hec. 4, 4, 94 sq. : ambo accusandi, **you both deserve reproach**, id. Heaut. 1, 1, 67 : cotidie accusabam, **I daily took him to task**, id. ib. 1, 1, 50 : me accusas cum hunc casum tam graviter feram, Cic. Att. 3, 13; id. Fam. 1, 1 Manut.: me tibi excuso in eo ipso, in quo te accuso, id. Q. Fr. 2, 2 : ut me accusare de epistularum neglegentia possis, **that you may blame me for my tardiness in writing**, id. Att. 1, 6. —Also metaph. of things, *to blame*, *find fault with* : alicujus desperationem, Cic. Fam. 6, 1 : inertiam adolescentium, id. de Or. 1, 58 (cf. incusare, Tac. H. 4, 42); hence also: culpam alicujus, **to lay the fault on one**, Cic. Planc. 4, 9; cf. id. Sest. 38, 80; id. Lig. 1, 2; id. Cael. 12, 29.—Hence, `II` Esp. `I.A` Transferred to civil life, *to call one to account publicly* (ad causam publicam, or publice dicendam provocare), *to accuse*, *to inform against*, *arraign*, *indict* (while incusare means to involve or entangle one in a cause); t. t. in Roman judicial lang.; constr. with *aliquem alicujus rei* (like κατηγορεῖν, cf. Prisc. 1187 P.): accusant ii, qui in fortunas hujus invaserunt, causam dicit is, cui nihil reliquerunt, Cic. Rosc. Am. 5 : numquam, si se ambitu commaculasset, ambitus alterum accusaret, id. Cael. 7 : ne quis ante actarum rerum accusaretur, **that no one should be called to account for previous offences**, Nep. Thras. 3, 2; Milt. 1, 7. Other rarer constructions are: *aliquem aliquid* (only with *id*, *illud*, *quod*), Plaut. Trin. 1, 2, 59; cf. Ter. Ph. 5, 8, 21: aliquo crimine, Cic. Verr. 1, 16; Nep. Milt. 8; id. Lys. 3, 4; id. Ep. 1 al.: de pecuniis repetundis, Cic. Clu. 41, 114; cf.: de veneficiis, id. Rosc. Am. 32, 90 : inter sicarios, id. ib. 32; cf. Zumpt, § 446; Rudd. 2, 165 sq.; 169, note 4.—The punishment that is implied in the accusation is put in *gen.* : capitis, **to accuse one of a capital crime**, Nep. Paus. 2, 6; cf. Zumpt, § 447. — `I.B` Casus accusandi, *the fourth case* in grammar, *the accusative case*, Var. L. L. 8, § 66 Müll.; v. accusativus. 430#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n429#Ace#Acē, ēs, f., Ἄκη, `I` *a town in Galilee*, afterwards called Ptolemais or Acca, now *St. Jean d'Acre*, Nep. Dat. 5; Plin. 5, 19, 17, § 75. 431#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n430#acedior#ăcēdĭor, āri, 1, v. dep. ἀκηδία, `I` *to be morose*, *peevish*, Vulg. Sir. 6, 26; 22, 6. 432#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n431#acentetus#ăcentētus, a, um, adj., = ἀκέντητος, `I` *without points* or *spots* : calix, Fronto de fer. Als. 3.— *Subst.* : ăcentēta, ōrum, n., = ἀκέντητα, used of crystals, Plin. 37, 2, 10, § 28. 433#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n432#aceo#ăcĕo, ui, 2, v. n. v. 2. acer, `I` *to be sour.* `I` Lit. (of wine): vinum, quod neque aceat neque muceat, Cato R. R. 148.— `II` Fig., *to be disagreeable* (late Lat.): mentio pectori acet, Sid. Ep. 7, 6 *a med.* 434#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n433#acephalus#ăcĕphălus, i, adj., = ἀκέφαλος. `I` *Without head*, *without chief* or *leader.* — *Subst.* : Ăcĕphăli, *a sect of heretics*, Isid. Or. 8, 5, 66; cf. 5, 39, 39 sq.— `II` In prosody, of a hexameter which begins with a short syllable (e. g. ἐπειδή), Vel. Long. p. 2219 P. 435#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n434#acer1#ăcer, ĕris, n. kindred with Germ. Ahorn ( f. Serv. ap. Prisc. p. 698 P.), `I` *the maple-tree*, Plin. 16, 15, 26, § 66 sq.— `II` Transf., *the wood of the maple-tree*, *maplewood*, used, on account of its hardness and firmness, for writing-tablets, Plin. 33, 11, 52, § 146; Ov. Am. 1, 11, 28. 436#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n435#acer2#ācer, cris, cre, adj. ( m. acris, Enn.; f. acer, Naev. and Enn.; acrus, a um, Pall.; Veg.; cf. Charis. 63 and 93 P.) [cf. ἀκίς, ἀκών, άκμή, ἄκρος, ὠκύς, ὀξύς; Sanscr. acan = dart, acus = swift; Germ. Ecke; Engl. edge, to egg; and with change of quantity, ăcus, acuo, ăceo, ăcies, ăcerbus], `I` *sharp*, *pointed*, *piercing*, and the like. `I` Prop., of the senses and things affecting them, *sharp*, *dazzling*, *stinging*, *pungent*, *fine*, *piercing* : praestans valetudine, viribus, formā, acerrimis integerrimisque sensibus, Cic. Tusc. 5, 15, 45. So, `I...a` Of the sight: acerrimus sensus videndi, Cic. de Or. 2, 87, 357 : acres oculi, id. Planc. 27 : splendor, Lucr. 4, 304 : quidam colores ruboris acerrimi, Sen. Q. N. 1, 14 al. — `I...b` Of the hearing: voce increpet acri? Lucr. 3, 953 : aurium mensura, quod est acrius judicium et certius, Cic. de Or. 3, 47 : acrem flammae sonitum, Verg. G. 4, 409 : acri tibiā, Hor. C. 1, 12, 1.— `I...c` Of smell, Lucr. 4, 122: exstinctum lumen acri nidore offendit nares, id. 6, 792; cf. ib. 1216: unguentis minus diu delectemur summa et acerrima suavitate conditis, quam his moderatis, Cic. de Or. 3, 25, 99 : odor, Plin. 12, 17, 40.— `I...d` Of taste: ut vitet acria, ut est sinapi, cepa, allium, Var. ap. Non. 201, 13: acres humores, **sharp juices**, Cic. N. D. 2, 23 : lactuca innatat acri stomacho, **an acid stomach**, Hor. S. 2, 4, 59; cf. ib. 2, 8, 7: dulcibus cibis acres acutosque miscere, Plin. Ep. 7, 3 al. — `I...e` Of sensation in its widest extent: aestatem auctumnus sequitur, post acer hiems fit, *sharp*, *severe*, Enn. ap. Prisc. p. 647 P. (Ann. v. 406 ed. Vahl.—cf. Lucr. 3, 20; 4, 261); and so Hor.: solvitur acris hiems, C. 1. 4, 1. — `I.B` Of the internal states of the human system, *violent*, *sharp*, *severe*, *gnawing* : fames, Naev. ap. Prisc. l. l. (B. Punic. p. 18 ed. Vahl.): somnus, Enn. ap. Prisc. l. l. (Ann. v. 369): morbus, Plaut. Men. 5, 2, 119 : dolor, Lucr. 6, 650 : sitis, Tib. 1, 3, 77 al. `II` Of the states of mind: *violent*, *vehement*, *passionate*, *consuming* : mors amici subigit, quae mihi est senium multo acerrimum, Att. ap. Non. 2, 22: acri ira percitus, Lucr. 5, 400 : cf. 3, 312; 6, 754 (on the contrary, 5, 1194: iras acerbas): acres curae, Lucr. 3, 463, and Var. ap. Non. 241: luctus, ib. 87 : dolor, Verg. A. 7, 291 : metus, Lucr. 6, 1211; Verg. A. 1, 362: amor, Tib. 2, 6, 15 : acrior ad Venerem cupido, Curt. 6, 5 al. (Among unpleasant sensations, *acer* designates a *piercing*, *wounding by sharpness;* but *acerbus* the rough, harsh, repugnant, repulsive.)— `I.B` Applied to the intellectual qualities, *subtle*, *acute*, *penetrating*, *sagacious*, *shrewd* : acrem irritat virtutem animi, Lucr. 1, 70 : acri judicio perpende, id. 2, 1041 : memoria, **strong**, **retentive**, Cic. de Or. 2, 87 : vir acri ingenio, id. Or. 5; cf. id. Sest. 20 al. — `I.C` Applied to moral qualities. `I.B.1` In a good sense, *active*, *ardent*, *eager*, *spirited*, *brave*, *zealous* : milites, Cic. Cat. 2, 10 : civis acerrimus, **an ardent patriot**, id. Fam. 10, 28 : defensor, id. ib. 1, 1 : studio acriore esse, id. de Or. 1, 21 : jam tum acer curas venientem extendit in annum rusticus, Verg. G. 2, 405 al. — `I.B.2` In a bad sense, *violent*, *hasty*, *hot*, *passionate*, *fierce*, *severe* (very freq.): uxor acerrima, **enraged**, **angry**, Plaut. Merc. 4, 4, 56; Ter. Ph. 2, 1, 32: dominos acres, Lucr. 6, 63; Nep. Tim. 3, 5; cf. Bremi Nep. Eum. 11, 1. Also, of animals, Lucr. 4, 421; 5, 860; Verg. A. 4, 156; Hor. Epod. 12, 6; 2, 31; Nep. Eum. 11, 1. — `I.D` Of abstract things (mostly poet.), Ter. Ph. 2, 2, 32: egestas, Lucr. 3, 65 : poenas, id. 6, 72 : impetus, ib. 128; 392: acerrimum bellum, Cic. Balb. 6 : nox acerrima atque acerbissima, id. Sull. 18 : acrius supplicium, id. Cat. 1, 1; in Quint.: acres syllabae, *which proceed from short to long*, 9, 4.—Acer is constr. with abl., and also (esp. in the histt. of the *silv.* age) with *gen.*, Vell. 1, 13; Tac. H. 2, 5 al.; cf. Ramsh. § 107, 6 note. With *in*, Cic. Fam. 8, 15; with *inf.*, Sil. 3, 338.— *Adv.* : ācrĭter, *sharply*, *strongly*, *vehemently*, *eagerly*, *zealously*, etc., in all the signif. of the adj., Plaut. Cist. 1, 1, 110; id. Ps. 1, 3, 39; Lucr. 6, 783; Cic. Tusc. 1, 30 al.— *Comp.*, Lucr. 3, 54; 5, 1147; Hor. S. 2, 3, 92; Tac. A. 6, 45; 13, 3.— *Sup.*, Cic. Fl. 11; id. Fam. 10, 28; 15, 4.—Also, ācre, Sall. Fragm. ap. Non. p. 132, 25; App. M. 10, 32; and perh. Pers. 4, 34. 437#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n436#aceratus#ăcĕrātus, a, um, adj. acus, ĕris, `I` *mingled with chaff* : lutum, Fest. p. 20, and 187 Müll.; cf. Non. 445, 14. `I..2` † ăcĕrătus, a, um, adj., = ἀκέρατος, *without horns* : cochleae, Plin. 30, 6, 15, § 46 dub. (acc. to others, ăcērătae = ἀκήρατοι, *complete*). 438#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n437#acerbe#ăcerbe, adv., v. acerbus `I` *fin.* 439#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n438#acerbitas#ăcerbĭtas, ātis, f. acerbus, `I` *sharpness*, *sourness*, *harshness*, *the harsh taste of fruits.* `I` Prop.: fructus non laetos et uberes, sed magna acerbitate permixtos tulissem, Cic. Planc. 38, 92.—Hence, `II` Fig., *sharpness.* `I.A` Of moral qualities, *harshness*, *severity*, *rigor*, *moroseness* (opp. comitas, lenitas, and the like): severitatem probo, acerbitatem nullo modo, Cic. de Sen. 18 : acerbitas morum immanitasque naturae, id. Phil. 12, 11; so id. Q. Fr. 1, 1, 13; Suet. Caes. 12; id. Ner. 44; cf. Brem. Nep. Dion. 6, 5.—Also *satirical scverity* : acerbitas et abunde salis, Quint. 10, 1, 94; cf. ib. 96, 117.—Also *violence*, *anger* : dissensio sine acerbitate, Cic. Off. 1, 25; id. Lael. 23, 87.—And *hatred* : nomen vestrum odio atque acerbitati scitote nationibus exteris futurum, Cic. Verr. 2, 4, 30.— `I.B` Of one's lot or fortune, *grief*, *sorrow*, *pain*, *anguish*, *affliction*, and the like: acerbitas summi luctūs, Cic. Fam. 5, 16 : lacrimas, quas tu in meis acerbitatibus plurimas effudisti, Cic. Planc. 42, 101 : omnes acerbitates, omnes dolores cruciatusque perferre, id. Cat. 4, 1; so id. Sest. 38; id. Att. 9, 6; Nep. Alc. 6 al. 440#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n439#acerbitudo#ăcerbĭtūdo, ĭnis, f. id., = acerbitas, acc. to Gell. 13, 3. 441#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n440#acerbo#ăcerbo, āvi, ātum, 1, v. a. id. (vox Vergil.). `I` *To make harsh* or *bitter*, *to embitter;* lit. and trop. (very rare): gaudia, Stat. Th. 12, 75 : mortem, Val. Fl. 6, 655.— Hence in an extended sense, `II` *To augment* or *aggravate any thing disagreeable* (cf. acuo): formidine crimen acerbat, Verg. A. 11, 407 : nefas Eteoclis, Stat. Th. 3, 214. 442#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n441#acerbus#ăcerbus, a, um, adj. fr. 2. acer, like *superbus* fr. *super*, yet the short ă should be noticed, `I` *harsh to the taste*, of every object which has an astringent effect upon the tongue (opp. *suavis*, Lucr. 4, 661 sq.). `I` Prop.: Neptuni corpus acerbum, **bitter**, **briny**, Lucr. 2, 472; and esp. of unripe fruit, *sharp*, *sour*, *harsh*, and the like: uva primo est peracerba gustatu, deinde maturata dulcescit, Cic. de Sen. 15 : saporum genera tredecim reperiuntur: acer, acutus, acerbus, acidus, salsus, etc., Plin. 15, 27, 32; and since the harshness of fruit is always a sign of immaturity, so Varro, Cicero, Pliny, et al. use acerbus as a syn. for crudus, immaturus, *unripe*, *crude*, lit. and trop.: nondum matura uva est, nolo acerbam sumere, Phaed. 4, 2, 4; so Ov. Am. 2, 14, 24; and trop.: impolitae res et acerbae si erunt relictae, Cic. Prov. Cons. 14; cf. Gell. 13, 2.—Hence: virgo acerba, *not yet marriageable*, Varr. ap. Non. 247, 15; and esp. poet. (opp. to virgo matura, v. maturus): funus acerbum, as a translation of the Gr. θά?ατος ἄωρος (Eur. Orest. 1030), Auct. Or. pro Dom. 16: ante diem edere partus acerbos, **premature**, Ov. F. 4, 647. — `I.B` Transf. to sounds, *harsh*, *hoarse*, *rough*, *shrill* : serrae stridentis acerbum horrorem, Lucr, 2, 410: vox acerbissima, Auct. Her. 4, 47; to feeling, *sharp*, *keen* : frigus, **bitter**, Hor. Ep. 1, 17, 53. `II` Fig. `I.A` Of men: *Rough*, *coarse*, *repulsive*, *morose*, *violent*, *hard*, *rigorous*, *severe* : melius de quibusdam acerbos inimicos mereri quam eos amicos, qui dulces videantur, Cic. Lael. 24 : posse enim asotos ex Aristippi, acerbos e Zenonis schola exire, **for there may go forth sensualists from the school of Aristippus**, **crabbed fellows from that of Zeno**, id. N. D. 3, 31 (cf. acriculus): acerbissimi feneratores, id. Att. 6, 1; so of adversaries or enemies, **violent**, **furious**, **bitter**, Cic. Fam. 1, 4 : acerbissimus hostis, id. Cat. 4, 6 *fin.*; so id. Fam. 3, 8: acerbus odisti, Hor. S. 1, 3, 85 K. & H.: quid messes uris acerba tuas? Tib. 1, 2, 98 al. — `I.B` Of things, *harsh*, *heavy*, *disagreeable*, *grievous*, *troublesome*, *bitter*, *sad* (very often, esp. in Cic.): ut acerbum est, pro benefactis cum mali messem metas! Plaut. Ep. 5, 2, 52; cf. Ter. Hec. 3, 1, 1; Att. ap. Non. 72, 29: in rebus acerbis, Lucr. 3, 54 : acerbissimum supplicium, Cic. Cat. 4, 6 : acerbissima vexatio, id. ib. 4, 1 : acerba memoria temporis, id. Planc. 41 : acerbissimā morte affectus, Serv. ap. Cic. Fam. 4, 12, 2 al.—Hence acerbum funus (diff. from above), *a bitter*, *painful death*, Plaut. Am. 1, 1, 35: acerbum funus filiae, id. As. 3, 3, 5, and so Nep. Cim. 4: vita ejus fuit secura et mors acerba, *afflicting*, *painful*, *unwelcome.* —In the *neutr. subst.* : ăcer-bum, i, *calamity*, *misfortune*, Ov. Tr. 5, 2, 21; Verg. A. 12, 500—acerba, n. *plur. adv.* acc. to the Gr. idiom, Lucr. 5, 34 (cf. acuta et al.), several times imitated by Verg. A. 12, 398; 9, 794; id. G. 3, 149.— *Adv.* : ăcerbe, *harshly*, *sharply*, *severely*, etc., in the trop. signif. of the adj., Cic. Fam. 1, 5; id. N. D. 2, 33; id. Planc. 1: idem acerbe severus in filium, id. Off. 3, 31, 112; Liv. 3, 50. 12; 7, 3, 9; Tac. A. 2, 87 al.— *Comp.*, Cic. Lael. 16; Suet. Tib. 25.— *Sup.*, Cic. Att. 11, 1; Caes. B. C. 1, 2; also Cic. Planc. 35, 86, where, of an exclamation of severe grief, acerbissime for acerrime is defended against Lambinus and Ernesti by Wunder, Planc. l. c. p. 217; so B. & K. 443#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n442#acerneus#ăcernĕus, a, um, adj. 1. ăcer, `I` *of maple* (late Lat.): cancelli, Inscr. ap. Fabr. p. 745, note 513: pocula, Ven. Ep. 1 ad Greg. Pap.; cf. acernus. 444#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n443#acernia#ăcernĭa, ae, f., `I` *an unknown fish*, Cassiod. Var. 2, 4. 445#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n444#acernus#ăcernus, a, um, adj. 1. ăcer, `I` *made of* *maple* : equus trabibus contextus acernis, Verg. A. 2, 112; 9, 87: solio, ib. 8, 178 : mensa, Hor. S. 2, 8, 10; cf. Mart. 14, 90: mensae, Ov. Met. 12, 254 al. 446#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n445#acerosus#ăcĕrōsus, a, um, adj. ăcus, ĕris, `I` *full of chaff* : far, *mixed with chaff*, Gr. αὐτόπυρος, Lucil. ap. Non. 445, 14: caenum, id. ib.; v. Fest. s. v. OBACERARE, p. 187 Müll. 447#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n446#acerra#ăcerra, ae, f. etym. unc., perh. from ăcer = maple, `I` *a casket in which was kept the incense used in sacrifices*, esp. in burning the dead, *an incense-box* : ne sumptuosa respersio, ne longae coronae, nec acerrae praetereantur, from the XII. Tab. ap. Cic. Leg. 2, 24, 60: plenā veneratur larem, Verg. A. 5, 745; cf.: plena turis, Hor. C. 3, 8, 2; tacitā libabit acerrā, Pers. 2, 5; so also Ov. M. 13, 703; id. Pont. 4, 8, 39; Fratr. Arval. in Orell. I. L. 2270, p. 391 al. Cf. Fest. s. h. v. p. 18 Müll, who gives another signif.: “ACERRA, ara, quae ante mortuum poni solebat.” 448#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n447#Acerrae#Ăcerrae, ārum, f. `I` *A town in the interior of Campania*, N. E. of Naples, now *Acerra*, exposed to frequent inundations from the Clanius, on which it is situated; hence in Verg.: vacuis Clanius non aequus Acerris, G. 2, 225 Wagner; imitated by Silius, 8, 538.—Deriv., `I.B` Ăcerrāni, ōrum, m., *the inhabitants of A.*, Liv. 27, 3, 6; Vell. 1, 14, 4; Plin. 3, 5, 9, § 63.— `II` *A town in Umbria*, called, for the sake of distinction, Acerrae Vatriae, now *Gerrha*, Plin. 3, 14, 19, § 114. 449#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n448#acersecomes#ăcersĕcŏmēs, ae, m., = ἀκερσεκόμης, `I` *with unshorn hair;* in Juv., *a young man*, *a youth*, 8, 128. 450#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n449#acerus#ăcērus, a, um, adj., = ἄκηρος, `I` *without wax* : mel acerum, **which flows spontaneously from the comb**, Plin. 11, 15, 15, § 38 lec. dub. 451#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n450#acervalis#ăcervālis, e, adj. acervus, `I` *that is heaped up*, used by Cic. in dialec. lang. for the Gr. σωρείτης, *a sophism by accumulation*, Div. 2, 4, 11. 452#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n451#acervatim#ăcervātim, adv. id., `I` *by heaping up* or *accumulation*, *by* or *in heaps.* `I` Prop.: confertos ita acervatim mors accumulabat, Lucr. 6, 1263 : stercus aspergi oportere in agro, non acervatim poni, Varr. R. R. 1, 38, 1; so Col. 9, 13, 4; acervatim se de vallo praecipitaverunt, Caes. B. A. 31 : cadere, Vulg. Sap. 18, 23; cf.: pulmentis acervatim, panibus aggeratim, poculis agminatim ingestis, App. M. 4, p. 146 Elm.— `II` Fig.: i. q. summatim, *crowded together*, *briefly*, *summarily* : acervatim reliqua dicam, Cic, Clu. 10: multa acervatim frequentans, **crowding together many thoughts in one period**, id. Or. 25, 85; so Plin. 4, 12, 23, § 69: hactenus populus Romanus cum singulis gentibus, mox acervatim, Flor. 1, 17, 1. 453#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n452#acervatio#ăcervātĭo, ōnis, f. acervo, `I` *a heaping up*, *accumulation* : saporum, Plin. 11, 53, 117. 454#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n453#acervo#ăcervo, āvi, ātum, 1, v. a. acervus, `I` *to form a heap*, *to heap* or *pile up*, *to amass* (rare, not in Cic.; per. not before the Aug. period). `I` Prop.: jam pigritiā singulos sepeliendi promiscue acervatos cumulos hominum urebant, Liv. 5, 48, 3 : aggerem, Sen. Here. Fur. 1216 : panicum praedensis acervatur granis, Plin. 18, 7, 10 : acervantur muricum modo, *they gather* or *collect together*, id. 32, 9, 31.— `II` Trop., *to accumulate*, *to multiply* : leges, Liv. 3, 34; Quint. 9, 3, 47; Plin. 26, 4, 10, § 21; 36, 15, 24, § 101 al. 455#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n454#acervus#ăcervus, i, m. v. 2. acer, `I` *a multitude of objects of the same kind*, *rising in a heap.* `I` Prop. `I.A` *A heap* considered as a body: frumenti, Plaut. Ps. 1, 2, 55; cf. id. Cas. 1, 1, 38; Att. ap. Non. 192, 3: altus, Lucr. 3, 198; 1, 775: ut acervus ex sui generis granis, sic beata vita ex sui similibus partibus effici debeat, Cic. Tusc. 5, 15 : acervi corporum, id. Cat. 3, 10 : pecuniae, id. Agr. 2, 22 : tritici, id. Ac. 2, 29 : farris, Verg. G. 1, 185; thus Ovid calls Chaos: caecus acervus, M. 1, 24.— `I.B` *A heap* considered as a multitude (cf. Germ. *Haufen* and Eng. colloq. *heap*): aeris et auri, Hor. Ep. 1, 2, 47.— `II` Fig. `I.A` In gen., *a multitude* : facinorum, Cic. Sull. 27 : officiorum negotiorumque, Plin. 36, 5, 4, § 27 : praeceptorum, Ov. Rem. Am. 424 al.— `I.B` Esp., in dialectics, t. t., *a sophism formed by accumulation*, Gr. σωρείτης, Cic. Ac. 2, 16, 49; Hor. Ep. 2, 1, 47; cf. acervalis. 456#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n455#acesco#ăcesco, acui, 3, `I` *v. inch.* [aceo], *to become sour*, *to turn sour* : quodcumque infundis acescit, Hor. Ep. 1, 2, 54 : lac, Plin. 20, 14, 53 : musta, id. 7, 15, 13; id. 11, 16, 15, § 45; 11, 35, 41; Dig. 18, 1, 9, § 2 al. 457#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n456#Acesines#Ăcĕsĭnēs, ae, m., = Ἀκεσίνης, `I` *a river in India*, *which falls into the Indus*, now *the Chenaub*, Curt. 9, 3, 20; Mel. 3, 7, 6; Plin. 6, 20, 23 al. 458#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n457#Acesinus#Ăcĕsīnus, a, um, adj., `I` *pertaining to the river Acesinus in the Tauric Peninsula* ( *Crimea*): agmina, Val. Fl. 6, 69. 459#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n458#acesis#ăcĕsis, is f., = ἄκεσις, `I` *a sort of borax*, used in medicine, Plin. 33, 5, 28, § 92. 460#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n459#Acesta#Ăcesta, ae, also Acestē, es, f., = Ἄκεστα and Ἀκέστη, `I` *a town in the N. W. part of Sicily*, *near the coast;* earlier Egesta, later Segesta, *near the modern Alcamo*, Verg. A. 5, 718; 9, 218; cf. Serv. ad 1, 550, and Heyne Excurs. I. ad Aen. V.— `II` Deriv. `I.A` Ăcestenses, ium, m., *the inhabitants of A.*, Cic. Verr. 2, 3, 36, § 83. — `I.B` Ăcestaei, *the same*, Plin. 3, 8, 14, § 91. 461#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n460#Acestes#Ăcestēs, ae, m., `I` *a mythical king of Sicily*, Verg. A. 5, 757; Ov. M. 14, 83. 462#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n461#acetabulum#ăcētābŭlum, i, n. acetum, orig., `I` *a vessel for vinegar*, Isid. 20 Orig. 4, 12; but in gen., `I` *Any cup-shaped vessel*, Quint. 8, 6, 35; Vulg. Ex. 25, 29: acetabula argen tea, id. Num. 7, 84; as a liquid or dry measure, *the fourth part of a* hemina, Cato R. R. 102; Plin. 18, 7, 14; 21, 34, 109; and with jugglers, *the cup* or *goblet* with which they performed their feats, Sen. Ep. 45, 7.— `II` In anatomy, *the socket of the hip-bone*, Plin. 28, 11, 49, § 179.— `III` In zoölogy, *the suckers* or *cavities in the arms of polypi*, Plin. 9, 29, 46; 30, 48.— `IV` In botany, *the cup of flowers*, id. 18, 26, 65, § 245. 463#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n462#acetaria#ăcētārĭa, ōrum, n. id., sc. olera, `I` *that which is prepared with vinegar* and oil, *salad*, Plin. 19, 4, 19, § 58; 20, 20, 81, § 212. 464#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n463#acetasco#ăcētasco, tāvi, 3, = acesco [id.], `I` *to become sour*, App. Herb. 3. 465#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n464#aceto#acĕto, āre, 1, v. a., old form for agito, acc. to Paul. ex Fest. p. 23 Müll.; cf. the letter C. 466#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n465#acetum#ăcētum, i, n. orig. P. a. fr. aceo, become sour, hence sc. vinum, `I` *sour wine*, *wine-vinegar*, or simply *vinegar* (acc. to Varr. L. L. 9, § 66 Müll., only in the sing.). `I` Lit. : cum aceto pransurus est et sale, Plaut. Rud. 4, 2, 32; Verg. M. 113: acre, Hor. S. 2, 3, 117 : vetus, i. e. **spoiled**, id. ib. 2, 2, 62 : Liv. 21, 37; Cels. 2, 18; 2, 21; Vulg. Joan. 19, 29 al.: mulsum aceti, *vinegarmead*, v. mulsus.— `II` Trop., of acuteness of mind, *sense*, *wit*, *shrewdness*, *sagacity* (like *sal*, *sales*, wit, witty sayings, witticisms, fr. *sal*, salt): *Ps.* Ecquid habet is homo aceti in pectore? *Char.* Atque acidissumi, Plaut. Ps. 2, 4, 49; id. Bacch. 3, 3, 1; Hor. S. 1, 7, 32; Pers. 5, 86 al. 467#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n466#Achaemenes#Ăchaemĕnēs, is, m., = Ἀχαιμένης, `I` *the ancestor of the old Persian kings*, *grandfather of Cyrus* : dives Achaemenes, poet. for *great* or *Asiatic wealth* in gen., Hor. C. 2, 12, 21. 468#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n467#Achaemenides#Ăchaemĕnĭdes (Ache), is, m., `I` *a companion of Ulysses*, Verg. A. 3, 614; Ov. M. 14, 161. 469#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n468#achaemenis#ăchaemĕnis, ĭdis, f., = ἀχαιμενίς, `I` *an amber-colored plant in India*, *used in magical arts*, Plin. 24, 17, 102; 26, 4, 9; App. Herb. 56. 470#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n469#Achaemenius#Ăchaemĕnĭus, a, um, adj. Achaemenes q. v., `I` *Persian* : urbes, Ov. M. 4, 212 : costum, Hor. C. 3, 1, 44 al. 471#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n470#Achaetus#Ăchaetus, i, m., `I` *a river of Sicily*, Sil. 14, 268. 472#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n471#Achaeus1#Ăchaeus, i, m. `I` *Son of Xuthus*, *brother of Ion*, *and ancestor of the Achaei.* — `II` *A king of Lydia*, Ov. Ib. 301. 473#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n472#Achaeus2#Ăchaeus, a, um, adj., = Ἀχαιός. `I` *Belonging to Achaia; subst.*, *an Achaean* : Achaeis in finibus, Lucr. 6, 1114; Liv. 35, 13.— `I.B` In gen., *Grecian; subst.*, *a Greek* (v. Achaia, II.), Juv. 3, 61; Stat. Th. 2, 164; Plin. 4, 7, 14.— `II` *An inhabitant of a Greek colony on the Black Sea*, Ov. Pont. 4, 10, 27.— `III` Portus Achaeorum, *the harbor before Troy*, *where the Greeks landed*, Plin. 4, 12, 26. 474#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n473#Achaia#Ăchāia or (in poets) Ăchāĭa ( quadrisyl.), ae, f. Ἀχαία. `I` *The province of Achaia*, *in the northern part of the Peloponnesus*, *on the Gulf of Corinth*, earlier called Aegialea (maritime country), Mel. 2, 3, 4; Plin. 4, 5, 6.—Hence, `I.B` In gen. (cf. the Homeric Ἀχαιοί), for *Greece*, opposite to Troja: et quot Troja tulit, vetus et quot Achaia formas, Prop. 2, 21, 53; cf. Ov. M. 8, 268; id. Her. 17, 209 al.— `II` After the destruction of Corinth by Mummius, B. C. 146, Greece proper became a Rom. prov. under the name of *Achaia.* — Hence, Ăchāĭăs, ădis, adj., *An Achaean* or *Greek woman*, Ov. H. 3, 71.— Ăchāĭ-cus, a, um, adj., *Achaean*, *Grecian.* `I` Poet., opp. to Trojan: manus, Verg. A. 5, 623 : ignis, Hor. C. 1, 15, 35.— `II` *Belonging to the Roman province Achaia* : homines, Cic. Att. 1, 13, 1 : negotium, id. Fam. 4, 4, 2 : concilium, Liv. 43, 17, 4.—Hence L. Mummius obtained, for the destruction of Corinth and the complete subjugation of Greece, the honorary title of *Achaïcus.* Vell. 1, 13, 2; Plin. 35, 4, 8, § 24; and so as surname of one of his descendants: Mummia Achaica, Suet. Galb. 3.— Ăchāĭs, ĭdis, adj., f. `I` *Achaean*, *Grecian* : urbes, Ov. M. 5, 306.— `II` Subst., = Achaia, *Achaia*, *Greece*, Ov. M. 5, 577; 7, 504.— Ăchāĭus, a, um, *adj.: Achaean*, *Grecian* ( poet. for Achaïcus and Achaeus): castra, Verg. A. 2, 462; so Sil. 14, 5; 15, 306. 475#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n474#achantum#ăchantum, i, n., `I` *a kind of frankincense*, Veg. 1, 20. 476#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n475#achanum#ăchănum, i, n. ἀχανής, *mute*, *stupid*, Gesner, `I` *a disease of animals*, Veg. 3, 2. 477#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n476#Acharnae#Ăcharnae, ārum, f., `I` *a demus* or *borough of Attica*, Stat. Th. 12, 623.—Hence, Ăcharnānus, a, um, *of Acharnae*, Nep. Them. 1. 478#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n477#acharne#ăcharnē, ēs, f., `I` *a sea-fish*, Plin. 32. 11, 53, § 145. (Al. acarne.) 479#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n478#Acharrae#Ăcharrae, ārum, f., `I` *a town of Thessaly*, Liv. 32, 13, 13. `I..1` † ăchātēs, ae, m. and f., = ὁ ἀχάτης, *the agate*, so called from Achates, a river in Sicily, where it was first found, Plin. 37, 10, 55; Sil. 14, 228. 480#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n479#Achates1#Ăchātes, ae, m., `I` *a river in the southern part of Sicily*, *between Thermae and Selinus*, now unknown, Plin. 3, 8, 14, § 90. 481#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n480#Achates2#Ăchātes, ae, m., `I` *the armor-bearer and faithful friend of Aeneas*, Verg. A. 1, 120; 174; Ov. Fast. 3, 603 al. 482#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n481#Acheloias#Ăchĕlōĭăs, ădis, `I` *patron. f.* [Achelous], *daughter of Achelous;* hence (plur.), *the Sirens*, Ov. M. 14, 87: Parthenope, Sil. 12, 34; cf. the follg. art. 483#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n482#Achelois#Ăchĕlōĭs, ĭdis, `I` *patron. f.* [id.], *daughter of Achelous;* hence (plur.), *the Sirens*, Ov. M. 5, 552. 484#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n483#Acheloius#Ăchĕlōĭus, a, um, adj. id.. `I` *Pertaining to the river Achelous*, Verg. G. 1, 9; Ov. H. 16, 265: Callirrhoë, **daughter of Achelous**, id. M. 9, 413.— `II` *Aetolian* : heros, i. e. **Tydeus**, **the son of Oeneus**, **king of Aetolia**, Stat. Th. 2, 142. 485#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n484#Achelous#Ăchĕlōŭs, i, m., Ἀχελῶος. `I` *A celebrated river of Middle Greece*, *which*, *rising in Pindus*, *separates Aetolia from Acarnania*, *and empties into the Ionian Sea*, now the *Aspropotamo*, Mel. 2, 3, 10; Plin. 4, 1, 2 al.—Hence, `II` *The river-god Achelous*, Ov. M. 8, 549 sq.; 10, 8 sq.; Prop. 2, 34, 33 al. 486#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n485#Achemenides#Ăchēmĕnĭdes, is, v. Achaem. 487#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n486#Acherini#Ăchĕrīni, ōrum, m., `I` *an unknown people in Sicily*, Cic. Verr. 2, 3, 43. 488#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n487#Acheron#Ăchĕron, ntis (collat. form Acheros, Liv. 8, 24, 11; the form Acheruns, untis, see below), m., = Ἀχέρων (interpr. ὁ ἄχεα ῥέων, `I` *the stream of woe*). `I` *A river in Epirus*, *which flows through the Lake Acherusia into the Ambracian Gulf*, now *Suli*, Liv. 8, 24, 3; Plin. 4, 1, 1, § 4.— `II` *A fabulous river in the Lower World* : illi qui fluere apud inferos dicuntur, Acheron, Cocytus, Styx, etc., Cic. N. D. 3, 17 : via Tartarei quae fert Acherontis ad undas, Verg. A., 6, 295 al.—Hence, `I.B` *The Lower World itself* : Acherontem obibo, ubi mortis thesauri objacent, Enn. ap. Fest. p. 201 Müll. (Trag. v. 278 ed. Vahl.): flectere si nequeo Superos, Acheronta movebo, Verg. A. 7, 312 : perrupit Acheronta Herculeus labor, Hor. C. 1, 3, 36. In prose: ut eum suo sanguine ab Acheronte, si possent, cuperent redimere, Nep. Dion. 10, 2.—Hence, Ăchĕrontēus, a, um, adj., *pertaining to the Acheron*, Claud. Rapt. Pros. 2, 351. 489#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n488#Acherontia#Ăchĕrontĭa, ae, f., `I` *a small town of Apulia*, *near the frontiers of Lucania*, *situated on a hill*, now *Acerenza* : celsa, Hor. C. 3, 4, 14. 490#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n489#Acheronticus#Ăchĕrontĭcus, a, um, adj., `I` *belonging to the Acheron* or *the Lower World* : stagna, Prud. Cath. 5, 127 : libri, *sacred books*, *written*, *according to tradition*, *by the Etruscan Tages*, prob. relating to the Acherontian rites of the dead, Arn. adv. Gent. 2, p. 87; cf. Serv. ad Aen. 8, 398; and Müll. Etrusc. 1, p. 77. 491#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n490#Acheros#Ăchĕros, v. Acheron `I` *init.* 492#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n491#Acheruns#Ăchĕruns, untis, m. v. Acheron ( f., Plaut. Capt. 5, 4, 2; cf. Non. 191, 24; poet. in Cic. Tusc. 1, 16, 37; the u for o, as in Enn. and Lucr. `I` *frundes* for frondes, acc. Gr. Acherunta, Lucr. 4, 170; 6, 251); a form much used by ante-class. poets, esp. by Plaut., `I` For Acheron *no.* II. B.: adsum atque advenio Acherunte, poet. ap. Cic. Tusc. 1, 16, 37; R ib. Trag. Rel. p. 245; si ab Acherunte veniam, Plaut. Am. 5, 1, 26; so Lucr. 3, 37; 628 al.—And with the ending *i* (as in Karthagini): si neque hic neque Acherunti sum, ubi sum? Plaut. Merc. 3, 4, 21; so id. Capt. 3, 5, 31; 5, 4, 1. —Acheruntis pabulum, *food for Acheron;* said of a corrupt, abandoned man, in Plaut. Cas. 2, 1, 12: Acheruntis ostium, disparagingly of bad land, id. Trin. 2, 4, 124 : mittere aliquem Acheruntem, **to kill one**, id. Cas. 2, 8, 12; and: abire ad Acheruntem, **to die**, id. Poen. prol. 71 : ulmorum Acheruns, jestingly of a slave, upon whose back rods had been broken, id. Am. 4, 2, 9 (cf. Capt. 3, 4, 117).—Hence, Ăchĕruntĭcus, a, um, adj., *belonging to*, or *fit for*, *Acheruns*, or *the Lower World* : regiones, Plaut. Bacch. 2, 2, 21 : senex, i. e. **with one foot in the grave**, id. Merc. 2, 2, 19; id. Mil. 3, 1, 33. 493#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n492#Acherusia#Ăchĕrūsĭa, ae, f. Acheruns. `I` Acherusia Palus, `I.A` *A lake in Epirus*, *through which the Acheron flows*, Plin. 4, 1, 1.— `I.B` *A lake in Campania*, *between Misenum and Cumae*, now *Lago di Fusaro*, Plin. 3, 5, 9.— `II` *A cave in Bithynia*, *from which Cerberus is said to have been dragged*, Mel. 1, 19, 7; Plin. 6, 1, 1; the same called Ăchĕrūsĭs, ĭdis, f., Val. Fl. 5, 73. 494#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n493#Acherusius#Ăchĕrūsĭus (old writing Acherunsius), a, um, adj. id.. `I` *Pertaining to the Acheron in Calabria* : aqua, Liv. 8, 24.— `II` *Pertaining to the Acheruns* (Acheron), or *the Lower World* : templa, *the Lower World*, Enn. ap. Cic. Tusc. 1, 21, 48 (Trag. v. 107 ed. Vahl.); in Varr. L. L. 7, § 6 Müll.; and in Lucr. 1, 120; cf. Lucr. 3, 25 and 86: humor, Sil. 13, 398 : vita, **a life of gloom**, Lucr. 3, 1024.— `III` *Pertaining to Acheron in Epirus* : amnis, Just. 12, 2, 3. 495#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n494#acheta#āchĕta, ae, m., = ἀχέτης, ἠχέτης (sounding; `I` pr. the chirper), **the male singing cicada**, Plin. 11, 26, 32, § 92. 496#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n495#Achilla#Ăchilla, ae, v. Acholla. 497#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n496#Achillas#Ăchillas, ae, m., `I` *the murderer of Pompey*, Caes. B. C. 3, 104; 108; Luc. 8, 538. 498#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n497#achillea#ăchillēa, ae, f., `I` *a plant*, perhaps the same as *achilleos*, Plin. 26, 15, 90. 499#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n498#Achilleides#Ăchillĕĭdes, v. Achillides. 500#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n499#Achilleis#Ăchillēĭs, ĭdis, f. Achilles, `I` *a poem of Statius*, of which only two books were finished, *the Achilleid.* 501#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n500#achilleos#ăchillēos, i, f., = Ἀχίλλειος, sc. herba, `I` *a medicinal plant*, *said to have been discovered by Achilles*, *milfoil* or *yarrow*, Plin. 25, 5, 19; cf. achillea. 502#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n501#Achilles#Ăchilles, is, m., = Ἀχιλλεύς ( poet., after the manner of the Gr. `I` *Nom.*, Achilleus, trisyl., Inscr. Grut. 669, 6.— *Gen.* Achillei, quadrisyl., Hor. C. 1, 15, 34; id. Epod. 17, 14; and Achilli, as Neocli, Lacydi from Neocles, Lacydes, Plaut. Bacch. 4, 9, 14; Verg. A. 3, 87; cf. Val. Prob. 1468 P.— *Acc.* Achillĕa, Luc. 10, 523.— *Voc.* Achille, Prop. 4, 11, 40.— *Abl.* Achilli, Ov. Pont. 3, 3, 43), *the celebrated Grecian hero in the Trojan* *war*, *distinguished for strength and beauty*; *son of Peleus*, *king of Thessaly*, *and of Thetis*, Ov. M. 12 *fin.* and 13 *init.*; Stat. Achill. al. In the fine arts, Achilles is represented with hair long and erect, like a mane, a body straight and slender, nostrils ( μυκτῆρες) distended with courage and pride, and a physical frame throughout noble and powerful, Müll. Arch. § 413.— `II` As an appellative, *a handsome and powerful man*, Plaut. Mil. 4, 2, 63; Verg. A. 6, 89; Gell. 2, 11.—Hence, Ăchillēus, a, um, adj., Ἀχίλλειος, *of* or *pertaining to Achilles* : stirpis Achilleae fastus, Verg. A. 3, 326 : manes, Ov. M. 13, 448 : statuae, **statues like Achilles**, Plin. 34, 5, 10 : cothurnus, *the lofty and grave tragic style* (since Achilles was a hero of the early epos and drama): Achilleo conponere verba cothurno, Prop. 3, 32, 41 (Aeschyleo, Müller).—Also, Ăchil-lĭăcus, a, um, Ven. 7, 8, 63. 503#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n502#Achillides#Ăchillīdes, ae, `I` *patron. m.* (more correct than Achilleides), = Ἀχιλλείδης, *a descendant of Achilles*, Ov. H. 8, 3. 504#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n503#Achivus#Ăchīvus, a, um ( `I` *gen. plur.* Achivom, Verg. A. 11, 266), adj. fr. Achaeus, with the Digamma, Achaefos, Achifus, Achivus, *Achaean*, *Grecian* (v. Achaia): tellus, Ov. Pont. 1, 4, 33 : castra, id. H. 1, 21.—Hence, Ăchīvi, *the Greeks*, Cic. Div. 1, 14: quidquid delirant reges plectuntur Achivi, *whatever wrongs the* (Grecian) *kings are guilty of* (before Troy) *their subjects must suffer for;* but it soon became a general proverb: *whatever errors the great commit*, *the people must atone for*, Hor. Ep. 1, 2, 14. 505#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n504#achlis#achlis, is, f., `I` *a wild beast of the North*, which modern naturalists consider to be the same as the *alces.* — *Acc.* achlin, Plin. 8, 15, 16, § 39. 506#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n505#Acholla#Ăcholla, ae, f. (also Achilla), `I` *a town in Africa*, *in the vicinity of Thapsus*, now *El-Aliah*, Auct. B. Afr. 33. 507#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n506#achor#ăchor, ōris, m., = ἀχώρ, `I` *the scab* or *scald* on the head, Macer. de Ruta, 1, 12; Theod. Prisc. 1, 5. 508#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n507#Achradina#Achrădīna, or Acradina, ae, f., `I` *a part of the city of Syracuse*, Cic. Verr. 2, 4, 53; Liv. 25, 24, 10. 509#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n508#achras#achras, ădis and ădos, f., = ἀχράς, `I` *a wild pear-tree*, Col. 7, 9, 6; 10, 15, 250. 510#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n509#acia#ăcĭa, ae, f. 1. acus, `I` *a thread for sewing*, ῥάμμα, Titin. ap. Non. 3, 21 (R ib. Com. Rel. p. 115); Cels. 5, 26, 23. 511#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n510#acicula#ăcĭcŭla, ae, f. id., `I` *a small pin for a head-dress*, Cod. Theod. 3, 16, 1; Inscr. Grut. 1004, 5. 512#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n511#Acidalia#Ăcīdălĭa, ae, f., = Ἀκιδαλία, `I` *an epithet of Venus*, perhaps from the Fountain Acidalius, in Boeotia, where the Graces, daughters of Venus, used to bathe, Verg. A. 1, 720 Serv.—Hence, Ăcīdălĭus, a, um, adj., *pertaining to Venus* : ludit Acidalio nodo, **with the girdle of Venus**, Mart. 6, 13 : arundo, id. 9, 14 : ales, i. e. *a dove*, Carm. ad Pis. 79. 513#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n512#acide#ăcĭde, adv., v. acidus `I` *fin.* 514#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n513#aciditas#ăcĭdĭtas, ātis, f. acidus, `I` *sourness*, *acidity* : stomachi, Marcell. Emp. 20. 515#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n514#acidulus#ăcĭdŭlus, a, um, adj., dim. [acidus], `I` *a little sour*, *sourish*, *acidulous* : sapor, Plin. 15, 15, 16, § 54 : aqua, **mineral water**, id. 2, 103, 106, § 230; 31, 2, 5, § 9; so, fons, ib. 516#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n515#acidus#ăcĭdus, a, um, adj. aceo, `I` *sour*, *tart*, *acid.* `I` Lit. : sapor, Plin. 15, 27, 32, § 106; sorba, Verg. G. 3, 380 : inula, Hor. S. 2, 2, 43 : lac, Plin. 28, 9, 36, § 135 : caseus, ib. 9, 34, § 132 : acidissumum acetum, Plaut. Ps. 2, 4, 49.— `I.B` Transf. `I.B.1` Like acer, from taste to sound, *harsh*, *rough*, *shrill* : sonus acidior, Petr. 68; cf. canticum, ib. 31.— `I.B.2` Acida creta, *chalk steeped in vinegar*, Mart. 6, 93.— `II` Fig., *sharp*, *keen*, *pungent* : homo acidae linguae, Sen. Contr. 5, 34; cf. Quint. 6, 3, 53: quod petis, id sane est invisum acidumque duobus, **unpleasant**, **disagreeable**, Hor. Ep. 2, 2, 64.— *Adv.* : ăcĭde, *bitterly*, *disagreeably* : non acide feras, Vulg. Ecclus. 4, 9.— *Comp.* : sibi acidius fuit, Petr. S. 92. 517#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n516#acieris#ăcĭēris, is f. acies, “securis aerea, qua in sacrificiis utebantur sacerdotes, ” Paul. ex Fest. p. 10 Müll. 518#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n517#acies#ăcĭēs, ēi, f. v. 2. acer ( `I` *gen.* acii and acie, like dii and die, facii and facie, fr. dies, facies, Cn. Mat. ap. Gell. 9, 14; Caes. B. G. 2, 23; Sall. ap. Serv. ad Verg. G. 1, 208, or Sall. Fragm. ed. Kritz. p. 118; cf. Prisc. p. 780 P.), *a sharp edge* or *point.* `I` Lit., of a sword, dagger, sickle, etc.: gladiorum, Plaut. Truc. 2, 6, 11 : Vulg. Heb. 11, 34: securium, Cic. Verr. 2, 5, 43, § 113 : falcis, Verg. G. 2, 365 : hastae, Ov. M. 3, 107 : ferri, Plin. 7, 15, 13.— `I.B` Transf. `I.B.1` Of the sense or faculty of sight, `I.1.1.a` *Keenness of look* or *glance*, *sharpness of vision* or *sight* : oculorum, Lucil. ap. Non. 34, 32; cf. Plaut. Mil. 1, 1, 4; Lucr. 1, 324; also acies alone, id. 2, 420; and in plur., id. 4, 693: ne vultum quidem atque aciem oculorum ferre potuisse, Caes. B. G. 1, 39 : pupula ad te dirigit aciem, Cat. 63, 56 : tanta tenuitas, ut fugiat aciem, Cic. Tusc. 1, 22 : bonum incolumis acies, misera caecitas, id. Fin. 5, 28, 84; so ib. 4, 24; Verg. A. 12, 558 al.—Hence, `I.1.1.b` Concr., *the pupil of the eye*, Lucr. 3, 411; cf. with 414: acies ipsa, quā cernimus, quae pupula vocatur, Cic. N. D. 2, 57 : in Albania gigni quosdam glaucā oculorum acie, Plin. 7, 2, 2 (cf. ib.: glaucis oculis); and poet. (as pars pro toto) for *the eye*, Lucr. 3, 363; 4, 249; 281; 358; 720: huc geminas nunc flecte acies, Verg. A. 6, 789; 12, 658 (hence the word is also used in the plur., cf. below, 2.).— `I.1.1.c` *A looking at an object with fixed attention*, *look*, *aim* : ad eam rem habeo omnem aciem, Plaut. Mil. 4, 2, 38.—On the contr., prima acie, *at the first glance*, Lucr. 2, 448 (cf. primo aspectu, Cic. de Or. 3, 25, 98).— `I.B.2` In milit. lang., *the front of an army* (conceived of as the edge of a sword), *line of battle*, *battle-array.* `I.1.1.a` In abstr. (cf. Vitr. praef. 1. 7, p. 154 Rod.): quibus ego si aciem exercitus nostri ostendero, Cic. Cat. 2, 3, 5 : aciem instruere, Caes. B. G. 1, 22 : dirigere, id. ib. 6, 8 : extra aciem procurrere, id. B. C. 1, 55 : statuit non proeliis, neque in acie, sed alio more bellum gerendum, Sall. J. 54; cf. Liv. 5, 41, 4; also of the arrangement of ships for a naval engagement, Nep. Hann. 11; cf. Caes. B. C. 1, 58.—Hence, metaph. `I.1.1.b` *The battlearray;* in concr., *an army drawn up in order of battle* : acies est instructa a nobis decem cohortium, Galba ap. Cic. Fam. 10, 30: hostium acies cernebatur, Caes. B. G. 7, 62 : altera pars acii vitassent fluminis undas, Matius ap. Gell. 9, 14 (as transl. of Il. 21 *init.*): dubitavit acie pars, Sall. Fragm. l. l.: stabit ante aciem, Vulg. Deut. 20, 2; 1 Par. 12, 33: prima acies hastati erant, **the van**, **the first line**, Liv. 8, 8 : tertiam aciem laborantibus subsidio mittere, Caes. B. G. 1, 52 : ab novissima acie, *from the rear* : ante signa procedere, Liv. 8, 10 : dextra acies (= dextrum cornu), **the right wing**, Liv. 27, 48, 8 : agmina magis quam acies pugnabant, **in marching order**, **rather than in order of battle**, id. 25, 34 (acies is here, and in similar cases, considered as the sing. used collectively; v. Oud. and Herz. Caes. B. G. 7, 62; yet the plur. is more than probable). Rarely of cavalry, Liv. 8, 39; Vell. 2, 112.— Poet. : acies Vulcania, of *a long line of fire*, Verg. A. 10, 408.— `I.1.1.c` *The action of the troops drawn up in battlearray*, *a battle*, *engagement*, = pugna: in acie celebri objectans vitam, Pac. ap. Non. 234, 25; Plaut. Mil. 1, 1, 4: mea facta in acie obliti, Att. ap. Non. 502, 1: in acie Pharsalica, Cic. Lig. 3; so id. Fam. 6, 3: in acie vincere, Caes. B. G. 7, 29 : dimicare, ib. 7, 64 : copias in aciem ducere, Liv. 31, 34 : producere in aciem, Nep. Milt. 5 : excedere acie, Caes. B. C. 2, 41; Liv. 31, 17: direxerunt aciem contra eos, Vulg. Gen. 14, 8; 2 Par. 18, 33.— `I.B.3` Acies ferri, *steel*, Plin. 34, 14, 41.— `I.B.4` Poet., *sheen*, *brightness* : obtunsa stellarum, Verg. G. 1, 395. `II` Fig. `I.A` (Acc. to I. B.) (like *acumen.*) *Acuteness of the mind*, *sharpness*, *force*, *power* (so very often in Cicero, but always with the *gen.* mentis, animi, ingenii): (cum animus) exacuerit illam, ut oculorum, sic ingenii aciem ad bona eligenda, etc., Cic. Leg. 1, 23, 60; so, ingenii, id. Ac. 2, 39, 122 : mentis, id. N. D. 2, 17, 45; id. Tusc. 1, 30, 73: animi, id. Sen. 23, 83; id. Phil. 12, 2; Vell. 2, 118, 4; cf.: rerum diversitas aciem intentionis abrumpit, Flor. 1 prol., § 3. — `I.B` *A verbal contest*, *disputation*, *discussion*, *debate* : orationis aciem contra conferam, Plaut. Ep. 4, 1, 20 : ad philosophos me revocas, qui in aciem non saepe prodeunt, Cic. Tusc. 2, 25, 60: nos jam in aciem dimicationemque veniamus, id. Or. 13 *fin.*; cf. id. Opt. Gen. Or. 5, 17; Quint. 2, 10, 8; 6, 4, 17; 10, 1, 29. 519#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n518#Acilianus#Ăcīlĭānus, a, um, adj., `I` *pertaining to Acilius* : annales, **the annals of C. Acilius Glabrio**, Liv. 25, 39; libri, id. 35, 14. 520#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n519#Acilius#Ăcīlĭus, i, m., `I` *the name of several Romans*, among whom was *M' Acilius Glabrio*, trib. pleb., by whom the severe law *de pecuniis repetundis* was introduced, Cic. Verr. 1, 9 and 17.—C. Acilius Glabrio, *the historian*, Cic. Off. 3, 32, 115.—Hence, Ăcīlĭus, a, um, adj., *Acilian* : lex, Cic. Verr. 1, 1. 521#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n520#acina#ăcĭna, v. acinns. 522#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n521#acinaces#ăcīnăcēs, is, m., = ἀκινάκης, `I` *the short sabre of the Persians*, *Medes*, *and Scythians*, *a scimitar*, Hor. C. 1, 27, 5; Curt. 3, 3, 4; 4, 15, 17 al. 523#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n522#acinarius#ăcĭnārĭus, a, um, adj. acinus, `I` *pertaining to the grape* : dolia, **vessels for holding grapes**, Varr. R. R. 1, 22, 4. 524#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n523#acinatius#ăcĭnātĭus, a, um, adj. id., `I` *prepared from grapes* : vinum, **made from dried grapes**, Pall. 1, 6, 9; Dig. 33, 6, 9. 525#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n524#acinos#ăcĭnos, i, f., = ἄκινος, `I` *a fragrant plant*, perh. *wild basil*, Plin. 21, 27, 101, § 174. 526#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n525#acinosus#ăcĭnōsus, a, um, adj. acinus, `I` *like* or *similar to grapes*, Plin. 12, 13, 27, § 47; id. 21, 17, 68, § 109. 527#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n526#acinus#ăcĭnus, i, m., and ăcĭnum, i, n., partic. in plur. acina, orum (also ăcĭna, ae, f., Cat. 27, 4). `I` *A berry*, esp. *the grape*, Col. 11, 2, 60; also: hederae sambucique, Plin. 15, 24, 29, § 100 sq. : cissanthemi, ib. 25, § 116 : ligustri, ib. 24, 74 : trychni, ib. 21, § 177.— `II` Per meton., *the stone of a berry*, Cic. Sen. 15, 52. 528#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n527#Acionna#Acionna, ae, f., `I` *a Gallic deity*, Inscr. Orell. 1955. 529#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n528#acipenser#ăcĭpenser, ĕris, and ăcĭpensis, is (also aquip., not accipenser), m., = ἀκκιπησίος, `I` *a fish very highly esteemed in the age of the greatest luxury of the Romans*, perh. *the sturgeon*, Cic. Tusc. 3, 18; id. Fin. 2, 8; Hor. S. 2, 2, 47; Ov. Hal. 132. 530#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n529#Acis1#Ācis, ĭdis, m., = Ἆκις, `I` *a river in Sicily*, *which rises in Mount Aetna*, *and falls into the sea;* now *Fiume di Taci*, Ov. F. 4, 468; Sil. 14, 221; Claud. Rapt. Pros. 3, 332 al.—Hence, `II` *A river-god*, acc. to the myth, *son of Faunus*, *beloved by Galatea on account of his beauty*, Ov. M. 13, 750 sq. 531#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n530#Acis2#Acis, ĭdis, f., `I` *one of the Cyclades*, i. q. Siphnus, Plin. 4, § 66. 532#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n531#acisco#ăcisco, ĕre, i. q., acesco, Garg. Mart. ap. Maj. Auct. Class. 3, p. 419. 533#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n532#acisculus#ăciscŭlus, i, m. perh. ascia, and so more prop. asciculus, `I` *a little adze*, Isid. Gloss.— `II` *As a surname*, Quint, 6, 3, 53.† “ ăciscŭlārĭus, ii, m. acisculus, λατόμος ” ( *stone-cutter*), Gloss. 534#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n533#aclassis#aclassis, is, f., “tunica ab humeris non consuta, ” Paul. ex Fest. p. 20 Müll. 535#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n534#aclys#aclys, ŭdis (better than aclis), = ἀγκυλίς (first used by Verg.), `I` *a small javelin*, Verg. A. 7, 730; Sil. 33, 362 al.; cf. Non. 554, 3. 536#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n535#Acmon#Acmōn, ŏnis, m. `I` *A companion of Aeneas* : Acmon Lyrnessius, Verg. A. 10, 128.— `II` *A companion of Diomed*, Ov. M. 14, 484; acc. Acmona, ib. 497. 537#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n536#Acmonensis#Acmŏnensis, e, adj., `I` *pertaining to Acmonia*, *a town of Phrygia*, Cic. Fl. 15, 34; Plin. 5, 29, 29, § 106 538#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n537#Acmonides#Acmŏnĭdes, is, m., `I` *one of Vulcan's workmen*, Ov. F. 4, 288. 539#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n538#acnua#acnŭa or acna, ae, f. ἄκενα or ἄκαινα, `I` *a measure* or *piece of land*, 120 *feet square*, Varr. R. R. 1, 10; Col. 5, 1, 5; cf. Isid. Orig. 15, 15, 5. 540#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n539#acoenonetus#ăcoenōnētus, i, m., `I` v. the foll. 541#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n540#acoenonoetus#ăcoenŏnŏētus, i, m., = ἀκοινονόητος, `I` *one who has not common-sense*, Juv. 7, 218: communi carens seusu, Schol. ad h. 1. (Herm. and Rib.; but Jahn and Mayor here read ἀκοινώνητος (in Greek letters); perh. *not sharing*, i. e. *selfish*). 542#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n541#acoetis#ăcoetis, is, f., ἄκοιτις, `I` *a bed-fellow*, *a wife* : Amphitryonis, Lucil. ap. Non. 26, 5. 543#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n542#aconae#ăcŏnae, ārum, f., = ἀκόναι, `I` *pointed stones* : nudae cautes, Plin. 27, 3, 3, § 10. 544#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n543#aconiti#ăcŏnīti, adv., = ἀκονιτί, `I` *without labor* (lit. *without dust*, the figure taken from the athletae, Hor. Ep. 1, 1, 51), Plin. 35, 11, 40, § 139. 545#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n544#aconitum#ăcŏnītum, i, n., = ἀκόνιτον, `I` *a poisonous plant*, *wolf's-bane*, *monk's-hood*, *aconite*, Plin. 27, 2, 2; 6, 1, 1 *fin.* : aconiton, Ov. M. 7, 407.—In plur., Verg. G. 2, 152; Ov. M. 7, 419; Aus. Idyll. 12, 9, 11; Luc. 4, 322. —For *a strong poison* in gen., Ov. M. 1, 147; Juv. 10, 25. 546#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n545#acontias#ăcontĭas, ae, m., = ἀκοντίας. `I` *A quick-darting serpent*, Amm. 22, 15, 27.— `II` In plur., ăcontĭae, ārum, = ἀκοντίαι, *meteors* or *shooting-stars with dartlike trains*, Plin. 2, 25, 22, § 89. 547#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n546#Acontius#Ăcontĭus, i, m. `I` *A lover of Cydippe*, Ov. Her. 20, 239, and 21, 229.— `II` *A mountain in Boeotia*, Plin. 4, 7, 12. 548#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n547#acontizo#ăcontīzo, āre, v. n., = ἀκοντίζω, lit., `I` *to shoot a dart;* hence, intrans. of blood, *to spout* or *gush forth*, Veg. 1, 26 and 27. 549#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n548#Acontizomenos#Ăcontīzŏmĕnos, i, m., = Ἀκοντιζόμενος (struck with a dart), `I` *the title of a comedy of Naevius*, see the fragment in, R ib. Com. Rel. p. 5. 550#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n549#acopos#ăcŏpos, -us, i, m., or ăcōpon, -um, i, n., = ἄκοπος (removing weariness, pain, etc.). `I` *A kind of stone*, perh. *crystalline quartz* or *spar*, Plin. 37, 10, 54, § 143.— `II` f., *a plant useful in childbirth*, also called *anagyros*, id. 27, 4, 13.— `III` Aco-pum (sc. medicamentum or unguentum), i, n., *a soothing salve*, Cels. 4, 31; 5, 24; Plin. 23, 8, 80; 29, 3, 13 al. 551#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n550#acor#ăcor, ōris, m. aceo, `I` *a sour taste*, *sourness.* `I` Lit., Col. 3, 21, 5; 7, 8, 1; Plin. 11, 41, 96; 18, 11, 26; of meat, Quint. 9, 3, 27.— `II` Fig. hortor ut jucundissimum genus vitae nonnullis interdum quasi acoribus condias, i. e. *excitements*, Plin. Ep. 7, 3 *fin.* 552#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n551#acorna#ăcorna, ae, f., = ἄκορνα, `I` *a kind of thistle*, Plin. 21, 16, 56, § 95. 553#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n552#acorus#ăcŏrus, i, f., and ăcŏrum, i, n., = ἄκορος and ἄκορον, `I` *an aromatic plant*, *conjectured by some to be our sweet-flag* or *calamus*, Plin. 25, 13, 100, § 157 sq.; 26, 5, 15, § 28; Cels. 3, 21; 2, 23 al. In the form acoros, i, f., App. Herb. 6. 554#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n553#acquiesco#ac-quĭesco ( adqu.), ēvi, ētum, 3, v. n., lit., `I` *to become* physically *quiet*, *to come to* physical *repose;* hence, in gen., *to repose* or *rest* (freq. in Cic.). `I` Lit. : sine respirem, quaeso. *Pe.* Immo adquiesce, Plaut. Ep. 2, 2, 20; id. As. 2, 2, 60: vitandi caloris causā Lanuvii trīs horas acquieveram, Cic. Att. 13, 34 : a lassitudine, Nep. Dat. 11, 3 : somno, Curt. 9, 5, 16; cf.: gravi sopore, id. 6, 10, 6, and *absol.* of sleep, id. 8, 6, 3: cum aures extremum semper exspectent in eoque acquiescant, Cic. Or. 59.—By euphemism (as in all languages), *to die* (esp. after a wearisome life): sic vir fortissimus multis variisque perfunctus laboribus, anno acquievit septuagesimo, Nep. Hann. 13, 1; cf. morte, Tac. A. 14, 64; and in many epitaphs: HIC ADQVIESCIT, etc., Inscr. Orell. 2313; 4084; 4491 al.; so, quiesco, q. v. `II` Fig. `I.A` *To come to a state of repose in relation to one's wishes*, *desires*, etc.; *to repose in; to find rest*, *pleasure*, etc., *in; to rejoice in;* in Cic. mostly with *in*, and of things: in the historians and later writers, with dat. or abl., and also of persons: quae delectet, in qua acquiescam, Cic. Att. 4, 16 : senes in adulescentium caritate acquiescimus, id. Lael. 27; id. Fin. 3, 2, 6: qui jam aetate provecti in nostris libris acquiescunt, id. Div. 2, 2, 5. Examples in Cic. of a person: tecum ut quasi loquerer, in quo uno acquiesco, Att. 9, 10, and with abl. : qui maxime P. Clodii morte acquierunt, id. Mil. 37, 102 : cui velut oraculo acquiescebat, Suet. Vit. 14 : uno solatio acquiescens, id. Cal. 51; id. Tib. 56: amicos elegit, quibus etiam post eum principes acquieverunt, id. Tit. 7.— `I.B` *To be satisfied with*, *to acquiesce in* or *give assent to* : tu, cum es commotus, acquiescis, assentiris, approbas (where the climax of the ideas should be noticed, *you accede to them*, i. e. you cease to oppose them; *you assent to them*, i. e. you make known your approbation by words), Cic. Ac. 2, 46, 141; so Suet. Vit. 14; Dig. 24, 3, 22, § 6; 38, 1, 7 al. 555#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n554#acquiro#ac-quīro ( adqu.), sīvi, sītum, 3, v. a. quaero, `I` *to add to*, *to get* or *acquire* (in addition), with *ad* or dat. (freq. in Cic.). `I` Lit. : mihi quidem ipsi, quid est quod ad vitae fructum possit acquiri? Cic. Cat. 3, 12; 2, 8: vides quam omnis gratias non modo retinendas, sed etiam acquirendas putemus, **but even new favor is to be acquired**, id. Att. 1, 1; Sall. J. 13, 6; and poet. : viresque adquirit eundo, *and gains* (ever new and greater) *strength in her course*, Verg. A. 4, 175.— `II` In gen. `I.A` *To get*, *obtain*, *procure*, *secure* : quod ad usum vitae pertineat, Cic. Off. 3, 5, 22; id. Fam. 10, 3: famam, Phaedr. 1, 14 : moram, Cic. Caecin. 2 : vires, Ov. M. 7, 459 : adquirere pauca (sc. nova verba), Hor. A. P. 55.— `I.B` In later Lat., *absol.*, *to acquire* or *amass riches* or *money* (cf.: quaero, quaestus; abundo, abundantia) [mox adquirendi docet insatiabile votum, Juv. 14, 125 ]: acquirendi ratio, Quint. 12, 7, 10. 556#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n555#acquisitio#acquīsītĭo, ōnis, f. acquiro, `I` *acquisition.* `I` *In abstr.*, Dig. 44, 4, 4, § 31; Tert. Exh. Cast. 12.— `II` *Concr.*, *an increase*, *accession*, Frontin. Aquaed. 10; 69 sq. 557#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n556#acra#acra, ōrum, n., also ae, f., = ἄκρα, `I` *a promontory* or *headland*, App. de Mundo prooem.: Acra Iapygia, **a promontory in Magna Graecia**, Plin. 3, 11, 16, § 100. 558#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n557#Acrae#Acrae, ārum, f., = Ἄκραι. `I` *A city of Sicily*, *on a lofty hill near Syracuse*, *now Palazzolo*, Liv. 24, 36; Sil. 14, 206.— `II` *A town in the Chersonesus Taurica* (Crimea), Plin. 4, 12, 26, § 86. 559#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n558#Acraephia#Acraephĭa, ae, f., Ἀκραιφία, `I` *a town of Boeotia*, *now Kardhiza*, Liv. 33, 29; Plin. 4, 8, 12, § 26. 560#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n559#Acraeus#Acraeus, a, um, adj., = ἀκραῖος, `I` *dwelling on the heights; an epithet of Jupiter and of Juno*, *whose temples stood on heights*, Liv 38, 2; 32, 23. 561#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n560#Acragas1#Ăcrăgās, antis, m., Ἀκράγας ( acc. Gr. Acraganta, Ov. F. 4, 475), `I` *a mountain on the S. W. coast of Sicily*, *and a city upon it;* the city was also called Agrigentum, now *Girgenti*, Verg. A. 3, 703; Mel. 2, 7, 16; cf. Plin. 3, 8, 14, § 89 (v. Agrigentum); *the birthplace of the philosopher Empedocles*, who was hence called *Acragantinus*, Lucr. 1, 716. 562#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n561#Acragas2#Acrăgas, antis, m., `I` *a celebrated graver* (caelator), Plin. 33, 12, 55, § 154. 563#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n562#acratophorum#ăcrātŏphŏrum, i, n., = ἀκρατοφόρον, `I` *a vessel* ( *a pitcher* or *flask*) *for holding unmixed wine*, Varr. R. R. 1, 8, 5; Cic. Fin. 3, 4, 15. 564#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n563#acre#ācre, adv., v. 2. acer `I` *fin.* 565#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n564#acredo#ācrēdo, ĭnis, f. fr. 2. acer, as dulcedo fr. dulcis, `I` *a sharp* or *pungent taste*, Pall. 2, 15, 19: tollere, Plin. Val. 1, 25 : humorum, Theod. Prisc. 1, 16. 566#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n565#acredula#ā^crēdŭla, ae, f., `I` *the name of an unknown bird*, by which Cic. translates the ὀλολυγών of Aratus, Div. 1, 8, 14; acc. to some, *the thrush* or *the owl*, Auct. Carm. Phil. 15. 567#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n566#Acriae#Acrĭae, ārum, f., Ἀκριαί, `I` *a town of Laconia*, Liv. 35, 27, 3. 568#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n567#acriculus#ācrĭcŭlus, a, um, `I` *adj. dim.* [2. acer], *somewhat sharp*, *testy* : ille acriculus senex Zeno, Cic. Tusc. 3, 17, 38 (cf. acerbus, and the passage there quoted fr. Cic. N. D. 3, 31). 569#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n568#acridium#ācridĭum, ĭi, n., `I` *another name for the* scammonia, acc. to Isid. Orig. 17, 9, 64. 570#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n569#acrifolium#ācrĭfŏlĭum, ii, n. 2. acer + folium, `I` *an unknown tree of ill omen*, Auct. ap. Macr. Sat. 2, 16. 571#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n570#Acrillae#Acrillae, ārum, f., `I` *a town in Sicily*, *on the road from Syracuse to Agrigentum*, Liv. 24, 35, 8. 572#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n571#acrimonia#ācrĭmōnĭa, ae, f. 2. acer, `I` *sharpness* or *pungency* (so far as it has a quickening, animating power, diff. fr. *acerbitas*, which desig. a disagreeable sharpness). `I` Lit., of taste: si ulcus acrimoniam brassicae ferre non poterit, **the pungency**, **irritation**, **smart**, Cato R. R. 157, 5 : dulcis cum quadam acrimonia, Plin. 24, 14, 78, § 128; cf. sinapis, id. 18, 13, 34, § 128 al. —Of smell, Plin. 27, 13, 109, § 133.— `II` Fig., *sharpness*, *acrimony*, *austerity* of character, *energy* of acting: “animi vivacitas, ” Non. 73, 17: mei feri ingeri iram atque animi acrem acrimoniam, Naev. ap. Non. 73, 18 (R ib. Trag. Rel. p. 11); cf.: vim, ferociam, animi, atrocitatem, iram, acrimoniam, Att. ib. (Ribbeck, p. 196): convenit in vultu pudorem et acrimoniam esse, Auct. Her. 3, 15, 26; cf. ib. 4, 13, 19; 24, 34: si Glabrionis patris vim et acrimoniam ceperis ad resistendum hominibus audacissimis, Cic. Verr. 1, 17, 52.—Of abstract objects: vis et acrimonia causae, Cic. Inv. 2, 48, 143 : licentiae, Auct. Her. 4, 37, 49.—Of discourse, *sharpness* of speech (opp. sermo): tum in sermone, tum in acrimonia, **now in common conversation**, **now in sharp talk**, Auct. Her. 4, 42, 54. 573#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n572#Acrisione#Ācrĭsĭōnē, es, f., Ἀκρισιώνη, `I` *the daughter of Acrisius*, i. e. *Danaë*, Verg. Cat. 11, 33. 574#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n573#Acrisioneus#Ācrĭsĭōnēus, a, um, adj., `I` *pertaining to Acrisius* : arces, i. e. **Argos**, Ov. M. 5, 239 : muri, i. e. **Ardea**, **built by Danaë**, **the daughter of Acrisius**, Sil. 1, 661; so, coloni, Verg. A. 7, 410 (where some improperly refer it to *Danaë*). 575#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n574#Acrisioniades#Ācrĭsĭōnĭădes, ae, m. `I` *patron.*, Ἀκρισιωνιάδης, *a descendant of Acrisius*, i. e. *Perseus*, *son of Danaë*, Ov. M. 5, 70. 576#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n575#Acrisius#Ācrĭsĭus, ii, m., Ἀκρίσιος, `I` *King of Argos*, *son of Abas*, *and father of Danaë;* unintentionally killed by his grandson, Perseus, Ov. M. 4, 608 sq.; Verg. A. 7, 372; Hor. C. 3, 16, 5 al. 577#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n576#acritas1#ācrĭtas, ātis, f. 2. acer, i. q. `I` *acritudo*, Gell. 13, 3, 2: vis veritatis atque acritas, Att. ap. Non. 493, 14 (R ib. Trag. Rel. p. 196). 578#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n577#Acritas2#Ācrītās, ae, m., Ἀκρίτας, `I` *the most southerly promontory in Messenia*, now *Capo di Gallo*, Mel. 2, 3, 8; 2, 7, 10; Plin. 4, 5, 7, § 15. 579#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n578#acriter#ācrĭter, adv., v. 2. acer `I` *fin.* 580#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n579#acritudo#ācrĭtūdo, ĭnis, f. 2. acer, `I` *the quality of* acer, *sharpness.* `I` Lit., of a fluid, Vitr. 2, 9, 12; 8, 3, 18 sq.— `II` Trop. `I.A` *Liveliness*, *vivacity*, *force* : vigor et acritudo populi Romani, Gell. 10, 27 : haut quisquam potis est tolerare acritudinem, Att. ap. Fest. p. 356 Müll. (Rib. Trag. Rel. p. 196). — `I.B` *Harshness* of character: morum, App. M. 9, 224. 581#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n580#acro#acro or acrōn, ōnis, m., = ἄκρων, `I` *the extremity of a thing;* so *of a member of the body*, Veg. 2, 28, 17; 5, 65, 2; *of the stem of a plant*, Apic. 4, 4. 582#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n581#acroama#ācrŏāmă, ătis, n., = ἀκρόαμα.— Prop., `I` *that which is heard* with pleasure, *a gratification to the ear;* as music or reading; esp. used for entertainment at meals, with *music* or *reading*, Plin. Ep. 6, 31, 13; Suet. Vesp. 19; Petron. Fragm. Tragun. p. 297.—Hence, meton. (like the plur. in Greek), *the entertainer at table*, *by music* ( *a performer*) or *by reading* ( *a reader*); also *a buffoon* : cum ex Themistocle quaererctur, quod acroama aut cujus vocem lubentissime audiret, Cic. Arch. 9 : nemo in convivio ejus (Attici) aliud acroama audivit, quam anagnosten, id. Att. 14, 1 : non solum spectator, sed actor et acroama, Cic. Sest. 54 : festivum, Cic. Verr. 2, 4, 22. Cf. Smith's Antiq., and Becker's Gall. 3, p. 203 (2d ed.). 583#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n582#acroamatarius#ācrŏāmătārĭus, a, um, adj. acroama, `I` *belonging to a musical* or *reading entertainment* : SER. ACROAMAT. GRAEC., i. e. serva acroamataria Graeca, Inscr. Orell. 2885. 584#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n583#acroamaticus#ācrŏāmătĭcus, a, um, adj., read in the old edd. of Gell. 20, 5, where the MSS. give, in the same sense, `I` *acroaticus*, q. v. 585#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n584#acroasis#ācrŏāsis, is, f., = ἀκρόασις ( `I` *a hearing*, *a listening to*), *the discourse delivered before an assembly*, *public lecture* (cf. the use of *contio* among Eng. and *collegium* among Germ. scholars, for *discourse*, etc.): ut eas vel in acroasi audeam legere, **in a public lecture**, Cic. Att. 15, 17, 2 : Callias acroasin fecit, Vitr. 10, 22 : plurimas acroases fecit, Suet. Gram. 2 (al. ἀκροάσεις). 586#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n585#acroaticus#ācrŏātĭcus, a, um, adj., = ἀκροατικός, `I` *designed for hearing only*, *esoteric* (opp. ἐξωτερικός), in the Aristotelian philosophy, acc. to the interpreters, Gell. 20, 5. 587#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n586#Acroceraunia#Ācrŏcĕraunĭa, ōrum, n. fr. ἄκρις and κεραυνός; pr. Thunder-Heights, `I` *a very rocky promontory in Epirus*, *running out into the Ionian Sea*, now *Glossa*, called by the Italians *Linguetta* (the mountain to which it belongs was called Ceraunii montes or Ceraunia; see this art.): infamīs scopulos Acroceraunia, Hor. C. 1, 3, 20; the same in sing.: promontorium Acroceraunium, Plin. 3, 11, 15, § 97; for *any dangerous place* : haec tibi sint Syrtes; haec Acroceraunia vita, Ov. R. Am. 739. 588#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n587#acrochordon#ăcrŏchordon, ŏnis, f., = ἀκροχορδών, `I` *a kind of wart*, Cels. 5, 28, 14. 589#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n588#acrocolefium#acrŏcōlēfĭum, ĭi, n., = ἀκροκωλήφιον, `I` *the upper part of the foot of a swine*, Veg. 6, 1, 2. 590#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n589#acrocolion#acrŏcōlĭon, ĭi, n., = ἀκροκώλιον, i. q. acro, Cael. Aur. Acut. 1, 11; cf. Veg. 2, 47, 1. 591#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n590#Acrocorinthus#Ācrŏcŏrinthus (-us), i, f., Ἀκροκόρινθος, `I` *the citadel of Corinth*, *situated on a height*, *from which the two seas could be seen*, *the Aegean and Ionian*, Mel. 2, 3, 7; Plin. 4, 4, 5, § 11; Liv. 33, 31 *fin.*; 34, 50, 8; Stat. Th. 7, 106. 592#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n591#acrocorium#acrŏcŏrĭum, ii, n., `I` *a kind of onion*, Plin. 19, 5, 30, § 95. 593#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n592#acrolithus#acrŏlĭthus, a, um, adj., = ἀκρόλιθος (of stone at the extremity): statuae, `I` *statues whose extremities only consisted of marble*, *the remainder of wood*, Treb. Poll. XXX. Tyr. c. 32 (in Vitr. 2, 8, 11 written as Greek); cf. Müll. Arch. § 48, 1; Winckelm. Hist. Art. 1, 2, 17. 594#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n593#Acron#Ācron, ōnis, m. `I` *A king of the Caeninenses*, *who*, *in the war with the Romans on account of the rape of the Sabines*, *was slain by Romulus*, Prop. 4, 10, 7.— `II` *A Greek slain by Mezentius*, Verg. A. 10, 719.— `III` *Helenius Acron*, a commentator on Terence, Horace, and perh. Persius; cf. Teuffel, Rom. Lit. II. § 370. 595#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n594#Acronius#Acrōnĭus lacus, `I` *a part of Lake Constance*, now *the Ueberlingen Lake*, Mel. 3, 2, 8. 596#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n595#Acronoma#Acrŏnŏma saxa, `I` *an unknown place in Lower Italy*, Cic. Att. 13, 40, 2. 597#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n596#acropodium#ăcrŏpŏdĭum, i, n. ἄκρος, extreme, and πούς, foot, `I` *the pedestal of a statue*, Hyg. F. 88. 598#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n597#acror#ācror, ōris, m. 2. acer, = acritudo, Fulg. Cont. Verg. `I` *init.* 599#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n598#Acrota#Acrŏta, ae, m., `I` *king of the Albani*, *brother of Romulus Silvius*, Ov. M. 14, 617. 600#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n599#acroteria#ăcrōtērĭa, ōrum, n., = ἀκρωτήρια, `I` *the projecting* or *extreme part of a thing.* `I` *Of a harbor*, Vitr. 5, 12.— `II` In architecture, *the projecting parts of a pediment*, serving as a support for figures or statues, Vitr. 3, 5, 12 sq.; cf. Müll. Arch. § 284. 601#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n600#acrozymus#acrōzȳmus, a, um, adj., = ἀκρόζυμος, `I` *slightly leavened*, Isid. Or. 20, 2, 15. 602#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n601#acta1#acta, ae, f., = ἀκτή, `I` *the sea-shore*, as place of resort: in acta jacebat, Cic. Verr. 2, 5, 25; so id. Cael. 15; id. Att. 14, 8; id. Fam. 9, 6; Nep. Ages. 8, 2; Verg. A. 5, 613 al. (perh. also in Verg. Cul. 13; v. Sillig. *N. cr.*). 603#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n602#acta2#acta, ōrum, v. ago, P. a. 604#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n603#actaea#actaea, ae, f., `I` *a strong - smelling plant*, *herb Christopher*, Actaea spicata, Linn., Plin. 27, 7, 26, § 43. 605#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n604#Actaeon#Actaeōn, ŏnis, m., Ἀκταίων, `I` *a grandson of Cadmus*, *who*, *having seen Diana bathing naked with her nymphs*, *was torn to pieces by his own dogs*, Ov. M. 3, 230 sq.; ib. 720; id. Tr. 2, 105; Varr. R. R. 2, 9, 9; Hyg. F. 181 al. 606#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n605#Actaeus#Actaeus, a, um, adj., Ἀκταῖος, `I` *pertaining to Attica*, *Attic*, *Athenian* : in Actaeo Aracyntho, Verg. E. 2, 24 (as being on the border of Attica): arces, **of Athens**, Ov. M. 2, 720; fratres, i. e. **Clytos and Butes**, ib. 7, 681 : mel Hymetti, Col. 10, 386 : imbres, **a rain of honey**, Stat. Th. 4, 453. —Hence, *subst.* : Actaei, ōrum, m., *the inhabitants of Attica*, Nep. Thras. 2, 1.— Actaea, ae, f., *a female Athenian; of Orithyia*, Ov. M. 6, 711. 607#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n606#actarius#actārius, ii, m., v. actuarius. 608#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n607#acte1#actē, ēs, f., = ἀκτῆ, `I` *a plant*, perh. = ebulum, Plin. 26, 11, 73, § 120; Ap. Herb. 91. 609#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n608#Acte2#Actē, ēs, f., = Ἀκτή. `I` Lit., *coastland* or *maritime country;* hence, *the earlier name for Attica*, the province of Middle Greece, in which Athens was situated, Plin. 4, 7, 11; Gell. 14, 6.— `II` *One of the Horae*, Hyg. F. 183.— `III` *A concubine of Nero*, Suet. Ner. 28; Tac. A. 13, 12; Inscr. Orell. 735; 2885. 610#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n609#Actiacus#Actĭăcus, a um, adj. Actium, `I` *relating to Actium* : victoria, **at Actium**, Suet. Aug. 18 : ludi, **the games which Augustus revived at Actium in honor of his victory**, id. Tib. 6 : Phoebus, who had a temple here, Ov. M. 13, 715 : acquor, id. H. 15, 166 : legiones, **which had fought at Actium**, Tac. A. 1, 42. 611#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n610#Actias#Actĭăs, ădis, f. `I` [Acte.] *Attic*, *Athenian*, Verg. G. 4, 463.— `II` [Actium.] *Of Actium* : Cleopatra, **conquered at Actium by Augustus**, Stat. S. 3, 2, 120. 612#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n611#actinophoroe#actīnŏphŏroe, adj. (Gr. `I` *nom. plur.*), = ἀκτινοφόροι (bearing rays), *epithet of the* cochloe, Plin. 32, 11, 53, § 147, v. Jan ad h. l. 613#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n612#actinosus#actīnōsus, a, um ἀκτίς; pr. full of rays, hence, `I` *glorious* : ecclesia, Ambros. in Psa. 41. 614#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n613#actio#actĭo, ōnis, f. ago, `I` *a doing*, *performing*, *acting*, *action*, *act.* `I` In gen.: non modo deos spoliat motu et actione divina, sed etiam homines inertes efficit, Cic. N. D. 1, 37; 2, 16; virtutis laus omnis in actione consistit, id. Off. 1, 6; id. Fin. 5, 19, 54.—With *subject. gen.* : ad eas res parandas, quibus actio vitae continetur, **active**, **practical life**, id. Off. 1, 5 : corporis, id. Div. 1, 32 : mentis, id. N. D. 1, 17; and with *object. gen.* : itaque nec actio rerum illarum ( *the public performance of those things*) apertā petulantiā vacat, id. ib. 1, 35, 127; ib. 1, 43: actio ullius rei, id. Ac. 2, 33, 108; and so plur. : periculosae rerum actiones sunt, Off. 1, 2, 4; hence: actio gratiarum, **the giving of thanks**, id. Fam. 10, 19 (cf.: gratias agere).— `II` Esp. `I.A` *Public functions*, *civil acts*, *proceedings*, or *duties.* `I.A.1` In gen., Cic. Fam. 9, 8: tribunorum, **their official duties**, Liv. 5, 11; so, consularis, id. 4, 55 al. : actiones nostras scriptis mandamus, Cic. Off. 2, 1; Caes. B. C. 1, 5.—Hence *negotiation*, *deliberation* : discessu consulum actio de pace sublata est, Cic. Att. 9. 9.—Esp. `I.A.2` Of judicial proceedings. `I.1.1.a` *An action*, *suit*, *process* ( *in abstr.*), with a *gen.* more precisely defining it, e. g. actio furti, injuriarum; also with *de* : actio de repetundis, de arboribus succisis, etc.: actionem alicui intendere, Cic. Mil. 14 : instituere, **to bring an action against one**, id. Mur. 9 : multis actiones ( *processes*, *suits*) et res ( *the property in suit*) peribant, Liv. 39, 18 al.— `I.1.1.b` *The accusation* ( *in concr.*), *the statement of the crime*, *the indictment*, *charge*, *accusation* : Inde illa actio, OPE CONSILIOQVE TVO FVRTVM AIO FACTVM ESSE, Cic. N. D. 3, 30, 74; cf. id. Caecin. 3; id. de Or. 1, 36, 167.—Hence, in gen., *judicial forms* (the omission of which rendered a suit null and void): actiones Manilianae, *forms relative to purchase and sale;* cf. Cic. de Or. 1, 58, 246: Hostilianae, ib. 1, 57, 245.—Hence, `I.1.1.c` *A pleading of a case* (spoken or written); so Cic. calls his Orats. against Verres, actiones, *pleas*, simply dividing them into *actio prima* and *actio secunda* : actio causae, Cic. Caecin. 2, 4; actiones litium, id. Phil. 9, 5, 11; so, Suet. continuae actiones, Ner. 15: in prima parte actionis, Quint. 10, 1, 20 al. — `I.1.1.d` *Permission for a suit* : dare alicui actionem (which was the right or duty of the praetor or judge), Cic. Verr. 2, 2, 27.— `I.1.1.e` *The judicial management of a suit*, *the trial*, *the day of trial* : prima, altera, tertia, Cic. Verr. 1, 30; 2, 2, 6.— `I.B` *Gesticulation connected with oral delivery.* `I.A.1` Of an orator; *the exterior air* or *bearing*, *the action*, *delivery* : Demosthenem ferunt ei qui quaesivisset quid primum esset in dicendo, actionem; quid secundum, idem et idem tertium respondisse, Cic. Brut. 38; cf. id. de Or. 1, 18; so that it often includes even the voice: actio ejus (Pompeii) habebat et in voce magnum splendorem et in motu summam dignitatem, id. Brut. 68; cf. id. Or. 17: est actio quasi sermo corporis, id. de Or. 3, 59; cf. ib. 2, 17 al.—Hence, also — `I.A.2` Of an actor, *action* : in quo tanta commoveri actio non posset, id. de Or. 3, 26.— `I.C` In dramatic lang., *the action*, *the connection* or *series of events*, *the plot*, in a play: habet enim (fabula) varios actus multasque actiones et consiliorum et temporum, Cic. Fam. 5, 12, 6. 615#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n614#actito#actĭto, āre, `I` *v. freq.* [ago], *to act* or *be employed in*, *often* or *much* (only of judicial or dramatic action): multas privatas causas, Cic. Brut. 70 : tragoedias, id. Rep. 4, 35 : so Tac. H. 3, 62; Suet. Galb. 3; cf. Gell. 9, 6. 616#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n615#Actium#Actĭum, i, n. `I` *A promontory and town in Epirus*, *on the Ambracian Gulf* (now *La Punta*), where Augustus conquered Antony and Cleopatra, 31 B. C., and, in commemoration of it, repaired the temple of Apollo, which existed there, and revived the *Actian* games, Mel. 2, 3, 10; Plin. 4, 1, 2, § 5; Cic. Fam. 16, 6.— `II` *A harbor in Corcyra*, Cic. Att. 7, 2, 3. 617#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n616#actiuncula#actĭuncŭla, ae, f. dim. actio, `I` *a short judicial harangue*, Plin. Ep. 9, 15. 618#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n617#Actius1#Actĭus, a, um, adj. poet. for Actiacus, `I` *pertaining to Actium* : ludi, Verg. A. 3, 280; 8, 675; 704; Hor. Ep. 1, 18, 61; Phoebus, as having *a temple at Actium* (v. Actium), Prop. 4, 6, 67. 619#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n618#Actius2#Actĭus, i, m., `I` *a proper name*, Suet. Tib. 47. 620#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n619#active#actīve, adv., `I` v. the foll. art. *fin.* 621#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n620#activus#actīvus, a, um, adj. ago. `I` *Active* : philosophia, *practical* (opp. to contemplativa): philosophia et contemplativa est et activa; spectat simul agitque, Sen. Ep. 95, 10 : (opp. to spectativus) thesin a causa sic distinguunt, ut illa sit spectativae partis, haec activae, Quint. 3, 5, 11 : (rhetorice) quia maximus ejus usus actu continetur, dicatur activa, id. 2, 18, 5.— `II` In gramm.: verba activa, *which designate transitive action* (opp. *neutra* or *intransitiva*), Charis. p. 138; Diom. p. 326 P. al.— *Adv.* : actīve, in gramm., *actively*, *like a verb active*, Prisc. pp. 794, 799 P. 622#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n621#actor1#actor, ōris, m. id.. `I` *One who drives* or *moves something* : pecoris actor, Ov. H. 1, 95 : habenae, **a slinger**, Stat. Ach. 2, 419.— `II` In gen., *he who does any thing*, *a doer* or *performer* (cf. ago, II.). `I.A` In gen. of every kind of action: ut illum efficeret oratorem verborum actoremque rerum, Cic. de Or. 3, 15, 57 (a translation of the Homer. πρηκτῆρα ἔργων, Il. 9, 443): Cato dux, auctor, actor rerum illarum fuit, id. Sest. 28 *fin.*; so Caes. B. C. 1, 26; Nep. Att. 3, 2 al.— `I.B` In judicial lang., *one who brings an action*, *a plaintiff* : accusatorem pro omni actore et petitore appello, Cic. Part. 32; esp. of lawyers: Moloni Rhodio et actori summo causarum et magistro, id. Brut. 89 *fin.*; so Hor. A. P. 369 al.—Also, *one who conducts a suit*, *an advocate*, Cic. Caec. 1.—Hence, `I.C` At a later period, *an agent* or *attorney;* in gen., an *administrator* or *manager* or *steward*, *overseer* of property or an estate.—So in Tac.: actor publicus, *he who administers the public property*, Ann. 2, 30; 3, 67: actor summarum, *a keeper of accounts* or *cashier*, Suet. Dom. 11, and so often in the Dig.: sub actoribus, *overseers* (of a household), Vulg. Gal. 4, 2.— `I.D` In rhetor. lang., *one who delivers any oral discourse;* and esp. *one who delivers an oration*, *an orator* : inventor, compositor, actor, Cic. Or. 19.— `I.A.2` *A player*, *an actor* : actores secundarum et tertiarum partium, Cic. Div. in Caecil. 15; so id. de Or. 1, 26; id. Q. Fr. 1, 1, 16 (cf. ago, II., and actio, II. C.). 623#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n622#Actor2#Actor, ŏris, m. `I` *A companion of Aeneas*, Verg. A. 9, 500.— `II` *An Auruncan*, ib. 12, 94; 96.—Hence, Actŏ-rĭdes, ae, patron. m., *son* or *grandson of Actor: his son*, *Menoetius*, Ov. F. 2, 39; *his grandson*, *Patroclus*, Ov. Tr. 1, 9, 29; id. M. 13, 273; *Erithos*, id. ib. 5, 79.—In plur. : Actŏrĭdae, i. e. *Eurytus and Cleatus*, *sons of Actor*, *King of Phthia*, id. ib. 8, 308. 624#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n623#actorius1#actōrĭus, a, um, adj., i. q. activus, Tert. An. 14. 625#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n624#Actorius2#Actōrĭus, ĭi, m., `I` *a Roman name*, Suet. Caes. 9 al. 626#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n625#actrix#actrix, īcis, f. actor. `I` *A female plaintiff*, Cod. Th. 7, 16, 41.— `II` *A stewardess*, Inscr. Murat. 913, 6. 627#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n626#actualis#actŭālis, e, adj. id., `I` *active*, *practical*, Macr. Somn. Scip. 2, 17.— *Adv.* : ac-tŭālĭter, *actively*, Myth. Vatic. vol. 3, p. 181 ed. Bod. 628#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n627#actuaria#actŭārĭa, ae, v. 1. actuarius. 629#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n628#actuariolum#actŭārĭŏlum, i, n. dim. actuarius, `I` *a small*, *swift vessel impelled by oars*, *row-boat*, *barge*, Cic. Att. 10, 11, 4; 16, 3, 6; 16, 6, 1. 630#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n629#actuarium#actŭārĭum, ĭi, `I` v. the foll. 631#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n630#actuarius1#actŭārĭus, a, um., adj. ago `I` *that which is* easily *moved*, *swift*, *agile* : navis, **a swift sailer**, Caes. B. G. 5, 1; Sall. Fragm. ap. Non. 535, 1, and Sisenn. ib. 534, 33; Liv. 25, 30: navigium, Caes. B. C. 1, 27; cf.: “actuariae naves sunt, quae velis simul et remis aguntur, ” Isid. Or. 19, 1, 24: also, *abs.* actŭāria, ae, f., or actŭārium, ĭi, n., the same, Cic. Att. 5, 9; cf. Gell. 10, 25: limes, *a road* 12 *feet wide between fields*, Hyg. de Lim. p. 151: canes, *hunting-dogs*, *hounds*, acc. to Vel. Long. 2234 P. 632#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n631#actuarius2#actŭārĭus, ĭi (written by some `I` *actarius*, to distinguish it from the preceding, Vel. Long. 2234 P., and so found in Inscr. Grut. 260; ap. Henzen, 6284), sc. scriba, m. 2. actus, II. B. 1.. `I` *A short-hand writer*, Suet. Caes. 55; Sen. Ep. 33, 9; cf. Lips. Tac. Ann. 5, 4.— `II` *One who writes out accounts*, Petr. 53. 633#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n632#actum#actum, i, v. ago. 634#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n633#actuose#actŭōse, adv., see the foll. art. `I` *fin.* 635#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n634#actuosus#actŭōsus, a, um, adj. actus, `I` *full of activity*, *very active* (with the access. idea of zeal, subjective impulse; diff. from *industrius*, which refers more to the means by which an object is attained, Doed. Syn. 1, 123): virtus actuosa (est), et deus vester nihil agens expers virtutis (est), Cic. N. D. 1, 40; so id. Or. 36, 125; Sen. Ep. 39.—Hence, acc. to Fest. s. v. actus, p. 15, *subst.*, *an actor* or *dancer.* — *Adv.* : actŭōse, *in a lively manner*, *with activity*, Cic. de Or. 3, 26, 102. 636#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n635#actus1#actus, a, um, P. a., from ago. 637#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n636#actus2#actus, ūs, m. ago. `I. A.` *The moving* or *driving of an object*, *impulse*, *motion* : linguae actu, Pacuv. ap. Non. 506, 17: mellis constantior est natura... et cunctantior actus, Lucr. 3, 192 : levi admonitu, non actu, inflectit illam feram, **by driving**, Cic. Rep. 2, 40 : fertur in abruptum magno mons inprobus actu, Verg. A. 12, 687 : pila contorsit violento spiritus actu, Sen. Agam. 432; hominum aut animalium actu vehiculum adhibemus, Cael. Aurel. Tard. 1, 1.— Hence, `I. A..B` Transf. `I. A..B.1` *The right of driving cattle through a place*, *a passage for cattle* : aquae ductus, haustus, iter, actus, Cic. Caec. 26; Ulp. Dig. 8, 3, 1.— `I. A..B.2` *A road between fields; a cart-* or *carriage-way*, Dig. 8, 1, 5; 8, 5, 4; 43, 19, 1 al.—And, `I. A..B.3` *A measure* or *piece of land* (in quo boves *aguntur*, cum aratur, cum impetu justo, Plin. 18, 59): actus minimus, 120 *feet long and* 4 *feet wide* : quadratus, 120 *feet square;* and duplicatus, 240 *feet long and* 120 *feet wide*, Varr. L. L. 5, § 34 Müll.; id. R. R. 1, 10; Paul. ex Fest. p. 17 Müll. Also *a division made by bees in a hive*, Plin. 11, 10, 10, § 22. `II` *The doing* or *performing or a thing*, *an act*, *performance.* `I. A..A` In gen. (so not in Cic.; for Leg. 1, 11, inst. of pravis actibus, is to be read, pravitatibus; but often in the post-Aug. per.): post actum operis, Quint. 2, 18, 1 : in vero actu rei, id. 7, 2, 41 : rhetorice in actu consistit, id. 2, 18, 2 : donec residua diurni actus conficeret, Suet. Aug. 78; so id. Claud. 30: non consenserat actibus eorum, Vulg. Luc. 23, 51.— `I. A..B` Esp. `I. A..B.1` *Public employment*, *business of state*, esp. *judicial* : actus rerum, **jurisdiction**, Suet. Aug. 32; id. Claud. 15, 23; also *absol.* actus, Dig. 39, 4, 16; 40, 5, 41 al.— `I. A..B.2` *The action accompanying oral delivery.* `I. A..1.1.a` Of an orator: motus est in his orationis et actus, Quint. 9, 2, 4; 11, 3, 140.— `I. A..1.1.b` Of an actor: *the representation of a play*, *a part*, *a character*, etc.: neque enim histrioni, ut placeat, peragenda est fabula, modo in quocunque fuerit actu, probetur, Cic. de Sen. 19, 70 : carminum actus, **recital**, Liv. 7, 2 : histrionum actus, Quint. 10, 2, 11 : in tragico quodam actu, cum elapsum baculum cito resumpsisset, Suet. Ner. 24.—Hence, also, *a larger division of a play*, *an act* : primo actu placeo, Ter. Hec. prol. 31 : neque minor quinto, nec sit productior actu Fabula, Hor. A. P. 189, and trop. (in Cic. very often): extremus actus aetatis, Cic. de Sen. 2; id. Marcell. 9: quartus actus improbitatis, Cic. Verr. 2, 2, 6; so id. Phil. 2, 14; id. Fam. 5, 12 al. 638#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n637#actutum#actūtum, adv. “ab actu” (as *astutus* from *astu;* or with *tum* as enclitic, *in der Handlung da*, Corss. Ausspr. II. 849), “id est, celeritate, ” Prisc. 1013 P.; so Hand, s. v. who explains: *uno actu*, *nulla re intercedente*; Lindem. de Adv. Lat. Spec. 4, p. 17, regards it as formed from an obs. vb. actuo, with the meaning *cum multo actu*, *non segniter;* cf.: ait et dicto citius placat, qs. *while in the act of speaking*, Verg. A. 1, 142; cf. Hor. S. 2, 2, 80; `I` *immediately*, *quickly*, *instantly* (in Plaut. very often, more rarely in Ter., and, except in Cic. Phil. 12, 11, 26: Verg. A. 9, 255; Ov. M. 3, 557; id. H. 12, 207; Liv. 29, 14, 5; and Quint. 4, 3, 13, perh. not occurring in the class. per.): ite actutum, Naev. ap. Non. 323, 1: aut hic est aut hic adfore actutum autumo, Pac. ap. Non. 237, 11; Plaut. Am. 1, 1, 198: redibo actutum... id actutum diu est, id. ib. 1, 3, 32; and so id. Curc. 5, 3, 49; id. Cap. 3, 5, 75 al.: vos ite actutum, Att. ap. Non. 357, 13; Ter. Ad. 4, 4, 26; id. Ph. 5, 6, 12; often in late Lat.: si bene aestimo, actutum merebitur, Symm. Et. 1, 41; 2, 64; 3, 43; 5, 35. 639#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n638#acuarius#ăcŭārĭus, i, m. 1. acus, `I` *one who makes needles* or *pins*, Inscr. Orell. 4139. 640#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n639#acula#ăcŭla, ae, f. dim. id., `I` *a little needle*, acc. to Cledon, p. 1896: frigit fricantem corpus acula (lect. dub.), Att. Rib. Trag. Rel. p. 195. 641#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n640#aculeatus#ăcūlĕātus, a, um, adj. aculeus, `I` *furnished with stings* or *prickles*, *thorny*, *prickly.* `I` Lit., of animals and plants: animalia, Plin. 20, 22, 91 : bruchus, Vulg. Jer. 51, 27 : herbae, Plin. 24, 19, 119 : ictus, **a puncture made by a sting**, Plin. 20, 21, 84, § 223.— `II` Fig. `I.A` *Stinging*, *pointed*, *sharp* : istaec... aculeata sunt, animum fodicant, Plaut. Bacch. 1, 1, 30 : litterae, Cic. Att. 14, 18, 1.— `I.B` *Subtle*, *cunning* : contorta et aculeata sophismata, Cic. Ac. 2, 24. 642#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n641#Aculeo#Ăcūlĕo, ōnis, m., `I` *a Roman cognomen in the* gens Furia, Liv. 38, 55, 4.—C. Aculeo, *a famous lawyer*, *friend of L. Licinius Crassus*, Cic. de Or. 1, 43, 191; 2, 1, 2 al. 643#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n642#aculeolus#ăcūlĕŏlus, i, m. dim. aculeus, `I` *a little needle* or *pin* : aculeolos in cochleare tulit, an old reading in Mart. 8, 71, where now *acu levius vix* cochleare, is read. 644#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n643#aculeus#ăcūlĕus, i, m. acc. to Prisc. 618 P. dim. from 1. acus, with the gender changed, like diecula fr. dies, cf. Val. Prob. 1463 P., `I` *a sting.* `I` Lit. `I.A` Of animals: apis aculeum sine clamore ferre non possumus, Cic. Tusc. 2, 22; so Plin. 11, 17, 17: neparum, Cic. Fin. 5, 15 al. —Also, *the spur of fowls*, Col. 8, 2, 8: locustarum, Vulg. Apoc. 9, 10.— `I.B` Of plants, *a spine* or *prickle* : spinarum, Plin. 13, 9, 19 : carduorum, id. 20, 23, 99.— `I.C` Of an arrow or dart, *the point*, Liv. 38, 21, 11.— `II` Fig., *a sting.* `I.A` Of a sharp, cutting remark: pungunt quasi aculeis interrogatiunculis, Cic. Fin. 4, 3; so id. Ac. 2, 31; id. Planc. 24 al.; Liv. 23, 42, 5.— `I.B` Of harsh treatment: aculeos severitatis judicum evellere, Cic. Clu. 55 *fin.*; so id. Cael. 12, 29.— `I.C` Of painful thought or care: meum ille pectus pungit aculeus, quid illi negoti fuerit ante aedīs meas, Plant. Trin. 4, 2, 158: domesticarum sollicitudinum, Cic. Att. 1, 18. 645#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n644#acumen#ăcūmĕn, ĭnis, n. acuo, `I` *a point* to prick or sting with; diff. fr. *cacumen*, which designates merely the summit or extremity of a thing, Doed. Syn. 2, 108. `I` Lit. : tum clupei resonunt et ferri stridit acumen, Enn. ap. Prisc. p. 838 P. (Ann. v. 369 ed. Vahl.): coni, Lucr. 4, 431 : nasi, id. 6, 1193 (i.e. *the pointed contraction of the nose before death;* cf. Bentl. ad Hor. S. 1, 3, 29): stili, Cic. de Or. 1, 33 : ferrum Diana volanti abstulerat jaculo: lignum sine acumine venit, Ov. M. 8, 353; 3, 84.—Hence, also, *the sting of an animal* : scorpii, Cic. Arat. 685 :—auspicium ex acuminibus, *a military omen of victory*, *when the spears stuck in the ground suddenly begin to burn or shine at the points*, Cic. Div. 2, 36, 77, and id. N. D. 2, 3; cf. Liv. 22, 1; 43, 13.—In Plin., of the taste: *sharpness* or *pungency*, 14, 20, 25.— `II` Fig., of the mind, like acies. `I.A` *Acuteness*, *shrewdness*, *keenness*, *acumen* : sermonis leporem, ingeniorum acumen, dicendi copiam, Cic. Fl. 4; so Nep. Alc. 11; Plin. 2, 27, 27, § 97.—Also without a *gen.* : ubi est acumen tuum? Cic. Tusc. 1, 6; so Lucr. ap. Cic. Fam. 5, 14, 2: Empedocles an Stertinium deliret acumen, Hor. Ep. 1, 12, 20.— Poet. also in plur. : serus Graecis admovit acumina chartis, Hor. Ep. 2, 1, 161.— `I.B` *Cunning*, *subtlety* : argutiae et acumen Hyperidis, Cic. Or. 31; so id. de Or. 2, 63.—Also in plur. : dialectici ipsi se compungunt suis acuminibus, id. de Or. 2, 38 : meretricis acumina, Hor. Ep. 1, 17, 55. —Hence, 646#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n645#acuminarius#ăcūmĭnārĭus, a, um, adj. acumen, `I` *good for sharpening* : mola, *for sharpening weapons*, Schol. ad Stat. Th. 3. 647#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n646#acumino#ăcūmĭno, āvi, ātum, 1, v. a. id., `I` *to make pointed*, *to sharpen*, in *verb finit.* : contextum spinae acuminavit in caudam, Lact. Opif. 7, 7.— *Part. perf.* : telum culicis, Plin. 11, 2, 1 : cornu lunae, id. 18, 35, 79 : corpus, id. 11, 24, 28. 648#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n647#acuo#ăcŭo, ui, ūtum, 3, v. a. ( `I` *part. fut.* acuturus, not used) [cf. 2. acer], *to make sharp* or *pointed*, *to sharpen*, *whet.* `I` Lit. : ne stridorem quidem serrae audiunt, cum acuitur, Cic. Tusc. 1, 40; so, ferrum, Verg. A. 8, 386; Hor. C. 1, 2, 21: enses, Ov. M. 15, 776 : gladium, Vulg. Deut. 32, 41 : sagittas, id. Jer. 51, 11.— Poet. : fulmen, Lucr. 6, 278 : dentes, Hor. C. 3, 20, 10; cf. Tib. 4, 3, 3.— `II` Trop. `I.A` First, of the tongue, qs. *to whet*, i. e. *to sharpen*, *exercise*, *improve* : acuere linguam exercitatione dicendi, Cic. Brut. 97 : linguam causis, Hor. Ep. 1, 3, 23; so Vulg. Psa. 139, 4; so in gen.: se, *to exercise one's self*, *to make one's self ready* : acueram me ad exagitandam hanc ejus legationem, Cic. Att. 2, 7 : mentem, ingenium, prudentiam, etc.; *to sharpen* : multa, quae acuant mentem, multa quae obtundant, Cic. Tusc. 1, 33; so id. Brut. 33; id. Phil. 2, 17; id. de Or. 1, 20.— `I.B` Acuere aliquem (with or without ad aliquid), *to spur on*, *incite*, *stir up*, *arouse* : ad crudelitatem, Cic. Lig. 4; id. Fam. 15, 21: illos sat aetas acuet, Ter. Ad. 5, 3, 49; Cic. Rosc. Am. 33, 110: ita duae res, quae languorem afferunt ceteris, illum acuebant, otium et solitudo, id. Off. 3, 1; Liv. 28, 19: curis acuens mortalia corda, Verg. G. 1, 123 : auditisque lupos acuunt balatibus agni, id. ib. 4, 435 : quam Juno his acuit verbis, id. A. 7, 330.— `I.C` Aliquid, *to rouse up*, *kindle*, *excite* (mostly poet.): saevus in armis Aeneas acuit Martem et se suscitat irā, Verg. A. 12, 108 : iram, Vulg. Sap. 5, 21 : studia, Val. Max. 2, 2, *no.* 3.— `I.D` In gramm.: acuere syllabam, *to give an acute accent to* (opp. gravem ponere), Quint. 1, 5, 22; cf. Prisc. Op. Min. 159 Lind.: accentus acutus ideo inventus est, quod acuat sive elevet syllabam.—Hence, ăcūtus, a, um, *P.a.*, *sharpened*, *made pointed;* hence, `I.A` Lit., *sharp*, *pointed* ( *acer* denotes natural sharpness, etc.: *acutus*, that produced by exertion, skill, etc.: sermo acer, *impassioned*, *passionate;* sermo acutus, *pointed*, *acute discourse*): vide ut sit acutus culter probe, Plaut. Mil. 5, 4 : ferrum, Hor. A. P. 304 : cuspis, Verg. A. 5, 208 : gladius, Vulg. Psa. 56, 5 : carex, Verg. G. 3, 231; elementa, i. e. *pointed*, *jagged atoms* (opp. to perplexa, connected), Lucr. 2, 463: nasus, Plaut. Cap. 3, 4, 114 : oculi, **of a pointed shape**, id. Ps. 4, 7, 121 : aures, **pointed**, Hor. C. 2, 19, 4 : saxa, id. ib. 3, 27, 61; so Verg. A. 1, 45.— `I.A.2` Transf. `I.2.2.a` Of the senses themselves, *sharp*, *keen* : oculos acrīs atque cicutos, Cic. Planc. 66 : nares, Hor. S. 1, 3, 29; Cels. 2, 6.— `I.2.2.b` Of objects affecting the senses, *sharp*, *acute;* of the voice, *soprano* or *treble* : inde loci lituus sonitus effudit acutos, Enn. ap. Paul. ex Fest. p. 116 Müll. (Ann. v. 522 ed. Vahl.): hinnitu, Verg. G. 3, 94 : voces, id. Cir. 107; Ov. M. 3, 224: stridore, Hor. C. 1, 34, 15 : vocem ab acutissimo sono usque ad gravissimum sonum recipiunt, **from the highest treble to the lowest base**, Cic. de Or. 1, 59, 251; cf. ib. 3, 57, 216; Somn. Scip. 5; Rep. 6, 18.— `I.2.2.c` In gen., of things affecting the body, of either heat or cold from their similar effects, *keen*, *sharp*, *violent*, *severe* : sol, Hor. Ep. 1, 10, 17 : radii solis, Ov. H. 4, 159 : gelu, Hor. C. 1, 9, 4; cf. Lucr. 1, 495; Verg. G. 1, 93; so, febris, Cels. 2, 4 : morbus, id. 3 (opp. longus), *rapid.— Subst.* with *gen.* : acuta belli, **violent**, **severe misfortunes of war**, Hor. C. 4, 4, 76 (= graves belli molestias).— `I.B` Fig. `I.A.1` Of intellectual qualities, *acute*, *clear-sighted*, *intelligent*, *sagacious* (very freq.): Antisthenes homo acutus magis quam eruditus, Cic. Att. 12, 37; so id. de Or. 1, 51; id. N. D. 1, 16; Nep. Dion. 8, 1: homo ingenio prudentiāque acutissimus, Cic. de Or. 1, 39 : acutae sententiae, id. Opt. Gen. Or. 2, 5 : motus animorum ad excogitandum acuti, id. Or. 1, 113 : studia, id. Gen. 50 : conclusiones, Quint. 2, 20, 5.— `I.A.2` In gramm.: accentus acutus, *the acute accent* (opp. gravis), Prisc. p. 159, ed. Lindem.— *Comp.* Plin. 13, 1, 2.— *Adv.* : ăcūte, *sharply*, *keenly*, *acutely:.* cernere, Lucr. 4, 804; ib. 811: conlecta, Cic. Deiot. 33 : excogitat, Cic. Verr. 4, 147 : respondeo, id. Cael. 17 : scribo, Cic. Verr. 3, 20; so, ăcūtum : cernis, Hor. S. 1, 3, 26 : resonarent, ib. 8, 41 : and, ăcūta : canis ululat, Enn. ap. Fest. p. 9 Müll. (Ann. 346 Vahl.).— *Comp.*, Cic. Inv. 2, 16.— *Sup.*, Cic. Off. 1, 44; Cic. Verr. 3, 20. 649#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n648#acupedius#acūpĕdius, “dicebatur, cui praecipuum erat in currendo acumen pedum, ” `I` *swift of foot*, Paul. ex Fest. p. 9 Müll. [qs. acer + pes; cf. Gr. ὀξύπους, ὠκύπους ]. 650#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n649#acus1#ăcus, ūs, f. cf. 2. acer. `I` *A needle* or *pin*, as being *pointed*, both for common use and ornament:“quasarcinatrix veletiam ornatrix utitur, ” Paul. ex Fest. p. 9 Müll. `I.A` Lit. : mirabar vulnus, quod acu punctum videtur, Cic. Mil. 24.—Hence, acu pingere, *to embroider*, Verg. A. 9, 582; Ov. M. 6, 23; cf. Plin. 8, 48, § 191; Isid. Orig. 19, 22, 22.—Esp. *a hair-pin* : figat acus tortas sustineatque comas, Mart. 14, 24 : foramen acūs, **the eye of a needle**, Vulg. Matt. 19, 24.—Also, *a surgeon's needle*, *a probe*, Cels. 7, 17.—Hence, `I.B` Trop. : acu rem tangere, *to touch the thing with a needle;* in Engl. phrase, *to hit the nail on the head*, Plaut. Rud. 5, 2, 19; so, to denote careful and successful effort: si acum quaereres, acum invenisses, id. Men. 2, 1, 13.— `II` *The tongue of a buckle*, Treb. Poll. Claud. 14.— `III` I. q. acus, ĕris, Col. 2, 10, 40.— `IV` *An implement of husbandry*, Pall. 1, 43, 2. 651#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n650#acus2#ăcus, ĕris, n. (also, ūs, f., v. 1. acus, III.) [kindred with acus, ūs, Goth. `I` *ahana*, old Norse *agn*, old Germ. *Agana* ], = ἄχυρον, *the husk of grain and of pulse; chaff*, Cato, R. R. 54, 2; Varr. R. R. 1, 52; 57; 3, 9, 8. 652#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n651#acus3#ăcus, i, m. 1. acus, `I` *a kind of sea-fish with a pointed snout*, *the hornpike* or *gar-pike* (Gr. βελόνη): acus sive belone unus piscium, etc., Plin. 9, 51, 76, § 166 : et satius tenues ducere credis acos, Mart. 10, 37, 6; cf. Plin. 32, 11, 53, § 145, where *belonae* again occurs. (Some read *una* for *unus* in the passage from Plin., and *acūs* for *acos* in Mart., as if these forms belonged to 1. acus.) 653#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n652#Acusilas#Ăcūsĭlas, ae, m. from Ἀκουσίλαος, `I` *an Argive historian*, Cic. de Or. 2, 12, 53. 654#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n653#acutalis#ăcūtālis, e, adj. acutus, `I` *pointed* : terminus, Front. Col. p. 132 Goes. 655#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n654#acutarus#ăcūtārus (for `I` *acutarius*), a, um, adj. id., *that sharpens instruments* : acutarus taber, Ins. ap. Henzen. 7216. 656#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n655#acutatus#ăcūtātus, a, um, adj. id., `I` *sharpened* : sagittæ, Veg. 1, 22, 4. 657#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n656#acute#ăcūte, adv., v. acuo, `I` *P. a. fin.* 658#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n657#acutor#ăcūtor, ōris, m. acuo, `I` *one that sharpens*, *a sharpener*, Not. Tir. p. 120. 659#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n658#acutule#ăcūtŭle, adv., see the foll. art. `I` *fin.* 660#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n659#acutulus#ăcūtŭlus, a, um, `I` *adj. dim.* [acutus], *somewhat pointed*, *acute*, or *subtile* : conclusiones, * Cic. N. D. 3, 7, 18: doctores, Gell. 17, 5.— *Adv.* : ăcūtŭle, *somewhat sharply*, Aug. Conf. 3, 7. 661#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n660#acutum#ăcūtum, adv., v. acuo, P. a. 662#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n661#acutus#ăcūtus, a, um, v. acuo, P. a. 663#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n662#acva#acva and acvarivs, in Inscrr. for aqua and aquarius. 664#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n663#acylos#ăcŭlos, i, f., = ἄκυλος, `I` *the acorn of the holm-oak* (ilex), Plin. 16, 6, 8, § 19 (cf. Hom. Od. 10, 242). 665#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n664#acyrologia#ăcȳrŏlŏgĭa, ae, f., = ἀκυρολογία, in rhetoric, `I` *an impropriety of speech;* e. g.: sperare for timere, Serv. ad Verg. A. 4, 419 (in pure Lat. *improprium* or *impropria dictio* is used instead of it: (quod proprietati est contrarium) id apud nos *improprium*, ἄκυρον apud Graecos vocatur; quale est *tantum sperare dolorem*; Quint. 8, 2, 3; cf. Don. ap. Lind. Corp. Gr. 1, 28; Charis. p. 242; Diom. 2, p. 444). 666#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n665#ad#ad, prep. with acc. (from the fourth century after Christ written also at; Etrusc. suf. -a; Osc. az; Umbr. and Old Lat. ar, as in Eug. Tab., in S. C. de Bacch., as arveho for adveho; arfuerunt, arfuisse, for adfuerunt, etc.; arbiter for adbiter; so, ar me advenias, Plant. Truc. 2, 2, 17; cf. Prisc. 559 P.; Vel. Long. 2232 P.; Fabretti, Glos. Ital. col. 5) [cf. Sanscr. adhi; Goth. and Eng. at; Celt. pref. ar, as armor, i.e. ad mare; Rom. a]. `I` As antith. to *ab* (as *in* to *ex*), in a progressive order of relation, ad denotes, first, the direction toward an object; then the reaching of or attaining to it; and finally, the being at or near it. `I.A` In space. `I.A.1` Direction toward, *to*, *toward*, and first, `I.1.1.a` Horizontally: fugere ad puppim colles campique videntur, **the hills and fields appear to fly toward the ship**, Lucr. 4, 390 : meridie umbrae cadunt ad septentrionem, ortu vero ad occasum, *to* or *toward the north and west*, Plin. 2, 13, and so often of the geog. position of a place in reference to the points of compass, with the verbs *jacere*, *vergere*, *spectare*, etc.: Asia jacet ad meridiem et austrum, Europa ad septentriones et aquiionem, Varr. L. L. 5, § 31 Müll.; and in Plin. very freq.: Creta ad austrum... ad septentrionem versa, 4, 20: ad Atticam vergente, 4, 21 al.—Also trop.: animus alius ad alia vitia propensior, Cic. Tusc. 4, 37, 81.— `I.1.1.b` In a direction upwards (esp. in the poets, very freq.): manusque sursum ad caelum sustulit, Naev. ap. Non. 116, 30 (B. Pun. p. 13, ed. Vahl.): manus ad caeli templa tendebam lacrimans, Enn. ap. Cic. Div. 1, 20, 40 (Ann. v. 50 ed. Vahl.); cf.: duplices tendens ad sidera palmas, Verg. A. 1, 93 : molem ex profundo saxeam ad caelum vomit, Att. ap. Prisc. 1325 P.: clamor ad caelum volvendus, Enn. ap. Varr. L. L. 7, § 104 Müll. (Ann. v. 520 ed. Vahl.) (cf. with this: tollitur in caelum clamor, Enn. ap. Macr. S. 6, 1, or Ann. v. 422): ad caelumque ferat flammai fulgura rursum, of Aetna, Lucr. 1, 725; cf. id. 2, 191; 2, 325: sidera sola micant; ad quae sua bracchia tendens, etc., Ov. M. 7, 188 : altitudo pertingit ad caelum, Vulg. Dan. 4, 17.— `I.1.1.c` Also in the direction downwards (for the usu. *in*): tardiore semper ad terras omnium quae geruntur in caelo effectu cadente quam visu, Plin. 2, 97, 99, § 216. `I.A.2` The point or goal at which any thing arrives. `I.1.1.a` Without reference to the space traversed in passing, *to*, *toward* (the most common use of this prep.): cum stupro redire ad suos popularīs, Naev. ap. Fest. p. 317 Müll. (B. Pun. p. 14 ed. Vahl.): ut ex tam alto dignitatis gradu ad superos videatur potius quam ad inferos pervenisse, Cic. Lael. 3, 12 : ad terras decidat aether, Lucan. 2, 58. —Hence, With verbs which designate going, coming, moving, bearing, bringing near, adapting, taking, receiving, calling, exciting, admonishing, etc., when the verb is compounded with *ad* the prep. is not always repeated, but the constr. with the dat. or acc. employed; cf. Rudd. II. pp. 154, 175 n. (In the ante-class. per., and even in Cic., *ad* is generally repeated with most verbs, as, ad eos accedit, Cic. Sex. Rosc. 8: ad Sullam adire, id. ib. 25 : ad se adferre, Cic. Verr. 4, 50 : reticulum ad narīs sibi admovebat, id. ib. 5, 27 : ad laborem adhortantur, id. de Sen. 14 : T. Vectium ad se arcessit, Cic. Verr. 5, 114; but the poets of the Aug. per., and the historians, esp. Tac., prefer the dative; also, when the compound verb contains merely the idea of approach, the constr. with *ad* and the acc. is employed; but when it designates increase, that with the dat. is more usual: accedit ad urbem, *he approaches the city;* but, accedit provinciae, *it is added to the province.*)— Ad me, te, se, for domum meam, tuam, suam (in Plaut. and Ter. very freq.): oratus sum venire ad te huc, Plaut. Mil. 5, 1, 12 : spectatores plaudite atque ite ad vos comissatum, id. Stich. *fin.* : eamus ad me, Ter. Eun. 3, 5, 64 : ancillas traduce huc ad vos, id. Heaut. 4, 4, 22 : transeundumst tibi ad Menedemum, id. 4, 4, 17 : intro nos vocat ad sese, tenet intus apud se, Lucil. ap. Charis. p. 86 P.: te oro, ut ad me Vibonem statim venias, Cic. Att. 3, 3; 16, 10 al.— Ad, with the name of a deity in the *gen.*, is elliptical for ad templum or aedem (cf.: Thespiadas, quae ad aedem Felicitatis sunt, Cic. Verr. 4, 4; id. Phil. 2, 35: in aedem Veneris, Plaut. Poen. 1, 2, 120; in aedem Concordiae, Cic. Cat. 3, 9, 21; 2, 6, 12): ad Dianae, **to the temple of**, Ter. Ad. 4, 2, 43 : ad Opis, Cic. Att. 8, 1, 14 : ad Castoris, id. Quint. 17 : ad Juturnae, id. Clu. 101 : ad Vestae, Hor. S. 1, 9, 35 al. : cf. Rudd. II. p. 41, n. 4, and p. 334.— With verbs which denote a giving, sending, informing, submitting, etc., it is used for the simple dat. (Rudd. II. p. 175): litteras dare *ad* aliquem, *to send* or *write one a letter;* and: litteras dare *alicui*, *to give a letter to one;* hence Cic. never says, like Caesar and Sall., alicui scribere, which strictly means, *to write for one* (as a receipt, etc.), but always mittere, scribere, perscribere *ad* aliquem: postea ad pistores dabo, Plaut. As. 3, 3, 119 : praecipe quae ad patrem vis nuntiari, id. Capt. 2, 2, 109 : in servitutem pauperem ad divitem dare, Ter. Ph. 4, 3, 48 : nam ad me Publ. Valerius scripsit, Cic. Fam. 14, 2 *med.* : de meis rebus ad Lollium perscripsi, id. ib. 5, 3 : velim domum ad te scribas, ut mihi tui libri pateant, id. Att. 4, 14; cf. id. ib. 4, 16: ad primam (sc. epistulam) tibi hoc scribo, **in answer to your first**, id. ib. 3, 15, 2 : ad Q. Fulvium Cons. Hirpini et Lucani dediderunt sese, Liv. 27, 15, 1; cf. id. 28, 22, 5.—Hence the phrase: mittere or scribere librum ad aliquem, *to dedicate a book to one* (Greek, προσφωνεῖν): has res ad te scriptas, Luci, misimus, Aeli, Lucil. Sat. 1, ap. Auct. Her. 4, 12: quae institueram, ad te mittam, Cic. Q. Fr. 3, 5 : ego interea admonitu tuo perfeci sane argutulos libros ad Varronem; and soon after: mihi explices velim, maneasne in sententia, ut mittam ad eum quae scripsi, Cic. Att. 13, 18; cf. ib. 16; Plin. 1, 19.—So in titles of books: M. Tullii Ciceronis ad Marcum Brutum Orator; M. T. Cic. ad Q. Fratrem Dialogi tres de Oratore, etc.—In the titles of odes and epigrams *ad* aliquem signifies *to*, *addressed to.* —( ε) With names of towns after verbs of motion, ad is used in answer to the question Whither? instead of the simple *acc.;* but commonly with this difference, that ad denotes *to the vicinity of*, *the neighborhood of* : miles ad Capuam profectus sum, quintoque anno post ad Tarentum, Cic. de Sen. 4, 10; id. Fam. 3, 81: ad Veios, Liv. 5, 19; 14, 18; cf. Caes. B. G. 1, 7; id. B. C. 3, 40 al.—Ad is regularly used when the proper name has an appellative in apposition to it: ad Cirtam oppidum iter constituunt, Sall. J. 81, 2; so Curt. 3, 1, 22; 4, 9, 9; or when it is joined with usque, Cic. Verr. 2, 1, 34, § 87; id. Deiot, 7, 19.— (When an adjective is added, the simple acc. is used poet., as well as with *ad* : magnum iter ad doctas proficisci cogor Athenas, Prop. 3, 21, 1; the simple acc., Ov. H. 2, 83: doctas jam nunc eat, inquit, Athenas).—( ζ) With verbs which imply a hostile movement toward, or protection in respect to any thing, *against* = adversus: nonne ad senem aliquam fabricam fingit? Ter. Heaut. 3, 2, 34 : Lernaeas pugnet ad hydras, Prop. 3, 19, 9 : neque quo pacto fallam, nec quem dolum ad eum aut machinam commoliar, old poet in Cic. N. D. 3, 29, 73: Belgarum copias ad se venire vidit, Caes. B. G. 2, 5; 7, 70: ipse ad hostem vehitur, Nep. Dat. 4, 5; id. Dion. 5, 4: Romulus ad regem impetus facit (a phrase in which *in* is commonly found), Liv. 1, 5, 7, and 44, 3, 10: aliquem ad hostem ducere, Tac. A. 2, 52 : clipeos ad tela protecti obiciunt, Verg. A. 2, 443 : munio me ad haec tempora, Cic. Fam. 9, 18 : ad hos omnes casus provisa erant praesidia, Caes. B. G. 7, 65; 7, 41; so with nouns: medicamentum ad aquam intercutem, Cic. Off. 3, 24 : remedium ad tertianam, Petr. Sat. 18 : munimen ad imbrīs, Verg. G. 2, 352 : farina cum melle ad tussim siccam efficasissima est, Plin. 20, 22, 89, § 243 : ad muliebre ingenium efficaces preces, Liv. 1, 9; 1, 19 (in these two passages *ad* may have the force of *apud*, Hand).—( η) The repetition of *ad* to denote the direction to a place and to a person present in it is rare: nunc tu abi ad forum ad herum, Plaut. As. 2, 2, 100; cf.: vocatis classico ad concilium militibus ad tribunos, Liv. 5 47.—(The distinction between *ad* and *in* is given by Diom. 409 P., thus: *in* forum ire est in ipsum forum intrare; *ad* forum autem ire, in locum foro proximum; ut *in* tribunal et *ad* tribunal venire non unum est; quia ad tribunal venit litigator, in tribunal vero praetor aut judex; cf. also Sen. Ep. 73, 14, deus ad homines venit, immo, quod propius est, in homines venit.)— `I.1.1.b` The terminus, with ref. to the space traversed, *to*, *even to*, with or without *usque*, Quint. 10, 7, 16: ingurgitavit usque ad imum gutturem, Naev. ap. Non. 207, 20 (R ib. Com. Rel. p. 30): dictator pervehitur usque ad oppidum, Naev. ap. Varr. L. L. 5, § 153 Müll. (B. Pun. p. 16 ed. Vahl.): via pejor ad usque Baii moenia, Hor. S. 1, 5, 96; 1, 1, 97: rigidum permanat frigus ad ossa, Lucr. 1, 355; 1, 969: cum sudor ad imos Manaret talos, Hor. S. 1, 9, 10 : ut quantum posset, agmen ad mare extenderet, Curt. 3, 9, 10 : laeva pars ad pectus est nuda, id. 6, 5, 27 al. —Hence the Plinian expression, petere aliquid (usque) ad aliquem, *to seek something everywhere*, *even with one* : ut ad Aethiopas usque peteretur, Plin. 36, 6, 9, § 51 (where Jan now reads ab Aethiopia); so, vestīs ad Seras peti, id. 12, 1, 1.— Trop. : si quid poscam, usque ad ravim poscam, Plaut. Aul. 2, 5, 10 : deverberāsse usque ad necem, Ter. Phorm. 2, 2, 13; without usque: hic ad incitas redactus, Plaut. Trin. 2, 4, 136; 4, 2, 52; id. Poen. 4, 2, 85; illud ad incitas cum redit atque internecionem, Lucil. ap. Non. 123, 20: virgis ad necem caedi, Cic. Verr. 2, 3, 29, § 70; so Hor. S. 1, 2, 42; Liv. 24, 38, 9; Tac. A. 11, 37; Suet. Ner. 26; id. Dom. 8 al. `I.A.3` Nearness or proximity in gen. = apud, *near to*, *by*, *at*, *close by* (in anteclass. per. very freq.; not rare later, esp. in the historians): pendent peniculamenta unum ad quemque pedum, *trains are suspended at each foot*, Enn. ap. Non. 149, 33 (Ann. v. 363 ed. Vahl.): ut in servitute hic ad suum maneat patrem, Plaut. Capt. prol. 49; cf. id. ib. 2, 3, 98; 3, 5, 41: sol quasi flagitator astat usque ad ostium, **stands like a creditor continually at the door**, id. Most. 3, 2, 81 (cf. with same force, Att. ap. Non. 522, 25; apud ipsum astas): ad forīs adsistere, Cic. Verr. 1, 66; id. Arch. 24: astiterunt ad januam, Vulg. Act. 10, 17 : non adest ad exercitum, Plaut. Am. 1, 3, 6; cf. ib. prol. 133: aderant ad spectaculum istud, Vulg. Luc. 23, 48 : has (testas) e fenestris in caput Deiciunt, qui prope ad ostium adspiraverunt, Lucil. ap. Non. 288, 31: et nec opinanti Mors ad caput adstitit, Lucr. 3, 959 : quod Romanis ad manum domi supplementum esset, **at hand**, Liv. 9, 19, 6 : haec arma habere ad manum, Quint. 12, 5, 1 : dominum esse ad villam, Cic. Sull. 20; so Cic. Verr. 2, 21: errantem ad flumina, Verg. E. 6, 64; Tib. 1, 10, 38; Plin. 7, 2, § 12; Vitr. 7, 14; 7, 12; and ellipt. (cf. supra, 2. γ): pecunia utinam ad Opis maneret! Cic. Phil. 1, 17.—Even of persons: qui primum pilum ad Caesarem duxerat (for apud), Caes. B. G. 6, 38; so id. ib. 1, 31; 3, 9; 5, 53; 7, 5; id. B. C. 3, 60: ad inferos poenas parricidii luent, **among**, Cic. Phil. 14, 13 : neque segnius ad hostes bellum apparatur, Liv. 7, 7, 4 : pugna ad Trebiam, ad Trasimenum, ad Cannas, etc., for which Liv. also uses the *gen.* : si Trasimeni quam Trebiae, si Cannarum quam Trasimeni pugna nobilior esset, 23, 43, 4.—Sometimes used to form the name of a place, although written separately, e. g. ad Murcim, Varr. L. L. 5, § 154 : villa ad Gallinas, a villa on the Flaminian Way, Plin. 15, 30, 40, § 37 : ad urbem esse (of generals), *to remain outside the city* (Rome) *until permission was given for a triumph* : “Esse ad urbem dicebantur, qui cum potestate provinciali aut nuper e provincia revertissent, aut nondum in provinciam profecti essent... solebant autem, qui ob res in provincia gestas triumphum peterent, extra urbem exspectare, donec, lege lata, triumphantes urbem introire possent, ” Manut. ad Cic. Fam. 3, 8.—So sometimes with names of towns and verbs of rest: pons, qui erat ad Genavam, Caes. B. G. 1, 7 : ad Tibur mortem patri minatus est, Cic. Phil. 6, 4, 10 : conchas ad Caietam legunt, id. Or. 2, 6 : ad forum esse, **to be at the market**, Plaut. Ps. 4, 7, 136; id. Most. 3, 2, 158; cf. Ter. Ph. 4, 2, 8; id. And. 1, 5, 19.—Hence, adverb., ad dextram (sc. manum, partem), ad laevam, ad sinistram, *to the right*, *to the left*, or *on the right*, *on the left* : ad dextram, Att. Rib. Trag. Rel. p. 225; Plaut. Poen. 3, 4, 1; Ter. Ad. 4, 2, 44; Cic. Univ. 13; Caes. B. C. 1, 69: ad laevam, Enn. Rib. Trag. Rel. p. 51; Att. ib. p. 217: ad sinistram, Ter. Ad. 4, 2, 43 al.: ad dextram... ad laevam, Liv. 40, 6; and with an ordinal number: cum plebes ad tertium milliarium consedisset, **at the third milestone**, Cic. Brut. 14, 54, esp. freq. with *lapis* : sepultus ad quintum lapidem, Nep. Att. 22, 4; so Liv. 3, 69 al.; Tac. H. 3, 18; 4, 60 (with *apud*, Ann. 1, 45; 3, 45; 15, 60) al.; cf. Rudd. II. p. 287. `I.B` In time, analogous to the relations given in A. `I.A.1` Direction toward, i. e. approach to a definite point of time, *about*, *toward* : domum reductus ad vesperum, **toward evening**, Cic. Lael. 3, 12 : cum ad hiemem me ex Cilicia recepissem, **toward winter**, id. Fam. 3, 7.— `I.A.2` The limit or boundary to which a space of time extends, with and without *usque*, *till*, *until*, *to*, *even to*, *up to* : ego ad illud frugi usque et probus fui, Plaut. Most. 1, 2, 53 : philosophia jacuit usque ad hanc aetatem, Cic. Tusc. 1, 3, 5; id. de Sen. 14: quid si hic manebo potius ad meridiem, Plaut. Most. 3, 1, 55; so id. Men. 5, 7, 33; id. Ps. 1, 5, 116; id. As. 2, 1, 5: ad multam noctem, Cic. de Sen. 14 : Sophocles ad summam senectutem tragoedias fecit, id. ib. 2; cf. id. Rep. 1, 1: Alexandream se proficisci velle dixit (Aratus) remque integram ad reditum suum jussit esse, id. Off. 2, 23, 82 : bestiae ex se natos amant ad quoddam tempus, id. Lael. 8; so id. de Sen. 6; id. Somn. Sc. 1 al. —And with *ab* or *ab-usque*, to desig. the whole period of time passed away: ab hora octava ad vesperum secreto collocuti sumus, Cic. Att. 7, 8 : usque ab aurora ad hoc diei, Plaut. Poen. 1, 2, 8.— `I.A.3` Coincidence with a point of time, *at*, *on*, *in*, *by* : praesto fuit ad horam destinatam, **at the appointed hour**, Cic. Tusc. 5, 22 : admonuit ut pecuniam ad diem solverent, **on the day of payment**, id. Att. 16, 16 A: nostra ad diem dictam fient, id. Fam. 16, 10, 4; cf. Cic. Verr. 2, 2, 5: ad lucem denique arte et graviter dormitare coepisse, *at* (not toward) *daybreak*, id. Div. 1, 28, 59; so id. Att. 1, 3, 2; 1, 4, 3; id. Fin. 2, 31, 103; id. Brut. 97, 313: ad id tempus, Caes. B. C. 1, 24; Sall. J. 70, 5; Tac. A. 15, 60; Suet. Aug. 87; Domit. 17, 21 al. `I.C` The relations of number. `I.A.1` An approximation *to* a sum designated, *near*, *near to*, *almost*, *about*, *toward* (cf. Gr. ἐπί, πρός with acc. and the Fr. *près de*, *à peu près*, *presque*) = *circiter* (Hand, Turs. I. p. 102): ad quadraginta eam posse emi minas, Plaut. Ep. 2, 2, 111 : nummorum Philippūm ad tria milia, id. Trin. 1, 2, 115; sometimes with *quasi* added: quasi ad quadraginta minas, **as it were about**, id. Most. 3, 1, 95; so Ter. Heaut. 1, 1, 93: sane frequentes fuimus omnino ad ducentos, Cic. Q. Fr. 2, 1 : cum annos ad quadraginta natus esset, id. Clu. 40, 110 : ad hominum milia decem, Caes. B. G. 1, 4 : oppida numero ad duodecim, vicos ad quadringentos, id. ib. 1, 5.—In the histt. and post-Aug. authors *ad* is added adverbially in this sense (contrary to Gr. usage, by which ἀμφί, περί, and εἰς with numerals retain their power as prepositions): ad binum milium numero utrinque sauciis factis, Sisenn. ap. Non. 80, 4: occisis ad hominum milibus quattuor, Caes. B. G. 2, 33 : ad duorum milium numero ceciderunt, id. B. C. 3, 53 : ad duo milia et trecenti occisi, Liv. 10, 17, 8; so id. 27, 12, 16; Suet. Caes. 20; cf. Rudd. II. p. 334.— `I.A.2` The *terminus*, the limit, *to*, *unto*, *even to*, a designated number (rare): ranam luridam conicere in aquam usque quo ad tertiam partem decoxeris, Varr. R. R. 1, 2, 26; cf. App. Herb. 41: aedem Junonis ad partem dimidiam detegit, **even to the half**, Liv. 42, 3, 2 : miles (viaticum) ad assem perdiderat, **to a farthing**, **to the last farthing**, Hor. Ep. 2, 2, 27; Plin. Ep. 1, 15: quid ad denarium solveretur, Cic. Quint. 4.—The phrase omnes ad unum or ad unum omnes, or simply ad unum, means lit. *all to one*, i. e. *all together*, *all without exception;* Gr. οἱ καθ' ἕνα πάντες (therefore the gender of unum is changed according to that of omnes): praetor omnes extra castra, ut stercus, foras ejecit ad unum, Lucil. ap. Non. 394, 22: de amicitia omnes ad unum idem sentiunt, Cic. Lael. 23 : ad unum omnes cum ipso duce occisi sunt, Curt. 4, 1, 22 al. : naves Rhodias afflixit ita, ut ad unam omnes constratae eliderentur, Caes. B. C. 3, 27; onerariae omnes ad unam a nobis sunt exceptae, Cic. Fam. 12, 14 (cf. in Gr. οἱ καθ' ἕνα; in Hebr., Exod. 14, 28).— *Ad unum* without *omnes* : ego eam sententiam dixi, cui sunt assensi ad unum, Cic. Fam. 10, 16 : Juppiter omnipotens si nondum exosus ad unum Trojanos, Verg. A. 5, 687. `I.D` In the manifold relations of one object to another. `I.A.1` That in respect of or in regard to which a thing avails, happens, or is true or important, *with regard to*, *in respect of*, *in relation to*, *as to*, *to*, *in.* `I.1.1.a` With *verbs* : ad omnia alia aetate sapimus rectius, **in respect to all other things we grow wiser by age**, Ter. Ad. 5, 3, 45 : numquam ita quisquam bene ad vitam fuat, id. ib. 5, 4, 1 : nil ibi libatum de toto corpore (mortui) cernas ad speciem, nil ad pondus, **that nothing is lost in form or weight**, Lucr. 3, 214; cf. id. 5, 570; Cic. Verr. 2, 1, 21, § 58; id. Mur. 13, 29: illi regi Cyro subest, ad immutandi animi licentiam, crudelissimus ille Phalaris, *in that Cyrus*, *in regard to the liberty of changing his disposition* (i. e. not in reality, but inasmuch as he is at liberty to lay aside his good character, and assume that of a tyrant), *there is concealed another cruel Phalaris*, Cic. Rep. 1, 28: nil est ad nos, **is nothing to us**, **concerns us not**, Lucr. 3, 830; 3, 845: nil ad me attinet, Ter. Ad. 1, 2, 54 : nihil ad rem pertinet, Cic. Caecin. 58; and in the same sense elliptically: nihil ad Epicurum, id. Fin. 1, 2, 5; id. Pis. 68: Quid ad praetorem? Cic. Verr. 1, 116 (this usage is not to be confounded with that under 4.).— `I.1.1.b` With *adjectives* : ad has res perspicax, Ter. Heaut. 2, 3, 129 : virum ad cetera egregium, Liv. 37, 7, 15 : auxiliaribus ad pugnam non multum Crassus confidebat, Caes. B. G. 3, 25 : ejus frater aliquantum ad rem est avidior, Ter. Eun. 1, 2, 51; cf. id. And. 1, 2, 21; id. Heaut. 2, 3, 129: ut sit potior, qui prior ad dandum est, id. Phorm. 3, 2, 48 : difficilis (res) ad credendum, Lucr. 2, 1027 : ad rationem sollertiamque praestantior, Cic. N. D. 2, 62; so id. Leg. 2, 13, 33; id. Fin. 2, 20, 63; id. Rosc. Am. 30, 85; id. Font. 15; id. Cat. 1, 5, 12; id. de Or. 1, 25, 113; 1, 32, 146; 2, 49, 200; id. Fam. 3, 1, 1; Liv. 9, 16, 13; Tac. A. 12, 54 al.— `I.1.1.c` With *nouns* : prius quam tuum, ut sese habeat, animum ad nuptias perspexerit, **before he knew your feeling in regard to the marriage**, Ter. And. 2, 3, 4 (cf. Gr. ὅπως ἔχει τις πρός τι): mentis ad omnia caecitas, Cic. Tusc. 3, 5, 11 : magna vis est fortunae in utramque partem vel ad secundas res vel ad adversas, id. Off. 2, 6; so id. Par. 1: ad cetera paene gemelli, Hor. Ep. 1, 10, 3.—So with acc. of gerund instead of the *gen.* from the same vb.: facultas ad scribendum, instead of scribendi, Cic. Font. 6; facultas ad agendum, id. de Imp. Pomp. 1, 2 : cf. Rudd. II. p. 245.— `I.1.1.d` In gramm.: nomina ad aliquid dicta, *nouns used in relation to something*, i. e. *which derive their significance from their relation to another object* : quae non possunt intellegi sola, ut pater, mater; jungunt enim sibi et illa propter quae intelleguntur, Charis. 129 P.; cf. Prisc. 580 ib.— `I.A.2` With words denoting measure, weight, manner, model, rule, etc., both prop. and fig., *according to*, *agreeably to*, *after* (Gr. κατά, πρός): columnas ad perpendiculum exigere, Cic. Mur. 77 : taleis ferreis ad certum pondus examinatis, Caes. B. G. 5, 12 : facta sunt ad certam formam. Lucr. 2, 379: ad amussim non est numerus, Varr. 2, 1, 26 : ad imaginem facere, Vulg. Gen. 1, 26 : ad cursus lunae describit annum, Liv. 1, 19 : omnia ad diem facta sunt, Caes. B. G. 2, 5 : Id ad similitudinem panis efficiebant, id. B. C. 3, 48; Vulg. Gen. 1, 26; id. Jac. 3, 9: ad aequos flexus, **at equal angles**, Lucr. 4, 323 : quasi ad tornum levantur, *to* or *by the lathe*, id. 4, 361: turres ad altitudiem valli, Caes. B. G. 5, 42; Liv. 39, 6: ad eandem crassitudinem structi, id. 44, 11 : ad speciem cancellorum scenicorum, **with the appearance of**, **like**, Varr. R. R. 3, 5, 8 : stagnum maris instar, circumseptum aedificiis ad urbium speciem, Suet. Ner. 31 : lascivum pecus ludens ad cantum, Liv. Andron. Rib. Trag. Rel. p. 1 : canere ad tibiam, Cic. Tusc. 4, 2 : canere ad tibicinem, id. ib. 1, 2 (cf.: in numerum ludere, Verg. E. 6, 28; id. G. 4, 175): quod ad Aristophanis lucernam lucubravi, Varr. L. L. 5, § 9 Müll.: carmen castigare ad unguem, *to perfection* (v. unguis), Hor. A. P. 294: ad unguem factus homo, **a perfect gentleman**, id. S. 1, 5, 32 (cf. id. ib. 2, 7, 86): ad istorum normam sapientes, Cic. Lael. 5, 18; id. Mur. 3: Cyrus non ad historiae fidem scriptus, sed ad effigiem justi imperii, id. Q. Fr. 1, 1, 8 : exercemur in venando ad similitudinem bellicae disciplinae, id. N. D. 2, 64, 161 : so, ad simulacrum, Liv. 40, 6 : ad Punica ingenia, id. 21, 22 : ad L. Crassi eloquentiam, Cic. Var. Fragm. 8 : omnia fient ad verum, Juv. 6, 324 : quid aut ad naturam aut contra sit, Cic. Fin. 1, 9, 30 : ad hunc modum institutus est, id. Tusc. 2, 3; Caes. B. G. 2, 31; 3, 13: ad eundem istunc modum, Ter. Ad. 3, 3, 70 : quem ad modum, q. v.: ad istam faciem est morbus, qui me macerat, **of that kind**, Plaut. Cist. 1, 1, 73; id. Merc. 2, 3, 90; cf. 91: cujus ad arbitrium copia materiai cogitur, Lucr. 2, 281 : ad eorum arbitrium et nutum totos se fingunt, **to their will and pleasure**, Cic. Or. 8, 24; id. Quint. 71: ad P. Lentuli auctoritatem Romā contendit, id. Rab. Post. 21 : aliae sunt legati partes, aliae imperatoris: alter omnia agere ad praescriptum, alter libere ad summam rerum consulere debet, Caes. B. C. 3, 51 : rebus ad voluntatem nostram fluentibus, Cic. Off. 1, 26 : rem ad illorum libidinem judicārunt, id. Font. 36 : ad vulgi opinionem, id. Off. 3, 21.—So in later Lat. with *instar* : ad instar castrorum, Just. 36, 3, 2 : scoparum, App. M. 9, p. 232 : speculi, id. ib. 2, p. 118: ad hoc instar mundi, id. de Mundo, p. 72.—Sometimes, but very rarely, ad is used *absol.* in this sense (so also very rarely κατά with acc., Xen. Hell. 2, 3; Luc. Dial. Deor. 8): convertier ad nos, *as we* (are turned), Lucr. 4, 317: ad navīs feratur, **like ships**, id. 4, 897 Munro. —With *noun* : ad specus angustiac vallium, **like caves**, Caes. B. C. 3, 49.—Hence, `I.A.3` With an object which is the cause or reason, in conformity to which, from which, or for which, any thing is or is done. `I.1.1.a` The moving cause, *according to*, *at*, *on*, *in consequence of* : cetera pars animae paret et ad numen mentis momenque movetur, Lucr. 3, 144 : ad horum preces in Boeotiam duxit, **on their entreaty**, Liv. 42, 67, 12 : ad ea Caesar veniam ipsique et conjugi et fratribus tribuit, *in consequence of* or *upon this*, *he*, etc., Tac. Ann. 12, 37.— `I.1.1.b` The final cause, or the object, end, or aim, for the attainment of which any thing, is done, is designed, or, is fitted or adapted (very freq.), *to*, *for*, *in order to.* Seque ad ludos jam inde abhinc exerceant, Pac. ap. Charis. p. 175 P. (R ib. Trag. Rel. p. 80): venimus coctum ad nuptias, **in order to cook for the wedding**, Plaut. Aul. 3, 2, 15 : omnis ad perniciem instructa domus, id. Bacch. 3, 1, 6; cf. Ter. Heaut. 3, 1, 41; Liv. 1, 54: cum fingis falsas causas ad discordiam, **in order to produce dissension**, Ter. Hec. 4, 4, 71 : quantam fenestram ad nequitiam patefeceris, id. Heaut. 3, 1, 72 : utrum ille, qui postulat legatum ad tantum bellum, quem velit, idoneus non est, qui impetret, cum ceteri ad expilandos socios diripiendasque provincias, quos voluerunt, legatos eduxerint, Cic. de Imp. Pomp. 19, 57 : ego vitam quoad putabo tua interesse, aut ad spem servandam esse, retinebo, **for hope**, id. Q. Fr. 1, 4; id. Fam. 5, 17: haec juventutem, ubi familiares opes defecerant, ad facinora incendebant, Sall. C. 13, 4 : ad speciem atque ad usurpationem vetustatis, Cic. Agr. 2, 12, 31; Suet. Caes. 67: paucis ad speciem tabernaculis relictis, **for appearance**, Caes. B. C. 2, 35; so id. ib. 2, 41; id. B. G. 1, 51.— Aut equos alere aut canes ad venandum. Ter. And. 1, 1, 30: ingenio egregie ad miseriam natus sum, id. Heaut. 3, 1, 11; (in the same sense: in rem, Hor. C. 1, 27, 1, and the dat., Ter. Ad. 4, 2, 6): ad cursum equum, ad arandum bovem, ad indagandum canem, Cic. Fin. 2, 13, 40 : ad frena leones, Verg. A. 10, 253 : delecto ad naves milite, **marines**, Liv. 22, 19 Weissenb.: servos ad remum, **rowers**, id. 34, 6; and: servos ad militiam emendos, id. 22, 61, 2 : comparāsti ad lecticam homines, Cat. 10, 16 : Lygdamus ad cyathos, Prop. 4, 8, 37; cf.: puer ad cyathum statuetur, Hor. C. 1, 29, 8.— Quae oportet Signa esse ad salutem, omnia huic osse video, *everything indicative of prosperity I see in him*, Ter. And. 3, 2, 2: haec sunt ad virtutem omnia, id. Heaut. 1, 2, 33 : causa ad objurgandum, id. And. 1, 1, 123 : argumentum ad scribendum, Cic. Att. 9, 7 (in both examples instead of the *gen.* of *gerund.*, cf. Rudd. II. p. 245): vinum murteum est ad alvum crudam, Cato R. R. 125 : nulla res tantum ad dicendum proficit, quantum scriptio, Cic. Brut. 24 : reliquis rebus, quae sunt ad incendia, Caes. B. C. 3, 101 al. —So with the adjectives *idoneus*, *utilis*, *aptus*, instead of the *dat.* : homines ad hanc rem idoneos, Plaut. Poen. 3, 2, 6 : calcei habiles et apti ad pedem, Cic. de Or. 1, 54, 231 : orator aptus tamen ad dicendum, id. Tusc. 1, 3, 5 : sus est ad vescendum hominibus apta, id. N. D. 2, 64, 160 : homo ad nullam rem utilis, id. Off. 3, 6 : ad segetes ingeniosus ager, Ov. F. 4, 684.—(Upon the connection of *ad* with the *gerund.* v. Zumpt, § 666; Rudd. II. p. 261.)— `I.A.4` Comparison (since that with which a thing is compared is considered as an object to which the thing compared is brought near for the sake of comparison), *to*, *compared to* or *with*, *in comparison with* : ad sapientiam hujus ille (Thales) nimius nugator fuit, Plaut. Capt. 2, 2, 25; id. Trin. 3, 2, 100: ne comparandus hic quidem ad illum'st, Ter. Eun. 4, 4, 14; 2, 3, 69: terra ad universi caeli complexum, **compared with the whole extent of the heavens**, Cic. Tusc. 1, 17, 40 : homini non ad cetera Punica ingenia callido, Liv. 22, 22, 15 : at nihil ad nostram hanc, **nothing in comparison with**, Ter. Eun. 2, 3, 70; so Cic. Deiot. 8, 24; and id. de Or. 2, 6, 25. `I.E` Adverbial phrases with *ad.* `I.A.1` Ad omnia, *withal*, *to crown all* : ingentem vim peditum equitumque venire: ex India elephantos: ad omnia tantum advehi auri, etc., Liv. 35, 32, 4.— `I.A.2` Ad hoc and ad haec (in the historians, esp. from the time of Livy, and in authors after the Aug. per.), = praeterea, insuper, *moreover*, *besides*, *in addition*, ἐπί τούτοις : nam quicumque impudicus, adulter, ganeo, etc.: praeterea omnes undique parricidae, etc.: ad hoc, quos manus atque lingua perjurio aut sanguine civili alebat: postremo omnes, quos, etc., Sall. C. 14, 2 and 3: his opinionibus inflato animo, ad hoc vitio quoque ingenii vehemens, Liv. 6, 11, 6; 42, 1, 1; Tac. H. 1, 6; Suet. Aug. 22 al.— `I.A.3` Ad id quod, *beside that* (very rare): ad id quod sua sponte satis conlectum animorum erat, indignitate etiam Romani accendebantur, Liv. 3, 62, 1; so 44, 37, 12.— `I.A.4` Ad tempus. `I.1.1.a` *At a definite*, *fixed time*, Cic. Att. 13, 45; Liv. 38, 25, 3.— `I.1.1.b` *At a fit*, *appropriate time*, Cic. Verr. 2, 1, 54, § 141; Liv. 1, 7, 13.— `I.1.1.c` *For some time*, *for a short time*, Cic. Off. 1, 8, 27; id. Lael. 15, 53; Liv. 21, 25, 14.— `I.1.1.d` *According to circumstances*, Cic. Planc. 30, 74; id. Cael. 6, 13; Planc. ap. Cic. Fam. 10, 9.— `I.A.5` Ad praesens (for the most part only in post-Aug. writers). `I.1.1.a` *For the moment*, *for a short time*, Cic. Fam. 12, 8; Plin. 8, 22, 34; Tac. A. 4, 21.— `I.1.1.b` *At present*, *now*, Tac. A. 16, 5; id. H. 1, 44.—So, ad praesentiam, Tac. A. 11, 8.— `I.A.6` Ad locum, *on the spot* : ut ad locum miles esset paratus, Liv. 27, 27, 2.— `I.A.7` Ad verbum, *word for word*, *literally*, Cic. Fin. 1, 2, 4; id. de Or. 1, 34, 157; id. Ac. 2, 44, 135 al.— `I.A.8` Ad summam. `I.1.1.a` *On the whole*, *generally*, *in general*, Cic. Fam. 14, 14, 3; id. Att. 14, 1; Suet. Aug. 71.— `I.1.1.b` *In a word*, *in short*, Cic. Off. 1, 41, 149; Hor. Ep. 1, 1, 106. — `I.A.9` Ad extremum, ad ultimum, ad postremum. `I.1.1.a` *At the end*, *finally*, *at last.* Of place, *at the extremity*, *extreme point*, *top*, etc.: missile telum hastili abiegno et cetera tereti, praeterquam ad extremum, unde ferrum exstabat, Liv. 21, 8, 10.— Of time = τέλος δέ, *at last*, *finally* : ibi ad postremum cedit miles, Plaut. Aul. 3, 5, 52; so id. Poen. 4, 2, 22; Cic. Off. 3, 23, 89; id. Phil. 13, 20, 45; Caes. B. G. 7, 53; Liv. 30, 15, 4 al.— Hence, of order, *finally*, *lastly*, = denique: inventa componere; tum ornare oratione; post memoria sepire; ad extremum agere cum dignitate, Cic. de Or. 1, 31, 142.— `I.1.1.b` In Liv., *to the last degree*, *quite* : improbus homo, sed non ad extremum perditus, 23, 2, 3; cf.: consilii scelerati, sed non ad ultimum dementis, id. 28, 28, 8.— `I.A.10` Quem ad finem? *To what limit? How far?* Cic. Cat. 1, 1; Cic. Verr. 5, 75.— `I.A.11` Quem ad modum, v. sub h. v. !*? `I.1.1.a` *Ad* (v. ab, ex, in, etc.) is not repeated like some other prepositions with interrog. and relative pronouns, after nouns or demonstrative pronouns: traducis cogitationes meas ad voluptates. Quas? corporis credo, Cic. Tusc. 3, 17, 37 (ubi v. Kühner).— `I.1.1.b` *Ad* is sometimes placed after its substantive: quam ad, Ter. Phorm. 3, 2, 39 : senatus, quos ad soleret, referendum censuit, Cic. N. D. 2, 4 : ripam ad Araxis, Tac. Ann. 12, 51; or between subst. and adj.: augendam ad invidiam, id. ib. 12, 8.— `I.1.1.c` The compound adque for et ad (like exque, eque, and, poet., aque) is denied by Moser, Cic. Rep. 2, 15, p. 248, and he reads instead of ad humanitatem *adque* mansuetudinem of the MSS., hum. *atque* mans. But adque, in acc. with later usage, is restored by Hand in App. M. 10, p. 247, adque haec omnia oboediebam for *atque;* and in Plaut. Capt. 2, 3, 9, utroque vorsum rectum'st ingenium meum, ad se adque illum, is now read, ad te atque ad illum (Fleck., Brix). `II` In composition. `I.A` Form. According to the usual orthography, the *d* of the ad remains unchanged before vowels, and before *b*, *d*, *h*, *m*, *v* : adbibo, adduco, adhibeo, admoveo, advenio; it is assimilated to *c*, *f*, *g*, *l*, *n*, *p*, *r*, *s*, *t* : accipio, affigo, aggero, allabor, annumero, appello, arripio, assumo, attineo; before *g* and *s* it sometimes disappears: agnosco, aspicio, asto: and before *qu* it passes into *c* : acquiro, acquiesco.—But later philologists, supported by old inscriptions and good MSS., have mostly adopted the following forms: *ad* before *j*, *h*, *b*, *d*, *f*, *m*, *n*, *q*, *v; ac* before *c*, sometimes, but less well, before *q; ag* and also *ad* before *g; a* before *gn*, *sp*, *sc*, *st; ad* and also *al* before *l; ad* rather than *an* before *n; ap* and sometimes *ad* before *p; ad* and also *ar* before *r; ad* and also *as* before *s; at* and sometimes *ad* before *t.* In this work the old orthography has commonly been retained for the sake of convenient reference, but the better form in any case is indicated.— `I.B` Signif. In English *up* often denotes *approach*, and in many instances will give the force of *ad* as a prefix both in its local and in its figurative sense. `I.A.1` Local. `I.1.1.a` *To*, *toward* : affero, accurro, accipio ( *to* one's self).— `I.1.1.b` *At*, *by* : astare, adesse.— `I.1.1.c` *On*, *upon*, *against* : accumbo, attero.— `I.1.1.d` *Up* (cf. de- = *down*, as in deicio, decĭdo): attollo, ascendo, adsurgo.— `I.A.2` Fig. `I.1.1.a` *To* : adjudico, adsentior.— `I.1.1.b` *At* or *on* : admiror, adludo.— `I.1.1.c` Denoting *conformity to*, or *comparison with* : affiguro, adaequo.— `I.1.1.d` Denoting *addition*, *increase* (cf. *ab*, *de*, and *ex* as prefixes to denote *privation*): addoceo, adposco.— `I.1.1.e` Hence, denoting *intensity* : adamo, adimpleo, aduro, and perhaps agnosco.— `I.1.1.f` Denoting the coming to an act or state, and hence *commencement* : addubito, addormio, adquiesco, adlubesco, advesperascit. See more upon this word in Hand, Turs. I. pp. 74-134. 667#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n666#adactio#ădactĭo, ōnis, f. adigo, `I` *a forcing* or *bringing to* : ad legitimam juris jurandi adactionem, **to the taking of an oath**, Liv. 22, 38, where just before we find: milites jurejurando adacti. 668#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n667#adactus1#ădactus, a, um, Part. of adigo. 669#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n668#adactus2#ădactus, ūs, m. adigo, `I` *a forcing* or *bringing to* or *together.* —Hence, poet., of the teeth, *a biting*, *a bite* : dentis adactus, Lucr. 5, 1330. 670#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n669#Adad#Adad or Adădus, i, m., `I` *name of the supreme god of the Assyrians*, Macr. Sat. 1, 32. 671#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n670#adadunephros#adadūnĕphros = Ἀδάδου ?εφρός (Adad's kidney), i, m. Adad, `I` *a certain precious stone*, Plin. 37, 11, 71, § 186. 672#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n671#adaequatio#ădaequātĭo, ōnis, f. adaequo, `I` *a making equal*, *an adjusting*, *adapting*, Tert. ad Nat. 1, 1; Sol. 1, where more correctly *peraequatio.* 673#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n672#adaeque#ăd-aeque, adv., `I` *in like manner as*, *equally*, *so* (most. ante- and post-class.; not in Cic.; and in Plautus always with the negatives nemo, numquam, neque, nullus, etc., by means of which the clause acquires a compar. signif.; hence, sometimes a compar. abl., and even a pleonastic compar., is allowed): numquam, ecastor, ullo die risi adaeque, Plaut. Cas. 5, 1, 3 : neque munda adaeque es, ut soles, id. Cist. 1, 1, 57; so id. Cas. 3, 5, 45; id. Capt. 5, 4, 2; id. Mil. Gl. 3, 1, 180: quo nemo adaeque antehac est habitus parcus, id. Most. 1, 1, 29 : quī homine hominum adaeque nemo vivit fortunatior, id. Capt. 4, 2, 48 : ut quem ad modum in tribunis consulari potestate creandis usi sunt, adaeque in quaestoribus liberum esset arbitrium populi, Liv. 4, 43, 5 Weissenb., Hertz. (but Madv. here reads *adaequari*): alii, quos adaeque latrones arbitrabere, App. 4, p. 145 *fin.*; so id. ib. 8, p. 216; 10, p. 238; Cod. Th. 8, 18, 4. 674#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n673#adaequo#ăd-aequo, āvi, ātum, 1, v. a. and n. `I` *Act.* `I.A` *To make equal to*, *to equalize*, *to level with;* hence, `I...a` In Cic. usually with *cum* (cf. aequare cum, Verg. A. 1, 193): qui cum virtute fortunam adaequavit, Cic. Arch. 10, 24 : quae... admonet, commemorationem nominis nostri, cum omni posteritate adaequandam, id. ib. 11, 29 : in summa amicorum copia cum familiarissimis ejus est adaequatus (i. e. par habitus), id. Balb. 28, 63.— `I...b` In the histt. *alicui rei* (cf.: aequo and aequiparo): molibus ferme (oppidi) moenibus adaequatis, **on a level with**, Caes. B. G. 3, 12 : omnia tecta solo adaequare, **to level with the ground**, Liv. 1, 29 : quibus duobus operibus vix nova haec magnificentia quidquam adaequare potuit, id. ib. 56; and with *solo* understood: Alesiam flammis adaequare, Flor. 3, 10, 23 : cum Claudius libertos sibique et legibus adaequaverit, Tac. A. 12, 60 : colonias jure et dignatione urbi... adaequavit, Suet. Aug. 46; so Dom. 2.— `I.A.2` Trop., *to compare to* or *with* : qui formam, aetatem, genus mortis magni Alexandri fatis adaequarent, Tac. Ann. 2, 73.— `I.B` *To attain to*, or *reach*, *by equalling.* —With acc. (cf.: aequo and aequiparo): ne quid absit quod deorum vitam possit adaequare, Cic. Univ. 11 : longarum navium cursum adaequaverunt, Caes. B. G. 5, 8 : ut muri altitudinem acervi armorum adaequarent, id. ib. 2, 32; cf. id. B. C. 2, 16, and Sall. J. 4. `II` *Neut.*, *to be equal.* `I.2.2.a` *Absol.* : senatorum urna copiose absolvit, equitum adaequavit, *the votes of the* equites *were equally divided*, there was an equal number for acquitting and for condemning, Cic. Q. Fr. 2, 6, 6.— `I.2.2.b` With *dat.* : turris quae moenibus adaequaret, Auct. B. G. 8, 41: se virtute nostris adaequare non posse intellegunt, Caes. B. C. 2, 16 Dinter, where some read *nostros* : adaequare apud Caesarem gratiā, sc. Aeduis, id. B: G. 6, 12. 675#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n674#adaeratio#ădaerātĭo, ōnis, f. adaero, `I` *a valuing*, *appraising*, Cod. Th. 11, 20, 6; 11, 38, 13; 7, 4, 32. 676#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n675#adaero#ăd-aero, āvi, ātum, 1, `I` *v. ā.* [aes], *to estimate by money*, *to rate*, *appraise*, *value* : in adaerandis reliquorum debitis non molestus, Amm. 31, 14 : ita ut nihil adaeretur, i. e. ita ut nihil in pecunia praestetur, Ep. Imp. Valeriani ap. Trebell. Claud. 14. 677#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n676#adaestuo#ăd-aestŭo, āre, `I` *v.n.*, *to rush*, *to roar* (with the idea of *boiling up*): adaestuat amnis, Stat. Th. 5, 517. 678#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n677#adaggero#ăd-aggĕro, āvi, ātum, 1, v. a. (a double ad, as in adalligo), `I` *to heap up* : cum ver adpetet, terram adaggerato bene, Cato, R. R. 94 : so, terram circa arborem, Col. 5, 11, 8 : terra Nilo adaggerata, *brought down* or *deposited by the Nile*, Plin. 13, 11, 21, § 69: nitro et sale adaggeratis, id. 36, 12, 17, § 81. 679#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n678#adagio#ădăgĭo, ōnis, f., a rare form for adagium: “ `I` *adagione* : proverbio, ” Gloss. Placid., Mai; Auct. ap. Varr. L. L. 7, § 31 Müll.; Aus. Monos. praef. 680#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n679#adagium#ădăgĭum, i, n. prob. ad and aio, but acc. to Paul. ex Fest. p. 12 Müll., “ad agendum apta, ” applicable to life, suitable for use, `I` *a proverb*, *an adage* : vetus adagium est, Nihil cum fidibus graculo, Gell. 1, praef. 681#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n680#adagnitio#ăd-agnĭtĭo, ōnis, f. double ad, as in adaggero and adalligo, `I` *knowledge* : Dei ignoti adagnitionem intentare, Tert. adv. Marc. 4, 28. 682#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n681#adalgidus#ad-algĭdus, a, um, adj. ad, *intens.*, `I` *very cold*, *chilly;* of climate: adalgidum maxime, Fronto, Ep. ad M. Caes. 2, 9, p. 54 Mai; in Naev. ap. Cic. Or. 45, 152, Clussman would read *adalgidum* for atque algidum (B. and K.). 683#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n682#adalligo#ăd-allĭgo, āre, 1, v. a. (double ad, as in adaggero), `I` *to bind to*, *to fasten to*, *to attach* : uncum (ad arborem), Plin. 17, 23, 35, § 211: radices, id. 20, 21, 84, § 225 : vermiculos bracchio, id. 27, 10, 62, § 89. 684#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n683#Adam#Ā^dam, indecl. m., Charis. 94 P., or `I` *gen.* Adae, also Ā^dāmus, i,, *Adam* (A common in quantity, cf. Prud. Apoth. 759 and 1078, with Aus. Idyll. 1, 14). 685#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n684#adamanteus#ădămantēus, a, um, adj. adamas, `I` *of hard steel*, *iron*, etc., or *hard as these* : catenae, **adamantine**, Manil. 1, 921 : nares (taurorum), Ov. M. 7, 104. 686#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n685#adamantinus#ădămantĭnus, a, um, adj., = ἀδαμάντινος, `I` *hard as steel*, etc., *adamantine* : saxa, Lucr. 2, 447 : duritia, Plin. 37, 11, 73. —Hence poet., *extremely hard*, *inflexible*, *invincible* : clavi, Hor. C. 3, 24, 5 : tunica, id. ib. 1, 6, 13 : juga, Prop. 3, 9, 9; cf. aënus. 687#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n686#adamantis#ădămantis, ĭdis, f., `I` *a certain magic herb*, *which cannot be bruised* or *crushed* [ ἀ.δαμάω ], Plin. 24, 17, 102, § 162; App. Herb. 4. 688#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n687#adamas#ădămas, antis, m. ( acc. Gr. adamanta, adamantas), = ἀδάμας (invincible), `I` *adamant*, *the hard est iron* or *steel;* hence poet., for *any thing inflexible*, *firm*, *lasting*, etc. (first used by Verg.): porta adversa ingens solidoque adamante columnae, Verg. A. 6, 552; cf. Mart. 5, 11; adamante texto vincire, **with adamantine chains**, Sen. Herc. F. 807.— Trop. of character, *hard*, *unyielding*, *inexorable* : nec rigidos silices solidumve in pectore ferrum aut adamanta gerit, **a heart of stone**, Ov. M. 9, 615 : lacrimis adamanta movebis, **will move a heart of stone**, id. A. A. 1, 659; so id. Tr. 4, 8, 45: voce tua posses adamanta movere, Mart. 7, 99 : duro nec enim ex adamante creati, Sed tua turba sumus, Stat. S. 1, 2, 69. — `II` *The diamond* : adamanta infragilem omni cetera vi sanguine hireino rumpente, Plin. 20, prooem. 1. 37, 4, 15, § 55 sq. 689#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n688#adamator#ăd-ămātor, ōris, m., `I` *a lover*, Tert. Hab. Mul. 2.—In the Gloss. Graec. a transl. of ἐρωτικός. 690#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n689#adambulo#ăd-ambŭlo, āre, 1, v. n., `I` *to walk about*, *at*, or *near a thing* (rare; used only before and after the class. per.): ad ostium, Plaut. Bacch. 4, 5, 8.—Also with *dat.* : seni, App. M. 11, p. 261; so lateri, 3, 26. 691#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n690#Adamiani#Ā^dāmĭāni, ōrum, m., `I` *certain heretics who imitated the nakedness of Adam before the fall*, Isid. Or. 8, 5, 14. 692#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n691#adamo#ăd-ămo, āvi, ātum, 1, v. a. ad, *intens.*, `I` *to love truly*, *earnestly*, *deeply* (in the whole class. per. mostly—in Cic. always— used only in the *perf.* and *pluperf.;* first in Col. 10, 199, and Quint. 2, 5, 22, in the *pres.*): nihil erat cujusquam, quod quidem ille adamāsset, quod non hoc anno suum fore putaret, Cic. Mil. 32, 87; cf. Cic. Verr. 2, 2, 34; 2, 4, 45: sententiam, id. Ac. 2, 3, 9 : Antisthenes patientiam et duritiam in Socratico sermone maxime adamārat, id. de Or. 3, 17, 62; cf. ib. 19, 71: laudum gloriam, id. Fam. 2, 4 *fin.*; cf. id. Flacc. 11: quem (Platonem) Dion admiratus est atque adamavit, Nep. Dion, 2, 3 : agros et cultus et copias Gallorum, Caes. B. G. 1, 31 : Achilleos equos, Ov. Tr. 3, 4, 28 : villas, Plin. Ep. 3, 7 : si virtutem adamaveris, amare enim parum est ( *amare*, as the merely instinctive love of goodness, in contrast with the acquired love of the philosophers, Doederl.), Sen. Ep. 71, 5.— `II` Of unlawful love, Ov. A. A. 2, 109; Suet. Vesp. 22: Plin. 8, 42, 64, § 155; id. 36, 5, 4, § 23; Petr. S. 110 al. 693#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n692#adampliatus#ădamplĭātus, a, um, P. a., from adamplio. 694#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n693#adamplio#ăd-amplĭo, āre, 1, v. a. ad, den. *increase*, `I` *to widen*, *to enlarge*, *to increase* : adampliemus pondus, Vulg. Ital. Amos, 8, 5, where St. Jerome has *augeamus* : aediculam vetustate corruptam adampliavit, Inscr. Grut. 128, 5; 884, 8. 695#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n694#adamussim#ăd-ămussim, adv., v. amussis. 696#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n695#adaperio#ăd-ăpĕrĭo, ui, ertum, 4, v. a. ad, *intens.*, `I` *to open fully*, *to open*, *throw open* (not in Cic.): adorti adapertas fores portae, Liv. 25, 30, 10 Drak. (cf. aperire forīs, Ter. Ad. 2, 1, 13); so Suet. Ner. 12; Curt. 9, 7, 24; Ov. Am. 1, 5, 3; 3, 12, 12.— `II` Transf., *to uncover*, *to bare* : caput, Sen. Ep. 64; Val. Max. 5, 2, 9: caelum, **to make visible**, Plin. 2, 47, 48, § 130 : adaperta fides, **manifest**, Stat. Th. 1, 396 : aures ad criminationem adapertae, *open to*, *ready to hear*, Curt. 9, 7, 24. 697#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n696#adapertilis#ădăpertĭlis, e, adj. adaperio, `I` *that may be opened* : latus hoc adapertile tauri, Ov. Tr. 3, 11, 46. 698#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n697#adapertio#ădăpertĭo, ōnis, f. id., an uncovering; hence, fig., `I` *a revealing*, *disclosure* (late Lat.): legis, August. Quaest. 83, 61. 699#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n698#adapertus#ădăpertus, a, um, Part. of adaperio. 700#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n699#adaptatus#ădaptātus, a, um, P. a. of adapto. 701#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n700#adapto#ăd-apto, āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to fit*, *adjust*, or *adapt to a thing;* with dat. only in *part. pass.* : galericulo capiti adaptato et annexo, Suet. Oth. 12; id. Claud. 33. 702#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n701#adaquo#ăd-ăquo, āvi, ātum, 1, v. a. aqua, `I` *to bring water to*, *to give to drink* (postAug.), Vulg. Gen. 24, 46; 29, 10.—Of plants: amygdalas, Plin. 17, 10, 11, § 64 : vites, Pall. 3, 33.—* In *pass.* : adaquari (different from the foll.), *to be brought to drink* : jumentum, Suet. Galb. 7. 703#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n702#adaquor#ăd-ăquor, ātus, 1, v. dep., `I` *to bring* or *procure water for one's self*, *io fetch water* : nec sine periculo possent adaquari oppidani, Auct. B. G. 8, 41, where Dinter gives [ *ad* ] *aquari;* v. aquor. 704#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n703#adarca#ădarca, ae, and ădarce, es, f., = ἀδάρκη, ἀδάρκης, `I` *a froth* or *efflorescence deposited on sedge*, etc., *forming a spongy growth*, also called calamochnus; form *adarca*, Plin. 32, 10, 52, § 140; id. 16, 36, 66, § 167; 20, 22, 88, § 241: form *adarce*, Veg. 3, 48, 2; 4, 28, 15; Cael. Aur. Tard. 1, 1. 705#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n704#adaresco#ăd-āresco, rui, 3, `I` *v. inch.* [ad, *intens.* ], *to dry up* : ubi amurca adaruerit, vestimenta condito, Cato, R. R. 98. 706#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n705#adariarius#ădārĭārĭus, a, um, adj. ad-ara, `I` *serving at the altar* : MAGISTER ADARIARIVS, Burton, Inscr. p. 587. 707#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n706#adaro#ăd-ăro, āre, 1, v. a. ad, *intens.*, `I` *to plough carefully* : in an interpolation in Plin. 23, 1, § 2. 708#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n707#adasia#adasia ovis vetula recentis partus, Paul. ex Fest. p. 12 Müll.; Gloss. Mai Clas. Auct. viii. p. 52. 709#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n708#adaucto#ăd-aucto, āre, 1, `I` *v. freq.* [adaugeo], *to augment much* : rem summam et patriam nostram, Att. ap. Non. 75, 3 (R ib. Trag. Rel. p. 283). 710#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n709#adauctor#ăd-auctor, ōris, m., `I` *an augmenter*, Tert. de Anim. 2, where better *auctor.* 711#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n710#adauctus1#ădauctus, a, um, Part. of adaugeo. 712#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n711#adauctus2#ădauctus, ūs, m. adaugeo, `I` *an increasing*, *increase*, *growth* : quaecunque vides hilaro grandescere adauctu, Lucr. 2, 1122 : lunae (opp. defectio), Sol. 23 *fin.* 713#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n712#adaugeo#ăd-augĕo, xi, ctum, 2, v. a., `I` *to make greater by adding to*, *to increase*, *augment.* `I` In gen.: timet, ne tua duritia adaucta sit, Ter. Heaut. 3, 1, 26 : haec maleficia aliis nefariis cumulant atque adaugent, Cic. Rosc. Am. 11; so id. Inv. 1, 3, 4; 2, 18; cf. id. Ac. 1, 5, 21; Auct. Her. 2, 25; Plin. Pan. 22; Cels. 4, 6 *med.* — `II` Esp., in sacrifices, t. t., *to devote* (cf. augeo): decumam esse adauctam tibi quam vovi, Plaut. Stich. 2, 2, 62. 714#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n713#adaugesco#ăd-augesco, ĕre, `I` *v. inch. n.* [ad, *intens.* ], *to begin to increase* or *augment*, *to grow*, *to thrive* : neque adaugescit quidquam neque deperit inde, Lucr. 2, 296; so also Cic. poet. in Div. 1, 7 *fin.* 715#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n714#adaxint#ădaxint, v. adigo `I` *init.* 716#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n715#adbello#ăd-bello, āre, `I` *to make war upon* (late Lat.), Amm. 16, 9. 717#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n716#adbibo#ad-bĭbo, bĭbi, bĭbĭtum, 3, v. a. ad, *intens.*, `I` *to drink* (not in Cic.). `I` Lit. : quando adbibero, Plaut. Stich. 2, 2, 58; so Ter. Heaut. 2, 1, 8; Gell. 2, 22.— `II` Trop., of discourse, *to drink in*, Plaut. Mil. Gl. 3, 3, 10 (cf. devorare dicta, id. As. 3, 3, 59, and Ov. Tr. 3, 5, 14; Sid. Carm. 16, 126).—Hence of instruction, *to drink in eagerly*, *to listen to attentively* : nunc adbibe puro Pectore verba, puer, Hor. Ep. 1, 2, 67. 718#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n717#adbito#ad-bīto, ĕre, 3, `I` *v.n.* [beto], *to come* or *draw near*, *to approach* : si adbites propius, Plaut. Capt. 3, 4, 72. 719#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n718#adblatero#ad-blătĕro, āre, 1, v. a. ad, *intens.*, `I` *to prattle*, *to chatter* : affanias, App. M. 9, p. 221, 25 Elm. 720#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n719#adc#adc., words beginning thus, v. in acc. 721#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n720#addax#addax, ācis, m. (an African word, acc. to Plin., l. c.), `I` *the name of a wild* *animal in Africa*, *with crooked horns*, Capra cervicapra, Linn.; Plin. 11, 37, 45, § 124. 722#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n721#addecet#ad-dĕcet, ēre, 2, `I` *v. impers.* [ad, *intens.* ], *it behooves*, *it becomes*, *it is fit* or *proper that* (used only in Enn. and Plaut., in the latter very often), constr. with acc. or with acc. and *inf.* : sed virum virtute vera vivere animatum addecet, Enn. ap. Gell. 7, 17, 10 (Trag. v. 338, ed. Vahl.; Rib. p. 52): ut matrem addecet familias, Plaut. Merc. 2, 3, 80 : meo me aequum est morigerum patri, ejus studio servire addecet, id. Am. 3, 4, 21; nam peculi probam nihil habere addecet Clam virum, id. Cas. 2, 2, 26; so id. Bacch. 1, 2, 20; id. Most. 4, 2, 21; id. Ps. 1, 5, 156; id. Trin. 1, 2, 41. 723#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n722#addecimo#ad-dĕcĭmo, āre, `I` *to take by the tenth part*, *to tithe* (v. decimo): vinearum reditus, Vulg. 1 Reg. 8, 15 : greges vestros, ib. 8, 17. 724#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n723#addenseo#ad-densĕo, ēre, and ăd-denso, āre (cf. Wagner ad Verg. G. 1, 248), 2 and 1, v. a., `I` *to make close*, *compact* (very rare): extremi addensent acies, Verg. A. 10, 432 Rib.—In *pass.*, of water, *to become thick*, *to thicken* : aquam radice ea addita addensari, Plin. 20, 21, 84, § 230. 725#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n724#addico#ad-dīco, xi, ctum, 3, v. a. ( `I` *imp.* addice, for addic, Plaut. Poen. 2, 50; addixti, Mart. 12, 16), orig., *to give one's assent to a thing* (“addicere est proprie idem dicere et approbare dicendo, ” Fest. p. 13 Müll.), in its lit. signif. belonging only to augural and judicial language (opp. abdĭco). `I` Of a favorable omen, *to be propitious to*, *to favor*, usually with aves as subj., and without obj.: cum sacellorum exaugurationes admitterent aves, in Termini fano non addixere, Liv. 1, 55, 3; so, Fabio auspicanti aves semel atque iterum non addixerunt, id. 27, 16, 15; also with auspicium as *subj.* : addicentibus auspiciis vocat contionem, Tac. A. 2, 14; cf. Drak. Liv. 1, 36, 3; 27, 16, 15.—And with acc. of obj.: illum quem aves addixerant, Fest. p. 241 Müll.—In judicial lang.: alicui aliquid or aliquem, *to award* or *adjudge any thing to one*, *to sentence;* hence Festus, with reference to the adjudged or condemned person, says: “alias addicere damnare est, ” p. 13 Müll.: ubi in jus venerit, addicet praetor familiam totam tibi, Plaut. Poen. 1, 1, 57 : bona alicui, Cic. Verr. 2, 1, 52 : addictus erat tibi? **had he been declared bound to you for payment?** id. Rosc. Com. 14, 41; hence ironic.: Fufidium... creditorem debitoribus suis addixisti, *you have adjudged the creditor to his debtors* (instead of the reverse), id. Pis. 35: liberum corpus in servitutem, Liv. 3, 56.—Hence *subst.*, addictus, i, m., *one who has been given up* or *made over as servant to his creditor* : ducite nos quo jubet, tamquam quidem addictos, Plaut. Bacch. 5, 2, 87 : addictus Hermippo et ab hoc ductus est, Cic. Fl. 20 *extr.;* cf. Liv. 6, 15, 20. (The addictus, *bondman*, was not properly a slave = *servus*, for he retained his *nomen*, *cognomen*, his *tribus*, which the *servus* did not have; he could become free again by cancelling the demand, even against the will of his *dominus;* the *servus* could not; the *addictus*, when set free, was also again *ingenuus*, the *servus* only *libertinus;* v. Quint. 7, 3, 27. The inhuman law of the Twelve Tables, which, however, was never put in execution, that one indebted to several creditors should be cut in pieces and divided among them, is mentioned by Gell. 20, 1: Niebuhr, Rom. Gesch. 1, 638; Smith's Antiq.): addicere alicui judicium, **to grant one leave to bring an action**, Varr. L. L. 6, § 61 Müll.: addicere litem, sc. judici, *to deliver a cause to the judge.* This was the office of the praetor. Such is the purport of the law of XII. Tab. Tab. I.: POST MERIDIEM PRAESENTI STLITEM ADDICITO, ap. Gell. 17, 2: judicem or arbitrum (instead of dare judicium), **to appoint for one a judge in his suit**, Dig. 5, 1, 39, 46 and 80: addicere aliquid in diem, *to adjudge a thing to one* ad interim, so that, upon a change of circumstances, the matter in question shall be restored in integrum, Dig. 18, 2; 6, 1, 41; 39, 3, 9.— `I.B` In auctions, *to adjudge to the highest bidder*, *knock down*, *strike off*, *deliver to* (with the price in abl.): ecquis est ex tanto populo, qui bona C. Rabirii Postumi nummo sestertio sibi addici velit, Cic. Rab. Post. 17; so Cic. Verr. 2, 1, 55; Suet. Caes. 50.—Addicere bona alicujus in publicum, i. e. *to confiscate*, Caes. B. C. 2, 18; hence in Plaut., of a parasite, who strikes himself off, as it were, i. e. promises himself to one as guest, on condition that he does not in the mean time have a higher bid, i. e. is not attracted to another by a better table, Plaut. Capt. 1, 2, 76 sq. — `I.C` In gen., *to sell*, *to make over to* : addice tuam mihi meretricem, Plaut. Poen. 2, 50 : hominem invenire neminem potuit, cui meas aedes addiceret, traderet, donaret, Auct. Or. pro Dom. 41. Antonius regna addixit pecunia, Cic. Phil. 7, 5, 15; so Hor. S. 2, 5, 109.—In a metaph. signif., `I.D` *To deliver*, *yield*, or *resign a thing to one*, either in a good or a bad sense. `I...a` In a good sense, *to devote*, *to consecrate to* : senatus, cui me semper addixi, Cic. Planc. 39, 93 : agros omnes addixit deae, Vell. 2, 25; hence, morti addicere, **to devote to death**, Cic. Off. 3, 10, 45 : nolite... omnem Galliam prosternere et perpetuae servituti addicere, **to devote to perpetual slavery**, Caes. B. G. 7, 77.— `I...b` In a bad sense, *to give up*, *to sacrifice*, *to abandon* (very freq.); ejus ipsius domum evertisti, cujus sanguinem addixeras, Cic. Pis. 34, 83 : libidini cujusque nos addixit, id. Phil. 5, 12, 33; so id. Mil. 32; id. Sest. 17; id. Quint. 30; hence poet. : quid faciat? crudele, suos addicere amores, **to sacrifice**, **to surrender his love**, Ov. M. 1, 617 (where some read wrongly *abdicere*).— `I.E` In later Latin, *to attribute* or *ascribe a work to one* : quae (comoediae) nomini eius (Plauti) addicuntur, Gell. 3, 3, 13.—Hence, addic-tus, P. a. (after II. D.), *dedicated* or *devoted to a thing;* hence, `I...a` *Destined to* : gladiatorio generi mortis addictus, Cic. Phil. 11, 7, 16; cf. Hor. Epod. 17, 11.— `I...b` *Given up to*, *bound to* : qui certis quibusdam destinatisque sententiis quasi addicti et consecrati sunt, Cic. Tusc. 2, 2, 5 : nullius addictus jurare in verba magistri, Hor. Ep. 1, 1, 14 : Prasinae factioni addictus et deditus, Suet. Cal. 55.— *Comp.*, *sup.*, and adv. not used. 726#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n725#addictio#addictĭo, ōnis, f. addico, `I` *the awarding* or *adjudging* (of the praetor or judge, v. addīco, B.): bonorum possessionumque addictio et condonatio, * Cic. Verr. 1, 4, 12; so Gai. Inst. 3, § 189; Dig. 40, 5, 4, §§ 2, 5; ib. 49, 14, 50. 727#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n726#addictus#addictus, a, um, P. a. of addico. 728#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n727#addisco#ad-disco, dĭdĭci, no `I` *sup.*, 3, v. a. `I` *To learn in addition to*, *to learn further* : Quid? qui etiam addiscunt aliquid? ut Solonem versibus gloriantem videmus, qui se cotidie aliquid addiscentem senem fieri dicit, Cic. de Sen. 8, 26; so id. Fin. 5, 29; id. de Or. 3, 36; Ov. M. 3, 593 al. (cf. addocere, Hor. Ep. 1, 5, 18).— `II` In gen., *to learn*, *to be informed*, *to hear* : quos cum venire rex addidicisset, in fugam vertitur, Just. 2, 3, 13. 729#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n728#additamentum#addĭtāmentum, i, n. addo, `I` *an addition*, *accession*, *increase* : inimicorum, * Cic. Sest. 31, 68: vitae, Sen. Ep. 17, 6 : praeter nomen nihil est additamenti, Pseud. Sall. ad Caes. de Rep. Ord. 2: pretii, App. M. 9, 6. 730#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n729#additicius#addĭtīcĭus (not -tius), a, um, adj. id., `I` *added*, *annexed*, *additional*, Tert. de Rebus Carn. 52; Dig. 50, 16, 98. 731#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n730#additio#addĭtĭo, ōnis, f. id., `I` *an adding to*, *addition* : figurarum additio et abjectio, Quint. 9, 3, 18 : Sic corpori fit additio, Cael. Aur. Acut. 2, 37; Prisc. p. 978 P. 732#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n731#addititius#addĭtītĭus, v. additicius. 733#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n732#additivus#addĭtīvus, a, um, adj. id., `I` *added*, *annexed;* of the pronoun *ipse*, Prisc. p. 1095 P. 734#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n733#additus#addĭtus, a, um, P. a. of addo. 735#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n734#addivino#ad-dīvīno, āre, 1, v. a. ad *intens.*, `I` *to divine*, *to prognosticate* : quemdam ex facie hominum addivinantem, ex his dixisse futurae mortis annos, Plin. 35, 10, 36, § 88 dub. (Cod. Bamb. and Sillig: divinantem). 736#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n735#addo#ad-do, dĭdi, dĭtum, 3, v. a. 2. do (addues for addideris, Paul. ex Fest. p. 27 Müll.), `I` *to put*, *place*, *lay*, etc., *a person* or *thing to another.* `I` In gen. `I.A` Lit., NEVE AVROM ADDITO, *let no gold be put into the grave with the dead*, Fragm. of the XII. Tab. in Cic. de Leg. 2, 24: Argus, quem quondam Ioni Juno custodem addidit, Plaut. Aul. 3, 6, 20; so id. Mil. 2, 6, 69: adimunt diviti, addunt pauperi, Ter. Ph. 2, 1, 47 : spumantia addit Frena feris, Verg. A. 5, 818 : Pergamaque Iliacamque jugis hanc addidit arcem, i.e. imposuit, id. ib. 3, 336; Hor. Epod. 8, 10: flammae aquam, **to throw upon**, Tib. 2, 4, 42 : incendia ramis, Sil. 7, 161 : propiorem Martem, **to bring nearer**, id. 5, 442.— With *in* : uram in ollulas addere, Varr. R. R. 2, 54, 2 : glandem in dolium, id. ib. 3, 15, 2 : eas epistulas in eundem fasciculum velim addas, Cic. Att. 12, 53 : adde manus in vincla meas, Ov. Am. 1, 7, 1; id. A. A. 2, 672, 30.— Poet. : cum carceribus sese effudere quadrigae, addunt in spatia, i. e. dant se, Verg. G. 1, 513, v. Heyne and Forb.—Hence, `I.B` Trop., *to bring to*, *to add to;* with *dat.* : pudicitiae hujus vitium me hinc absente'st additum, Plaut. Am. 2, 2, 179 : fletum ingenio muliebri, Pac. ap. Cic. Tusc. 2, 21, 50; also *absol.* : operam addam sedulo, Plaut. Cist. 1, 1, 54; so id. Pers. 4, 4, 57: addere animum, or animos, *to give courage*, *make courageous* : mihi quidem addit animum, Ter. Heaut. 3, 2, 31 : sed haec sunt in iis libris, quos tu laudando animos mihi addidisti, Cic. Att. 7, 2, 4; so, animos cum clamore, Ov. M. 8, 388.—So also: addis mihi alacritatem scribendi, Cic. Att. 16, 3 : verba virtutem non addere, **impart**, **bestow**, Sall. C. 58 : severitas dignitatem addiderat, id. ib. 57 : audaciam, id. J. 94 : formidinem, id. ib. 37 : metum, Tac. H. 1, 62; cf. ib. 76: ex ingenio suo quisque demat vel addat fidem, id. G. 3 : ardorem mentibus, Verg. A. 9, 184 : ductoribus honores, id. ib. 5, 249; hence, addere alicui calcar, *to give one the spur*, *to spur him on* : anticipate atque addite calcar, Varr. ap. Non. 70, 13: vatibus addere calcar, Hor. Ep. 2, 1, 217 (cf.: admovere calcar Cic. Att. 6, 1, and adhibere calcar, id. Brut. 56). `II` Esp. `I.A` *To add to by way of increase*, *to join* or *annex to*, *to augment*, with dat. or *ad* (the most common signif. of this word): etiam fides, ei quae accessere, tibi addam dono gratiis, Plaut. Ep. 3, 4, 37 : verbum adde etiam unum, id. Rud. 4, 3, 68; cf. Ter. And. 5, 2, 19: non satis habes quod tibi dieculam addo? id. ib. 4, 2, 27; so id. Eun. 1, 1, 33; id. Ph. 1, 1, 8: illud in his rebus non addunt, Lucr. 3, 900 : quaeso ne ad malum hoc addas malum, Caec. ap. Non. 154, 15: addendo deducendoque videre quae reliqui summa fiat, Cic. Off. 1, 18, 59; so id. de Or. 2, 12 *fin.*; id. Fam. 15, 20; id Att. 1, 13: acervum efficiunt uno addito grano, id. Ac. 2, 16, 49 : hunc laborem ad cotidiana opera addebant, Caes. B. C. 3, 49 : multas res novas in edictum addidit, **he made essential additions to**, Nep. Cat. 2, 3 : eaque res multum animis eorum addidit, Sall. J. 75, 9 : addita est alia insuper injuria, Liv. 2, 2 : novas litterarum formas addidit vulgavitque, Tac. A. 11, 13; cf. ib. 14 al.— Poet. : noctem addens operi, **also the night to the work**, Verg. A. 8, 411; ut quantum generi demas, virtutibus addas, Hor. Ep. 1, 20, 22.— With *ad* : additum ad caput legis, Suet. Calig. 40; so Flor. 1, 13, 17.— Poet. with *inf.* : ille viris pila et ferro circumdare pectus addiderat, **he instructed them in addition**, Sil. 8, 550 : addere gradum (sc. gradui), *to add step to step*, i. e. *to quicken one's pace* : adde gradum, appropera, Plaut. Tr. 4, 3, 3; so Liv. 3, 27; 26, 9; Plin. Ep. 6, 20; cf. Doed. Syn. 4, 58: addito tempore, *in course of time* : conjugia sobrinarum diu ignorata addito tempore percrebuisse, Tac. A. 12, 6; so also: addita aetate, *with increased age* : in infantia scabunt aures; quod addita aetate non queunt, **as they grow older**, Plin. 11, 48, 108, § 260.— `I.A.2` Mercant. t. t., *to add to* one's bidding, *to give more* : nihil addo, Poët. ap. Cic. de Or. 2, 63, 255.— `I.B` When a new thought is added to what precedes, as an enlargement of it, it is introduced by adde, adde huc, adde quod, and the like (cf. accedo), *add to this*, *add to this the circumstance that*, or *besides*, *moreover*...: adde furorem animi proprium atque oblivia rerum, adde quod in nigras lethargi mergitur undas, Lucr. 3, 828 sq. (cf. the third verse before: *advenit* id quod eam de rebus saepe futuris Macerat): adde huc, si placet, unguentarios, saltatores totumque ludum talarium, Cic. Off. 1, 42, 150 : adde hos praeterea casus, etc., Hor. S. 2, 8, 71 : adde huc populationem agrorum, Liv. 7, 30 : adde quod pubes tibi crescit omnis, Hor. C. 2, 8, 17; id. Ep. 1, 18, 52: adde quod ingenuas didicisse fideliter artes Emollit mores nec sinit esse feros, Ov. Pont. 2, 9, 49 : adde huc quod mercem sine fucis gestat, Hor. Sat. 1, 2, 83 : adde super dictis quod non levius valeat, id. ib. 2, 7, 78.—So also when several are addressed, as in the speech of Scipic to his soldiers: adde defectionem Italiae, Siciliae, etc., Liv. 26, 41, 12.—Also with the acc. and *inf.* : addebat etiam, se in legem Voconiam juratum contra eam facere non audere, Cic. Fin. 2, 17, 55; and with an anticipatory dem. pron.: Addit etiam illud, equites non optimos fuisse, id. Deiot. 8, 24 : Addit haec, fortes viros sequi, etc., id. Mil. 35, 96 al. : addito as *abl. absol. with a subj. clause; with the addition*, *with this addition* (post-Aug.): vocantur patres, addito consultandum super re magna et atroci, *with this intimation*, *that they were to consult*, etc., Tac. A. 2, 28: addito ut luna infra terram sit, Plin. 15, 17, 18, § 62 (cf.: adjuncto ut... haberentur, Cic. Off. 2, 12).— Hence, addĭtus, a, um, P. a. (addo I.), *joined to one as a constant observer;* so, `I.A` *Watching* or *observing in a hostile* or *troublesome manner* : si mihi non praetor siet additus atque agitet me, Lucil. ap. Macr. Sat. 6, 4.—Hence, in gen., `I.B` *Pursuing one incessantly*, *persecuting* : nec Teucris addita Juno Usquam aberit, Verg. A. 6, 90 Serv. (= adfixa, incumbens, infesta). 737#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n736#addoceo#ad-dŏcĕo, cui, ctum, 2, v. a., `I` *to teach something in addition to*, *to teach* : ebrietas addocet artes, Hor. Ep. 1, 5, 18 (but in Cic. Clu. 37, 104, the correct read. is adducti, B. and K.). 738#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n737#addormio#ad-dormĭo, īre, 4, v. n., `I` *to begin to sleep*, *to go to sleep* : rursus addormiunt, Cael. Aurel. 1, 11, 38. 739#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n738#addormisco#ad-dormisco, ĕre, `I` *v. inch. n.*, *to go to sleep* : quoties post cibum addormisceret, Suet. Claud. 8. 740#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n739#Addua#Addŭa, ae, m., Ἀδούας (cf. Weichert Poët. Lat. 180), `I` *a river in Upper Italy*, *which flows into the Po near Cremona*, *now Adde*, Plin. 2, 103, 106; 3, 16, 20 al. 741#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n740#addubanum#addubānum = dubium, acc. to Paul. ex Fest. p. 21 Müll. 742#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n741#addubitatio#addŭbĭtātĭo, ōnis, f. addubito, `I` *a doubting*, a rhetor. fig., Mart. Cap. 5, p. 171; Cic. Off. 3, 4, 18, where *dubitatio* is the better reading (B. and K.). 743#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n742#addubito#ad-dŭbĭto, āvi, ātum, 1, v. n. and `I` *a.*, pr., *to incline to doubt*, *to begin to doubt* (in Cic. several times, but never in his orations). `I` *To be in doubt*, *to doubt;* constr. With *de* or *in* aliqua re: de quo Panaetium addubitare dicebant, Cic. N. D. 2, 46, 118 : de legatis paululum addubitatum est, Liv. 2, 4 : in his addubitare turpissimum est, Cic. Off. 3, 4, 18.— With *pron.*, or *num*, *an*, etc.: ut addubitet, quid potius dicat, Cic. Or. 40 : addubitavi, num a Volumnio senatore esset, id. Fam. 7, 32 : an hoc inhonestum necne sit, addubites, Hor. S. 1, 4, 124; so Liv. 8, 10; cf. Drak. ad Liv. 2, 4, 7: illud addubitat, utrum, etc., Nep. Con. 5, 4 (acc. to Br. ad h. l.: *to leave it undecided;* cf. with dubitare, Cic. N. D. 1, 1).— With acc., *to be doubtful of a thing*, *to call in question* : si plus adipiscare, re explicata, boni, quam addubitata mali, Cic. Off. 1, 24, 83; so id. Div. 1, 47, 105.— With *inf.*, *to hesitate* : aptare lacertos addubitat, Sil. 14, 358.—( ε) *Absol.* : eos ipsos addubitare coget doctissimorum hominum tanta dissentio, Cic. N. D. 1, 6, 14; Liv. 10, 19, 13; Plin. Ep. 2, 19, 1. 744#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n743#adduco#ad-dūco, xi, ctum, 3, v. a. (adduce for adduc, Plaut. Poen. 1, 3, 15; Ter. Ph. 2, 1, 29; Afr. ap. Non. 174, 32: `I` adduxti for adduxisti, Ter. Heaut. 4, 6, 15; id. Eun. 4, 7, 24: adduxe = adduxisse, Plaut. Rud. 4, 4, 3), *to lead to*, *to bring* or *convey to*, *draw to* any place or to one's self (opp. abduco, q. v.; syn.: adfero, apporto, adveho, induco). `I` Lit. : quaeso, quī possim animum bonum habere, qui te ad me adducam domum, Plaut. Ps. 3, 2, 78 : ille alter venit, quem secum adduxit Parmenio, Ter. Eun. 4, 4, 27; Afr. ap. Non. 174, 32: quos secum Mitylenis Cratippus adduxit, Cic. Fil. ap. Cic. Fam. 16, 21, 5: Demetrius Epimachum secum adduxit, Vitr. 10, 22, 262.—With *ad* : ad lenam, Plaut. As. 5, 2, 65; cf. id. Mil. 3, 1, 193: ad cenam, Lucil. ap. Non. 159, 25 (cf.: abduxi ad cenam, Ter. Heaut. 1, 2 9): adduxit ea ad Adam, Vulg. Gen. 2, 19; ib. Marc. 14, 53.—Or with a *local adv.* : tu istos adduce intro, Plaut. Poen. 5, 3, 54 : quia te adducturam huc dixeras eumpse non eampse, id. Truc. 1, 2, 31; so Ter. And. 5, 3, 29: adduc huc filium tuum, Vulg. Luc. 9, 41. — `I..2` In gen., without regard to the access. idea of accompanying, *to lead* or *bring* a person or thing *to* a place, *to take* or *conduct* from one place *to* another (of living beings which have the power of motion, while *affero* is properly used of things: attuli hunc. *Pseud.* Quid? attulisti? *Ca.* Adduxi volui dicere, Plaut. Ps. 2, 4, 21).—So of *conducting* an army: exercitum, Cic. Att. 7, 9 : aquam, **to lead to**, id. Cael. 14.—With *in* : gentes feras in Italiam, Cic. Att. 8, 11, 2; cf. Oud. ad Caes. B. G. 4, 22, and Auct. B. G. 8, 35: in judicium adductus, Cic. Rosc. Am. 10, 28 : adducta res in judicium est, id. Off. 3, 16, 67; so id. Clu. 17.—With *dat.* : puero nutricem adducit, Ter. Hec. 5, 2, 4 : qui ex Gallia pueros venales isti adducebat, Cic. Quint. 6.— Poet. with *acc.* : Diae telluris ad oras applicor et dextris adducor litora remis, Ov. M. 3, 598 (cf. advertor oras Scythicas, id. ib. 5, 649, and Rudd. II. p. 327): adducere ad populum, i. e. in judicium populi vocare, Cic. Agr. 2, 6.—Of a courtesan, *to procure* : puero scorta, Nep. Dion, 5 : paelicem, Ov. Fast. 3, 483.— Poet. also of a place, which is, as it were, *brought near.* Thus Hor. in describing the attractions of his Sabine farm: dicas adductum propius frondere Tarentum, Ep. 1, 16, 11.— `I.B` Esp. `I.B.1` *To bring* a thing *to* a destined place *by drawing* or *pulling*, *to draw* or *pull to* one's self: tormenta eo graviores emissiones habent, quo sunt contenta atque adducta vehementius, Cic. Tusc. 2, 24 : adducto arcu, Verg. A. 5, 507; so, adducta sagitta, id. ib. 9, 632 : utque volat moles, adducto concita nervo, Ov. M. 8, 357 : adducta funibus arbor corruit, id. ib. 775 : funem, Caes. B. G. 3, 14 : so Luc. 3, 700: colla parvis lacertis, Ov. M. 6, 625 : equos, id. Fast. 6, 586.—Hence trop.: habenas amicitiae, **to tighten**, Cic. Lael. 13, 45; cf. Verg. A. 9, 632, and 1, 63.— `I.B.2` Of the skin or a part of the body, *to draw up*, *wrinkle*, *contract* : adducit cutem macies, **wrinkles the skin**, Ov. M. 3, 397 : sitis miseros adduxerat artus, Verg. G. 3, 483; so, frontem (opp. remittere), *to contract* : interrogavit, quae causa frontis tam adductae? **a brow so clouded?** Quint. 10, 3, 13; so Sen. Benef. 1, 1. `II` Fig. `I.A` *To bring* a person or thing *into* a certain condition; with *ad* or *in* : numquam animum quaesti gratiā ad malas adducam partīs, Ter. Hec. 5, 3, 38 : rem adduci ad interregnum, Cic. Att. 7, 9 : ad arbitrium alterius, id. Fam. 5, 20 : ad suam auctoritatem, id. Deiot. 10, 29 : numquam prius discessit, quam ad finem sermo esset adductus, Nep. Ep. 3 : iambos ad umbilicum adducere, Hor. Epod. 14, 8 : in discrimen extremum, Cic. Phil. 6, 7; cf. Liv. 45, 8: in summas angustias, Cic. Quint. 5 : in invidiam falso crimine, id. Off. 3, 20 : in necessitatem, Liv. 8, 7 : vitam in extremum, Tac. A. 14, 61.— `I.B` *To bring* or *lead one to* a certain act, feeling, or opinion; *to prompt*, *induce*, *prevail upon*, *persuade*, *move*, *incite to* it; with *ad*, *in*, or *ut* (very freq. and class., and for the most part in a good sense; while *seducere* and *inducere* denote instigating or seducing to something bad, Herz. Caes. B. G. 1, 3; although there are exceptions, as the foll. examples show): ad misericordiam, Ter. Heaut. 5, 2, 42 : ad nequitiem, id. Ad. 3, 3, 4 : ad iracundiam, ad fletum, Cic. Brut. 93, 322 : quae causa ad facinus adduxit, id. Rosc. Am. 31 : in metum, id. Mur. 24 : in summam exspectationem, id. Tusc. 1, 17 : in spem, id. Att. 2, 22 : in opinionem, id. Fam. 1, 1 : in suspicionem alicui, Nep. Hann. 7 : ad paenitentiam, Vulg. Rom. 2, 4; ib. 10, 19.—With *gerund* : ad suspicandum, Cic. Pr. Cons. 16 : ad credendum, Nep. Con. 3.—With *ut* : adductus sum officio, fide, misericordia, etc., ut onus hoc laboris mihi suscipiendum putarem, Cic. Verr. 1, 2 : nullo imbre, nullo frigore adduci, ut capite operto sit, id. de Sen. 10 : id. Cat. 1, 2; id. Fam. 3, 9; 6, 10, etc.; Caes. B. G. 6, 12; Liv. 4, 49 al.—And *absol.* in *pass.* : quibus rebus adductus ad causam accesserim demonstravi, Cic. Verr. 1, 3 : his rebus adducti, **being induced**, Caes. B. G. 1, 3; 6, 10.—With *quin* : adduci nequeo quin existimem, Suet. Tib. 21.—With *inf.* : facilius adducor ferre humana humanitus, Afr. ap. Non. 514, 20.— `I.C` Adducor with *inf.*, or with *ut* and *subj.* = adducor ad credendum, πείθομαι, *to be induced to believe* : ego non adducor, quemquam bonum ullam salutem putare mihi tanti fuisse, Cic. Att. 11, 16 : ut jam videar adduci, hanc quoque, quae te procrearit, esse patriam, id. Leg. 2, 3 : illud adduci vix possum, ut... videantur, id. Fin. 1, 5, 14; id. ib. 4, 20, 55; Lucr. 5, 1341.—Hence, adductus, a, um, P. a. `I.A` *Drawn tight*, *stretched*, *strained*, *contracted.* — Trop. : vultus, Suet. Tib. 68 : frons in supercilia adductior, Capitol. Ver. 10; cf. Plin. Ep. 1, 16.—Hence, `I.B` Of place, *narrow*, *contracted*, *strait* : (Africa) ex spatio paulatim adductior, Mel. 1, 4.— `I.C` Of character, *strict*, *serious*, *severe* : modo familiaritate juvenili Nero et rursus adductus, quasi seria consociaret, Tac. A. 14, 4 : adductum et quasi virile servitium, id. ib. 12, 7 : vis pressior et adductior, Plin. Ep. 1, 16.— *Sup.* not used.— *Adv.* only in *comp.* adductĭus, `I.B.1` *More tightly* : adductius contorquere jacula, Aus. Grat. Act. 27.— `I.B.2` Trop., *more strictly* : imperitare, Tac. H. 3, 7 : regnari, id. Germ. 43. 745#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n744#adductius#adductĭus, adv., v. adductus `I` *fin.* 746#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n745#adductor#adductor, ōris, m., `I` *a procurer* (cf. adduco, 1. 2. *fin.*), Petr. Afran. ap. Meyer, Anthol. II. p. 27. 747#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n746#adductus#adductus, a, um, P. a. of adduco. 748#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n747#adedo#ăd-ĕdo, ēdi, ēsum (less correctly, adessum), 3, v. a. (adest = adedit, Luc. 6, 265; cf. ĕdo), `I` *to begin to eat*, *to bite*, *to nibble at*, *to gnaw*, etc.—As *verb finite* very rare, and mostly poet.; not found in prose of Cic. `I` Prop.: angues duo ex occulto allapsi adedere jecur, Liv. 25, 16, 2; so, adeso jecinore, Val. Max. 1, 6, 8 : favos, Verg. G. 4, 242.—Hence metaph. of fire: cum me supremus adederit ignis, Ov. Am. 1, 15, 41 : flamma plurima postibus haesit adesis, Verg. A. 9, 537.— `II` In an enlarged sense (as a consequence of a continued biting, gnawing, etc.; and hence only in the *perf.* or *part. pass.;* cf.: accīdo, absumo, abrumpo), *to eat up*, *to consume entirely* : frumento adeso, quod ex areis in oppidum portatum est, Sisenn. ap. Non. 70, 32; so, extis adesis, Liv. 1, 7, 13; pisces ex parte adesi, Quint. 6, 3, 90 : and metaph., *to use up*, *to consume*, *waste* (as money, strength, etc.): non adesa jam, sed abundante etiam pecunia, Cic. Quint. 12 : adesis fortunis omnibus, Tac. A. 13, 21 : bona adesa, id. H. 1, 4 : adesus cladibus Asdrubal, Sil. 13, 680.—Hence, ădēsus, a, um, P. a., *eaten*, *gnawed;* hence poet., *worn away*, esp. *by water* : adesi lapides, **smooth**, **polished**, Hor. C. 3, 29, 36 (after Theocr. 22, 49; οὓς ποταμὸς περιέξεσε): scopulus, Ov. H. 10, 26 : sale durus adeso caseus, poet. for *sale adesus caseus*, Verg. Mor. 98. 749#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n748#Adelphi#Ădelphi ( oe), ōrum, m., = ἀδελφοί, `I` *The Brothers*, a comedy of Terence. 750#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n749#adelphis#ădelphĭs, ĭdis, f. ἀδελφή, sister; so called as resembling the *caryotis*, or because they hung two together from a branch, `I` *a kind of date*, Plin. 13, 4, 9, § 45. 751#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n750#ademptio#ădemptĭo, ōnis, f. adimo, `I` *a taking away*, *a seizure* : civitatis, Auct. Or. pro Dom. 30: bonorum, Tac. A. 4, 6 : provinciae, ib. 2, 76. 752#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n751#ademptor#ădemptor, ōris, m. id., `I` *one who takes away* : vitae, Aug. in Joann. Tract. 116. 753#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n752#ademptus#ădemptus, a, um, Part. of adimo. 754#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n753#adeo1#ăd-ĕo, ĭī, and rarely īvi, ĭtum (arch. adirier for adiri, Enn. Rib. Trag. p. 59), 4, v. n. and `I` *a.* (acc. to Paul. ex Fest. should be accented a/deo; v. Fest. s. v. adeo, p. 19 Müll.; cf. the foll. word), *to go to* or *approach* a person or thing (syn.: accedo, aggredior, advenio, appeto). `I` Lit. `I.A` In gen., constr. With *ad* (very freq.): sed tibi cautim est adeundum ad virum, Att. ap. Non. 512, 10: neque eum ad me adire neque me magni pendere visu'st, Plaut. Cur. 2, 2, 12 : adeamne ad eam? Ter. And. 4, 1, 15; id. Eun. 3, 5, 30: aut ad consules aut ad te aut ad Brutum adissent, Cic. Fragm. ap. Non. 208, 5: ad M. Bibulum adierunt, id. Fragm. ap. Arus. p. 213 Lind.: ad aedi\s nostras nusquam adiit, Plaut. Aul. 1, 1, 24 : adibam ad istum fundum, Cic. Caec. 29 — With *in* : priusquam Romam atque in horum conventum adiretis, Cic. Verr. 2, 4, 11, § 26 ed. Halm.—Esp.: adire in jus, *to go to law* : cum ad praetorem in jus adissemus, Cic. Verr. 4, § 147; id. Att. 11, 24; Caes. B. C. 1, 87, and in the Plebiscit. de Thermens. lin. 42: QVO DE EA RE IN IOVS ADITVM ERIT, cf. Dirks., Versuche S. p. 193.— *Absol.* : adeunt, consistunt, copulantur dexteras, Plaut. Aul. 1, 2, 38 : eccum video: adibo, Ter. Eun. 5, 7, 5.— With *acc.* : ne Stygeos adeam non libera manes, Ov. M. 13, 465 : voces aetherias adiere domos, Sil. 6, 253 : castrorum vias, Tac. A. 2, 13 : municipia, id. ib. 39 : provinciam, Suet. Aug. 47 : non poterant adire eum, Vulg. Luc. 8, 19 : Graios sales carmine patrio, **to attain to**, Verg. Cat. 11, 62; so with *latter supine* : planioribus aditu locis, **places easier to approach**, Liv. 1, 33.—With *local adv.* : quoquam, Sall. J. 14 : huc, Plaut. Truc. 2, 7, 60.— `I.B` Esp., `I.A.1` *To approach one* for the purpose of addressing, asking aid, consulting, and the like, *to address*, *apply to*, *consult* (diff. from aggredior, q. v.). —Constr. with *ad* or oftener with *acc.;* hence also *pass.* : quanto satius est, adire blandis verbis atque exquaerere, sintne illa, etc., Plaut. Ps. 1, 5, 35 : aliquot me adierunt, Ter. And. 3, 3, 2 : adii te heri de filia, id. Hec. 2, 2, 9 : cum pacem peto, cum placo, cum adeo, et cum appello meam, Lucil. ap. Non. 237, 28: ad me adire quosdam memini, qui dicerent, Cic. Fam. 3, 10 : coram adire et alloqui, Tac. H. 4, 65.— *Pass.* : aditus consul idem illud responsum retulit, **when applied to**, Liv. 37, 6 *fin.* : neque praetores adiri possent, Cic. Q. Fr. 1, 2, 5.—Hence: adire aliquem per epistulam, *to address one in writing*, *by a letter* : per epistulam, aut per nuntium, quasi regem, adiri eum aiunt, Plaut. Mil. 4, 6, 9 and 10; cf. Tac. A. 4, 39; id. H. 1, 9.—So also: adire deos, aras, deorum sedes, etc., *to approach the gods*, *their altars*, etc., *as a suppliant* (cf.: acced. ad aras, Lucr. 5, 1199): quoi me ostendam? quod templum adeam? Att. ap. Non. 281, 6: ut essent simulacra, quae venerantes deos ipsos se adire crederent, Cic. N. D. 1, 27 : adii Dominum et deprecatus sum, Vulg. Sap. 8, 21 : aras, Cic. Phil. 14, 1 : sedes deorum, Tib. 1, 5, 39 : libros Sibyllinos, **to consult the Sibylline Books**, Liv. 34, 55; cf. Tac. A. 1, 76: oracula, Verg. A. 7, 82.— `I.A.2` *To go to* a thing in order to examine it, *to visit* : oppida castellaque munita, Sall. J. 94 : hiberna, Tac. H. 1, 52.— `I.A.3` *To come up to* one in a hostile manner, *to assail*, *attack* : aliquem: nunc prior adito tu, ego in insidiis hic ero, Ter. Ph. 1, 4, 52 : nec quisquam ex agmine tanto audet adire virum, Verg. A. 5, 379 : Servilius obvia adire arma jubetur, Sil. 9, 272. `II` Fig. `I.A` *To go to* the performance of any act, *to enter upon*, *to undertake*, *set about*, *undergo*, *submit to* (cf.: accedo, aggredior, and adorior).—With *ad* or the acc. (class.): nunc eam rem vult, scio, mecum adire ad pactionem, Plaut. Aul. 2, 2, 25 : tum primum nos ad causas et privatas et publicas adire coepimus, Cic. Brut. 90 : adii causas oratorum, id. Fragm. Scaur. ap. Arus. p. 213 Lind.: adire ad rem publicam, id. de Imp. Pomp. 24, 70 : ad extremum periculum, Caes. B. C. 2, 7.—With *acc.* : periculum capitis, Cic. Rosc. Am. 38 : laboribus susceptis periculisque aditis, id. Off. 1, 19 : in adeundis periculis, id. ib. 24; cf.: adeundae inimicitiae, subeundae saepe pro re publica tempestates, id. Sest. 66, 139 : ut vitae periculum aditurus videretur, Auct. B. G. 8, 48: maximos labores et summa pericula. Nep. Timol. 5: omnem fortunam, Liv. 25, 10 : dedecus, Tac. A. 1, 39 : servitutem voluntariam, id. G. 24 : invidiam, id. A. 4, 70 : gaudia, Tib. 1, 5, 39.—Hence of an inheritance, t. t., *to enter on* : cum ipse hereditatem patris non adisses, Cic. Phil. 2, 16; so id. Arch. 5; Suet. Aug. 8 and Dig.; hence also: adire nomen, **to assume the name bequeathed by will**, Vell. 2, 60.— `I.B` Adire manum alicui, prov., *to deceive one*, *to make sport of* (the origin of this phrase is unc.; Acidalius conjectures that it arose from some artifice practised in wrestling, Wagner ad Plaut. Aul. 2, 8, 8): eo pacto avarae Veneri pulcre adii manum, Plaut. Poen. 2, 11; so id. Aul. 2, 8, 8; id. Cas. 5, 2, 54; id. Pers. 5, 2, 18. 755#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n754#adeo2#ăd-ĕō^, adv. cf. quoad and adhuc (acc. to Festus, it should be accented adéo, `I` v. the preced. word; but this distinction is merely a later invention of the grammarians; cf. Gell. 7, 7). `I` In the ante-class. per., `I.A` To designate the limit of space or time, with reference to the distance passed through; hence often accompanied by usque (cf. ad), *to this*, *thus far*, *so far*, *as far.* `I.A.1` Of space: surculum artito usque adeo, quo praeacueris, **fit in the scion as far as you have sharpened it**, Cato, R. R. 40, 3.— Hence: res adeo rediit, *the affair has gone so far* (viz., in deterioration, “cum aliquid pejus exspectatione contigit, ” Don. ad Ter. Ph. 1, 2, 5): postremo adeo res rediit: adulescentulus saepe eadem et graviter audiendo victus est, Ter. Heaut. 1, 1, 61; cf. id. Ph. 1, 2, 5.— `I.A.2` Of time, *so long* ( *as*), *so long* ( *till*), strengthened by *usque*, and with *dum*, *donec*, following, and in Cic. with *quoad* : merces vectatum undique adeo dum, quae tum haberet, peperisset bona, Plaut. Merc. 1, 1, 76; 3, 4, 72; id. Am. 1, 2, 10 al.: nusquam destitit instare, suadere, orare, usque adeo donec perpulit, Ter. And. 4, 1, 36; Cato, R. R. 67; id. ib. 76: atque hoc scitis omnes usque adeo hominem in periculo fuisse, quoad scitum sit Sestium vivere, Cic. Sest. 38, 82.— `I.B` For the purpose of equalizing two things in comparison, followed by *ut: in the same degree* or *measure* or *proportion... in which;* or *so very*, *so much*, *so*, *to such a degree... as* (only in comic poets), Plaut. Ep. 4, 1, 38: adeon hominem esse invenustum aut infelicem quemquam, ut ego sum? Ter. And. 1, 5, 10.—Also followed by *quasi*, when the comparison relates to similarity: gaudere adeo coepit, quasi qui cupiunt nuptias, **in the same manner as those rejoice who desire marriage**, Ter. Heaut. 5, 1, 12.— `I.C` (Only in the comic poets) = ad haec, praeterea, *moreover*, *besides*, *too* : ibi tibi adeo lectus dabitur, ubi tu haud somnum capias ( *beside the other annoyances*), *a bed*, *too*, *shall be given you there*, etc., Plaut. Ps. 1, 2, 80.—Hence also with *etiam* : adeo etiam argenti faenus creditum audio, **besides too**, id. Most. 3, 1, 101.— `I.D` (Only in the comic poets.) Adeo ut, *for this purpose that*, *to the end that* : id ego continuo huic dabo, adeo me ut hic emittat manu, Plaut. Rud. 5, 3, 32 : id adeo te oratum advenio, ut, etc., id. Aul. 4, 10, 9 : adeo ut tu meam sententiam jam jam poscere possis, faciam, etc., id. ib. 3, 2, 26 (where Wagner now reads *at ut*): atque adeo ut scire possis, factum ego tecum hoc divido, id. Stich. 5, 4, 15. (These passages are so interpreted by Hand, I. p. 138; others regard adeo here = *quin immo.*)— `I.E` In narration, in order to put one person in strong contrast with another. It may be denoted by a stronger emphasis upon the word to be made conspicuous, or by *yet*, *on the contrary*, etc.: jam ille illuc ad erum cum advenerit, narrabit, etc.: ille adeo illum mentiri sibi credet, Plaut. Am. 1, 2, 4 sq.; so id. Merc. 2, 1, 8 al. `II` To the Latin of every period belongs the use of this word, `I.A` To give emphasis to an idea in comparison, *so*, *so much*, *so very*, with verbs, adjectives, and substantives: adeo ut spectare postea omnīs oderit, Plaut. Capt. prol. 65 : neminem quidem adeo infatuare potuit, ut ei nummum ullum crederet, Cic. Fl. 20, 47 : adeoque inopia est coactus Hannibal, ut, etc., Liv. 22, 32, 3 Weiss.: et voltu adeo modesto, adeo venusto, ut nil supra, Ter. And. 1, 1, 92 : nemo adeo ferus est, ut, etc., Hor. Ep. 1, 1, 39.—With *usque* : adeo ego illum cogam usque, ut mendicet meus pater, Plaut. Bacch. 3, 4, 10 : usque adeo turbatur, **even so much**, **so continually**, Verg. E. 1, 12; Curt. 10, 1, 42; Luc. 1, 366.—In questions: adeone me fuisse fungum, ut qui illi crederem? Plaut. Bacch. 2, 3, 49 : adeone hospes hujus urbis, adeone ignarus es disciplinae consuetudinisque nostrae, ut haec nescias? Cic. Rab. 10, 28; so id. Phil. 2, 7, 15; id. Fam. 9, 10; Liv. 2, 7, 10; 5, 6, 4.—With a negative in both clauses, also with *quin* in the last: non tamen adeo virtutum sterile saeculum, ut non et bona exempla prodiderit, Tac. H. 1, 3; so Suet. Oth. 9: verum ego numquam adeo astutus fui, quin, etc., Ter. Ad. 2, 2, 13.— Sometimes the concluding clause is to be supplied from the first: quis genus Aeneadum, quis Trojae nesciat urbem?... non obtusa adeo gestamus pectora Poeni, viz., **that we know not the Trojans and their history**, Verg. A. 1, 565 : adeo senuerunt Juppiter et Mars? Juv. 6, 59.—Hence (post-Cic.): adeo non ut... adeo nihil ut... *so little that*, *so far from that*... (in reference to which, it should be noticed that in Latin the negative is blended with the verb in one idea, which is qualified by *adeo*) = tantum abest ut: haec dicta adeo nihil moverunt quemquam, ut legati prope violati sint, *these words left them all so unmoved that*, etc., or *had so little effect*, etc., Liv. 3, 2, 7: qui adeo non tenuit iram, ut gladio cinctum in senatum venturum se esse palam diceret, *who restrained his anger so little that*, etc. (for, qui non—tenuit iram adeo, ut), id. 8, 7, 5; so 5, 45, 4; Vell. 2, 66, 4: Curt. 3, 12, 22.—Also with *contra* in the concluding clause: apud hostes Afri et Carthaginienses adeo non sustinebant, ut contra etiam pedem referrent, Liv. 30, 34, 5. — `I.B` Adeo is placed enclitically after its word, like *quidem*, *certe*, and the Gr. γὲ, *even*, *indeed*, *just*, *precisely.* So, `I.A.1` Most freq. with pronouns, in order to render prominent something before said, or foll., or otherwise known (cf. in Gr. ἔγωγε, σύγε, αὐτός γε, etc., Viger. ed. Herm. 489, vi. and Zeun.): argentariis male credi qui aiunt, nugas praedicant: nam et bene et male credi dico; id adeo hodie ego expertus sum, *just this* ( τοῦτό γε), Plaut. Curc. 5, 3, 1; so id. Aul. 2, 4, 10; 4, 2, 15; id. Am. 1, 1, 98; 1, 2, 6; id. Ep. 1, 1, 51; 2, 2, 31; 5, 2, 40; id. Poen. 1, 2, 57: plerique homines, quos, cum nihil refert, pudet; ubi pudendum'st ibi eos deserit pudor, is adeo tu es, **you are just such a one**, id. Ep. 2, 1, 2 : cui tu obsecutus, facis huic adeo injuriam, Ter. Hec. 4, 4, 68 : tute adeo jam ejus verba audies, *you yourself shall hear what he has to say* ( σύγε ἀκούσῃ), Ter. And. 3, 3, 27: Dolabella tuo nihil scito mihi esse jucundius: hanc adeo habebo gratiam illi, i. e. hanc, quae maxima est, gratiam ( ταύτην γε τὴν χάριν), Caes. ap. Cic. Att. 9, 16: haec adeo ex illo mihi jam speranda fuerunt, **even this**, Verg. A. 11, 275.—It is often to be translated by the intensive *and*, *and just*, etc. (so esp. in Cic. and the histt.): id adeo, si placet, considerate, *just that* ( τοῦτό γε σκοπεῖτε), Cic. Caec. 30, 87: id adeo ex ipso senatus consulto cognoscite, Cic. Verr. 2, 4, 64, 143; cf. id. Clu. 30, 80: ad hoc quicumque aliarum atque senatus partium erant, conturbari remp., quam minus valere ipsi malebant. Id adeo malum multos post annos in civitatem reverterat, **And just this evil**, Sall. C. 37, 11; so 37, 2; id. J. 68, 3; Liv. 2, 29, 9; 4, 2, 2: id adeo manifestum erit, si cognoverimus, etc., *and this*, *precisely this*, *will be evident*, *if*, etc., Quint. 2, 16, 18 Spald.—It is rarely used with *ille* : ille adeo illum mentiri sibi credet, Plaut. Am. 1, 2, 6.—Sometimes with the *rel. pron.* : quas adeo haud quisquam liber umquam tetigit, Plaut: Poen. 1, 2, 57; Cic. Fin. 2, 12, 37. —With *interrog. pron.* : Quis adeo tam Latinae linguae ignarus est, quin, etc., Gell. 7, 17.—Adeo is joined with the pers. pron. when the discourse passes from one person to another, and attention is to be particularly directed to the latter: Juppiter, tuque adeo summe Sol, qui res omnes inspicis, *and thou especially*, *and chiefly thou*, Enn. ap. Prob.: teque adeo decus hoc aevi inibit, Verg. E. 4, 11; id. G. 1, 24: teque, Neptune, invoco, vosque adeo venti, Poët. ap. Cic. Tusc. 4, 34, 73; and without the copulative: vos adeo... item ego vos virgis circumvinciam, Plaut. Rud. 3, 4, 25.— Ego adeo often stands for ego quidem, equidem ( ἔγωγε): tum libertatem Chrysalo largibere: ego adeo numquam accipiam, Plaut. Bacch. 4, 7, 30; so id. Mil. 4, 4, 55; id. Truc. 4, 3, 73: ego adeo hanc primus inveni viam, Ter. Eun. 2, 2, 16 : nec me adeo fallit, Verg. A. 4, 96.—Ipse adeo ( αὐτός γε), for the sake of emphasis: atque hercle ipsum adeo contuor, Plaut. As. 2, 3, 24 : ipsum adeo praesto video cum Davo, Ter. And. 2, 5, 4 : ipse adeo senis ductor Rhoeteus ibat pulsibus, Sil. 14, 487.— `I.A.2` With the *conditional conjj.* si, nisi, etc. (Gr. εἴ γε), *if indeed*, *if truly* : nihili est autem suum qui officium facere immemor est, nisi adeo monitus, **unless**, **indeed**, **he is reminded of it**, Plaut. Ps. 4, 7, 2 : *Si.* Num illi molestae quippiam hae sunt nuptiae? *Da.* Nihil Hercle: aut si adeo, bidui est aut tridui haec sollicitudo, *and if*, *indeed*, etc. (not *if also*, for also is implied in aut), Ter. And. 2, 6, 7.— `I.A.3` With *adverbs* : nunc adeo ( νῦν γε), Plaut. As. 3, 1, 29; id. Mil. 2, 2, 4; id. Merc. 2, 2, 57; id. Men. 1, 2, 11; id. Ps. 1, 2, 52; id. Rud. 3, 4, 23; Ter. And. 4, 5, 26; Verg. A. 9, 156: jam adeo ( δή γε), id. ib. 5, 268; Sil. 1, 20; 12, 534; Val. Fl. 3, 70. umquam adeo, Plaut. Cas. 5, 4, 23: inde adeo, Ter. Heaut. 1, 1, 1 : hinc adeo, Verg. E. 9, 59 : sic adeo ( οὕτως γε), id. A. 4, 533; Sil. 12, 646: vix adeo, Verg. A. 6, 498 : non adeo, Ter. Heaut. 1, 1, 57; Verg. A. 11, 436. — `I.A.4` With *adjectives* = vel, *indeed*, *even*, *very*, *fully* : quot adeo cenae, quas deflevi, mortuae! **how very many suppers**, Plaut. Stich. 1, 3, 59 : quotque adeo fuerint, qui temnere superbum... Lucil. ap. Non. 180, 2: nullumne malorum finem adeo poenaeque dabis (adeo separated from nullum by poet. license)? *wilt thou make no end at all to calamity and punishment?* Val. Fl. 4, 63: trīs adeo incertos caeca caligine soles erramus, **three whole days we wander about**, Verg. A. 3, 203; 7, 629.—And with *comp.* or the *adv. magis*, *multo*, etc.: quae futura et quae facta, eloquar: multo adeo melius quam illi, cum sim Juppiter, **very much better**, Plaut. Am. 5, 2, 3; so id. Truc. 2, 1, 5: magis adeo id facilitate quam aliā ullā culpā meā, contigit, Cic. de Or. 2, 4, 15.— `I.A.5` With the *conjj. sive*, *aut*, *vel*, in order to annex a more important thought, or to make a correction, *or indeed*, *or rather*, *or even only* : sive qui ipsi ambīssent, seu per internuntium, sive adeo aediles perfidiose quoi duint, Plaut. Am. prol. 71 : si hercle scivissem, sive adeo joculo dixisset mihi, se illam amare, id. Merc. 5, 4, 33; so id. Truc. 4, 3, 1; id. Men. 5, 2, 74; Ter. Hec. 4, 1, 9: nam si te tegeret pudor, sive adeo cor sapientia imbutum foret, Pacuv. ap. Non. 521, 10: mihi adeunda est ratio, quā ad Apronii quaestum, sive adeo, quā ad istius ingentem immanemque praedam possim pervenire, **or rather**, Cic. Verr 2, 3, 46, 110; Verg. A. 11, 369; so, *atque adeo* : ego princeps in adjutoribus atque adeo secundus, Cic. Att. 1, 17, 9.— `I.A.6` With the *imperative*, for emphasis, like *tandem*, *modo*, *dum*, the Germ. *so*, and the Gr. γὲ (cf. L. and S.), *now*, *I pray* : propera adeo puerum tollere hinc ab janua, Ter. And. 4, 4, 20 (cf. ξυλλάβετέ γ' αὐτόν, Soph. Phil. 1003).— `I.C` Like *admodum* or *nimis*, to give emphasis to an idea (for the most part only in comic poets, and never except with the positive of the adj.; cf. Consent. 2023 P.), *indeed*, *truly*, *so very*, *so entirely* : nam me ejus spero fratrem propemodum jam repperisse adulescentem adeo nobilem, **so very noble**, Ter. Eun. 1, 2, 123 : nec sum adeo informis, **nor am I so very ugly**, Verg. E. 2, 25 : nam Caii Luciique casu non adeo fractus, Suet. Aug. 65 : et merito adeo, **and with perfect right**, Ter. Hec. 2, 1, 42 : etiam num credis te ignorarier aut tua facta adeo, **do you**, **then**, **think that they are ignorant of you or your conduct entirely?** id. Ph. 5, 8, 38.— `I.D` To denote what exceeds expectation, *even* : quam omnium Thebis vir unam esse optimam dijudicat, quamque adeo cives Thebani rumificant probam, *and whom even the Thebans* (who are always ready to speak evil of others) *declare to be an honest woman*, Plaut. Am. 2, 2, 44.— Hence also it denotes something added to the rest of the sentence, *besides*, *too*, *over and above*, usually in the connection: -que adeo (rare, and never in prose; cf. adhuc, I.): quin te Di omnes perdant qui me hodie oculis vidisti tuis, meque adeo scelestum, **and me too**, Plaut. Rud. 4, 4, 122; cf. id. 4, 2, 32: haec adeo tibi me, ipsa palam fari omnipotens Saturnia jussit, Verg. A. 7, 427. `III` After Caesar and Cicero (the only instance of this use adduced from Cicero's works, Off. 1, 11, 36, being found in a passage rejected by the best critics, as B. and K.). `I.A` For adding an important and satisfactory reason to an assertion, and then it always stands at the beginning of the clause, *indeed*, *for* : cum Hanno perorāsset, nemini omnium cum eo certare necesse fuit: adeo prope omnis senatus Hannibalis erat: the idea is, **Hanno's speech**, **though so powerful**, **was ineffectual**, **and did not need a reply; for all the senators belonged to the party of Hannibal**, Liv. 21, 11, 1; so id. 2, 27, 3; 2, 28, 2; 8, 37, 2; Tac. Ann. 1, 50, 81; Juv. 3, 274; 14, 233.—Also for introducing a parenthesis: sed ne illi quidem ipsi satis mitem gentem fore (adeo ferocia atque indomita ingenia esse) ni subinde auro... principum animi concilientur, Liv. 21, 20, 8; so id. 9, 26, 17; 3, 4, 2; Tac. A. 2, 28.— `I.B` When to a specific fact a general consideration is added as a reason for it, *so*, *thus* (in Livy very often): haud dubius, facilem in aequo campi victoriam fore: adeo non fortuna modo, sed ratio etiam cum barbaris stabat, **thus not only fortune**, **but sagacity**, **was on the side of the barbarians**, Liv. 5, 38, 4 : adeo ex parvis saepe magnarum momenta rerum pendent, id. 27, 9, 1; so id. 4, 31, 5; 21, 33, 6; 28, 19; Quint. 1, 12, 7; Curt. 10, 2, 11; Tac. Agr. 1: adeo in teneris consuescere multum est, Verg. G. 2, 272.— `I.C` In advancing from one thought to another more important = immo, *rather*, *indeed*, *nay* : nulla umquam res publica ubi tantus paupertati ac parsimoniae honos fuerit: adeo, quanto rerum minus, tanto minus cupiditatis erat, Liv. praef. 11; so Gell. 11, 7; Symm. Ep. 1, 30, 37.— `I.D` With a negative after ne—quidem or quoque, *so much the more* or *less*, *much less than*, *still less* (post-Aug.): hujus totius temporis fortunam ne deflere quidem satis quisquam digne potuit: adeo nemo exprimere verbis potest, **still less can one describe: it by words**, Vell. 2, 67, 1 : ne tecta quidem urbis, adeo publicum consilium numquam adiit, **still less**, Tac. A. 6, 15; so id. H. 3, 64; Curt. 7, 5, 35: favore militum anxius et superbia viri aequalium quoque, adeo superiorum intolerantis, **who could not endure his equals even**, **much less his superiors**, Tac. H. 4, 80.—So in gen., after any negative: quaelibet enim ex iis artibus in paucos libros contrahi solet: adeo infinito spatio ac traditione opus non est, *so much the less is there need*, etc., Quint. 12, 11, 16; Plin. 17, 12, 35, § 179; Tac. H. 3, 39.—(The assumption of a causal signif. of adeo = ideo, propterea, rests upon false readings. For in Cael. Cic. Fam. 8, 15 we should read *ideo*, B. and K., and in Liv. 24, 32, 6, *ad ea*, Weiss.).—See more upon this word in Hand, Turs. I. pp. 135-155. 756#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n755#Adeona#Ădĕōna, ae, f., `I` *the tutelary goddess of new-comers*, Aug. Civ. D. 4, 21. 757#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n756#adeps#ădeps, ĭpis, comm. (in Plin. and Serv., m.; in Cels., Quint., and Pallad., f.; in Col. `I` *c.;* cf. Prisc. 657 and 752 P.; Rudd. I. p. 34; Koffm. s. v.) [from ἄλειφα with interch. of *d* and *l* ], *the soft fat* or *grease of animals*, *suet*, *lard* (the hard is called *sevum*). `I.A` Lit. : suilla, Varr. R. R. 2, 11, 7 : ursinus, Plin. 28, 11, 46, § 163 : vulpinus, ib.: anserinus, ib. 48 : caprina, Col. R. R. 6, 12, 5 : ad creandas adipes, id. ib. 8, 14, 11. —And in the sense of *sevum* : adipe, qui prope omnes Italas lucernas illuminat, **the tallow**, Aug. de Mor. Manich. 2, 16.—Hence, `I.B` Metaph. `I.A.1` Of men: non mihi esse Lentuli somnum, nec Cassii adipes, nec Cethegi temeritatem pertimescendam, *the corpulence*, * Cic. Cat. 3, 7: dum sciat (declamator) sibi quoque tenuandas adipes, Quint. 2, 10, 6 (v. adipatus, crassus, crassedo).— `I.A.2` Of fat or fertile earth, *marl*, Plin. 17, 6, 4, § 42.— `I.A.3` In trees, *that part of the wood which is soft and full of sap*, also called *alburnum*, Plin. 16, 38, 72, § 182.!*? The form *adipes*, assumed by Prisc. 752 and 1293 P., on account of Varr. R. R. 2, 11, rests upon an error, since not *adipes illa*, but *adeps suilla*, should be read there, v. Schneid. ad h. l. 758#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n757#adeptio#ădeptĭo, ōnis, f. adipiscor, `I` *an obtaining*, *attainment* : nos beatam vitam non depulsione mali, sed adeptione boni judicemus, Cic. Fin. 2, 13, 41 : bonorum (opp., malorum evitatio), Quint. 5, 10, 33 : alicujus commodi, Cic. Part. Or. 32, 113. 759#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n758#adeptus1#ădeptus, a, um, Part. of adipiscor. 760#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n759#adeptus2#ădeptus, ūs, m., = adeptio, `I` *an obtaining* : fidei, Paul. Nol. Ep. 32, 18 (in Cic. Fin. 3, 14, 48, Henry Stephens reads: ad virtutis adeptum, but the true reading is *habitum*, Madv.). 761#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n760#adequito#ăd-ĕquĭto, āvi, ātum, 1, v. n. `I` *To ride to* or *toward* a place, *to gallop up to.* —With *ad* : equites Ariovisti propius tumulum accedere et ad nostros adequitare, * Caes. B. G. 1, 46.—With *in* : in primos ordines, Curt. 7, 4, 17.—With the local *adv. quo* : quo tam ferociter adequitāsset, inde se fundi fugarique, Liv. 9, 22, 6. —With *dat.* : portis, Liv. 22, 42, 5; so, portae Collinae, Plin. 15, 18, 20, § 76 : vallo, Liv. 9, 22, 4: castris, Tac. A. 6, 34.—With *acc. of limit* : adequitare Syracusas, Liv. 24, 31 : perarmatos adequitare coepit, Curt. 4, 9, 14 (Vogel now reads here *ad perarmatos*).— `II` *To ride near to* or *by* : juxta aliquem, Suet. Cal. 25 : vehiculo anteire aut circa adequitare, id. Aug. 64. 762#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n761#aderro#ăd-erro, āre, 1, v. n., `I` *to wander to.* — With *dat.* : scopulis, Stat. S. 2, 2, 120.— Trop. : ululatus aderrat auribus, Stat. Th. 9, 178. 763#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n762#adesco#ăd-esco, āre, 1, v. a., `I` *to feed* or *fatten* : volantia adescata, Cael. Aur. Acut. 1, 11. 764#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n763#adesdum#ădesdum or ădes dum (imper. from adsum with dum; cf.: agedum, manedum, etc., v. dum), `I` *come hither* : Sosia, adesdum; paucis te volo, Ter. And. 1, 1, 2. 765#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n764#adesurio#ăd-ēsŭrĭo, īvi, 4, v. n. ad, *intens.*, `I` *to be very hungry* : adesurivit et inhiavit acrius lupus, Plaut. Trin. 1, 2, 132. 766#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n765#adesus#ădēsus, a, um, v. adedo, P. a. 767#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n766#adexpeto#ăd-expĕto, ĕre, false read. in Sen. Ep. 117, 4. 768#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n767#adf#adf. Words beginning thus, v. under aff. 769#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n768#adg#adg. Words beginning thus, v. under agg. 770#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n769#adhabito#ăd-hăbĭto, āre, 1, `I` *v. n.* : adhabites, a false reading for *adbites* in Plaut. Capt. 3, 4, 72. 771#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n770#adhaereo#ăd-haerĕo, haesi, haesum, 2, v. n., `I` *to cleave* or *stick to* a thing. `I` Lit., of iron adhering to a magnet: unus ubi ex uno dependet, subter adhaerens, Lucr. 6, 914; cf. id. 3, 557: tota adhaerens (lingua) crocodilis, *cleaving to* his palate, Plin. 11, 37, 65, § 171.—With *in* and abl. : tela in tuis visceribus, Cic. Vatin. 5, 13; so Ov. M. 4, 693.—With *acc.* : cratera et corvus adhaeret, Cic. Arat. 541 (so Tert.: humerum, de Pall. 5).—With abl. : fronte cuspis, Ov. M. 5, 38.—With dat., poet. : tonsis (ovibus) illotus sudor, Verg. G. 3, 443 : veteri craterae limus adhaesit, Hor. Sat. 2, 4, 80; and in later prose: navis ancoris, **is fastened to them**, Tac. A. 2, 23 : stativis castris, id. ib. 3, 21; and: jumento, **to stick to**, Gell. 20, 1.— `II` Fig. `I.A` In gen., *to cling to*, *adhere to* : adhaesit homini ad intimum ventrem fames, Plaut. Stich. 1, 3, 83; and of fawning adherence to one, id. As. 1, 3, 59 : cui canis ex vero dictum cognomen adhaeret, **adheres**, Hor. S. 2, 2, 56 : nulli fortunae adhaerebat animus, i. e. inconstans fuit, Liv. 41, 20 : obsidioni fortiter adhaerentes, Amm. 19, 3.— `I.B` Adhaerere alicui, *to be close to a person* or *thing*, *to be near*, *to hang on*, *keep close to*, etc. (mostly post-Cic., esp. in the histt.): vineis modica silva adhaerebat, **was close to it**, **adjoined it**, Tac. H. 2, 25; so Amm. 18, 2.—Of persons: procul abesse Romanos: lateri adhaerere gravem dominum, i. e. *he* (the King of Macedon) *hangs on them*, *threatens them by his nearness*, Liv. 39, 25: nec umquam non adhaerentes, **and never departing from his side**, Suet. Galb. 14 : comitem perpetuo alicui adhaerere, Plin. 10, 22, 26, § 51 : tempus adhaerens, **the time in hand**, **just the present time**, Quint. 5, 10, 46 : obvio quoque adhaerente, **while each one adhered to him**, Suet. Oth. 6; and so trop.: adhaeret altissimis invidia, Vell. 1, 9.— `I.C` *To hang on* a thing, i. e. *to trail* or *drag after*, *to be the last*, sarcastically in Cic.: tenesne memoriā te extremum adhaesisse? *hung on the end*, i. e. extremo loco quaestorem esse factum, Vat. 5 (cf. haerere, Liv. 5, 2 *fin.*, and Gron. ad h. l.); and without sarcasm, Curt. 10, 5, 19. 772#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n771#adhaeresco#ăd-haeresco, haesi, haesum, 3, `I` *v. inch.* [adhaereo], *to cleave* or *stick to*, *to adhere*, lit. and trop. (in the trop. sense almost exclusively belonging to Cic.). `I` Lit., constr. with *ad*, *in*, and abl. or *ubi* : tragula ad turrim, Caes. B. G. 5, 46 : ne quid emineret, ubi ignis adhaeresceret, id. B. C. 2, 9 : tamquam in quodam incili, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 5: si potes in his locis adhaerescere, *if you can stick* (i. e. *stay* or *sojourn*) *in such places*, id. Att. 4, 4: in me omnia conjurationis nefaria tela adhaeserunt, Auct. Or. pro Dom. 24; cf. ib. 5; ad quamcunque disciplinam, tamquam ad saxum, adhaerescunt, Cic. Ac. 2, 3 : argumentum ratio ipsa confirmat, quae simul atque emissa est, adhaerescit, sc. ad mentem, *sticks fast to*, *is fastened upon the memory* (the figure is derived from missiles), id. de Or. 2, 53.—With *dat.* : justitiae honestatique, *to be attached* or *devoted to*, Cic. Off. 1, 24.—And *absol.* : oratio ita libere fluebat, ut numquam adhaeresceret, **never was at a stand**, **faltered**, Cic. Brut. 79; cf. ib. 93 (v. haereo): adhaerescere ad columnam (sc. Maeniam); sarcastically, *to remain fixed at the debtor's columns*, i. e. *to be punished as a fraudulent debtor*, Cic. Sest. 8, 18; cf. Liv. 5, 47.— `II` Fig., *to correspond to*, *to accord with*, *to fit to* or *suit* : si non omnia, quae praeponerentur a me ad omnium vestrūm studium, adhaerescerent, Cic. de Or. 3, 10, 37. 773#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n772#adhaese#ădhaese, adv. adhaereo, `I` *hesitatingly*, *stammeringly* : loqui, Gell. 5, 9. 774#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n773#adhaesio#ădhaesĭo, ōnis, f. adhaereo, `I` *an adhering*, *adhesion* : complexiones et copulationes et adhaesiones atomorum inter se, Cic. Fin. 1, 6, 19, v. Madv. ad h. l.; Gloss. Placid. Clas. Auct. III. p. 427 Mai. 775#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n774#adhaesus#ădhaesus, ūs, m. id., `I` *an adhering*, *adherence* (only in Lucr.): pulveris, Lucr. 3, 38; 4, 1242: membrorum, id. 5, 842 : umoris, id. 6, 472; cf. Non. 73, 6. 776#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n775#adhalo#ăd-hālo, āre, v. a., `I` *to breathe on* : si patescentes (fungos) primo (serpens) adhalaverit, Plin. 22, 22, 46, § 95. 777#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n776#adhamo#ădhāmo, āre, 1, v. a. hamus, `I` *to catch*, *secure* : Qui serius honores adhamaverunt, vix admittuntur ad eos, Cic. ap. Non. 2, 5, where Mercer. better reads *adamaverunt.* 778#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n777#Adherbal#Adherbal, ălis, m., `I` *a Numidian prince*, *the son of Micipsa*, *slain by Jugurtha*, Sall. J. 5 al. 779#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n778#adhibeo#ăd-hĭbĕo, ŭi, ĭtum, 2, v. a. habeo, `I` *to hold toward* or *to*, *to turn*, *bring*, *add to;* with *ad*, *in*, dat. or *absol.* `I` In gen. `I.A` Lit. : cur non adhibuisti, dum istaec loquereris, tympanum, Plaut. Poen. 5, 5, 38 : huc adhibete aurīs (ad ea) quae ego loquar, id. Ps. 1, 2, 20 : ad mea formosos vultus adhibete carmina, Ov. Am. 2, 1, 37; cf. ib. 13, 15: manus medicas ad vulnera, Verg. G. 3, 455 : odores ad deos, Cic. N. D. 1, 40 : quos negat ad panem adhibere quidquam, praeter nasturtium, **to eat with it**, Cic. Tusc. 5, 34 : alicui calcaria, id. Brut. 56 (cf. addere calcar, v. addo): manus genibus adhibet, i. e. admovet, genua amplexatur, Ov. M. 9, 216 : vincula captis, **to put them on them**, id. F. 3, 293.— `I.B` Trop. : metum ut mihi adhibeam, Plaut. Men. 5, 6, 20; cf. Quint. 1, 3, 15: nunc animum nobis adhibe veram ad rationem, Lucr. 2, 1023; Cic. Har. Resp. 10, 20: vacuas aurīs adhibe ad veram rationem, Lucr. 1, 51; cf. Ov. M. 15, 238; Verg. A. 11, 315: ut oratio, quae lumen adhibere rebus debet, ea obscuritatem afferat, Cic. de Or. 3, 13, 50 : est ea (oratio) quidem utilior, sed raro proficit neque est ad vulgus adhibenda, id. Tusc. 4, 28, 60 : adhibere cultus, honores, preces, diis immortalibus, id. N. D. 1, 2; cf. Tac. A. 14, 53: alicui voluptates, Cic. Mur. 35 : consolationem, id. Brut. 96 : omnes ii motus, quos orator adhibere volet judici, **which the orator may wish to communicate to the judge**, id. de Or. 2, 45 al. —Hence = addere, adjungere, *to add to* : uti quattuor initiis rerum illis quintam hanc naturam non adhiberet, Cic. Ac. 1, 11, 39 : ad domesticorum majorumque morem etiam hanc a Socrate adventitiam doctrinam adhibuerunt, id. Rep. 3, 3. `II` Esp. `I.A` Of persons, *to bring one to* a place, *to summon*, *to employ* (cf. the Engl. *to have one up*): hoc temere numquam amittam ego a me, quin mihi testes adhibeam, Ter. Ph. 4, 5, 2; so Cic. Fin. 2, 21; Tac. A. 15, 14: medicum, Cic. Fat. 12 : leges, ad quas (sc. defendendas) adhibemur, **we are summoned**, id. Clu. 52 : nec, quoniam apud Graecos judices res agetur, poteris adhibere Demosthenem, id. Tusc. 1, 5, 10 : adhibebitur heros, **shall be brought upon the stage**, Hor. A. P. 227 : castris adhibere socios et foedera jungere, Verg. A. 8, 56 : aliquem in partem periculi, Ov. M. 11, 447 : in auxilium, Just. 3, 6.— `I.B` Adhibere ad or in consilium, *to send for one in order to receive counsel from him*, *to consult one* : neque hos ad concilium adhibendos censeo, Caes. B. G. 7, 77, 3 : in consilium, Plin. Ep. 6, 11, 1; so also *absol.* : a tuis reliquis non adhibemur, **we are not consulted**, Cic. Fam. 4, 7; so ib. 10, 25; 11, 7; id. Off. 3, 20; id. Phil. 5, 9; Caes. B. G. 1, 20; Suet. Claud. 35; cf. Cortius ad Sall. J. 113, and ad Cic. Fam. 4, 7, 15.—But sometimes adhibere in consilium = admittere in cons., *to admit to a consultation.* —So trop.: est tuum, sic agitare animo, ut non adhibeas in consilium cogitationum tuarum desperationem aut timorem, Cic. Fam. 6, 1.— `I.C` Adhibere aliquem cenae, epulis, etc., *to invite to a dinner*, *to a banquet*, etc., *to entertain* : adhibete Penatīs et patrios epulis, etc., Verg. A. 5, 62; so Hor. C. 4, 5, 32; Suet. Caes. 73; Aug. 74: in convivium, Nep. praef. 7.—And *absol.*, *to receive*, *to treat* : quos ego universos adhiberi liberaliter dico oportere, Cic. Q. Fr. 1, 5 : Quintum filium severius adhibebo, id. Att. 10, 12.— `I.D` Adhibere se ad aliquid, *to betake* or *apply one's self to a thing*, i. e. *to devote attention to it* : adhibere se remotum a curis veram ad rationem, Lucr. 1, 44 (cf. above I. A.); and *absol.* : adhibere se, *to appear* or *to behave one's self* in any manner: permagni est hominis, sic se adhibere in tanta potestate, ut nulla alia potestas ab iis, quibus ipse praeest, desideretur, Cic. Q. Fr. 1, 1, 7.— `I.E` Adhibere aliquid ad aliquid, alicui rei, or with *in* and abl., *to put a thing to a determinate use*, *to apply*, *to use* or *employ for* or *in any thing definite* (therefore, with intention and deliberation; on the contr., *usurpare* denotes merely momentary use; cf. Cic. Lael. 2, 8; and *uti*, use that arises from some necessity, Herz. ad Caes. B. G. 1, 20): adhibere omnem diligentiam ad convalescendum, Cic. Fam. 16, 9; cf. ib. 6; Nep. Att. 21: cautionem privatis rebus suis, Cic. Att. 1, 19 : medicinam aegroto, id. ib. 16, 15 : humatis titulum, i. e. inscriptionem addere, Liv. 26, 25 : belli necessitatibus patientiam, id. 5, 6 : fraudem testamento, Suet. Dom. 2 : curam viis, id. Vesp. 5 : fidem et diligentiam in amicorum periculis, Cic. Clu. 42, 118 : misericordiam in fortunis alicujus et sapientiam in salute reip., id. Rab. Perd. 2 : flores in causis, id. Or. 19 : curam in valetudine tuenda, Cels. 3, 18; and with *de* : curam de aliqua re, Cic. Fam. 2, 7, 3 : modum, *to set a limit to*, *to set bounds to* : vitio, Cic. Tusc. 4, 17 : sumptibus, Suet. Ner. 16 : cf. id. Aug. 100; id. Tib. 34: voluptati, Quint. 9, 3, 74 : memoriam contumeliae, **to retain it in memory**, Nep. Epam. 7.— `F` Adhibere aliquid, in gen., *to use*, *employ*, *exercise* : neque quisquam parsimoniam adhibet, Plaut. Most. 1, 3, 79 : fidem, id. Rud. 4, 3, 104 : celeritatem, Cic. Fam. 10, 21, 2 : calumniam, fraudem, dolum, id. Auct. Or. pro Dom. 14, 36: modum quemdam, Cic. Tusc. 4, 17, 38; Suet. Calig. 2: nulla arte adhibita, Caes. B. C. 3, 26 : sollertiam, Tibull. 3, 4, 75: querelas, Plin. Ep. 1, 12 : adhibere moram = differre, Pompon. Dig. 18, 6, 16.— `G` In later Lat.: alicui aliquem, *to bring up*, *quote one to another as authority for an assertion* : is nos aquam multam ex diluta nive bibentis coërcebat, severiusque increpabat adhibebatque nobis auctoritates nobilium medicorum, Gell. 19, 5, 3. 780#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n779#adhibitio#ădhĭbĭtĭo, ōnis, f. adhibeo (late Lat.). `I` *An admission* (cf. adhibeo, II. C.): convivii, **to a banquet**, Gai. Inst. 1, 1.— `II` *An employing*, *application* (cf. ib. II. F.): cucurbitarum, Marc. Emp. 15. 781#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n780#adhibitus#ădhĭbĭtus, a, um, Part. of adhibeo. 782#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n781#adhinnio#ăd-hinnĭo, īvi, or ĭi, ītum, 4, v. n., `I` *to neigh to* or *after.* `I` Lit., constr. with dat. and acc., also *ad* and *in* with *acc.* : fortis equus visae semper adhinnit equae, Ov. Rem. Am. 634; cf. id. A. A. 1, 208; Plin. 35, 10, 36, § 95.—Hence, of lewd persons, Plaut. Fragm. ap. Mai. p. 19; Prud. ap. Symm. 1, 57: aliquem, August. de Mor. Manich. 2, 19 : in aliquam, Arn. 4, p. 135 : so, ad aliquam, Vulg. Jer. 5, 8 al. — `II` Fig., *to strive after* or *long for with voluptuous desire* : admissarius iste ad illius orationem adhinnivit, *gave his passionate assent to*, *expressed his delight in*, etc., Cic. Pis. 28, 69: virginis delicatas voculas, App. M. 6, p. 185. 783#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n782#adhorreo#ăd-horrĕo, ēre, a false read. in Albinov. 1, 221, for `I` *inhorreo.* 784#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n783#adhortamen#ădhortāmen, ĭnis, n. adhortor, `I` *a means of exhortation*, *an exhortation* : multa mihi apud vos adhortamina suppetunt, App. Flor. 4, 18, p. 359. 785#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n784#adhortatio#ădhortātĭo, ōnis, f. id., `I` *an exhortation*, *encouragement* (class.): omissa nostra adhortatione veniamus ad eorum sermonem, * Cic. de Or. 2, 3, 11: cum clamore comprobata adhortatio esset, Liv. 4, 38; 9, 13; Curt. 3, 11, 9; Plin. 8, 42, 65, § 159; Quint. 11, 3, 64; Suet. Aug. 94 al. 786#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n785#adhortativus#ădhortātīvus, a, um, adj. adhortor, `I` *belonging to exhortation* : modus, **the mood of**, Diom. I. p. 328 P. al. 787#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n786#adhortator#ădhortātor, ōris, m. id., `I` *an exhorter*, *encourager*, *exciter* : operis, Liv. 2, 58.— *Absol.*, Liv. 7, 32; 9, 13; 32, 25. 788#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n787#adhortatus#ădhortātus, a, um, Part. of adhortor. `..2` * ădhortātus, ūs, m. adhortor, *an exhortation*, *persuasion* : meo adhortatu, App. Mag. p. 338. 789#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n788#adhortor#ăd-hortor, āri, ātus, 1, v. dep., `I` *to encourage*, *urge*, *exhort one to* a thing, constr. with *ad*, *in*, *de*, or *absol.* : nam me meae vitae consuetudo ad C. Rabirium defendendum est adhortata, Cic. Rab. Perd. 1 : ne posset aliquando ad bellum faciendum locus ipse adhortari, id. Off. 1, 11, 35 : aliquem ad certam laudem, id. Fam. 1, 7 : loricatos ad discumbendum, Suet. Calig. 45 : in bellum, Tac. H. 3, 61 : in ultionem sui, Suet. Ner. 41 : de re frumentaria Boios atque Aeduos adhortari non destitit, **he did not cease to incite and spur on the Boii and Aedui**, **in respect to a supply of corn**, Caes. B. G. 7, 17.— *Absol.* : milites, Cic. Phil. 4, 5 : nullo adhortante sibi quisque dux et instigator, Tac. H. 1, 38.—Followed by *ut*, *ne*, or the simple *subj.* : adhort. adulescentes, ut turbulenti velint esse, Cic. Phil. 1, 9 : tandem Bruto adhortante, ne jamdudum operientes destitueret, Suet. Caes. 81 : adhortor, properent, Ter. Eun. 3, 5, 35 : adhortari se, *to rouse* or *bestir one's self* : ferus ipse (leo) sese adhortans rapidum incitat animo, Catull. 63, 85.!*? Pass.: adulati erant ab amicis et adhortati, Cassius ap. Prisc. 791 P.: punctione aliqua adhortati vel titillati, Cael. Aurel. Acut. 2, 3. 790#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n789#adhospito#ăd-hospĭto, āvi, v. a., `I` *to entertain as guest.* —Only trop.: Martem atque Concordiam multis immolationibus sibi adhospitavere, **to propitiate**, Dict. Cret. 1, 15 *fin.* 791#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n790#adhuc#ăd-huc, adv. `I` Prop., of place, *to this place*, *hitherto*, *thus far* (designating the limit, inclusive of the whole space traversed: hence often joined with usque; cf. ad, A. 1. B.): conveniunt adhuc utriusque verba, **thus far**, **to this point**, **the statements of both agree**, Plaut. Truc. 4, 3, 20 : adhuc ea dixi, causa cur Zenoni non fuisset, Cic. Fin. 4, 16, 44; cf. Auct. Her. 1, 9, 16: his oris, quas angulo Baeticae adhuc usque perstrinximus, Mel. 3, 6, 1.—Hence, in the desig. of measure or degree, *so far*, *to such a degree* : et ipse Caesar erat adhuc impudens, qui exercitum et provinciam invito senatu teneret, Cic. Fam. 16, 11, 4; so Liv. 21, 18, 4; Quint. 2, 19, 2; 8, 5, 20.—More frequently, `II` Transf. `I.A` Of time, *until now*, *hitherto*, *as yet* (designating the limit, together with the period already passed; cf. ad, 1. B.): res adhuc quidem hercle in tuto est, Plaut. Merc. 2, 3, 48 : celabitur itidem ut celata adhuc est, Ter. Phorm. 4, 3, 20 : sicut adhuc fecerunt, speculabuntur, Cic. Cat. 1, 2, 6 : ille vidit non modo, quot fuissent adhuc philosophorum de summo bono, sed quot omnino esse possent sententiae, id. Fin. 5, 6, 16 : haec adhuc (sc. acta sunt): sed ad praeterita revertamur, id. Att. 5, 20; so ib. 3, 14 *fin.*; 5, 17, 46; id. Agr. 3, 1, 1: Britanni, qui adhuc pugnae expertes, Tac. Agr. 37; so Curt. 7, 7, 8 al.—With *usque* or *semper* : usque adhuc actum est probe, Plaut. Mil. 2, 6, 107; so id. Ps. 4, 7, 14; Ter. And. 1, 5, 27; id. Ad. 4, 4, 23; 5, 4, 5; id. Hec. 4, 1, 29; Cic. Rep. 2, 20: quod adhuc semper tacui et tacendum putavi, Cic. de Or. 1, 26, 119.—With *dum* in subordinate propositions, for the purpose of more accurate desig. of time: quae adhuc te carens, dum hic fui, sustentabam, **what I have endured during the whole time that I have been here**, **until now**, Plaut. Capt. 5, 1, 4 : adhuc dum mihi nullo loco deesse vis, numquam te confirmare potuisti, Cic. Fam. 16, 4; so ib. 18.—Hence the adverbial expression (occurring once in Plautus): adhuc locorum, *until now*, *hitherto* : ut adhuc locorum feci, faciam sedulo, Capt. 2, 3, 25.— Adhuc denotes not merely a limitation of time in the present, but also, though more rarely, like *usque eo* and *ad id tempus*, and the Engl. *as yet*, in the past: adhuc haec erant, ad reliqua alacri tendebamus animo, Cic. Div. 2, 2, 4 : Abraham vero adhuc stabat, Vulg. Gen. 18, 22 : unam adhuc a te epistulam acceperam, Cic. Att. 7, 2 : cum adhuc sustinuisset multos dies, Vulg. Act. 18, 18 : scripsi etiam illud quodam in libello... disertos me cognōsse nonnullos, eloquentem adhuc neminem, id. de Or. 1, 21 : una adhuc victoria Carus Metius censebatur, Tac. Agr. 45.— `I.B` Adhuc non, or neque adhuc, *not as yet*, *not to this time* : nihil adhuc, *nothing as yet*, or *not at all as yet* : numquam adhuc, *never as yet*, *never yet* : cupidissimi veniendi maximis injuriis affecti, adhuc non venerunt, Cic. Verr. 2, 2, 27, 65 : me adhuc non legisse turpe utrique nostrum est, id. Fam. 7, 24, 7; so id. 3, 8, 25; 6, 14; 14, 6, 2; Mart. 7, 89, 10: cui neque fulgor adhuc nec dum sua forma recessit, Verg. A. 11, 70 : nihil adhuc peccavit etiam, Plaut. Pers. 4, 4, 78 : nihil adhuc est, quod vereare, Ter. Heaut. 1, 2, 1 : sed quod quaeris, quando, qua, quo, nihil adhuc scimus, Cic. Fam. 9, 7, 4; so 9, 17, 7; Caes. B. C. 3, 57; Nep. Milt. 5: numquam etiam quicquam adhuc verborum est prolocutus perperam, Plaut. Am. 1, 1, 92; cf. id. Capt. 5, 2, 7.— `I.C` For etiam nunc, *yet*, *still;* to denote continuance (apparently not used by Cic.): stertis adhuc? **are you still snoring?** Pers. 3, 58; adhuc tranquilla res est, **it is still quiet**, Ter. Ph. 3, 1, 15; so id. Ad. 1, 2, 42: Ephesi regem est consecutus fluctuantem adhuc animo, Liv. 33, 49, 7; so 21, 43, 14; Tac. A. 1, 8, 17; id. H. 2, 44, 73; 4, 17; id. Germ. 28; Suet. Aug. 56, 69; Plin. Ep. 4, 13, 1; Curt. 8, 6, 18: quinque satis fuerant; nam sex septemve libelli est nimium: quid adhuc ludere, Musa, juvat? *why play still*, *still more*, or *further?* Mart. 8, 3; so id. 4, 91.— `I.D` Hence also to denote that a thing is still remaining or existing: at in veterum comicorum adhuc libris invenio, **I yet find in the old comic poets**, Quint. 1, 7, 22 : quippe tres adhuc legiones erant, **were still left**, Tac. H. 3, 9; so id. G. 34; id. Ann. 2, 26; Mart. 7, 44, 1.—With *vb.* omitted: si quis adhuc precibus locus, exue mentem, Verg. A. 4, 319.— `I.E` To denote that a thing has only reached a certain point, *now first*, *just now* : cum adhuc ( *now for the first time*) naso odos obsecutus es meo, da vicissim meo gutturi gaudium, Plaut. Curc. 1, 2, 9: gangraenam vero, si nondum plane tenet, sed adhuc incipit, curare non difficillimum est, Cels. 5, 26, 34; so Mart. 13, 102.—Hence, with deinde or aliquando following: quam concedis adhuc artem omnino non esse, sed aliquando, Cic. de Or. 1, 58, 246 : senatus priusquam edicto convocaretur ad curiam concurrit, obseratisque adhuc foribus, deinde apertis, tantas mortuo gratias agit, etc., Suet. Tit. 11; so Tac. A. 11, 23.— `F` To denote that a thing had reached a certain limit before another thing happened (in prose only after Livy), *still*, *yet*, *while yet* : inconditam multitudinem adhuc disjecit, **he dispersed the multitude while yet unarranged**, Tac. A. 3, 42.— `G` For *etiam*, *insuper*, *praeterea*, to denote that a thing occurs beside or along with another (belonging perhaps only to popular language, hence once in Plaut., and to the post-Aug. per.), *besides*, *further*, *moreover* : addam minam adhuc istic postea, Plaut. Truc. 5, 18 : unam rem adhuc adiciam, Sen. Q. N. 4, 8 : sunt adhuc aliquae non omittendae in auro differentiae, Plin. 33, 2, 10, § 37; so Quint. 2, 21, 6; 9, 4, 34; Val. Fl. 8, 429; Tac. A. 1, 17; id. Agr. 29; ib. 33; Flor. 1, 13, 17; Vulg. Amos, 4, 7; ib. Joan. 16, 12; ib. Heb. 11, 32.— `H` In later Lat. adhuc is used like *etiam* in the Cic. per., = ἔτι, *yet*, *still*, for the sake of emphasis in comparisons; then, if it cnhances the comparative, it stands before it; but follows it, if that which the comp. expresses is added by way of augmentation; as, *he has done a still greater thing*, and *he has still done a greater thing* (this is the view of Hand, Turs. I. p. 166): tum Callicles adhuc concitatior, Quint. 2, 15, 28 : adhuc difficilior observatio est per tenores, id. 1, 5, 22 : si marmor illi (Phidiae), si adhuc viliorem materiem obtulisses, fecisset, etc., Sen. Ep. 85, 34 : adhuc diligentius, Plin. 18, 4 : cui gloriae amplior adhuc ex opportunitate cumulus accessit, Suet. Tib. 17: Di faveant, majora adhuc restant, Curt. 9, 6, 23; so Quint. 10, 1, 99; Tac. G. 19; Suet. Ner. 10. `I` Adhuc sometimes = *adeo*, *even* (in the connection, et adhuc, -que adhuc; v. adeo, II.). `I...a` Ita res successit meliusque adhuc, Plaut. Bacch. 4, 9, 18: Tellurem Nymphasque et adhuc ignota precatur flumina, Verg. A. 7, 137 : Nil parvum sapias et adhuc sublimia cures, Hor. Ep. 1, 12, 15; so ib. 2, 2, 114; Liv. 22, 49, 10; Sen. Ep. 49, 4.— `I...b` *Absol.* : gens non astuta nec callida aperit adhuc secreta pectoris licentiā joci, Tac. G. 22 : cetera similes Batavis, nisi quod ipso adhuc terrae suae solo et caelo acrius animantur, ib. 29, 3 (cf.: ipse adeo under adeo, II., and at the end); so Stat. S. 1, 2, 55.—See more upon this word, Hand, Turs. I. pp. 156-167. 792#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n791#adhucine#ădhūcĭne = adhuc ne, `I` *adv. interrog.*, *still? yet?* App. M. 9, p. 218, where some read *adhucne.* 793#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n792#Adiabena#Ădĭăbēna, ae, or Ădĭăbēne, ēs, f., = Ἀδιαβηνή, `I` *a region in the northern part of ancient Assyria*, now *Botan*, Plin. 5, 12, 13, § 66; Amm. 23, 6, 20 al.— Hence, `II` Derivv. `I.A` Ădĭăbēnus, a, um, adj., *pertaining thereto* : Monobazus, Tac. A. 15, 14; so ib. 1: regimen, ib. 2. — Ădĭăbēni, ōrum, m., *its inhabitants*, Plin. 6, 9, 10, § 28.— `I.B` Ădĭăbēnĭcus, *a surname of the emperor Severus*, *as conqueror of Adiabene*, Spart. Sev. 9; Sext. Ruf. 21; Inscr. Orell. 903 sq. 794#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n793#adiantum#ădĭantum, i, n., = ἀδίαντον, `I` *the plant maiden-hair*, Plin. 22, 21, 30, § 62 (pure Lat.: capillus Veneris *or* capillaris herba, App. H. 47; Cael. Aurel. Tard. 3, 5). 795#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n794#adiaphoros#ădĭăphŏros, on, = ἀδιάφορος, `I` *indifferent* : nec dolere adiaphoron esse, Varr. ap. Non. 82, 14 (better here written as Greek; cf. Cic. Fin. 3, 16, 53). 796#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n795#Adiatorix#Ădĭătŏrix, ĭgis, m., `I` *king of the Comani*, *taken prisoner by Augustus at Actium*, Cic. Fam. 2, 12, 2. 797#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n796#adibilis#ădĭbĭlis 1. adeo, `I` *accessible* (late Lat.): terra, Cassiod. Hist. Eccl. 11, 18. 798#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n797#adicio#ădĭcĭo, v. adjicio. 799#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n798#adigo#ăd-ĭgo, ēgi, actum, 3, v. a. ago (adaxint = adegerint, Plaut. Aul. 1, 1, 11; Non. 75, 5; cf. adaxi for adegi), `I` *to drive*, *bring*, or *take* a person or thing *to* a place (syn.: appello, adduco, affero).—Constr. usu. with *ad*, but also with acc., dat., *in* or *local adv.* `I` Lit., of cattle (cf. ago, I.: abigo, abigeus, etc.): quis has huc ovīs adegit? Plaut. Bacch. 5, 2, 3 : lactantes vitulos ad matres, Varr. R. R. 2, 5, 16 : pecore e longinquioribus vicis adacto, Caes. B. G. 7, 17 : equos per publicum, Suet. Galb. 19. —Of persons: mox noctu te adiget horsum insomnia, Ter. Eun. 2, 1, 13 : aliquem fulmine ad umbras, Verg. A. 4, 25 : quis deus Italiam vos adegit? id. ib. 9, 601.—Hence: adigere aliquem arbitrum (ad arbitrum), *to compel one to come before an arbiter* (like adigere (ad) jus jurandum; v. infra): finibus regundis adigere arbitrum non possis, Cic. Top. 10, 43; so id. Off. 3, 16, 66; id. Rosc. Com. 9, 25.—Of things: classem e Ponto Byzantium adigi jusserat, Tac. H. 2, 83 : ceteras navium per fossas, id. A. 11, 18, and *absol.* : dum adiguntur naves, i. e. in mare impelluntur, id. Ann. 2, 7 : tigna fistucis, **to drive in by rammers**, Caes. B. G. 4, 17.—Esp. often of weapons, *to drive home*, *plunge*, *thrust*, *to send to* a place: ut felum adigi non posset, Caes. B. G. 3, 51; cf. id. B. G. 4, 23; so Verg. A. 9, 431; Ov. M. 6, 271: hastae ardentes adactae, Tac. H. 4, 23 : ferrum jugulo, Suet. Ner. 49 : cf. Liv. 27, 49: per obscena ferrum, Suet. Calig. 58 : ferrum in viscera, Sil. 7, 626.— And from the weapons transf. to the wound, *to inflict* (in the poets and Tac.): alte vulnus adactum, Verg. A. 10, 850 : ubi vulnus Varo adactum, Tac. A. 1, 61 : vulnus per galeam adegit, id. ib. 6, 35. `II` Fig. `I.A` *To drive*, *urge*, or *bring one to* a situation, *to* a state of mind, or *to* an act (esp. against his will): tu, homo, adigis me ad insaniam, Ter. Ad. 1, 2, 31 : adigit ita Postumia, Cic. Att. 10, 9 : acri cupidine adigi, Tac. A. 15, 33 : ad mortem, id. ib. 12, 22.— Poet. with the *subj.* without ut: quae vis vim mihi afferam ipsa adigit, Plaut. Rud. 3, 3, 19.—With the *inf.* : vertere morsus exiguam in Cererem penuria adegit edendi, Verg. A. 7, 114; cf. 6, 696; so Ov. Am. 3, 6, 3; Sil. 2, 472; Stat. Th. 4, 531.— So also: tres liburnicas adactis per vim gubernatoribus ascendere, Tac. Agr. 28; so id. A. 4, 45; 11, 10; id. H. 4, 15.— `I.B` Adigere aliquem ad jus jurandum, jus jurandum, or jure jurando, or sacramento ( abl.), t. t., *to put one on oath*, *to cause one to take oath*, *to swear one* (from the time of Livy oftener with abl.; so Tac.. Just., Flor.; cf. on this point Cortius ad Sall. C. 22; Held ad Caes. B. C. 1, 76; Herz. ad Caes. B. G. 7, 67; Rudd. II. p. 328, *no.* 16): omnibus jus jurandum adactis, Caes. B. G. 7, 67 : cum ad jus jurandum populares sceleris sui adigeret, Sall. C. 22 : provinciam omnem in sua et Pompeii verba jus jurandum adigebat, Caes. B. C. 2, 18 : censores ita jus jurandum adigebant, Liv. 43, 15 *fin.*; so Gell. 4, 20; 7, 18: populum jure jurando adegit, Liv. 2, 1 : omnibus junioribus jure jurando adactis, id. 6, 33; so 6, 38; 7, 9, 11 al.; Tac. H. 1, 55; ib. 76; Just. 22, 4, 5; 8, 4, 11; Flor. 3, 1, 13.—Hence ellipt.: in verba adigere, for *in verba jus jurandum adigere* in Tac. and Suet. (cf. the passage cited above, Caes. B. C. 2, 18): neque se neque quemquam Batavum in verba Galliarum adegit, Tac. H. 4, 61 : provincia Narbon. in verba Vitellii adacta, id. ib. 2, 14; so 4, 59; Suet. Vesp. 6.— And finally quite *absol.* : adigere (sc. jure jurando, sacramento), *to bind by an oath* : magno cum assensu auditus... universos adigit, Tac. H. 4, 15.— `I.C` Poet. = subigere, *to subject* : bisque jugo Rhenum, bis adactum legibus Istrum, Stat. Th. 1, 19 : in faciem prorae pinus adacta novae, **brought into the form of a ship**, Prop. 4, 22, 14.!*? In Caes. B. C. 2, 1: mare quod adigit ad ostium Rhodani, we have a false reading, for which Nipperdey restored *adjacet.* 800#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n799#adimo#ăd-ĭmo, ēmi, emptum, 3, v. a. emo (adempsit = ademerit, Plaut. Ep. 3, 2, 27), `I` *to take to* one's self from a person or thing, *to take away*, *take any thing from*, *to deprive of* (syn.: demere, eximere, auterre, eripere). `I` Of things: si ego memorem quae me erga fecisti bene, nox diem adimat, **would take away**, **consume**, Plaut. Capt. 2, 3, 57 : multa ferunt anni venientes commoda secum; multa recedentes adimunt, *take them away with themselves*, as a fine antithesis to *secum ferunt*, Hor. A. P. 175: ut istas compedes tibi adimam, huic dem, Plaut. Capt. 5, 4, 31 : metum, Ter. And. 2, 2, 2; so id. Heaut. 3, 1, 13; id. Hec. 5, 3, 19; id. Phorm. 1, 3, 9: Juppiter, ingentes qui das adimisque dolores, Hor. S. 2, 3, 288 : animam, Plaut. Mil. 3, 1, 137 : postquam adempta spes est, Ter. And. 2, 1, 4 : alicui vitam, Cic. Planc. 42 : pecuniam, id. Quint. 15, 49 : somnum, id. Att. 2, 16 : libertatem, id. Dom. 9 : exercitum, id. Phil. 11, 8 : aditum litoris, Cic. Verr. 2, 5, 32 : omnia sociis, Sall. C. 12, 5 : arma militibus, Liv. 22, 44 : vires ad vincendum, id. 23, 18 : imperium, id. 22, 27 : pernicitatem, Tac. H. 1, 79.—And *absol.* : Qui propter invidiam adimunt diviti, Ter. Phorm. 2, 1, 46.— Poet. with *inf.* as object: adimam cantare severis, Hor. Ep. 1, 19, 9 (cf. Gr. ἀφαιρήσομαι ἀείδειν, *I will prohibit them to sing;* so Ov. Pont. 1, 7, 47; Sil. 9, 425).— `II` Poet. of persons, *to snatch away*, *to carry off* : hanc, nisi mors, mihi adimet nemo, Ter. And. 4, 2, 14 : virgo, quae puellas audis adimisque leto, Hor. C. 3, 22, 3.—(For the distinction between demere, adimere, eximere, v. Lamb. ad Cic. Fam. 1, 7; cf. Cic. Rep. 2, 31; Bentl. Hor. C. 4, 15, 18; and cf. Doed. Syn. IV. pp. 123-126.) 801#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n800#adimpleo#ăd-implĕo, ēvi, ētum, 2, v. a., `I` *to fill up*, *to fill full* (in the class. per., e. g. in Liv. 38, 7, 13, and Plin. 11, 37, 52, § 140, dub.). `I` Lit. : Gangem decem fluminibus adimpleri, Aethic. Cosmogr. p. 709 ed. Gron.: quasi mare adimpleti sunt, Vulg. Eccli. 50, 3.— `I.B` Trop. : adimpleti tibiarum cantu vocant deam suam, Jul. Firm. de Err. p. 10 (cf. adimpletor): adimplebis me laetitiā, Vulg. Psa. 15, 10.— `II` Metaph., *to fulfil* (as a promise, prediction, duty), *to perform*, = absolvere, satisfacere, praestare: aliquid, Dig. 26, 7, 43 : quod dictum est, Vulg. Matt. 1, 22 : ut adimpleatur scriptura, ib. Joan. 13, 18 : legem Christi, ib. Gal. 6, 2 : Gratia vobis et pax adimpleatur, **be made full**, **perfect**, ib. 2 Pet. 1, 2. 802#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n801#adimpletio#ădimplētĭo, ōnis, f. adimpleo. `I` *A completing*, *completion* : temporum, Tert. adv. Marc. 5, 17.— `II` *A fulfilling*, *fulfilment* : novum (testamentum) veteris adimpletio est, Lact. 4, 20. 803#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n802#adimpletor#ădimplētor, ōris, m. adimpleo, `I` *he who fills* (by inspiration), *the inspirer* : Filius Dei adimpletor prophetarum, Aug. de Temp. Serm. 144, 3. 804#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n803#adincresco#ăd-incresco, ĕre, v. n., `I` *to increase*, Vulg. Eccli. 23, 3. 805#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n804#adindo#ăd-indo, ēre, v. a., `I` *to put in besides* : subscudes iligneas adindito, Cato, R. R. 18, 9. 806#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n805#adinflo#ăd-inflo, āre, v. a., `I` *to swell up* : pennas, August. C. D. 19, 23. 807#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n806#adingero#ăd-ingĕro, 3, v. a., `I` *to bring to in addition*, *to heap on* : satiram in aliquem, Sisenn. ap. Serv. 2. 808#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n807#adinquiro#ăd-inquīro, 3, v. a., `I` *to investigate* or *inquire into further* : aliquid, Jul. Val. 1, 49 Mai. 809#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n808#adinstar#ădinstar, more properly ad instar, v. instar. 810#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n809#adinvenio#ăd-invĕnĭo, vēni, ventum, 4, v. a. ad, *intens.*, `I` *to find out*, *to devise*, Vulg. Exod. 35, 33; Dig. 48, 19, 28; cf. also Serv. ad Verg. A. 6, 603: lapicaedinae adinventae sunt, Labi Ins.: si quis ainventus (for *adinventus*) fuerit hoc fecisse, Mur. Ins. 794. 811#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n810#adinventio#ădinventĭo, ōnis, f. adinvenio, `I` *an invention*, Vulg. Judic. 2, 19; Isa. 3, 8 al. 812#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n811#adinventor#ădinventor, ōris, m. id., `I` *an inventor;* transl. of ἐφευρετής, Cyprian. Ep. 68, 10. 813#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n812#adinventum#ădinventum, i, n. id., `I` *an invention*, Tert. adv. Gnost. 1. 814#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n813#adinvicem#ăd-invĭcem, adv., a strengthened form of invicem (q. v.), Aug. de Trin. 7. 815#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n814#adinvolvo#ăd-involvo, 3, v. a., read by Alschefski in Liv. 1, 21, manu ad digitos usque adinvolutā, but Weissenb. still reads `I` *involutā.* 816#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n815#adipalis#ădĭpālis, e, adj. adeps, `I` *of* or *with fat*, *greasy* : unguen, Arn. 3, p. 115. 817#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n816#adipatum#ădĭpātum, i, see the foll. art. 818#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n817#adipatus#ădĭpātus, a, um, adj. adeps, `I` *filled* or *supplied with fat*, *fatty*, *greasy.* `I` Lit. : puls, Lucil. ap. Charis. 73 and 74 P.; hence, *absol.* : ădĭpātum (sc. edulium), i, *pastry prepared with fat* (cf. Charis. l. c.): livida materno fervent adipata veneno, Juv. 6, 630.— `II` Trop. of discourse, *coarse*, *gross* : opimum quoddam et tamquam adipatae orationis genus, Cic. Or. 8, 25; also ap. Non. 69, 6 (al. adipale). 819#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n818#adipeus#ădĭpĕus, a, um, adj. id., `I` *of fat* : tori, Hier. Ep. 147, 8. 820#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n819#adipiscor#ăd-ĭpiscor, eptus, 3, v. dep. apiscor, `I` *to arrive at*, *to reach.* `I` Lit. : occepi sequi; vix adipiscendi potestas fuit, Plaut. Ep. 1, 1, 13.—Hence also with acc., *to reach*, *to overtake* : fugientes Gallos Macedones adepti ceciderunt, Liv. 44, 28; cf. Drak. ad Liv. 2, 30, 14.—Far oftener, `II` Fig., *to attain to by effort*, *to get*, *obtain*, *acquire*, *to get possession of* (by overcoming natural obstacles; diff. from *impetrare*, to reach or obtain by victory over another's will; and *nancisci*, by accident, Doed. Syn. III. pp. 145, 146; IV. p. 369): nuptias effugere ego istas malo quam tu adipiscier, Ter. And. 2, 1, 32 : senectutem ut adipiscantur, omnes optant; eandem accusant adepti, Cic. de Sen. 2, 4 : summos honores a populo Romano, id. Clu. 43 : amplissimos dignitatis gradus, id. Fam. 10, 6 : gloriam, Vulg. Eccli. 44, 7; 46, 3: quanta instrumenta (homo) habeat ad obtinendam adipiscendamque sapientiam, id. Leg. 1, 22, 59 al.; so Caes. B. G. 5, 39; Nep. Them. 9; id. Chabr. 2; Sall. C. 11, 7; Liv. 1, 32; Vell. 2, 116; Tac. A. 11, 22; Suet. Aug. 16; Vulg. Heb. 6, 15.— With *ex* : adeptum esse omnia e natura et animo et corpore et vitā, Cic. Ac. 1, 5, 19; cf. id. Leg. 1, 13, 35; 2, 23, 59.—With *ut.* adepti sunt, ut dies festos agitare possent, Cic. Verr. 2, 2, 21.— *Absol.* : non potestis adipisci, Vulg. Jac. 4, 2.!*? `I...a` iis adipiscendi magistratus, *they should strive for public honors* (the *consequens* for the *antecedens*), Cic. Off. 1, 21, 72.— `I...b` Nero in adipiscenda morte (Epaphroditi) manu adjutus existimabatur, i. e. consciscenda, *in committing suicide*, Suet. Dom. 14 Oud.; cf. Ov. Tr. 2, 92; Front. 4, 4, 15; and: invenire mortem, Verg. A. 2, 645. — `I...c` *Pass.* : non aetate, verum ingenio, adipiscitur sapientia, Plaut. Trin. 2, 2, 88 : haec adipiscuntur, C. Fannius ap. Prisc. p. 791 P.: amitti magis quam adipisci, Fab. Maximus, ib.; so esp. adeptus, Cic. de Sen. 2, 4; Sall. C. 7; id. J. 101; Tac. A. 1, 7, 9; Suet. Tib. 38; cf. Gell. 15, 13; Prisc. 790 sq.; Rudd. I. p. 288; Kritz ad Sall. C. 7, 3.— `I...d` With *gen.* : arma, quīs Galba rerum adeptus est, Tac. A. 3, 55; ib. 6, 45 (here Halm reads *apisceretur*); Rudd. II. p. 120; Zumpt, § 466. 821#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n820#adipsatheon#ădipsathĕon, i, n. ἄδιψος. θεός, quenching the thirst of the gods, `I` *a low*, *thorny shrub*, also called *erysisceptrum* or *diacheton*, Plin. 24, 13, 69, § 112. 822#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n821#adipsos#ădipsos, i, f., = ἄδιψος (quenching thirst). `I` *A species of date*, Plin. 12, 22, 47, § 103.— `II` *Liquorice*, glycyrrhiza, Plin. 22, 9, 11, § 26. 823#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n822#aditialis#ădĭtĭālis, e, adj. aditus, `I` *pertaining to entrance* : cena, **given by a magistrate when he entered upon his office**, **an inaugural feast**, Varr. R. R. 3, 6, 6; Sen. Ep. 95, 41; 123, 4; Plin. 10, 20, 23, § 45; so, epulae, id. 29, 4, 14, § 58. 824#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n823#aditiculus#ădĭtĭcŭlus, i, m. dim. id., “parvus aditus, ” Fest. p. 29 Müll.—The same in the `I` *fem.*, ădĭtĭcŭla, ae, Jul. Val. 3, 70 Mai. 825#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n824#aditio#ădĭtĭo, ōnis, f. 1. adeo. `I` *A going to*, *approach* : quid tibi hanc aditio est? (i. e. aditio ad hanc, the verbal substantive with the case of the verb; v. Zumpt, § 681), **why do you approach her?** Plaut. Truc. 2, 7, 62 : praetoris, Dig. 39, 1, 1 al. — `II` hereditatis, *the entering upon an inheritance* (v. 1. adeo, II. A.), Dig. 50, 17, 77 al. 826#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n825#adito#ădĭto, āvi, `I` *v. freq.* [id.], *to go to* or *approach often* : ad eum aditavere, Enn. ap. Diom. 336 P. (Trag. v. 433 ed. Vahl.); perh. also Col. 8, 3, 4: aditet aviarius qui, etc. (instead of *habitet*): si adites propius, os denasabit tibi, Plaut. Capt. 3, 4, 75; where Ritschl reads *adbites.* 827#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n826#aditus1#ădĭtus, a, um, Part. of 1. adeo. 828#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n827#aditus2#ădĭtus, ūs, m. 1. adeo, `I` *a going to*, *approach*, *access.* `I` Lit. : quorum abitu aut aditu, Lucr. 1, 677 : urbes permultas uno aditu atque adventu esse captas, Cic. Imp. Pomp. 8 : quo neque sit ventis aditus, Verg. G. 4, 9; so id. A. 4, 293, 423 al.—With *ad* : aditus ad eum difficilior, Cic. Att. 15, 8; so id. N. D. 2, 47 *fin.*; Ov. F. 1, 173; Tac. A. 2, 28.—With *in* (cf. 1. adeo): aditus in id sacrarium non est viris, Cic. Verr. 2, 4, 45; so Auct. Or. pro Dom. 42, 110 al.: aditus ad me minime provinciales, *which are not made in the manner customary* ( *with the prœtor*), Cic. Att. 1, 2.— `II` Transf. `I.A` *The possibility*, *leave*, *permission*, or *right of approaching*, or *of admittance*, *access* (cf. accessus): faciles aditus ad eum privatorum, Cic. Imp. Pomp. 14; so id. Rosc. Am. 38; id. Fam. 6, 13; Nep. Paus. 3; Liv. 41, 23; Hor. S. 1, 9, 56: homo rari aditūs, **a man rarely accessible**, Liv. 24, 5.— Trop. : si qui mihi erit aditus de tuis fortunis agendi, Cic. Fam. 6, 10; so Caes. B. G. 5, 41; id. B. C. 1, 31.— `I.B` Coner., *the place through which one approaches* a thing, *an entrance*, *avenue*, etc. (opp. abitus; cf. also accessus): primo aditu vestibuloque prohibere, Cic. Caecin. 12; Cic. Verr. 2, 2, 66, § 160: aditus insulae muniti, id. Att. 4, 16; so id. Phil. 1, 10; Caes. B. G. 4, 20; id. B. C. 2, 16; Liv. 36, 10; Ov. M. 3, 226; id. F. 6, 157; id. H. 18, 44.—Hence trop. (in Cic. very freq.): quartus aditus ad initia rerum, Varr. L. L. 5, § 8 Müll.: aditus ad causam, Cic. Sull. 2 : vestibula honesta aditusque ad causam illustres facere, id. Or. 15; so id. de Or. 1, 21, 47; 3, 2; id. Off. 2, 9; id. Font. 5; id. Caecin. 25, 72; id. Agr. 2, 15; id. Att. 2, 17 al. 829#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n828#adjacentia#adjăcentĭa, `I` v. the foll. art. 830#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n829#adjaceo#ad-jăcĕo, cŭi, no `I` *sup.*, 2, v. n., *to lie at* or *near*, *to be contiguous to*, *to border upon* (most freq. used of the geog. position of a place).—Constr. with dat., acc., *ad*, or *absol.* (in the histt. very freq.).— With *dat.* : Tuscus ager Romano adjacet, Liv. 2, 49, 9; mari, id. 26, 42, 4; Plin. 6, 17, 21, § 56; Front. Strat. 3, 9, 5: cum Romani adjacerent vallo, Tac. A. 1, 65 : munitionibus, id. ib. 4, 48 : adjacet undis moles, Ov. M. 11, 729 : quae adjacent torrenti Jeboc, Vulg. Deut. 2, 37.— Trop. : velle adjacet mihi, Vulg. Rom. 7, 18; 7, 21.— With *acc.* : gentes, quae mare illud adjacent, Nep. Tim. 2, 1 : Etruriam, Liv. 7, 12, 6 (v. Alschefski and Weissenb. ad h. l.).— With *ad* : ad Syrtim, Mel. 1, 7, 2; so perh. also Caes. B. G. 6, 33, 2: quae (regio) ad Aduatucos adjacet (for the lect. vulg. *Aduatucos* or *Aduatucis*), and id. B. C. 2, 1; v. adigo *fin.* — *Absol.* : adjacet (via) et mollior et magis trita, Quint. 1, 6, 22 : adjacente Tiberi, Tac. H. 2, 93; so, adjacentes populi, i. q. propinqui, **contiguous**, **neighboring**, Tac. A. 13, 55.—And adjăcentĭa, ium, n., *the adjoining country* : lacum in adjacentia erupturum, Tac. A. 1, 79; 5, 14: projecto nitore adjacentia inlustrare, Plin. 37, 9, 52, § 137. 831#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n830#adjaculatus#ad-jăcŭlātus, a, um, adj., `I` *thrown* or *cast at* : fulgor, Mart. Cap. 2, p. 41. 832#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n831#adjecticius#adjectīcĭus or -tĭus, a, um adjicio, adj., `I` *added besides* (late Lat.): incommoda, Cassiod. Varr. 11, 8. 833#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n832#adjectio#adjectĭo, ōnis, f. id., `I` *an adding to*, *addition*, *annexation.* `I` In gen.: Romana res adjectione populi Albani aucta, Liv. 1, 30 : illiberalis, **a small addition**, id. 38, 14 *ext.* : caloris, Sen. Ep. 189 : litterarum, Quint. 1, 5, 16; also *the permission of adding*, etc. (cf.: accessus, aditus): Hispalensibus familiarum adjectiones dedit, **he granted to them the right of settling new families**, Tac. II. 1, 78.—More freq., `II` Esp., as t. t. `I.A` In archit. `I.A.1` *A projection in the pedestal of columns*, *the cornice of the pedestal*, Vitr. 3, 2.— `I.B` In medicine, *a strengthening*, *invigorating remedy* : quae (i. e. diseases) non detractionibus, sed adjectionibus curantur, Vitr. 1, 6, 3.— `I.C` In rhet., *the repetition of the same word*, e. g. occidi, occidi, Quint. 9, 3, 28 (in Cic., adjunctio, q. v.).— `I.D` In auctions, *the addition to a bid*, Dig. 18, 2, 17 al.; cf. adjicio. 834#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n833#adjectivus#adjectīvus, a, um, adj. id., in gram., `I` *that is added* to the noun substantive, *adjective* : et significat vel laudem vel vituperationem, vel medium vel accidens, ut justus, impius, magnus, albus, Prisc. p. 578 P.; cf. Macr. S. 1, 4. 835#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n834#adjecto#adjecto, āre, 1, v. a., false reading in Apic. 8, 2. 836#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n835#adjectus1#adjectus, a, um, Part., of adjicio. 837#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n836#adjectus2#adjectus, ūs, m. adjicio, `I` *an adding* or *applying to* : odoris (ad narīs), Lucr. 4, 673; so id. 1, 689: cuneorum, *addition* (opp. exemptus), Vitr. 9, 6. 838#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n837#adjicio#ad-jĭcĭo (better adicio), jēci, jectum, 3, v. a. jacio, `I` *to throw* or *cast* a thing *to*, *to put* or *place at* or *near.* —Constr.: aliquid alicui rei. `I` In gen.: rogum bustumve novum vetat propius sexaginta pedes adici aedes alienas, **to place nearer than**, Cic. Leg. 2, 24 : hordei numero ad summam tritici adjecto, Cic. Verr. 3, 188 : adjectoque cavae supplentur sanguine venae, Ov. M. 7, 291; so ib. 266; 14, 276.— More freq. trop.: quo ne imprudentiam quidem oculorum adici fas fuit, *to turn the eyes pryingly to*, *to direct the sight to*, etc., Cic. Leg. 2, 14, 36: Parthus adjecit Armeniae manum, Vell. 2, 100 : album calculum errori, **to approve**, Plin. Ep. 1, 2. —With *in* : virus in anguīs, Ov. A. A. 3, 7 : telum ex locis superioribus in litus, **to throw**, **to hurl**, Caes. B. G. 4, 23, 3.— `I.B` Transf. to mental objects, *to turn* or *direct the mind*, *eye*, etc., *to*, *to fasten them upon* something.—With dat. or *ad* : qui amabilitati animum adiceret, Plaut. Poen. 5, 4, 1 : animum militi, id. Mil. 3, 3, 34 : ad virginem animum adjecit, Ter. Eun. 1, 2, 63 : cum ad omnia vestra pauci homines cupiditatis oculos adjecissent, Cic. Agr. 2, 10 : plane videbant adjectum esse oculum hereditati, Cic. Verr. 2, 2, 15, § 37 (diff. from adicere oculos, cited above): adjecit animum ad consilium, Liv. 25, 37 : novo etiam consilio animum adjecit, id. 28, 33.— `II` Esp. `I.A` *To add* or *apply to* a thing *by way of increase*, *to increase*, = προστιθέναι (cf. addo).— Lit. and trop.; constr. with *ad* or *dat.* : ad bellicam laudem ingenii gloriam, Cic. Off. 1, 32 : decus alicui, Vell. 2, 36 : aliquantum ea res duci famae et auctoritatis adjecit, Liv. 44, 33 : so id. 10, 7; 24, 5; Tac. Agr. 26; Suet. Oth. 11; id. Tib. 67; id. Calig. 15; id. Caes. 38 al.: morem ritusque sacrorum adiciam, Verg. A. 12, 837 : adjecere bonae paulo plus artis Athenac, Hor. Ep. 2, 2, 43; so Ov. M. 10, 656; id. P. l, 8, 56; Vulg. Matt. 6, 27 and 33; also *to add a new thought to* what has preceded (cf.: addo, accedo, advenio; hence, like addo, in the sing., though several persons are addressed): huc natas adice septem, Ov. M. 6, 182.— `I.B` Of a speaker, *to add to* what has already been said. —Constr. with acc. and *inf.* (only in Vell. and in the histt. after the Aug. per.): adiciens numquam defuturos raprores Italicae libertatis lupos, Vell. 2, 27, 2; so, adjecerat Tiberius non id tempus censurae nec defuturum corrigendi auctorem, Tac. A. 2, 33 : adjecit in domo ejus venenum esse, id. ib. 4, 21.—Rarely followed by orat. directa: cum dixisset... adjecissetque: Si quid huic acciderit, etc., Vell. 2, 32, 1.—With *ut* and *subj.*, Liv. 2, 27.— `I.C` In anctions, t. t., *to add to a bid*, *to out-bid* : liciti sunt usque adeo, quoad se efficere posse arbitrabantur; super adjecit Aeschrio, **bid on**, Cic. Verr. 2, 3, 33, § 77 B. and K.; but cf. Zumpt ad h. l.; Dig. 18, 2, 19.— `I.D` In gen., in the Vulg. by Hebraism (cf.), *to add to do*, *to do further* : adjecit Dominus loqui, *the Lord furthermore spake*, Isa. 7, 10: non adiciet, ut resurgat, ib. 24, 20 : adiciens dixit parabolam, ib. Luc. 19, 11. 839#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n838#adjubeo#ad-jŭbĕo, ēre, 2, v. a., false read. in Plaut. Mil. 4, 4, 50, instead of `I` *ut jubeat* (Ritschl); and in Cat. 32, 4, inst. of *adjuvato.* 840#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n839#adjudicatio#adjūdĭcātĭo, ōnis, f. adjudico, `I` *a judicial adjudging of a matter*, *an adjudication*, Dig. 10, 2, 36; 28, 5, 78 al. 841#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n840#adjudico#ad-jūdĭco, āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to grant* or *award* a thing *to* one, *as judge*, *to adjudge* (opp. abjudico).—With acc. and dat. `I` Lit. : me est aequum frui fraternis armis mihique adjudicarier, Poët. ap. Auct. Her. 2, 26, 42: regnum Ptolemaeo, Cic. Agr. 2, 17; 2, 43: mulierem Veneri in servitutem, id. Div. in Caecil. 17, 56 : Bruto legiones, id. Phil. 10, 6; so id. Off. 1, 10; Liv. 3, 72; Val. Max. 7, 3; Suet. Aug. 32 al.: nemo dubitabat, quin domus nobis esset adjudicata, Cic. Att. 42; so Caes. B. G. 7, 37; cf. Sen. Hipp. 109.—And poet. of Augustus: si quid abest (i. e. dicioni Romanorum nondum subjectum) Italis adjudicat armis, i. e. **like a judge**, **he subjects the nations to the Roman sway**, **merely by his arbitrary sentence**, Hor. Ep. 1, 18, 57 : causam alicui, **to decide in one's favor**, Cic. de Or. 2, 29, 129.— `II` In gen., *to assign* or *ascribe* a thing *to* one: Pompeius saepe hujus mihi salutem imperii adjudicavit, **has ascribed to me**, Cic. Att. 1, 19 : optimum saporem ostreis Lucrinis adjudicavit, **conceded**, Plin. 9, 54, 79, § 168.!*? For adjudicato in Plaut. Men. 1, 3, 6, Ritschl reads *tu judicato.* 842#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n841#adjuero#adjuero = adjuvero, v. adjuvo. 843#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n842#adjugo#ad-jŭgo, no `I` *perf.*, ātum, 1, v. a., *to yoke* or *fasten to* or *together*, *to unite.* `I` Lit., in the lang. of gardening: palmites, Col. 4, 17, 6 : pampinos adjugatae (vitis), Plin. 17, 22, 35, § 175.— `II` In gen., *to join* or *add to* something: mater est terra, ea parit corpus, animam aether adjugat, Pac. ap. Non. 75, 11 (R ib. Trag. Rel. p. 88); so, blandam hortatricem adjugat Voluptatem, id. ib. 75, 13 (R ib. Trag. Rel. p. 100): adjugat corpora, of the sexes, Lact. Opif. Dei, 6. 844#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n843#adjumentum#adjūmentum, i, n. a contraction of adjuvamentum, from adjuvo, `I` *a means of aid; help*, *aid*, *assistance*, *support* (class.): nihil aderat (in illa puella) adjumenti ad pulchritudinem, Ter. Phorm. 1, 2, 55 : esse alicui magno adjumento ad victoriam, Cic. Brut. 1, 4 : Quam ad rem magnum attulimus adjumentum hominibus nostris, id. Off. 1, 1 : adjumenta et subsidia consulatūs, id. Mur. 18 : adjumenta salutis, id. Sen. 27 : multis aliis adjumentis petitionis ornatus, id. Mur. 53 : mihi honoribus, id. Imp. Pomp. 24; id. Fin. 5, 21; id. Fam. 13, 30; Sall. J. 45, 2; Quint. prooem. § 27; Ov. P. 4, 13, 31 al. 845#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n844#adjunctio#adjunctĭo, ōnis, f. adjungo, `I` *a joining* or *binding to*, *a union* or *conjunction* (Cicero; esp. in his rhet. writings). `I` In gen.: si haec (sc. φυσικὴ ἡ πρὸς τὰ τέκνα) non est, nulla potest homini esse ad hominem naturae adjunctio, Cic. Att. 7, 2, 4; so, animi, Q. Cic. Pet. Cons. 6, 21.— `II` Esp. `I.A` *An addition* : virtutis, Cic. Fin. 2, 13, 39: verborum, id. Part. Or. 5, 16.—Hence, `I.B` In rhet. `I.A.1` *A limitation* or *restriction made by an addition*, *a limiting* or *restricting adjunct* : esse quasdam cum adjunctione necessitudines... illic, in superiore, adjunctio (i. e. exceptio) est haec: nisi malint, etc., Cic. Inv. 2, 57, 171.— `I.A.2` A figure of speech, acc. to Forcell. = συμπλοκή, *repetition of the same word*, Cic. de Or. 3, 54, 206 (as an example, v. Agr. 2, 9: Quis legem tulit? Rullus. Quis majorem partem populi suffragiis prohibuit? Rullus.); acc. to Auct. Her., we have an *adjunctio* when the verb stands either at the beginning or at the end of a clause, as opp. to *conjunctio*, i. e. when the verb is interposed amid the words, 4, 27, 38; cf. Quint. 9, 1, 33, and 9, 3, 62. 846#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n845#adjunctivus#adjunctīvus, a, um, adj. adjungo, `I` *that is joined* or *added.* —In gram.: conjunctiones, **conjunctions that govern the subj. mood**, Prisc. p. 1028 P.: modus, **the subjunctive mood**, Diom. p. 331 P. 847#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n846#adjunctor#adjunctor, ōris, m. id., `I` *one who adds*, *joins*, or *unites* (used only by Cic. in strong indignation): ille Galliae ulterioris adjunctor, i. e. Pompey, by whose influence Gallia Transalpina was granted to Cæsar, in addition to Gallia Cisalpina, Cic. Att. 8, 3, 3. 848#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n847#adjungo#ad-jungo, nxi, nctum, 3, v. a., `I` *to add*, *join*, *annex*, or *bind to* any thing. `I` Lit., of cattle, *to yoke*, *to harness* (cf.: jugo, jugum, jungo, etc.): adjunxere feras (preceded by bijugos agitare leones), Lucr. 2, 604 : tauros aratro, Tib. 1, 9, 7 : plostello mures, Hor. S. 2, 3, 247 : tigribus adjunctis aurea lora dabat, Ov. A. A. 1, 552; so id. Am. 1, 1, 26; Gell. 20, 1.—Hence, `II` Transf. `I.A` Of persons or things, *to join* or *add to.* —With *ad* or *dat.* : ad probos te adjunxeris, Plaut. Aul. 2, 2, 59; where the figure of yoking is closely adhered to (v. the connection): adjunge te ad currum, Vulg. Act. 8, 29 : socium quaerit, quem adjungat sibi, Plaut. As. 2, 2, 22 : comitem T. Volturcium, Cic. Cat. 3, 4 : se comitem fugae, id. Att. 9, 10, 2 : ei proxime adjunctus frater fuit, id. Brut. 28 : viro se, Verg. A. 8, 13 : adjuncti sunt Paulo et Silae, Vulg. Act. 17, 4 : accessionem aedibus, Cic. Off. 1, 39 : ulmis vites, Verg. G. 1, 2 : classem lateri castrorum, id. A. 9, 69; so esp. freq. of places, *lying near*, *adjacent* : huic fundo continentia quaedam praedia et adjuncta mercatur, Cic. Caec. 4; Nep. Dion. 5; Curt. 8, 1; cf. id. 5, 4; Sil. 8, 642.— Trop. : ad malam aetatem adjungere cruciatum, Pac. ap. Non. 2, 1: imperium credat gravius esse, vi quod fit, quam illud quod amicitia adjungitur, **the command which is put upon him**, **given him**, **with kind feeling**, Ter. Ad. 1, 1, 42.—Hence, adjungere aliquem sibi, *to bind to* one's self, *to enter into friendship with*, *to make one a friend* : familiam colere, adjuvare, adjungere, Ter. Ad. 5, 8, 4; Cic. Mur. 19; so Q. Cic. Pet. 7; Nep. Alc. 5, 9; id. Eum. 2; so, agros populo Romano, Cic. Agr. 1, 2 : totam ad imperium pop. R. Ciliciam, id. Imp. Pomp. 12, 35 : urbem in societatem, Liv. 37, 15 : sibi aliquem beneficio, *to lay one under obligation to one's self*, *to oblige* : quem beneficio adjungas, Ter. Ad. 1, 1, 47; also without beneficio: ut parentes propinquosque eorum adjungeret, Tac. A. 3, 43.— `I.B` Met. of mental objects, *to apply to*, *to direct to* (very freq. and class.): animum ad aliquod studium, Ter. And. 1, 1, 29 : fidem visis, **to give credit to**, Cic. Ac. 1, 11; id. Div. 2, 55: huc animum ut adjungas tuum, Ter. Hec. 4, 4, 61 : diligentia vestra nobis adjungenda est, Cic. Clu. 1 : ut aliquis metus adjunctus sit ad gratiam, id. Div. in Caecil. 7, 24 : suspicionem potius ad praedam quam ad egestatem, **to direct suspicion rather to him who possesses the booty**, **than to him who lives in poverty**, id. Rosc. Am. 31.— `I.C` *To add* or *join something to* a thing as an accompaniment, *to annex*, *to subjoin*, *to let follow* or *attend* : audi atque auditis hostimentum adjungito, *hear and let requital follow what is heard*, Enn. ap. Fest. s. v. redhostire, p. 270 Müll. (Trag. v. 154 Vahl.): huic voluptati hoc adjunctum est odium, Plaut. Curc. 1, 3, 34 : istam juris scientiam eloquentiae tamquam ancillulam pedisequamque adjunxisti, Cic. de Or. 1, 55, 236.— Hence of a new thought or circumstance, *to* *add it to the preceding* : quod cum dicerem, illud adjunxi: mihi tecum ita, etc., Cic. Fam. 5, 2 : satis erit dictum, si hoc unum adjunxero, Nep. Epam. 10 : His adjungit, Hylan nautae quo fonte relictum Clamassent, Verg. E. 6, 43 (v. addo, adjicio, etc.): ad ceteras summas utilitates, haec quoque opportunitas adjungatur, ut, etc., Cic. Imp. Pomp. 17, 50 : Adjuncto vero, ut iidem etiam prudentes haberentur, id. Off. 2, 12.—Hence, `I.D` In rhet.: adjuncta, n., *collateral circumstances* : loci argumentorum ex adjunctis repeti possunt, ut quaeratur, quid ante rem, quid cum re, quid postea evenerit, Cic. Top. 12; so id. ib. 18; cf. consequens.—Hence, adjunctus, a, um, P. a. `I.A` *Joined*, *added to*, or *connected with a thing* : quae propiora hujus causae et adjunctiora sunt, Cic. Clu. 10 : ventum ad veram et adjunctissimam quaestionem, Arn. 7, p. 243.—Hence, `I.B` adjuncta, ōrum, n., *additional circumstances*, *adjuncts*, *things closely connected with*, *belonging* or *suitable to* : semper in adjunctis aevoque morabimur aptis, Hor. A. P. 178.— *Adv.* not used. 849#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n848#adjuramentum#adjūrāmentum, i, n. adjuro, `I` *a conjuring*, *entreating* (late Lat.), Vulg. Tob. 9, 5. 850#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n849#adjuratio#adjūrātĭo, ōnis, f. id., `I` *a swearing to* something by something, *swearing*, *adjuration* : adjuratione suae salutis, **by swearing by her own safety**, App. M. 2, p. 123 *fin.* : divini nominis, Lact. 2, 17. 851#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n850#adjurator#adjūrātor, ōris, m. id., `I` *one who conjures a thing*, *a conjurer* (late Lat.), Alcim. 2, 312. 852#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n851#adjuratorius#adjūrātōrĭus, a, um, adj. adjurator, `I` *pertaining to swearing* : cautio, Cod. 12, 26, 4, § 2; 12, 30, 3, § 3. 853#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n852#adjuro1#ad-jūro, āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to swear to*, *to confirm by an oath.* —With acc., or acc. and *inf.*, or *ut.* `I` Lit. : eam suam esse filiam sancte adjurabat mihi, Plaut. Cist. 2, 3, 27; Ter. Hec. 2, 2, 26: adjurasque id te me invito non esse facturum, Cic. Phil. 2, 9; id. Q. Fr. 2, 8; 3, 5; id. 9, 19; Liv. 7, 5; Suet. Aug. 31; id. Ner. 24; id. Tit. 9; Ov. H. 20, 159; Stat. Th. 7, 129; Just. 24, 2.— *Absol.* : adjurat, Cic. Att. 2, 20.— `II` Transf. `I.A` *To swear* by any person or thing: per omnes deos adjuro, ut, etc., Plaut. Bacch. 4, 6, 8 : per omnes tibi adjuro deos numquam eam me deserturum, Ter. And. 4, 2, 11; Cic. Phil. 2, 4.—In the poetry of the Aug. per. after the manner of the Greek, with the acc. of that by which one swears (cf. ὄμνυμι τοὺς θεούς, in L. and S.): adjuro Stygii caput implacabile fontis, Verg. A. 12, 816 : adjuro teque tuomque caput, Cat. 66, 40.— `I.B` *To swear to something in addition* : censores edixerunt, ut praeter commune jus jurandum haec adjurarent, etc., Liv. 43, 14.— `I.C` In later Lat., *to conjure* or *adjure*, *to beg* or *entreat earnestly* : adjuratum esse in senatu Tacitum, ut optimum aliquem principem faceret, Vop. Flor. 1.— `I.D` In the Church Fathers, *to adjure* (in exorcising): daemones Dei nomine adjurati de corporibus excedunt, Lact. 2, 15. 854#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n853#adjuro2#adjūro, i. q. adjuvero, v. adjuvo. 855#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n854#adjutabilis#adjūtābĭlĭs, e, adj. adjuto, `I` *helping*, *suited to aid*, *serviceable* : opera, Plaut. Mil. 4, 4, 8. 856#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n855#adjuto#adjūto, āvi, ātum, 1, `I` *v. freq.* [adjuvo] (ante-class.; esp. in Plaut. and Terence, and in later Lat.), *to help*, *to be serviceable to*, *to assist* : aliquem, Att. ap. Non. 424, 2: istocine pacto me adjutas? Plaut. Ps. 1, 1, 81; id. Cas. 3, 3, 17; id. Truc. 2, 5, 26; 2, 7, 8: Pamphilum, Ter. And. 1, 3, 4; id. Heaut. 3, 1, 7; 2, 35; id. Ad. prol. 16; id. Phorm. prol. 34: funus, id. ib. 1, 2, 49.—With two *acc.* : id adjuta me, quo id fiat facilius, Ter. Eun. 1, 2, 70.—With *dat. pers.* : adjuta mihi, Pac. ap. Don. ad Ter. Ad. prol. 16; cf. Ruhnk. ad Ter. Hec. 3, 2, 24.—Also on a coin: deus adjuta Romanis, Eckh. D. N. 8, p. 223: saltem nobis adjutāsses, Petr. Fragm. Trag. 62 Burm.— *Pass.* : adjutamur enim atque alimur certis ab rebus, Lucr. 1, 812. 857#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n856#adjutor1#adjūtor, ātus, 1, v. dep., i. q. adjuto, and also ante-class. (found in Pac., Afran., and Lucil.): adjutamini et defendite, Pac. ap. Non. 74, 2; R ib. Trag. Rel. p. 89; Pac. ap. Non. 477, 26: me adjutamini, Afran. ib.: magna adjutatus diu, Lucil. ib. 858#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n857#adjutor2#adjūtor, ōris, m. adjuvo, `I` *one who helps*, *a helper*, *assistant*, *aider*, *promoter* (class. through all periods). `I` In gen.: hic adjutor meus et monitor et praemonstrator, Ter. Heaut. 5, 1, 2 : ejus iracundiae, id. Ad. 1, 1, 66 : ad hanc rem adjutorem dari, id. Phorm. 3, 3, 26 : adjutores ad me restituendum multi fuerunt, Cic. Quint. 9 : in psaltria hac emunda, Ter. Ad. 5, 9, 9 : honoris, Cic. Fl. 1 : ad praedam, id. Rose. Am. 2, 6; so id. de Or. 1, 59; id. Tusc. 1, 12: tibi venit adjutor, id. N. D. 1, 7 : L. ille Torquatus auctor exstitit, id. Sull. 34; id. Off. 2, 15; 3, 33; id. Fin. 5, 30; id. Att. 8, 3; 9, 12; Caes. B. C. 1, 7; Sall. J. 82; Liv. 29, 1, 18: nolite dubitare libertatem consule adjutore defendere, **with the aid of the consul**, Cic. Leg. Agr. 16; and so often, Cic. Verr. 1, 155; id. Font. 44; id. Clu. 36; id. Mur. 84.— `II` Esp., a common name of a military or civil officer, *an aid*, *adjutant*, *assistant*, *deputy*, *secretary*, etc.: comites et adjutores negotiorum publicorum, Cic. Q. Fr. 1, 1, 3 : dato adjutore Pharnabazo, Nep. Con. 4; so id. Chabr. 2; Liv. 33, 43; Suet. Aug. 39; id. Tib. 63; id. Calig. 26: rhetorum (i. e. hypodidascali), Quint. 2, 5, 3; Gell. 13, 9; and in the inscriptions in Orell. 3462, 3200 al.; under the emperors *an officer of court*, *minister* (v. Vell. 2, 127; cf. Suet. Calig. 26); usu. with *ab* and the word indicative of the office (v. ab *fin.*): adjutor a rationibus, Orell. Inscr. 32: a sacris, ib. 2847 : a commentariis ornamentorum, ib. 2892.— Also with *gen.* : adjutor cornicularii, ib. 3517 : haruspicum imperatoris, ib. 3420 al. —In scenic language, adjutor is the one who, by his part, sustains or assists the hero of the piece ( πρωταγωνιστής), to which the class. passage, Cic. Div. in Caecil. 15, refers; cf. Heind. ad Hor. S. 1, 9, 46: in scena postquam solus constitit sine apparatu, nullis adjutoribus, **with no subordinate actors**, Phaedr. 5, 5, 14; Suet. Gramm. 18; Val. Max. 2, 4, *no.* 4. 859#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n858#adjutorium#adjūtōrĭum, i, n. adjutor, `I` *help*, *aid*, *assistance*, *support* (rare; prob. not before the Aug. per.): magnam Thracum manum in adjutorium belli secum trahebat, Vell. 2, 112 Ruhnk.: ignis, Sen. Ep. 31 : juris, Quint. 3, 6, 83.—In plur., Col. 12 praef. 860#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n859#adjutrix#adjūtrix, īcis, f. id., `I` *she that helps*, *an assistant*, *helper*, etc. `I` In gen. (class.): aliqua fortuna fuerit adjutrix tibi, Plaut. Poen. 5, 2, 13; id. Trin. prol. 13: matres filiis in peccato adjutrices solent esse, Ter. Heaut. 5, 2, 39; id. Eun. 5, 2, 46: id. Hec. prol. alt. 24, 40; 4, 4, 83: Messana tuorum adjutrix scelerum, Cic. Verr. 2, 4, 8, § 17 : Minerva adjutrix consiliorum meorum, Auct. Or. pro Dom. 57: quae res Plancio in petitione fuisset adjutrix, Cic. Planc. 1 : assentatio vitiorum adjutrix, id. Lael. 24, 89 : hanc urbem habebat adjutricem scelerum, Cic. Verr. 2, 5, 62, § 160.— `II` Esp.: legiones adjutrices, **legions raised by the proconsul in the provinces for the purpose of strengthening the veteran army**, Tac. H. 2, 43; 3, 44; cf. Suet. Galb. 10; cf. Gruter, Ins. 193, 3; 414, 8; 169, 7 al. 861#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n860#adjutus1#adjūtus, a, um, Part. of adjuvo. 862#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n861#adjutus2#adjūtus, ūs, m. adjuvo, `I` *help*, *aid* : unius adjutu, Macr. S. 7, 7. 863#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n862#adjuvo#ad-jŭvo, jūvi, jūtum, 1, v. a. (very rare juvavi, juvatum; `I` hence, adjuvaturus, Petr. Sat. 18 : adjŭro or adjuero = adjuvero, Enn. ap. Cic. Sen. 1, 1: adjuerit = adjuverit, Ter. Phorm. 3, 3, 4), *to give aid to*, *to help*, *assist*, *support* : aliquem. (Adjuvare applies to every kind of help or support; while *auxiliari* is only used of one who, from his weakness, needs assistance, and *subvenire* of one who is in difficulty or embarrassment; cf. Manut. ad Cic. Fam. 1, 7.) `I` In gen.: O Tite, si quid te adjuero curamve levāsso quae nunc te coquit, etc., Enn. ap. Cic. Sen. 1, 1 (Ann. v. 339 Vahl.): di me etsi perdunt, tamen esse adjutam expetunt, Pac. ap. Non. 97, 14 (R ib. Trag. Rel. p. 102): miseras, inopes, aerumnosas aliquo auxilio, Plaut. Rud. 1, 4, 39 : operā me adjuves, Ter. Phorm. 5, 3, 3 : me adjuves in hac re, id. And. 3, 3, 10 : id spero adjuturos deos (i. e. in ea re), id. ib. 3, 2, 42 : ad verum probandum auctoritas adjuvat, Cic. Quint. 23 : si nihil ad percipiendam colendamque virtutem litteris adjuvarentur, id. Arch. 7, 16 : maerorem orationis lacrimis suis, id. de Or. 2, 47: Q. Hortensii operā rem publicam adjutam (esse), id. Phil. 10, 26 : si nos mediocris fortuna rei publicae adjuverit, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 15: aliquem in filiarum collocatione, id. Off. 2, 16 : auxiliis et copiis, i. e. militibus auxiliariis, id. Fam. 1, 7; cf. Liv. 29, 5: sua sponte eos adjutum profectus, Nep. Chabr. 2; id. Milt. 2; id. Phoc. 2: Antiochum Aetolosque adjuturos pronuntiat, Liv. 34, 37 : fortĭs fortuna adjuvat, Ter. Phorm. 1, 4, 25, and Liv. 34, 37: aliquem ad bellum, id. 29, 1; cf. id. 27, 15 Drak.: adjutus casu, Suet. Tib. 13 : suffragio, id. Vitell. 7 : manu alicujus, id. Dom. 14 : adjuvare preces, id. Ner. 21 : pennis adjutus amoris, Ov. M. 1, 540; so Juv. 6, 504; Sil. 6, 249; cf. id. 5, 326.— `II` Esp. `I.A` *To help*, *cherish* (esp. a state of mind), *to sustain* : jam tu quoque hujus adjuvas insaniam, Plaut. Am. 2, 2, 166 : ferendus error immo vero etiam adjuvandus, Cic. Att. 12, 43 : clamore Romani adjuvant militem suum, **animate**, **encourage**, Liv. 1, 25; so Curt. 3, 6: ignem, Liv. 34, 39 : formam cură, Ov. M. 2, 732.— `I.B` *Absol.* (very rare), *to profit*, *avail*, *be of use*, *be profitable* (syn.: utile est, operae pretium est, convenit). *Impers.* : in re mala animo si bono utare, adjuvat, Plaut. Capt. 2, 1, 10.— With *subject* : solitudo aliquid adjuvat, Cic. Att. 12, 14 : alteri non multum adjuvabant, Caes. B. G. 7, 17 : adjuvat hoc quoque, Hor. S. 2, 5, 73.!*? Rare constructions. `I...a` With a whole *subjective clause* with *quod* as subject: multum eorum opinionem adjuvat, quod ( *the circumstance that*) sine jumentis... ad iter profectos videbant, Caes. B. C. 1, 69. — `I...b` With two *acc.* : irrides in re tanta? neque me quidquam consilio adjuvas? Ter. Heaut. 5, 2, 29; cf. Rudd. II. p. 179, n. 75.— `I...c` With *ut* or *ne* : ut amplissimum nomen consequeremur, unus praeter ceteros adjuvisti, Cic. Q. Fr. 1, 1, 15 : adjuvato, nequis liminis obseret tabellam, Cat. 324.— `I...d` With *inf.* : adjuvat enim (pater, *the male*) incubare, *helps to hatch*, Plin. 11, 24, 29, § 85.— `I...e` With the dat. of the person and the acc. of the thing: operam mutuam dent et messem hanc nobis adjuvent, Gell. 2, 29; cf. adjuto.—Hence, adjŭvans, antis, P. a., *subst.* with *gen.* : non haec adjuvantia causarum, sed has ipsas esse omnium causas, Cic. Univ. 14. 864#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n863#adl#adl. Words beginning thus, v. under all. 865#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n864#admaturo#ad-mātūro, āre, v. a., `I` *to bring to maturity;* fig., *to mature*, *ripen* : admaturari defectionem civitatis, Caes. B. G. 7, 54, 2. 866#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n865#admensus#admensus, a, um, Part. of admetior. 867#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n866#admeo#ad-mĕo, āre, v. n., `I` *to go to* or *approach* : admeabunt monstra natatu, Paul. Nol. 17, 119. 868#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n867#admetior#ad-mētĭor, mensus, 4, v. dep., `I` *to measure out to* : vinum emptoribus, Cato, R. R. 154 : frumentum alicui, Cic. Verr. 2, 3, 31; so Suet. Aug. 41; Curt. 8, 12.— *Pass.* : quod (sc. vinum) admensum erit, **measured out**, Cato, R. R. 148. 869#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n868#Admetus#Admētus, i, m. `I` In mythology, *a king of Pherœ*, *in Thessaly*, *the husband of Alcestis*, *whose sheep Apollo was condemned by Jupiter to tend for a long time*, Serv. ad Verg. G. 3, 9; id. A. 7, 761 (cf. Alcestis).— `II` In hist., *a king of the Molossi*, *the friend and protector of Themistocles*, Nep. Them. 8. 870#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n869#admigro#ad-mī^gro, āre, 1, v. n., lit., `I` *to go to* a place; hence, trop., *to come to*, *to be added to* : ad paupertatem si admigrant infamiae, Plaut. Pers. 3, 1, 19. 871#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n870#adminiculabundus#admĭnĭcŭlābundus, a, um adminiculo, `I` *supporting one's self*, Auct. Itin. Alex. 21 Mai. 872#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n871#adminiculator#admĭnĭcŭlātor, ōris, m. id., `I` *one who supports*, *a supporter*, *assistant;* trop.: Tirone Cicero adminiculatore et quasi administro in studiis litterarum usus est, Gell. 7, 3, 8. 873#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n872#adminiculo#admĭnĭcŭlo, āvi, ātum, 1, v. a. adminiculum (orig. belonging to agriculture and botany), `I` *to prop up*, *to support.* `I` Lit. : vites adminiculatae sudibus, Plin. 14, 1, 3, § 13; so Col.: vitem adminiculato arborique jungito, de Arb. 16 (Cic. has for this adminiculor, q. v.).— `II` Trop., = adjuvo (only ante- and post-class.): adminiculavi voluntatem tuam scribendo, Varr. ap. Non. 77, 16: tribunicio auxilio adminiculati, id. ap. Prisc. p. 791 P.: id ipsum, quod dicimus, ex illis quoque Homericis versibus adminiculari potest, i. e. confirmari, Gell. 2, 30; so id. 14, 2: Di vitam hominum adminiculantes, Censor. 3.—Hence Varr. L. L. 8, § 44 Müll., calls adverbs partes adminiculandi (orationem), *auxiliaries of discourse.* —Hence, admĭnĭcŭlātus, a, um, P. a., *supported;* hence, *well furnished* or *provided* : memoria adminiculatior, Gell. praef. 1. 1. 874#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n873#adminiculor#admĭnĭcŭlor, ātus, 1, v. dep. id., i. q. adminiculo, `I` *to support*, *prop* (a vine): ars agricolarum, quae circumcidat, amputet, erigat, extollat, adminiculetur, etc., * Cic. Fin. 5, 14, 39; v. Madv. ad h. l. (Priscian considers this *dep.* as the usual form, and hence gives the example cited from Varro under adminiculo as an exception, Prisc. p. 791 P.; cf. id. 927 ib.). 875#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n874#adminiculum#admĭnĭcŭlum, i, n. ad-manus, prop., `I` *that on which the hand* may rest, then in gen., *a prop*, *stay*, *support.* `I` Lit. `I.A` Orig. in the language of vine-dressers, *the stake* or *pole to which the vine clings*, *and by which it is supported* : vites claviculis adminicula, tamquam manibus apprehendunt, atque ita se erigunt, ut animantes, Cic. N. D. 2, 47 : adminiculorum ordines, capitum jugatio, id. Sen. 15; so Plin. 17, 24, 36, § 215; cf. Drak. Liv. 6, 1, 4.— Hence, `I.B` In gen., of any *prop*, *stay*, or *support*, *assistance* : adminicula hominum, i. e. *oxen*, *implements of agriculture*, etc., Varr. R. R. 1, 17; Liv. 21, 36: motam (Junonem) sede sua parvi molimenti adminiculis, id. 5, 22 : adminicula gubernandi addidit Tiphys, **means of steering**, **the rudder**, Plin. 7, 56, 57, § 209; cf. id. 11, 37, 61, § 162. — `II` Trop., *support*, *aid*, *auxiliary*, *assistant* (class.): ad legionem cum itant, adminiculum eis danunt aliquem cognatum, **an assistant**, Plaut. Most. 1, 2, 48 : hanc igitur partem relictam explebimus, nullis adminiculis, sed, ut dicitur, Marte nostro, Cic. Off. 3, 7 : natura solitarium nihil amat, semperque ad aliquod tamquam adminiculum adnititur, id. Lael. 23 *fin.* : quo primo adminiculo erecta erat (urbs), eodem innisa M. Furio principe stetit, Liv. 6, 1 : id senectuti suae adminiculum fore, id. 10, 22 : egere adminiculis, ut in commune consulat, Tac. A. 12, 5; so, in militia aut via fessus adminiculum oro, id. ib. 14, 54 : nullius externi indigens adminiculi, Amm. 24, 8; 21, 12; 14, 6: Quibus debetis esse adminiculo, Vulg. Esth. 16, 20. 876#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n875#administer#ad-mĭnister, tri, m., `I` *he who is near to aid* or *assist*, *a servant*, *an attendant*, *assistant;* lit. and trop. (class.)— *Absol.* : Jovi se consiliarium atque administrum datum, Cic. Leg. 3, 19, 43 : cum neque bellum gerere sine administris posset, Sall. J. 74.— With *gen.* : puer victūs cotidiani administer, Cic. Rosc. Am. 28, 77 : administri et satellites Sexti Naevii, id. Quint. 25, 80 : satelles atque administer audaciae, id. Cat. 1, 3, 4 : administer ipsius cupiditatum, Cic. Verr. 2, 2, 54 : rerum transactor et administer, id. ib. 2, 69 : socius et administer omnium consiliorum, Sall. J. 29, 2.—With *ad* : administris ad ea sacrificia Druidibus utuntur, Caes. B. G. 6, 16. 877#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n876#administra#admĭnistra, ae, f. administer, `I` *a female servant*, *assistant*, or *helper*, *a handmaid.* — Lit. and fig.: “ *Camillam* qui glossemata interpretati dixerunt administram, ” Varr. L. L. 7, § 34 Müll.: multae sunt artes eximiae hujus administrae comitesque virtutis, Cic. Imp. Pomp. 13, 36. 878#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n877#administratio#admĭnistrātĭo, ōnis, f. administro. `I` Lit., *a ministration*, *aid*, *assistance* : quae nec haberemus, nisi manus et ars accessissent, nec his sine hominum administratione uteremur, Cic. Off. 2, 3, 12 : aquae, **the right distribution of**, Vitr. 9, 8, 10.— Hence, `II` Fig., *the direction*, *management*, or *administration of* a thing, i. q. curatio, procuratio: utrum (di) omni curatione et administratione rerum vacent, Cic. N. D. 1, 1, 2 : rerum magnarum agitatio atque administratio, id. Inv. 2, 54, 163 : mundi, id. N. D. 2, 34, 86; so id. Fam. 1, 9; 15, 1: portūs, **the use of**, Caes. B. C. 1, 25; 2, 2; Liv. 34, 6; Tac. Agr. 19; so *absol.* : Ideo habentes administrationem, **ministry**, Vulg. 2 Cor. 4, 1. 879#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n878#administratiuncula#admĭnistrātĭuncŭla, ae, f. dim. administratio, `I` *a little administration*, Cod. Th. 8, 4, 10. 880#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n879#administrativus#admĭnistrātīvus, a, um, adj. administro, `I` *fit* or *suitable for the administration of a thing*, *practical* : (rhetorice ars) activa vel administrativa, Quint. 2, 18, 5. 881#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n880#administrator#admĭnistrātor, ōris, m. id., lit., `I` *he that is near to aid*, *assist*, etc., *in the care of a thing;* hence, *a manager*, *conductor* (cf. administro): (imperator est) administrator quidam belli gerendi, Cic. de Or. 1, 48, 210 : rerum civitatis, Dig. 3, 4, 10 al. 882#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n881#administratorius#admĭnistrātōrĭus, a, um, adj. administrator, `I` *performing the duties of an assistant*, *helper; serving*, *ministering* : angeli, qui sunt administratorii spiritus, Hier. ad Jes. 46, 11; cf. Vulg. Hebr. 1, 14. 883#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n882#administro#ad-mĭnistro, āvi, ātum, 1, v. a. `I` Lit., *to be near as an aid*, *to attend upon*, *to assist*, *to serve* (ministrum esse ad aliquam rem): conductam esse eam, quae hic administraret ad rem divinam tibi, Plaut. Ep. 3, 3, 37 : omnia per sacerdotes administrabuntur, Vulg. Num. 18, 7 : David in sua generatione cum administrasset, ib. Act. 13, 36 : mel ad principia convivii et in secundam mensam administratur, **is served up**, Varr. R. R. 3, 16, 5.—Hence, with esp. ref. to the object, `II` Fig., *to take charge of*, *to manage*, *guide*, *administer*, *execute*, *accomplish*, *do*, *perform*, etc. (the most usual signif. of this word; very freq. in Cic. and the histt.): a nobis omnia populi R. semper et belli adjumenta et pacis ornamenta administrata sunt, Cic. Verr. 2, 5, 47; so, provinciam, **to govern**, id. ib. 2, 4, 64 : leges et judicia, id. Div. in Caecil. 22 : rem publicam, id. Off. 1, 25; so Liv. 6, 6, 11; cf. Drak. Liv. 6, 6, 11: bellum, Cic. Imp. Pomp. 2; id. Div. 2, 36 (a military t. t.); cf. with exercitus, id. Inv. 1, 34, 58; Herz. ad Caes. B. G. 2, 20, and Cortius ad Sall. J. 92, 9; Caes. B. G. 5, 50; id. B. C. 1, 25, 26; Nep. Chabr. 2; id. Eum. 5 al.: rem familiarem, Cic. Inv. 1, 25 : negotium alicujus, id. Fam. 13, 11 : neque ab uno omnia imperia administrari poterant, **be issued**, **given**, Caes. B. G. 2, 22 : classem, id. B. C. 3, 18 : navem, **to guide**, **steer**, id. ib. 3, 14 : legionarii, qui dextram partem operis administrabant, i. e. **who conducted the siege on the right side**, id. ib. 2, 8 : illustriores legationes, Nep. Dion. 1 : oppida et fines alicujus, Sall. J. 22; cf. also Suet. Caes. 76; id. Tib. 8; id. Vitell. 5; id. Vesp. 4; so *absol.* (the acc. must be supplied from that which precedes): neque administrandi (sc. navigium) neque repellendi facultas dabatur, Hirt. B. Al. 21 : milites neque pro opere consistere neque inter vineas sine periculo administrare poterant, **nor... pursue their work without peril**, Sall. J. 92, 9 : si celeriter administraverint (sc. hoc opus), Vitr. 1, 5, p. 19 Rod. (others translate administrare in this place, *to put the hand to*, *to render service*, *to do one's duty*, etc.).—Unus.: virtutem, innocentiam, diligentiam alicujus, *to employ*, Cato ap. Cic. Fam. 15, 5. 884#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n883#admirabilis#admīrābĭlis, e, adj. admiror. `I` *Worthy of admiration*, *admirable*, *wonderful* : admirabilis in dicendo vir, Cic. de Or. 1, 2 : O clementiam admirabilem, id. Lig. 2, 6 : gravitatem atque constantiam, id. Phil. 13, 41 : scientia, id. ib. 9, 10.— Ironically: o admirabilem impudentiam, audaciam, temeritatem, Cic. Phil. 3, 7, 18; so, o admirabilior oratio, id. Or. 35 : magnitudo pop. R. admirabilior adversis rebus quam secundis, Liv. 22, 37 : admirabilem licentiam, Cic. Fat. 16 : quam admirabile est nomen, Vulg. Psa. 8, 2 : de tenebris vos vocavit in admirabile lumen suum, ib. 1 Pet. 2, 9.— `II` *That produces wonder*, *wonderful*, *astonishing*, *strange*, *rare*, *paradoxical* : haec παράδοξα ili, nos admirabilia dicamus, Cic. Fin. 4, 27; cf. id. Par. praef. and Par. 4: admirabile genus (causae), a quo alienatus est animus eorum qui audituri sunt, id. Inv. 1, 15, 20 : concursus, id. ib. 10, 7 : gloria, id. ib. 3, 26.— *Comp.* : non esse admirabilius Romanos Graeciā pelli quam Hannibalem Italiā pulsum esse, Liv. 42, 50; also Flor. 4, 2, 47.— *Sup.* not used.— *Adv.* : admīrābĭlĭter (only in the *posit.*). `I..1` *Admirably*, Cic. N. D. 2, 53, 132; id. Opt. Gen. Or. 6, 37; id. Att. 5, 14, 2.— `I..2` *Paradoxically*, *strangely*, παραδόξως, Cic. Tusc. 4, 16 *fin.* 885#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n884#admirabilitas#admīrābĭlĭtas, ātis, f. admirabilis, `I` *the quality that produces admiration* or *wonder*, *admirableness*, *wonderfulness* (vis, quae admirationem excitat): quanta sit admirabilitas caelestium rerum atque terrestrium, Cic. N. D. 2, 36 : cum admirabilitate maxima, id. ib. 2, 40 : haec animi despicientia admirabilitatem magnam facit, **excites great admiration of the possessor of this virtue**, id. Off. 2, 11. 886#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n885#admirabiliter#admīrābĭlĭter, adv., v. admirabilis. 887#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n886#admirandus#admīrandus, a, um, v. admiror `I` *fin.* 888#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n887#admiratio#admīrātĭo, ōnis, f. admiror. `I` *An admiring*, *admiration.—Absol.* : tua divina virtus admirationis plus habet quam gloriae, Cic. Marcell. 26 : qui (plausus) non numquam ipsa admiratione compressus est, id. Deiot. 34 : perspicua admiratione declaratur, id. Balb. 2; id. Off. 2, 10, 36.— More freq. with *gen.* of object: copiose sapienterque dicentis, Cic. Off. 2, 14 : si quid fuit in isto studio admirationis, id. Mur. 25 : admiratione afficiuntur ii, id. ib. 2, 10 : admiratio nonnulla in bestiis aquatilibus, id. N. D. 2, 48, 124 al. : cuivis inicere admirationem sui, Nep. Iph. 3 : hominis admiratio, Cic. Arch. 4 : admiratio viri, Liv. 9, 8; so id. 7, 34; Suet. Ner. 52 al.: in magna admiratione esse, **to be greatly admired**, Plin. 36, 5, 10, § 32.—In plur. : haec sunt, quae admirationes in bonis oratoribus efficiunt, Cic. de Or. 1, 33; so id. Brut. 84, 290; Vitr. 7, 13.— `II` *Wonder*, *surprise*, *astonishment* (cf.: admiror, admirabilis): hoc mihi maximam admirationem movet, Cic. Phil. 10, 2; so, habere, id. Fam. 5, 12, 18 : divitiarum, id. Off. 2, 20; id. de Or. 2, 62; id. Or. 3 al.: admiratio ancipitis sententiae, Liv. 21, 3 : non sine admiratione, Suet. Calig. 19; so Plin. 7, 12, 10, § 56; 16, 26, 44, § 107: ut admirationem faciam populo, Vulg. Isa. 29, 14 : miratus sum illam admiratione magna, ib. Apoc. 17, 6.—Also with *quod* : (Decium) admiratio incessit, quod nec pugnam inirent, etc., Liv. 7, 34, 12. 889#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n888#admirator#admīrātor, ōris, m. id., `I` *an admirer* : alicujus, Phaedr. 4, 21, 21; Sen. Ep. 94, 70: mundi, id. Cons. ad Helv. 8 : antiquitatis nimius admirator, Quint. 2, 5, 21 al. 890#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n889#admiror#ad-mīror, ātus, 1, v. dep., `I` *to wonder at*, *to be astonished at*, *to regard with admiration*, *to admire*, to be in a state of mind in which something pleases us by its extraordinary greatness, its sublimity, or perfection; while *mirari* signifies to be surprised at, to have the feeling of the new, singular, unusual. `I` In gen.: quorum ego copiam non modo non contemno, sed etiam vehementer admiror, Cic. de Or. 1, 51 : ingenium tuum, Crasse, vehementer admirans, id. ib. 1, 20 *fin.* : res gestas, id. Brut. 94, 323 : quem et admiror et diligo, id. Ac. 2, 36; so id. Scaur. 1, 4: magnitudinem animi, id. Fam. 1, 7; Nep. Dion. 2; id. Alcib. 11: illum, Verg. G. 4, 215 (cf. mirari in Hor. C. 4, 14, 43, and the Gr. θαυμάζειν, Eurip. Med. 1144).— `II` Esp. `I.A` *To gaze at passionately*, *to strive after a thing from admiration of it*, *to desire to obtain it* : nihil hominem nisi quod honestum decorumque sit, aut admirari aut optare aut expetere oportere, Cic. Off. 1, 20 : nil admirari prope res est una, Numici, Solaque quae possit facere et servare beatum, *not to be brought by any thing into an impassioned state of mind*, or *into a state of desire* or *longing* (as in the Gr. μὴ θαυμάζειν; acc. to Pythagoras the limit of all philos. effort), Hor. Ep. 1, 6, 1.— `I.B` More freq., *to fall into a state of wonder* or *astonishment at a thing*, *to wonder at*, *be astonished at.* —Constr. with acc., acc. with *inf.*, *de*, *super* aliquam rem, with a *relat. clause*, *quod*, *cur*, etc.: quid admirati estis? **why are you so surprised?** Plaut. Am. prol. 99 : admiratus sum brevitatem epistulae, Cic. Att. 6, 9 : hoc maxime admiratus sum, mentionem te hereditatum ausum esse facere, id. Phil. 2, 16 *fin.*; so Nep. Alcib. 1; id. Epam. 6, 3: de diplomate admiraris, quasi, etc., Cic. Att. 10, 17 : de Dionysio sum admiratus, qui, etc., id. ib. 9, 12; so id. Mur. 19: super quae admiratus pater, Vulg. Tob. 5, 10; ib. Act. 13, 12: cave quidquam admiratus sis, quā causā id fiat, Ter. Heaut. 4, 6, 22 : admirantium, unde hoc studium exstitisset, Cic. N. D. 1, 3 : admiratur quidnam Vettius dicturus sit, Cic. Verr. 3, 167 : admiror, quo pacto, etc., Hor. S. 1, 4, 99 : admiratus sum, quod, etc., Cic. Att. 6, 9 : ne quis sit admiratus, cur, etc., id. Off. 2, 10, 35. !*? *Pass.* : Propter venustatem vestimentorum admirari, *to be admired*, Canutius ap. Prisc. 792 P.— *Part. fut. pass.* : admīrandus, a, um, *to be admired; admirable*, *wonderful* : suspicienda et admiranda, Cic. Div. 2, 72, 148 : quo magis pravitas eorum admiranda est, Sall. J. 2, 4. —Hence also adj., = admirabilis: patiens admirandum in modum, Nep. Ep. 3 : exposuit quae in Italia viderentur admiranda, id. Cat. *fin.* : admiranda spectacula, Verg. G. 4, 3 : vir subtilis et in plurimis admirandus, Quint. 3, 11, 22.— *Comp.* and adv. not used.— *Sup.* is found in Salv. Ep. 8: admirandissimi juvenes; cf. Barth, Adv. 35, 9. 891#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n890#admisceo#ad-miscĕo, scui, xtum (better than -stum), 2, v. a., `I` *to add to by mingling*, *to mix with*, *mingle with*, *to admix* (in *admiscere* there is a ref. to a principal constituent, to which something is added; in *immiscere*, to the intimate union of the ingredients; in *permiscere*, to the removal of their distinct characteristics). `I` Lit., constr. with the abl. of that with which any thing is mingled: aër multo calore admixtus, Cic. N. D. 2, 10, 27 (cf. on the contr. ib. § 26: aquae admixtum calorem; and soon after: admixtum calorem): genus radicis admixtum lacte, Caes. B. C. 3, 48.— With *in* with *acc.* : admixtis in heminam seminis resinae coclearibus duobus, Plin. 26, 10, 66, § 104.—With *cum* : admiscent torrefacta sesama cum aniso, Col. 12, 15.— `II` Transf. `I.A` Of things, *to mingle in*, *to mix with*, *to add to*, etc.: nec tamen admiscent in eorum corpus inane, Lucr. 1, 745 : deus bonis omnibus mundum implevit; mali nihil admiscuit, Cic. Univ. 3 : se admiscere atque implicare hominum vitiis, id. Fragm. ap. Aug. de Trin. 14, 19: sed hoc cum iis rationibus admisceri nolo, **be mixed up**, id. Att. 7, 1 : admiscere huic generi orationis illud alterum, id. de Or. 2, 49 : versus admiscere orationi, id. Tusc. 2, 11, 26 : admiscenda venus est timori, Ov. A. A. 3, 609 : non admixtus fidei, Vulg. Heb. 4, 2; ib. Eccli. 23, 10.— `I.B` Of persons. `I.A.1` *To mix up with*, *to add* or *join to* : his Antonianos milites admiscuerat, Caes. B. C. 3. 4: expeditos antesignanos admiscuit, id. ib. 3, 75 *fin.* : ad id consilium admisceor, Cic. Phil. 12, 16 : admiscerenturne plebeii, i. e. **whether the plebeians should be admitted to the number of the decemvirs**, Liv. 3, 32, 7 : admixti funditoribus sagittarii, Curt. 3, 9; Verg. A. 7, 579.— `I.A.2` *To involve* or *entangle in a thing* : se, *to interfere* or *meddle with* : ita tu istaec tua misceto, ne me admisceas, Ter. Heaut. 4, 5, 35 : ne te admisce: nemo accusat, Syre, te, id. ib. 5, 2, 22 : ad id consilium admiscear? Cic. Phil. 12, 7 : Trebatium vero meum, quod isto admisceas nihil est, **implicate**, **involve in**, id. Q. Fr. 3, 1, 3.—Hence, admixtus, a, um, P. a., *that is mingled with something*, *mixed*, *not simple* : simplex animi natura est, nec habet in se quidquam admixtum, Cic. de Sen. 21 : nihil est animis admixtum, nihil concretum, nihil copulatum, nihil coagmentatum, nihil duplex, id. Tusc. 1, 29.— *Comp.*, *sup.*, and adv. not used. 892#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n891#admissarius#admissārĭus, a, um, adj. admitto, sc. equus, asinus, etc., `I` *a horse*, *ass*, etc., *that is used for breeding*, *a stallion*, etc.: equus, Varr. R. R. 2, 7 : asinus, id. ib. 2, 8.—Hence, metaph. *subst.*, `II` Of a sensual, lewd man: scitus admissarius, Plaut. Mil. 4, 3, 19 : admissarius iste, sic ad illius orationem adhinniit, * Cic. Pis. 28, 69 (cf. adhinnio); Sen. Q. N. 1, 16. 893#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n892#admissio#admissĭo, ōnis, f. id.. `I` *An admitting of the male to the female*, Varr. R. R. 2, 1, 18.— `II` *Admission to a prince*, *an audience* (post-Aug.): quibus admissionis liberae jus dedissent, Plin. 33, 3, 12, § 41 : admissionum tuarum felicitas, Plin. Pan. 47 : primae et secundae admissiones, Sen. Ben. 6, 33; cf. Lipsius ad Tac. A. 6, 9. (Special officers of reception were appointed, whose charge was called officium admissionis, *the office of chamberlain*, Suet. Vesp. 14; and the superintendent of them was called maagister admissionum, **chief marshal**, **lord chamberlain**, Amm. 15, 5.)— `III` *The entrance upon an inheritance*, Cod. 6, 15, 5. 894#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n893#admissionalis#admissĭōnālis, is, m. admissio, `I` *one who introduced those who came to an audience*, *an usher of the privy chamber*, *a seneschal* (late Lat.), Lampr. Alex. Sev. 4; Cod. Th. 6, 35, 7 al. 895#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n894#admissivae#admissīvae, aves, `I` *the birds which permitted* (admittebant) *to do that in reference to which they were consulted*, acc. to Paul. ex Fest. p. 21 Müll.; cf. admitto, II. B. 896#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n895#admissor#admissor, ōris, m. admitto, `I` *one that allows himself to do a thing*, *a perpetrator* (late Lat.), Lact. Epit. 63; Aug. Cic. Div. 7, 3; cf. admitto, II. C. 897#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n896#admissum#admissum, i, n. id., `I` *a wrong done*, *a trespass*, *fault*, *crime* : judicia, quae etiam nullo admisso consequi possent, Cic. Part. Or. 35 : tale admissum, Liv. 25, 23 : de admissis Poppeae, Tac. A. 11, 4; cf. admitto, II. C. 898#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n897#admissura#admissūra, ae, f. id., `I` *the admitting of a male to a female*, Varr. R. R. 2, 1 *med.*; so id. ib. 2, 4, 8; Col. 6, 24, 1; Plin. 8, 42, 66, § 164; Stat. S. 5, 2, 24; Vulg. Gen. 30, 42. 899#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n898#admissus1#admissus, a, um, Part. of admitto. 900#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n899#admissus2#admissus, ūs, m. admitto. `I` *A letting in* or *admission* : solis admissu, Pall. 4, 9, 4; 6, 2, 2.— `II` = admissura, Veg. Veg. 4, 7, 3. 901#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n900#admistio#admistĭo (better admixt-, q. v.), ōnis, f. admisceo, `I` *a mixture* : olei admistione conspersus, Vulg. Lev. 7, 12. 902#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n901#admistus#admistus, v. admixtus. 903#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n902#admitto#ad-mitto, mīsi, missum, 3, v. a. (admĭsse `I` *sync.* for admisisse, Plaut. Mil. 4, 7, 4: admittier *arch.* for admitti, as Verg. A. 9, 231), orig. *to send to;* hence with the access. idea of leave, permission (cf.: aditus, accessus), *to suffer to come* or *go to* a place, *to admit.* —Constr. with *in* and acc. ( *in* and abl. is rare and doubtful), *ad*, or dat. (class.). `I` Lit. `I.A` In gen.: ad eam non admissa sum, Ter. Hec. 2, 1, 41; so Eun. 2, 2, 50: quam multis custodibus opus erit, si te semel ad meas capsas admisero, Cic. Div. in Caecil. 16 : in cubiculum, id. Phil. 8, 10 : lucem in thalamos, Ov. A. A. 3, 807 : domum ad se filium, Nep. Tim. 1 : plebem ad campestres exercitationes, Suet. Ner. 10 : aliquem per fenestram, Petr. Sat. 79; cf. Ov. A. A. 3, 605: admissis intra moenia hostibus, Flor. 1, 1.— `I.B` Esp. `I.A.1` Of those who admitted one on account of some business; and under the emperors, for the purpose of salutation, *to allow one admittance* or *access*, *to grant an audience* (the t. t. for this; v. admissio, admissionalis; opp. excludere, Cic. Cat. 1, 4, 10; Plin. Pan. 48; cf. Schwarz ad h. 1. 47, 3): nec quemquam admisit, **admitted no one to his presence**, Cic. Att. 13, 52 : domus clari hominis, in quam admittenda hominum cujusque modi multitudo, id. Off. 1, 39 : Casino salutatum veniebant; admissus est nemo, id. Phil. 2, 41, 105; Nep. Con. 3; id. Dat. 3; Suet. Aug. 79: spectatum admissi, Hor. A. P. 5 : admittier orant, Verg. A. 9, 231 : turpius eicitur quam non admittitur hospes, Ov. Tr. 5, 6, 13 : vetuit ad eum quemquam admitti, Nep. Eum. 12; Curt. 4, 1, 25: promiscuis salutationibus admittebat et plebem, Suet. Aug. 52.—Metaph.: ante fores stantem dubitas admittere Famam, Mart. 1, 25.— `I.A.2` Of a harlot: ne quemquam interea alium admittat prorsus quam me ad se virum, Plaut. As. 1, 3, 83; Prop. 3, 20, 7.—Also of the breeding of animals, *to put the male to the female* (cf.: admissarius, admissura, admissus), Varr. R. R. 3, 9, 22; 3, 10, 3; Plin. 8, 43, 68 al.; cf. id. 10, 63, 83; Just. 1, 10; Col. 6, 37; 7, 2.—Also used of the female of animals, Varr. R. R. 2, 7, and Non. 69, 85.— `I.A.3` Admittere aliquem ad consilium, *to admit one to counsel* or *consultation* : nec ad consilium casus admittitur, Cic. Marc. 2, 7 : horum in numerum nemo admittebatur nisi qui, etc., Nep. Lys. 1 Halm.—Hence: admittere aliquem ad honores, ad officium, **to admit him to**, **to confer on**, Nep. Eum. 1; Suet. Caes. 41; Prop. 2, 34, 16; Sen. Herc. Oet. 335.— `I.A.4` Of a horse, *to let go* or *run*, *to give loose reins to* (cf.: remittere, immittere, less emphatic than *concitare;* usu. in the *part. perf.*): admisso equo in mediam aciem irruere, Cic. Fin. 2, 19, 61 : equites admissis equis ad suos refugerunt, Caes. B. C. 2, 34 : Considius equo admisso ad eum accurrit, **came at full speed**, id. B. G. 1, 22 : in Postumium equum infestus admisit, Liv. 2, 19; so Ov. H. 1, 36; id. M. 6, 237.—Hence of the hair, *to let it flow loosely* : admissae jubae, Ov. Am. 2, 16, 50 al. `II` Fig. `I.A` Of words, entreaties, etc., *to permit a thing to come*, *to give access* or *grant admittance*, *to receive* : pacis mentionem admittere auribus, Liv. 34, 49; so 30, 3: nihil quod salutare esset, ad aurĭs admittebant, id. 25, 21 : quo facilius aures judicum, quae post dicturi erimus, admittant, Quint. 4, 3, 10.—Hence also *absol.* : admittere precationem, **to hear**, **to grant**, Liv. 31, 5 Gron.; Sil. 4, 698: tunc admitte jocos, *give admittance to jesting*, i. e. *allow it*, Mart. 4, 8.—So also: aliquid ad animum, Liv. 7, 9 : cogitationem, Lact. 6, 13, 8.— `I.B` Of an act, event, etc., *to let it be done*, *to allow*, *permit* (“fieri pati, ” Don. ad Ter. Eun. 4, 6, 23).—With acc. of thing: sed tu quod cavere possis stultum admittere est, Ter. l. c.: quod semel admissum coërceri non potest, Cic. Fin. 1, 1, 4 : non admittere litem, id. Clu. 116 : aspicere ecquid jam mare admitteret, Plin. Ep. 6, 16, 17 : non admittere illicita, Vulg. 2 Macc. 6, 20.—With *subj. clause* : hosti non admissuro, quo minus aggrederetur, Tac. H. 2, 40.—With acc. and *inf.* : non admisit quemquam se sequi, Vulg. Marc. 5, 37; so acc. of person alone: non admisit eum, ib. 5, 19.—Hence, in the language of soothsayers, t. t. of birds which give a favorable omen, = addīco, *to be propitious*, *to favor* : inpetritum, inauguratum'st, quovis admittunt aves, Plaut. As. 2, 1, 11 : ubi aves non admisissent, Liv. 1, 36, 6; id. 4, 18 al. (hence: ADMISSIVAE: aves, in Paul. ex Fest. p. 21. Müll.).— `I.C` Of an unlawful act, design, etc., *to grant admittance to one's self;* hence, *become guiliy of*, *to perpetrate*, *to commit* (it thus expresses rather the moral liability incurred freely; while *committere* designates the overt act, punishable by civil law, Herz. ad Caes. B. G. 3, 9; freq. and class.), often with a reflexive pron., in me, etc. ( acc.): me hoc delictum admisisse in me, vehementer dolet, Ter. Ad. 4, 5, 48 : ea in te admisisti quae, etc., Cic. Phil. 2, 19, 47 : tu nihil admittes in te formidine poenae, Hor. Ep. 1, 16, 53 : admittere in se culpam, Plaut. Trin. 1, 2, 61; Ter. Phorm. 2, 1, 40: scelera, quae in se admiserit, Lucil. 27, 5 Müll.: quid umquam Habitus in se admisit, ut, etc., Cic. Clu. 60, 167 : quantum in se facinus, Caes. B. G. 3, 9.—And without such reflexive pron.: cum multos multa admĭsse acceperim, Plaut. Mil. 4, 7, 4 : quid ego tantum sceleris admisi miser? Ter. Heaut. 5, 2, 83; so, si Milo admisisset aliquid, quod, etc., Cic. Mil. 23 *fin.* : dedecus, Cic. Verr. 1, 17 : commissum facinus et admissum dedecus confitebor, id. Fam. 3, 10, 7 : tantum dedecus, Caes. B. G. 4, 25 : si quod facinus, id. ib. 6, 12 : flagitium, Cic. Clu. 128 : fraudem, id. Rab. 126 : maleficium, id. Sext. Rosc. 62 : scelus, Nep. Ep. 6 : facinus miserabile, Sall. J. 53, 7 : pessimum facinus pejore exemplo, Liv. 3, 72, 2 : tantum dedccoris, id. 4, 2; so 2, 37; 3, 59 al. 904#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n903#admixtio#admixtĭo (better than admist-), ōnis, f. admisceo, `I` *a mingling;* in concreto, *an admixture* : animus omni admixtione corporis liberatus, Cic. de Sen. 22, 79; so, terreni, Pall. 1, 5, 1 : ardor nulla admixtione concretus, Cic. N. D. 2, 45, 117.—In plur., Varr. R. R. 1, 9, 2 al. 905#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n904#admixtus1#admixtus (better than admist-), a, um, P. a., from admisceo. 906#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n905#admixtus2#admixtus (better than admist-), ūs, m. admisceo, = admixtio, `I` *a mingling;* in concreto, *an admixture* : nullo admixtu voluptatis, Macr. S. 2, 1. 907#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n906#admoderate#admŏdĕrātē, adv., v. admoderor. 908#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n907#admoderor#ad-mŏdĕror, āri, 1, v. dep., `I` *to keep to* or *within due limits*, *to moderate* : nequeo hercle equidem risu admoderarier, Plaut. Mil. 4, 2, 81.—Hence, * admŏdĕrātē, adv., *fitly*, *suitably* : humanis rationibus admoderate tempora mutare annorum, **in conformity with the ways of men**, Lucr. 2, 169. 909#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n908#admodulor#ad-mŏdŭlor, āri, 1, v. dep., in music, `I` *to accord* or *harmonize with* : Padus electriferis admoduletur alnis, Claud. Nupt. Hon. 11. 910#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n909#admodum#ad-mŏdum, adv. modus, prop., `I` *to the measure* or *limit* (scarcely found in the poets, except the comic poets); as, postea ubi occipiet fervere, paulisper demittito, usque admodum dum quinquies quinque numeres, **quite to the limit till you count**, **until you count**, Cato, R. R. 156, 2 (like fere and omnino, freq. put after its word).— Hence, `I` *To a* (great) *measure*, *in a high degree*, *much*, *very.* —With adj., *P. adj.*, *vbs.*, and adv. With adj. : admodum causam gravem, Lucil. 29, 19 Müll.: admodum antiqui, Cic. Phil. 5, 47 : admodum amplum et excelsum, Cic. Verr. 4, 74 : utrique nostrum gratum admodum feceris, id. Lael. 4, 16; so Cic. Verr. 2, 3, 10: nec admodum in virum honorificum, Liv. 6, 34, 8 : in quo multum admodum fortunae datur, Cic. Fin. 5, 5, 12 : neque admodum sunt multi, Nep. Reg. 1, 1 : admodum magnis itineribus, Caes. B. G. 7, 56 : admodum pauci, Cic. Phil. 3, 36; 14, 27; id. N. D. 3, 69; Tac. G. 18: pauci admodum, Liv. 10, 41 : iter angustum admodum, Sall. J. 92 : admodum nimia ubertas, **very excessive**, Col. 4, 21 : admodum dives, Suet. Caes. 1 : brevis admodum, id. ib. 56.—And strengthened by *quam*, q. v. (only before and after the class. per.): hic admodum quam saevus est, **very cruel indeed**, Plaut. Am. 1, 3, 43 : voce admodum quam suavi, Gell. 19, 9 (on this use of quam, cf. Rudd. II. p. 307, n. 15).— With *part. adj.* : admodum iratum senem, Ter. Phorm. 3, 1, 13 : iratum admodum, id. Ad. 3, 3, 49 : natio admodum dedita religionibus, Caes. B. G. 6, 16 : prorae admodum erectae, id. ib. 3, 13 : admodum mitigati, Liv. 1, 10 : munitus admodum, Tac. A. 2, 80 : admodum fuit militum virtus laudanda, Caes. B. G. 5, 8.—Esp. is it joined (like κομιδῇ in Dem.) with words denoting age; as, puer, adulescens, juvenis, senex, to enhance the idea (for which in some cases the dim. or the prefix *per-* is used; as, puellus, adulescentulus, peradulescentulus): Catulus admodum tum adulescens, Cic. Rab. Perd. 7, 21; id. Off. 2, 13, 47; Tac. A. 1, 3: puer admodum, Liv. 31, 28; Sen. Brev. Vit. 7, 3; Quint. 12, 6, 1: admodum infans, Tac. A. 4, 13 : juvenis admodum, id. H. 4, 5 : fratres admodum juvenes, Curt. 7, 2, 12 : admodum senex, Eutr. 8, 1 : admodum parvulus, Just. 17, 3 : non admodum grandem natu, Cic. Sen. 4, 10.— Also with *dim.* : neque admodum adulescentulus est, Naev. ap. Sergium ad Don. Keil, Gr. Lat. IV. p. 559 (R ib. Com. Fragm. p. 11): hic admodum adulescentulus est, Plaut. Trin. 2, 2, 90; so Nep. Ham. 1, 1 (cf. peradulescentulus, id. Eum. 1, 4), and Tac. A. 4, 44.— With *verbs* (in earlier Latin, mostly with delectare, diligere, placere): haec anus admodum frigultit, Enn. ap. Fulg. p. 175: irridere ne videare et gestire admodum, Plaut. Most. 3, 2, 125 : neque admodum a pueris abscessit, Naev. Rib. Com. Fragm. p. 11 : me superiores litterae tuae admodum delectaverunt, Cic. Fam. 5, 19; id. Att. 7, 24: ejus familiarissimos, qui me admodum diligunt, id. Fam. 4, 13 : stomacho admodum prodest, Plin. 20, 3, 7, § 13 : bucinum pelagio admodum adligatur, id. 9, 38, 62, § 134 : (familia) ipsa admodum floruit, Suet. Tib. 3 : Marius auctis admodum copiis... vicit, Flor. 1, 36, 13 Halm.— With adv. : haec inter nos nuper notitia admodum est, Ter. Heaut. 1, 1, 1 : si quando demersimus, aut nihil superum aut obscure admodum cernimus, Cic. Ac. ap. Non. 7, 57: acipenser, qui admodum raro capitur, id. de Fato ap. Macr. S. 2, 12: raro admodum admonitu amicorum... uti solebat, Curt. 4, 13, 25 : ubi satis admodum suorum animos est expertus, Liv. 34, 13, 4 Weissenb. (Hertz cancels *satis*): quae maxime admodum oratori accommodata est, Auct. ad Her. 4, 12, 17 (Oudendorp regarded this as a mere pleonasm, and Hand seems to agree with him; Klotz and B. and K. adopt after Goerenz the reading *maxime ad modum oratoris*, but Hand condemned this form).— `II` *To a* (full) *measure*, *fully*, *completely*, *wholly*, *quite*, *absolutely.* `I.A` Of number (not used in this way by Cic., Tac., or Suet.): noctu turres admodum CXX. excitantur, *full* 120, Caes. B. G. 5, 40: sex milia hostium caesa; quinque admodum Romanorum, Liv. 22, 24. 14; 42, 65, 3; 44, 43, 8: mille admodum hostium utràque pugnā occidit, id. 27, 30, 2 : in laevo cornu Bactriani ibant equites, mille admodum, **a round thousand**, Curt. 4, 12, 3 : mille admodum equites praemiserat, quorum paucitate Alexander, etc., *a thousand*, *but not more* (as the context requires), id. 4, 9, 24: congregati admodum quingenti sponsos hostes consectantur, trucidatisque admodum novem milibus, etc., Just. 24, 1. !*? The meaning, circiter, fere, *about*, *near*, or *nearly*, which used to be assigned to this head, as by Graevius ad Just. 24, 26, Gronovius ad Liv. 27, 30, 2, is rejected by recent scholars, as Hand, Turs. I. p. 175 sq., and by Corradini, Lex. Lat. s. h. v. `I.B` Of time: legati ex Macedonia exacto admodum mense Februario redierunt, **when February was fully ended**, Liv. 43, 11, 9 : Alexandri filius, rex Syriae, decem annos admodum habens, **just ten years**, Liv. Epit. 55 : post menses admodum septem occiditur, Just. 17, 2, 3.— `I.C` With negatives, *just*, *at all*, *absolutely* : equestris pugna nulla admodum fuit, **no engagement with the cavalry at all**, Liv. 23, 29, 14 : armorum magnam vim transtulit, nullam pecuniam admodum, id. 40, 59, 2 : horunc illa nibilum quidquam facere poterit admodum, Plaut. Merc. 2, 3, 65 : Curio litterarum admodum nihil sciebat, Cic. Brut. 58, 210 : oratorem plane quidem perfectum et cui nihil admodum desit, Demosthenem facile dixeris, id. 9, 35 : alter non multum, alter nihil admodum scripti reliquit (by the latter is meant Antonius, who indeed, acc. to Brut. 44, 163, left a treatise *de ratione dicendi*, but *no written oration at all*, by which his eloquence could be judged), id. Or. 38, 132; id. Clu. 50, 140; id. Or. 2, 2, 8; ειρωνεια a tropo genere ipso nihil admodum distat, Quint. 9, 2, 44; quia nihil admodum super vite aut arbore colenda sciret, Gell. 19, 12. — `I.D` In emphatic affirmative or corroborative answers, = maxime (Gr. πάνυ γε), *exactly*, *just so*, *quite so*, *certainly*, *yes* (freq. in Plaut., only twice in Ter.); cf. the remark of Cic.: scis solere, frater, in hujusmodi sermone, ut transiri alio possit, dici *Admodum* aut *Prorsus ita est*, Leg. 3, 11, 26: nempe tu hanc dicis, quam esse aiebas dudum popularem meam. *Tr.* Admodum, *Certainly*, Plaut. Rud. 4, 4, 36: num quidnam ad filium haec aegritudo attinet? *Ni.* Admodum, *It does*, id. Bacch. 5, 1, 24; 4, 1, 40; id. Rud. 1, 5, 10; 1, 2, 55; 3, 6, 2; id. Ps. 4, 7, 54: Advenis modo? *Pa.* Admodum, *Yes*, Ter. Hec. 3, 5, 8; id. Phorm. 2, 2, 1.!*? Admodum with an adj. may have the same force as in II., in: quandam formam ingenii, sed admodum impolitam et plane rudem, **absolutely without polish and altogether rude**, Cic. Brut. 85, 294, compared with: (oratorem) plane perfectum et cui nihil admodum desit, id. ib. 9, 35, where the same adverbs occur. 911#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n910#admoenio#ad-moenĭo, īre, 4, v. a., `I` *to draw near the walls*, *to besiege*, *invest* : oppidum. Plaut. Ps. 1, 3, 150 (but not id. ib. 2, 1, 11; cf. Ritschl ad h. l.; and id. Cist. 2, 2, 5, for admoenivi, *admovi* is a more correct reading; v. admoveo). 912#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n911#admolior#ad-mōlĭor, ītus, 4, v. dep., `I` *to move* or *bring* one thing *to* or *upon* another (not in Cic.). `I` In gen.: ubi sacro manus sis admolitus, **put the hand to**, **lay hands on**, Plaut. As. 3, 2, 24 : manus moli, App. M. 6, 10 : dejerantes sese neque ei manus admolituros, i. e. vim illaturos, id. Flor. 1, 7 : velut de industria rupes praealtas admolita natura est, **has piled up**, Curt. 8, 10, 24 : imagini regis manus admolitus, App. Flor. p. 344, 14 Elm.— `II` Esp. as a mid. voice, *to exert one's self to reach* a place, *to strive* or *struggle toward* a place: ad hirundinum nidum, Plaut. Rud. 3, 1, 6. 913#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n912#admonefacio#admŏnĕ-făcĭo, ĕre, 3, v. a. admoneo, `I` *to admonish*, dub. in Cic. Planc. 34, 85, where B. and K. read *admoneo;* cf. also Wunder ad h. l.: in the Gloss. Gr. Lat. it also occurs as a transl. of ὑπομνηματίζω. 914#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n913#admoneo#ad-mŏnĕo, ui, ĭtum, 2, v. a., `I` *to bring up to one's mind*, *to put one in mind of* ( *in a friendly manner*), *to remind*, *suggest*, *advise*, *warn*, *admonish* (by influencing more directly the reason and judgment; while in *adhortor* the admonition is addressed immediately to the will, Doed. Syn. 1, 164: “Moneo, et admoneo hoc differunt, quod *monemus* futura, *admonemus* praeterita; illa ut caveamus et discamus, haec ut recordemur, ” Aus. Popma, p. 29; cf. Ellendt ad Cic. Brut. 3, 11: “in monente benevolentia, in admonente memoria, ” Ernest. *no.* 1663). `I` In gen., constr. *absol.* and with *aliquem alicujus rei* or *de aliqua re*, *aliquam rem* (Sallust employs them all); with *ut* or *ne.* when an action follows; with acc. and *inf.* or a *rel. clause*, when merely an historical fact is brought to view, Zumpt, § 439 and 615. *Absol.* : qui admonent amice, docendi sunt, Cic. N. D. 1, 3 : amicissime admonere, id. Att. 7, 26 : si sitis admoneret, profluente aquā vitam tolerat, Tac. A. 15, 45 *fin.* : admonitus in somnis, Vulg. Matt. 2, 22.— *Aliquem alicujus rei* : admonebat alium egestatis, alium cupiditatis suae, Sall. C. 21 : quoniam nos tanti viri res admonuit, id. J. 95 : admonere aliquem foederis, Liv. 35, 13; 5, 51: judices legum et religionis, Suet. Tib. 33 : admonitus hujus aeris alieni, Cic. Top. 1, 5 : aetatis et condicionis admoneri, Suet. Dom. 2; cf. Drak. ad Liv. 2, 36, 6.—And with acc. of person omitted: adversae res admonuerunt religionum, Liv. 5, 51; 5, 46, 6: veterum recentiumque admonens, Tac. H. 3, 24.— *Aliquem de aliqua re* : de aede Telluris et de porticu Catuli me admones, Cic. Q. Fr. 3, 1, 4 : ut aliquid aliquando de doctrinae studiis admoneamur, id. Rep. 1, 9 : de moribus civitatis tempus admonuit, Sall. C. 5 : admonuit eos de auxiliis Dei, Vulg. 2 Macc. 8, 19.—Sometimes in passing from a subject already discussed to a new one, = docere, dicere, *to treat of*, *to speak of* : de multitudine (verborum) quoniam quod satis esset admonui, de obscuritate pauca dicam, Varr. L. L. 6, § 40 Müll.— With two acc. (in gen., only with illud, istuc, quod, multa, res, etc.): ridiculum est te istuc me admonere, Ter. Heaut. 2, 3, 112 : illud te esse admonitum volo, Cic. Cael. 3, 8 : jam illud non sunt admonendi, ut, etc., id. Off. 2, 19, 68 : illud me praeclare admones, id. Att. 9, 9 : sin quippiam essem admonitus, id. Fam. 5, 8 : multa praeterea ostentis, multa extis admonemur, id. N. D. 2, 66 : eam rem nos locus admonuit, Sall. J. 79.— ( ε) With acc. and *inf.* : admonuisti etiam dictum aliquod in petitionem tuam dici potuisse, Cic. Planc. 34, 85 B. and K.: et meminerant et admonebant alii alios, supplicium ex se, non victoriam peti, Liv. 28, 19 : nostri detrimento admonentur diligentius stationes disponere, Auct. B. G. 8, 12.—( ζ) With a *rel. clause* : meus me sensus, quanta vis fraterni sit amoris, admonet, Cic. Fam. 5, 2.—( η) With *ut* or *ne* : admonebat me res, ut, etc., Cic. Off. 2, 19, 67 : Caninius noster me tuis verbis admonuit, ut scriberem, id. Fam. 9, 6 : ea res admonet, ut, etc., Tac. A. 3, 25; so, corresp. with moneo, Sen. Ep. 24, 16.—( θ) With the simple *subj.* (in the historians): simulque admonerent liberis suis prospiceret, Nep. Ph. 1 : nisi Seneca admonuisset venienti matri occurreret, Tac. A. 13, 5 : admonuit negotiis abstineret, Suet. Tib. 50 : illud me admones, cum illum videro, ne nimis indulgenter, et cum gravitate potius loquar, Cic. Att. 9, 9, 2 (where *ut* is to be supplied from the preceding *ne*).—( ι) With a simple *inf.* (so most freq. after the Aug. per., but also in Cic.): ut mos erat istius atque ut eum suae libidines facere admonebant, Cic. Verr. 2, 1, 24, § 63 : easdem decedere campis admonuit, Verg. G. 4, 186; so, Matrem Admonuit ratibus sacris depellere taedas, id. A. 9, 109 : sol acrior ire lavatum admonuit, Hor. S. 1, 6, 125; so Ov. M. 3, 601; 6, 150: nihil agere quod non prosit, fabella admonet, Phaedr. 3, 17; Tac. A. 15, 67: regrediendum (sc. esse sibi), Tac. Agr. 25.—( κ) With *ad* and the *gerund.* : ad thesaurum reperiendum, Cic. Div. 2, 65, 134.—( λ) With *abl. of means* or *cause* : de quibus (discordiis) ipsis his prodigiis a dis immortalibus admonemur, Cic. Har. Resp. 21, 44 : proximi diei casu admoniti omnia ad defensionem paraverunt, Caes. B. C. 2, 14 : divinā admonitus plagā, Vulg. 2 Macc. 9, 11.— `II` Esp. `I.A` *To recall a thing to memory*, *to bring to remembrance* (without any accessory notion of admonition); with acc. or *gen.* : cum memor anteactos semper dolor admonet annos, Tib. 4, 1, 189 Müll. (some read here *admovet*): admonuit dominae deseruitque Venus, id. 1, 5, 40 : nomen, quod possit equorum Admonuisse, Ov. M. 15, 543.— `I.B` Of a creditor, *to remind* a debtor of his debt, *to ask payment*, *to dun* : cum tibi cotidie potestas hominis fuisset admonendi, verbum nullum facis, Cic. Quint. 12; so id. Top. 1 *fin.* — `I.C` In the poets and in later Lat., *to urge* or *incite to action* (cf. admonitor): telo admonuit bijugos, Verg. A. 10, 586; so Spart. Sever. 11 *fin.* : liberos verberibus, Sen. Clem. 1, 14; id. Const. Sap. 12 *fin.* 915#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n914#admonitio#admŏnĭtĭo, ōnis, f. admoneo. `I` *A reminding*, *recalling to mind*, *suggestion* : illud ne indignuin quidem admonitione, ingens in epilogis verti discrimen, Cic. Quint. 6, 1, 37 : tanta vis admonitionis inest in locis, ut, etc., id. Fin. 5, 1 : qua admonitione succurrit quod Varro tradit, etc., Plin. 19, 1, 2, § 8 : unius admonitione verbi in memoriam reponuntur, Quint. 11, 2, 19 : unius admonitione verbi, id. 6, 1, 37.—Hence, transf.: admonitio morbi, or doloris, *the returning sensations of a former sickness* : si qua admonitio doloris supersit, Plin. 25, 8, 49, § 88 : admonitionem morbi sentire, id. 24, 17, 101, § 158.— `II` *A friendly*, *mild admonition* (cf. Cic. de Or. 2, 83: admonitio, quasi lenior objurgatio; v. admoneo, 1.): admonitio et praeceptum, Cic. Off. 1, 40 *fin.*; so id. de Or. 2, 70: si aliter sentirem certe admonitio tua me reprimere aut si dubitarem, hortatio impellere posset, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 4.— `III` *Correction*, *chastise ment* : plures admonitione notavit, Suet. Aug. 39 : admonitio fustium, Dig. 48, 19, 7. 916#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n915#admonitor#admŏnĭtor, ōris, m. id.. `I` *He that reminds* or *admonishes* one of something, *a monitor* : misi ad te quattuor admonitores non nimis verecundos. Cic. Fam. 9, 8; so id. Top. 1 *fin.* — `II` *One that urges to action*, *an admonisher* (cf. admoneo, II. C.): admonitorque operum caelo clarissimus alto Luclfer ortus erat, Ov. M. 4, 664 : admonitor praecepti, Cod. Th. 8, 8, 7. 917#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n916#admonitorium#admŏnĭtōrĭum, ii, n. id., `I` *an admonition*, *a reminding*, Dig. Ep. ad Trib, 12. 918#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n917#admonitrix#admŏnĭtrix, īcis, f. id., `I` *she that reminds* or *admonishes*, *a female monitor* : quid adhuc egeo tui, malum, admonitricis? Plaut. Truc. 2, 6, 20. 919#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n918#admonitum#admŏnĭtum, i, n. id., `I` *a reminding*, *an admonition* : cohortationes, consolationes, praecepta, admonita, Cic. de Or. 2, 15, 64 B. and K; where others read *monita.* 920#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n919#admonitus1#admŏnĭtus, a, um, Part. of admoneo. 921#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n920#admonitus2#admŏnĭtus, ūs, m. admoneo, used only in the abl. `I` *A reminding*, *suggestion* (class.): acrius de claris viris locorum admonitu cogitamus, Cic. Fin. 5, 2; Ov. R. A. 729: admonitu Allobrogum praetorem misi, Cic. Cat. 3, 3, 8; Ov. F. 3, 612; Caes. B. C. 3, 92; Liv. 1, 48; Curt. 4, 13, 25; Tac. H. 3, 81.— `II` *Instance*, *request* : admonitu tuo perfeci libros, Cic. Att. 13, 18 : ut Attici admonitu eam reficiendam curaret, Nep. Att. 20; Liv. 1, 48.— `III` *Reproof* : acrior admonitu est, Ov. M. 3, 564. 922#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n921#admordeo#ad-mordĕo, rsum, 2, v. a. ( `I` *perf.* admemordi, Plaut. Aul. Fragm. ap. Gell. 6, 9, 6), *to bite at* or *gnaw*, *to bite into* (cf. accīdo, to cut into). `I` Lit. : admorso signata in stirpe cicatrix, Verg. G. 2, 379.—So of Cleopatra: bracchia admorsa colubris, Prop. 4, 10, 53.— `II` Fig., of a miser, *to bite*, i. e. *get possession of some of* one's property, to fleece him: lepidum est, triparcos, vetulos bene admordere, Plaut. Pers. 2, 3, 14 : jam admordere hunc mihi lubet, i. e. aggredi et ab eo aliquid corradere, id. Ps. 4, 7, 24. 923#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n922#admorsus1#admorsus, a, um, Part. of admordeo. 924#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n923#admorsus2#admorsus, ūs, m. admordeo, `I` *a biting at*, *a gnawing*, *a bite;* trop.: vereor ne libellus iste admorsu duri dentis uratur, Symm. Ep. 1, 15. 925#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n924#admotio#admōtĭo, ōnis, f. admoveo, `I` *a putting*, *moving*, or *bringing to*, *an applying;* in music: digitorum, *the application of the fingers* : itaque ad pingendum, ad scalpendum, ad nervorum eliciendos sonos apta manus est admotione digitorum, Cic. N. D. 2, 60, 150; cf.: animis judicum admovere orationem tamquam fidibus manum, id. Brut. 54, 200 : spongiarum cum aqua frigida expressarum admotio gutturi, Cael. Aur. Tard. 2, 6. 926#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n925#admotus#admōtus, a, um, Part. of admoveo. 927#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n926#admoveo#ad-mŏvĕo, mōvi, mōtum, 2, v. a. (admōram, admōrim, etc., sync. for admoveram, admoverim, etc., Verg. A. 4, 367; Ov. P. 3, 7, 36), `I` *to move* a person or thing; *to bring*, *conduct*, *lead*, *carry*, etc., *to* or *toward* a place (syn.: adduco, adicio, adhibeo, appello). `I` Lit. `I.A` In gen., constr. with *ad* or with dat. (in the histt., of an army, implements for besieging, etc.; class. at all periods): dum ne exercitum propius urbem Romam CC milia admoveret, Cic. Phil. 6, 3, 5: copias in locum, Liv. 42, 57 : signa Achradinae, id. 25, 24 *ext.;* so Flor. 1, 24, 3, 23: castra, Sil. 1, 296.—Hence, also, sometimes *absol.*, *to draw near*, *to approach*, *to bring near* : jam admovebat rex, Curt. 9, 4 : jam opera admoventi deditio est facta, Liv. 32, 32 : scalas moenibus, Tac. A. 13, 39. — Trop. : quot admovi illi fabricas! quot fallacias! Plaut. Cist. 2, 2, 5 (where formerly *admoenivi* was erroneously read): tamquam aliquā machinā admotā, capere Asinii adulescentiam, Cic. Clu. 13; so also: ignes ardentesque laminae ceterique cruciatus admovebantur (sc. civi Romano), Cic. Verr. 2, 5, 63 : dolorum faces, id. Off. 2, 10, 37 : cumque quasi faces ei doloris admoverentur, id. Tusc. 2, 25, 61 : fasciculum ad nares, id. ib. 3, 18 *fin.* : pecus flagrantibus aris, Verg. A. 12, 171 : admotae hostiae (sc. aris), Tac. A. 2, 69; so Suet. Calig. 32; Luc. 7, 165: Hannibalem admotum, i. e. adductum altaribus, *led* or *conducted to*, Liv. 21, 1: labra poculis, Verg. E. 3, 43 : ignes templis, Tib. 3, 5, 11 : exercitum Ariminum, Liv. 28, 46 : vultum ad auditores, Auct. Her. 3, 15 : animam admotis fugientem sustinet herbis, Ov. M. 10, 188 : (opes) Stygiis admoverat umbris, id. ib. 1, 139 : manus operi, **to apply**, id. ib. 10, 254 : capiti diadema, Suet. Caes. 79 : digitum scripturae, id. Aug. 80 : oscula, **to give a kiss**, Ov. M. 10, 644 : aliquem ad munera publica, **to promote**, **advance**, Suet. Tib. 10 : infantes papillae, **to put to**, id. Tib. 44 al. : gressum, **to approach nearer**, Stat. Th. 11, 560 (cf.: addere gressum).— `I.B` Esp. `I.A.1` *To bring one thing near to another*, and in the *pass.* poet. of places, *to lie* or *be situated near* : nocturna ad lumina linum nuper ubi extinctum admoveas, Lucr. 6, 901 : quae nisi admoto igne ignem concipere possit, Cic. de Or. 2, 45 *fin.* : culina ut sit admota, i. e. *near* or *close by*, Varr. R. R. 1, 13, 2: genus admotum Superis, **nearly related**, Sil. 8, 295 : admota Nilo Africa, Juv. 10, 149.—Hence, aliquem alicui, *to bring one near another*, i. e. *to make friends*, *to reconcile* : mors Agrippae admovit propius Neronem Caesari, Vell. 2, 96.— `I.A.2` With the access. idea of regard to an object to be attained, *to move*, *bring*, or *apply a thing to;* e. g. admovere aures (or aurem), *to lend an ear to* : manus (or manum) operi, *to put one's hand to a work*, etc.: accessi, adstiti, animam ( *my breath*) compressi, aurem admovi, Ter. Phorm. 5, 6, 28: admovere aures et subauscultando excipere voces, Cic. de Or. 2, 36 (cf.: aures adhibere, id. Arch. 3 : praebere aures, Ov. Tr. 3, 7, 25; and: tenere aures, id. ib. 4, 10, 49); and aures, poet. for auditores: cum tibi sol tepidus plures admoverit aures, Hor. Ep. 1, 20, 19 : admovent manus vectigalibus populi Rom., Cic. Agr. 1, 4; Ov. M. 15, 218; Liv. 5, 22, 4: in marmoribus, quibus Nicias manum admovisset, **which he had put his hand to**, Plin. 35, 11, 40, § 133; Curt. 6, 7: ruderibus purgandis manus primus admovit, Suet. Vesp. 8. But sometimes manus admovere signif., *to lay violent hands on*, *to attack* or *assault* : numquam deos ipsos admovere nocentibus manus, Liv. 5, 11 *fin.* al.— `II` Fig., of mental objects, *to put*, *apply*, or *direct to* any thing: quid praedicem... quot stimulos admoverit homini, **put the goad to**, Cic. Sest. 5, 12 : mulier saevissima est, Cum stimulos odio pudor admovet, Juv. 10, 328 : num admoveri possit oratio ad sensus animorum inflammandos, Cic. de Or. 1, 14, 60 : animis judicum admovere orationem, tamquam fidibus manum, id. Brut. 54, 200 : sed alia quaedam sit ad eum admovenda curatio (just before: adhibenda oratio; cf. adhibeo), id. Tusc. 4, 28, 61 : mentem ad voces alicujus, *to direct to*, *attend to*, Auct. Harusp. Resp. 10: serus enim Graecis admovit acumina chartis, *not until late did* ( *the Roman*) *apply his wits to Greek literature*, Hor. Ep. 2, 1, 161: terrorem, **to strike with terror**, Liv. 6, 10; 41, 17: spes est admota, Ov. M. 11, 454 : spes cupiditati admota occaecavit animum, Liv. 43, 10; id. 27, 43: desiderium patriae, *to instil* or *infuse*, Curt. 6, 2 al. 928#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n927#admugio#ad-mūgĭo, ii, 4, v. n., of oxen, `I` *to low* or *bellow to* : admugit femina tauro. Ov. A. A. 1, 279: submissis admugit cornibus Apis, Claud. Cons. Honor. 4, 576; id. Rap. Pr. 3, 443. 929#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n928#admulceo#ad-mulcĕo, ēre, 2, v. a., `I` *to stroke*, *ca. ress* : nares, Pall. 4, 12, 2. 930#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n929#admurmuratio#admurmŭrātĭo, ōnis, f. admurmuro, `I` *a murmurong*, *murmur.* `I` In disapprobation: vestra admurmuratio facit, Quirites, ut agnoscere videamini, qui haec fecerint, Cic. Imp. Pomp. 13, 37 : Qui non admurmuratione, sed voce et clamore abjecti hominis furorem fregistis, id. Pis. 14, 32; Cic. Verr. 6, 12, 27; 7, 16, 41.— `II` In approbation: grata contionis admurmuratio, Cic. Verr. 2, 15, 45 : secundae admurmurationes cuncti senatūs, id. Q. Fr. 2, 1, 3. 931#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n930#admurmuro#ad-murmŭro, āvi, ātum, 1, v. n., `I` *to murmur with approbation* or *disapprobation* (cf. acclamo): quam valde universi admurmurārint, Cic. Verr. 2, 5, 16 : admurmurante senatu neque me invito, id. Att. 1, 13, 2.— *Impers.* : cum esset admurmuratum, Cic. de Or. 2, 70, 285. 932#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n931#admurmuror#ad-murmŭror, ātus, āri, v. dep. Same as preceding: `I` ad hoc pauca admurmurati sunt, Front. ad Caes. Ep. 2, 1. 933#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n932#admutilo#ad-mŭtĭlo, āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to crop* or *clip close*, *to shave;* hence, trop., *to defraud*, *cheat*, *fleece one of his money* (only in Plaut.): tu Persa's, qui me usque admutilavisti ad cutem, **you have shorn me to the skin**, Plaut. Pers. 5, 2, 48; id. Mil. 3, 1, 173; id. Capt. 2, 2, 19 (cf. the simple verb, Ter. Hec. 1, 1, 8). 934#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n933#adnascor#adnascor, v. agnascor. 935#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n934#adnato#adnato, v. annato. 936#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n935#adnatus#adnatus, a, um, v. agnascor. 937#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n936#adnavigo#adnavigo, v. annavigo. 938#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n937#adnecto#adnecto, v. annecto. 939#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n938#adnepos#ad-nĕpos ( atn-), ōtis, m., `I` *a son of the* abnepos or *of the* abneptis, i. e. *the grandson of a great-grandson*, or *of a greatgranddaughter*, i. e. *a fourth - grandson;* corresponding in the descending line to *atavus* in the ascending. So in the epitaph of the emperor Commodus: DIVI NERVAE ADNEPOTI, Orell. Inscr. 887; so Dig. 38, 10, 1, § 7 al. 940#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n939#adneptis#ad-neptis ( atn-), is, f., `I` *a daughter of the* abnepos or *of the* abneptis, i. e. *a granddaughter of a great-grandchild*, i. e. *a fourth granddaughter*, antith. to the atavia, Dig. 38, 10, 1, § 7. 941#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n940#adnomen#adnomen, adnominatio, adnosco, v. agnomen, agnominatio, agnosco. 942#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n941#adn#adn-. For all words in adn- not found here, v. under ann-. 943#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n942#adobruo#ăd-obrŭo, ĕre, 3, v. a., `I` *to cover up with earth*, *to bury* : alte circumfodere et adobruere, Col. 4, 15, 3; so 2, 11, 12; 5, 5, 2; 11, 2, 54 al. 944#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n943#adolabilis#adolabilis, v. adulabilis. 945#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n944#adolatio#ădŏlātĭo, ōnis, f., = adoratio, a read. in Tert. Apol. 25 *fin.* 946#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n945#adolefactus#ădŏlēfactus, a, um, `I` *set on fire*, *kindled* : ARBORES ADOLEFACTAE, fragm. of the Fratr. Arval., Grut. Inscr. p. 121 [1. adoleofacio]. 947#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n946#Adolenda#Adŏlenda, ae, f. 1. adoleo, appears to be `I` *the name of a Roman goddess*, *who presided over the burning of trees struck by lightning* : (immolavit) ADOLENDAE. COMMOLENDAE. DEFERVNDAE. OVES. II., etc., Frat. Arval., Orell. Inscr. 961 and 2270. 948#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n947#adoleo1#ăd-ŏlĕo, ui. ultum, 2, v. a. oleo. `I` *To magnify;* hence, in sacrificial language, to which this word chiefly belongs, *to honor*, *to worship*, or *to offer in worship*, *to sacrifice*, *burn*, according as it has such words as *deos*, *aras*, etc., or *hostiam*, *viscera*, and *tura*, for its object; v. explanation of this word in Non. 58, 21: “Adolere verbum est proprie sacra reddentium, quod significat votis ac supplicationibus numen auctius facere;” and “Adolere est urere, Verg. in Bucol. [8, 65], verbenasque adole pinguis et mascula tura. Adolere, augere, honorare, propitiare; et est verbum sacratum, ut macte, magis aucte.” etc.; so Serv. ad Verg. A. 1, 704: “Flammis adolere penates, i. e. colere, sed adolere est proprie augere. In sacris autem, κατ' εὐφημισμόν, adolere per bonum omen dicitur, nam in aris non adolentur aliqua, sed cremantur, ”) and ad E. 8, 65: “Adole: incende, sed κατ' εὐφημισμὸν dicitur; nam adole est auge” (not used in Cic.): sanguine conspergunt aras adolentque altaria donis, **cover the altar with gifts**, Lucr. 4, 1237 : castis adolet dum altaria taedis, Verg. A. 7, 71 : verbenasque adole pingues et mascula tura, id. E. 8, 65 (on which Serv. l. l.): flammis adolere penates, id. A. 1, 704: viscera tauri, Ov. F. 3, 803; 1, 276: focos, Stat. Th. 1, 514 : cruore captivo adolere aras, **to sprinkle the altars with the blood of captives**, Tac. A. 14, 30 : precibus et igne puro altaria adolentur, id. H. 2, 3 : adolere honores, *to honor the gods by offered gifts* : Junoni Argivae jussos adolemus honores, Verg. A. 3, 547 : nullos aris adoleret honores, Ov. M. 8, 741.— `II` In later Lat., in gen., *to burn*, *consume by fire* : ut leves stipulae demptis adolentur aristis, Ov. M. 4, 192 : id (corpus) igne adoleatur, Col. 12, 31 : ut Aeneida, quam nondum satis elimāsset, adolerent, Gell. 17, 10 : quas (prunas) gravi frigore adoleri multas jusserat, Eutr. 10, 9. 949#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n948#adoleo2#ăd-ŏlĕo, ēre, v. n. oleo, `I` *to give out* or *emit a smell* or *odor*, *to smell* : unde hic, amabo, unguenta adolent? Plaut. Cas. 2, 3, 19 (cf. aboleo). 950#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n949#adolesc#ădŏlesc-, v. adulesc-. 951#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n950#adolesco#ăd-ŏlesco, ēvi (rare `I` *ui*, Varr. ap. Prisc. 872 P.; adolēsse sync. for adolevisse, Ov. H. 6, 11), ultum, 3, *v. inch.* [1. adoleo], *to grow up*, *to grow* (of everything capable of increase in magnitude). `I` In gen. `I.A` Lit., of men, animals, plants; seasons, passions, etc.; but esp. of age: postquam adolevit ad eam aetatem, uti, etc., Plaut. Cas. prol. 47 : ubi robustis adolevit viribus aetas, Lucr. 3, 450; cf. 4, 1035; 2, 1123: adultum robur, id. 2, 1131; 5, 798: postquam adoluerit haec juventus, Varr. ap. Prisc. p. 872 P.: qui adoleverit, Cic. N. D. 1, 35 : viriditas herbescens, quae sensim adolescit, id. Sen. 15, 51 : ter senos proles adoleverat annos, Ov. F. 3, 59 : adolescere ramos cernat, id. M. 4, 376 : adolēsse segetes, id. H. 6, 11 : simul atque adoleverit aetas, Hor. S. 1, 9, 34 : cum matura adoleverit aetas, Verg. A. 12, 438.—Hence, transf. from age to the person, *to grow up*, *come to maturity*, *mature* : adulta virgo, Liv. 26, 50 al. : arundines non sine imbre adolescunt, Plin. 9, 16, 23, § 56 : in amplitudinem, id. 12, 1, 3, § 7 : in crassitudinem, id. 13, 7, 15, § 58; so 16, 34, 62, § 151; 8, 14, 14, § 36 al.: ac dum prima novis adolescit frondibus aetas, Verg. G. 2, 362 : quoad capillus adolesceret, Gell. 17, 9. — `I.B` Fig., *to grow*, *increase*, *augment*, *to become greater* : cupiditas agendi adolescit una cum aetatibus, Cic. Fin. 5, 20 : ratio cum adolevit, id. Leg. 1, 7 : ingenium brevi adolevit, Sall. J. 63, 3 : postquam res publica adolevit, id. C. 51, 40; id. J. 2: quantum superbiae socordiaeque Vitellio adoleverit, Tac. H. 2, 73 : Cremona numero colonorum, adolevit, id. ib. 3, 34 : ver adolescit, **advances**, id. A. 13, 36; 2, 50: caepe revirescit, decedente luna, inarescit adolescente, Gell. 20, 8.— `II` Esp., in sacrificial lang., *to be kindled*, *to burn* (cf. 1. adoleo): Panchaeis adolescunt ignibus arae, Verg. G. 4, 379.—Hence, ădŏlescens, entis, v. adules-.— ădultus, a, um, P. a., *grown up*, *adult.* `I.A` Lit. `I.A.1` Of living beings: Ab his ipsis (virginibus), cum jam essent adultae, Cic. Tusc. 5, 20, 58; so, virgo, id. Brut. 96, 330; Liv. 26, 50; Hor. C. 3, 2, 8 al.; cf.: adultae aetate virgines, Suet. Aug. 69 : pueri, Quint. 2, 2, 3 : liberi, Suet. Tib. 10 : filius, id. Claud. 39 : catuli, Plin. 9, 8, 7, § 22 : locustae, id. 11, 29, 35, § 105 : fetus (apum), Verg. G. 4, 162.— *Comp.* : (hirundinum) pullorum adultiores, Plin. 10, 33, 49, § 92.— `I.A.2` Of things (concrete and abstract): vitium propagine, Hor. Epod. 2, 9 : crinis, Stat. S. 2, 122 : lanugo, Amm. 16, 12 al. : aetas, Lucr. 2, 1123; Cic. Verr. 2, 3, 68, § 160: aestas, **advanced**, Tac. A. 2, 23 : autumnus, id. ib. 11. 31: nox, id. H. 3, 23.— `I.B` Fig., *grown*, *matured*, *adult* : populus adultus jam paene et pubes, Cic. Rep. 2, 11; so, qui non nascentibus Athenis, sed jam adultis fuerunt, id. Brut. 7, 27; cf.: nascenti adhuc (eloquentiae) nec satis adultae, Tac. Or. 25 : res nondum adultae, Liv. 2, 1, 6 : pestis rei publicae (of Catiline), Cic. Cat. 1, 12, 30 : auctoritas nondum adulta, Tac. A. 1, 46 : conjuratio, id. ib. 15, 73; cf.: incipiens adhuc et necdum adulta seditio, id. H. 1, 31 al. 952#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n951#adominatio#ădōmĭnātĭo, ōnis, f., `I` *a good* or *favorable omen*, in Gloss. Gr. Lat. 953#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n952#Adoneus1#Ădōneus, ei, m. (trisyl.). `I` = Adonis, Plaut. Men. 1, 2, 35; App. M. 2, p. 126.— `II` *An epithet of Bacchus*, Gr. Ἀδωνεύς, έως, Aus. Epigr. 30, 6; cf. id. ib. 28. 954#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n953#Adoneus2#Ădōnēus, a, um, adj., `I` *pertaining to* Adonis: caedes, Aus. Mon. de Histt. 3 : lusus, Grut. Inscr. 1123, 7. 955#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n954#Adonia#Ădōnĭa, ōrum, n., τὰ Ἀδώνια, `I` *the festival of Adonis.* It returned annually in June, about the time of the summer solstice, and was celebrated (even in Rome; cf. Manso, Essays on Myth.) with alternate lamentations and exultations, on account of the death of Adonis, Amm. 22, 9. This festival was a symbol of the dying and reviving again of nature; cf. Hier. ad Ez. 8; Creuz. Symb. 2, 86; Böttig. Sab. 1, 261 sq. 956#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n955#adonidium#ădōnĭdĭum, ii, n., v. adonium, II. 957#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n956#Adonis#Ădōnis, nis or nĭdis, m., = Ἄδωνις and Ἄδων ( nom. Adon, Venant. Carm. 7, 12 and 18; `I` *gen.* Adonis, Plin. 19, 4, 19, § 49; dat. Adonidi, Cic. N. D. 3, 23; acc. Adonidem, Claud. Nupt. Hon. et Mar. 16: Adonim, Prop. 3, 5, 37, acc. to Müller, Adonem: Adonem, Serv. ad Verg. E. 10, 18; Arnob. 4, p. 184; voc. Adoni, Ov. Met. 10, 542; abl. Adone, App. M. 8, p. 213). `I` *A son of Cinyras*, *king of Cyprus*, *beloved by Venus on account of his extraordinary beauty;* he was torn in pieces in the chase by a wild boar, which Mars (acc. to some, Diana) sent against him out of jealousy, but was changed by Venus to a flower, which bore the name Adonium, and was yearly bewailed by her on the anniversary of his death, Ov. M. 10, 503 sq.; Macr. S. 1, 21; Serv. ad Verg. E. 8, 37; cf. with 10, 18, and Adonia: Adonis horti, Gr. κῆποι Ἀδώνιδος, *pots of lettuce and other plants*, *which blossom quick*, *but wither as soon*, Plin. 19, 4, 19, § 49; cf. Böttig. Sab. 1, 264.— `II` *A name of the Sun-god among the Assyrians and Phœnicians*, Macr. S. 1, 21.— `III` *A name of a fish*, i. q. exocoetus, Plin. 9, 19, 34, § 70. 958#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n957#adonium#ădōnĭum, ii, n., = ἀδώνιον. `I` Acc. to some *a plant*, *a species of southernwood*, bearing a flower of golden color or bloodred, as if from the blood of Adonis; acc. to others, a mode of cultivating flowers, as if *Adonis horti*, the garden of Adonis, Plin. 21, 10, 34, § 60.— `II` In gram., *the Adonic verse*, *composed of a dactyl and spondee*, ¯˘˘¯¯˘, Serv. 1820 P.; Grot. 2, 104; e. g. Hor. C. 1, 4: terruit urbem; visere montes, etc., said to have been so named because used in the festival of Adonis; also ădōnĭdĭum, Mar. Vict. 2, p. 2518 P. 959#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n958#adoperio#ăd-ŏpĕrĭo, ĕrŭi, ertum, 4, v. a., `I` *to cover up* or *over* (not used before the Aug. per., and gen. in the *part. perf. pass.*): capite adoperto, Liv. 1, 26; id. Epit. 89, and Suet. Ner. 48: purpureo adopertus amictu, Verg. A. 3, 405 : tempora adoperta cucullo, Juv. 8, 145 : adopertam floribus humum, Ov. M. 15, 688; cf. id. ib. 8, 701: hiems gelu, id. F. 3, 235 : aether nubibus, id. ib. 2, 75 : lumina somno, id. M. 1, 714 : tenebris mors, Tib. 1, 1, 70 : foribus adopertis, **with closed doors**, Suet. Oth. 11.—In the *verb. finit.* : Quidam prius tuto sale sex horis (ova) adoperiunt, Col. 8, 6 : pellem setis adoperuit, Lact. Op. Dei, 7.—Hence, ădŏpertē, adv., v. the foll. art. 960#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n959#adoperte#ădŏpertē, adv. adoperio, `I` *covertly*, *in a dark*, *mysterious manner* : denuntiare, Mart. Cap. 8, p. 303. 961#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n960#adopertum#ădŏpertum, i, n. id., `I` *that which is mysterious*, *a mystery*, App. M. 2. 962#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n961#adopinor#ăd-ŏpīnor, ārei, v. dep., `I` *to think*, *suppose*, or *conjecture further* ( = opinando adicio): adopinamur de signis maxima parvis, Lucr. 4, 816. 963#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n962#adoptaticius#ădoptātīcĭus (not -tītĭus), a, um, adj. adopto, `I` *adopted*, *received in the place of a child;* only in Plaut., Poen. 5, 2, 85: Demarcho item ipse fuit adoptaticius, ib. 100. —Acc. to Festus, it signifies *the son of one who is adopted* : ex adoptato filio natus, p. 29 Müll. 964#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n963#adoptatio#ădoptātĭo, ōnis, f. id.; access. form of adoptio, by which it was supplanted after the class. per., `I` *an adopting*, *receiving as a child*, υἱοθεσία : quid propagatio nominis, quid adoptationes filiorum, Cic. Tusc. 1, 14, 31 : adoptatio Theophani agitata est, id. Balb. 25, 57 : ipsum illum adoptatione in regnum pervenisse, Sall. J. 11, 6 : quod per praetorem fit, adoptatio dicitur; quod per populum, arrogatio, Gell. 5, 19; Tert. adv. Gent. 2, 1. 965#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n964#adoptator#ădoptātor, ōris, m. id., `I` *one that* *adopts another*, *an adopter*, Gell. 5, 19; Dig. 37, 9, 1, § 12 *med.* 966#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n965#adoptio#ădoptĭo, ōnis, f. v. adoptatio, `I` *a taking* or *receiving of one in the place of a child* (also *of a grandchild*, Dig. 1, 7, 10), *an adopting*, *adoption* (properly of one still under paternal authority, in patria potestate; on the contr., *arrogatio* referred to one who was already independent, homo sui juris. The former took place before the praetor or other magistrate and five witnesses, by a threefold mancipatio, i. e. sham sale; the latter could only be effected before the assembled people in the comitia curiata, Gell. 5, 19; Just. Inst. 1, 11; Dig. 1, 7. More used than adoptatio, q. v.): emancipare filium alicui in adoptionem, Cic. Fin. 1, 7 : dare se alicui in adoptionem, Vell. 2, 8, 2; Suet. Tib. 2; cf. Liv. 45, 40: adscire aliquem per adoptionem, Tac. A. 1, 3; or, in adoptionem, id. H. 2, 1 : inserere aliquem familiae per adoptionem, Suet. Claud. 39 *fin.* : adscitus adoptione in imperium et cognomentum, Tac. A. 11, 11 : adoptio in Domitium festinatur, id. ib. 12, 25 : adoptionem nuncupare, **to make known**, **to announce**, id. H. 1, 17 : adoptio consularis, *performed by a consul*, Quint. prooem. 6, 13 Spald. al.— `II` Transf., of plants, *the ingrafting*, Plin. prooem. 1, 16.—Of bees, *the admittance to* or *reception in* a new hive: ut tamquam novae prolis adoptione domicilia confirmentur, Col. 9, 13, 9.—In eccl. Lat., in spiritual sense of adoption as children of God: adoptionem filiorum Dei, Vulg. Rom. 8, 23; ib. Gal. 4, 5; ib. Ephes. 1, 5. 967#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n966#adoptivus#ădoptīvus, a, um, adj. adopto, `I` *pertaining to adoption*, *made* or *acquired by adoption*, *adoptive* : filius, *an adopted son* : P. Scipio, Fragm. ap. Gell. 5, 19 (opp. naturalis, a son by birth): filiorum neque naturalem Drusum neque adoptivum Germanicum patria caritate dilexit, Suet. Tib. 52 : pater adoptivus, *who has adopted one as son* (or *grandson*, v. adoptio), *an adoptive father*, Dig. 45, 1, 107: frater, soror, etc., *a brother*, *sister*, etc., *by adoption*, *not by birth*, ib. 23, 2, 12, and 38, 8, 3; so also, familia, **the family into which one has been received by adoption**, ib. 37, 4, 3 : adoptiva sacra, *of the family into which one has been adopled* (opp. paterna): neque amissis sacris paternis in haec adoptiva venisti, Cic. Dom. 13, 35 : nomen, *received by adoption* (opp. nomen gentile), Suet. Ner. 41: nobilitas, **nobility acquired by adoption**, Ov. F. 4, 22.— Transf., of the ingrafting of plants (cf. adoptio): fissaque adoptivas accipit arbor opes, **bears fruits not natural to it**, **ingrafted**, Ov. Med. Fac. 5; Mart. 13, 46: quae sit adoptivis arbor onusta comis, Pall. de Insit. 20; cf. 144, 160 (cf. Verg. G. 2, 82: Miraturque (arbos) novas frondes et non sua poma). 968#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n967#adopto#ăd-opto, āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to take to* one's self *by wish*, *choice* (optando); *to choose*, *select.* `I` In gen.: sociam te mihi adopto ad meam salutem, Plaut. Cist. 4, 2, 78 : qui manstutorem me adoptavit bonis, **who has chosen me as a guardian of his property**, id. Truc. 4, 4, 6 : quem sibi illa (provincia) defensorem sui juris adoptavit, Cic. Div. in Caecin. 16 *fin.* : eum sibi patronum, id ib. 20, 64: quem potius adoptem aut invocem, Vatin. ap. Cic. Fam. 5, 9: Frater, Pater, adde; Ut cuique est aetas, ita quemque facetus adopta (i. e. adscisce, adjunge, sc. tuo alloquio, Cruqu.), *make him by thy greeting a father*, *brother*, etc., i. e. *call him*, Hor. Ep. 1, 6, 55: Etruscas Turnus adoptat opes, **strives after**, Ov. F. 4, 880.—Hence: adoptare se alicui, *to give* or *attach one's self to* : qui se potentiae causā Caesaris libertis adoptāsset, Plin. 12, 1, 5, § 12.— `II` Esp. as t. t., *to take one* in the place of a child or grandchild, *to adopt* (diff. from arrogo; v. adoptio). `I.A` Lit., constr. with *aliquem*, also with *ab aliquo aliquem* (from the real father, a patre naturali), Plaut. Poen. prol. 74 (cf. id. ib. 4, 2, 82): adoptat illum puerum subreptitium sibi filium, id. Men. prol. 60 : filium senatorem populum Romanum sibi velle adoptare, Cic. Dom. 14 : adoptatus patricius a plebeio, id. Att. 7, 7 : is qui hunc minorem Scipionem a Paulo adoptavit, id. Brut. 19, 77 : adoptavit eum heredemque fecit ex dodrante, Nep. Att. 5, 2 : adoptatus testamento, Suet. Tib. 6 : adoptari a se Pisonem pronuntiat, Tac. H. 1, 18: Pisonem pro contione adoptavit, Suet. Galb. 17 : quem illa adoptavit, Vulg. Exod. 2, 10.—With *in* and *acc.* : in regnum, Sall. J. 22, 3 : in familiam nomenque, Suet. Caes. 83 : in successionem, Just. 9, 2.— `I.B` Fig.: servi in bona libertatis nostrae adoptantur, **are**, **as it were**, **adopted into freedom**, **are made participants of freedom**, Flor. 3, 20; and of ingrafting (cf. adoptivus): venerit insitio: fac ramum ramus adoptet, Ov. R. Am. 195; so Col. 10, 38. Those who were adopted commonly received the family name of the adoptive father, with the ending -anus, e. g. Aemilianus, Pomponianus, etc.—Hence Cic. says ironic. of one who appropriated to himself the name of another: ipse se adoptat: et C. Stalenus, qui se ipse adoptaverat et de Staleno Aelium fecerat, **had changed himself from a Stalenus to an Ælius**, Brut. 68, 241; and Vitruv.: Zoilus qui adoptavit cognomen, ut Homeromastix vocitaretur, *had himself called*, 7, 8. So: ergo aliquod gratum Musis tibi nomen adopta, Mart. 6, 31; in Pliny, very often, adoptare aliquid (also with the addition of nomine suo or in nomen), *to give a thing its name* : Baetis Oceanum Atlanticum, provinciam adoptans, petit, *while it gives to the province the name* (Baetica). Plin. 3, 1, 3, § 9: A Zmyrna Hermus campos facit et nomini suo adoptat, id. 5, 29, 31, § 119; so 25, 3, 7, § 22: in nomen, id. 37, 3, 12, § 50; so also Statius, Theb. 7, 259. 969#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n968#ador#ădor, ŏris and ōris, n. cf. 1. edo, ἔδομαι, Engl. to eat, Goth. ita, Sanscr. admi; and Ang.-Sax. ata = Engl. oat, and Sanscr. annam (for adnam) = food, corn, `I` *a kind of grain*, *spelt*, Triticum spelta, Linn. (acc. to Paul. ex Fest.: Ador farris genus, edor quondam appellatum ab edendo, vel quod aduratur, ut fiat tostum, unde in sacrificio mola salsa officitur, p. 3 Müll.: Ador frumenti genus, quod epulis et immolationibus sacris pium putatur, unde et adorare, propitiare religiones, potest dictum videri, Non. 52, 20): cum pater ipse domus palea porrectus in horna Esset ador loliumque, Hor. S. 2, 6, 89 : adŏris de polline, Aus. Mon. de Cibis, p. 238; Gannius ap. Prisc. p. 700: satos adŏris stravisse, id. ib. : ardor adōris, id. ib. (Ador is often indeclinable, acc. to Prisc. p. 785, 100 P.) 970#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n969#adorabilis#ădōrābĭlis, e, adj. adoro, `I` *worthy of adoration*, *adorable* : beneficium deae, App. M. 11, p. 265. 971#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n970#adoratio#ădōrātĭo, ōnis, f. id., `I` *worship*, *adoration*, προσκύνησις (rare; not in Liv. 30, 16, 5, where the correct read. is adulationi, Weissenb.): propitiare deos adoratione, Plin. 29, 4, 20, § 67.—In plur., App. M. 4, p. 155. 972#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n971#adorator#ădōrātor, ŏris, m. id., `I` *one who adores*, *a worshipper*, Tert. de Spec. 8; Vulg. Joh. 4, 23. 973#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n972#adordino#ăd-ordĭno, āre, v. a., `I` *to set in order*, *to arrange* : patellam, Apic. 4, 2. 974#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n973#adorea#ădōrĕa, ae, and ădōrĕum, i, see the foll. art., II. A. and B. 975#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n974#adoreus1#ădōrĕus, a, um, adj. ador, `I` *pertaining to spelt*, *consisting of spelt.* `I` *Adj.* : far adoreum = ador, Cato, R. R. 83; Varr. R. R. 1, 9, 4; Col. 11, 2, 74 sq.: semen, Cato, R. R. 34; Col. 2, 6, 1: liba, Verg. A. 7, 109 : bellaria, Stat. S. 1, 6, 10.— `II` Subst. `I.A` ădōrĕa (adoria, Paul. ex Fest. p. 3 Müll.; see below), ae, f. (sc. donatio), *a reward of valor* (in early ages this usually consisted of *grain*); hence, trop., *glory*, *fame*, *renown* : gloriam denique ipsam a farris honore adoream appellabant, Plin. 18, 3, 3, § 14; id. 8, 9, 19, § 83: praedā agroque adoreāque affecit populares suos, Plaut. Am. 1, 1, 38 : pulcher fugatis Ille dies Latio tenebris, Qui primus almā risit adoreā, *in lordly honor*, viz. by the defeat of Hasdrubal, Hor. C. 4, 4, 41. (Festus gives another explanation for the signif. *honor*, *renown*, etc.: adoriam laudem sive gloriam dicebant, quia gloriosum eum putabant esse, qui farris copia abundaret, Fest. p. 3 Müll.). — `I.B` ădōrĕum. i, n. (sc. far), i. q. ador, *spelt*, Col. 2, 8, 5. 976#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n975#Adoreus2#Adorĕus, i, m., `I` *a mountain of Galatia*, *in the neighborhood of Pessinus*, *with the source of the river Sangarius*, now *Elmah Dagh*, Liv. 38, 18, 8. 977#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n976#adorio#ăd-ŏrĭo, īre, v. a., the act. form of adorior, `I` *to attack*, *to assail* : tunc ipsos adoriant, Naev. ap. Prisc. p. 801 P. (Trag. Rel. p. 8 Rib.).—Hence also *pass.* adortus, Aur. Fragm. Naev. ap. Prisc. p. 791 P.; and, acc. to some, Flor. 2, 6, 46, where Halm reads *adoratam.* 978#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n977#adorior#ăd-ŏrĭor, ortus, 4, v. dep. ( `I` *part.* adorsus, Gell. 9, 2, 10; see the passage at the end of this art.; the second and third pers. of the *pres. ind.*, acc. to the fourth conj.: adorīris, adorītur; forms analogous to orĕris, orĭtur, of the simple verb occur in Lucr. 3, 513; Lucil. ap. Prisc. p. 880 P.), *to rise up for the purpose of going to some one* or *something*, or *of undertaking something great*, *difficult*, or *hazardous* (clandestinely, artfully, when a hostile approach is spoken of; while *aggredi* indicates a direct, open attack from a distance: aggredimur de longinquo; adorimur ex insidiis et ex proximo; nam adoriri est quasi ad aliquem oriri, i. e. exsurgere, Don. ad Ter. Ad. 3, 3, 50; cf. the same ad Heaut. 4, 5, 9). `I` In gen., *to approach a person in order to address him*, *to ask something of him*, *to accost*, etc. (cf. accedo, adeo): cesso hunc adoriri? (quasi de improviso alloqui, Don.), Ter. Heaut. 4, 5, 9 : si ab eo nil fiet, tum hunc adorior hospitem, id. Phorm. 4, 2, 15.— `II` Esp. `I.A` *To approach one with hostile intent*, *to assault*, *assail*, Lucil. ap. Prisc. p. 886 P.: inermem tribunum gladiis, Cic. Sest. 37 : a tergo Milonem, id. Mil. 10 : navem, Cic. Verr. 2, 5, 34 *fin.* : impeditos adoriebantur, Caes. B. G. 4, 26 : hos Conon adortus magno proelio fugat, Nep. Con. 4 : urbem vi, Liv. 1, 53 : oppugnatio eos aliquanto atrocior quam ante adorta est, id. 21, 11; cf. 21, 28: praetorem ex improviso in itinere adortus, Tac. A. 4, 45 : variis criminationibus, id. ib. 14, 52 : minis, id. H. 1, 31 : jurgio, Ter. Ad. 3, 3, 50 : senatum, Suet. Caes. 9.—Also *absol.*, Hirt. B. Afr. 69.— `I.B` *To enter upon any course of action*, esp. *to engage in* or *undertake any thing difficult* or *dangerous;* with acc. or *inf.* : commutare animum quicumque adoritur, Lucr. 3, 515 : ne convellere adoriamur ea, quae non possint commoveri, Cic. de Or. 2, 51, 205; id. Att. 13, 22: Ἡρακλείδιον, si Brundisium salvi, adoriemur (sc. scribere), id. ib. 16, 2; Auct. Her. 2, 4: majus adorta nefas, Ov. P. 2, 2, 16 : hi dominam Ditis thalamo deducere adorti, Verg. A. 6, 397; cf. id. ib. 7, 386; Cat. 63, 11.—So esp. in the histt., Nep. Dion. 6: hanc (Munychiam) bis tyranni oppugnare sunt adorti, id. Thras. 2, 5; so also Liv. 2, 51; 28, 3; 37, 5, 32; 40, 22; 43, 21; 44, 12; cf. also 3, 44: hanc virginem Appius pretio ac spe pellicere adortus.— Once in the form of the *part. perf.* adorsus: qui Hippiam tyrannum interficere adorsi erant, Gell. 9, 2, 10. 979#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n978#adoriosus#ădōrĭōsus, adj., in the Gloss. Gr. Lat. as translation of ἔνδοξος, `I` *that has often obtained the* adorea, *celebrated.* 980#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n979#adornate#ădornātē, adv., v. adorno `I` *fin.* 981#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n980#adorno#ăd-orno, āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to prepare a thing for* some definite object, *to get ready*, *to furnish*, *provide*, *fit out*, *equip*, κοσμέω. `I` In gen. (class.; esp. freq. in Plaut. and Cic.): quin tu mihi adornas ad fugam viaticum, Plaut. Ep. 5, 1, 9 : nuptias, id. Cas. 2, 6, 67; so also id. Aul. 2, 1, 35: fugam, Ter. Eun. 4, 4, 6 (cf.: fugam aut furtum parat, id. Phorm. 1, 4, 14): maria classibus et praesidiis, Cic. Imp. Pomp. 12, 35 : forum comitiumque adornatum, ad speciem magnifico ornatu, ad sensum cogitationemque acerbo et lugubri, Cic. Verr. 2, 1, 22 : ut accusationem et petitionem consulatus adornet atque instruat, **prepare**, id. Mur. 22, 46 : testium copiam, **to produce**, id. Clu. 6 : invenire et adornare comparationem criminis, id. ib. 67 : contra haec Pompeius naves magnas onerarias adornabat, Caes. B. C. 1, 26 : omni opulentiā insignium armorum bellum adornaverant, Liv. 10, 38.—Anteclass. constr. with *inf.* : tragulam in te inicere adornat, Plaut. Ep. 5, 2, 25.—And *absol.* : adorna, ut rem divinam faciam, Plaut. Rud. 4, 6, 2; Ter. Eun. 3, 5, 34.— `II` *To put an ornament upon* one; hence, *to decorate*, *adorn*, *embellish* with something (mostly in the Aug. per.; esp. in the histt.): *aliquem aliqua re* : (Numa) flaminem insigni veste et curuli regiā sellā adornavit, Liv. 1, 20 : triumphum, Vell. 2, 122; so Suet. Aug. 29; id. Tib. 43; id. Calig. 45; id. Ner. 12; 38: Curt. 3, 3, 13; 17 al.— Trop. : tantis adornatus virtutibus, Vell. 2, 2 : praecipuis donis, id. 2, 121 : bene facta suis verbis, Plin. Ep. 1, 8, 15 : adornata verbis, Tac. A. 1, 52 : legem leviter (sc. verbis) adornabit, ut justam, Quint. 7, 1, 47.—Hence, * ădornātē, adv. : declamabat splendide atque adornate, *brilliantly and elegantly* (opp. circumcise ac sordide), Suet. Rhet. 6. 982#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n981#adoro#ăd-ōro, āvi, ātum, 1, v. a. `I` In the earliest per., *to speak to* or *accost* one, *to address;* hence, also, *to treat of* or *negotiate a matter with one* : adorare veteribus est alloqui, Serv. ad Verg. A. 10, 677 : immo cum gemitu populum sic adorat, App. Met. 2, p. 127; 3, p. 130: adorare apud antiquos significabat agere: unde et legati oratores dicuntur, quia mandata populi agunt, Paul. ex Fest. p. 19 Müll.; cf. oro and orator.— Hence, also, in judicial lang., *to bring an accusation*, *to accuse;* so in the Fragm. of the XII. Tab. lex viii.: SEI (Si) ADORAT FVRTO QVOD NEC MANIFESTVM ERIT, Fest. S. V. NEC, p. 162 Müll.— `II` In the class. per., *to speak to one* in order to obtain something of him; *to ask* or *entreat* one, esp. a deity, *to pray earnestly*, *to beseech*, *supplicate*, *implore;* constr. with acc., *ut*, or the simple *subj.* : quos adorent, ad quos precentur et supplicent, Liv. 38, 43 : affaturque deos et sanctum sidus adorat, Verg. A. 2, 700 : in rupes, in saxa (volens vos Turnus adoro) Ferte ratem, id. ib. 10, 677 : Junonis prece numen, id. ib. 3, 437 : prece superos, Ov. Tr. 1, 3, 41 : non te per meritum adoro, id. H. 10, 141.—With the thing asked for in the acc. (like rogo, peto, postulo): cum hostiā caesā pacem deūm adorāsset, Liv. 6, 12 Drak.—With *ut* : adoravi deos, ut, etc., Liv. 7, 40; Juv. 3, 300: adorati di, ut bene ac feliciter eveniret, Liv. 21, 17 : Hanc ego, non ut me defendere temptet, adoro, Ov. P. 2, 2, 55.—With the *subj.* without *ut*, poet. : maneat sic semper adoro, **I pray**, Prop. 1, 4, 27.— `III` Hence, `I.A` Dropping the idea of asking, entreating, *to reverence*, *honor*, *adore*, *worship* the gods or objects of nature regarded as gods; more emphatic than *venerari*, and denoting the highest degree of reverence (Gr. προσκυνεῖν); the habitus adorantium was to put the right hand to the mouth and turn about the entire body to the right (dextratio, q. v.); cf. Plin. 28, 2, 5, § 25; Liv. 5, 21; App. M. 4, 28. —Constr. with acc., dat., with *prepp.* or *absol.* With *acc.* : Auctoremque viae Phoebum taciturnus adorat, Ov. M. 3, 18 : Janus adorandus, id. F. 3, 881 : in delubra non nisi adoraturus intras, Plin. Pan. 52 : large deos adorare, Plin. 12, 14, 32, § 62 : nil praeter nubes et caeli numen adorat, Juv. 14, 97 : adorare crocodilon, id. 15, 2.— In eccl. Lat. of the worship of the true God: adoravit Israel Deum, Vulg. Gen. 47, 31 : Dominum Deum tuum adorabis, ib. Matt. 4, 10 : Deum adora, ib. Apoc. 22, 9; so of Christ: videntes eum adoraverunt, ib. Matt. 28, 17; adorent eum omnes angeli Dei, ib. Heb. 1, 6.— With dat. (eccl.): adorato ( *imperat.*) Domino Deo tuo, Vulg. Deut. 26, 10: nec adorabis deo alieno, id. Ital. Ps. 80, 10 Mai (deum alienum, Vulg.): qui adorant sculptibus, ib. ib. 96, 7 Mai (sculptilia, Vulg.).— With *prepp.* (eccl.): si adoraveris coram me, Vulg. Luc. 4, 7 : adorabunt in conspectu tuo, ib. Apoc. 15, 4 : adorent ante pedes tuos, ib. ib. 3, 9; 22, 8.— *Absol.* (eccl.): Patres nostri in hoc monte adoraverunt, Vulg. Joan. 4, 20 *bis.;* ib. Act. 24, 11.—And, `I.B` The notion of religious regard being dropped, *to reverence*, *admire*, *esteem highly* : adorare priscorum in inveniendo curam, Plin. 27, 1, 1, § 1 : Ennium sicut sacros vetustate lucos adoremus, Quint. 10, 1, 88 : veteris qui tollunt grandia templi pocula adorandae rubiginis, Juv. 13, 148 : nec tu divinam Aeneida tenta, Sed longe sequere et vestigia semper adora, Stat. Th. 12, 816.— `I.C` Under the emperors the Oriental custom being introduced of worshipping the Cæsars with divine ceremony, *to worship*, *to reverence* : C. Caesarem adorari ut deum constituit, cum reversus ex Syria, non aliter adire ausus esset quam capite velato circumvertensque se, deinde procumbens, Suet. Vit. 2; App. M. 4, 28; Min. Fel. 2, 5: non salutari, sed adorari se jubet (Alexander), Just. 12, 7 : adorare Caesarum imagines, Suet. Calig. 14 : coronam a judicibus ad se delatam adoravit, *did obeisance* *before*, id. Ner. 12: adorare purpuram principis, i. e. **touched his purple robe and brought it to the mouth in reverence**, Amm. 21, 9.—Of adulation to the rabble, *to pay court to* : nec deerat Otho protendens manus, adorare volgum, Tac. H. 1, 36.!*? This word does not occur in Cic.; for in Arch. 11, 28, where adoravi was given by Mai in Fragm. p. 124, Halm reads *adhortatus sum*, and B. and K. *adornavi.* 983#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n982#adortus#ădortus and ădorsus, a, um, Part. of adorior. 984#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n983#adosculor#ăd-oscŭlor, āri, v. dep., `I` *to give a kiss to*, *to kiss* : manus, Dict. Cret. 2, 51. 985#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n984#adp#adp-. Words beginning thus, v. under app-. 986#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n985#adquiesco#adquĭesco, adquīro, adquīsītĭo, v. acquiesco, etc. 987#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n986#adquo#ad-quō, adv., i. q. the later quoad reversed, `I` *how far*, *as far as*, *as much as;* only in two examples: iratus essem ad quo liceret, Afran. ap. Non. 76, 9 (Com. Rel. p. 196 Rib.): ut scire possis, ad quo te expediat loqui, Afran. l. l. (p. 200 Rib.); cf. Hand, Turs. I. p. 178. 988#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n987#adr#adr-, for all words in adr- not found here, v. under arr-. 989#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n988#adrachne#adrachnē, ēs, f. = ἀδράχνη, `I` *the wild strawberry-tree* : Arbutus adrachne, Linn.; Plin. 13, 22, 40, § 120; 16, 21, 33, § 80; 17, 24, 37, § 234 (Silling and Jan in all these passages read andrachle). 990#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n989#adrado#ad-rādo, si, sum, 3, v. a. ad, *intens.*, `I` *to scrape*, *shave*, or *pare close.* `I` Lit. : scobina ego illam actutum adraserim, Plaut. ap. Varr. L. L. 7, § 68 Müll.: adrasum cacumen, **lopped off**, Plin. 17, 19, 30, § 138 : scalpello acuto (sarmentum) in modum cunei adradito, Col. de Arb. 8 : conspexit Adrasum quendam, **newly shaved**, Hor. Ep. 1, 7, 50.— `II` Fig.: Αειτούργιον illud, nescio an satis, circumcisum tamen et adrasum est, i. e. *if it be not yet completed*, *still it is nearly so* (the fig. is prob. derived from sculpture), Plin. Ep. 2, 12 Keil. 991#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n990#Adramytteos#Adrămyttēos, Adrămyttēum, Adrămyttĭum, i, n., = Ἀδραμύττειον, `I` *a maritime town in Mysia*, *not far from the foot of Ida*, now *Adramyti*, Mel. 1, 18, 2; Plin. 5, 30, 32, § 112; Cic. Fl. 28, 68; Liv. 37, 19, 8 al.; hence: Adrămyttēnus, a, um, adj. : homo, Cic. Fl. 13, 31 : Xenocles, id. Brut. 91, 316. 992#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n991#Adrana#Adrăna, ae, f., `I` *a river of Hesse*, *in Germany*, now *the Eder*, Tac. A. 1, 56. 993#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n992#Adrastea#Ā^drastēa or Ā^drastīa, ae, f., = Ἀδράστεια. `I` *The daughter of Jupiter and Necessity* (so called from an altar erected to her by Adrastus), *the goddess who rewards men for their deeds*, *and who esp. punishes pride and arrogance* : quod nec sinit Adrastea, Verg. Cir. 239 : ineffugibilis, App. de Mund. p. 75; Amm. 14, 11.— `II` *A city of Mysia*, late *r* called Parium, Plin. 5, 32, 40, § 141; Just. 11, 6, 10. 994#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n993#Adrasteus#Ā^drastēus a, um, or Ādrastīus, a, um, adj., `I` *pertaining to Adrastus* : Arion, **the horse given to Adrastus by Neptune**, Stat. S. 1, 1, 52 : Adrasteo pallore perfusus, Amm. 14, 11 (with ref. to Verg. A. 6, 480; cf. Adrastus). 995#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n994#Adrastis#Ā^drastis, ĭdis, `I` *patr. f.*, = Ἀδραστίς, *a female descendant of Adrastus* : Creon Adrastida leto Admovet, i. e. **Argia**, **daughter of Adrastus**, **and wife of Polynices**, Stat. Th. 12, 678. 996#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n995#Adrastus#Ā^drastus, i. m., = Ἄδραστος, `I` *king of Argos*, *father-in-law of Tydeus and Polynices*, *who*, *acc. to the fable*, *saw them both die*, *and turned so pale from grief that he never recovered his former complexion;* hence: pallor Adrasti, Verg. 6, 480 Serv.; cf. Ov. P. 1, 3, 79; id. F. 6, 433; Stat. Th. 4, 74 al. 997#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n996#adrasus#adrāsus, a, um, Part. of adrado. 998#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n997#adrectarius#adrectārĭus, a, um, v. arrectarius. 999#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n998#adrectus#adrectus ( arr-), a, um, P. a., v. arrigo. 1000#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n999#adremigo#ad-rēmĭgo, āre, 1, v. n., `I` *to row to* or *toward* : litori classis, Flor. 1, 18, 4; so id. 3, 7, 3; 2, 8, 12. 1001#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1000#Adria#Ā^dria, Ā^driăcus, Ā^driānus, Ā^driātĭcus, etc., v. Hadria, etc. 1002#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1001#adroro#ad-rōro, āre, 1, v. a. ros, `I` *to bedew* : herbam vino, Marc. Emp. 34. 1003#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1002#Adrumetum#Adrūmētum, v. Hadrum-. 1004#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1003#adrumo#ad-rūmo, āre, 1, v. n., acc. to Fest., `I` *to make a noise* : quod verbum quidam a rumine, id est parte gutturis, putant deduci, Fest. p. 9 Müll. 1005#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1004#adruo#ad-rŭo, ĕre, 3, v. a., `I` *to scrape up*, *to heap up* : terra adruenda, Varr. R. R. 1, 35. 1006#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1005#adsc#adsc-. Words beginning thus, v. under asc-. 1007#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1006#adse#adse-, adsi-, adso-. Words beginning thus, v. under asse-, assi-, asso-. 1008#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1007#adsp#adsp-. Words beginning thus, v. under asp-. 1009#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1008#adst#adst-. Words beginning thus, v. under ast-. 1010#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1009#adsu#adsu-. Words beginning thus not found here, v. under assu-. 1011#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1010#adsum#ad-sum (Ribbeck has written `I` *assum* in Novius by conj. from *suum* of the MSS., Com. Trag. p. 262; in Plaut. Poen. 1, 2, 67, *adsum* must be pronounced *assum*, as the pun on the word requires, Roby, I. p. 49), adfui (affui, Merkel, L. Müller), adesse, v. n. (arfui = adfui, S. C. de Bacch.; arf = adfuerunt, ib.; arfuise = adfuisse, ib.; v. ad *init.*; adsiem = adsim, Verg. Cat. 5, 6 ( *dicam*, Rib.): adsiet, Cato, R. R. 141, 4; Plaut. As. 2, 4, 9; Ter. Ad. 4, 4, 11: adsient, id. Phorm. 2, 18, 3 : adfore now and then takes the place of adfuturus esse, and adforem of adessem, which is written with one s, adesent, in S. C. de Bacch.), *to be at* or *near* a person or place, *to be* somewhere, *to be present* (opp. absum, to be distant, removed, absent). `I` Lit. *Absol.* : visus Homerus adesse poëta, Enn. ap. Cic. Ac. 2, 16, 51 (Ann. v. 6 Vahl.), imitated by Verg. A. 2, 271, and Ov. M. 7, 635; v. below: Hegio adsum; si quid me vis, impera, Plaut. Capt. 5, 3, 1; so id. Truc. 2, 6, 33; 4, 3, 52: quasi adfuerim simulabo, id. Am. 1, 1, 45. — With adv. or adj. : etsi abest, hic adesse erum Arbitror, Plaut. Ps. 4, 7, 11 : Philolaches jam hic aderit, id. Most. 5, 1, 29; and id. Ps. 1, 2, 48: quod adest praesto, Lucr. 5, 1412 : ut quasi coram adesse videare, cum scribo aliquid ad te, Cic. Fam. 15, 16; id. Att. 5, 18, 3; Verg. A. 1, 595: non quia ades praesens dico hoc, Ter. Ad. 3, 3, 39.— With *prepp.* : ad exercitum, Plaut. Am. 1, 3, 6 : in tabernaculo, id. ib. 1, 1, 269 : adsum apud te, id. Poen. 1, 2, 67 : mulier ad eam rem divinam ne adsit, Cato, R. R. 83 : ad portam, Cic. Div. 1, 27, 57 : ante oculos maestissimus Hector Visus adesse mihi, Verg. A. 2, 271 : ante oculos eadem mihi quercus adesse... visa est, Ov. M. 7, 635. — With *dat.* : adsum praesens praesenti tibi, Plaut. Ps. 5, 1, 27 : DVM. NE. MINVS. SENATORIBVS. C. ADESENT. S. C. de Bacch. (see Append. to this dictionary): portis, Verg. A. 2, 330 : senatui, Tac. A. 4, 55 : convivio, Suet. Tib. 61 *fin.* : quaestioni, id. ib. 62 : pugnae. id. Oth. 9. `II` Trop. `I.A` Of time, *to be present*, *be at hand* : dum tempestates adsunt, Lucr. 1, 178 : Vesper adest, Cat. 62, 1 : jamque dies aderit, Ov. M. 3, 519; 9, 285; 12, 150: aderat judicio dies, Liv. 3, 12 : cum jam partus adesset, Ov. M. 9, 674.— `I.B` Of other abstr. things, *to be present*, *to be at hand* (incorrectly made syn. with the simple esse). *Absol.* : nunc adest occasio benefacta cumulare, Plaut. Capt. 2, 3, 63 : ad narrandum argumentum adest benignitas, id. Men. prol. 16 : omnia adsunt bona, quem penes est virtus, id. Am. 2, 2, 21 : ut tranquillitas animi et securitas adsit, Cic. Off. 1, 20 : tanti aderant morbi vesicae et viscerum, ut, etc., Cic. Fin. 2, 30.— With *dat.* : hominum quīs pudor paulum adest, Ter. And. 4, 1, 6 : vigilantibus hinc aderant solacia somni, Lucr. 5, 1405 : vis ad resistendum nulli aderat, Vell. 2, 61; 2, 21: vim adfore verbo Crediderat, Verg. A. 10, 547 : tantus decor adfuit arti, Ov. M. 6, 18 : simplicitas puerilibus adfuit annis, id. ib. 5, 400 : quantus adest equis Sudor, Hor. C. 1, 15, 9 : uti mox Nulla fides damnis adsit, id. Ep. 1, 17, 57 : quousque patieris, Caesar, non adesse caput reipublicae? **to be in his place**, **to be present**, Tac. A. 1, 13 et saep.— `I.C` Animo or animis, *to be present in mind*, *with attention*, *interest*, *sympathy;* also, *with courage* (cf. animus); *to give attention to* something, *to give heed*, *observe*, *attend to;* also, *to be fearless*, *be of good courage* : ut intellegeretis eum non adfuisse animo, oum ab illis causa ageretur, Cic. Caecin. 10 *fin.* : adestote omnes animis, qui adestis corporibus, id. Sull. 11, 33; id. Phil. 8, 10, 30 (cf. Ter. And. prol. 24, and Phorm. prol. 30: adeste aequo animo): quam ob rem adeste animis, judices, et timorem, si quem habetis, deponite, Cic. Mil. 2, 4: ades animo et omitte timorem, id. Rep. 6, 10 *fin.* — `I.D` Poet., *to be present with* one, *to be associated with*, *to attend* : Tu ducibus Latiis aderis, cum laeta Triumphum Vox canet, Ov. M. 1, 560; of the cypress: aderis dolentibus, id. ib. 10, 142. — `I.E` *To be present with one's aid* or *support; to stand by*, *to assist*, *aid*, *help*, *protect*, *defend*, *sustain* (esp. freq. of advocati; cf. absum): ibo ad forum atque aliquot mihi amicos advocabo, ad hanc rem qui adsient, Ter. Phorm. 2, 1, 82; id. Eun. 4, 6, 26: omnes enim hi, quos videtis adesse in hac causa, etc., Cic. Rosc. Am. 1; Cic. Verr. 2, 2, 29; id. Sull. 29; id. Phil. 2, 37, 95; Quint. 1, 4; 8, 30 et saep.: ego tamen tuis rebus sic adero ut difficillimis, Cic. Fam. 6, 14 *fin.*; so id. Att. 1, 1: Camulogenus suis aderat atque eos cohortabatur, Caes. B. G. 7, 62 : dictator intercessioni adero, Liv. 6, 38 : cui sententiae adest Dicaearchus, Plin. 2, 65, 65 : Aderam Arrionillae, Timonis uxori, Plin. Ep. 1, 5, 5; 2, 11, 2: quod ille adversus privatum se intemperantius adfuisset, **had taken part**, Suet. Claud. 38 Bremi.—With *inf.* : non Teucros delere aderam, Sil. 9, 532; so of a protecting, aiding divinity, esp. in invocations, adsis, adsit, etc.: adsis, o Tegeaee, favens, Verg. G. 1, 18; id. A. 4, 578: adsis, o Cytherea, id. Cat. 6, 11 : ades, Dea, muneris auctor, Ov. M. 10, 673; so, Huc ades, Tib. 1, 7, 49 : di omnes nemorum, adeste, Ov. M. 7, 198 : nostris querelis adsint (dii), Liv. 3, 25 : frugumque aderit mea Delia custos, Tib. 1, 5, 21 : si vocata partubus Lucina veris adfuit, Hor. Epod. 5, 6 : origini Romanae et deos adfuisse et non defuturam virtutem, Liv. 1, 9; 5, 51 al.— *To be present* as a witness: (testes) adsunt cum adversariis, Cic. Fl. 23; promissi testis adesto, Ov. M. 2, 45; hence the t. t. scribendo adesse, *to be present as a witness to some writing* or *contract* (usually placed at the beginning of the writing), S. C. de Bacch. ap. Cic. Fam. 8, 8, 5 and 6 al.— `F` Involving the idea of motion, *to come*, *to appear* (most freq. in post-Aug. prose): adsum atque advenio Acherunte, Enn. ap. Cic. Tusc. 1, 16, 37; jam ego hic adero, Plaut. Aul. 2, 3, 7; Ter. And. 4, 2, 32; id. Heaut. 3, 1, 96; id. Eun. 4, 7, 41: hi ex Africa jam adfuturi videntur, Cic. Att. 11, 15 : Hymen ades o Hymenaee, Cat. 62, 5 : Galli per dumos aderant, Verg. A. 8, 657; 11, 100: huc ades, o formose puer, id. E. 2, 45; 7, 9; Ov. M. 8, 598; 2, 513 (cf. also adesdum): ecce Arcas adest, **appears**, **is arrived**, id. ib. 2, 497; so 3, 102; 528; 4, 692; 5, 46; 8, 418; 9, 200, 304, 363, 760; 11, 349; 12, 341; 13, 73, 82, 662, 906: adfore tempus, quo, etc., id. ib. 1, 256; cum hostes adessent, i. e. appropinquarent, Liv. 2, 10 : truci clamore aderant semisomnos in barbaros, Tac. A. 4, 25 : infensi adesse et instare, Sall. J. 50 : quod serius adfuisset, Suet. Aug. 94 al. —In App. with *acc.* : cubiculum adero, Met. 2, p. 119 Elm.: scopulum aderunt, ib. 5, p. 160.— `G` As judicial t. t., *to appear* before a tribunal: C. Verrem altera actione responsurum non esse, neque ad judicium adfuturum... quod iste certe statuerat non adesse, Cic. Verr. 2, 1, 1 : augures adsunt, id. Dom. 34 : augurem adesse jusserunt, Vell. 2, 10; cf. Brisson. de Form. V. p. 446.— `H` Of the senate, *to attend*, *to convene* : edixit ut adesset senatus frequens a. d. viii. Kal. Decembris, Cic. Phil. 3, 19 : ne sine causa videretur edixisse, ut senatus adcsset, id. ib. 24. 1012#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1011#adt#adt-. Words beginning thus, v. under att-. 1013#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1012#Aduatuca#Adŭātŭca, ae, f. in the Tab. Peuting, Aduaca, `I` *a fortress in the country of the Eburones*, *the Netherlands*, *between Maestricht and Louvain*, now *Tongres*, Caes. B. G. 6, 32. 1014#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1013#Aduatuci#Adŭātŭci or Adŭātĭci, ōrum, m., `I` *a people of Cimbrian origin in* Gallia Belgica, whose capital, acc. to D'Anville, was Falais sur la Mehaigne (acc. to Reich. Orb. Antiq. this town was i. q. Aduatuca), Caes. B. G. 2, 4; 2, 16, 29 al. 1015#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1014#adulabilis#ădūlābĭlis (not adōl-), e, adj. adulor, `I` *suited to flatter*, *flattering*, *adulatory* : sermo, Amm. 14, 11 : sententia, id. 31, 12; cf. Non. 155, 30. 1016#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1015#adulans#ădūlans, antis, v. adulor, P. a. 1017#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1016#adulanter#ădūlanter, adv., v. adulor, P. a. 1018#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1017#adulatio#ădūlātĭo, ōnis, f. adulor, `I` *a fawning*, *like that of a dog* (adulatio est blandimentum proprie canum, quod et ad homines tractum consuetudine est, Non. 17, 4).—In the post-Aug. historians, esp. in Tac., very freq. for a servile respect exhibited by bowing the body = adoratio. `I` Lit. : canum tam fida custodia tamque amans dominorum adulatio, Cic. N. D. 2, 63.—So of doves, *a billing*, Plin. 10, 34, 52, § 104.—Of men toward animals, Col. 6, 2, 5.— `II` Fig., *low*, *cringing flattery*, *adulation* : in amicitiis nullam pestem esse majorem quam adulationem, blanditiam, assentationem, Cic. Lael. 25, 91 : pars altera regiae adulationis (i. e. adulatorum) erat, Liv. 42, 30 : humi jacentium adulationes, id. 9, 18; cf. Curt. 8, 6; so Tac. A. 1, 13, 14; 2, 32; 3, 2; 4, 6; 5, 7; 15, 59; id. G. 8, etc.; Suet. Aug. 53; Plin. Pan. 41, 3 al. 1019#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1018#adulator#ădūlātor, ōris, m. id., `I` *a low*, *cringing flatterer*, *a sycophant* (homo fallax et levis, ad voluptatem facit ac dicit omnia, nihil ad veritatem, Cic. Lael. 25, 91; cf. id. ib. 25, 93): nolo esse laudator, ne videar adulator, Auct. Her. 4, 21; so Quint. 12, 10, 13; Suet. Vit. 1: versabilium adulatorum, Amm. 14, 11, 2. 1020#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1019#adulatorius#ădūlātōrĭus, a, um, adj. adulator, `I` *flattering*, *adulatory* (rare): dedecus, Tac. A. 6, 32 *fin.—Adv.* : ădūlātōrĭē, *flatteringly*, *fawningly* : agere rem, August. Ep. 148. 1021#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1020#adulatrix#ădūlātrix, īcis, f. id., `I` *a female flatterer* : adulatrices exterae gentes, Treb. Poll. Claud. 3; so tert. Anim. 51. 1022#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1021#adulescens#ădŭlescens (only ădŏl- in the `I` *verb* and *part. proper*), entis ( *gen. plur.* usu. adulescentium, e. g. Cic. Tusc. 5, 27 al.: adulescentum, Plaut. Ps. 1, 3, 130). `I.A` P. a., *growing up*, *not yet come to full growth*, *young* : eodem ut jure uti senem liceat, quo jure sum usus adulescentior, Ter. Hec. prol. alt. 3: uti adulescentior aetati concederet, etc., Sall. H. 1, 11 (Fragm. ap. Prisc. 902).— Trop., of the new Academic philosophy: adulescentior Academia, Cic. Fam. 9, 8, 1.— *Sup.* and adv. not used.— `I.B` *Subst. comm. gen.*, *one who has not yet attained maturity*, *a youth*, *a young man; a young woman*, *a maiden* (between the puer and juvenis, from the 15th or 17th until past the 30th year, often even until near the 40th; but the same person is often called in one place *adulescens*, and in another *juvenis*, e. g. Cic. Fam. 2, 1, with Att. 2, 12; cf. id. Top. 7; often the *adulescentia* passes beyond the period of manhood, even to *senectus;* while in other cases adulescentia is limited to 25 years, Cic. Tusc. 2, 1, 2 Goer.: “Primo gradu usque ad annum XV. pueros dictos, quod sint puri, i. e. impubes. Secundo ad XXX. annum ab adolescendo sic nominatos, ” Varr. ap. Censor. cap. 14. “Tertia (aetas) adulescentia ad gignendum adulta, quae porrigitur (ab anno XIV.) usque ad vigesimum octavum annum, ” Isid. Orig. 11, 2, 4. Thus Cicero, in de Or. 2, 2, calls Crassus adulescens, though he was 34 years old; in id. Phil. 2, 44, Brutus and Cassius, when in their 40th year, are called adulescentes; and in id. ib. 46, Cicero calls himself, at the time of his consulship, i. e. in his 44th year, adulescens; cf. Manut. ap. Cic. Fam. 2, 1, p. 146): tute me ut fateare faciam esse adulescentem moribus, Plaut. Mil. 3, 1, 67 : bonus adulescens, Ter. And. 4, 7, 4 : adulescentes bonā indole praediti, Cic. Sen. 8, 26 : adulescens luxu perditus, Ter. Ad. 4, 7, 42 : adulescens perditus et dissolutus, Cic. Tusc. 4, 25; Vulg. Gen. 34, 19; ib. Matt. 19, 20.—Homo and adulescens are often used together: amanti homini adulescenti, Plaut. Trin. 4, 2, 94; Ter. Phorm. 5, 9, 53; Cic. Fam. 2, 15: hoc se labore durant homines adulescentes, Caes. B. G. 6, 28; Sall. C. 38; id. J. 6; Liv. 2, 6.— *Fem.* : optimae adulescenti facere injuriam, Ter. And. 3, 2, 8 : Africani filia adulescens, Cic. Div. 1, 18 *fin.* The young Romans who attended the proconsuls and propraetors in the provinces were sometimes called *adulescentes* (commonly *contubernales*), Caes. B. C. 1, 23; 1, 51. Sometimes adulescens serves to distinguish *the younger* of two persons of the same name: Brutus adulescens, Caes. B. G. 7, 87 : P. Crassus adulescens, id. ib. 1, 52, and 3, 7: L. Caesar adulescens, id. B. C. 1, 8. 1023#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1022#adulescentia#ădŭlescentĭa (not ădŏl-), ae. f. adulescens, `I` *the age of the* adulescens, *the time between the age of the* puer and juvenis, i. e. *from the 15th to the 30th year*, *the time of youth*, *youth*, = ἐφηβία, ἡλικία (cf. adulescens): quid enim? Citius adulescentiae senectus quam pueritiae adulescentia obrepit? Cic. Sen. 2 : qui adulescentiam florem aetatis, senectutem occasum vitae velit definire, id. Top. 7, 32 : Nemo adulescentiam tuam contemnat, Vulg. 1 Tim. 4, 12 : ineunte adulescentia, Cic. Off. 2, 32 : jam a prima adulescentia, id. Fam. 1, 9 *fin.* : ab adulescentia sua, Vulg. Gen. 8, 21 : in adulescentia = adulescens, Suet. Claud. 41. 1024#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1023#adulescentior#ădŭlescentĭor (not ădŏl-), āri, v. dep. id., `I` *to behave like an* adulescens: tu adhuc adulescentiaris, Varr. ap. Non. 71, 30. 1025#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1024#adulescentula#ădŭlescentŭla (not ădŏl-), ae, f. dim. id., `I` *a very young maiden;* also as a term of endearment for an adult: salveto, adulescentula, **good morrow**, **my child**, Plaut. Rud. 2, 4, 3; Ter. And. 1, 1, 91: adulescentula speciosa, Vulg. 3 Reg. 1, 3 : adulescentula virgo, ib. ib. 1, 2 : adulescentulae, ib. Tit. 2, 4. 1026#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1025#adulescentulus#ădŭlescentŭlus (not ădŏl-), i, m. dim. id., `I` *a very young man*, = νεανίσκος (when 27 years old, Cicero calls himself adulescentulus, Or. 30; cf. Gell. 15, 28, and Quint. 12, 6. So Sall. C. 49 calls Cæsar adulescentulus, although he was then 33, or perhaps 35 years old): neque admodum adulescentulust, Naev. Com. Rel. p. 11 Rib.; id. ib. p. 29: Rhodius adulescentulus, Ter. Eun. 3, 1, 33 : modestissimus, Cic. Planc. 11; Vulg. Gen. 4, 23: adulescentulus et virgo, ib. Ezech. 9, 6.—Also, *a young soldier*, *a recruit*, Cic. Rep. 1, 15 B.; cf. Nep. Paus. 4 and Ham. 1. Sometimes it indicates contempt: Proveniebant oratores novi, stulti adulescentuli, Naev. ap. Cic. Sen. 6, 20: imberbis adulescentulus, Cic. Dom. 14. 1027#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1026#adulescenturio#ădŭlescentūrĭō (not ădŏl-), īre, v. n. id., `I` *to behave like an* adulescens: incipio adulescenturire et nescio quid nuga rum facere, Laber. ap. Non. 74 15 Com Rel. p. 299 Rib.). 1028#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1027#adulo#ădūlo, āvi, ātum, 1, v. a. (a rare form for adulor; hence Prisc. 791 P. ranks this form, as an exception, among the other active forms of the deponents, adipiscor, admiror, auxilior, etc.; cf. Don. p. 1756 P. and Ars Consent. p. 2054 P.), `I` *to fawn like a dog* : (canes) gannitu vocis adulant, Luor. 5, 1070: caudā nostrum adulat sanguinem ( *the eagle*), *strokes*, i. e. *wipes off our blood*, Cic. poët. ap. Tusc. 2, 10, 24, as trans. of Aeschyl. Prometh. Solut.: Dionysium, Val. Max. 4, 3, ext. 4.— *Pass.*, *to be flattered* nec adulari nos sinamus, Cic. Off. 1, 26, 91: tribunus militum adulandus erat, Val. M. 2, 7, 15: adulati erant ab amicis, Cass. ap. Prisc. p. 791 P. 1029#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1028#adulor#ădūlor, ātūs, 1, v. dep. acc. to Lobeck, the -ulo, -ulor is connected with ἴλλειν (cf. εἰλύω, ἐλύω, and volvo), and thus denoted orig. the wagging of the tail and fawning of brutes; Fest. p. 21 Müll., thought adulor was a form of adludo, to play with; cf. Ger. wedeln and Eng. to wheedle, `I` *to cling to one fawningly*, *to fawn as a dog;* and trop., of cringing flattery, which is exhibited in words and actions, *to flatter in a cringing manner*, *to fawn upon* (while *assentari* signified to yield to one in everything, to assent to what he says, and is used only of men; and *blandiri*, to be soft and pleasing in manner, to flatter by honeyed words as well as by captivating manners; cf. Cic. Lael. 25).— Constr. with acc., more rarely with dat., Rudd. II. p. 136; Zumpt, § 389. `I` In gen.: ferarum Agmen adulantum, Ov. M. 14, 45 : Quin etiam blandas movere per aëra caudas, Nostraque adulantes comitant vestigia, id. ib. 14, 257. caudam more adulantium canum blande movet, Gell. 5, 14: hi (canes) furem quoque adulantur, Col. 7, 12.— Meton. : horrentem, trementem, adulantem omnīs videre te volui: vidi, Cic. Pis. 41 : aperte adulantem nemo non videt, id. Lael. 26 : aut adulatus aut admiratus fortunam sum alterius, id. Div. 2, 2, 6; Liv 45, 31: quemcunque principem, Tac. H. 1, 32 : Neronem aut Tigellium, id. A. 16, 19 : dominum, Sen. de Ira, 2, 31; Nep., Liv., and Curt. have the *dat.* : Antonio, Nep. Att. 8: praesentibus, Liv. 36, 7 : singulis, Curt. 4, 1, 19.—In the time of Quint. the use of the dat. was predominant: *huic* non *hunc* adulari jam dicitur, 9, 3, 1; yet Tac. preferred the acc., v. the passages cited above.— `II` Esp. of the servile reverence paid to Asiatic kings, προσκυνεῖν; cf. adulatio: more adulantium procubuerunt: conveniens oratio tam humili adulationi fuit, Liv. 30, 16 : more Persarum, Val. Max. 4, 7, ext. 2; so id. ib. 6, 3, ext. 2.—Hence, ădū-lans, antis, P. a., *flattering*, *adulatory* : verba, Plin. Pan. 26 : quid adulantius? Tert. adv. Marc. 1, 27.— *Sup.* is wanting.—* *Adv.* : ădūlanter, *flatteringly*, *fawningly*, Fulg. Contin. Verg. p. 153. 1030#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1029#adulter1#ăd-ulter, ĕri, m., and ădultĕra, ae, f. alter, acc. to Fest.: adulter et adultera dicuntur, quia et ille ad alteram et haec ad alterum se conferunt, p. 22 Müll., orig. `I` *one who approaches another* ( *from unlawful* or *criminal love*), *an adulterer* or *adulteress* (as an adj. also, but only in the poets). `I` Prop.: quis ganeo, quis nepos, quis adulter, quae mulier infamis, etc., Cic. Cat. 2, 4 : sororis adulter Clodius, id. Sest. 39; so id. Fin. 2, 9; Ov. H. 20, 8; Tac. A. 3, 24; Vulg. Deut. 22, 22: adultera, Hor. C. 3, 3, 25; Ov. M. 10, 347; Quint. 5, 10, 104; Suet. Calig. 24; Vulg. Deut. 22, 22; and with mulier: via mulieris adulterae, ib. Prov. 30, 20; ib. Ezech. 16, 32.—Also of animals: adulter, Grat. Cyneg. 164; Claud. Cons. Mall. Theod. 304: adultera, Plin. 8, 16, 17, § 43.— Poet. in gen. of unlawful love, without the access. idea of adultery, *a paramour* : Danaën munierant satis nocturnis ab adulteris, Hor. C. 3, 16, 1 sq.; so id. ib. 1, 36, 19; Ov. Ib. 338.— `II` Adulter solidorum, i. e. monetae, *a counterfeiter* or *adulterator of coin*, Const. 5, Cod. Th.— `III` The offspring of unlawful love: nothus, *a bastard* (eccl.): adulteri et non filii estis, Vulg. Heb. 12, 8. 1031#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1030#adulter2#ădulter, -tĕra, -tĕrum, adj. (Rudd. I. p. 51, n. 36), for adulterinus, `I` *adulterous*, *unchaste* : crines, **finely-curled hair**, **like that of a full-dressed paramour**, Hor. C. 1, 15, 19 : mens, **that thinks only of illicit love**, Ov. Am. 3, 4, 5 : clavis, **a key to the chamber of a courtesan**, id. A. A. 3, 643.— `II` Transf., *counterfeit*, *false* : imitatio solidi, Cod. Th. 9, 22, 1. 1032#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1031#adulteratio#ădultĕrātĭo, ōnis, f. adultero, `I` *an adulteration*, *sophistication* : croci, Plin. 21, 6, 17, § 32; so prooem. 1, 2. 1033#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1032#adulterator#ădultĕrātor, ōris, m. id., `I` *a counterfeiter* : monetae, Cod. Th. 11, 21, 1; Dig. 48, 19, 16 *fin.* 1034#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1033#adulteratrix#ădultĕrātrix, īcis, f., = adultera, Gloss. Gr. Lat. as trans. of μοιχαλίς. 1035#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1034#adulterinus#ădultĕrīnus, a, um, adj. adulter. `I` *Adulterous* : liberi adulterino sanguinen nati, Plin. 7, 2, 2, § 14; and of animals, *not full-blooded* : pullus adulterinus et degener, id. 10, 3, 3, § 10.—But oftener, `II` *That has assumed the nature of something foreign* (cf. the etym. of adulter), *not genuine*, *false*, *counterfeit*, *impure* : symbolum, **a false seal**, Plaut. Bacch. 2, 3. 32; cf. Paul. ex Fest. p 28 Müll.: adulterina signa dicuntur alienis anulis facta; and Cic.: testamentum signis adulterinis obsignare, Clu. 14: nummus, id. Off. 3, 23 : semina, Varr. R. R. 1, 40 : claves, Sall. J. 12. 1036#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1035#adulterio#ădultĕrĭo, ōnis. A word formed by Laberius = adulter, acc. to Non. 70, 5; or adulterium, acc. to Gell. 16, 7, the latter of whom censures this form. 1037#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1036#adulteritas#ădultĕrĭtas, ātis, = adulterium, Laber. ap. Gell. 16, 7. 1038#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1037#adulterium#ădultĕrĭum, ii, n. adulter. `I` *Adultery* : Adulterium est cum aliena uxore coire, Quint. 7, 3, 10 : qui in adulterio deprehenditur, Cic. de Or. 2, 68, 275 : mulierem in adulterio deprehensam, Vulg. Joan. 8, 3 : cum aliqua facere, Cat. 67, 36 : inire, Vell. 2, 45 : adulteria exercere, Suet. Aug. 69 : adulterio cognoscere alicujus uxorem, Just. 22, 1 : vasa adulteriis caelata, **decorated with immodest figures**, Plin. 14, 22, 28, § 140.—Of brutes: nec (elephanti) adulteria novere, Plin. 8, 5, 5, § 13; id. 10, 34, 52, § 104.—Of plants, *an ingrafling*, *inoculating*, Manil. 5, 266.— `II` *Adulteration* : omnia in adulterium mellis excogitata, Plin. 14, 9, 11, § 80 : mercis, id. 19, 3, 15, § 44. 1039#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1038#adultero#ădultĕro, āvi, ātum, 1, v. n. and `I` *a.* [id.], *to commit adultery*, *to pollute*, *defile.* `I` Lit., *absol.* or with *acc.* : latrocinari, fraudare, adulterare, Cic. Off. 1, 35 : jus esset latrocinari: jus adulterare: jus testamenta falsa supponere, id. de Leg. 16, 43 : qui dimissam duxerit, adulterat, Vulg. Matt. 5, 32 : matronas, Suet. Aug. 67; cf. id. Caes. 6.—Also of brutes: adulteretur et columba milvio, Hor. Epod. 16, 32.—As *verb. neutr.* of a woman: cum Graeco adulescente, Just. 43, 4.—Freq., `II` Fig., *to falsify*, *adulterate*, or *give a foreign nature to a thing*, *to counterfeit* : laser adulteratum cummi aut sacopenio aut fabā fractā, Plin. 19, 3, 15, § 40 : jus civile pecuniā, Cic. Caecin. 26 : simulatio tollit judicium veri idque adulterat, id. Lael. 25, 92; id. Part. 25, 90: adulterantes verbum, Vulg. 2 Cor. 2, 17.— Poet. of Proteus: faciem, **changes his form**, Ov. F. 1, 373. 1040#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1039#adultus#ădultus, a, um, P. a., from adolesco. 1041#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1040#adumbratim#ădumbrātim, adv. adumbro, `I` *sketched in shadow*, à la silhouette, *in general* or *in outline* (opp. adamussim): quasi adumbratim paulum simulata videntur, **as it were covered with shadows**, **dimly resembling**, Lucr. 4, 363. 1042#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1041#adumbratio#ădumbrātĭo, ōnis, f. id., `I` *a sketch in shadow*, à la silhouette, *a perspective sketch* or *draft* (cf. adumbro). `I` Lit. : scenographia est frontis et laterum abscedentium adumbratio, Vitr. 1, 2.— `II` Fig., *a sketch*, *outline* : nulla est laus oratoris, cujus in nostris orationibus non sit aliqua, si non perfectio, at conatus tamen atque adumbratio, * Cic. Or. 29.—Hence, `I.B` *A false show*, *the semblance of a thing*, *pretence* : insidiosa beneficii adumbratio, Val. Max. 7, 3, 8; cf. Cic. Off. 1, 14, 44. 1043#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1042#adumbro#ăd-umbro, āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to bring a shadow over a thing*, *to cast a shadow on*, *to shade or overshadow by something.* `I` In gen. `I.A` Lit., constr.: aliquid aliqua re (so only in later authors): palmeis tegetibus vineas, Col. 5, 5 : adumbrantur stramentis uvae, id. 11, 2, 61.— `I.B` Trop. : ut notae quoque litterarum, non adumbratae comarum praesidio, totae ad oculos legentium accederent, Petr. Sat. 105.— `II` Esp. in painting, *to shade*, *to represent an object with the due mingling of light and shade*, σκιαγραφέω (therefore not of the sketch in shadow, as the first outline of a figure, but of a picture already fully sketched, and only wanting the last touches for its completion): quis pictor omnia, quae in rerum natura sunt, adumbrare didicit? Quint. 7, 10, 9 : Quod pictor adumbrare non valuit, casus imitatus est, Val. Max. 8, 11 *fin.* — `I.B` Fig. `I.A.1` *To represent a thing in the appropriate manner* : quo in genere orationis utrumque oratorem cognoveramus, id ipsum sumus in eorum sermone adumbrare conati, Cic. de Or. 3, 4; 2, 47; id. Fin. 5, 22: rerum omnium quasi adumbratas intellegentias animo ac mente concipere, i. e. *preconceptions*, *innate ideas*, Gr. προλήψεις, id. Leg. 1, 20.— `I.A.2` *To represent a thing only in outline*, and, consequently, *imperfectly* : cedo mihi istorum adumbratorum deorum lineamenta atque formas, *these semblances*, *outlines of deities* (of the gods of Epicurus), Cic. N. D. 1, 27: consectatur nullam eminentem effigiem virtutis, sed adumbratam imaginem gloriae, **imperfectly represented**, id. Tusc. 3, 2.—Hence, ădumbrātus, a, um, P. a. `I.A` *Delineated only in semblance*, *counterfeited*, *feigned*, *false* : comitia (opp. vera), Cic. Agr. 2, 12, 31 : indicium, id. Sull. 18 *fin.* : Aeschrio, Pippae vir adumbratus, Cic. Verr. 2, 3, 33, § 77 : laetitia, * Tac. A. 4, 31.—Also, `I.B` *Devised in darkness*, *dark*, *secret* : fallaciae, Amm. 14, 11.— *Comp.*, *sup.*, and adv. not used. 1044#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1043#adunatio#ădūnātĭo, ōnis, f. (like the verb aduno, only in later authors), `I` *a making into one*, *a uniting*, *a union*, ἕνωσις, Cyp. Ep. 57 (60 Oxon.), 61 (62 ib.); Cassiod. Ep. 4, 33 and 36. 1045#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1044#adunatus#ădūnātus, a, um, Part. of aduno. 1046#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1045#aduncitas#ăduncĭtas, ātis, f. aduncus, `I` *the curvature of a point inwards*, *hookedness*, *aduncity* : rostrorum, * Cic. N. D. 2, 47, 122; so, rostri, Plin. 8, 27, 41, § 97; 10, 71, 91, § 196. 1047#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1046#aduncus#ăd-uncus, a, um, adj., `I` *bent in the manner of a hook*, *hooked* : nasus, *a hooked* or *aquiline nose*, * Ter. Heaut. 5, 5, 18 (on the contr. reduncus nasus, a snub or turned-up nose): serrula adunca ex omni parte dentium et tortuosa, Cic. Clu. 48: corpuscula curvata et quasi adunca, id. N. D. 1, 24 : ungues, id. Tusc. 2, 10 : baculum aduncum tenens, quem lituum appellaverunt, Liv. 1, 18 : aliis cornua adunca, aliis redunca, Plin. 11, 37, 45, § 125.— Poet. : magni praepes adunca Jovis, i. e. **the eagle**, Ov. F. 6, 196.— *Comp.*, *sup.*, and adv. not used. 1048#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1047#aduno#ăd-ūno, āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to make one*, *to unite* (in Just. several times, elsewhere rare, except in the Chr. fathers): cum adunata omnis classis esset, Just. 2, 12; so 7, 1; 15, 4; Pall. 3, 29; 4, 10; Lact. Opif. D. 17 al. (Non. reads also, in Cic. Off. 3, 8, 35, erroneously, adunatam for *adjunctam*, B. and K.). 1049#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1048#adurgeo#ăd-urgĕo, ēre, v. a., `I` *to press to* or *close to*, *press against.* — Lit. : dens digito adurgendus, Cels. 7, 12, 1.— Poet. : (aliquem) remis volantem, i. e. **to pursue closely**, Hor. C. 1, 37, 17. 1050#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1049#aduro#ăd-ūro, ussi, ustum, 3, v. a., `I` *to set fire to*, *to kindle*, *to set in a flame*, *to burn*, *singe*, *scorch* (cf. accendo), etc. `I. A.` Lit., of food: hoc adustum est, * Ter. Ad. 3, 3, 71; so Hor. S. 2, 8, 68; 90: splendor quicunque est acer, adurit Saepe oculos, * Lucr. 4, 330: Dionysius candente carbone sibi adurebat capillum, Cic. Off. 2, 7, 23; cf. id. Tusc. 5, 20, 58.—So of the Indian sages: sine gemitu aduruntur, **suffer themselves to be burned**, Cic. Tusc. 5, 27, 77 : ignes caelestes adussisse complurium vestimenta dicebantur, Liv. 39, 22.—So in Cels., of the burning or cauterizing of a diseased limb: os eodem ferramento adurendum, 8, 2; cf. id. 5, 26, 21; 33: flammis aduri Colchicis, Hor. Epod. 5, 24 : in desertis adustisque sole, Plin. 19, 1, 4, § 19.— `I.B` Transf., *to hurt*, *damage*, *consume;* of locusts: multa contactu adurentes, Plin. 11, 29, 35, § 104.— So of wind, *to blast*, from its effects: (arbores) aduri fervore aut flatu frigidiore, Plin. 17, 24, 37, § 216.—And also of cold and frost, *to nip*, *to freeze* : ne frigus adurat, Verg. G. 1, 92 : nec vernum nascentia frigus adurat poma, Ov. M. 14, 763 : adusta gelu, id. F. 4, 918 : rigor nivis multorum adussit pedes, Curt. 7, 3 : (leonis adipes) sanant adusta nivibus, Plin. 28, 8, 25, § 89.— `II` Fig., poet. of the fire (flame) of love, *to burn*, *inflame* : Venus non erubescendis adurit Ignibus, Hor. C. 1, 27, 14; cf.: ardores vincet adusta meos, Ov. H. 12, 180.— Hence, ădustus, a, um, P. a. `I.A` *Burned by the sun;* hence, *scorched*, *made brown*, and, in gen., *brown*, *swarthy* : si qui forte adustioris coloris ex recenti via essent, Liv. 27, 47 : adustus corpora Maurus, Sil. 8, 269 : lapis adusto colore, Plin. 2, 58, 59, § 149.— `I.B` *Subst.* : ădusta, ōrum, n., *burns upon the flesh*, Cels. 5, 27. 1051#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1050#adusque#ăd-usque, for usque ad (like abusque for usque ab); hence, `I` *Prep.* with acc., *to*, *quite* or *even to*, *all the way to*, *as far as* (rare, not used in Cic., and for the most part only in the poets of the Aug. per. ( *metri gratiā*) and their imitators among later prose writers): adusque columnas, Verg. A. 11, 262 : adusque Bari moenia piscosi, Hor. S. 1, 5, 96; 97; Gell. 15, 2.— `II` *Adv.*, a strengthened form for usque, *throughout*, *wholly*, *entirely* : oriens tibi victus adusque qua, etc., Ov. M. 4, 20 : adusque deraso capite, App. M. 2, p. 147 (cf. Plaut. Bacch. 5, 2, 7: attonsae hae quidem umbrae usque sunt), v. Hand, Turs. I. p. 189. 1052#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1051#adustio#ădustĭo, ōnis, f. aduro. `I` *A kindling*, *burning; a burn* (concrete only in Pliny): ulcera frigore aut adustione facta, Plin. 32, 4, 14, § 34 : adustiones sanat (lactuca), id. 20, 7, 26, § 61.—Also of plants, e. g. vines, *a rubbing*, *galling*, Plin. 17, 15, 25, § 116 al.— `II` *An inflammation* : adustio infantium, quae vocatur siriasis, Plin. 30, 15, 47, § 135.— *Pass.*, *a burned state*, picis, Plin. 14, 20, 25, § 127. 1053#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1052#adustus#ădustus, a, um, P. a., from aduro. 1054#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1053#adutor#ăd-ūtor, -ūsus, a false reading in Cato, R. R. 76, 4, instead of `I` *abusus.* 1055#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1054#advecticius#advectīcĭus (not -tius), a, um, adj. adveho, `I` *brought to a place* from a distance, *foreign* : vinum, Sall. J. 44, 5. 1056#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1055#advectio#advectĭo, ōnis, f. id., `I` *a bringing* or *conveying*, *transportation* : longa, Plin. 9, 54, 79, § 169. 1057#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1056#advecto#advecto, āre, `I` *v. freq.* [id.], *to carry* or *convey to a place often* : rei frumentariae copiam, Tac. A. 6, 13. 1058#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1057#advector#advector, ōris, m. adveho, `I` *one who conveys* or *carries a thing to a place*, *a carrier* : advector equus, App. Flor. p. 363 (but in Plaut. As. 2, 2, 92, the correct reading is *adventorem*, Fleck.). 1059#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1058#advectus1#advectus, a, um, Part. of adveho. 1060#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1059#advectus2#advectus, ūs, m. adveho, = advectio, `I` *a bringing* or *conveying to* a place: haec de origine et advectu deae, Tac. H. 4, 84. 1061#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1060#adveho#ad-vĕho, xi, ctum, 3, v. a. (advexti = advexisti, Plaut. Merc. 2, 3, 56; `I` advexe = advexisse, id. ib. 2, 2, 61), *to conduct*, *carry*, *convey*, *bear*, *bring*, etc., *a person* or *thing to a place;* and *pass.*, *to be carried*, *to ride*, *to come to a place* upon a horse, in a carriage, ship, etc. (syn.: invehere, inferre, deferre; class., and in the histt. very freq.): eam huc mulierem in Ephesum advehit, Plaut. Mil. 2, 1, 35; id. Merc. 2, 3, 56; so id. ib. 2, 1, 35; id. Trin. 4, 2, 88 al.: istam nunc times, quae advectast, Ter. Eun. 1, 2, 81 : ex agris frumentum Romam, Cic. Verr. 2, 3, 74 : ad urbem advectus, id. Phil. 2, 31, 77 : sacerdos advecta (curru) in fanum, id. Tusc. 1, 47 : equo advectus ad fluminis ripam, id. Div. 1, 28 : sestertiūm sexagies, quod advexerat Domitius, Caes. B. C. 1, 23 : vasa aerea advexerunt populi, Vulg. Ezech. 27, 13 : Marius Uticam advehitur, Sall. J. 86 *fin.* : in eam partem citato equo advectus, Liv. 2, 47 : quae (naves) advexerant legatos, id. 23, 38; 42, 37 al.—So Tac. A. 2, 45; id. H. 5, 16; id. G. 2; Suet. Ner. 45; Curt. 6, 2; Verg. A. 5, 864; 8, 11; Ov. H. 5, 90; Pers. 5, 134 al.—Also: humero advehit, Val. Fl. 3, 69.—In Verg. and Tac. also with *acc. pers.* : advehitur Teucros, Verg. A. 8, 136 : equo collustrans omnia ut quosque advectus erat, etc., Tac. A. 2, 45; so id. H. 5, 16. 1062#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1061#advelitatio#ad-vēlĭtātĭo, ōnis, f. velitor, `I` *a skirmish of words*, *logomachy* : jactatio quaedam verborum figurata ab hastis velitaribus, Paul. ex Fest. p. 28 Müll. 1063#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1062#advelo#ad-vēlo, āre, 1, v. a., `I` *to put a veil on a person* or *thing*, *to veil;* poet., *to wreathe* or *crown* : tempora lauro, * Verg. A. 5, 246; and besides only Lampr. Com. 15. 1064#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1063#advena#advĕna, ae (acc. to Valer. Prob. 1439 and 1445 P., m., f., and n., like verna; cf. `I`, however, Prisc. 677 P.: Inveniuntur quaedam ex communibus etiam neutri generi adjuncta, sed figurate per ἀλλοιότητα, ut advena, mancipium) [advenio], *one who comes to* a place; *a foreigner*, *stranger*, or *alien;* and adj., *strange*, *foreign*, *alien*, etc. (syn.: peregrinus, externus, exterus, alienus, alienigena; opp. indigena, native; class. both in prose and poetry). `I` Lit. : defessus perrogitandod advenas Fuit de gnatis, Pac. ap. Prisc. p. 634 P. (Trag. Rel. p. 116 Rib.): advena anus paupercula, * Ter. Heaut. 1, 1, 44: volucres, Varr. R. R. 3, 5 : advenam gruem, Hor. Epod. 2, 35 : illas (ciconias) hiemis, has (grues) aestatis advenas, Plin. 10, 23, 31, § 61 : Zeno Citieus advena, Cic. Tusc. 5, 11 *fin.* : advena possessor agelli, Verg. E. 9, 2 : exercitus advena, id. A. 7, 38; id. ib. 10, 460: Tibris advena, **as flowing from Etruria into the Roman territory**, Ov. F. 2, 68 : amor advena, **love for a foreign maiden**, id. A. A. 1, 75 : advenae reges, Liv. 4, 3; Vulg. Gen. 19, 9: advenae Romani, ib. Act. 2, 10.— `II` Fig., *a stranger to a thing*, i.e. *ignorant*, *unskilled*, *inexperienced* = ignarus: ne in nostra patria peregrini atque advenae esse videamur, Cic. de Or. 1, 58, 249; cf.: non hospites, sed peregrini atque advenae nominabamur, id. Agr. 2, 34 *fin.*; hence, poet. with *gen.* : belli, Stat. Th. 8, 556. 1065#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1064#adveneror#ad-vĕnĕror, āri, 1, v. dep., `I` *to give honor to*, *to adore*, *worship* : Minervam et Venerem, Varr. R. R. 1, 1, 6 : Prosequiturque oculis puer adveneratus (duces) euntes, Sil. 13, 704. 1066#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1065#advenientia#advĕnĭentĭa, ae, f. advenio, `I` *an arrival* : cohortium, Sisenn. ap. Non. 161 *fin.* 1067#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1066#advenio#ad-vĕnĭo, vēni, ventum, 4, v. a., `I` *to come to* a place, *to reach*, *arrive at* (syn.: accedere, adventare, adire, appellere, adesse); constr. *absol.*, with *ad*, *in*, or acc. `I` Lit. : verum praetor advenit, Naev. ap. Non. 468, 27 (Bell. Pun. v. 44 Vahl.): ad vos adveniens, Enn. ap. Cic. Tusc. 2, 16, 38 (Trag. v. 14 Vahl.): ad forum, Plaut. Capt. 4, 2, 6; so id. Curc. 1, 2, 55; id. Am. prol. 32; cf. id. Men. 5, 2, 6: advenis modo? Admodum, Ter. Hec. 3, 5, 8; Caecil. ap. Non. 247, 6: procul a patria domoque, Lucr. 6, 1103 : ad auris, id. 6, 166; so id. 3, 783; 4, 874; 6, 234: in montem Oetam, Att. ap. Non. 223, 2: in provinciam, Cic. Phil. 11, 12 (so Ov. M. 7, 155: somnus in ignotos oculos): ex Hyperboreis Delphos, Cic. N. D. 3, 23 : est quiddam, advenientem non esse peregrinum atque hospitem, id. Att. 6, 3; Verg. A. 10, 346; Ov. Tr. 1, 9, 41.—With simple *acc.* : Tyriam urbem, Verg. A. 1, 388 : unde hos advenias labores, Stat. Th. 5, 47 (whether in Tac. A. 1, 18, properantibus Blaesus advenit, the first word is a dat., as Rudd. II. p. 135, supposes, or an *abl. absol.*, may still be doubted).—Also with *sup.* : tentatum advenis, Ter. Phorm. 2, 3, 41; so id. ib. 2, 3, 13.— `II` Transf. `I.A` Poet., in adding an entire thought as an amplification of what precedes (for accedo, q. v.): praeter enim quam quod morbis cum corporis aegret, Advenit id quod eam de rebus saepe futuris Macerat, etc., *beside that it often suffers with the body itself*, *this often occurs*, *that it is itself tormented in regard to the future*, etc., Lucr. 3, 825.— `I.B` In the *perf.*, the act of coming being considered as completed, *to have come*, i. e. *to be somewhere*, *to be present* (v. adventus, B.; cf. Herz. ad Caes. B. G. 2, 27); of time: mterea dies advenit, quo die, etc., **appeared**, Cic. Verr. 2, 2, 15; so, ubi dies advenit, Sall. J. 113, 5 : advenit proficiscendi hora, Tac. H. 4, 62 : tempus meum nondum advenit, Vulg. Joan. 7, 6.— `I.C` *To come into one's possession*, *to accrue*, Sall. J. 111; cf. Liv. 45, 19 *med.* — `I.D` *To come by conveyance*, *to be brought;* of a letter: advenere litterae (for allatae sunt), Suet. Vesp. 7. 1068#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1067#adventicius#adventīcĭus (not -tĭus), a, um, adj. advenio, `I` *that is present by coming*, *coming from abroad*, *foreign*, *strange* (extrinsecus ad nos perveniens non nostrum, aut nostro labore paratum, Ern. Clav. Cic.; opp. proprius, innatus, insitus, etc.; in Cic. very freq., elsewhere rare). `I` In gen.: genus (avium), Varr. R. R. 3, 5, 7 (cf. advena): Mithridates magnis adventiciis copiis juvabatur, Cic. Imp. Pomp. 9, 24; so, auxilium, Cic. Verr. 2, 4, 37 : externus et adventicius tepor, id. N. D. 2, 10 : externa atque adventicia visio, **proceeding from the senses**, id. Div. 2, 58, 128 : doctrina transmarina et adventicia, id. de Or. 3, 33 : dos, **given by another than the father**, Dig. 23, 3, 5.— `II` Esp. `I.A` *That is added to what is customary*, or *happens out of course*, *unusual*, *extraordinary* : fructus, Liv. 8, 28; so, casus, Dig. 40, 9, 6. — `I.B` *That is acquired without one's own effort* : adventicia pecunia, *obtained*, *not from one's own possessions*, *but by inheritance*, *usury*, *presents*, etc., Cic. Inv. 2, 21; id. Rab. Post. 17: humor adventicius, **rain**, Varr. R. R. 1, 41, 3 : adventiciae res, Sen. ad Helv. 5.— `I.C` *That pertains to arrival* (adventus): adventicia cena, **a banquet given on one's arrival**, Suet. Vit. 13 (cf. adventorius).— *Adv. phrase* : ex adventicio, *from without*, *extrinsically* : quidquid est hoc, quod circa nos ex adventicio fulget, liberi, honores, etc., Sen. Consol. ad Marc. 10. 1069#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1068#advento#advento, āvi, ātum, 1, `I` *v. freq.* [id.], *to come continually nearer to* a point (cotidianis itineribus accedere et appropinquare, Manut. ad Cic. Fam. 2, 6 *init.*), *to come on*, *to approach*, *to arrive at* or *come to* (esp. with the access. idea of speed, haste; only a few times in Cic., and never in his orations; in the histt. used esp. of the advance of the enemy's army in military order, and the like, cf. Herz. ad Auct. B. G. 8, 20; hence without the signif. of a hostile attack, which adoriri and aggredi have); constr. *absol.*, with adv., *prepp.*, the dat., or acc., cf. Rudd. II. p. 136. *Absol.* : multi alii adventant, Enn. ap. Macr. 6, 15 (Trag. v. 73 Vahl.): te id admonitum advento, Plaut. Aul. 2, 1, 24 : quod jam tempus adventat, **advances with rapid strides**, Cic. de Or. 1, 45, 199 : adventans senectus, id. Sen. 1, 2 : tu adventare ac prope adesse jam debes, id. Att. 4. 17: Caesar adventare, jam jamque adesse ejus equites falso nuntiabantur, Caes. B. C. 1, 14; Auct. B. G. 8, 20.— With *adv. of place* : quo cum adventaret, etc., Auct. B. G. 8, 26.— With *prepp.* : ad Italiam, Cic. Fam. 2, 6, 1 : ad urbem, Verg. A. 11, 514 : sub ipsam finem, id. ib. 5, 428 : in subsidium, Tac. A. 14, 32.— With *dat.* : adventante fatali urbi clade, Liv. 5, 33 : accipiendo Armeniae regno adventabat, Tac. A. 16, 23 : portis, Stat. Th. 11, 20, 2.—( ε) With acc. (cf. advenio): propinqua Seleuciae adventabat, Tac. A. 6, 44 : barbaricos pagos ad ventans, Amm. 14, 10; so of name of town: postquam Romam adventabant, Sall. J. 28. 1070#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1069#adventor#adventor, ōris, m. advenio, `I` *one that arrives*, *a guest*, *visitor.* `I` In gen., Plaut. As. 2, 2, 92.—So in two inscriptions, Orell. 2287, and Grut. 444, 8; cf. Barth. Adv. p. 1487.— `II` Esp., *one that comes to a pothouse*, *visitor*, *customer*, Plaut. Truc. 1, 2, 2: adventores meos non incuses, id. ib. 2, 7, 55, etc.; so App. M. 10, p. 248. 1071#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1070#adventoria#adventōrĭa, ae, f., see the foll. art. II. 1072#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1071#adventorius#adventōrĭus, a, um, adj. adventor, `I` *that pertains to an arrival* or *to a guest*, cf. adventicius: hospitium, *in which strangers were received*, Inscr. ap. Mur. 470, 9.— `II` *Subst.* : adventōria, ae, f. (sc. cena), *a banquet given on one's arrival*, Mart. 12 praef. 1073#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1072#adventus#adventus, ūs ( `I` *gen.* adventi, Ter. Phorm. 1, 3, 2; cf. Prisc. p. 712 P.), m. advenio, *a coming*, *an approach*, *arrival* (class., also in plur.). `I. A.` Lit. : Beluarum [haec] ferarum adventus ne taetret loca, Pac. ap. Non. 178, 8 (Trag. Rel. p. 114 Rib.): adventum Veneris fugiunt venti, Lucr. 1, 7 : in adventu Titi, Vulg. 2 Cor. 7, 6 : ad urbem, Cic. Mil. 19 : in urbes, id. Imp. Pomp. 5 : ut me levārat tuus adventus, sic discessus afflixit, id. Att. 12, 50 : praestolabor adventum tuum, Vulg. Judic. 6, 18 : adventibus se offerre, i. e. advenientibus obviam ire, Cic. Fam. 6, 20 : lucis, Sall. J. 96 : consulis Romam, Liv. 22, 61 *fin.* —Sometimes of the approach of an enemy: nisi adventus ejus appropinquāsset, Nep. Iph. 2; so Cic. Rep. 2, 3, 6; Vulg. 2 Macc. 14, 17.— `I.B` Transf., *the state of having arrived*, *an arrival*, *the being present by arriving* (cf. advenio, B.): quorum adventu altera castra ad alteram oppidi partem ponit, Caes. B. C. 1, 18 : horum adventu tanta rerum commutatio est facta, id. B. G. 2, 27.— `II` Fig.: adventus in animos et introitus imaginum, Cic. N. D. 1, 38, 105 : malorum, id. Tusc. 3, 14 : exspectantes adventum gloriae Dei, Vulg. Tit. 2, 13 : nuptiarum, Paul. Sent. 2, 21. 1074#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1073#adverbero#ad-verbĕro, āre, v. a., `I` *to strike on* a thing; with *acc.* : adverberat unguibus armos, Stat. Th. 9, 686. 1075#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1074#adverbialis#adverbiālis, e, adj. adverbium, `I` *pertaining to an adverb*, *adverbial: super* et *subter* adverbiales sunt, i. e. *are sometimes used as adverbs*, Charis. II. p. 182 P.: nomina, **derived from adverbs**, Prisc. IV. p. 619 P.: adjectivum, *derived from an adverb*, as *externus* from *extra*, id. II. p. 579. 1076#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1075#adverbialiter#adverbĭālĭter, adv. id., in gram., `I` *in the manner of an adverb*, *adverbially*, Diom. p. 403; Charis. 197; Prisc. 1012 P. 1077#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1076#adverbium#ad-verbĭum, ii, n. verbum, in gram., `I` *an adverb*, ἐπίρρημα; acc. to Priscian's expl.: pars orationis indeclinabilis, cujus significatio *verbis adicitur*, p. 1003 P.; Quint. 1, 5, 48; 50; 9, 3, 53; 11, 3, 87 al. 1078#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1077#advereor#ad-vĕrĕor, ēri, a false reading in Att. ap. Non. 280, 5, instead of `I` *at vereor*, v. Trag. Rel. p. 145 Rib. 1079#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1078#adverro#ad-verro, ĕre, a false reading in Stat. Th. 4, 712, instead of `I` *advolvensque.* 1080#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1079#adversaria#adversārĭa, ōrum, see the foll. art. I. 1081#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1080#adversarius#adversārĭus, a, um, adj. adversus. `I` *Turned toward* one or *lying before* one's eyes; hence, adversārĭa, ōrum (sc. scripta), in mercantile language, *a book at hand in which all matters are entered temporarily as they occur*, *a waste-book*, *day-book*, *journal*, *memoranda*, etc.: Quid est quod neglegenter scribamus adversaria? quid est. quod diligenter conficiamus tabulas? Qua de causa? Quia haec sunt menstrua, illae sunt aeternae: haec delentur statim, illae servantur sancte, etc., Cic. Rosc. Com. 2, 5 and 7. `II` *Standing opposite* or *opposed to one*, *as an antagonist*, *in any kind of contest*, *in which the contending parties may be the best friends*, e. g. in elections, auctions, *discussions*, etc. (cf. Doed. Syn. 4, 395; in gen., only of persons, while contrarius is used of things, Front. Differ. 2198 P.). `I.A` *Adj.* : tribunus seditiosis adversarius, Cic. Clu. 34, 94: vis juri adversaria, id. Caecin. 2 : opinio oratori, id. de Or. 2, 37 : duces, id. Phil. 3, 8 : populus, adversarius, invidus etiam potentiae, **in hostile opposition to those in power**, Nep. Timoth. 3 : factio, id. Phoc. 3 : frater, Hor. Ep. 1, 18, 63 al. — `I.B` *Subst.* : adversārĭus, i, m., *an antagonist*, *opponent*, *adversary*, *an enemy*, *rival* (the most usual class. signif. of the word): valentiorem nactus adversarium, Plaut. Capt. prol. 64 : injuria adversariūm, Ter. Hec. prol. alt. 14; cf. id. Ad. prol. 2: tribuni plebis illius adversarii, defensores mei, Cic. Mil. 15; so id. Quint. 2; id. Vatin. 1; id. Har. Resp. 16, 24; Nep. Dion. 7; Hor. S. 1, 9, 75.—Of wrestlers and other athletæ: pugiles etiam cum feriunt adversarium... ingemiscunt, Cic. Tusc. 2, 23, 56; also, in auctions, of opposing bidders: res major est quam facultates nostrae praesertim adversario et cupido et locuplete, Cic. Att. 12, 43; cf. id. ib. 13, 31.—In Cic. also in the *fem.* : adversārĭa, ae: est tibi gravis adversaria constituta et parata, incredibilis quaedam exspectatio, id. Fam. 2, 4, 2; and in the *neutr. plur.* : adversārĭa, ōrum, *the arguments*, *assertions of the antagonist*, Cic. Or. 35, 122.!*? The histt. more freq. than Cic. and Hor. use adversarius like hostis for *an enemy in war* : adversarios in fuga esse, Nep. Them. 4 : multitudo adversariorum, id. Dat. 6 : montem occupat, ne forte cedentibus adversariis receptui foret, Sall. J. 50; Suet. Caes. 30, 36, 68; id. Dom. 1; Curt. 3, 11; Vulg. Deut. 20, 4; Aur. Vict. Vir. Illustr. 75, 8; 69, 2; cf. advosem in Fest. p. 25 Müll. 1082#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1081#adversatio#adversātĭo, ōnis, f. adversor, `I` *an opposing*, *opposition*, Tert. adv. Gnost. 5; id. de Pudic. 15. 1083#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1082#adversativus#adversātīvus, a, um, adj. id., `I` *adversative;* in gram.: conjunctiones adversativae, *which have an adversative signif.* as opp. to each other, as tamen, quamquam, etsi, etiamsi, etc., Prisc. 1030 P.; while quamquam, etsi, etc., we now designate as *concessive* in relation to *tamen.* 1084#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1083#adversator#adversātor, ōris, m. id., `I` *one who opposes a thing*, *an opponent* : adversator malis, App. de Deo Socrat. p. 44. 1085#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1084#adversatrix#adversātrix (archaic advor-), īcis, f. adversator, `I` *a female antagonist* or *adversary* (in Plaut. and Ter., and then again in Tert.): nunc assentatrix, dudum advorsatrix, Plaut. Most. 1, 3, 100; Ter. Heaut. 5, 3, 4; Tert. de Anim. 31: quin tu in ea re mihi fueris advorsatrix. 1086#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1085#adversatus#adversātus, a um, Part. of adversor. 1087#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1086#adverse#adversē, adv., v. adverto, 1. adversus B. `I` *fin.* 1088#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1087#adversio#adversĭo, ōnis, f. adverto, `I` *a turning* or *directing* one thing *to* or *toward* another: animi, Cic. Arch. 7, 16; Tert. adv. Marc. 2, 13. 1089#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1088#adversipedes#adversĭpĕdes, ἀντίποδες, `I` *antipodes*, Gloss. Gr. Lat. 1090#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1089#adversitas#adversĭtas, ātis, f. adversus, `I` *opposition*, *contrariety.* `I` In gen.: magnam adversitatem scorpionibus et stellionibus putant esse, **a great natural hostility**, **antipathy**, Plin. 11, 25, 30, § 90.— `II` Esp., *misfortune*, *suffering*, Cassiod. 1091#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1090#adversitor#adversĭtor (archaic advor-), ōris, m. adversus, `I` *one who goes to meet another; a slave who went to meet his master*, *in order to conduct him home* : “ *advorsum ierant* proprie locutus est, nam adversitores dicuntur, ” Don. ad Ter. Ad. 1, 1, 1; cf. also Plaut. Most. 4, 1, 23, and 2, 32. Among the dramatis personæ of the Mostellaria of Plautus, PHANISCVS ADVORSITOR is found; but the word is nowhere used in the play itself. 1092#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1091#adverso#adverso (archaic advor-), āre, `I` *verb. freq.* [adverto], *to turn to* a thing: animum advorsavi sedulo, ne, etc., Plaut. Rud. 2, 2, 1. 1093#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1092#adversor#adversor (archaic advor-), ātus, 1, v. dep. adversus : alicui, `I` *to stand opposite to one*, *to be against*, i. e. *to resist* or *oppose* (in his opinions, feelings, intentions, etc.; while *resistere* and *obsistere* denote resistance through external action, Doed. Syn. 4, 303; cf. adversarius; class.; freq. in Cic.); constr. with dat. or *absol.* : idem ego arbitror nee tibi advorsari certum est de istac re usquam, soror, Plaut. Aul. 2, 1, 21: meis praeceptis, id. As. 3, 1, 5; so id. Trin. 2, 1, 108: mihi, Ter. Hec. 4, 4, 32; 2, 2, 3: hujus libidini, Cic. Verr. 2, 5, 31, § 81 : ornamentis tuis, id. Sull. 18, 50 : Isocrati, id. Or. 51, 172 : commodis, Tac. A. 1, 27 : adversantes imperio Domini, Vulg. Deut. 1, 43 : invitā Minervā, id est, adversante et repugnante natura, Cic. Off. 1, 31 : non adversatur jus, quo minus, etc., id. Fin. 3, 20 : adversante vento, Tac. H. 3, 42 : adversantibus amicis, id. Ann. 13, 12 : adversans factio, Suet. Caes. 11 : adversantibus diis, Curt. 6, 10 : non adversata petenti Annuit, Verg. A. 4, 127; Vulg. 2 Thess. 2, 4 al.!*? `I...a` In Tac. constr. also adversari aliquem, H. 1, 1; 1, 38.— `I...b` In Plaut. pleonastic, adversari contra, Cas. 2, 3, 35, and adversari adversus aliquid, Mer. 2, 3, 43. 1094#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1093#adversus1#adversus (archaic advor-), a, um, `I` *turned toward*, *opposite*, *in front of*, etc., v. adverto, P. a. 1. 1095#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1094#adversus2#adversus and adversum (archaic advor-), adv. and `I` *prep.: adv.*, *opposite to*, *against; prep.*, *toward*, *against*, *before*, etc.; v. adverto, P. a. 2. 1096#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1095#adverto#ad-verto (archaic advor-), ti, sum, 3, v. a., `I` *to turn* a thing *to* or *toward* a place (in this signif., without animus; mostly poet.; syn.: observare, animadvertere, videre, cognoscere). `I` Lit. `I.A` In gen., with *in* or *dat.* : illa sese huc advorterat in hanc nostram plateam, Ter. Eun. 2, 3, 51 : in quamcunque domus lumina partem, Ov. M. 6, 180; cf. id. ib. 8, 482: malis numen, Verg. A. 4, 611 : huc aures, huc, quaeso, advertite sensus, Sil. 16, 213; cf. id. 6, 105.— `I.B` Esp., a naut. t. t., *to turn*, *direct*, *steer a ship to a place* : classem in portum, Liv. 37, 9 Drak.: terrae proras, Verg. A. 7, 35; id. G. 4, 117 al.: Colchos puppim, Ov. H. 12, 23.— *Absol.* : profugi advertere coloni, **landed**, Sil. 1, 288; hence also transf. to other things: aequore cursum, Verg. A. 7, 196 : pedem ripae, id. ib. 6, 386 : urbi agmen, id. ib. 12, 555 : adverti with acc. poet. for verti ad: Scythicas advertitur oras, Ov. M. 5, 649 (cf. adducor litora remis, id. ib. 3, 598, and Rudd. II. p. 327). `II` Fig. `I.A` Animum (in the poets and Livy also animos, rarely mentem) advertere; *absol.*, or with adv. or ad aliquid, or alicui rei, *to direct the mind*, *thoughts*, or *attention to a thing*, *to advert to*, *give attention to*, *attend to*, *to heed*, *observe*, *remark* : si voles advortere animum, Enn. ap. Var. L. L. 7, § 89 Müll. (Trag. v. 386 Vahl.): facete advortis animum tuum ad animum meum, Plaut. Mil. 1, 1, 39 : nunc huc animum advortite ambo, id. ib. 3, 1, 169 : advertunt animos ad religionem, Lucr. 3, 54 : monitis animos advertite nostris, Ov. M. 15, 140 : animum etiam levissimis rebus adverterent, Tac. A. 13, 49.—With *ne*, when the object of attention is expressed: ut animum advertant, ne quos offendant, Cic. Off. 2, 19, 68 : adverterent animos, ne quid novi tumultūs oriretur, Liv. 4, 45.— `I.B` Animum advertere, *to observe a thing by directing the mind to it*, *to observe*, *to notice*, *to remark*, *to perceive* (in the class. period contracted to animadvertere, q. v.).—Constr. with *two accusatives*, animum advertere aliquid (where aliquid may be regarded as depending on the prep. in comp., Roby, § 1118, or on animum advertere, considered as one idea, *to observe*), with acc. and *inf.*, or *rel. clause* (the first mode of construction, most frequent with the pronouns id, hoc, illud, etc., is for the most part ante-class., and appears in Caes., Cic., and Sall. as an archaism): et hoc animum advorte, Plaut. Ps. 1, 3, 43 : hanc edictionem, id. ib. 1, 2, 10 : haec animum te advertere par est, Lucr. 2, 125 : animum adverti columellam e dumis eminentem, Cic. Tusc. 5, 23, 65; id. Inv. 2, 51, 153: Postquam id animum advertit, Caes. B. G. 1, 24; 4, 12: quidam Ligus animum advortit inter saxa repentīs cocleas, Sall. J. 93, 2. In Vitruv. once with hinc: ut etiam possumus hinc animum advertere, **as we can hence perceive**, Vitr. 10, 22, 262.—With the acc. and *inf.* : postquam tantopere id vos velle animum advorteram, Ter. Phorm. 5, 8, 16 : animum advertit magnas esse copiashostium instructas, Caes. B. G. 5, 18 : cum animum adverteret locum relictum esse, Auct. B. Alex. 31; ib. 46.—With the *rel. clause* : nunc quam rem vitio dent, quaeso, animum advortite, Ter. And. prol. 8: quid ille sperare possit, animum adverte, Dolab. ap. Cic. Fam. 9, 9: quam multarum rerum ipse ignarus esset... animum advertit, Liv. 24, 48. Sometimes advertere alone = animum advertere; so once in Cicero's letters: nam advertebatur Pompeii familiares assentiri Volcatio, Fam. 1, 1 (although here, as well as almost everywhere, the readings fluctuate between advertere and animadvertere; cf. Orell. ad h. l.; *animadvertebatur*, B. and K.). So Verg. in the *imp.* : qua ratione quod instat, Confieri possit, paucis, adverte, docebo, **attend!** Verg. A. 4, 115.—In the histt., esp. Tac. and Pliny, more frequently: donec advertit Tiberius, Tac. A. 4, 54 : Zenobiam advertere pastores, id. ib. 12, 51 : advertere quosdam cultu externo in sedibus senatorum, id. ib. 13, 54 : quotiens novum aliquid adverterat, id. ib. 15, 30 al.: hirudo quam sanguisugam appellari adverto, Plin. 8, 10, 10, § 29 : ut multos adverto credidisse, id. 2, 67, 67, § 168. Still more rarely, advertere animo: animis advertite vestris, Verg. A. 2, 712 : hanc scientiam ad nostros pervenisse animo adverto, Plin. 25, 2, 3, § 5; cf. Drak. ad Liv. 4, 27, 8.— `I.C` *To draw* or *turn something*, esp. *the attention of another*, *to* or *upon one's self* (in the histt.): gemitus ac planctus militum aures oraque advertere, Tac. A. 1, 41 : octo aquilae imperatorem advertere, id. ib. 2, 17 : recentia veteraque odia advertit, *drew them on* himself, id. ib. 4, 21 al.— `I.D` *To call the attention of one to a definite act*, i. e. *to admonish of it*, *to urge to it* (cf. II. A.): non docet admonitio, sed advertit, i. e. **directs attention**, Sen. Ep. 94 : advertit ea res Vespasiani animum, ut, etc., Tac. H. 3, 48.— `I.E` Advertere in aliquem, for the more usual animadvertere in aliquem, *to attend to one*, i. e. *to punish one* (only in Tac.): in P. Marcium consules more prisco advertere, Tac. A. 2, 32 : ut in reliquos Sejani liberos adverteretur, id. ib. 5, 9 (cf. id. Germ. 7, 3: animadvertere).—Hence, `I.A.1` adversus (archaic advor-), a, um, P. a., *turned to* or *toward* a thing, *with the face* or *front toward*, *standing over against*, *opposite*, *before*, *in front of* (opp. aversus). `I.A` In gen.: solem adversum intueri, Cic. Somn. Scip. 5 : Iris... Mille trahens varios adverso sole colores, Verg. A. 4, 701; id. G. 1, 218: antipodes adversis vestigiis stant contra nostra vestigia, Cic. Ac. 2, 39 : dentes adversi acuti ( *the sharp front teeth*) morsu dividunt escas, Cic. N. D. 2, 54: quod is collis, tantum adversus in latitudinem patebat, quantum etc., Caes. B. G. 2, 8 Herz. So, hostes adversi, *who make front against one advancing* or *retreating*, id. ib. 2, 24: L. Cotta legatus in adversum os fundā vulneratur, **in front**, Caes. B. G. 5, 35; cf. Cic. Verr. 2, 5, 1; Liv. 21, 7 *fin.* al.; hence, vulnus adversum, *a wound in front* (on the contr., vulnus aversum, *a wound in the back*), Cic. Har. Resp. 19: adversis vulneribus, Aur. Vict. Vir. Illustr. 35, 4 : judicibus cicatrices adversas ostendere, Cic. de Or. 2, 28 : cicatrices populus Romanus aspiceret adverso corpore exceptas, Cic. Verr. 5, 3 : impetus hostium adversos, Auct. B. Alex. 8: Romani advorso colle evadunt, **ascend the hill in front**, Sall. J. 52 : adversa signa, Liv. 30, 8 : legiones quas Visellius et C. Silius adversis itineribus objecerant, i. e. **marches in which they went to meet the enemy**, Tac. A. 3, 42 : sed adverso fulgure ( *by a flash of lightning falling directly before him*) pavefactus est Nero, Suet. Ner. 48: armenta egit Hannibal in adversos montes, Quint. 2, 17, 19; cf. Lucr. 3, 1013; so Hor. S. 1, 1, 103; 2, 3, 205: qui timet his adversa, **the opposite of this**, id. Ep. 1, 6, 9 al. —Hence, of rivers: flumine adverso, *up the stream*, *against the stream* : in adversum flumen contendere, Lucr. 4, 423 : adverso feruntur flumine, id. 6, 720; so Verg. G. 1, 201: adverso amne, Plin. 18, 6, 7, § 33; adverso Tiberi subvehi, Aur. Vict. Vir. Illustr. 22, 3 (opp. to secundā aquā, *down stream*, *with the stream* : rate in secundam aquam labente, Liv. 21, 47, 3); and of winds, *opposed to* a vessel's course, *head winds*, *contrary winds*, consequently *unfavorable*, *adverse* : navigationes adversis ventis praecluduntur, Auct. B. Alex. 8: adversissimi navigantibus venti, Caes. B. C. 3, 107.— *Subst.* : adversum, i, *the opposite* : hic ventus a septentrionibus oriens adversum tenet Athenis proficiscentibus, *holds the opposite to those sailing from Athens*, i. e. *blows against them*, Nep. Milt. 1 (so Nipperdey; but v. Hand, Turs. I. p. 183). — *Adv.* : ex adverso, also written exadverso and exadversum, *opposite to*, *over against*, ἐκ τοῦ ἐναντίου : portus ex adverso urbi positus, Liv. 45, 10.—With *gen.* : Patrae ex adverso Aetoliae et fluminis Eveni, Plin. 4, 4, 5, § 11.—Without case: cum ex adverso starent classes, Just. 2, 14; so Suet. Caes. 39; Tib. 33.—In adversum, *to the opposite side*, *against* : et duo in adversum immissi per moenia currus, **against each other**, Prop. 3, 9, 23; so Gell. 2, 30; cf. Verg. A. 8, 237; in adversum Romani subiere, Liv. 1, 12; 7, 23.— `I.B` *In hostile opposition to*, *adverse to*, *unfavorable*, *unpropitious* (opp. secundus; frequent and class.): conqueri fortunam adversam, Pac. ap. Cic. Tusc. 2, 21, 50: hic dies pervorsus atque advorsus mihi obtigit, Plaut. Men. 5, 5, 1 : advorsus nemini, Ter. And. 1, 1, 37 : mentes improborum mihi infensae et adversae, Cic. Sull. 10 : acclamatio, id. de Or. 2, 83 : adversā avi aliquid facere, vet. poët. ap. Cic. Div. 1, 16: adversis auspiciis, Aur. Vict. Vir. Illustr. 64, 6 : adversum omen, Suet. Vit. 8 : adversissima auspicia, id. Oth. 8 : adversae res, *misfortune*, *calamity*, *adverse fortune* : ut adversas res, sic secundas immoderate ferre levitatis est, Cic. Off. 1, 26; cf.: adversi casus, Nep. Dat. 5 : adversae rerum undae, **a sea of troubles**, Hor. Ep. 1, 2, 22 : omnia secundissima nobis, adversissima illis accidisse, Caes. ap. Cic. Att. 10, 9 (the *sup.* is found also in Cæs. B. C. 3, 107): quae magistratus ille dicet, secundis auribus, quae ab nostrum quo dicentur, adversis accipietis? Liv. 6, 40 : adversus annus frugibus, id. 4, 12 : valetudo adversa, i. e. **sickness**, id. 10, 32 : adversum proelium, **an unsuccessful engagement**, id. 7, 29; cf. 8, 31: adverso rumore esse, **to be in bad repute**, **to have a bad reputation**, Tac. Ann. 14, 11 : adversa subsellia, **on which the opposition sit**, Quint. 6, 1, 39.—Sometimes met. of feeling, *contrary to*, *hated*, *hateful*, *odious* : quīs omnia regna advorsa sint, Sall. J. 83; cf. Luc. 2, 229 Bentl.— *Comp.* : neque est aliud adversius, Plin. 32, 4, 14, § 35.—* *Adv.* : adver-sē, *self-contradictorily*, Gell. 3, 16.— ad-versum, i, *subst.*, esp. in the plur. adversa, *misfortune*, *calamity*, *disaster*, *adversity*, *evil*, *mischief* : advorsa ejus per te tecta sient, Ter. Hec. 3, 3, 28 : nihil adversi, Cic. Brut. 1, 4 : si quid adversi accidisset, Nep. Alc. 8; cf. Liv. 22, 40; 35, 13: secunda felices, adversa magnos probant, Plin. Pan. 31; esp. freq. in Tac.: prospera et adversa pop. Rom., Ann. 1, 1: adversa tempestatum et fluctuum, id. Agr. 25; so id. A. 3, 24; 45; 2, 69; 4, 13 al.— *Subst.* : adversus, i, m., *an opponent*, *adversary* (rare): multosque mortalīs ea causa advorsos habeo, Sall. C. 52, 7.—In Quint. also once ad-versa, ae, f., *subst.*, *a female opponent* or *adversary* : natura noverca fuerit, si facultatem dicendi sociam scelerum, adversam innocentiae, invenit, 12, 1, 2.— `I.C` In rhet., *opposed to another of the same genus*, e. g. sapientia and stultitia: “Haec quae ex eodem genere contraria sunt, appellantur adversa, ” Cic. Top. 11. 1097#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1096#adversus3#adversus or adversum (archaic advor-) (like rursus and rursum, prorsus and prorsum, quorsus and quorsum), adv. and prep., denoting `I` *direction to* or *toward* an object (syn.: contra, in with acc., ad, erga). `I.A` *Adv.: opposite to*, *against*, *to*, or *toward* a thing, in a friendly or hostile sense: ibo advorsum, Plaut. As. 2, 2, 29 : facito, ut venias advorsum mihi, id. Men. 2, 3, 82 : obsecro te, matri ne quid tuae advorsus fuas, Liv. And. ap. Non. s. v. fuam, 111, 12 (Trag. Rel. p. 3 Rib.): quis hic est, qui advorsus it mihi? Plaut. Men. 3, 2, 22 : adversus resistere, Nep. Pelop. 1, 3 : nemo adversus ibat, Liv. 37, 13, 8 al. In Plaut. and Ter. advorsum ire, or venire, *to go to meet;* also of a slave, *to go to meet his master and bring him from a place* (hence adversitor, q. v.): solus nunc eo advorsum hero ex plurimis servis, Plaut. Most. 4, 1, 23 : ei advorsum venimus, id. ib. 4, 2, 32; Ter. Ad. 1, 1, 2 Ruhnk.— `I.B` *Prep.* with acc., *toward* or *against*, in a friendly or a hostile sense. `I.A.1` In a friendly sense. Of place, *turned to* or *toward*, *opposite to*, *before*, *facing*, *over against* : qui cotidie unguentatus adversum speculum ornetur, *before the mirror*, Scipio ap. Gell. 7, 12: adversus advocatos, Liv. 45, 7, 5 : medicus debet residere illustri loco adversus aegrum, **opposite to the patient**, Cels. 3, 6 : adversus Scyllam vergens in Italiam, Plin. 3, 8, 14, § 87 : Lerina, adversum Antipolim, id. 3, 5, 11, § 79.— *In the presence of any one*, *before* : egone ut te advorsum mentiar, mater mea? Plaut. Aul. 4, 7, 9 : idque gratum fuisse advorsum te habeo gratiam, *I am thankful that this is acceptable before* ( *to*) *thee*, Ter. And. 1, 1, 15: paululum adversus praesentem fortitudinem mollitus, *somewhat softened at such firmness* (of his wife), Tac. A. 15, 63.—Hence very often with verbs of speaking, answering, complaining, etc., *to declare* or *express one's self to any one*, *to excuse one's self* or *apologize*, and the like: te oportet hoc proloqui advorsum illam mihi, Enn. ap. Non. 232, 24 (Trag. v. 385 Vahl.): immo si audias, quae dicta dixit me advorsum tibi, **what he told me of you**, Plaut. Bacch. 4, 4, 47 : de vita ac morte domini fabulavere advorsum fratrem illius, Afran. ap. Non. 232, 25: mulier, credo, advorsum illum res suas conqueritur, Titin. ib. 232, 21 : utendum est excusatione etiam adversus eos, quos invitus offendas, Cic. Off. 2, 19, 68; Tac. A. 3, 71.— With that to which a reply is made, *to* (= ad): adversus ea consul... respondit, Liv. 4, 10, 12; 22, 40, 1; cf. Drak. ad 3, 57, 1.— In comparison, as if one thing were held *toward*, set *against*, or *before* another (v. ad, I. D. 4.); *against*, *in comparison with*, *compared to* : repente lectus adversus veterem imperatorem comparabitur, **will be compared with**, Liv. 24, 8, 8 : quid autem esse duo prospera bella Samnitium adversus tot decora populi Rom., id. 7, 32, 8.— Of demeanor toward one, *to*, *toward* : quonam modo me gererem adversus Caesarem, Cic. Fam. 11, 27, 11 : te adversus me omnia audere gratum est, i. e. **on my account**, **on my behalf**, **for my advantage**, id. ib. 9, 22, 15 : lentae adversum imperia aures, Tac. A. 1, 65.—Esp. often of friendly feeling, love, esteem, respect *toward* or *for* one (cf. Ruhnk. ad Ter. And. 4, 1, 15; Manut. ad Cic. Fam. 9, 22; Heusing. ad Cic. Off. 1, 11, 1; Hab. Syn. 49): est enim pietas justitia adversus deos, Cic. N. D. 1, 41, 116; id. Off. 3, 6, 28: adhibenda est igitur quaedam reverentia adversus homines, id. ib. 1, 28, 99 Beier: sunt quaedam officia adversus eos servanda, a quibus injuriam acceperis, id. ib. 1, 11, 33 : adversus merita ingratissimus, Vell. 2, 69, 5 : summa adversus alios aequitas erat, Liv. 3, 33, 8 : ob egregiam fidem adversus Romanos, id. 29, 8, 2; so id. 45, 8, 4 al.: beneficentiā adversus supplices utendum, Tac. A. 11, 17.— More rarely ( ε) of the general relation of an object or act to a person or thing (v. ad, I. D. 1.), *in relation*, *in respect*, or *in regard to* a thing: epistula, ut adversus magistrum morum, modestior, **as addressed to a censor of manners**, Cic. Fam. 3, 13, 8 : quasi adversus eos acquieverit sententiae, **in regard to the same**, Dig. 49, 1; 3, 1.— `I.A.2` In a hostile sense, *against* (the most usual class. signif. of this word): “Contra et adversus ita differunt, quod contra, ad locum, ut: contra basilicam; adversus, ad animi motum, ut: adversus illum facio; interdum autem promiscue accipitur, ” Charis. p. 207 P.; cf. Cort. ad Sall. J. 101, 8: advorsum legem accepisti a plurimis pecuniam, Plaut. Truc. 4, 2, 48 : advorsum te fabulare illud, **against thy interest**, **to thy disadvantage**, id. Stich. 4, 2, 11 : stultus est advorsus aetatem et capitis canitudinem, id. ap. Fest. s. v. canitudinem, p. 47: advorsum animi tui libidinem, Ter. Hec. 4, 1, 19 : adversum leges, adversum rem publicam, Cic. Verr. 2, 3, 84, § 195 : respondebat, SI PARET, ADVERSUM EDICTUM FECISSE, id. ib. 2, 3, 28, § 69: me adversus populum Romanum possem defendere, id. Phil. 1, 13 al. —In the histt., of a hostile attack, approach, etc.: gladiis districtis impetum adversus montem in cohortes faciunt, Caes. B. C. 1, 46 : adversus se non esse missos exercitus, Liv. 3, 66 : bellum adversum Xerxem moret, Aur. Vict. Caes. 24, 3 : copiis quibus usi adversus Romanum bellum, Liv. 8, 2, 5 : adversus vim atque injuriam pugnantes, id. 26, 25, 10 al. : T. Quintius adversus Gallos missus est, Eutr. 2, 2 : Athenienses adversus tantam tempestatem belli duos duces deligunt, Just. 3, 6, 12 al.—Among physicians, of preventives against sickness, *against* (v. ad, I. A. 2.): adversus profusionem in his auxilium est, Cels. 5, 26; 6, 27 al.: frigidus jam artus et cluso corpore adversum vim veneni, Tac. A. 15, 64.— Trop. : egregium adversus tempestates receptaculum, Plin. Ep. 2, 17, 4; so id. ib. 2, 15, 36.—Hence: firmus, invictus, fortis adversus aliquid (like contra), *protected against a thing*, *firm*, *fixed*, *secure* : advorsum divitias animum invictum gerebat, Sall. J. 43, 5 : invictus adversum gratiam animus, Tac. A. 15, 21 : adversus convicia malosque rumores firmus ac patiens, Suet. Tib. 28 : Adversus omnes fortis feras canis, Phaedr. 5, 10, 1; and in opp. sense: infirmus, inferior adversus aliquid, *powerless against*, *unequal to* : fama, infirmissimum adversus vivos fortes telum, Curt. 4, 14 : infirmus adversum pecuniam, Aur. Vict. Caes. 9, 6 : inferior adversus laborem, id. Epit. 40, 20.!*? `I.1.1.a` Adversus is rarely put after the word which it governs: egone ut te advorsum mentiar, Plaut. Aul. 4, 7, 9 : hunc adversus, Nep. Con. 2, 2; id. Tim. 4, 3: quos advorsum ierat, Sall. J. 101, 8.— `I.1.1.b` It sometimes suffers tmesis: Labienum ad Oceanum versus proficisci jubet, Caes. B. G. 6, 33 : animadvortit fugam ad se vorsum fieri, Sall. J. 58 : animum advortere ad se vorsum exercitum pergere, id. ib. 69 : ad Cordubam versus iter facere coepit, Auct. B. Hisp. 10 and 11; cf. *in-versus* : in Galliam vorsus castra movere, Sall. C. 56; Sulp. ap. Cic. Fam. 4, 12; Traj. ap. Plin. Ep. 10, 78; the Eng. *to-ward* : to us ward, Psa. 40, 5; and the Gr. εἰς.δε : εἰς ἅλαδε, Hom. Od. 10, 351. 1098#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1097#advesperascit#ad-vespĕrascit, āvit, 3, `I` *v. impers.* and *inch.*, *it approaches evening*, *it is getting to be evening*, *twilight is coming on* : advesperascit, Ter. And. 3, 4, 2; Vulg. Luc. 24, 29: cum jam advesperasceret, Cic. Verr. 2, 4, 65, etc.; id. Fin. 4, 28: nisi advesperāsset, Auct. B. Hisp. 24: cum advesperavisset, Plin. 7, 52, 53, § 178 : advesperascente die, Vulg. Prov. 7, 9. 1099#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1098#advigilo#ad-vĭgĭlo, āre, 1, v. n., `I` *to watch by* or *at*, *to keep guard over*, *to be watch ful*, *vigilant for;* constr. with *ad* or dat., Rudd. II. p. 136 `I` Lit. : ad custodiam ignis, Cic. Leg. 2, 12 : parvo nepoti, Tib. 2, 5, 93 : vallo, Claud. Eutr. 2, 419.— `II` Fig., *to bestow care* or *attention upon a thing*, *to watch*, *to watch for.* *Absol.* : exquire, heus tu, advigila, Plaut. Pers. 4, 4, 63 : tanto magis te advigilare aequomst, Ter. Phorm. 1, 4, 26 : si advigilaveris, id. And. 4, 1, 19.— With *pro* : si advigilamus pro rei dignitate, Q. Cic. Petr. Cons. *fin.* — With *dat.* : stupris, Claud. L. Stil. 2, 140 : sibi, Manil. 1, 81. 1100#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1099#advivo#ad-vīvo, ĕre, v. n. `I` *To live with one;* joined with cum by pleonasm: CONIVGI DVLCISSIMO CVM QVO ADVIXIT SINE QVERELA PER ANNOS XX., Inscr. Grut. 1145, 8; 1115, 8 (Orell. 3094).— `II` *To live*, with the access. idea of continuance, *to live on*, *to continue living* : dum adviveret, Vulg. Josh. 4, 14 : donec advivet, Dig. 34, 3, 28 : quamdiu advixerit, ib. 3, 4, 4; 30. 1101#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1100#advocamentum#advocamentum, i, n., = advocatio: `I` veniam advocamenti peto, Plin. Ep. 5, 8, 11, where the better read. is *advocandi*, Keil. 1102#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1101#advocatio#advŏcātĭo, ōnis, f. advoco, `I` *a calling to* or *summoning* (in the class. per. only as t. t. in judicial lang.). `I` Lit., abstr., *legal assistance*, *judicial aid* (v. advoco and advocatus): tu in re militari multo es cautior quam in advocationibus, Cic. Fam. 7, 10.— `II` Transf. `I.A` Concr., *legal assistance*, *the whole body of assistants*, *counsel* (= *the bar*): haec advocatio, Cic. Sest. 56 : so id. Quint. 14; id. Rosc. Com. 5; id. Caecin. 15; id. Sull. 29; Cic. Verr. 2, 1, 49; id. Dom. 21; Liv. 3, 47 al.— `I.B` *The time allowed for procuring legal assistance* : ut binas advocationes postulent, Cic. Fam. 7, 11 Manut.; Quint. Decl. 280.—Hence, `I.C` *Any kind of delay* or *adjournment* (freq. in Seneca): ratio advocationem sibi petit, ira festinat, Sen. de Ira, 1, 16; so id. Cons. ad Marc. 10; id. Q. N. 7, 10.— `I.D` *Consolation*, Tert. Patient. 11; v. advoco, II. C. 1103#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1102#advocator#advŏcātor, ōris, m. id. : qui advocat, `I` *an advocate* (eccl. Lat.): Deus divitum aspernator, mendicorum advocator, Tert contr. Marc. 4, 15. 1104#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1103#advocatus1#advŏcātus. a. um. Part. of advoco 1105#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1104#advocatus2#advŏcātus, i, m., `I` *a legal assistant*, *counsellor*, etc., v. advoco *fin.* 1106#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1105#advoco#ad-vŏco, āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to call* or *summon one to* a place, esp. for counsel, aid, etc.; constr. *absol.*, with *ad*, *in*, or dat. `I` In gen. `I.A` Lit. : ego Tiresiam advocabo et consulam quid faciendum censeat, Plaut. Am. 5, 1, 76 : contionem, Cic. Verr. 2, 3, 80 : aliquem ad obsignandum, id. Att. 12, 18; so Liv. 1, 39: viros primarios in consilium, Cic. Verr. 2, 3, 7, § 18; so Liv. 42, 33: ego vos, quo pauca monerem, advocavi, Sall. C. 60 : eo (i. e. in aedem Concordiae) senatum advocat, id. ib. 47 : (Deus) advocabit caelum desursum, Vulg. Psa. 49, 4 : advocari gaudiis, **to be invited**, Hor. C. 4, 11, 13 : aegro, Ov. R. Am. 110 : causis, Quint. 11, 1, 38.— `I.B` Trop. : animum ad se ipsum advocamus, **we turn the mind upon itself**, **call the thoughts home**, Cic. Tusc. 1, 31 : non desiderat fortitudo advocatam iracundiam, id. ib. 4, 23; so id. Ac. 2, 27; id. Tusc. 5, 38. — `II` Esp. `I.A` In judicial lang., t. t., *to avail one's self of* some one in a cause, *as aid*, *assistant*, *witness*, *counsellor*, etc., *to call in* : aliquem alicui, Plaut. Cas. 3, 3, 6; so id. Bacch. 2, 3, 28; id. Ps. 4, 7, 59: aliquot mihi Amicos advocabo, Ter. Phorm. 2, 1, 83 : viros bonos complures advocat, Cic. Quint. 21 : in his, quos tibi advocasti, id. ib. 2 al.—Also used of the friend of the plaintiff or defendant, who calls in his friends to aid in the suit: Oppianicus in judicio Scamandri aderat, frequens advocabat, Cic. Clu. 19.—Hence, transf. to other things, *to call to one's aid*, *to call to for help*, *to summon* : desuper Alcides telis premit omniaque arma Advocat, Verg. A. 8, 249 : secretas artes, Ov. M. 7, 138 : ad conamina noctem, Sil. 9, 82; Sen. Troad. 613: aliquid in tutelam securitatis suae, Vell. 2, 108 : vires suas, Sen. Ben. 6, 2.— `I.B` *To get a respite*, *to delay*, Plin. Ep. 5, 8; v. advocatio, II. C. — `I.C` *To give consolation*, *to console* (in imitation of the Gr. παρακαλεῖν), Tert. adv. Marc. 14.!*? In the phrase ADVOCAPIT CONCTOS, in the song of the Fratres Arvales, Grotef. (Gr. II. 290) explains advocapit as an old *imperat.*, instead of advocabite.Hence, advŏcātus, i, m. `I.A` In the class. per., in judicial lang., *one who is called by one of the parties in a suit to aid as a witness* or *counsel*, *a legal assistant*, *counsellor* (diff. from patronus or orator, who spoke for a client engaged in a suit; from cognitor, who appeared in the name of such parties as had themselves been at first in court; and from procurator, who appeared for such as were absent, Ascon. ad Cic. Div. in Caecil. 4; Ruhnk. ad Ter. Eun. 2, 3, 48; Heind. ad Hor. S. 2, 5, 38; v. Smith's Dict. Antiq.): quaeso, ut advocatus mihi adsis neve abeas, Plaut. Am. 4, 3, 3; so id. Men. 5, 2, 47; id. Mil. 5, 26; id. Poen. 3, 1, 23; 6, 11; id. Trin. 5, 2, 37 al.: adversusne illum causam dicerem, cui veneram advocatus? Ter. Ad. 4, 5, 43; so id. Eun. 2, 3, 49; 4, 6, 26; id. Ad. 4, 5, 11: quis eum umquam non modo in patroni, sed in laudatoris aut advocati loco viderat, Cic. Clu. 40; id. Phil. 1, 7: venire advocatum alicui in rem praesentem, id. Off. 1, 10, etc.; Liv. 42, 33, 1.— `I.B` In the post-Aug. per., for patronus, orator, etc., who conducted a process for any one, *an advocate*, *attorney*, etc., Quint. 12, 1, 13; cf. id. 12, 1, 25; 5, 6 *fin.*; 9, 3, 22; Plin. Ep. 7, 22; Tac. A. 11, 5, 6; Suet. Claud. 15 and 33.— `I.C` Esp., in eccl. Lat., of Christ as our *intercessor*, *advocate* : advocatum habemus apud Patrem, Jesum Christum, Vulg. 1 Joan. 2, 1.— `I.D` Transf., in gen., *an assistant*, *helper*, *friend* : se in fugam conferunt unā amici advocatique ejus, Cic. Caecin. 8, 22. 1107#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1106#advolatus#advŏlātus, ūs, m. advolo, `I` *a flying to* : tristi advolatu, Poët. ap. Cic. Tusc. 2, 10, 24, as a transl. from the Gr. of Aeschyl. Prometh. Solut. 1108#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1107#advolitans#advŏlĭtans, antis, Part. [ad-volito], `I` *flying often to*, *fluttering about* : papilio luminibus advolitans, * Plin. 11, 19, 21, § 65: advolitans noctua, * Prud. adv. Symm. 2. 1109#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1108#advolo#ad-vŏlo, āvi, ātum, 1, v. n., `I` *to fly to* or *toward;* constr. with *ad*, *in*, dat., or acc., Rudd. II. p. 136. `I` Lit., of birds: avis advolans ad eas avīs, Cic. N. D. 2, 49 : in agrum Volaterranum palumbium vise mari advolat, Plin. 10, 29, 41, § 78 al. : papilio luminibus lucernarum advolans, id. 28, 10, 45, § 162.— `II` Metaph., of other things, *to fly to*, *run to*, *come to* (class.): vox mihi advolavit ad aurīs, Plaut. Am. 1, 1, 69; so id. Rud. 2, 3, 3; id. Merc. 5, 2, 23: imago ad nos, * Lucr. 4, 316: ad urbem, Cic. Sest. 4 *fin.* : in Formianum, id. Att. 2, 13 : Larino Romam, id. Clu. 6 : ejus (Britanniae) εἴδωλον mihi advolabit ad pectus, id. Fam. 15, 16: hostes ex omnibus partibus ad pabulatores, Caes. B. G. 5, 17 : classem advolaturam esse, id. B. C. 2, 43 : in auxilium, Suet. Galb. 20 : fama advolat Aeneae, Verg. A. 10, 511; Manil. ap. Prisc. 760 P.—With *acc.* : rostra Cato advolat, Cic. Att. 1, 14 *med.*; Val. Fl. 4, 300. 1110#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1109#advolvo#ad-volvo, vi, vŏlūtum, 3, v. a., `I` *to roll to* or *toward.* `I` In gen.: robora focis, Verg. G. 3, 377; so id. A. 6, 182: advolvi (for advolvere se) ad ignem, Plin. 11, 37, 70, § 185 : advolvit saxum magnum ad ostium, Vulg. Matt. 27, 60; Marc. 15, 46.— `II` Esp., of suppliants, *to throw one's self at* the feet of any one, *to fall at. fall prostrate before* : genibus ejus advolutus est, Vell. 2, 80 : omnium genibus se advolvens, Liv. 8, 37 *fin.* : advolvi genibus, id. 28, 34 : tuis advolvimur aris, Prop. 4, 16, 1.—With *acc.* : genua patrum advolvuntur, Sall. Fragm. ap. Serv. ad Verg. A. 1, 311: cum Tiberii genua advolveretur, Tac. A. 1, 13; cf. id. ib. 6, 49; 15, 71.— Trop. : magnusque advolvitur astris clamor, *rolls*, i. e. *rises* or *ascends*, Stat. Th. 5, 143. 1111#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1110#advorsum#advorsum, advorsus, advorto, etc., v. adversum, adversus, etc. 1112#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1111#advosem#advosem : “adversarium, hostem, dixere veteres, ” Fest. p. 25 Müll. 1113#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1112#adynamon#ădŭnămon vīnum = ἀδύνατος οἶνος, `I` *weakened wine* (half wine and half water): ex ipso vino quod vocant adynamon, Plin. 14, 16, 19, § 100. 1114#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1113#adytum#ădŭtum, i, n., = ἄδυτον (not to be entered), `I` *the innermost part of a temple*, *the sanctuary*, *which none but priests could enter*, *and from which oracles were delivered.* `I` Lit. : in occultis ac remotis templi, quae Graeci ἄδυτα appellant, Caes. B. C. 3, 105: aeternumque adytis effert penetralibus ignem, Verg. A. 2, 297 : isque adytis haec tristia dicta reportat, id. ib. 2, 115; 6, 98; Hor. C. 1, 16, 5.—In gen., *a secret place*, *chamber;* of the dead, *a grave*, *tomb*, in Verg. A. 5, 84, and Juv. 13, 205: descriptionem cubiculorum in adytis, *chambers in secret places*, i. e. *inner chambers*, Vulg. 1 Par. 28, 11.— `II` Fig.: ex adyto tamquam cordis responsa dedere, *the inmost recesses*, * Lucr. 1, 737.!*? In Attius also *masc.* adŭtus, ūs: adytus augura, in Non. 488, 4 (Trag. Rel. p. 217 Rib.). 1115#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1114#adzelor#adzēlor, āri, v. dep., `I` *to be zealous against one*, *to be angry with*, Vulg. 4 Esdr. 16, 49. 1116#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1115#ae#ae, see the letter A. 1117#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1116#Aea#Aea, ae, f., = Αἶα (land). In the fable of the Argonauts, `I` *a peninsula in Colchis*, *round which the Phasis flowed*, Val. Fl. 1, 742, and 5, 426. 1118#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1117#Aeacideius#Aeăcĭdēĭus, a, um, adj., `I` *pertaining to the Æacidœ* (the posterity of Æacus): regna, i. e. **Ægina**, Ov. M. 7, 472. 1119#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1118#Aeacides#Aeăcĭdēs, ae, = Αἰακίδης, `I` *patr. m.* ( voc. Aeacidā, Enn. ap. Cic. Div. 2, 56; Ov. H. 3, 87; Aeacidē, id. ib. 8, 7; *gen. plur.* Aeacidūm, Sil. 15, 392), *a male descendant of Æacus*, *an Æacide.* `I` In gen.: stolidum genus Aeacidarum, Enn. ap. Cic. Div. 2, 56; Ov. M. 8, 3; Sil. 15, 292; Just. 12, 15.— `II` Esp., *his son Phocus*, Ov. M. 7, 668.— *His sons Telamon and Peleus*, Ov. M. 8, 4.— *His son Peleus alone*, Ov. M. 12, 365.— *His grandson Achilles*, Verg. A. 1, 99; Ov. M. 12, 82; 96; 365.— *His great-grandson Pyrrhus*, *son of Achilles*, Verg. A. 3, 296.— *His later descendants*, *Pyrrhus*, *king of Epirus*, Enn. ap. Cic. Div. 2, 56: Aeacidarum genus, Cic. Off. 1, 12; and *Perseus*, *king of Macedon*, *conquered by Æmilius Paulus*, Verg. A. 6, 839; Sil. 1, 627. 1120#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1119#Aeacidinus#Aeăcĭdīnus, a, um, adj., `I` *pertaining to the Æacide* ( *Achilles*): Aeacidinis minis animisque expletus, Plaut. As. 2, 3, 25. 1121#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1120#Aeacius#Aeăcĭus, a, um, adj., `I` *Æacian* : flos, *the hyacinth* (as springing from the blood of Ajax, grandson of *Æacus*), Col. 10, 175. 1122#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1121#Aeacus#Aeăcus, i, m., = Αἰακός (Gr. acc. Aeacon, Ov. M. 9, 434), acc. to the fable, `I` *son of Jupiter by Europa*, *king of Ægina*, *father of Peleus and Telamon*, *grandfather of Achilles and Ajax; on account of his just government made judge in the lower regions*, *with Minos and Rhadamanthus* : quam pæne judicantem vidimus Aeacum! Hor. C. 2, 13, 22; cf. Ov. M. 3, 25. 1123#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1122#Aeaea#Aeaea, ae, f., = Αἰαίη, acc. to fable, `I` *the island in the Tyrrhene Sea where the Circe of Homer had her abode*, *and where*, acc. to Plin. 3, 5, 9, § 58, *the later Circeii was situated*, now called *Monte Circello.* Acc. to Mela, 2, 7 *med.*, it was the abode of Calypso. 1124#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1123#Aeaeus#Aeaeus, a, um, adj., = Αἰαῖος. `I` *Belonging to Æa*, *in Colchis*, *Colchian* : Circe, since Circe is said to have been earlier in Colchis, Verg. A. 3, 386; Ov. M. 4, 205.— Hence, `I.B` Transf., *belonging to Circe* : artes, **magic arts**, **such as Circe practised**, Ov. Am. 2, 15, 10 : carmina, **magic words**, **charms**, **spells**, id. ib. 1, 8, 5.— `II` Aeaea puella, *Calypso*, because she had her residence in Aeaea, Prop. 4, 11, 31. 1125#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1124#Aeas#Aeas, antis, m., `I` *a river of Epirus*, Mela, 2, 3, 13; Plin. 3, 23, 26, § 145; Ov. M. 1, 580; Luc. 6, 361. 1126#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1125#Aebura#Aebūra, ae, f., `I` *a city of Hispania Tarraconensis*, now *Cuerva*, Liv. 40, 30, 3. 1127#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1126#Aebutius#Aebūtĭus, a, `I` *name of a Roman gens*, Cic. Att. 16, 2, 5; id. Caecin. 1; id. Fl. 37, 93 al.—Hence: Aebūtĭa lex, so called from its author, the tribune Aebutius; enacted A.U.C. 520, Cic. Agr. 2, 8; Gell. 16, 10, 8. 1128#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1127#Aecae#Aecae, ārum, f., `I` *a city of Apulia*, *southeast of Luceria*, now *Troja*, Liv. 24, 20, 5.—Hence, Aecani, orum, m., *the inhabitants of Æcae*, Plin. 3, 11, 16, § 105. 1129#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1128#Aeculanum#Aecŭlānum or Aeclānum, i, n., `I` *a city of the Hirpini in Samnium*, now *Le Grotte*, Cic. Att. 7, 3, 1; id. ib. 16, 2, 4; Inscr. Orell. 5019.—Hence: Aecŭlāni, ōrum, m., *the inhabitants of Æc.*, Plin. 3, 11, 16, § 105; Inscr. Grut. 444, 5; and: Aecŭlā-nenses or Aeclānenses, ium, the same as Aecŭlāni, Inscr. Orell. 838, 862; 3108 al. 1130#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1129#aedepol#aedepol, = edepol, v. Pollux. 1131#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1130#aedes#aedēs and aedis (the form `I` *aedes* is found in Liv. 2, 21, 7; 2, 8, 14; 2, 9, 43 al., and now and then in other writers, but *aedis* is more common, as in Cic. Verr. 4, 55, § 121; id. Par. 4, 2, 31; Vitr. 4, 7, 1; Varr. 5, 32, 156 al.; Liv. 1, 33, 9 al.; Plin. 36, 6, 8, § 50), is, f., *a building for habitation.* [Aedis domicilium in edito positum simplex atque unius aditus. Sive ideo aedis dicitur, quod in ea aevum degatur, quod Graece αἰών vocatur, Fest. p. 13 Müll. Curtius refers this word to αἴθω, aestus, as meaning originally, *fire-place*, *hearth;* others, with probability, compare ἕδος, ἕδρα, and sēdes.] `I` *Sing.*, *a dwelling of the gods*, *a sanctuary*, *a temple* (prop., a simple edifice, without division into smaller apartments, while templum is a large and splendid structure, consecrated by the augurs, and belonging to one or more deities; cf. Manut. ad Cic. Fam. 4, 7; but after the Aug. period aedes was used for templum; cf. Suet. Caes. 78 with id. ib. 84): haec aedis, Varr. ap. Non. 494, 7: senatum in aedem Jovis Statoris vocavi, Cic. Cat. 2, 6 : aedis Martis, Nep. Fragm. ap. Prisc. p. 792 P.: aedes Mercurii dedicata est, Liv. 2, 21 : hic aedem ex marmore molitus est, Vell. 1, 11, 5 : inter altare et aedem, Vulg. Luc. 11, 51 : aedem Concordiae, Plin. 33, 1, 6, § 19 : aedes Veneris genitricis, Suet. Caes. 78; v. above; id. ib. 10: aedem Baal, Vulg. 4 Reg. 10, 27; ib. Act. 19, 24 al.: haec ego ludo, quae nec in aede sonent, i. e. *in the temple of the Muses*, or *of the Palatine Apollo*, *where poems were publicly recited*, Hor. S. 1, 10, 38; cf.: quanto molimine circumspectemus vacuam Romanis vatibus aedem, id. Ep. 2, 2, 94.— *Plur.* in this sense generally in connection with sacrae, divinae, deorum, and only when several temples are spoken of: aedes sacrae, Cic. Dom. 49; cf. Suet. Aug. 30, 100: Capitolii fastigium et ceterarum aedium, Cic. de Or. 3, 46; cf. Liv. 38, 41: Deorum aedes, Suet. Cat. 21; cf. id. Ner. 38; id. Claud. 21 al.— `II` *A dwelling for men*, *a house*, *habitation*, *obode* (syn. domus; usu. only in the plur., as a collection of several apartments; but in the earliest period the sing. also may have had this signif., though but few certain examples of it have been preserved in the written language; cf. Plaut. As. 1, 3, 67: hic noster quaestus aucupii simillimust... aedis nobis areast, auceps sum ego): aedes probae et pulchre aedificatae, Plaut. Merc. 5, 2, 60; id. Most. 1, 2, 18: ultimae, Ter. Heaut. 5, 1, 29 : apud istum in aedibus, Cic. Verr. 2, 1, 19, § 50, and soon after: in mediis aedibus; cf. Verg. A. 2, 512: liberae, **a house that is rent-free**, Liv. 30, 17 : privatae, Suet. Ner. 44 al. —Hence sometimes used for a part of the domus, *a room*, *an apartment*, *chamber* : insectatur omnes domi per aedīs, Plaut. Cas. 3, 5, 31; Verg. G. 2, 462; cf. id. A. 2, 487 (v. also Gell. 4, 14; Curt. 8, 6; Hor. C. 1, 30, 4).—In Plaut., by comic license, aedes for familia: credo hercle has sustollat aedīs totas atque hunc in crucem, Mil. 2, 3, 39: ut ego suffringam his talos totis aedibus, *to break the legs of this whole house* (i. e. family), Truc. 2, 8, 7: ab aedibus, denoting office (cf. ab), *a castellan* : CVM AB AEDIBVS ESSEM, Inscr. Grut. 697, 1.— * `I.B` Met., *the cells* (or hive) *of bees* : clausis cunctantur in aedibus, Verg. G. 4, 258.— * `I.C` Trop. : fac, sis, vacivas aedīs aurium, mea ut migrare dicta possint, **the chambers of your ears**, Plaut. Ps. 1, 5, 54.— * `I.D` Aedes aurata, *a gilded funeral structure*, *on which the dead body of Cœsar was laid*, *a catafalque*, Suet. Caes. 84. 1132#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1131#aedicula#aedĭcŭla, ae, f. dim. aedes, `I` *a small building intended for a dwelling.* `I` For gods, *a chapel*, *a small temple* : cum aram et aediculam et pulvinar dedicāsset, Cic. Dom. 53 : Victoriae, Liv. 35, 9; 35, 41: aediculam in ea (domo) deo separavit, Vulg. Judic. 17, 5; also *a niche* or *shrine for the image of a god* : in aedicula erant Lares argentei positi, Petr Sat. 29 *fin.* : aediculam aeream fecit, Plin. 33, 1, 6, § 19; 36, 13, 19, § 87.—Hence on tombstones, *the recess in which the urn was placed*, Inscr. Fabrett. c. 1, 68.— `II` For men, *a small house* or *habitation* (mostly in plur.; cf. aedes, II.), Ter. Phorm. 4, 3, 58; Cic. Par. 6, 3; Vulg. 4 Reg. 23, 7.— *Sing.* in Plaut., *a small room*, *a closet* : in aediculam seorsum concludi volo, Ep id. 3, 3, 19 sq. 1133#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1132#aedifacio#aedĭfacĭo, ere, 3, v. a., = aedifico: `I` Labeo, Dig. 19, 260 Torrentinus, where others read *aedificare.* 1134#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1133#aedifex#aedĭfex, fĭcis, m., = aedificator, Tert. Idol. 12. 1135#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1134#aedificatio#aedĭfĭcātĭo, ōnis, f. aedifico. `I` Abstr., *the act of building*, *a building* or *constructing.* *Absol.* : si ad horum luxuriam dirigas aedificationem, Varr. R. R. 1, 13 : immensa et intolerabilis, Cic. Pis. 21; so id. Q. Fr. 2, 2; Vulg. 2 Para. 16, 6.— With *gen.* : urbium, Vulg. Judith, 5, 10.— `II` Concr., *a building*, *a structure*, *edifice*, Cato ap. Gell. 13, 23: domum tuam et aedificationem omnem perspexi, Cic. Fam. 5, 6 : aedificationes templi, Vulg. Matt. 24, 1.— `III` Fig., *building up*, *instructing*, *edification.* *Absol.* : loquitur ad aedificationem, Vulg. 1 Cor. 14, 3; 14, 26.— With *gen.* : ad aedificationem Ecclesiae, Vulg. 1 Cor. 14, 12; ib. Eph. 4, 12. 1136#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1135#aedificatiuncula#aedĭfĭcātĭuncŭla, ae, f. dim. aedificatio, `I` *a little building* : ecquid de illa aedificatiuncula mandavisses, Cic. Q. Fr. 3, 1, 2, § 5. 1137#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1136#aedificator#aedĭfĭcātor, ōris, m. aedifico. `I` *A builder* : vocaberis aedificator saepium, Vulg. Isa. 58, 12; in the class. period only trop., = δημιουργός : mundi, **the maker**, **architect**, Cic. Univ. 2 : aedificatores mundi, id. N. D. 1, 9.— `II` From the Aug. period adj. (cf. Br. Nep. Ages. 4, 2) with the access. idea of inclination or passion, *that is fond of building* : nemo illo minus fuit emax, minus aedificator, Nep. Att. 13; Juv. 14, 86; Col. 1, 4, 8; Flor. 1, 8, 4. 1138#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1137#aedificatorius#aedĭfĭcātōrĭus, a, um, adj. id., `I` *pertaining to building.* `I` Lit. : aedificatoria somnia, Tert. Anim. 47.—Hence, *subst.* : aedĭfĭcātōrĭa, ae, f., = architectura, Boëth. Aristot. Top. 3, 1, p. 680.— `II` Fig.: verbum aedificatorium mortis, i. e. **that was the cause of death**, Tert. Carn. Christ. 17. 1139#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1138#aedificialis#aedĭfĭcĭālis, e, adj., `I` *pertaining to* *a building* [aedes]: Priamus ad aram Jovis aedificialis confugit (so called because he was worshipped in the building; cf. Fest. s. v. Herceus, p. 101 Müll.), Dict. Cret. 5, 12. 1140#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1139#aedificium#aedĭfĭcĭum, i, n. aedifico, `I` *a building of any kind*, *an edifice*, *structure*, even though not suitable for a dwelling (while aedes designates only a structure for habitation).—Hence: aedes aedificiaque, Liv. 38, 38; Cic. Q. Fr. 3, 9 *fin.* : exstruere aedificium in alieno, id. Mil. 27 : omnibus vicis aedificiisque incensis, Caes. B. G. 3, 29; Nep. Att. 13, 2; Sall. J. 23; Liv. 5, 41: aedificiorum prolapsiones, Suet. Aug. 30; cf. id. Oth. 8: regis, Vulg. 3 Reg. 9, 1 : paries aedificii, ib. Ezech. 41, 12.—In late Lat., = aedificatio: aedificium domūs Domini, Vulg. 3 Reg. 9, 1 : murorum, ib. 1 Macc. 16, 23. 1141#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1140#aedifico#aedĭfĭco, āvi, ātum, 1, v. a. aedesfacio, lit. `I` *to erect a building*, *to build;* and in gen., *to build*, *raise*, *erect*, or *establish any thing.* `I` Lit. : aedificare cum sit proprie aedem facere, ponitur tamen καταχρηστικῶς in omni genere constructionis, Fest. p. 13 Müll.; hence in the first signif. for the most part *Absol.* : aedificare diu cogitare oportet, Cato, R. R. 3, 1 : ecce aedificat, Plaut. Mil. 2, 2, 56 : ad quem (usum) accommodanda est aedificandi descriptio, Cic. Off. 1, 39, 138; id. ib. 2, 23, 83: tribus locis aedifico, reliqua reconcinno, id. Q. Fr. 2, 6 : lautius, id Leg. 2, 1, 3: belle, id. Att. 9, 13 al. : accuratius ad frigora atque aestus vitandos, Caes. B. G. 6, 22 : diruit, aedificat, mutat quadrata rotundis, Hor. Ep. 1, 1, 100; so id. S. 2, 3, 308.— With *object* : domum, Cic. Q. Fr. 2, 4; so Vulg. Exod. 1, 21: casas, Hor. S. 2, 3, 247.— `II` In gen., *to build*, *construct*, etc.: navim, Plaut. Mer. prol. 87 piscinas, Varr. R. R. 3, 17, 5: navem, Cic. Verr. 2, 5, 18 : urbem, id. ib. 2, 4, 53; so Vulg. Exod. 1, 11: oppida, ib. 2 Para. 26, 6: turrim, ib. Matt. 21, 3 : murum, ib. 2 Para. 33, 14: porticum, Cic. Dom. 43 : hortos, id. Att. 9, 13 : equum, Verg. A. 2, 16 : mundum, Cic. Tusc. 1, 25 : tot adhuc compagibus altum aedificat caput, i.e. **makes it**, **by bands and hair ornaments**, **a high tower**, Juv. 6, 501.— `III` Fig., *to build up*, *establish* : rem publicam, Cic. Fam. 9, 2.—And (eccl.) in a religious sense, *to build up*, *instruct*, *edify.* *Absol.* : caritas aedificat, Vulg. 1 Cor. 8, 1 : non omnia aedificant, ib. ib. 16, 23.— With *object* : semetipsum, Vulg. 1 Cor. 14, 4 : alterutrum, ib. 1 Thess. 5, 11. 1142#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1141#aedilatus#aedīlātus, ūs, m., = aedilitas [aedilis], Fest. p. 13 Müll. 1143#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1142#aedilicius#aedīlīcĭus (not aedīlīt-), a um, adj. id., `I` *pertaining* or *belonging to an œdile* : munus, Cic. Off. 2, 16 : repulsa, i. e. in aedilitate petenda, id. Planc. 21 : scriba, **of an œdile**, id. Clu. 45 : largitio, Liv. 25, 2; cf. Cic. Off. 2, 16: vectigal aediliciorum, sc. munerum, **paid to the œdiles to defray the expense of public exhibitions**, id. Q. Fr. 1, 1, 9.— aedīlīcĭus, i, m. (sc. vir), *one who had been an œdile* (as consularis, who had been consul), *an exœdile*, Varr. R. R. 1, 7, 10: aedilicius est mortuus, Cic. Brut. 28; so id. Vatin. 7: edictum, *an ordinance of the œdile on entering upon his office* (v. edictum), Dig. 21, 1: aediliciae edictiones, Plaut. Capt. 4, 2, 43. 1144#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1143#aedilis#aedīlis, is, m. ( abl. aedili, Tac. A. 12, 64; Serv. ad Verg. A. 7, 4; Dig. 18, 6, 13; `I` but aedile is more usual, Charis. p. 96 P.; Varr. 1, 22; Cic. Sest. 44, 95; Liv. 3, 31; Plin. 7, 48, 49, § 158; Inscr. Orell. 3787, 8; cf. Schne id. Gr. II. p. 221; Koffm. s. v.) [aedes], *an œdile*, *a magistrate in Rome who had the superintendence of public buildings and works*, *such as temples*, *theatres*, *baths*, *aqueducts*, *sewers*, *highways*, *etc.;* also *of private buildings*, *of markets*, *provisions*, *taverns*, *of weights and measures* (to see that they were legal), *of the expense of funerals*, *and other similar functions of police.* The class. passages applying here are: Plaut. Rud. 2, 3, 42; Varr. L. L. 5, § 81 Müll.; Cic. Leg. 3, 3; Cic. Verr. 2, 5, 14; id. Phil. 9, 7; Liv. 10, 23; Tac. A. 2, 85; Juv. 3, 162; 10, 101; Fest. s. h. v. p. 12; cf. Manut. ad Cic. Fam. 8, 3 and 6.—Further, the aediles, esp. the curule ædiles (two in number), were expected to exhibit public spectacles; and they often lavished the most exorbitant expenses upon them, in order to prepare their way toward higher offices, Cic. Off. 2, 16; Liv. 24, 33; 27, 6. They inspected the plays before exhibition in the theatres, and rewarded or punished the actors according to their deserts, Plaut. Trin. 4, 2, 148; id. Cist. ep. 3; for this purpose they were required by oath to decide impartially, Plaut. Am. prol. 72.—It was the special duty of the aediles plebeii (of whom also there were two) to preserve the decrees of the Senate and people in the temple of Ceres, and in a later age in the public treasury, Liv. 3, 55. The office of the aediles curules (so called from the *sella curulis*, the seat on which they sat for judgment (v. curulis), while the aediles plebeii sat only on benches, subsellia) was created A.U.C. 387, for the purpose of holding public exhibitions, Liv. 6, 42, first from the patricians, but as early as the following year from the plebeians also, Liv. 7, 1.— Julius Cæsar created also the office of the two aediles Cereales, who had the superintendence of the public granaries and other provisions, Suet. Caes. 41.—The free towns also had ædiles, who were often their only magistrates, Cic. Fam. 13, 11; Juv. 3, 179; 10, 102; Pers. 1, 130; v. further in Smith's Dict. Antiq. and Niebuhr's Rom. Hist. 1, 689 and 690.!*? Plaut. uses the word once adject.: aediles ludi, *œdilic sports*, Poen. 5, 2, 52. 1145#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1144#aedilitas#aedīlĭtas, ātis, f. aedilis, `I` *the office of an œdile*, *œdileship* : aedilitatem gerere, Plaut. Stich. 2, 2, 29 : petere, Cic. Quint. 25 : aedilitate fungi, id. Off. 2, 16 : munus aedilitatis, Cic. Verr. 3, 12, 36 : praetermissio aedilitatis, id. Off. 2, 17 : curulis aedilitas, id. Har. Resp. 13, 27 : inire, Suet. Caes. 9; id. Vesp. 2; id. Claud. 38 al.— *Plur.* : splendor aedilitatum, Cic. Off. 2, 16, 57. 1146#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1145#aedilitius#aedīlītĭus, a, um, v. aedilicius. 1147#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1146#aedis#aedis, v. aedes. 1148#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1147#aeditimor#aedĭtĭmor or aedĭtŭmor an earlier form for aedituor, āri, v. dep., `I` *to keep* or *take care of a temple* : aeditumor in templo tuo, Pompon. ap. Gell. 12, 10. Nonius quotes the same passage, 75, 15, but reads *aedituor.* 1149#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1148#aeditimus#aedĭtĭmus ( aedĭtŭ-) (an earlier form for aedituus, and first used in the time of Varro; v. the first quotation), i, m., `I` *one who keeps* or *takes care of a temple*, *the keeper* or *overseer of a temple*, ἱεροφύλαξ : in aedem Telluris veneram, rogatus ab aeditumo, ut dicere didicimus a patribus nostris, ut corrigimur a recentibus urbanis: ab aedituo, Varr. R. R. 1, 2 : Aeditimus... Pro eo a plerisque nunc *aedituus* dicitur, Gell. 12, 10; Varr. R. R. 1, 69; id. L. L. 6, 2: *liminium* productionem esse verbi (Servius) volt, ut in finitumo, legitumo, aeditumo, Cic. Top. 8, 36. 1150#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1149#aeditua#aedĭtŭa, ae, f. aedituus, `I` *a female overseer of a temple*, Inscr. Orell. 2444.— Trop. : cum omnes templum simus Dei, ejus templi aeditua et antistes pudicitia est, Tert. Cult. Fem. 1. 1151#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1150#aeditualis#aedĭtŭālis, e, adj. id., `I` *pertaining to a temple-keeper*, Tert. Pudic. 16. 1152#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1151#aedituens#aedĭtŭens, entis, m., = aedituus, `I` *a keeper of a temple*, Lucr. 6, 1275, referred to by Gell. 12, 10 *fin.* 1153#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1152#aedituus#aedĭtŭus, i, m. aedes-tueor; quasi a *tuendis aedibus* appellatus, Gell. 12, 10, `I` *a keeper of a temple*, *a sacristan*, ἱεροφύλαξ (first used in polite language in the time of Varro for aeditumus; v. the word and the passage cited from Varr.). `I` Lit., Plaut. Curc. 1, 3, 48: aeditui custodesque mature sentiunt, etc., * Cic. Verr. 2, 4, 44; Suet. Dom. 1 al. It belonged also to the office of the aeditui to conduct strangers through the temple, and point out its curiosities, hence Horace says: quales aedituos habeat virtus, *what panegyrists*, Ep. 2, 1, 230.— `II` In gen., *priests*, *ministers* (eccl.): erunt in sanctuario meo aeditui, Vulg. Ezech. 44, 1; ib. Ose. 10, 5. 1154#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1153#aedon#ăēdon ( trisyl.), ŏnis, f., = ἀηδών, `I` *the nightingale* : tristis aëdon, Sen. Agam. 670; so Petr. Sat. 131; Calp. Ecl. 6, 8. 1155#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1154#aedonius#ăēdŏnĭus, a, um, adj. (pentasyl.) [aëdon], `I` *pertaining to the nightingale* : vox, Auct. Pan. ad Pison. 257; Lact. Phoenic. 47. 1156#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1155#Aedui#Aedŭi ( Haed-), ōrum, m., `I` *a tribe in Gallia Celtica friendly to the Romans*, now *Departements de la Cōte d'Or*, *de la Nievre*, *de Saōne et Loire*, *et du Rhōne*, Caes. B. G. 1, 10, 11, 23, etc.; Cic. Att. 1, 19; Mel. 3, 2, 4; Plin. 4, 18, 32, § 107 al.—Hence, Aedŭĭ-cus ( Haed-), a, um, adj., *pertaining to the Ædui* : stemma, Aus. Par. 4, 3. 1157#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1156#Aeetaeus#Aeētaeus, a, um, adj., `I` *belonging to Æetes*, *king of Colchis* : fines, i. e. *Colchis*, Catull. 64, 3; from 1158#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1157#Aeetes#Aeētes, Aeētas, or Aeēta, ae, m., = Αἰήτης, `I` *king of Colchis*, acc. to the fable, *son of Sol and Persa*, *daughter of Oceanus; father of Medea*, *by whose aid the Argonauts took from him the golden fleece*, Cic. N. D. 3, 21; Ov. H. 12, 29, 51; Hyg. 3, 22 and 23; Serv. ad Verg. G. 2, 140 and 141.— Hence, Aeētĭăs, iădis, *patr. f.*, *daughter of Æetes*, i. e. *Medea*, Ov. M. 7, 9; 326.— Aeētīnē, ēs, f., the same as preced. (from Aeetes, as Nerine from Nereus), Ov. H. 6, 103.— Aeētis, ĭdos, *patr. f.*, = Aeetias, *daughter of Æetes*, Val. Fl. 8, 233; Albin. 2, 110.— Aeētĭus, a, um, adj., *pertaining to Æetes*, = Aeetaeus, Val. Fl. 8, 379. 1159#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1158#Aegae#Aegae, ārum, f. plur., = Αἰγαί. `I` *A city of Cilicia*, now *Ayas*, Luc. 3, 227.— `II` *A small town on the western coast of Eubœa*, now *Limni*, Stat. Th. 7, 371. 1160#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1159#Aegaeon#Aegaeon, ō^nis, m., = Αἰγαίων. `I` *A giant-monster*, *the other name of Briareus*, Verg. A. 10, 565; Stat. Ach. 1, 209.— `II` *A sea-god*, acc. to the fable, *the son of Pontus and Terra*, Ov. M. 2, 9.— `I.B` Meton. for *the Ægean Sea*, Stat. Th. 5, 288. 1161#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1160#Aegaeus#Aegaeus, a, um, adj., `I` *Ægean;* hence, Mărĕ Aegaeum ( Αἰγαῖον πέλαγος, τό, or πόντος Αιγαῖος, ὁ, Xen. Oec. 20, 27), *the Ægean Sea*, *extending eastwards from the coast of Greece to Asia Minor*, now called *the Archipelago*, and by the Turks the *White Sea*, to distinguish it from the Black Sea: insula Delos in Aegaeo mari posita, Cic. Imp. Pomp. 18.—In the poets also *absol.* : Aegaeum, i, n., for Aegaeum mare: in patenti Aegaeo, Hor. C. 2, 16, 1; Pers. 5, 142; cf. Burm. Prop. 3, 5, 51. [The etymol. was unknown even to the ancients. Acc. to some, from Ægeus, father of Theseus, who threw himself into this sea; acc. to Varr. L. L. 6, 2 *fin.*, from αἶγες, goats, since the sea, from the many islands rising out of it, resembled a flock of goats; Strabo derives the name from Ægææ, a town in Eubœa.]—Hence, adj. : Aegaeus, a, um, *pertaining to the Ægean Sea* : gurges, Cic. Arat. 422 : tumultus, Hor. C. 3, 29, 63 : Neptunus, Verg. A. 3, 74 : Cyclades, which lie in it, Ov. Tr. 1, 11, 8 : Venus, since she was said to have sprung from the Ægean Sea, Stat. Th. 8, 478. 1162#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1161#Aegates#Aegātes, um, f., `I` *the Ægates*, *three islands in the Mediterranean*, *west of Sicily*, *not far from the promontory of Lilybœum*, *where the Carthaginians were conquered by the Romans*, 241 B.C., Nep. Ham. 1; Liv. 21, 10; Sil. 1, 60; 6, 684. 1163#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1162#aeger#aeger, gra, grum, adj. Curtius proposes to connect it with ἐπ.είγω, to press, drive; αἰγίς, storm-wind; αἶγες, waves; and Sanscr. egāmi, to tremble; trembling, shaking, being a common symptom of illness, designates indisposition, as well of mind as of body (while aegrotus is generally used only of physical disease; class.; in Cic. far more frequent than aegrotus; Celsus uses only aeger, never aegrotus). `I` Lit., of the body, *ill*, *sick*, *unwell*, *diseased*, *suffering.* *Of men* : homines aegri morbo gravi, Cic. Cat. 1, 13 : graviter aegrum fuisse, id. Div. 1, 25; id. Tusc. 2, 25, 61: infirma atque aegra valetudo, id. Brut. 48 *fin.* : aegro corpore esse, id. ad Quir. 1 *fin.* : ex vulnere, id. Rep. 2, 21 : vulneribus, Nep. Milt. 7 : pedibus, Sall. C. 59, 4; so Liv. 42, 28; Tac. H. 3, 38; Wernsd. Poët. L. Min. 6, 197, 8: stomachus, Hor. S. 2, 2, 43 : anhelitus, **shortness of breath**, Verg. A. 5, 432.—At a later period constr. with *gen.* or *acc.* : Psyche aegra corporis, animi saucia, App. M. 4, 86, p. 310 Oud. (cf. id. ib. 5, 102, p. 360 Oud.: Psyche corporis et animi alioquin infirma; and Liv. Andron. ap. Prisc. p. 725 P.: inops, aegra sanitatis, where, however, Bothe suspects aegra to be a gloss.): memini, me quondam pedes tunc graviter aegrum, Gell. 19, 10.— Subst., *a sick person*, Cic. Div. 2, 3: ne aegri quidem omnes convalescunt, id. N. D. 2, 4 : aegro adhibere medicinam, id. de Or. 2, 44, 186: vicinum funus aegros exanimat, Hor. S. 1, 4, 126 : ungebant oleo multos aegros, Vulg. Marc. 6, 16; ib. Act. 5, 16. —Hence, ab aegris servus, *an attendant on the sick*, *a nurse* (cf. ab): D. M. SEXTORIO AVG. LIB. AB AEGRIS CVBICVLARIORVM, Inscr. Orell. 2886.— *Of brutes* : sues aegri, Verg. G. 3, 496; so Col. 6, 5, 1: avidos inlidit in aegrum Cornipedem cursus, i. e. **wounded**, Stat. Th. 11, 517.— *Of plants*, *diseased* : seges aegra, Verg. A. 3, 142 : aegra arbor, Pall. Febr. 25, 23 : vitis, id. Mart. 7, 4.— `II` Fig. `I.A` Of the mind, *troubled*, *anxious*, *dejected*, *sad*, *sorrowful*, etc., of any agitation of the passions or feelings, of love, hope, fear, anxiety, sorrow: aeger animus, Sall. J. 74 : aegris animis legati superveniunt, Liv. 2, 3, 5; cf. Drak. ad h. l.: scribendi cacoëthes aegro in corde senescit, Juv. 7, 52 : aegri mortales, i. e. miseri ( δειλοί βροτοί, ὀιζυροί, πολύπονοι), Verg. A. 2, 268; constr. with abl., *gen.*, and *ab.* With abl. : Medea animo aegra, amore saevo saucia, Enn. ap. Cic. Cael. 8 (the later edd. *animo aegro*, as B. and K.): animus aeger avaritiā, Sall. J. 31 : amore, Liv. 30, 11 : curis, Verg. A. 1, 208 al. — With *gen. of respect* (cf. Drak. ad Liv. 30, 15, 9; Rudd. II. p. 73; and Roby, II. § 1321): aeger consilii, *infirm in purpose*, Sall. Fragm. ap. Arusian, p. 212 Lind., and Stat. Th. 9, 141: animi, Liv. 1, 58; 2, 36; Curt. 4, 3, 11.— *Of cause* : rerum temere motarum, Flor. 3, 17, 9 : morae, Luc. 7, 240 : delicti, Sil. 13, 52 : pericli, id. 15, 135 : timoris, id. 3, 72.— With *ab* : A morbo valui, ab animo aeger fui, Plaut. Ep. 1, 2, 26.— `I.B` Trop., of a diseased condition of the state, *suffering*, *weak*, *feeble* : maxime aegra et prope deposita rei publicae pars, Cic. Verr. 2, 1, 2 : qui et semper aegri aliquid esse in re publica volunt, Liv. 5, 3; Flor. 3, 23 al.— Of the eyes, *evil*, *envious* : recentem aliorum felicitatem aegris oculis introspicere, Tac. H. 2, 20 (Halm here reads *acribus*). —Of abstr. things, *sad*, *sorrowful*, *grievous*, *unfortunate* (class., but for the most part poet.): numquam quidquam meo animo fuit aegrius, Plaut. Am. 3, 2, 29 (where *aegrius* may be the adv.; v. aegre below): dolores aegri, Lucr. 3, 905 : luctus, id. 3, 933 : amor, Verg. G. 4, 464 : mors, id. ib. 3, 512 : spes, i. e. **faint**, **slight hope**, Sil. 9, 543 : fides, **wavering**, id. 2, 392 al. —As *subst.* : aegrum, i, n. : plus aegri ex abitu viri quam ex adventu voluptatis cepi, **more pain**, Plaut. Am. 2, 2, 11 : sed cui nihil accidit aegri, Lucr. 5, 171.— *Adv.* : aegrē.— Lit. `I...a` Object. *Uncomfortably* : nescio quid meo animost aegre, **disturbs my mind**, **vexes**, **annoys me**, Plaut. Merc. 2, 3, 35; so, aegre esse alicui, often in Plaut. and Ter. (like bene or male esse alicui); Plaut. Bacch. 5, 1, 26; id. Capt. 3, 5, 43; Ter. Hec. 2, 1, 63 al.; cf. opp. volupe, volup: si illis aegrest, mihi quod volup est, Plaut. Mil. 3, 1, 152.— *Absol.* : aegre est, Ter. Ad. 1, 2, 57.—Also: aegre facere alicui, **to vex**, **hurt**, Plaut. Cas. 3, 4, 17; Ter. Eun. 5, 5, 31; and: aegre audire aliquid ex aliquo, **any thing annoying**, **disagreeable**, id. Hec. 5, 1, 39.— *With difficulty* or *effort* (opp. facile): omnis conglutinatio recens aegre, inveterata facile divellitur, Cic. de Sen. 20, 72; cf.: inveteratio, ut in corporibus, aegrius depellitur quam perturbatio, id. Tusc. 4, 37, 81; and: omne bellum sumi facile, ceterum aegerrime desinere, Sall. J. 83, 1 : nec magis versutus nec quo ab caveas aegrius, Plaut. As. 1, 1, 106 : aegre rastris terram rimantur, Verg. G. 3, 534 al. : non aegre persequi iter, Col. 9, 8, 9; so, haud aegre, Curt. 4, 3, 10; 10, 8, 22. —More freq., = vix, Gr. μόγις, *hardly*, *scarcely* : aegre nimis risum continui, Plaut. As. 3, 2, 36 : aegre me tenui, Cic. Att. 16, 11 : aegre fero, v. fero: aegre abstinere quin, etc., Liv. 2, 45 : aegre stantes, Tac. Agr. 36 al. —Hence often vix aegreque in connection, Plaut. Poen. 1, 2, 27; Flor. 2, 10; Macr. Somn. Scip. 1, 7; id. S. 1, 7; App. M. 1, p. 111.— `I...b` Subject., *with grief*, *regret*, *displeasure*, or *dislike*, *unwillingly*, *reluctantly* : discessit, aegre ferens, *distempered*, *vexed* (opp. laetus), Cic. Div. 1, 33 *fin.* : aegre pati, Liv. 1, 9 et saep.: aegre tolerare, Tac. Agr. 13 : si alibi plus perdiderim, minus aegre habeam, i. e. feram, Plaut. Bacch. 5, 1, 16 : aegre carere, Cic. Imp. Pomp. 5, 13. — *Comp.* : quod aegrius patimur, Liv. 7, 13 : aegrius accipere, Tac. Ann. 4, 71.— *Sup.* : aegerrime ferre, Sall. J. 87 : aegerrime pati Poët. ap. Cic. Tusc. 1, 44, 105. 1164#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1163#Aegeria#Aegĕrĭa, i. q. Egeria, q. v. 1165#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1164#Aegeus1#Aegeus ( dissyl.), ĕi, m., = Αἰγεύς, `I` *son of Pand on*, *king of Athens*, *and father of Theseus*, Hyg. Fab. 37, 41; Serv. ad Verg. A. 3, 74; Ov. M. 7, 402 sq.; id. F. 2, 41 al. 1166#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1165#Aegeus2#Aegēus, a, um (trisyl.), adj., i. q. Aegaeus. 1167#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1166#Aegiale#Aegĭălē, ēs, f., `I` *daughter* or *granddaughter of Adrastus*, *wife of Diomedes*, *king of Argos*, Stat. S. 3, 5, 48; cf. Serv. ad Verg. A. 8, 9. 1168#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1167#Aegialeus#Aegĭăleus ( quadrisyl.), ĕi, m., = Αἰγιαλεύς. `I` *Son of Æetes*, *brother of Medea*, *commonly called Absyrtus;* he was cut to pieces by his sister in her flight, and scattered upon the sea-shore, Pac. ap. Cic. N. D. 3, 19, 48; Just. 43, 3.— `II` *Son of Adrastus*, *one of the Epigoni before Thebes*, *slain by Laodamas*, Hyg. Fab. 71. 1169#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1168#Aegides#Aegīdes, ae, `I` *patr. m.*, = Αἰγείδης, *a descendant of Ægeus.* `I` *Theseus*, Ov. H. 4, 59; id. Tr. 5, 4, 26.— `II` *Descendants in gen.*, *children*, *grandchildren of Ægeus*, Ov. H. 2, 67. 1170#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1169#Aegienses#Aegĭenses, ĭum, v. Aegium. 1171#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1170#aegilopa#aegĭlōpa, ae, f., v. aegilops. 1172#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1171#aegilopium#aegĭlōpĭum, i, n., = αἰγιλώπιον, `I` *a disease of the eyes*, *a lachrymal fistula*, *an ulcer in the inner corner of the eye*, Plin. 22, 21, 26, § 54: from 1173#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1172#aegilops#aegĭlops, ōpis, and aegĭlōpa, ae, f., = αἰγίλωψ. `I` *A disease of the eyes*, *a lachrymal fistula*, *a tumor in the inner corner of the eye* (so called from αἴξ, αἰγός, goat, and ὤψ, eye, since goats are most subject to this disease), Cels. 7, 7, 7; Plin. 35, 6, 14, § 34; the form aegilopa, id. 21, 19, 77, § 132. — `II` *A kind of oak with edible acorns* : Quercus aegilops, Linn., Plin. 16, 6, 8, § 22; 16, 8, 13, § 33.— `III` *A weed* or *tare among barley* : Avena sterilis, Linn., or Aegilops ovata, Linn., Plin. 25, 13, 93, § 146; 18, 17, 44, § 155.— `IV` *A kind of bulbous plant*, Plin. 19, 5, 30, § 95 (Sillig, aegilipa). 1174#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1173#Aegimurus#Aegĭmŭrus, i, f., = Αἰγίμορος, `I` *an island situated over against Carthage*, now *Zowamour* or *Zimbra*, Plin. 5, 7, 7, § 42; Liv. 30, 24, 9; Auct. B. Afr. 44; Flor. 2, 2, 30. 1175#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1174#Aegina#Aegīna, ae, f., = Αἴγῖνα. `I` *An island in the Saronic gulf*, *earlier called Œnone* or *Œnopia*, now *Eghina*, Mel. 2, 7, 10; Plin. 4, 12, 19, § 57; Cic. Off. 3, 11, 46 al.—Hence. Aegīnensis, e, adj., *of Ægina.—Subst.*, *a native* or *an inhabitant of Ægina*, Val. Max. 9, 2, 8 *ext.* — Aegīnēta, ae, m., i. q. the preceding, Cic. Off. 3, 11.— Aegīnē-tĭcus, a, um, adj., *pertaining to Ægina* : aes, Plin. 34, 2, 3, § 8.— `II` *The mother of Æacus*, Ov. M. 7, 474. 1176#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1175#Aeginiensis#Aegĭnĭensis, is, m., `I` *an inhabitant of Æginium* (see the foll. art.), Liv. 44, 46, 3. 1177#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1176#Aeginium#Aegĭnĭum, ĭi, n., = Αἰγίνιον, `I` *a fortress in Thessaly*, now *Stagūs*, Caes. B. C. 3, 79; Liv. 32, 15; 36, 13; 44, 46; 45, 27; Plin. 4, 10, 17, § 33. 1178#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1177#Aegipan#Aegĭpān, ānis, or Gr. ānos ( `I` *dat. plur.* Aegipanis, Mart. Cap. 6, p. 215), m., = Αἰγίπαν. `I` *Goat-Pan*, i. e. *goat-shaped Pan*, *a well-known sylvan deity with goat's feet and rough body*, Hyg. Astr. 2, 28.— `II` Acc. to Mel. 1, 4, 10; 1, 8, 10; and Plin. 5, 8, 8, § 46, *a kind of goat-shaped men in Africa*, perh. *the baboon.* 1179#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1178#Aegira#Aegīra, ae, f., = Αἴγειρα. `I` *A town in Achaia*, Mel. 2, 3, 10; Plin. 4, 5, 6, § 12. — `II` Another name of *the island Lesbos*, Plin. 5, 31, 39, § 139. 1180#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1179#aegis#aegis, ĭdis, f., = αἰγίς, ίδος. `I` *The œgis.* `I.A` *The shield of Jupiter*, Verg. A. 8, 354; Sil. 12, 720.— `I.B` *The shield of Minerva*, *with Medusa's head*, Verg. A. 8, 435: contra sonantem Palladis aegida, Hor. C. 3, 4, 57; so Ov. M. 2, 753; 6, 78 al.—Hence, `II` Transf. `I.A` *A shield*, *defence.* —So only Ovid of the jewelry by which maidens try to conceal their ugliness: decipit hac oculos aegide dives Amor, R. Am. 346.— `I.B` In the larch-tree, *the wood nearest the pith*, Plin. 16, 39, 73, § 187. 1181#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1180#aegisonus#aegĭ-sŏnus, a, um, adj. aegis, `I` *sounding with the œgis* : pectus (of Pallas) Val Fl. 3, 88. 1182#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1181#Aegisthus#Aegisthus, i, m., = Αἴγισθος, `I` *the son of Thyestes*, *who murdered Atreus and Agamemnon*, *with whose wife*, *Clytœmnestra*, *he lived in incest*, *and was finally slain by Orestes*, Cic. N. D. 3, 38; Ov. R. Am. 161.— Hence, Pompey called Cæsar Ægisthus, on account of his adulterous connection with Mucia, Suet. Caes. 50. 1183#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1182#aegithus#aegĭthus, i, m., = αἴγιθος, `I` *a small bird*, considered by some *the titmouse*, Parus caeruleus, Linn.; by others *the red linnet*, Fringilla linaria, Linn., Plin. 10, 74, 95, § 206; cf. Aristot. Hist. An. 9, 15. 1184#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1183#Aegium#Aegĭum, or Aegĭon, ii, n., `I` *a town in Achaia*, *one of the twelve Achœan cities*, *situated on the river Selinus*, now *Vostitza*, Mel. 2, 5, 10; Plin. 4, 5, 6, § 13; Lucr. 6, 585; Liv. 38, 30.—Hence, `I.A` Aegĭenses, ĭum, m., *the inhabitants of Achaia*, Liv. 38, 30; Tac. A. 4, 13.— `I.B` Aegĭus, a, um, adj., *pertaining to Ægium* : vitis, **a kind of vine**, Plin. 14, 3, 4, § 42. 1185#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1184#Aegle#Aeglē, ēs, f., = αἴγλη (brightness). `I` *A nymph*, *daughter of Jupiter and Neœra* : Aegle Naïadum pulcherrima, Verg. E. 6, 21.— `II` *One of the Hesperides*, *daughter of Atlas*, Serv. ad Verg. A. 4, 484.— `III` *A daughter of the Sun*, *sister of Phaëthon*, Hyg. Fab. 154 and 156. 1186#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1185#aegocephalos#aegŏcĕphălos, i, m., = αἰγοκέφαλος (goat's head), `I` *an unknown bird*, in Plin. 11, 37, 80, § 204. 1187#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1186#aegoceras#aegŏcĕras, ātis, n., = αἰγόκερας (goat's horn), `I` *a plant*, *the fenugreek* (in pure Lat.: *silicia* or *siliqua*): Trigonella foenum graecum, Linn., Plin. 24, 19, 120, § 184. 1188#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1187#aegoceros#aegŏcĕrōs, ōtis, m., = αἰγόκερως, `I` *the wild goat* (in pure Lat. *capricornus*), used only poet. as a sign of the zodiac, Lucr. 5, 615: humidus, Luc. 9, 536.!*? Also aegŏcĕrŏs, i, m., sedem aegoceri, Caes. Germ. Arat. 213: Aegoceron Cancrumque tenet. Luc. 10, 213. 1189#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1188#aegolethron#aegŏlĕthron, i, n., = αἰγόλεθρος (goat's bane), `I` *a plant in Pontus*, prob. Azalea pontica, Linn., *injurious to cattle*, *and esp. to goats*, Plin. 21, 13, 44, § 74. 1190#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1189#aegolios#aegōlĭos, i, m., = αἰγώλιος, `I` *an unknown bird;* acc. to Harduin, *a kind of screech-owl*, Plin. 10, 60, 79, § 165. 1191#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1190#Aegon#Aegon, ōnis, m., = Αἴγων. `I` *The Ægean Sea* (only in the poets), Stat. Th. 5, 56; Val. Fl. 1, 629; 4, 715.— `II` *The name of a shepherd*, Verg. E. 3, 2; 5, 72. 1192#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1191#aegonychos#aegŏnŭchos, i, f., = αἰγὀνυξ (goat's hoof), `I` *a plant*, usu. called lithospermon, Plin. 27, 11, 74, § 98. 1193#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1192#aegophthalmos#aegophthalmos, i, m., = αἰγόφθαλμος (goat's eye), `I` *an unknown gem*, Plin. 37, 11, 71, § 187. 1194#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1193#Aegos#Aegŏs Flūmen, n. trans, of Αἰγὸς ΙΙοταμοι, *Goat-rivers*, `I` *a river and town in the Thracian Chersonesus*, *not far from the Hellespont*, *where Lysander defeated the Athenians*, 404 B.C., Nep. Lys. 1; id. Alc. 8; id. Con. 1; Mel. 2, 2, 7; Plin. 2, 58, 59, § 149. 1195#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1194#aegre#aegrē, adv., v. aeger `I` *fin.* 1196#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1195#aegreo#aegrĕo, ēre aeger, v. n., `I` *to be ill* : morbis cum corporis aegret, Lucr. 3, 824; cf. Lachm. and Munro ad h. l., and Prisc. p. 826 P. 1197#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1196#aegresco#aegresco, ĕre, 3, `I` *v. inch. n.* [aegreo], *to become ill*, *to grow sick* (not in Cic.). `I` Lit. : morbis aegrescimus ĭsdem, * Lucr. 5, 349: aegrescunt corvi, Plin. 10, 12, 15, § 32.— `II` Fig. `I.A` *To grow worse* : violentia Turni exsuperat magis, aegrescitque (i. e. asperior fit) medendo, * Verg. A. 12, 45: in corde sedens aegrescit cura parentis, Stat. Th. 1, 400.— `I.B` *To be troubled*, *anxious*, *afflicted*, *grieved* : rebus laetis, Stat. Th. 2, 18 : his anxia mentem Aegrescit curis (mentem, *Gr. acc.*), id. ib. 12, 193: sollicitudine, Tac. A. 15, 25 *fin.* 1198#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1197#aegrimonia#aegrĭmōnĭa, ae, f. aeger; as acrimonia from acer. Only of the mind, `I` *sorrow*, *anxiety*, *trouble*, etc.: aliquem aegrimoniā afficere, Plaut. Stich. 3, 1, 5 : dum abscedat a me haec aegrimonia, id. Rud. 4, 4, 146 : ferrem graviter, si novae aegrimoniae locus esset, * Cic. Att. 12, 38, 2: tristis, Hor. Epod. 17, 73 : deformis, id. ib. 13, 18 : vetus, Plin. 28, 8, 27, § 103. (For its distinction from aerumna, v. that word.) 1199#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1198#aegritudo#aegrĭtūdo, ĭnis, f. aeger, `I` *illness*, *sickness* (both of body and mind; while aegrotatio denotes only physical disease). `I` Lit., of the body of men and brutes (only after the Aug. per.): visi sunt (elephanti) fessi aegritudine, Plin. 8, 1, 1, § 3 : metu et aegritudine fessus, Tac. A. 2, 29; so id. ib. 2, 69; Curt. 3, 5; Flor. 4, 7; Eutr. 9, 5 al.— Also of plants: sunt enim quaedam aegritudines (ficorum) et locorum, Plin. 17, 24, 37, § 223.—Far oftener, `II` Of mind, *grief*, *sorrow*, *care*, etc. (class.; freq. in the Ciceronian philos.), Pac. ap. Non. 322, 18; 13, 29: aegritudo animam adimit, Plaut. Trin. 4, 3, 84; so id. Bacch. 5, 1, 24; id. Capt. 4, 2, 2; id. Curc. 2, 1, 9; id. Men. prol. 35; id. Merc. 2, 3, 24 al.: praeclare nostri, ut alia multa, molestiam, sollicitudinem, angorem propter similitudinem corporum aegrorum, aegritudinem nominaverunt; and soon after: ut aegrotatio in corpore, sic aegritudo in animo, Cic. Tusc. 3, 10; so id. ib. 3, 7; 9; 12; 13; 14; 26; 4, 7; 15; id. Fam. 5, 13 *fin.* al.; Sall. J. 84.—In the plur., Ter. Heaut. 3, 2, 28; Cic. Tusc. 3, 19; 4, 15; Sen. Ep. 50. 1200#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1199#aegror#aegror, ōris, m. aeger; as acror from acer, `I` *illness*, *sickness*, *disease*, only in Lucr. 6, 1132 (for in id. 6, 1259, the correct read. is *maeror*, v. Lachm. ad h. l.). 1201#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1200#aegrotaticius#aegrotaticius, a, um, adj. aegroto, `I` *that is often ill*, Gloss. Isid. 1202#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1201#aegrotatio#aegrōtātĭo, ōnis, f. aegroto, `I` *illness*, *sickness*, *disease*, *infirmity* (prop. only of the body, while aegritudo also desig. that of the mind; much used in the philos. writings of Cic.): ut aegrotatio in corpore, sic aegritudo in animo, Cic. Tusc. 3, 10 : cum sanguis corruptus est, morbi aegrotationesque nascuntur, id. ib. 4, 10 : aegrotationes nostras portavit, Vulg. Matt. 8, 17; ib. Jer. 16, 4.—The distinction between aegrotatio and morbus Cicero gives as follows: Morbum appellant totius corporis corruptionem, aegrotationem morbum cum imbecillitate, Cic. Tusc. 4, 13, 29.—Only by catachresis, of the mind, *morbid state* or *condition*, *disease*, but never strictly for aegritudo.—Thus Cicero says, after giving, in the passage above quoted, the distinction between morbus and aegrotatio, in reference to the body: sed in animo tantum modo cogitatione possumus morbum ab aegrotatione sejungere.— So also: nomen insaniae significat mentis aegrotationem et morbum, id est insanitatem et aegrotum animum, quam appellārunt insaniam, Cic. Tusc. 3, 4; and: aegrotationes animi, qualis est avaritia, gloriae cupiditas, etc., id. ib. 4, 37, 79.—In Pliny, of plants, 17, 24, 37, § 231. 1203#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1202#aegroto#aegrōto, āvi, ātum, 1, v. n. aegrotus, `I` *to be ill*, *sick.* `I` Lit., of men and brutes: vehementer diuque, Cic. Clu. 62 : gravissime aegrotans, id. Fin. 2, 13 : graviter, id. Tusc. 1, 35 : leviter, id. Off. 1, 24 : periculose, id. Att. 8, 2 : aegrotavit usque ad mortem, Vulg. Isa. 38, 1 : aegrotare timenti, Hor. Ep. 1, 7, 4 : morbo, id. S. 1, 6, 30 : aegrotare coepit, Vulg. 2 Reg. 13, 6 : quia armentum aegrotet in agris, Hor. Ep. 1, 8, 6.—Of plants: (vites) aegrotant, Plin. 17, 24, 37, § 226 : aegrotant poma ipsa per se sine arbore, id. 17, 24, 37, § 228.— `II` Fig. `I.A` Of the mind: ea res, ex qua animus aegrotat, Cic. Tusc. 4, 37, 79 : aegrotare animi vitio, Hor. S. 2, 3, 307.— `I.B` Of other abstr. things, *to languish*, etc. (cf. jaceo): in te aegrotant artes, Plaut. Trin. 1, 2, 34; 1, 1, 8: languent officia, atque aegrotat fama vacillans, *duties are neglected*, *reputation sickens and staggers*, * Lucr. 4, 1124. 1204#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1203#aegrotus#aegrōtus, a, um, adj. aeger, `I` *ill*, *sick*, *diseased* (in Cic. rare). `I` Prop., of the body: facile omnes, cum valemus, recta consilia aegrotis damus, Ter. And. 2, 1, 9 : aegroto, dum anima est, spes esse dicitur, Cic. Att. 9, 10; id. Fam. 9, 14: cum te aegrotum non videam, Vulg. 2 Esdr. 2, 2; ib. Ezech. 34, 4: corpus, Hor. Ep. 1, 2, 48 : leo, id. ib. 1, 1, 73 al.— `II` Trop., of the mind: omnibus amicis morbum inicies gravem, ita ut te videre audireque aegroti sient, **sick of seeing and hearing you**, Plaut. Trin. 1, 2, 39 (for the constr. of the *inf.* here, v. Roby, II. § 1360 sq.): animus, Att. ap. Non. 469, 23; Ter. And. 1, 2, 22; 3, 3, 27; Cic. Tusc. 3, 4.—So of the state: hoc remedium est aegrotae et prope desperatae rei publicae, Cic. Div. in Caecil. 21, 70. 1205#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1204#Aegyptiacus#Aegyptĭăcus, a, um, adj., `I` *Egyptian* (a later form for the class. Aegyptius): libri, Gell. 10, 10 : lingua, Vulg. Gen. 41, 45 : incantationes, ib. Exod. 7, 11 : partes, Cod. Th. 13, 5, 14.— *Adv.* : Aegyptĭăcē, *after the Egyptian manner* : loqui, Treb. Poll. 30, Tyr. 30. 1206#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1205#aegyptilla#aegyptilla, ae, f., `I` *a precious stone once found in Egypt*, prob. *a kind of onyx*, Plin. 37, 10, 54, § 148; Isid. Orig. 16, 11, 3. 1207#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1206#Aegyptini#Aegyptīni : Aethiopes, Paul. ex Fest. p. 28 Müll. 1208#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1207#Aegyptius#Aegyptĭus, a, um, adj., = Αἰγύπτιος, `I` *Egyptian* (the class. word for the later Aegyptiacus in Gell., Plin., and Treb.): rex, Cic. Pis. 21 : acetum, *a superior kind of vinegar*, id. Hortens. ap. Non.: bellum, Nep. Dat. 3 : litus, Plin. 6, 28, 32, § 142 : mare, id. 5, 9, 10, § 54 : classes, Suet. Caes. 39 : vir, Vulg. Gen. 39, 1 : ancilla, ib. ib. 16, 1; ib. Act. 21, 38 al.—Hence, `II` *Subst.* : Aegyptĭus, ii, m., *an Egyptian* : quid igitur censes? Apim illum sanctum Aegyptiorum bovem, nonne deum videri Aegyptiis? Cic. N. D. 1, 29; id. Rep. 3, 9; Caes. B. C. 3, 110; Vulg. Exod. 2, 14; ib. Act. 7. 22 al. 1209#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1208#Aegyptus1#Aegyptus, i, f., = Αἴγυπτος, `I` *Egypt*, sometimes reckoned by the ancients as belonging to Asia: Asiae prima pars Aegyptus, Mel. 1, 9 : proxima Africae incolitur Aegyptus, etc., Plin. 5, 9, 9, § 48; Cic. Agr. 2, 16; Caes. B. C. 3, 106; Vulg. Gen. 12, 10; ib. Matt. 2, 13. 1210#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1209#Aegyptus2#Aegyptus, i, m., acc. to the fable, `I` *a king of Egypt*, *son of Belus* (acc. to others, of Neptune), *and brother of Danaüs. He had fifty sons*, *to whom the fifty daughters of Danaüs were espoused*, Hyg. Fab. 168. 1211#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1210#Aelianus#Aelĭānus, a, um, adj., `I` *originating from an Ælius* : oratiunculae, **composed by the Stoic philosopher L. Ælius**, Cic. Brut. 56 *fin.* : studia, of the same, id. de Or. 1, 43, 193 : jus, *a code of laws*, *now lost*, *compiled by Sext. Ælius Pœtus*, in the sixth century A. U. C., Dig. 1, 2, 2, § 7; cf. Teuffel, Rom. Lit. § 114. 1212#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1211#aelinos#aelĭnos, i, m., = αἴλινος (from the interj. αἶ and Αίνος; cf. Suid. II. p. 449 Kust.), `I` *a song of lament*, *a dirge* : aelinon in silvis idem pater, aelinon, altis Dicitui invitā concinuisse lyrā, Ov. Am. 3, 9, 23. 1213#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1212#Aelius#Aelĭus, a. `I` *The name of a Roman* gens.— `II` Adj., *Aelian;* hence, `I..1` Lex Aelia de comitiis, named after Q. Aelius Paetus, by whom it was proposed. A. U. C. 596, Cic. Sest. 15, 33; id. Vatin. 9; id. Pis. 4; id. Att. 2, 9 al.— `I..2` Lex Aelia Sentia, proposed by the consuls Sext. Aelius and C. Sentius, A. U. C. 757, containing regulations concerning the limitation of manumission; cf. Ulp. Fragm. tit. 1; Dig. 40, 2, 12; 15 and 10, etc.; Zimmern, Hist. of Law, 1, 81, and 761 sq. 1214#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1213#Aello#Ăëllō, ūs, f., = Ἀελλώ. `I` *The name of a harpy* (from ἄελλα, tempest, because she came like it upon her prey): ales Aëllo, Ov. M. 13, 710.— `II` *The name of a swiftrunning dog*, Ov. M. 3, 219. 1215#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1214#aelurus#aelūrus, i, m., = αἴλουρος, `I` *a cat*, Gell. 20, 8; Hyg. Astr. 2, 28; cf. Rupert. Excur. Juv. 15, 7. 1216#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1215#aemidum#aemidum : tumidum, Paul. ex Fest. p. 24, 4 [ αἷμα, blood]; cf. aemidus πεφυσημένος, Gloss. Labb. 1217#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1216#Aemilianus#Aemĭlĭānus, a, um, adj. Aemilius, `I` *relating to the Æmilian* gens, *Æmilian.* Thus Scipio Africanus Minor, the son of Paulus Aemilius, was called Aemilianus, Vell. 1, 10; Flor. 2, 15.—In *neutr. plur.* : Aemĭlĭāna (sc. aedificia or loca), *a place just out of Rome*, *not far from the Campus Martius*, perh. thus named in honor of Scipio Aemilianus, Varr. R. R. 3, 2. There was also, in the seventh region of the city of Rome, an Aemilian street, Sext. Ruf. do Reg. Urb. Rom.; from 1218#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1217#Aemilius1#Aemĭlĭus, a, um, adj. aemulor, `I` *the name of a Roman* gens, *greatly distinguished for the illustrious men whom it furnished.* The most celebrated of them was L. Aemilius Paulus, the conqueror of Perseus, and the father of Corn. Scipio Africanus Minor: domus, Manil. 1, 794 : tribus, Cic. Att. 2, 14; Liv. 38, 36.— Aemĭlĭa Vĭa, *the name of three several public roads.* `I..1` One, constructed by M. Aemilius Lepidus, as consul, A. U. C. 567, began at Placentia, and passed through Parma, Regium, Mutina, Bononia, Forum Cornelii, Faventia, Forum Livii, and Caesena to Ariminum, where it joined the Via Flaminia, Liv. 39.— `I..2` One, constructed A. U. C. 645, by M. Aemilius Scaurus, as censor, led from Bononia, through Pisa and Luna, to Dertona, Strab. 1, 5.— `I..3` One extending from Ariminum to Aquileia (some, however, consider this as the same with the first), Mart. 3, 4.—Sometimes *absol.*, Aemĭlĭa, instead of Via Aemilia: in ipsā Aemiliā diu pugnatum est, Galba ap. Cic. Fam. 10, 30.—From the public way, Martial calls the region between Ariminum and Placentia (commonly Gallia Cispadana) regio Aemilia, Mart. 6, 85.—Aemilius pons, so called after its builder, M. Aemilius Scaurus, Juv. 6, 32 Rupert.— Poet. : Aemilia ratis, **the ship on which the booty acquired by L. Æmilius Paulus**, **in the war with Perseus**, **was conveyed to Rome**, Prop. 4, 2, 8.—Aemilius ludus, *a gladiatorial exhibition introduced by P. Æmilius Lepidus*, Hor. A. P. 32. 1219#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1218#Aemilius2#Aemĭlĭus Măcer, of Verona, `I` *a poet*, *the friend of Virgil and Ovid*, *who wrote* De Serpentibus et Volucribus (and perh. De Virtutibus Herbarum), *of which nothing is extant*, Ov. Tr. 4, 10, 43; Serv. ad Verg. E. 5, 1. 1220#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1219#Aemonia#Aemŏnia, Aemŏnides, Aemŏ-nis, Aemŏnius, v. Haemonia, etc. 1221#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1220#aemula#aemŭla, v. aemulus. 1222#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1221#aemulanter#aemŭlanter, adv., v. aemulor `I` *fin.* 1223#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1222#aemulatio#aemŭlātĭo, ōnis, f. aemulor, `I` *an assiduous striving to equal* or *excel another in any thing*, *emulation* (it denotes rather the mental effort, while *imitatio* regards more the mode of action; but *rivalitas* is a jealous rivalry, and therefore used only in a bad sense, while *aemulatio* is employed both in a good and bad sense) Cic. thus explains this word: aemulatio dupliciter illa quidem dicitur, ut et in laude et in vitio nomen hoc sit; nam et imitatio virtutis aemulatio dicitur... et est aemulatio aegritudo, si eo, quod concupierit, alius potiatur, ipse careat, Cic. Tusc. 4, 8, 17. So, `I` In a good sense, *emulation* : laudis, Nep. Att. 5; Vell. 1, 17: gloriae, Just. praef.; Tac. A. 2, 44, id Agr. 21; Suet. Calig. 19; id. Tib. 11: secundum aemulationem, **in zeal**, Vulg. Phil. 3, 6.— Transf., of the imitation of nature in painting: pictura fallax est et in aemulatione naturae multum degenerat transcribentium sors varia, Plin. 25, 2, 4, § 8.— `II` In a bad sense, *jealousy*, *envy*, *malevolence*, δυσζηλία : aemulatio vitiosa, quae rivalitati similis est, Cic. Tusc. 4, 26, 56 : infensa, Tac. A. 13, 19 : municipalis, id. H. 3, 57 : adversariorum, Suet. Ner. 23; cf. id. 33: aemulatio nasci tur ex conjunctione, alitur aequalitate, exardescit invidiā, cujus finis est odium, Plin. Pan. 84 al. : ad aemulationem eum provocaverunt, *to jealousy* (said of God), Vulg. Psa. 77, 58. contentiones, aemulationes, *rivalries*, ib. 2 Cor, 12, 20. 1224#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1223#aemulator#aemŭlātor, ōris, m. id., `I` *a zealous imitator*, *emulator* (in a good sense), ζηλωτής : ejus (sc. Catonis), * Cic. Att. 2, 1 *fin.* : animus aemulator Dei, Sen. Ep. 124 *fin.* : virtutum aemulator fuit, Just. 6, 3 : aemulatores sunt legis, Vulg. Act. 21, 20; 1 Cor. 14, 12.—Eccl., of God as jealous of his honor: Deus est aemulator, ( *the Lord*) *is a jealous God*, Vulg. Exod. 34, 14. 1225#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1224#aemulatrix#aemŭlātrix, īcis, f. aemulator, `I` *a female emulator* (late Lat.), Cassiod. Var. 7, 5. 1226#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1225#aemulatus#aemŭlātus, ūs, m. Perh. only in Tac. for the class. aemulatio, `I` *emulation*, *rivalry*, Hist. 3, 66.—In plur., Ann. 13, 46. (But in Agr. 46, aemulatu is only a conjecture of Heinsius; Orell. and Halm read *similitudine*). 1227#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1226#aemulo#aemŭlo, āre, v. a. An active form for aemulor (q. v.), App. M. 1, p. 112. 1228#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1227#aemulor#aemŭlor, ātus, 1, v. dep. aemulus, `I` *to rival*, *to endeavor to equal* or *to excel one*, *to emulate*, *vie with*, in a good and bad sense; hence (as a consequence of this action). *to equal one by emulating.* `I` In a good sense, constr. with acc., v. II.: quoniam aemulari non licet, nunc invides, Plaut. Mil. 3, 2, 26 : omnes ejus instituta laudare facilius possunt quam aemulari, Cic. Fl. 26; Nep. Epam. 5; Liv. 1, 18; cf. Tac. H. 3, 81: Pindarum quisquis studet aemulari, * Hor. C. 4, 2, 1; Quint. 10, 1, 62: severitatem alicujus, Tac. H. 2, 68 : virtutes majorum, id. Agr. 15 et saep.— Transf. of things: Basilicae uvae Albanum vinum aemulantur, Plin. 14, 2, 4, § 30.—Prov.: aemulari umbras, **to fight shadows**, Prop. 3, 32, 19 (cf. Cic. Att. 15, 20: qui umbras timet).— `II` In a bad sense, *to strive after* or *vie with enviously*, *to be envious of*, *be jealous of*, ζηλοτυπεῖν; constr. with dat., while in the first signif. down to Quint. with *acc.;* v. Spald. ad Quint. 10, 1, 122; Rudd. II. p. 151: iis aemulemur, qui ea habent, quae nos habere cupimus, Cic. Tusc. 1, 19; cf. 4, 26; Just. 6, 9.—Also with *cum* : ne mecum aemuletur, Liv. 28, 43 : inter se, Tac. H. 2, 81.—With *inf.* : aemulabantur corruptissimum quemque pretio inlicere, Tac. H. 2, 62.—Hence, * aemŭlanter, adv., *emulously*, Tert. c. Haer. 40. 1229#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1228#aemulus#aemŭlus, a, um, adj. cf. ἁμιλλάομαι and ἅμα, imitor, imago, Germ. ahmen (Eng. aim) in nachahmen = to imitate, `I` *striving after another earnestly*, *emulating*, *rivalling*, *emulous* (cf. aemulatio and aemulor), in a good and bad sense; constr. with dat. or as *subst.* with *gen.* `I` In a good sense, Att. ap. Auct. Her, 2, 26, 42: laudum, Cic. Phil. 2, 12 : laudis, id. Cael. 14 : aemulus atque imitator studiorum ac laborum, id. Marc. 1 : Timagenis aemula lingua, Hor. Ep. 1, 19, 15 : itinerum Herculis, Liv. 21, 41.—With *ne* and *subj.* : milites aemuli, ne dissimiles viderentur, Aur. Vict Caes. 8, 3.— `II` In a bad sense, both of one who, with a hostile feeling, strives after the possessions of another, and of one who, on account of his strong desire for a thing, envies him who possesses it; *envious*, *jealous*, *grudging.* — With *gen.* : Karthago aemula imperii Romani, Sall C. 10; Vell. 2, 1: Triton, Verg. A. 6, 173 : quem remoto aemulo aequiorem sibi sperabat, Tac. A. 3, 8 : Britannici, Suet. Ner. 6.— `III` Subst., *a rival* = rivalis: mihi es aemula, *you are my rival* (i. e. *you have the same desire as I*), Plaut. Rud. 1, 4, 20; Ter. Eun. 4, 1, 9; cf. id. ib. 2, 1, 8; si non tamquam virum, at tamquam aemulum removisset, Cic. Verr 2, 5, 31 : et si nulla subest aemula, languet amor, Ov A. A. 2, 436.—By meton. (eccl.), *an enemy* : videbis aemulum tuum in templo, Vulg. 1 Reg. 2, 32; affligebat eam aemula, ib. 1, 6.— In gen., mostly of things without life, *vying with*, *rivalling a thing*, i. e. *comparable to*, *similar to*, with dat., v. Rudd. II. p. 70 ( poet., and in prose after the Aug. per.): tibia tubae Aemula, Hor. A. P. 203 : labra rosis, Mart. 4, 42 : Tuscis vina cadis, id. 13, 118; Plin. 9, 17, 29, § 63; id. 15, 18, 19, § 68 al.: Dictator Caesar summis oratoribus aemulus, i. e. aequiparandus, Tac. A. 13, 3.!*? Facta dictaque ejus aemulus for aemulans, Sall. Fragm. Hist. 3 (cf. celatum indagator for indagans in Plaut. Trin. 2, 1, 15, unless celatum be here a *gen.*). 1230#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1229#Aenaria#Aenārĭa, ae, f., `I` *an island on the western coast of Campania*, *the landing-place of Æneas*, now *Ischia*, Cic. Att. 10, 13; Liv. 8, 22; Suet. Aug. 92; Paul. ex Fest. p. 20 Müll. 1231#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1230#Aenea1#Aenēa, ae, v. Aeneas. 1232#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1231#Aenea2#Aenēa or Aenīa, ae, f., = Αἴνεια, `I` *a city of Chalcidice*, *in Macedonia*, *opposite Pydna*, Liv. 40, 4; 44, 10; 32.—Hence, `I.A` Aenēātes, ĭum, m., *the inhabitants of Ænea*, Liv. 40, 4, 4.— `I.B` Aenēātĭcus, a, um, adj., *belonging to Ænea* : abies, Plin. 16, 39, 76, § 197. 1233#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1232#Aeneades#Aenĕădēs, ae ( `I` *gen. plur.* Aeneadūm, Lucr. 1, 1; Ov. Tr. 2, 261), *patr. m.* [Aeneas]. `I` *A descendant of Æneas; his son Ascanius*, Verg. A. 9, 653 ( *Aenides*, Rib.).— `II` In gen., *those who are related in any manner to Æneas;* nence, `I.A` *A Trojan*, Verg. A. 7, 616; 1, 565; but oftener, `I.B` *A Roman*, Verg. a. 8, 648; Ov. M. 15, 682, 695 al.— `I.C` *An adulatory epithet of Augustus*, Ov. P. 1, 1, 35; *of Scipio*, Sil. 13, 767. 1234#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1233#Aeneae Portus#Aenēae Portus, `I` *a harbor near Torone and Mount Athos*, Liv. 45, 30, 4. 1235#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1234#Aeneas#Aenēas, ae, m. (also in the nom. Aenea, Varr. ap. Charis. p. 50 P.; cf. Quint. 1, 5, 61; `I` *gen.* sometimes Aeneā, Apul. Orth. § 23 Osann.; acc. Aenean often, after the Gr. Αινείν, Ov. F. 5, 568; id. H. 7, 36; voc. Aenēā, Poët. ap Varr. L. L. 6, § 60 Müll.; Ov. H. 7, 9), = Αὶνείας, *Æneas*, *son of* *Venus and Anchises*, *the hero of Virgil's epic poem*, *and ancestor of the Romans*, *worshipped after his death as* Juppiter Indiges; cf. Nieb. Röm. Gesch. 1, 207 sq. 1236#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1235#Aeneates#Aenēātes, ĭum, v. 2. Aenea, A. 1237#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1236#Aeneaticus#Aenēātĭcus, a, um v. 2. Aenea, B. 1238#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1237#aeneator#aenĕātor, ōris, m. aes, `I` *one who blows a horn in war*, *a trumpeter* : Aeneatores cornicines dicuntur, id est cornu canentes, Paul. ex Fest. p. 20 Müll.; Suet. Caes. 32. 1239#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1238#Aeneis#Aenēis, ĭdis or ĭdos, f. Aeneas, `I` *the Æneid*, *Virgil's celebrated epic*, *the hero of which is Æneas*, *the progenitor of the Romans* : Aeneïdos auctor, Ov. Tr. 2, 533 : nec tu divinam Aeneïda tenta, Stat. Th. 12 *fin.* : morbo oppressus (Vergilius) petivit a suis, ut Aeneïda quam nondum satis elimavisset, adolerent, Gell. 17, 10. 1240#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1239#Aeneius#Aenēĭus, a, um (quadrisyl.), adj. id., `I` *of* or *pertaining to Æneas* : nutrix, Verg A. 7, 1: virtus, Ov. M. 14, 581 : pietas, id. F. 4, 799 : fata, *his death*, Stat S. 5, 3, 37. 1241#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1240#aeneolus#ăēnĕŏlus, a, um, `I` *adj. dim.* [aeneus], *made of bronze* : aeneoli piscatores, **little figures of fishermen in bronze**, Petr. S. 13; cf. Paul. ex Fest. p. 28 Müll. 1242#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1241#Aenesi#Aenēsi, ōrum, m., `I` *the companions of Æneas*, Paul. ex Fest. p. 20 Müll. 1243#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1242#aeneus#aēnĕus (less freq. ăhēn-), a, um, adj., `I` *of bronze* [aes]. `I` *Of copper* or *bronze* : equus, Cic. Off. 3, 9 : statua, id. Phil. 9, 6 : candelabra, Cic. Verr. 2, 4, 26 : loricae, Nep. Iphicr. 1; Hor. C. 3, 3, 65; 3, 9, 18; 3, 16, 1; id. Ep. 2, 1, 248: ahenea proles, **the brazen age**, Ov. M. 1, 125 : aëneus (quadrisyl.) ut stes, i. e. **that a bronze statue may be erected to thee**, id. Sat. 2, 3, 183.— `II` *Of the color of bronze* : barba, Suet. Ner. 2; cf. Aenobarbus. 1244#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1243#Aenianes#Aenĭānes, um, m., `I` *a people of Thessalia*, *west of the* Sinus Maliacus, Cic. Rep. 2 4; Liv. 28, 5, 15 (the Ἐνιῆνες of Homer, II 2, 749). 1245#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1244#Aenides#Aenīdēs, ae, `I` *patr. m.* `I` *A son of Æneas*, Verg. A. 9, 653.— `II` *A descendant of Æneus*, *king on the Propontis.* —In the plur., *the inhabitants of Cyzicus*, because a son of Æneus was the founder of that city, Val. Fl. 3, 4. 1246#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1245#aenigma#aenigmă, ătis, n., = αἴνιγμα ( dat. and `I` *abl. plur.* aenigmatis, Charis. p. 38 P.), *that which is enigmatical* or *dark in a figurative representation*, *an allegory;* accto Quintilian's expl.: allegoria, quae est obscurior, Inst. 8, 6, 52; Cic. de Or. 3, 42.— `II` Of other things. `I.A` *That which is dark*, *obscure*, or *inexplicable; a riddle*, *enigma*, *obscurity* : regina Saba venit temptare eum in aenigmatibus, Vulg. 3 Reg. 10, 1 : obscuritates et aenigmata somniorum, Cic. Div. 2, 64; aenigma numero Platonis obscurius, id. Att. 7, 13 : legum, Juv. 8, 50 : palam et non per aenigmata Dominum videt, Vulg. Num. 12, 8; 1 Cor. 13, 12.— `I.B` *A mystery; a mystical tenet* or *dogma in religion*, Arn 3, p. 109. 1247#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1246#aenigmaticus#aenigmăticus, a, um, adj. aenigma, `I` *like an enigma*, *obscure*, *enigmatic* : ille clarum esse somnium dixit, et nihil aenigmaticum, nihil dubium continere, Cassiod. H. Eccl. 9, 4. 1248#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1247#aenigmatista#aenigmătista and -tes, ae, m., = αἰνιγματιστης, `I` *one that proposes riddles*, *one that speaks in riddles*, *an enigmatist*, Sid. Ep. 8, 6; Aug. Quaest. in Num. 4, 45. 1249#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1248#aenipes#ăēnĭpes or ăhēnĭpes, ĕdis, adj. aeneus-pes, `I` *that has feet of bronze*, *bronzefooted*, χαλκόπους : boves, Ov. H. 6, 32 : equi, Prud. adv. Symm. 1, 531. 1250#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1249#aenitologium#aenitologium, i, n. In metre, `I` *a dac tylic verse with an iambic* penthemimeris, e. g. Carmina bella magis vellem sonare, Serv. in Centim. 1825 P. 1251#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1250#Aenobarbus#Ăēnŏbarbus (earlier, Ăēn-), i, m. aeneus, II., and barba. Red-beard, `I` *a family name of the Domitian* gens, Suet. Ner. 1 Oud.; Inscr. Orell. 3793. 1252#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1251#aenulum#aēnŭlum, i, n. dim. aenus, `I` *a small bronze vessel*, Paul. ex Fest. p. 28 Müll. 1253#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1252#Aenus1#Aenus or -os, i, f., = Αἶνος, `I` *a city of Thrace*, *south-east of the* Palus Stentoris, *through which one of the mouths of the Hebrus falls into the sea*, now *Enos*, Mel. 2, 2, 8; Plin. 4, 11, 18, § 43; Cic. Fl. 14; Liv. 31, 16 4.—Hence, `II` Aenĭi, ōrum, m., *the inhabitants of Ænus*, Liv. 37, 33; 38, 41; 45, 27. 1254#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1253#Aenus2#Aenus, i, m., `I` *the river Inn*, Tac. H. 3, 5. 1255#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1254#aenus3#ăēnus (trisyl.; less freq. ăhēn-), a, um, adj. aes, `I` *of copper* or *bronze* (only poet. for aheneus; yet Hor. uses the latter oftener than the former). `I` Lit. : signa, *the bronze images of the gods*, Lucr 1, 316: ahënis in scaphiis, id. 6, 1045, falcīs, id. 5, 1293; cf. Verg. A. 4, 513; lux, i. e. armorum aënorum, id. ib. 2, 470 : crateres, id. ib. 9, 165.— Hence, ăēnum (sc. vas), *a bronze vessel* : litore aëna locant, Verg. A. 1, 213; so Ov. M. 6, 645, Juv. 15, 81 al., of the bronze vessels in which the purple color was prepared, Ov. F 3, 822; Sen. Herc. Oet. 663; Stat. S. 1, 2, 151 (hence, aenulum).— `II` Trop. `I.A` *Firm*, *invincible* (cf. adamantinus): manus, Hor. C. 1, 35, 18.— `I.B` *Hard*, *rigorous*, *inexorable* : corda, Stat. Th. 3, 380. 1256#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1255#Aeoles#Aeŏles ( Aeolīs, Varr.), um, m., = Αἰολεῖς, `I` *the Æolians*, orig. in Thessaly, later in the Peloponnesus, on the coast of Asia Minor, in Lesbos, and other places, Varr. L. L. 5, § 25; 102 Müll.; id. R. R. 3, 1, 6; 3, 12, 6; Cic. Fl. 27, Their more usual name is Aeolii; v. Aeolius. 1257#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1256#Aeolia#Aeŏlĭa, ae, f., = Αἰολία. `I` *A group of islands near Sicily*, *so called after Æolus*, *who is said to have once reigned there*, now *the Lipari Islands*, Plin. 3, 8, 14, § 92 sq.— `II` In mythol., *the abode of Æolus*, *the god of the winds.* Verg. A. 1, 52.— `III` *A country of Asia Minor*, Nep. Con. 5. 1258#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1257#Aeolicus#Aeŏlĭcus, a, um, adj., = Αἰολικός, `I` *pertaining to the Æolians*, *Æolian*, *Æolic* : gens, Plin. 6, 2, 2, § 7 : digamma, Quint. 1, 4, 7 : littera, id. 1, 7, 27 : dicta, id. 8, 3, 59. 1259#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1258#Aeolides#Aeŏlĭdes, ae, `I` *patr. m.*, = Αἰολίδης, *a male descendant of Æolus: his son Sisyphus*, Ov. M. 13, 26; *Athamas*, id. ib. 4, 511; *Salmoneus*, Ov. Ib. 473; *his grandson Cephalus*, id. ib. 7, 672; also *Ulysses*, whose mother, Anticlea, is said to have had intercourse with Sisyphus before her marriage with Laertes, Verg. A. 6, 529; also *Phrixus*, Val. Fl. 1, 286. 1260#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1259#aeolipilae#aeŏlĭpĭlae, ārum, f. aeolus-pila, `I` *vessels* (or *instruments*) *for investigating the nature of the wind*, *eolipiles*, Vitr. 1, 6. 1261#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1260#Aeolis1#Aeŏlis, ĭdis, f., = Αἰολίς, `I` *a country in Asia Minor*, *north of Ionia*, Liv. 33, 38, 3; 37, 8, 12, Plin. 5, 29, 27, § 103 1262#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1261#Aeolis2#Aeŏlis, ĭdis, `I` *patr. f.*, = Αἰολίς, *a female descendant of Æolus;* so *his daughters: Halcyone*, Ov. M. 11, 579; *Canace*, id. H. 11, 34. 1263#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1262#Aeolius#Aeŏlĭus, a, um, adj., = Αἰόλιος, `I` *pertaining to Æolus*, *Æolia*, or *Æolis*, *Æolian.* `I` *Pertaining to Æolus*, *the god of the winds*, or *to his posterity;* Euri, Ov. Am. 3, 12, 29: venti, Tib. 4, 1, 58 : aurum, *the golden fleece* (of the ram) *on which Phrixus and Helle*, *the grandchildren of Æolus*, *fled*, Vai. Fl. 8, 79: virgo, i. e. *Arne* or *Canace*, Ov. M. 6, 116: postes, i. e. fores domūs Athamantis Aeoli filii, id. ib. 4, 486. — `II` *Pertaining to Æolia* or *Æolis* : insulae, Plin. 36, 21, 42, § 154 : pontus, Sil. 14, 233.— Aeŏlii, ōrum, m., = Aeoles, *the Æolians*, *the inhabitants of Æolia*, *in Asia Minor*, Vell. 1, 4; Mela, 1, 18, 1.—Hence, `III` *Pertaining to the Æolians* : puella, i. e. *Sappho*, as a Lesbian woman, Hor. C. 4, 9, 12: carmen, *a Sapphic* or *Alcaic ode*, id. ib. 4, 3, 12; cf.: Aeoliis fidibus querentem Sappho, id. ib. 2, 13, 24; lyra, Ov. H. 15, 200 : plectrum, Prop. 2, 3, 19. 1264#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1263#Aeolus#Aeŏlus, i, m., = Αἴολος. `I` *The god of the winds*, *son of Jupiter* (or Hippotas) *and of Menalippa*, *ruler of the islands between Italy and Sicily*, *where he kept the winds shut up in caverns*, *and*, *at the bidding of Jupiter*, *let them loose* or *recalled them*, Verg. A. 1, 52: Aeolon Hippotaden, cohibentem carcere ventos, Ov. M. 14, 224. — `II` *A king in Thessaly*, *son of Hellen and Doreïs*, *grandson of Deucalion*, *father of Sisyphus*, *Athamas*, *Salmoneus*, etc., Serv. ad Verg. A. 6, 585. 1265#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1264#aeon#aeōn, ōnis, m., = αἰών (age, eternity). Often used by Tert. adv. Haer. 33; 34; 49, and adv. Valentin., who invented much concerning the Thirty Æons, whom he maintained to be gods. 1266#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1265#Aepy#Aepy, n., = Αἶπυ, `I` *a city of Elis*, *mentioned by Homer* (II. 2, 592), Stat. Th. 4, 180. 1267#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1266#aequabilis#aequābĭlĭs, e, adj. aequo, `I` *that can* *be made equal*, *equal*, *similar*, *like* (“aequalis alterius staturae par; aequabile quod aequari potest, ” Front. Differ. 2198 P.); class.; in Cic. very freq. (syn.: aequalis, aequus, planus, par, similis). `I` Lit. : vis hostilis cum istoc fecit meas opes aequabiles, **has made my property equal to his**, Plaut. Capt. 2, 2, 52 : par (sc. est jus), quod in omnes aequabile est, Cic. Inv. 2, 22, 68 : praedae partitio, id. Off. 2, 11 : in descriptione aequabili sumptus, id. Fl. 14, so id. N D. 1, 19 et saep.: mixtura vitiorum atque virtutum, Suet. Dom. 3.— `II` Transf `I.A` *Equal*, *consistent*, *uniform*, *equable;* ut haec patientia dolorum... in omni genere se aequabilem praebeat, *may appear as constantly equal to itself*, Cic. Tusc. 2, 27; motus certus et aequabilis, id. N. D. 2, 9 : moderati aequabilesque habitus, id. Fin 5, 12 : fluvius, **which always continues with the same current**, id. Rep. 2, 5; so, pulvis, Sall. J. 53 : aequabilior firmitas, Sen. Ep. 74 : ver aequabile, Lact. 2, 11, 2.—Hence, of discourse: aequabile et temperatum orationis genus, *even and moderate style* (opp vis dicendi major in orationibus, Cic. Off. 1, 1); tractus orationis lenis et aequabilis, id. de Or. 2, 13, 54 : genus orationis fusum atque tractum et cum lenitate quadam aequabile profluens, id. ib. 15, 64.— `I.B` In relation to morals, *equitable*, *just*, *right;* constr. with *in* and acc. or *absol.* : status rei publicae. non in omnes ordines civitatis aequabilis, Cic. Rep. 2, 37 : fidus Romanis, aequabilis in suos, Tac. A. 6, 31 : jus aequabile, **that deals alike with all**, Cic. Inv. 1, 2 : aequabilium legum conditor, Aur, Vict. Caes. 20, 23.— *Comp.*, Cic. Att. 5, 20.— *Adv.* : aequābĭlĭter, *uniformly*, *equally*, *in like manner*, Cato, R. R. 103; Varr. R. R. 1, 6, 6; Cic. Off. 2, 11; id. N. D. 2, 45 et saep. — *Comp.*, Sall. C. 2.— *Sup.* does not occur either in the adj. or adv. 1268#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1267#aequabilitas#aequābĭlĭtas, ātis, f. aequabilis, `I` *the quality of* aequabilis, *equality*, *uniformity*, *evenness*, *equability* (in the class. per., perh. only in Cic.; Lact. 5, 14). `I` In gen.: motūs, Cic. N. D. 2, 5 : universae vitae, tum singularum actionum, id. Off. 1, 31, 111; cf. id. ib. 26.— `II` Of law, *equity*, *justice*, *impartiality* (cf. aequabilis, II. B.): in rebus causisque civium aequabilitatis conservatio, **impartiality**, Cic. de Or. 1, 42, 188 : in laude justitiae explicandum est quid cum fide, quid cum aequabilitate factum sit, id. ib. 2, 85. —Of the administration of the state, *an equal claim* or *title of all to the same political equality* : ipsa aequabilitas est iniqua, cum habeat nullos gradus dignitatis, Cic. Rep. 1, 27.— `III` Of discourse, *uniformity of style* (cf. aequabilis, II.): elaborant alii in lenitate et aequabilitate et puro quasi quodam et candido genere dicendi, Cic. Or. 16, 53 1269#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1268#aequabiliter#aequābĭlĭter, adv., v. aequabilis `I` *fin.* 1270#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1269#aequaevus#aequaevus, a, um, adj. aequus-aevum, `I` *of equal age*, *just as old*, *coeval* (in gen. only poet.; esp. freq. in Claudian): amicus, Verg. A. 5. 452; so id. ib. 2, 561: aequaevi gregis, Sen. Agam. 673 : majestas, Claud. IV. Cons. Hon. 121 : urbs aequaeva polo, id. Bell. Get. 54 et saep.—In prose: lotos aequaeva Urbi intellegitur, Plin. 16, 44, 86, § 236 : auditor, Suet. Vit. Pers. 1271#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1270#aequalis#aequālis, e, adj. aequo, `I` *that can be put on an equality with;* conseq., *equal*, *like;* constr. with dat., *absol.* and as *subst.* with *gen.* (syn.: aequus, aequabilis, planus, par, similis). `I` Lit. : partem pedis esse aequalom alteri parti, Cic. Or. 56, 188 : paupertatem divitiis etiam inter homines aequalem esse, id. Leg. 2, 10, 24 : aequalem se faciens Deo, Vulg. Joan. 5, 18 : aequales angelis sunt, **like**, ib. Luc. 20, 36 : nec enim aut linguā aut moribus aequales abhorrere (Bastarnas a Scordiscis), Liv. 40, 57, 7 : ut sententiae sint membris aequalibus, Quint. 9, 3, 80 : aequalis ponderis erunt omnes, Vulg. Exod. 30, 34; ib. Deut. 19, 7; ib. Apoc. 21, 16.—As *subst.* with *gen.* : Creticus et ejus aequalis Paeon, Cic. Or. 64, 215. (Another constr., v. II.)—Hence, `II` Transf. `I.A` *That can be compared in respect to age*, *of the same age*, *equally old.* `I.A.1` Of persons. `I.1.1.a` *Of the same age*, *equal in years* : cum neque me aspicere aequales dignarent meae. Pac. ap. Non. 470, 20 (Trag. Rel. p. 97 Rib.): patris cognatum atque aequalem, Archidemidem, nostine? Ter Eun. 2, 3, 35: adulescens ita dilexi senem, ut aequalem, Cic. Sen. 4, 10 : P. Orbius, meus fere aequalis, id. Brut. 48 *init.* : Aristides aequalis fere ruit Themistocli, Nep. Arist. 1 al. — `I.1.1.b` In gen., *contemporary*, *coeval;* and *subst.*, *a contemporary*, without definite reference to equality in age; Livius (Andronicus) Ennio aequalis fuit, Cic. Brut. 18 : Philistus aequalis illorum temporum, id. Div 1, 20; Liv. 8, 40.— `I.1.1.c` In the comic poets, esp. in connection with amicus, *of the same age* : O amice salve mi atque aequalis, ut vales? Plaut. Trin. 1, 2, 10; 2, 2, 50; Ter. Heaut. 3, 1, 8; so id. Ad. 3, 4, 26: ne cuiquam suorum aequalium supplex siet, id. Phorm. 5, 6, 47.— `I.A.2` Of things, *coexal*, *coexistent*, etc.: Deiotari benevolentia in populum Romanum est ipsius aequalis aetati, **is as old as himself**, **has grown up with him**, Cic. Phil. 11, 13 : in memoriam notam et aequalem incurro, i. e. **which belongs to our time**, id. Brut. 69; id. Leg. 1, 2: ne istud Juppiter sierit urbem in aeternum conditam fragili huic et mortali corpori aequalem esse, i. e. *should exist for an equally short time*, Liv 28, 28.—Rarely with *cum* : aequali tecum pubesceret aevo, Verg. A. 3, 491 : fuit cum ea cupressus aequalis, Plin. 16, 44, 86, § 236.— `I.B` *That can be compared in respect to size* or *form; of equal size*, *looking alike*, *resembling*, *similar* : florentes aequali corpore Nymphae, Verg. Cir. 435 : chorus aequalis Dryadum, **a chorus of Dryads alike**, id. G. 4, 460.— `I.C` *Uniform*, *equable*, *unvarying;* virtutes sunt inter se aequales et pares, Cic. de Or, 1, 18; 3, 14, 55: nil aequale homini fuit illi, Hor. S. 1, 3, 9 : imber lentior aequaliorque, **and more uniform**, Liv. 24, 46 : aequali ictu freta scindere, Ov M. 11, 463: Euphranor in quocumque genere excellens ac sibi aequalis, **always equal to himself**, Plin. 35, 11, 37, § 128 : opus aequali quadam mediocritate, Quint. 10, 1, 54.—Hence, but rarely, = aequus, of place, *equal*, *uniform*, *level*, *smooth*, *even*, *plain*, both in a horizontal and ascending direction: loca, Sall. J. 79 : terra, Ov. M. 1, 34 : gentes esse sine naribus aequali totius oris planitie, Plin. 6, 30, 35, § 187 : mons aequali dorso continuus, Tac. A. 4, 47.— *Comp.* prob. not used.—* *Sup.* : aequalissima porticus, Tert. Anim. 17.— *Adv.* : aequālĭter, *equally*, *uniformly*, *in the same manner*, Cic. Verr. 2, 3, 70; id. Ac. 2, 11; id. Lael. 16, 58; Caes. B. G. 2, 18; Vulg. Deut. 19, 3; ib. 1 Par. 24, 31; ib. Sap. 6, 8.— *Comp.*, Tac. A. 15, 21.— *Sup.* not used. 1272#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1271#aequalitas#aequālĭtas, ātis, f. aequalis, `I` *equality*, *similarity*, *uniformity* (syn.: similitudo, planities, aequitas). `I` In gen.: similitudo aequalitasque verborum, Cic. Part. Or 6 : fraterna, id. Lig. 12; Vulg. 2 Cor. 8, 13, 14.— `II` In Tac. freq. of *political equality*, = ἰσοτιμία : omnes exutā aequalitate jussa principis aspectare, Tac. A. 1, 4; 3, 74; cf. id. ib. 26, and id. H. 2, 38.— `III` Of *equality in age* (cf. aequalis, II.): et aequalitas vestra et pares honorum gradus, Cic Brut. 42.— `IV` *The equality*, *evenness of a place* : maris, i. e. mare tranquillum, *a calm*, γαλήνη, Sen, Ep. 53: (Oesypum) carnes excrescentes ad aequalitatem reducit, Plin. 30, 13, 39, § 113. 1273#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1272#aequaliter#aequālĭter, adv., v. aequalis `I` *fin.* 1274#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1273#aequamen#aequāmen, ĭnis, n. aequo, `I` *an instrument for levelling* or *smoothing*, as explanation of amussis, and syn. to levamentum, Varr. ap. Non. 9, 18. 1275#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1274#aequamentum#aequāmentum, i, n. id., `I` *an equalling*, *requiting*, translation of hostimentum, Non. 3, 26 1276#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1275#Aequana#Aequāna, ōrum, n. (sc. juga), `I` *a mountain range near Sorrentum*, Sil. 5, 466. 1277#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1276#aequanimis#aequănĭmis aequus-animus, adj. in Vet. Onomast. = εὐγνῶμων, `I` *kind*, *mild. —Adv.* : aequănĭmĭter, *calmly*, *with equanimity* (only in later Lat.), Macr. S. 2, 4; Sulp. Dial. 1, 14; Amm. 19, 10; Tert. Patient. 8 al. 1278#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1277#aequanimitas#aequănĭmĭtas, ātis, f. aequanimis (rare for aequus animus). `I` Before the class. per., *favor*, *good-will* (favor et propitius animus, Don. ad Ter. Ad. prol. 24): bonitas vestra atque aequanimitas, Ter. Phorm. prol. 34; id. Ad. prol. 24.— `II` In the post-Aug. per., *calmness*, *patience*, *equanimity*, Plin. 18, 12, 31, § 123: patien tia est malorum cum aequanimitate perlatio, Lact. 5, 22, 3. 1279#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1278#aequanimiter#aequănĭmĭter, adv., v aequanimis. 1280#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1279#aequanimus#aequănĭmus, a, um aequus-animus, adj., `I` *even-tempered*, *patient*, *composed*, *calm* : aequanimus fiam, Aus. Sept. Sap. 3 : nulla fuit res parva umquam aequanimis, id. Idyll. 3, 9 1281#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1280#aequatio#aequātĭo, ōnis, f. aequo, `I` *an equalizing*, *equal distribution* : gratiae dignitatis suffragiorum, Cic. Mur. 23; cf. Liv. 34, 31: bonorum, **community of goods**, **communism**, Cic. Off. 2, 21, 73 : juris, Liv. 8, 4 al. 1282#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1281#aequator monetae#aequātor mŏnētae, `I` *one who*, *in the coining of money*, *examines the equality of its weight*, *an assizer*, Inscr. Orell. 3228 1283#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1282#aequatus#aequātus, a, um, Part. of aequo. 1284#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1283#aeque#aequē, adv., v. aequus `I` *fin.* 1285#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1284#Aequi#Aequi, ōrum, m. `I` *A warlike people of ancient Italy*, *in the neighborhood of the Latins and Volsci*, *on both sides of the Anio*, whose cities were Alba, Tibur, Praeneste, Carseoli, etc. They were almost entirely destroyed by the dictator Cincinnatus, Cic. Rep. 2, 20; Liv. 1, 9; 4, 30 al.; cf. Nieb. Röm. Gesch. 1, 81.—Hence, `II. A.` Aequĭ-cus, a, um, adj., *Æquian* : bellum, **with the Æqui**, Liv. 3, 4, 3; 10, 1, 7.— `I.B` Ae-quīcŭlus, a, um, adj., *Æquian* : gens, Verg. A. 7, 747 rura, Sil. 8, 371.—Hence, *subst.* : Aequīcŭlus, i, m., *one of the Æqui* : asper, Ov. F. 3, 93; so Suet. Vit. 1. — `I.C` Aequīcūlāni = Aequiculi, Plin. 3, 12, 17, § 107. 1286#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1285#aequicrurius#aequĭcrūrĭus, a, um, adj. aequoscrus = ἰσοσκελής, `I` *of equal legs*, *isosceles*, in geom. of the triangle, Mart. Cap. 6, p. 230. 1287#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1286#Aequicus#Aequĭcus, a, um, v. Aequi. 1288#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1287#aequidiale#aequĭdiāle, is, n. aequus-dies, old form for aequinoctiale, `I` *the equinox* : “aequidiale apud antiquos dictum est, quod nunc dicimus aequinoctiale, quia nox diei potius quam dies nocti annumerari debet. Graeci quoque in hoc consentiunt, ἰσημερίαν, id est aequidiale, dicentes, ” Paul. ex Fest. p. 24 Müli. 1289#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1288#aequidianus#aequĭdĭānus, a, um, adj. aequidiale, i. q. aequinoctialis, `I` *equinoctial* : exortus, App. de Mundo, p 62 (270 ed. min. Hildebr.). 1290#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1289#aequidici#aequĭdĭci (sc. versus) [aequus-dico], `I` *verses containing corresponding words* or *expressions* ( ἀντιθέτους), as ( Verg. E. 2, 18): alba ligustra cadunt, vaccinia nigra leguntur: “Albis enim nigra opposuit, ligustris autem vaccinia attribuit, et cadentibus legenda assignavit, ” Diom. p. 498 P. 1291#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1290#aequidistans#aequĭdistans, antis, adj. aequusdisto. In math. `I` *parallel*, *equidistant* : circuli, Mart. Cap. 3, p. 276. 1292#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1291#aequiformis#aequĭformis, e, adj. aequus-forma, `I` *uniform* : versus, *composed of single*, *unconnected words*, as ( Verg. A. 7, 171): urbe fuit media Laurentis regia Pici, where no two successive words are connected, Diom. p 498 P. 1293#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1292#aequilanx#aequĭlanx, lancis aequus-lanx, `I` *with equal scale* : trutina aequilance ponderare, Fulg. Cont. Verg. 1294#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1293#aequilatatio#aequĭlātātĭo, ōnis, f. aequus-latus, `I` *the equal distance of two parallel lines from each other*, Vitr. 9, 8. 1295#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1294#aequilateralis#aequĭlătĕrālis, e, adj. id., `I` *equilateral*, Censor. de D. Nat. 8. 1296#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1295#aequilaterus#aequĭlătĕrus, a, um, adj. id.. In math. `I` *equilateral;* triangulus, Mart. Cap. 6, p. 229 and 230. 1297#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1296#aequilatus#aequĭlătus, ĕris, adj. id.. In math. `I` *equilateral* : regula, Aus. Idyll. 11, 50. 1298#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1297#aequilavium#aequĭlăvĭum, i, n. aequus-lavo, `I` *a half of the whole*, said of wool, when *half* of the weight remains after *washing*, Paul. ex Fest. p. 24 Müll. 1299#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1298#aequilibratus#aequĭlībrātus, a, um, adj. aequuslibra, = aequilibris, Tert. c. Hermog. 41. 1300#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1299#aequilibris#aequĭlībris, e, adj. id., `I` *in perfect equilibrium* or *equipoise*, *level*, *horizontal*, Vitr. 5, 12. 1301#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1300#aequilibritas#aequĭlībrĭtas, ātis, f. aequilibris (a word coined by Cic. as a transl. of the Epicurean ισονομία), `I` *the equal distribution of the powers of nature* : confugis ad aequilibritatem; sic enim ἰσνομίαν, si placet, appellemus, Cic. N. D. 1, 39, 109 (cf. id. ib. 19, 50, 1: ἰσονομίαν appellat Epicurus, id est, aequabilem tributionem) 1302#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1301#aequilibrium#aequĭlībrĭum, ii, n. aequilibris, `I` *a level* or *horizontal position*, *equilibrium* : quaedam ligna ad medium submersa ad aequilibrium aquae, Sen. Q. N. 3, 25; so Col. Arb. 5, 2.— `II` Trop., *a perfect equality* : rumpendi pariter membri, Gell. 20, 1. 1303#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1302#Aequimaelium#Aequĭmaelĭum (better than Aequĭmēl-), i, n., `I` *the open space in Rome below the Capitol*, *not far from the* Carcer, *where had stood the house of the turbulent tribune of the people*, *Sp. Mœlius*, *who was slain by Ahala during the dictatorship of Cincinnatus*, now in the *Via di Marforio* : Aequimaelium, quod aequata Maeli (Meli) domus publico, quod regnum occupare voluit is, Varr. L. L. 5, § 157 Müll.; so Liv. 4, 16, 1; 38, 28, 3. In Cicero's time a lamb-market seems to have been there, Cic. Div 2, 17, 39. Cf. on this locality, Nieb. Röm. Gesch. 2, 474; Amm. 28; and Becker's Antiq. 1, p. 485 sq. 1304#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1303#aequimanus#aequĭmănus, a, um, adj. aequusmanus, `I` *who can use both hands equally well*, *ambidextrous*, ἀμφιδέξιος, Aus. Idyll. 12; Beda Orth. 2329 P.— Trop., *of equal skill in two departments* or *in two pursuits* : περιδέξιος, Symm. Ep. 9, 101 (110). 1305#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1304#aequinoctialis#aequĭnoctĭālis, e, adj. aequinoctium, `I` *pertaining to the equinox*, or *the time of equal day and night*, *equinoctial* : circulus, **the equator**, Varr. L. L. 9, § 24 Müll.: aestus, Sen. Q. N. 3, 28 (cf. aequinoctium *fin.*). horae, Plin. 2. 97. 99, § 216: meridies, Col. 1, 6, 2. 1306#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1305#aequinoctium#aequĭnoctĭum, i, n. aequus-nox, `I` *the time of equal days and nights*, *the equinox*, Cic. Att. 12, 28, 3; Caes. B. G. 4, 36; cf. id. ib. 5, 23, Varr. L. L. 6, § 8 Müll.: autumnale, Liv 31, 47: vernum, id. 33, 3 : aestus duobus aequinoctiis maxime tumentes et autumnali amplius quam verno, etc., Plin. 2, 97, 99, § 215. 1307#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1306#aequipar#aequĭpar, ăris, adj. aequus-par, `I` *perfectly alike* or *equal*, only in later writers, e. g. Aus. Idyll. 12; App. Flor 3. 1308#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1307#aequiparabilis#aequĭpărābĭlis (better, aequipĕr-), e, adj. aequiparo, `I` *that may be compared*, *comparable* (perh only in Plaut.); with *dat.* : diis aequiperabile, Curc. 1, 3, 11.—With *cum*, Trin. 2, 4, 65 (also in Non. 304). 1309#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1308#aequiparantia#aequĭpărantĭa (better, aequiper-), ae, f. id., `I` *a comparison* (late Lat.), Tert. adv. Val. 16. 1310#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1309#aequiparatio#aequĭpărātĭo (better, aequīper-). ōnis, f. id., `I` *an equalizing*, *a comparison* : aequiperatio et parilitas virtutum inter se consimilium, Gell. 14, 3 : rex de aequiperatione aestimanda ( *whether his army could be put on an equality with*) quaesierat, id. 5, 5, 7 1311#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1310#aequiparo#aequĭpăro (better aequĭpĕr-; cf. Dietrich in Zeitschr. für vergl. Sprachf. 1, p. 550), āvi, ātum, 1, v. a. and n. aequipar. `I` *Act.*, *to put a thing on an equality with another thing*, *to compare*, *liken;* with *ad*, *cum*, or *dat.* : suas virtutes ad tuas, Plaut. Mil. 1, 1, 11 : aequiperata cum P fratre gloria, Cic. Mur. 14, 31 : Jovis Solisque equis dictatorem, Liv. 5, 23 : Hadrianus Numae aequiperandus, Frontin. Princ. Hist. p. 317 Rom.— `II` *Neutr.*, *to place one's self on an equality with another in worth*, *to become equal to*, *to equal*, *come up to*, *attain to* (cf. aequo and adaequo); constr. with dat., but more frequently with acc., and *absol.* With *dat.* : nam si qui, quae eventura sunt, provideant, aequiperent Jovi, Pac. ap. Gell. 14, 1, 34.— With *acc.* : nemo est qui factis me aequiperare queat, Enn. ap. Cic. Tusc. 5, 17, 49 (Epigr. 8, p. 162 Vahl.): urbem dignitate, Nep. Them. 6, 1; so id. Alc. 11, 3; Liv. 37, 55: voce magistrum, Verg. E. 5, 48; Ov. P. 2, 5, 44.— *Absol.*, Pac. ap. Non. 307, 11. 1312#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1311#aequipedus#aequĭpĕdus, a, um, and aequipēs, ĕdis, adj. aequus-pes, `I` *having equal feet*, *isosceles* (of a triangle). App. Dogm. Plat. 1, p. 5, and Diom. p. 472 P. 1313#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1312#aequipero#aequĭpĕro, v. aequiparo. 1314#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1313#aequipollens#aequĭpollens, entis, adj. aequus-polleo, `I` *of equal value* or *significance*, *equivalent*, a dialectic word, used several times in App. de Dogm. Plat. 3, p. 36 and 39. 1315#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1314#aequipondium#aequĭpondĭum, i, n. aequus-pon dus, `I` *an equal weight*, *a counterpoise*, Vitr. 10, 8. 1316#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1315#aequitas#aequĭtas, ātis, f. aequus, `I` *the quality of being* aequus (syn.: aequalitas, jus, justitia, fas). `I` *The uniform relation of one thing to others*, *equality*, *conformity*, *symmetry;* portionum aequitate turbatā, Sen. Q. N. 3, 10: commoditas et aequitas ( *proportion*, *symmetry*) membrorum, Suet. Aug. 79.— `II` Trop. `I.A` *Just* or *equitable conduct toward others*, *justice*, *equity*, *fairness*, ἐπιείκεια (governed by benevolence, while justitia yields to another only what is strictly due): pro aequitate contra jus dicere, Cic. de Or. 1, 56, 240 : belli aequitas sanctissime fetiali jure perscripta est, id. Off. 1, 11, 36 : a verbis recedere et aequitate uti, id. Caecin. 13; Nep. Arist. 2, 2 Br.; cf. id. Milt. 2, Suet. Claud. 15. But it is sometimes used for justitia: summa bonitas et aequitas causae, Cic. Att. 16, 16 : quam habet aequitatem, ut agrum qui nullum habuit, habeat? id. Off. 2, 22 *fin.* —Eccl., *righteousness*, of men, Vulg. Deut. 9, 5; ib. Mal. 2, 6.— Of God, Vulg. Psa. 9, 9; ib. Act. 17, 31.— `I.B` *A quiet*, *tranquil state of mind*, *evenness of temper*, *moderation*, *calmness*, *tranquillity*, *repose*, *equanimity;* often with animus: quis hanc animi maximi aequitatem in ipsā morte laudaret, si? etc., Cic. Tusc. 1, 40, 97 : novi moderationem animi tui et aequitatem, id. de Sen. 1; so id. Agr. 1, 5: ut animi aequitate plebem contineant, Caes. B. G 6, 22; so Nep. Thras. 4: ubi pax evenerat aequitate, Sall. C. 9, 3. 1317#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1316#aequiter#aequĭter, adv., v. aequus `I` *fin.* 1318#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1317#aequiternus#aequĭternus, a, um, adj. aequeaeternus, `I` *equally eternal*, *coeternal*, Claud. Mam. Anim. 2, 4; Sid. Ep. 8, 13. 1319#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1318#aequivaleo#aequĭ-vălĕo, ēre, v. a. aequus, `I` *to have equal power*, *be equivalent*, Auct. Carm. de Phil. 6. 1320#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1319#aequivocus#aequĭvŏcus, a, um, adj. aequus-voco; `I` in gram.: verba aequivoca, **of like significations**, **ambiguous**, **equivocal**, Isid. Orig. 2, 26; so Mart. Cap 4, 97. 1321#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1320#aequo#aequo, āvi, ātum, 1, v. a. and n. aequus. `I` *Act.*, *to make one thing equal to another;* constr. with *cum* and (in gen. in the histt.) with dat., and with *cop. conj.* (cf. adaequo). With *cum* : inventum est temperamentum, quo tenuiores cum principibus aequari se putarent, Cic. Leg. 3, 10 : cum suas quisque opes cum potentissimis aequari videat, Caes. B. G. 6, 22 : numerum (corporum) cum navibus, Verg. A. 1, 193.— With *dat.* : Insedabiliter sitis arida, corpora mersans, Aequabat multum parvis umoribus imbrem, **an unquenchable**, **burning thirst... made the most copious stream seem to them as only a few drops**, Lucr. 6, 1176 : per somnum vinumque dies noctibus aequare, Liv. 31, 41 : aequavit togatus armati gloriam collegae, id. 4, 10, 8 : cujus magnitudini semper animum aequavit, id. 33, 21, 3 (but in id. 6, 20, 8, facta dictis aequando, dictis is abl.; v Weissenb. ad h. l.); Vell. 2, 127; aequare solo templum, **to level with the ground**, Tac. A. 1, 51; so domum, Quint. 3, 7, 20, and Aur. Vict. Vir. lllustr. 17. 5; and in an extended sense: Scipio Numantiam excisam aequavit solo, Vell. 2, 4.—Hence, trop.: solo aequandae sunt dictaturae consulatusque, *entirely abolished*, Liv 6, 18.— With *cop. conj.* : Curios aequare Fabriciosque, Aur. Vict. Caes. 18, 2. — Poet. : si protinus illum Aequāsset nocti ludum, **had played through the whole night**, Verg. A. 9, 338.—Hence also, `I.B` In comparison, *to place a thing on an equality with*, *to compare.;* in Cic. with *cum;* later with *dat.* : aequare et conferre scelera alicujus cum aliis, Cic. Verr. 1, 1, 8 : ne aequaveritis Hannibali Philippum, ne Carthaginiensibus Macedonas: Pyrrho certe aequabitis, Liv. 31, 7 : Deum homini non aequabo, Vulg. Job, 32, 21 : quis in nubibus aequabitur Domino, ib. Psa. 88, 7.— `I.C` Of places, *to make level*, *even*, or *smooth* : aequata agri planities, Cic. Verr. 2, 4, 48; and trop.: aequato discrimine, **at an equal distance**, Lucr. 5, 690 : aequato omnium periculo, Caes. B. G. 1, 25 : aequato Marte, Liv. 1, 25 : aequato jure omnium, id. 2, 3.— Poet. : ibant aequati numero, *divided into equal parts*, Verg. A. 7, 698: foedera regum Vel Gabiis vel cum rigidis aequata Sabinis, i. e. aequis legibus icta, Hor. Ep. 2, 1, 25; cf.: si foedus est, si societas aequatio juris est... cur non omnia aequantur? **placed in the same circumstances?** Liv. 8, 4.— `I.D` T. t. `I.B.1` Aequare frontem, milit. t., *to make an equal front*, Liv. 5, 38: aequatis frontibus, Tib. 4, 1, 102; v. frons.— `I.B.2` Aequare sortes, *to see that the lots are equal in number to those who draw*, *of the same material*, *and each with a different name.* The classical passage for this phrase is Plaut. Cas. 2, 6, 35: conicite sortes: uxor, aequa (sc. eas); v. the preceding verses. So Cic. Fragm. Or. Corn. 1, p. 449 Orell.: dum sitella defertur, dum aequantur sortes, dum sortitio fit, etc.— `II` *Neutr.* or *act.*, *to become equal to one*, *to equal*, *come up to*, *attain to* (mostly in the histt.); constr. with dat., but oftener with acc. (cf. adaequo and aequipero, and Zumpt, § 389, 1): qui jam illis fere aequārunt, Cic. Off. 1, 1, 3; Ov. M. 6, 21: ea arte aequāsset superiores reges, ni, etc., Liv. 1, 53; so, cursu equum, id. 31, 35; for which Curtius: cursum alicujus, 4, 1: gloriam alicujus, Suet. Caes. 55 : eam picturam imitati sunt multi, aequavit nemo, Plin. 35, 11, 40, § 126; Luc. 3, 456.— Poet. : sagitta aequans ventos, *like the winds* in swiftness, Verg. A. 10, 248: valet nondum munia comparis Aequare (juvenca), i. e. **cannot yet draw even with her mate**, Hor. C. 2, 5, 2. 1322#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1321#aequor#aequor, ŏris, n. aequus. `I` In gen., *an even*, *level surface* (ante-Aug. poet.; only once in Cic. and once in Sallust): speculorum aequor, *a plane surface*, as of a mirror, Lucr. 4, 106; 291: in summo aequore saxi, **upon the polished**, **smooth marble surface**, id. 3, 905 : camporum patentium aequora, * Cic. Div. 1, 42: campi, Verg. A. 7, 781; and without campus: Daren ardens agit aequore toto, id. ib. 5, 456 : at prius ignotum ferro quam scindimus aequor, id. G. 1, 50; 1, 97; of the desert, id. ib. 2, 105 : immensum spatiis confecimus aequor, id. ib. 541 : primus in aequore pulvis, Juv. 8, 61; and once of the heavens: aequora caeli Sensimus sonere, Att. ap. Non. 505, 8 (Trag. Rel. p. 139 Rib.).— `II` Esp., *the even surface of the sea in its quiet state*, *the calm. smooth sea* (“aequor mare appellatum, quod aequatum, cum commotum vento non est, ” Varr. L. L. 7, § 23 Müll.: quid tam planum videtur quam mare? ex quo etiam aequor illud poëtae vocant, Cic. Ac. Fragm. ap. Non. 65, 2 (cf. πόντου πλάξ, Pind. P. 1, 24).— Also, in gen., *the sea*, even when agitated by storms, Lucr. 1, 719: turbantibus aequora ventis, id. 2, 1 : silvaeque et saeva quiērant aequora, Verg. A. 4, 523 et saep.: per undosum aequor, id. ib. 313 : contracta pisces aequora sentiunt, Hor. C. 3, 1, 33 : juventus Infecit aequor sanguine Punico, id. ib. 3, 6, 34 al.—Sometimes pleonast. with mare or pontus: vastum maris aequor arandum, Verg. A. 2, 780 : tellus et aequora ponti, id. G. 1, 469.—Of the surface of the Tiber, Verg. A. 8, 89 and 96 (so, mare of the Timavus, id. ib. 1, 246; and unda of rivers, as of the Simoïs, id. ib. 1, 618).—In prose writers after the Aug. per.: placidum aequor, Tac. A. 2, 23 : penetrare aequora, Val. Max. 9, 1, 1; so Curt. 4, 7; Plin. 4, 12, 24, § 76; Mel. 1, 2. Once even in Sallust: aequore et terrā, Sall. Fragm. ap. Don. ad Ter. Phorm. 2, 1, 13 (p. 390, n. 81 Kritz.) dub. 1323#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1322#aequoreus#aequŏrĕus, a, um, adj. aequor, `I` *of* or *pertaining to the sea* (only poet.): rex, **Neptune**, Ov. M. 8, 604 : Britanni, **the Britons surrounded by the sea**, id. ib. 15, 753 : genus, **the ocean kind**, **fish**, Verg. G. 3, 243 : aquae, Mart. 10, 51 al. 1324#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1323#aequus#aequus ( aecus, Pac. 32 Rib.; Lucr. 5, 1023 Lachm. and Munro; AIQVOS, S. C. de Bacch. 1. 26), a, um, adj. formerly referred to ΕΙΚΩ, ἔοικα, but Pott connects it with Sanscr. ēka = one, as if properly, *one and uniform;* others consider it as akin to aemulor, q. v.. `I. A.` Of place, *that extends* or *lies in a horizontal direction*, *plain*, *even*, *level*, *flat* (esp. freq. in the strategic descriptions of the histt.; syn.: planus, aequalis, aequabilis, par, similis, justus): locus ad libellam aequus, **level**, Varr. R. R. 1, 6 *fin.* : aequus et planus locus, Cic. Caec. 17 *fin.* : in aequum locum se demittere, Caes. B. G. 7, 28 : legio, quae paulo aequiore loco constiterat, id. ib. 7, 51: in aequum locum deducere, Sall. J. 42 (cf. in Gr. εἰς τὸ ἴσο? καταβαίνειν, Xen. Anab. 4, 6, 18).— Trop. : sive loquitur ex inferiore loco sive aequo sive ex superiore, i. e. **before the judges**, **sitting on raised seats**, **or in the Senate**, **or in the assembly of the people from the rostra**, Cic. de Or. 3, 6, 23 : meos multos et ex superiore et ex aequo loco sermones habitos cum tuā summā laude, **from the tribune**, **and on private matters**, id. Fam. 3, 8.—In the histt., sometimes *subst.* : aequum, i, n., with a *gen.*, *level ground*, *a plain* : facilem in aequo campi victoriam fore, Liv. 5, 38 : ut primum agmen aequo, ceteri per acclive jugum insurgerent, Tac. Agr. 35 : in aequum digredi, id. ib. 18 : in aequo obstare, id. ib. 36; id. H. 4, 23.—Also, *an eminence*, if it rises without inequalities: dum Romanae cohortes in aequum eniterentur, **up the slope**, Tac. A. 2, 80.—As a level place is more favorable for military operations than an uneven one, aequus has the signif., `I. A..B` *Favorable*, *convenient*, *advantageous* (as its opp., iniquus, uneven, has that of unfavorable, etc.). `I. A..B.1` Of place: locum se aequum ad dimicandum dedisse, Caes. B. C. 3, 73 : etsi non aequum locum videbat suis, Nep. Milt. 5, 4 : non hic silvas nec paludes, sed aequis locis aequos deos, Tac. A. 1, 68. — `I. A..B.2` Of time: judicium aequiore tempore fieri oportere, *more propitious*, Cic. Corn. Fragm. ap. Ascon. p. 72: et tempore et loco aequo, Liv. 26, 3 : tempore aequo, Suet. Caes. 35.— `I. A..B.3` In gen., of persons or things (freq. and class.), *favorable*, *kind*, *friendly*, *benevolent*, etc.; constr. *absol.* with dat., or *in* and acc. (in poets *in* with abl.). *Absol.* : consequeris, ut eos ipsos, quos contra statuas, aequos placatosque dimittas, Cic. Or. 10, 34 : nobilitate inimica, non aequo senatu, id. Q. Fr. 2, 3 *med.* : meis aequissimis utuntur auribus, id. Fam. 7, 33 : oculis aspicere aequis, Verg. A. 4, 372 : O dominum aequum et bonum, Suet. Aug. 53 : boni et aequi et faciles domini, id. Tib. 29.— With *dat.* : aequa Venus Teucris, Pallas iniqua fuit, Ov. Tr. 1, 2, 6; id. A. A. 2, 310.— With *in* and *acc.* : quis hoc statuit, quod aequum sit in Quintium, id iniquum esse in Maevium, Cic. Quint. 14.— With *in* and abl. : victor erat quamvis, aequus in hoste fuit, Prop. 4, 18, 28.—Hence, `I. A..B.4` aequus, i, m. *subst.*, *a friend* : ego ut me tibi amicissimum esse et aequi et iniqui intellegant, curabo, **both friends and enemies**, Cic. Fam. 3, 6 *fin.* : aequis iniquisque persuasum erat, Liv. 5, 45. `II` *That is equal to another in any quality*, *equal*, *like;* and of things divided into two equal parts, *a half* : aequo censu censeri, Plaut. Trin. 2, 4, 92 : partīs, Lucr. 3, 125; so Aur. Vict. Orig. 19, 1; and Vulg. 1 Reg. 30, 24: aequa erit mensura sagorum, ib. Exod. 26, 8 : pondera, ib. Lev. 19, 36 : portio, ib. 2 Mach. 8, 30: aequa dementia, Lucr. 1, 705 al. : aequā manu discedere, **to come off with equal advantage**, Sall. C. 39; so, aequo Marte pugnare, **with equal success**, Liv. 2, 6; Curt. 4, 15, 29; Flor. 4, 2, 48 al.: urbs erat in summo nubibus aequa jugo, Ov. P. 4, 7, 24 : aequum vulnus utrique tulit, id. M. 9, 719 (cf. id. ib. 7, 803: aequales urebant pectora flammae): sequiturque patrem non passibus aequis, Verg. A. 2, 724 : pars aequa mundi, Plin. 2, 19, 17, § 81 : utinam esset mihi pars aequa amoris tecum, i. e. aeque vicissim amaremus, Ter. Eun. 1, 2, 12 : non tertiam portionem, verum aequam, Plin. 3, 1, 1, § 5 al. —Hence the adverbial phrases, `I. A..B.1` Ex aequo, *in like manner*, *in an equal degree*, *equally* ( = ἐξ ἴσου, Hdt., Dem.), Lucr. 1, 854: dixit et ex aequo donis formaque probata, etc., Ov. H. 16, 87; 20, 123; id. Am. 1, 10, 33; id. A. A. 2, 682; id. M. 3, 145; 4, 62; Liv. 36, 37: adversarum rerum ex aequo socii sunt (Fosi Cheruscis), cum in secundis minores fuissent, Tac. G. 36 *fin.* — `I. A..B.2` In aequo esse or stare, *to be equal* : qui cogit mori nolentem, in aequo est, quique properantem impedit, Sen. Phoen. 98 : ut naturam oderint, quod infra deos sumus, quod non in aequo illis stetimus, id. Ben. 2, 29 : in aequo ponere aliquem alicui, *to make equal*, *to put on an equality*, *to compare* : in aequo eum (Philopoemenem) summis imperatoribus posuerunt, Liv. 39, 50 *fin.* — `I. A..B` Morally. `I. A..B.1` Of persons, *fair*, *equitable*, *impartial in conduct toward others* (diff. from justus, just; v. aequitas, II.); constr. *absol.*, with *dat.;* more rarely with *gen.* : praetor aequus et sapiens, Cic. Verr. 2, 4, 65; 2, 5, 59: aequissimus aestimator et judex, id. Fin. 3, 2 : praebere se aequum alicui, id. Fam. 2, 1 : absentium aequi, praesentibus mobiles, **benevolent toward**, Tac. A. 6, 36.— `I. A..B.2` Of things, *fair*, *right*, *equitable*, *reasonable* : ITA. SENATVS. AIQVOM. CENSVIT., S. C. de Bach. 1. 26: et aecum et rectum est, Pac. ap. Non. 261, 13 (Trag. Rel. p. 81 Rib.): aequa et honesta postulatio, Cic. Rosc. Am. 2 : quod justum est et aequum, servis praestate, **just and fair**, Vulg. Col. 4, 1 : postulo primum id, quod aequissimum est, ut, etc., Cic. Clu. 2 : aequa lex et omnibus utilis, id. Balb. 27 : aequissimis legibus monere, Aur. Vict. Caes. 9, 5 : aequae conditiones, Vell. 2, 25; see Fischer, Gr. II. 611.—Hence, `I. A..B.3` ae-quum, i, n. *subst.*, *what is fair*, *equitable*, or *just; fairness*, *equity*, or *justice*, etc.: jus atque aequum, Enn. ap. Non. p. 399, 10 (Trag. v. 224 Vahl.): utilitas justi prope mater et aequi, Hor. S. 1, 3, 98 : aequi studium, Aur. Vict. Caes. 24, 6.—Often with comparatives, *more than is right*, *proper*, *reasonable* : lamentari amplius aequo, Lucr. 3, 966 : injurias gravius aequo habere, **to feel too deeply**, Sall. C. 50 : potus largius aequo, Hor. Ep. 2, 2, 215.—Hence, aequum est, *it is reasonable*, *proper*, *right*, etc.; constr. with acc. and *inf.*, in good prose also with *dat. pers.* and *ut*, Rudd. II. p. 235, n. 21: nos quiescere aequom est, Enn. ap. Diom. p. 382 P. (Trag. v. 199 Vahl.): quae liberum scire aequom est adulescentem, Ter. Eun. 3, 2, 25 : significant Imbecillorum esse aecum misererier omnīs, Lucr. 5, 1023 : non est aequum nos derelinquere verbum Dei, Vulg. Act. 6, 2 : aequius est mori quam auctoritatem imperii foedare, Aur. Vict. Epit. 12, 7 : ut peritis? Ut piscatorem aequomst (sc. perire), fame sitique speque, Plaut. Rud. 2, 2, 7; so, sicut aequum est homini de potestate deorum timide et pauca dicamus, Cic. Imp. Pomp. 16, 47.—In Plaut., with abl. : plus vidissem quam med atque illo aequom foret, **would be becoming in me and him**, Plaut. Bacch. 3, 3, 84; id. Rud. prol. 47.— `I. A..B.4` Aequum as *subst.* very freq. with bonum = aequitas, *equitable conduct toward others*, *fairness*, *equity*, etc.: neque quidquam queo aequi bonique ab eo impetrare, **what is right and just**, Plaut. Curc. 1, 1, 65 : cum de jure civili, cum de aequo et bono disputaretur, Cic. Brut. 38 : ex aequo et bono, non ex callido versutoque jure rem judicari oportere, id. Caecin. 23 : fit reus magis ex aequo bonoque quam ex jure gentium, **in accordance with justice and equity**, Sall. J. 35.— Also without *et* : illi dolum malum, illi fidem bonam, illi aequum bonum tradiderunt, Cic. Top. 17.—So also, aequius melius, *according to greater equily*, Cic. Off. 3, 15; id. Top. 17.— `I. A..C` Of a state of mind, *even*, *unruffled*, *calm*, *composed*, *tranquil*, *patient*, *enduring* (cf. aequitas, II. B.); esp. freq. with animus or mens: animus aequos optumum est aerumnae condimentum, Plaut. Rud. 2, 3, 71 : concedo et quod animus aequus est et quia necesse est, Cic. Rosc. Am. 50 : quodadest memento Componere aequus, Hor. C. 3, 29, 32 : tentantem majora, fere praesentibus aequum, id. Ep. 1, 17, 24; and so, aequam memento rebus in arduis Servare mentem, etc., id. C. 2, 3, 1.—Esp. freq. in the *adv. abl.* : aequo (aequiore, aequissimo) animo, *with even mind*, *with equanimity*, *patiently*, *calmly*, *quietly*, *with forbearance* : ego, nisi Bibulus adniteretur de triumpho, aequo animo essem, nunc vero αἰσχρὸν σιωπᾶν, Cic. Att. 6, 8: carere aequo animo aliquā re, id. Brut. 6 : ferre aliquid, Nep. Dion. 6, 7; Aur. Vict. Orig. 6, 3: accipere, Sall. C. 3, 2 : tolerare, id. J. 31 : quo aequiore animo Germanicus celerem successionem operiretur, Suet. Tib. 25 : testem se in judiciis interrogari aequissimo animo patiebatur, id. Aug. 56.—In eccl. Lat. = bono animo: aequo animo esto, **be of good cheer**, Vulg. 3 Reg. 21, 7 : aequo animo (aliquis) est? Psallat, ib. Jacob. 5, 13.—Hence: aequi bonique facere aliquid, *to regard as fair and reasonable* (prop., *a gen. of value*, Roby, § 1191), *to put up with*, *be content with*, *submit to*, *acquiesce in*, etc.: istuc aequi bonique facio, Ter. Heaut. 4, 5, 40 : tranquillissimus animus meus totum istuc aequi boni facit, Cic. Att. 7, 7; Liv. 34, 22 *fin.* : aequi istuc faciam, **it will be all the same to me**, Plaut. Mil. 3, 1, 189.—So also: aequi bonique dicere, **to propose any thing reasonable**, Ter. Phorm. 4, 3, 32.—Hence, aequē, adv., *in like manner*, *equally*, *just as* = ex aequo, pariter, Gr. ἴσως, όμοιως (indicating the entire equality of two objects compared, while *similiter* denotes only likeness): eā (benevolentiā) non pariter omnes egemus... honore et gloriā fortasse non aeque omnes egent, Cic. Off. 2, 8, 30 : non possum ego non aut proxime atque ille aut etiam aeque laborare, id. Fam. 9, 13, 2 : universa aeque eveniunt justo et impio, Vulg. Eccl. 9, 2. `I. A..B.1` In the comic poets with *cum* or the *comp. abl.* (cf. adaeque); in Cic. and good class. authors gen. with *et*, *atque*, *ac*, *ac si;* less class. with *quam*, *ut*, *quam ut;* in Petr. with *tamquam.* Aeque—cum: animum advorte, ut aeque mecum haec scias, Plaut. As. 2, 2, 66, id. Poen. prol. 47: novi aeque omnia tecum, Ter Phorm. 5, 9, 43. But in Plaut. As. 4, 1, 26, tecum una postea aeque pocla potitet, una belongs with tecum to potitet, and aeque is put *absol.* (sc. ut tu).— Aeque with *comp. abl.* : nullus est hoc meticulosus aeque, **as this person**, Plaut. Am. 1, 1, 137 : qui me in terrā aeque fortunatus erit, id. Curc. 1, 2, 51.— Aeque—et or aeque— que (as in Gr. ἴσον καί, ἴσα καί, Soph. Oed. Tyr. 611; Thuc. 3, 14). nisi aeque amicos et nosmet ipsos diligamus, **equally as ourselves**, Cic. Fin. 1, 20, 67. versūs aeque prima et media et extrema pars attenditur, id. de Or. 3, 50, 192; id. Rosc. Com. 1, 2; so id. Mur. 13, 28; id. Clu. 69, 195, id. Tusc. 2, 26, 62 al.: quod Aeque neglectum pueris senibusque nocebit, Hor. Ep. 1, 1, 26.— Aeque—atque, —ac, —ac si, *as... as; as much as*, *as* : vide ne, quem tu esse hebetem deputes aeque ac pecus, is, etc., Att. ap. Cic. Div. 1, 22, 45: pumex non aeque aridus atque hic est senex, Plaut Aul. 2, 4, 18; Ter. Phorm 1, 2, 43; Varr. R. R. 3, 8, 2: nisi haberes, qui illis aeque ac tu ipse gauderet, Cic. Lael. 6, 22 : sed me colit et observat aeque atque patronum suum, id. Fam. 13, 69; 2, 2; so id. Brut. 71, 248; id. Rosc. Am. 40, 116; Cels. 6, 15; Tac. H. 4, 5; Suet. Caes. 12 al.: aeque ac si. with the *subj.*, *just as if. altogether as if* : Egnatii absentis rem ut tueare, aeque a te peto ac si mea negotia essent, Cic. Fam. 13, 43, 3; Auct Her 2, 13, 19: quo factum est, ut jumenta aeque nitida ex castellis educeret ac si in campestribus ea locis habuisset, Nep Eum. 5. 6; Liv. 10, 7, 4; 44, 22, 5 al.—( ε) Aeque— quam (only in Plaut. and prose writers from the Aug. per.; neither in Cic. nor in Cæs.), **as... as**, **in the same manner as**, **as well... as**, **like**, Plaut. Mil. 2, 5, 55; nullum esse agrum aeque feracem quam hic est, id. Epid. 2, 3, 1 : nihil aeque eos terruit quam robur et color imperatoris, Liv. 28, 26, 14; 5, 6, 11; so 5, 3, 4; 31, 1, 3; in navibus posita aeque quam in aedificiis, Plin. 2, 81, 83, § 196; so 2, 70, 72, § 180; Tac. A. 14, 38; id. H. 2, 10; 4, 52; Suet. Aug. 64, 89; id. Galb. 4 al.—( ζ) Aeque—ut, a rare combination, and unworthy of imitation (in authors of the class. per. its reception rests, for the most part, upon false readings for aeque et or aeque ac), *as much as*, *like*, cui nihil aeque in causis agendis ut brevitas placet, Plin. Ep. 1, 20, 1 Keil. accinctus aeque ut discinctus, Vulg. 3 Reg. 20, 11. Possidebitis eam (terram) singuli aeque ut frater suus, ib. Ezech. 47, 14: idemque proficeret aeque ut rosaceum, Plin. 23, 4, 45, § 89, where Jan reads *proficeret quod rosaceum.* —In Plaut. once aeque—quasi for the class. aeque ac. quem videam aeque esse maestum quasi dies si dicta sit, Plaut. As. 5, 1, 11 Fleck.—( η) Sometimes aeque—aeque, *as well as*, *as much as.* aeque pauperibus prodest, locupletibus aeque, Hor. Ep. 1, 1, 25: aeque discordiam praepositorum, aeque concordiam subjectis exitiosam, Tac. Agr. 15.— `I. A..B.2` The comparison is often to be supplied from the whole sentence or context; hence, aeque stands *absol.* for aeque ac, etc. (ante-class. freq.; also in Cic. and Liv.), *equally*, *as much as*, *as* : eadem oratio non aeque valet, Enn. ap. Gell. 11, 4 (from Eurip. Hec. 295: λόγος... ου ταὐτὸν σθένει): satin habes, si feminarum nullast quam aeque diligam? Plaut. Am. 1, 3, 11 : Aetna mons non aeque altus, id. Mil. 4, 2, 73; 4, 7, 10; id. Most. 1, 3, 85, etc.; Ter. Phorm. 3, 3, 32; Cic. Fam. 4, 6, 1; so id. ib. 5, 21; id. Fin. 4, 33, 62: aeque sons, Liv. 29, 19, 2; so 29, 19, 4 al.: aeque non est dubium, **it is as little doubtful**, Plin. 2, 15, 13, § 68.— `I. A..B.3` With omnes, uterque, and definite numerals, to indicate that a thing applies equally to all the objects designated, *equally* : non omnia eadem aeque omnibus suavia esse scito, Plaut. As. 3, 3, 51; Ter. Hec. 2, 1, 2; so Cic. Off. 2, 8, 31; id. Fin. 4, 27, 75 al.: etsi utrique nostrum prope aeque gratae erant (litterae), id. Fam. 13, 18; so id. Quint. 28, 86; Verg. G. 3, 118; Ov. Tr. 3, 8, 33; id. Fast. 1, 226: aeque ambo pares, Plaut. Men. 5, 9, 60 : duae trabes aeque longae, Caes. B. C. 2, 10; Suet. Aug. 101. — `I. A..B.4` Sometimes *absol.*, with several substantives, *alike*, *equally* : Tragici et comici Numquam aeque sunt meditati, Plaut. Pers. 4, 2, 4. imperium bonus ignavus aeque sibi exoptant, Sall. C. 11.— `I. A..B.5` In Plaut. Capt. 3, 5, 42, nec est mihi quisquam, melius aeque cui velim, *melius velle* is, perhaps, to be taken together as a phrase, and the comp. considered as used in a restricted sense, as in *melius est.* Others consider the comp. as used for the simple positive; cf. adaeque.— `I. A..B` *Justly*, *with equity* : mihi id aeque factum arbitror, Plaut. Mil. 5, 22 dub. (Ritschl: jureque id factum arbitror).— *Comp.* : ferro quam fame aequius perituros, *more willingly*, Sall. H. Fragm.— *Sup.* : aequissime jus dicere, Aur. Vict. Epit. 11, 2 : judicas ut qui aequissime, Sid. 15, Ep. 11.!*? An old adverb. form, aequĭter, also occurs: praeda per participes aequiter partita est, Liv. Andr. ap. Non. 512, 31; so Pac. ib., Att. ib., and Plaut. acc. to Prisc. 1010 P. 1325#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1324#aer#āēr, āĕris, m. (in Enn. once `I` *fem.*, Gell. 13, 20, 14, as also ἀήρ in Gr., in the earliest per, was *fem.*, Gr. *gen.* aëros, Stat. Th. 2, 693; Gr. acc. aëra, Cic., Sen., Plin.; pure Lat. form, āĕrem, Varr. L. L. 5, 10, 65; Cato ap. Serv ad Verg. A. 10, 184; Plin. 18, 1, 1, § 3; *plur nom.* and acc. āĕres, Vitr. 11; later āĕra, Ven. Fort. Carm 9, 1, 141, dat. āĕribus, Lucr. 4, 289; 5, 643), = ἀηρ, *the air*, properly *the lower atmosphere* (in distinction from *aether*, the upper pure air): istic est is Juppiter quem dico, quem Graeci vocant Aërem, qui ventus est et nubes, imber postea, Atque ex imbre frigus, ventus post fit, aër denuo, Enn. ap. Varr L. L. 5, § 65 Müll. (Epicharm. v. 9 Vahl., : terra circumfusa undique est hac animall spirabilique naturā, cui nomen est aër, Graecum illud quidem, sed perceptum jam tamen usu a nostris, tritum est enim pro Latino, Cic. N. D. 2, 36, 91 : itaque aër et ignis et aqua et terra primae sunt, id. Ac. 1, 7, 26 : Anaximenes aëra Deum statuit, id. N. D. 1, 10 : aërem in perniciem vertere, Plin. 18, 1, 1, § 3 al. —Also in plur. : aëribus binis, Lucr 4, 291: aëres locorum salubres aut pestilentes, Vitr 1, 1 *fin.* — `II` Transf. `I.A` Poet. : aër summus arboris, *the airy summit*, for *the highest point*, Verg. G. 2, 123; cf. Juv. 6, 99.— `I.B` Also poet. for *a cloud*, *vapor*, *mist* : Venus obscuro gradientes aëre sepsit, Verg. A. 1, 411 : aëre septus, Val Fl. 5, 401— `I.C` With limiting adj. = *the weather* : crassus, Cic. Ac. 2, 25, 81. fusus et extenuatus, id. N. D. 2, 39 purus et tenuis, id. ib. 2, 16 temperatus, id. Div 2, 42 `I.A.1` † aera ( dissyl.), ae, f., = αἰρα, *a weed among grain; darnel*, *tare*, or *cockle*, Lolium temulentum, Linn.; Plin. 18, 17, 44, § 156. 1326#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1325#aera#aera, ae, f. [from aera, `I` *counters;* v. aes, 2. E., later Lat. `I` In math., *a given number*, *according to which a reckoning* or *calculation is to be made*, Vitruvius (Vetrubius) Rufus ap. Salmas. Exercc. I. p. 483.— `II` *Anitem of an account* (for the class. aera, plur. of aes, Ruf. Fest. in Breviar. *init.* The passage of Lucil. cited by Non. 2, 42, aera perversa, is also prob. plur.).— `III` *An era* or *epoch from which time is reckoned*, Isid. Orig. 5, 36; cf. Inscr. Orell. II. p. 374. 1327#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1326#aeramen#aerāmen, inis, n. aes, a late form for `I` *aes*, *copper*, *bronze;* aeramen aut marmora, Cod. Th. 15, 1, 37: ferri vel aeraminis purgamenta, Theod. Prisc. 1, 9. 1328#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1327#aeramentum#aerāmentum, i, n. id., `I` *that is prepared from copper* or *bronze;* hence, *a copper* or *bronze vessel* or *utensil*, Plin. 33, 5, 30, § 94; 35, 15, 51, § 182. 1329#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1328#aeraria#aerārĭa and aerārĭum, v. aerarius, under B. and C. 1330#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1329#aerarius#aerārĭus, a, um, adj. aes. `I` *That pertains to* or *is made of copper*, *bronze*, etc.: aerarium metallum, **a copper-mine**, Vitr. 7, 9; Plin. 33, 5, 26, § 86; fornaces, **smelting-furnaces**, id. 11, 36, 42, § 119 : fabrica, **the preparation of copper**, id. 7, 56, 57, § 197 faber, *a coppersmith*, id. 34, 8, 19, 6, § 61 (also aerarius alone; v. below).— `II` *Of* or *pertaining to money* : propter aerariam rationem non satis erat in tabulis inspexisse quantum deberetur, **on account of the standard of coin**, Cic. Quint. 4 : hinc dicuntur milites aerarii, ab aere quod stipendia facerent, Varr. L. L. 5, § 181 Müll.: tribunus, *who superintended disbursements of the public treasury* : aerarii tribuni a tribuendo aere sunt appellati, Paul. ex Fest. p. 2 Müll.; or, acc. to Varr.: ab eo, quibus attributa erat pecunia, ut militi reddant, tribuni aerarii dicti, Varr. L. L. 5, § 181 Müll.; v. tribunus.—Hence, *subst.* : aerārĭus, i, m. `I..1` (Sc. faber.) *One who works in copper*, etc., *a coppersmith* : in aerariorum officinis, Plin. 16, 6, 8, § 23 : aerariorum marculi, Mart. 12, 57, 6; so Inscr. Orell. 4140.— `I..2` (Sc. civis.) *A citizen of the lowest class*, *who paid only a poll-tax* (aera pendebat), *and had no right of voting.* Other citizens, upon the commission of great crimes, were degraded by the censors into this class, and deprived of all previous dignities. (Cf. Gell. 4, 12 and 29; Drak. ad Liv. 24, 18, 6; Smith's Dict. Antiq., and Nieb. Röm. Gesch. 2, 63 and 452.) Referre aliquem in aerarios, Cic. Clu. 43. eximere aliquem ex aerariis, id. de Or. 2, 66 *ext.;* Liv. 24, 18: omnes, quos senatu moverunt, quibusque equos ademerunt (censores) aerarios fecerunt et tribu moverunt, id. 42, 10 al. — `I.B` aerārĭa, ae, f. `I.B.1` (Sc. fodina, like argentaria and ferraria, Liv. 34, 21: auraria, Tac. A. 6, 19 al.) *A mine* : multis locis apud eos (sc. Aquitanos) aerariae structuraeque sunt, Caes. B. G. 3, 21 Herz. — `I.B.2` (Sc. officina.) *A smelting* or *refining house*, Varr. L. L. 8, 33.— `I.B.3` (Sc. fornax.) *A smelting-furnace*, Plin. 34, 13, 33, § 128.— `I.C` aerārĭum, i, n. (sc. stabulum), *the place in the temple of Saturn at Rome*, *where the public treasure was kept*, *the treasury* : τὸ ταμιεῖον, τὸ κοινόν : Aerarium sane populus Romanus in aede Saturni habuit, Paul. ex Fest. p. 2 Müll.; cf. Plin. Pan. 92: referre pecuniam in aerarium, Cic. Agr. 2, 27 (for which deferre is often used in Liv. q.v.): dare alicui pecuniam ex aerario, Cic. Verr. 2, 3, 70.—Also for *the public treasure* or *finances* : C. Gracchus, cum largitiones maximas fecisset et effudisset aerarium, Cic. Tusc. 3, 20, 48, Nep. Arist. 3, 1; id. Att. 8.—In the time of the emperors the *aerarium* (public treasure) was distinguished from *fiscus* (the wealth of the emperor): bona Sejani ablata aerario, ut in fisco cogerentur, Tac. A. 6, 2; Plin. Pan. 36, Suet. Vesp. 16; v. fiscus. In the treasury the public archives were kept: factum senatus consultum, ne decreta patrum ante diem decimum ad aerarium deferrentur, Tac. A. 3, 51; cf. id. ib. 13, 28; Suet. Aug. 94; id. Caes. 28; and also the standards: signa ex aerario prompta, Liv. 4, 22.—The Quaestores aerarii (under Augustus and his immediate successors the Praetores) presided over the aerarium, with whom the Tribuni aerarii were associated as assistants; cf. Quaestor and Tribunus.—The aerarium contained also a fund, established after the invasion of Gaul, and augmented by the immense booty acquired in the wars with Carthage, Macedonia, Corinth, etc., as well as by the tribute of the manumissi, which could be used only in cases of extreme public necessity, hence with the epithet sanctius, Caes. B. C. 1, 24 : aurum vicesimarium, quod in sanctiore aerario ad ultimos casus servaretur, promi placuit, Liv. 27, 10; cf. Cic. Att. 7, 21; Cic. Verr. 2, 4, 63 (of the Syracusans). Hence trop., Quint. 10, 3, 3: aerarium militare, destined by Aug. for defraying the expenses of war, Tac. A. 1, 78; Suet. Aug. 49; Plin. Pan. 92, 1. 1331#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1330#aeratus#aerātus, a, um, P. a. from aero, āre, found in no example, and only mentioned in Priscian: a metallorum quoque nominibus solent nasci verba, ut ab auro, auro, as, ab aere, aero, as; unde auratus et aeratus. p. 828 P.. `I` *Furnished* or *covered with copper* or *bronze* : ratis, Naev. ap. Varr. L. L. 7, § 23 Müll. (Bell. Punic. v. 59 Vahl.): lecti, **having bronze feet**, Cic. Verr. 2, 4, 26, § 60 : naves, Hor. C. 2, 16, 21 : porta, Ov. F. 2, 785.— Poet. : acies, **armed ranks**, Verg. A. 9, 463.— `II` *Made of bronze* : catenae, Prop. 3, 13, 11.—* `III` Sarcastic. of a *rich* man: tribuni non tam aerati quam aerarii, Cic. Att. 1, 16, 8. 1332#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1331#aereus1#aerĕus ( trisyl.), a, um, adj. aes. `I` *Made of copper* : cornua, Verg. A. 7, 615 : clavus, Plin. 16, 10, 20, § 51 : tabulae, Suet. Vesp. 8 : vasa, Vulg. 2 Reg. 8, 10.— `II` *Furnished* or *covered with copper* or *bronze* : clipeus, Verg. A. 12, 541; so ( *with copper*) Vulg. 1 Reg. 17, 6: puppis, Verg. A. 5, 198 (cf.: aeratae naves, Hor. C. 2, 16, 21).— aerĕus, i, m. (sc. nummus), *a bronze coin* : aereos signatos constituere, Vitr. 3, 1.— aerĕum, i, n., *a copper color*, Plin. 8, 52, 78, § 212. 1333#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1332#aereus2#āĕrĕus, a, um, v. aërius. 1334#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1333#aerifer#aerĭfer ( trisyl.), fĕra, fĕrum, adj. aes-fero, `I` *bearing copper* or *bronze*, i. e. *bronze cymbals*, of the attendants of Bacchus: manus, Ov. F. 3, 740. 1335#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1334#aerifice#aerĭfĭcē, adv. aes-facio, `I` *with the art of the worker in bronze* : Musae (i. e. Musarum statuae), quas aerifice duxti, Varr. ap. Non. 69, 30, and 283, 31. 1336#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1335#aerificium#aerĭfĭcĭum : `I` dictum, quod fit ex aere, Non. 69, 28. 1337#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1336#aerifodina#aerĭfŏdīna ae, a false read. in Varr. L. L. 5, § 7. 1338#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1337#aerinus#aerĭnus, a, um, adj. 1. aera, `I` *of darnel* or *cockle*, Plin. 22, 25, 58, § 125; 24, 11, 59, § 100. 1339#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1338#aeripes#aerĭ-pes, pĕdis, adj. aes. `I` *Bronzefooted* ( poet.): tauri, Ov. H. 12, 93 : cerva, Verg. A. 6, 802 (since, acc. to fable, they had feet of bronze; hence we need not, with Charis. p. 249; Diom. p. 437 P., and Pomp. p. 449 Lind., take aeripedes for aëripedes from aër, the air, and pes).— `II` Metaph., *strong of foot;* hence, *swift of foot*, *swiftfooted* (as in Gr. χαλκόπους sometimes = ἰσχυρόπους): cervi, Aus. Idyll. 11, 14. 1340#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1339#aerisonus#aerĭ-sŏnus ( quadrisyl.), a, um, adj. aes, `I` *sounding with bronze* : antra, i. e. **in which the Curetes beat their bronze shields**, Sil. 2, 93 : mons, Val. Fl. 3, 28 al. 1341#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1340#aerius#āĕrĭus ( quadrisyl.), more rar. āĕrĕ-us, a, um, adj., = ἀέριος. `I` *Pertaining to the air*, *aërial* (a poet. word, which Cic. uses only in higher flights of speech): volucres, Lucr. 5, 825; Cic. Univ. 10: volatus avium atque cantus, id. Top. 20 : aërias vias carpere, **their way in the air**, Ov. A. A. 2, 44 : aërias tentăsse domos, *the heavens*, * Hor. C. 1, 28, 5 al.—Hence aërium mel, because the bee was believed to collect its honey from falling dew, Verg. G. 4, 1. — `II` *Rising aloft*, *airy*, *high.* —So esp. of mountains: Alpes, Verg. G. 3, 474; Ov. M. 2, 226: aërio vertice Taurus, Tib. 1, 7, 15 ( *aetherio*, Müll.): cacumen, Cat. 64, 240 al. —Of trees: quercus, Verg. A. 3, 680 : ulmus, id. E. 1, 59.—Of other things: arces, Verg. A. 3, 291 : (capra) cornibus aëriis, Ov. F. 5, 119.—* `I.B` Aëria spes, *airy*, i. e. *quickly flying away*, *vain*, *fleeting*, *transitory*, Arn. 2, p. 86. 1342#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1341#aerizusa#āĕrīzūsa, ae, f., = ἀερίζουσα ( Part. from ἀεριζω, to imitate or resemble air, to be as pure as air), `I` *a kind of precious stone;* acc. to Salmas., *the turquoise*, Plin. 37, 8, 37, § 115. 1343#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1342#aero1#aero, āre, v. aeratus. 1344#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1343#aero2#aero (also written ēro), ōnis, m., = αἴρω, `I` *a braided* or *wicker basket*, *hamper* : aerones ex ulva palustri facti, Vitr. 5, 12 : aeronibus harenae plenis, Plin. 36, 14, 21, § 96; Dig. 19, 2, 31; cf. Don. ad Ter. Phorm. 1, 2, 72. 1345#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1344#aeroides#āĕrŏīdēs, ae, m., = ἀεροειδής, `I` *of the color of the air*, *like air*, *sky-blue* : berylli, Plin. 37, 5, 21, § 77. 1346#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1345#aeromantia#āĕrŏmantīa, ae, f., = ἀερομαντεία, `I` *divination from the state of the air*, *aëromancy*, Isid. Orig. 8, 9. 1347#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1346#Aerope#Āĕrŏpē, ēs, and Āĕrŏpa, ae, f., = Ἀερόπη, `I` *the wife of Atreus*, Ov. Tr. 2, 391; Hyg. Fab. 86, 88. 1348#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1347#aerophobus#āĕrŏphŏbus, i, m., = ἀεροφόβος, `I` *one that fears the air*, Cael. Aur. Acut. 3, 12. 1349#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1348#aerosus#aerōsus, a, um, adj. aes, `I` *full of copper* : Cyprus, Paul. ex Fest. p. 20 Müll.: aurum, **gold that contains many parts of copper**, Plin. 33, 5, 29, § 93 : ferrum, id. 34, 14, 41, § 143 : pecunia, Dig. 46, 3, 102. 1350#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1349#aeruca#aerūca, ae, f. aes, `I` *a kind of verdigris*, Vitr. 7, 12. 1351#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1350#aerugino#aerūgĭno, avi, atum, 1, v. n. aerugo, `I` *to become rusty*, *cankered* (eccl.): aurum et argentum vestrum aeruginavit, Vulg. Jac. 5, 3.— `II` Trop. : sicut aeramentum, aeruginat nequitia illius, Vulg. Eccli. 12, 10. 1352#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1351#aeruginosus#aerūgĭnōsus, a, um, adj. id., `I` *full of copper-rust*, *rusty* (perh. only in Seneca): manus, Contr. 1, 2 *fin.* : lamellae, id. Brut. Vit. 12. 1353#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1352#aerugo#aerūgo, ĭnis, f. aes, as ferrugo from ferrum. `I` *Rust of copper* : aes Corinthium in aeruginem incidit, * Cic. Tusc. 4, 14; Plin. 15, 8, 8, § 34; 34, 17, 48, § 160.— `I.B` Transf. `I.B.1` *The verdigris prepared from the same* : Aeruginis quoque magnus usus est, Plin. 34, 11, 26, § 110.— `I.B.2` In gen., *rust of gold and silver* : aerugo eorum (auri et argenti) in testimonium vobis erit, Vulg. Jac. 5, 3.— `I.B.3` Poet. (as pars pro toto, and sarcastic.), *money*, Juv. 13, 60.— `II` Trop. `I.A` *Envy*, *jealousy*, *ill-will* (which seek to consume the possessions of a neighbor, as rust corrodes metals): haec est Aerugo mera, Hor. S. 1, 4, 101 : versus tincti viridi aerugine, Mart. 10, 33, 5; 2, 61, 5.— `I.B` *Avarice*, which cleaves to the mind of man like rust: animos aerugo et cura peculi Cum semel imbuerit, Hor. A. P. 330. 1354#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1353#aerumna#aerumna, ae (pleb. er-), f. contr. from aegrimonia; as to the suppressed *g*, cf. jumentum from jugum, Doed. Syn. IV. p. 420. Others explain aerumna (with Paul. ex Fest. s. v. aerumnula, p. 24 Müll.) orig. for a frame for carrying burdens upon the back; hence trop., `I` *need*, *want*, *trouble*, *toil*, *hardship*, *distress*, *tribulation*, *calamity*, etc. (objectively; while *aegrimonia*, like *aegritudo*, denotes, subjectively, the condition of mind, Doed. 1. c.; for the most part only ante-class., except in Cic., who uses it several times, in order to designate by one word the many modifications and shadings of the condition of mental suffering; in Quintilian's time the word was obsolete, v. Quint. 8, 3, 26): tibi sunt ante ferendae aerumnae, Enn. ap. Cic. Div. 1, 20, 40 (Ann. v. 47 Vahl.); cf.: Ilia dia nepos, quas erumnas tetulisti, id. ap. Charis. p. 70 P. (Ann. v. 56 ib.): quantis cum aerumnis exantlavi diem, id. ap. Non. 292, 8 (Trag. v. 127 ib.): uno ut labore absolvat aerumnas duas (of the pains of parturition), Plaut. Am. 1, 2, 26 : animus aequos optimum est aerumnae condimentum, id. Rud. 2, 3, 71; id. Ep. 2, 1, 10; so, id. Capt. 5, 4, 12; id. Curc. 1, 2, 54; id. Pers. 1, 1, 1: lapit cor cura, aerumna corpus conficit, Pac. ap. Non. 23, 8; Ter. Hec. 3, 1, 8; Lucr. 3, 50: aerumna gravescit, id. 4, 1065 : quo pacto adversam aerumnam ferant, Ter. Phorm. 2, 1, 12 : maeror est aegritudo flebilis: aerumna aegritudo laboriosa: dolor aegritudo crucians, Cic. Tusc. 4, 8, 18 : Herculis aerumnas perpeti: sic enim majores nostri labores non fugiendos tristissimo tamen verbo aerumnas etiam in Deo nominaverunt, id. Fin. 2, 35; cf. id. ib. 5, 32, 95: mors est aerumnarum requies, Sall. C. 51, 20; so id. J. 13, 22: Luculli miles collecta viatica multis Aerumnis, ad assem Perdiderat, *with much difficulty*, * Hor. Ep. 2, 2, 26: multiplicabo aerumnas tuas, Vulg. Gen. 3, 16 : in labore et aerumnā (fui), ib. 2 Cor. 11, 27.— `II` In later Lat. for *defeat* (of an army), Amm. 15, 4; cf. id. 15, 8 al.!*? At a later period, also, ĕrumna was written with short *e*, Paulin. Petric. Vit. D. Mart. 1, 66. Hence, Enn. ap. Charis. p. 76 P. derives it from eruere (quod mentem eruat). Cf. Doed. Syn. IV. p. 420. 1355#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1354#aerumnabilis#aerumnābĭlis, e, adj. aerumna, `I` *that may be regarded as wretched* or *miserable*, *full of trouble*, *calamitous*, * Lucr. 6, 123; App. M. 1, p. 102; 8, p. 205. 1356#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1355#aerumnosus#aerumnōsus, a, um, adj. id., `I` *full of trouble* or *misery*, *suffering*, *wretched*, *miserable* : salum, Att. ap. Cic. Tusc. 3, 28, 67: inopes, aerumnosae, Plaut. Rud. 1, 4, 39; so id. Ep. 4, 1, 32: miseros, afflictos, aerumnosos, calamitosos, Cic. Tusc. 4, 38, 82; so id. Par. 2; id. Att. 3, 23 *fin.*, once also in his Orations: infelix et aerumnosus, Cic. Verr. 2, 5, 62 : nihil est aerumnosius, Sen. de Ira, 2, 7.— *Sup.* : non huic aerumnosissimo venenum illud fuisset, Cic. Clu. 71, 201; id. Att. 3, 23. 1357#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1356#aerumnula#aerumnŭla, ae, f. dim. aerumna, q. v., `I` *a traveller's stick for carrying a bundle*, Paul. ex Fest. p. 24 Müll. 1358#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1357#aeruscator#aeruscātor, ōris, m. (aerusco], `I` *one who roves about the country*, *and obtains his living by exhibiting sleight-of-hand tricks; an itinerant juggler*, Gell. 14, 1, 2. 1359#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1358#aerusco#aerusco, āre, v. a. aes, `I` *to get money by going about and exhibiting tricks of legerdemain*, *to play the juggler* : aeruscare: aera undique, id est pecunias, colligere, Paul. ex Fest. p. 24 Müll.—Esp., of mendicant philosophers, Gell. 9, 2; so Sen. Clem. 2, 7, 2. 1360#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1359#aes#aes, aeris (often used in `I` *plur. nom.* and *acc.; abl.* aeribus, Cato ap. Paul. ex Fest. p. 27 Müll., and Lucr. 2, 636; *gen.* AERVM, Inscr. Orell. 3551), n. cf. Germ. Eisen = iron, Erz = copper; Goth. aiz = copper, gold; Angl.Sax. ar, ær = ore, copper, brass; Eng. iron, ore; Lat. aurum; with the com. notion of brightness; cf. aurora, etc.. `I` *Any crude metal dug out of the earth*, except gold and silver; esp., `I...a` Aes Cyprium, whence cuprum, *copper* : scoria aeris, *copper dross* or *scoria*, Plin. 34, 11, 24, § 107: aeris flos, **flowers of copper**, id. 34, 11, 24, § 107 : squama aeris, **scales of copper**, Cels. 2, 12 *init.* : aes fundere, Plin. 33, 5, 30, § 94 : conflare et temperare, id. 7, 56, 57, § 197 : India neque aes neque plumbum habet, id. 34, 17, 48, § 163 : aurum et argentum et aes, Vulg. Ex. 25, 3.— `I...b` *An alloy*, *for the most part of copper and tin*, *bronze* (brass, *an alloy of copper and zinc*, was hardly known to the ancients. For their bronze coins the Greeks adhered to copper and tin till B.C. 400, after which they added lead. Silver is rare in Greek bronze coins. The Romans admitted lead into their bronze coins, but gradually reduced the quantity, and, under Calig., Nero, Vesp., and Domit., issued pure copper coins, and then reverted to the mixture of lead. In the bronze mirrors now existing, which are nearly all Etruscan, silver predominated to give a highly reflecting surface. The antique bronze had about 87 parts of copper to 13 of tin. An analysis of several objects has given the following centesimal parts: statua ex aere, Cic. Phil. 9, 6: simulacrum ex aere factum, Plin. 34, 4, 9, § 15 : valvas ex aere factitavere, id. 34, 3, 7, § 13.—Hence: ducere aliquem ex aere, **to cast one's image in bronze**, id. 7, 37, 38, § 125; and in the same sense poet. : ducere aera, Hor. Ep. 2, 1, 240 : aes Corinthium, Plin. 34, 2, 3, §§ 5-8; v. Corinthius.— `II` Meton. `I.A` (Esp. in the poets.) For *everything made* or *prepared from copper*, *bronze*, etc. ( *statues*, *tables of laws*, *money*), and (as the ancients had the art of hardening and tempering copper and bronze) *weapons*, *armor*, *utensils of husbandry* : aes sonit, franguntur hastae, *the trumpet sounds*, Enn. ap. Non. 504, 32 (Trag. v. 213 Vahl.): Et prior aeris erat quam ferri cognitus usus: Aere solum terrae tractabant, aereque belli Miscebant fluctus et vulnera vasta serebant, etc., Lucr. 5, 1287 : quae ille in aes incidit, in quo populi jussa perpetuasque leges esse voluit, Cic. Phil. 1, 17; cf. id. Fam. 12, 1; Tac. A. 11, 14; 12, 53; id. H. 4, 40: aere ( *with the trumpet*, *horn*) ciere viros, Verg. A. 6, 165: non tuba directi, non aeris cornua flexi, Ov. M. 1, 98 (hence also rectum aes, the *tuba*, in contr. with the crooked *buccina*, Juv. 2, 118); *a brazen prow*, Verg. A. 1, 35; *the brazen age*, Hor. Epod. 16, 64.—In plur. : aera, Cato ap. Paul. ex Fest. p. 27 Müll.; Verg. A. 2, 734; Hor. C. 4, 8, 2 al.— `I.B` *Money* : the first Roman money consisted of small *rude masses* of copper, called aes rude, Plin. 33, 3, 13, § 43; afterwards as *coined* : aes signatum, Cic. Leg. 3, 3; Plin. 33, 3, 13, § 43; so aes alone: si aes habent, dant mercem, Plaut. As. 1, 3, 49 : ancilla aere suo empta, Ter. Phorm. 3, 2, 26 : aes circumforaneum. *borrowed from the brokers in the forum*, Cic. Att. 2, 1: Hic meret aera liber Sosiis, *earns them money*, Hor. A. P. 345: gravis aere dextra, Verg. E. 1, 36 : effusum est aes tuum, Vulg. Ez. 16, 36 : neque in zona aes (tollerent), ib. Maarc. 6, 8 : etiam aureos nummos aes dicimus, Dig. 50, 16, 159.—Hence, `I.A.1` Aes alienum, lit. *the money of another;* hence, in reference to him who has it, *the sum owed*, *a debt*, Plaut. Curc. 3, 1, 2: habere aes alienum, Cic. Fam. 5, 6 : aes alienum amicorum suscipere, **to take upon one's self**, id. Off. 2, 16 : contrahere, **to run up**, id. Q. Fr. 1, 1, 8 : facere, id. Att. 13, 46 : conflare, Sall. C. 14, 2; 24, 3: in aes alienum incidere, **to fall into debt**, Cic. Cat. 2, 9 : in aere alieno esse, **to be in debt**, Cic. Verr. 2, 2, 4, § 6; so, aere alieno oppressum esse, id. Font. 1; so Vulg. 1 Reg. 22, 2: laborare ex aere alieno, Caes. B. C. 3, 22 : liberare se aere alieno, **to get quit of**, Cic. Att. 6, 2; so, aes alienum dissolvere, id. Sull. 56 : aere alieno exire, **to get out of**, id. Phil. 11, 6.— `I.A.2` In aere meo est, trop., *he is*, *as it were*, *among my effects*, *he is my friend* (only in the language of common conversation): in animo habui te in aere meo esse propter Lamiae nostri conjunctionem, Cic. Fam. 13, 62; 15, 14.—* `I.A.3` Alicujus aeris esse, *to be of some value*, Gell. 18, 5.—* `I.A.4` In aere suo censeri, *to be esteemed according to its own worth*, Sen. Ep. 87.— `I.C` Sometimes = as, *the unit of the standard of money* (cf. as); hence, aes grave, *the old heary money* (as weighed, not counted out): denis milibus aeris gravis reos condemnavit, Liv. 5, 12 : indicibus dena milia aeris gravis, quae tum divitiae habebantur, data, id. 4, 60; so, aes alone and in the *gen. sing.*, instead of assium: aeris miliens, triciens, **a hundred millions**, **three millions**, Cic. Rep. 3, 10 : qui milibus aeris quinquaginta census fuisset, Liv. 24, 11.—Also for coins that are smaller than an as (quadrans, triens, etc.): nec pueri credunt, nisi qui nondum aere, i. e. quadrante, lavantur (those who bathed paid each a quadrans), Juv. 2, 152 (cf.: dum tu quadrante lavatum Rex ibis, Hor. S. 1, 3, 137).— `I.D` *Wages*, *pay.* `I.A.1` *A soldier's pay* = stipendium: negabant danda esse aera militibus, Liv. 5, 4. And soon after: annua aera habes: annuam operam ede.— Hence in plur., = stipendia, Cic. Verr. 2, 5, 13, § 33.— `I.A.2` *Reward*, *payment*, in gen., Juv. 6, 125: nullum in bonis numero, quod ad aes exit, *that has in view* or *aims at pay*, *reward*, Sen. Ep. 88.— `I.E` In plur. : aera, *counters;* hence also *the items of a computed sum* (for which, later, a sing. form aera, ae (q. v.), came into use): si aera singula probāsti, summam, quae ex his confecta sit, non probare? Cic. ap. Non. 3, 18. 1361#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1360#Aesacus#Aesăcus, i, and Gr. -os, i, m., = Αἴσακος, `I` *a son of Priam*, Ov. M. 11, 762. 1362#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1361#aesalon#aesălōn, ōnis, m., = αἰσάλων, `I` *a species of falcon* or *hawk;* acc. to Billerbeck, *the rust-kite*, *moor-buzzard*, Falco aeruginosus, Linn., Plin. 10, 74, 95, § 205. 1363#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1362#Aesar#Aesar. `I` *A name of God among the Etruscans*, Suet. Aug. 97.— `II` Aesar, ăris, m., *a river in Lower Italy*, *in the neighborhood of Crotona*, now *Esaro*, Ov. M. 15, 23.—Hence, Aesărĕus, a, um, adj., *pertaining to the Æsar*, Ov. M. 15, 54. 1364#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1363#Aeschines#Aeschĭnes, is, m., = Αὶσχίνης. `I` *A disciple of Socrates*, Cic. Inv. 1, 31; Quint. 5, 11, 27.—But more celebrated, `II` *The orator Æschines*, *rival to Demosthenes*, Cic. de Or. 2, 23; 3, 56; Quint. 2, 1, 17; 10, 1, 22. — `III` *A physician of Athens*, Plin. 28, 4, 10, § 44. 1365#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1364#aeschrologia#aeschrŏlŏgĭa, ae, f., = αὶσχρολογία, in rhet., `I` *an expression improper on account of its ambiguity*, Diom. p. 445 P. 1366#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1365#Aeschylus#Aeschŭlus, i, m., = Αἰσχύλος. `I` *The first great tragic poet of Greece*, *the originator of the Greek drama*, Hor. A. P. 278; Cic. Tusc. 2, 10.— `II` *A rhetorician of Cnidos*, *a contemporary of Cicero*, Cic. Brut. 95. 1367#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1366#aeschynomene#aeschȳnŏmĕnē, ēs, f., = αἰσχυνομένη (ashamed), `I` *a plant which shrinks when touched*, *a sensitive plant*, Mimosa pudica, Linn., Plin. 24, 17, 102, § 167. 1368#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1367#Aesculanus#Aescŭlānus, i, m., sc. deus [aes], `I` *the god of copper* or *copper money*, Aug. Civ. Dei, 4, 21. 1369#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1368#Aesculapium#Aescŭlāpī^um, i, n., = Ἀσκληπίειον and Ἀσκλήπιον, `I` *a temple of Æsculapius*, Vitr. 7 praef.—From 1370#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1369#Aesculapius#Aescŭlāpĭus, i, m., = Ἀσκληπιός, acc. to fable, `I` *the son of Apollo and the nymph Coronis*, *deified after his death on account of his great knowledge of medicine*, Cic. N. D. 3, 22; Cels. 1 praef. He had a temple at Rome, on the island in the Tiber. Upon the kind of worship paid to him, and his attributes, v. Festus, p. 82. Huic gallinae immolabantur, id. ib. The principal seat of his worship in Greece was Epidaurus. In his temple there was a magnificent statue of ivory and gold, the work of Thrasymedes, in which he was represented as a noble figure, resembling that of Zeus. He was seated on a throne, holding in one hand a staff, and with the other resting on the head of a dragon (serpent), and by his side lay a dog. There were also other representations, one even as beardless, very common at an earlier period, Müll. Archaeol. d. Kunst, S. 534 and 535. Serpents, prob. as symbols of prudence and renovation. were everywhere connected with his worship; cf. Spreng. Gesch. d. Medic. 1, 205.!*? *Adj.* : anguis Aesculapius, Plin. 29, 4, 22, § 72. 1371#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1370#aesculetum#aescŭlētum (not esc-), i, n. aesculus, `I` *a forest of winter* or *Italian oaks*, and poet., in gen., *an oak-forest*, Hor. C. 1, 22, 14.— `II` Esp.: Aescŭlētum, i, n., *a place in Rome*, acc. to Varr. L. L. 5, § 152 Müll.; Plin. 16, 10, 15, § 37. 1372#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1371#aesculeus#aescŭlĕus (not esc-), a, um, adj. id., `I` *of the Italian oak*, and poet., in gen., *of oak* : aesculeae capiebat frondis honorem, i. e. **an oaken garland**, Ov. M. 1, 449; so Pall. 1, 9. 1373#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1372#aesculinus#aescŭlīnus (not esc-), a, um, adj. id., = aesculeus, Vitr. 7, 1. 1374#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1373#aesculus#aescŭlus (not esc-), i, f. may be connected with edo = to eat, as fagus = beech, φηγός = oak, with φαγεῖν, but the diphthong presents a difficulty; v. Georg Curtius p. 187, `I` *the tallest species of oak*, *the winter* or *Italian oak* ( *with edible acorns*), *sacred to Jupiter*, Verg. G. 2, 16; 291; ef. Voss. ad h. l.: nec mollior aesculo, Hor. C. 3, 10, 17 al. 1375#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1374#Aesernia#Aesernĭa ( Es-), ae, f., `I` *a town in Samnium*, *on the river Vulturnus*, now *Isernia*, Cic. Att. 8, 11, D, § 2; Vell. 1, 14; Liv. Epit. 72, 73 al.—Hence, Aesernīnus, a, um, *adj. pertaining to* or *a native of*, *Æsernia* : ager, Liv. 10, 31 : turma, id. 44, 40.—Also *a surname of M. Marcellus*, *who was taken prisoner there by the Samnites*, Liv. Epit. 73; Plin. 12, 1, 5, § 12.— Aesernīni, ōrum, m., *the inhabitants of Æsernia*, Liv. 27, 10. —Aeserninus was also *the name of a renowned gladiator;* hence the proverb: Aeserninus cum Pacidiano, *one champion against another*, when two equally great men are compared together or engaged in mutual conflict, Lucil. ap. Non. 393, 28; Cic. Q. Fr. 3, 4; id. Opt. Gen. Orat. 6 (cf.: cum Bitho Bacchius, Hor. S. 1, 7, 20). 1376#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1375#Aesis1#Aesis, is, m., `I` *a river in Umbria*, Plin. 11, 42, 97, § 241. 1377#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1376#Aesis2#Aesis, is, f., `I` *a town in Umbria on the river Æsis* : COL. AESIS, Inscr. Orell. 3899.—Whence, `I` Aesinas, ātis, adj., *of* or *pertaining to Æsis* : caseus, Plin. 11, 42, 97, § 241.— `II` Aesinātes, ium, m., *the inhabitants of Æsis*, Plin. 3, 14, 19, § 113. 1378#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1377#Aeson#Aesōn, ŏnis, m., = Αἴσων, `I` *a Thessalian prince*, *brother of king Pelias*, *and father of Jason*, *who*, *according to fable*, *was in extreme old age transformed by the magic arts of Medea into a youth*, Ov. M. 7, 2.— Whence, `I` Aesŏnĭdes, ae, *patr. m.*, = Αἰσονίδης, *a male descendant of Æson*, i. e. *Jason*, Ov. M. 7, 164: Phasias Aesoniden, Circe tenuisset Ulixem, id. A. A. 2, 103 : mobilis Aesonide, id. H. 6, 109 al. — `II` Aesŏnĭus, a, um, adj., *Æsonian* : heros, i. e. **Jason**, Ov. M. 7, 156 : domus, id. H. 12, 134. 1379#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1378#Aesopicus#Aesōpĭcus, a, um, adj. Aesopus, `I` *Æsopic.* Acc. to Isid. Orig. 1, 39, fables are either Æsopic or Libystic (from *Libys*, a writer of fables, mentioned by Hesych.); Æsopic, when brute beasts or things inanimate are represented as discoursing together; Libystic. when the discourse is between men and brutes. 1380#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1379#Aesopius#Aesōpīus or Aesōpēus, a, um, adj. id., `I` *Æsopic*, *Æsopian* : fabulae, Phaedr. 4 prol. : trimetria, Aus. Ep. 16, 74. 1381#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1380#Aesopus#Aesōpus, i, m., = Αἴσωπος. `I` *Æsop*, *the Greek fabulist of Phrygia*, *in the time of Crœsus;* cf. Phaedr. 5 prol. The difference between Æsopic and Libystic fables, v. under Aesopicus.—Cf. Quint. 5, 11, 19; Gell. 2, 29.— `II` *A tragic actor*, *friend of Cicero* : noster Aesopus, Cic. Fam. 7, 1; Hor. Ep. 2, 1, 82; cf. Cic. Tusc. 4, 25; id. Div. 1, 37. 1382#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1381#Aesquiliae#Aesquiliae, v. Esquiliae. 1383#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1382#aestas#aestas, ātis, f. akin to αἴθω = to burn, Varr. L. L. 6, § 9; cf.: aestus, aether, aethra; Sanscr. indh = to kindle, iddhas = kindled; O. H. Germ. eiten = to heat; Germ. Hitze = heat, in an extended sense, `I` *the summer season*, *as one half of the year*, *from March twenty-second to September twenty-second* (the other half was *hiems*, the winter season); cf. Dig. 43, 19: aestas et hiems, nox et dies, Vulg. Gen. 8, 22 : in a restricted sense, *the summer*, *the three months from the entrance of the sun into Cancer to the autumnal equinox* (the entrance into Libra): Arabes campos et montes hieme et aestate peragrantes, Cic. Div. 1, 42 : (formica) parat in aestate cibum sibi, Vulg. Prov. 6, 8 : aestate ineunte, **at the beginning of summer**, Cic. Att. 4, 2 : nova, Verg. A. 1, 430 : media, **midsummer**, Cic. Imp. Pomp. 12, 35 : jam adulta, Tac. A. 2, 23; so Aur. Vict. Caes. 32, 3 Arntz.: summa, **the height of summer**, Cic. Verr. 2, 5, 31 : exacta, Sall. J. 65 : finita, Vulg. Jer. 8, 20 : cum affecta jam prope aestate uvas a sole mitescere tempus est, Cic. Oecon. ap. Non. 161, 2.— With anni, **summer-time**, Gell. 2, 21 : aestate anni flagrantissima, id. 19, 5.—Since war among the ancients was carried on only in summer, aestas is sometimes (like θέρος in Gr.) used by the histt. for, `II` *A year*, Vell. 2, 47; 82: quae duabus aestatibus gesta, Tac. A. 6, 39; so. te jam septuma portat omnibus errantem terris aestas, Verg. A. 1, 756.— `I.B` *Summer air* : per aestatem liquidam, Verg. G. 4, 59; id. A. 6, 707.— `I.C` *Summer heat* : ignea, Hor. C. 1, 17, 3.— * `I.D` *Freckles* as caused by heat: aestates, Plin. 28, 12, 50, § 185, where Jan. reads *testas.* 1384#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1383#aestifer#aestĭfer, fēra, fĕrum, adj. aestus-fero `I` *Act.*, *bringing*, *causing*, or *producing heat* : ignis, Lucr. 1, 663; 5, 612: canis, Verg. G. 2, 353; Cic. Arat. 111; Sil. 1, 194; 14, 585 al.— `II` *Pass.*, *heated*, *sultry*, *hot* : Libyum arva, Luc. 1, 206 : campi Garamantum, Sil. 17, 448. 1385#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1384#Aestii#Aestĭi (the correct read., not Aestŭi), ōrum, m., `I` *a Germanic people on the southeast* or *east of the Baltic*, *the Esthen*, Tac. G. 45 Halm. 1386#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1385#aestimabilis#aestĭmābĭlis, e, adj. aestimo, `I` *worthy of estimation*, *valuable*, *estimable* : aestimabile esse dicitur id, quod... aliquod pondus habeat dignum aestimatione, contaque inaestimabile, quod sit superiori contrarium, Cic. Fin. 3, 6, 20. 1387#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1386#aestimatio#aestĭmātĭo, ōnis, f. id.. `I` *The estimating a thing according to its extrinsic* (money) *value*, *valuation*, *appraisement* : in censu habendo potestas omnis aestimationis habendae censori permittitur, Cic. Verr. 2, 2, 53 : aestimatio frumenti, *the determination of the prœtor* ( *legate* or *quœstor*), *how much ready money one should pay*, *instead of the corn which he was to furnish*, id. ib. 2, 3, 92: erat Athenis reo damnato, si fraus non capitalis esset, quasi poenae aestimatio, i. e. **a commutation of corporal punishment for a fine**, id. de Or. 1, 54, 232.—So esp. litis or litium aestimatio, in Roman civil law, *an estimating*, *valuation of the contested matter;* in criminal law also, *the stating how much the convicted person had to pay*, *an assessment of damages*, Cic. Clu. 41, 116; Cic. Verr. 2, 2, 18, § 45 (cf. lis aestimata, id. ib. 1, 13): lex de multarum aestimatione, Liv. 4, 30.— After the civil war, Cæsar, in order to enable debtors to cancel the demands against them, decreed an aestimatio possessionum, i. e. *an estimation* or *appraisement of real estate*, *according to the value which it had before the war*, and compelled the creditors to take this in payment instead of money; they were also obliged to deduct from the sum demanded any interest that had been paid; v. Caes. B. C. 3, 1; and Suet. Caes. 42. Hence, in aestimationem accipere, *to accept* or *agree to such a valuation*, or *payment by real estate at a high price* : a Marco Laberio C. Albinius praedia in aestimationem accepit, Cic. Fam. 13, 8.—And meton., with an allusion to the law of Cæsar: aestimationes = praedia, *the real estate received in payment* : quando aestimationes tuas vendere non potes, Cic. Fam. 9, 18. Since the creditor was a loser by this regulation, aestimationem accipere, *to suffer injury or loss*, id. ib. 16.— `II` Trop. `I.A` *A valuation*, i. e. *an estimation of a thing according to its intrinsic worth* (while *existimatio* denotes the consideration, regard due to an object on account of its nominal value): bonum hoc est quidem plurimi aestimandum, sed ea aestimatio genere valet, non magnitudine, Cic. Fin. 3, 10, 34; so 3, 13, 44; 3, 6: semper aestimationem arbitriumque ejus honoris penes senatum fuisse, Liv. 3, 63 : semper infra aliorum aestimationes se metiens, Vell. 1, 127; 97; Plin. 3, 5, 9, § 67: aestimatione rectā severus, deterius interpretantibus tristior habebatur, Tac. H. 1, 14 al. — `I.B` Poet., *the worth* or *value of a thing* : Quod me non movet aestimatione, Cat. 12, 12. 1388#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1387#aestimator#aestĭmātor, ōris, m. aestimo. `I` *One that estimates a thing according to its extrinsic value*, *a valuer*, *appraiser* : frumenti, Cic. Pis. 35 *fin.* : callidi rerum aestimatores prata et areas quasdam magno aestimant, id. Par. 6, 3.— `II` Trop., *an estimator* or *valuer of a thing according to its intrinsic worth* (while *existimator* is a judge): nemo erit tam injustus rerum aestimator, qui dubitet, etc., Cic. Marcell. 5 : justus rerum aestimator, id. Or. 41 : immodicus aestimator sui, Curt. 8, 1 al. 1389#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1388#aestimatorius#aestĭmātōrĭus, a, um, adj. aestimator, `I` *regarding a valuer* or *taxer*, only in the jurists: actio, Dig. 19, 3, 1; and *absol.* : aestĭmātōrĭa, ae, Dig. 21, 1, 43, § 6: aestimatorium judicium, ib. Fragm. 18 al. 1390#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1389#aestimatus#aestĭmātus, ūs, m. aestimo, = aestimatio; found only in the abl. : `I` aetatis, **in valuing**, **considering**, **the time**, Macr. S. 1, 16 : in aestimatu est mel e thymo, *in value*, i. e. *much esteemed*, Plin. 11, 15, 15, § 38 (cf. in pretio habere, Tac. G. 5). 1391#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1390#aestimia#aestĭmĭa, ae, f. id., = aestimatio, acc. to Paul. ex Fest. p. 26 Müll. 1392#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1391#aestimium#aestĭmĭum, i, n. id., = aestimatio (late Lat.), Hyg. de Limit. p. 152 Goes.; so besides only Front. de Colon. p. 127 ib. 1393#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1392#aestimo#aestĭmo (arch. aestŭ-), āvi, ātum, 1, v. a. from aes, with the termination -tumo, which also appears in autumo; cf.: legitumus, finitumus, maritumus; later, legitimus, finitimus, maritimus; compare the Goth. aistjan, to estimate. `I` *To determine* or *estimate the extrinsic* ( *money*) *value of a thing*, *to value*, *rate*, *appraise;* constr. with *gen.* or abl. (v. of price, Zumpt. §§ 444 and 456): domum emit prope dimidio carius quam aestimabat, Cic. Dom. 44 : frumentum III denariis, Cic. Verr. 2, 3, 92 : aliquid tenuissime, id. ib. 2, 4, 16 : prata magno, id. Par. 6, 3 : perfecit (Aratus) aestimandis possessionibus, ut, etc., id. Off. 2, 23, 82; hence, litem alicui or alicujus, *to estimate the value of an object in question*, *and thus determine how much the convicted person shall pay*, *to estimate* or *assess the damages;* cf. Ascon. ad Cic. Verr. 1, 13, 38, and Beier ad Cic. Oratt. Fragm. Exc. IV. p. 265; Cic. Verr. l. l.— `II` Trop., *to estimate the intrinsic* ( *moral*) *worth of a thing*, *to weigh*, *value*, *hold*, etc. (while *existimare*, as a consequence of *aestimare*, signifies to judge a thing in any way after estimating its value: ex pretio rei judicare; cf. Burm. ad Phaedr. 3, 4; Herz. ad Caes. B. G. 2, 17; Corte and Kritz ad Sall. C. 8, 2; Gronov. ad Liv. 4, 41; 34, 2; and aestimator).— Constr. That which serves as a standard by which a thing is estimated with *ex* or the abl. : vulgus ex veritate pauca, ex opinione multa aestimant, Cic. Rosc. Com. 10 : aliquem ex artificio comico, id. ib. : cum in Aquitaniam pervenisset, quae pars, ex tertiā parte Galliae est aestimanda, etc., i. e. **is to be reckoned as a third part**, Caes. B. G. 3, 20 : amicitias inimicitiasque non ex re, sed ex commodo, Sall. C. 10, 5.—With simple abl. : virtutem annis, Hor. Ep. 2, 1, 48 : aliquid vitā, *to measure a thing by life*, i. e. *to hold it as dear as life*, Curt. 5, 5: nec Macedonas veteri famā, sed praesentibus viribus aestimandos, Just. 30, 4.— The value attached to a thing in estimating it, in the *gen.* or *abl. pretii* (cf. I.); poet. also with acc. nihil: auctoritatem alicujus magni, Cic. Att. 7, 15 : quod non minoris aestimamus quam quemlibet triumphum, Nep. Cat. 1: aliquid unius assis, Cat. 5, 2 : aliquid permagno, Cic. Verr. 2, 4, 7, § 13 : non magno, id. Fin. 3, 3, 11; so id. Tusc. 3, 4, 8: non nihilo aestimandum, id. Fin. 4, 23, 62 : magno te aestimaturum, Liv. 40, 55 : magno aestimantibus se, id. 40, 41. And with definite numerals which give the price-current for which a thing may be had; cf. Zumpt. § 456; Sall. Fragm. p. 974 Corte: denis in diem assibus animam et corpus aestimari, Tac. A. 1, 17 : emori nolo, sed me esse mortuum nihil aestimo, Cic. Tusc. 1, 8, 15.— Among the histt. with a *rel. clause.* : aestimantibus, quanta futuri spe tam magna tacuisset, Tac. Agr. 18 *fin.* : quantopere dilectus sit, facile est aestimare, Suet. Aug. 57 (but in Sall. J. 31, 19, the correct read. is *existumabitis*, Dietsch). 1394#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1393#aestiva#aestīva, ōrum, v. aestivus, II. 1395#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1394#aestivalis#aestīvālis, e, adj., = aestivus, `I` *pertaining to summer*, *summer-like* : circulus, i. e. **the tropic of Cancer**, Hyg. Astr. 3, 24. 1396#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1395#aestive#aestīvē, adv., v. aestivus `I` *fin.* 1397#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1396#aestivo#aestīvo, āvi, ātum, 1, v. n. aestivus, `I` *to spend* or *pass the summer in a place* (like hiemo, to pass the winter; so in Gr. θερίζω and χειμάζω), Varr. R. R. 2, 1: mihi greges in Apuliā hibernabant, qui in Reatinibus montibus aestivabant, id. ib. 2, 2 : intra saepem aestivant pastores opacam, Plin. 12, 5, 11, § 22; Suet. Galb. 4; id. Vesp. 24; Stat. S. 4, 4, 22. 1398#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1397#aestivus#aestīvus, a, um, adj. aestas, `I` *of* or *pertaining to summer*, *summer-like*, *summer* (freq. and class.): Quo pacto aestivis e partibus Aegocerotis Brumalīs adeat flexus, **turns from the hot region of heaven to the wintry sign of Capricorn**, Lucr. 5, 615; so id. 5, 639: aestivos menses rei militari dare, hibernos juris dictioni, Cic. Att. 5, 14 : tempora, dies, **summer time**, **summer days**, Cic. Verr. 2, 5, 31 : sol, Verg. G. 4, 28 : aura, Hor. C. 1, 22, 18 : umbra, Ov. M. 13, 793 : rus, Mart. 8, 61 : per aestivos saltus deviasque calles exercitum ducimus, **through woods**, **where flocks were driven for summer pasture**, Liv. 22, 14 : aves, **summer birds**, id. 5, 6 : animalia, **the insects of summer**, Plin. 9, 47, 71, § 154 : expeditiones, **which were undertaken in summer**, Vell. 2, 114 : castra, *a summer camp* (constructed differently from a winter camp), Suet. Claud. 1.—Hence, `II` *Subst.* : aestīva, ōrum, n. `I.A` For *a summer camp*, τὰ θερινά : dum in aestivis essemus, Cic. Att. 5, 17; id. Fam. 2, 13: aestiva praetoris, of *a pleasure-camp*, *pleasurehouse*, Cic. Verr. 2, 5, 37.— `I.B` *The time appropriate for a campaign* (cf. aestas; often continuing until December; v. Manut. ad Cic. Fam. 2, 7); hence, **a campaign**, Cic. Pis. 40 : aestivis confectis, *after the campaign was ended* (which did not take place until the Saturnalia, XIV. Kal. Januar.), id. Fam. 3, 9 *fin.* : perducere aestiva in mensem Decembrem, Vell. 2, 105.— `I.C` *Summer pastures for cattle* : per montium aestiva, Plin. 24, 6, 19, § 28.— Meton. for *the cattle themselves* : Nec singula morbi Corpora corripiunt, sed tota aestiva, Verg. G. 3, 472.— Hence, * adv. : aestīvē, *in a summer-like manner*, *as in summer* : admodum aestive viaticati sumus, *we are furnished in a very summer-like manner with money for our journey*, i. e. *we have but little* (the figure taken from the light dress of summer; or, acc. to others, from the scanty provisions which soldiers took with them in summer), Plaut. Men. 2, 1, 30. 1399#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1398#aestuabundus#aestŭābundus, a, um, adj. aestuo, `I` *foaming*, *fermenting* : confectio, Pall. 11, 17. 1400#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1399#aestuans#aestŭans, antis, Part. of aestuo. 1401#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1400#aestuarium#aestŭārĭum, i, n. aestus. `I` *A part of the sea-coast which*, *during the flood-tide*, *is overflowed*, *but at the ebb-tide is left covered with mud* or *slime*, *a marsh*, ἀνάχυσις : aestuaria sunt omnia, quā mare vicissim tum accedit, tum recedit, Gloss. ap. Fest. p. 380 Müll.: pedestria esse itinera concisa aestuariis, Caes. B. G. 3, 9 : adfunditur autem aestuarium e mari flexuoso meatu, Plin. 5, 1, 1, § 3; Plin. Ep. 9, 23.— Also, `II` *A channel extending inland from the sea*, *and only filled with water at floodtide*, *a creek*, *inlet*, Varr. R. R. 3, 17: in aestuaria ac paludes, Caes. B. G. 2, 28 Herz.; Tac. A. 2, 8; cf. id. Agr. 22.— `III` In mining t. t., *an air-hole*, *air-shaft* : secundum puteum dextra ac sinistra fodiunt aestuaria, Plin. 31, 3, 28, § 49; cf. Vitr. 8, 7; Pall. 9, 9. 1402#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1401#aestuatio#aestŭātĭo, ōnis, f. aestuo, `I` *a boiling up*, *foaming;* trop., *trouble* or *agitation of mind*, Plin. 18, 1, 1, § 5, where Jan reads *aestimatione.* 1403#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1402#aestuo#aestŭo, āvi, ātum, 1, v. n. aestus, `I` *to be in agilation* or *in violent commotion*, *to move to and fro*, *to rage*, *to toss*, *to boil up.* `I` Lit. `I.A` Of fire, *to rage*, *burn* : aestuat ut clausis rapidus fornacibus ignis, **as the fire heaves and roars in the closed furnaces**, Verg. G. 4, 263 : tectus magis aestuat ignis, Ov. M. 4, 64.—Hence, `I.A.2` Of the effect of fire, *to be warm* or *hot*, *to burn*, *glow;* both objectively, *I am warm* (Fr. *je suis chaud*), and subjectively, *it is warm to me*, *I feel warm* (Fr. *j'ai chaud*). `I.2.2.a` *Object.* : nunc dum occasio est, dum scribilitae aestuant ( *while the cakes are warm*) occurrite, Plaut. Poen. prol. 43; Verg. G. 1, 107: torridus aestuat aër, **glows**, Prop. 3, 24, 3; Luc. 1, 16. — `I.2.2.b` *Subject.*, *to feel warmth* or *heat* (weaker than *sudare*, to sweat, and opp. *algere*, to be cold, to feel cold; v. Doed. Syn. 3, 89): Lycurgi leges erudiunt juventutem esuriendo, sitiendo, algendo, aestuando, Cic. Tusc. 2, 14, 34 : ille cum aestuaret, umbram secutus est, id. Ac. 2, 22 : sub pondere, Ov. M. 12, 514; Juv. 3, 103.— `I.B` Of the undulating, heaving motion of the sea, *to rise in waves* or *billows* (cf. aestus): Maura unda, Hor. C. 2, 6, 4 : gurges, Verg. A. 6, 296.— `I.C` Of other things, *to have an undulating*, *waving motion*, *to be tossed*, *to heave* : in ossibus umor, Verg. G. 4, 308 : ventis pulsa aestuat arbor, Lucr. 5, 1097; Gell. 17, 11, 5. —Of an agitated crowd, Prud. 11, 228.— `II` Trop. `I.A` Of the passions, love, desire, envy, jealousy, etc., *to burn with desire*, *to be in violent*, *passionate excitement*, *to be agitated* or *excited*, *to be inflamed* : quod ubi auditum est, aestuare (hist. inf.) illi, qui dederant pecuniam, Cic. Verr. 2, 2, 23 : quae cum dies noctesque aestuans agitaret, Sall. J. 93 : desiderio alicujus, Cic. Fam. 7, 18 : invidiā, Sall. C. 23 : ingens in corde pudor, Verg. A. 12, 666 : at rex Odrysius in illa Aestuat, Ov. M. 6, 490 (cf. uri in id. ib. 7, 22; and ardere in id, ib. 9, 724); Mart. 9, 23: aestuat (Alexander) infelix angusto limite mundi (the figure is derived from the swelling and raging of the sea when confined), Juv. 10, 169; so Luc. 6, 63.— `I.B` Esp. in prose, *to waver*, *to vacillate*, *to hesitate*, *to be uncertain* or *in doubt*, *to be undecided* : dubitatione, Cic. Verr. 2, 2, 30 : quod petiit, spernit; repetit quod nuper omisit; Aestuat et vitae disconvenit ordine toto, Hor. Ep. 1, 1, 99 : sic anceps inter utramque animus aestuat, Quint. 10, 7, 33; Suet. Claud. 4: aestuante rege, Just. 1, 10. 1404#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1403#aestuosus#aestŭōsus, a, um, adj. aestus, `I` *full of agitation* or *heat.* `I` *Very hot* : aura, Pac. ap. Prisc. p. 710 P.: aestuosa et pulverulenta via, Cic. Att. 5, 14; Hor. Epod. 16, 62: auster, Plin. 2, 47, 48, § 119 : aestuosissimi dies, id. 34, 12, 28, § 116 : Syrtes, **the burning Syrtes**, Hor. C. 1, 22, 5; hence, Oraclum Jovis inter aestuosi, i. e. **of Jupiter Ammon in the Libyan desert**, Cat. 7, 5.— `II` *Great ly agitated*, *in violent ebullition* : freta, Hor. C. 2, 7, 16.—Hence, adv. : aestŭōsē, *hotly*, *impetuously*, Plaut. Bacch. 3, 3, 67.— *Comp.*, Hor. Epod. 3, 18.— *Sup.* prob. not used. 1405#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1404#aestus#aestus, ūs (archaic `I` *gen.* aesti, Pac. 97 Rib.; rare form of *nom. plur.* aestuus). m. kind. with aestas and Gr. αἴθω; v. aestas, *an undulating*, *boiling*, *waving*, *tossing; a waving*, *heaving*, *billowy motion.* `I` Lit. `I.A` Of fire; hence, in gen., *fire*, *glow*, *heat* (orig. in relation to its flashing up; while *fervor* denotes a glowing, *ardor* a burning, and *calor* a warming heat; yet it was early used for warming heat; v. the following example): nam fretus ipse anni permiscet frigus et aestum, **heat and cold are blended**, Lucr. 6, 364 (for which calor, id. 6, 368, 371 al.): multa aestu victa per agros, id. 5, 1104 : exsuperant flammae, furit aestus ad auras, Verg. A. 2, 759 : caniculae, Hor. C. 1, 17, 18; so id. Ep. 1, 8, 5: labore et aestu languidus, Sall. J. 51.—In plur. : neque frigora neque aestus facile tolerabat, Suet. Aug. 81.—So of *midday heat* : aestibus at mediis umbrosam exquirere vallem, Verg. G. 3, 331 (cf. Cic. Ac. 2, 22: ille cum aestuaret, umbram secutus est).—And of the heat of disease (of wounds, fever, inflammation, etc.): ulceris aestus, Att. ap. Cic. Tusc. 2, 7, 19: homines aegri cum aestu febrique jactantur, Cic. Cat. 1, 13.— `I.B` *The undulating*, *heaving motion of the sea*, *the swell*, *surge* : fervet aestu pelagus, Pac. ap. Cic. de Or. 3, 39; hence, meton. for *the sea in agitation*, *waves*, *billows* : delphines aestum secabant, Verg. A. 8, 674 : furit aestus harenis, id. ib. 1, 107 : aestus totos campos inundaverant, Curt. 9, 9, 18.—In Verg. once of *the boiling up of water in a vessel* : exsultant aestu latices, Aen. 7, 464.— `I.C` Esp., *the periodical flux and reflux* or *ebb and flow of the sea*, *the tide* (cf. Varr. L. L. 9, 19; Mel. 3, 1: aestus maris accedere et reciprocare maxime mirum, pluribus quidem modis, sed causa in sole lunāque, Plin. 2, 97, 99); Plaut. As. 1, 3, 6: quid de fretis aut de marinis aestibus dicam? quorum accessus et recessus ( *flow and ebb*) lunae motu gubernantur, Cic. Div. 2, 14 *fin.* : crescens, Plin. 2, 100, 97, § 219 : decedens, id. ib. : recedens, id. 2, 98, 101, § 220 : secundus, *in our favor*, Sall. Fragm. ap. Gell. 10, 26, 2: adversus, *against us*, id. ap. Non. 138, 8.— `II` Trop. `I.A` *The passionate ferment* or *commotion of the mind*, *the fire*, *glow*, *ardor of any* ( *even a good*) *passion* (cf. aestuo, II. A.): et belli magnos commovit funditus aestus (genus humanum), **has stirred up from their very bottom the waves of discord**, Lucr. 5, 1434 : civilis belli aestus, Hor. Ep. 2, 2, 47 (cf. id. C. 2, 7, 15): repente te quasi quidam aestus ingenii tui procul a terrā abripuit atque in altum abstraxit, Cic. de Or. 3, 36 : hunc absorbuit aestus quidam gloriae, id. Brut. 81 : stultorum regum et populorum continet aestus, Hor. Ep. 1, 2, 8 : perstet et, ut pelagi, sic pectoris adjuvet aestum, **the glow of love**, Ov. H. 16, 25.— `I.B` *A vacillating*, *irresolute state of mind*, *doubt*, *uncertainty*, *hesitation*, *trouble*, *embarrassment*, *anxiely* : qui tibi aestus, qui error, quae tenebrae, Cic. Div. in Caecin. 14 : vario fluctuat aestu, Verg. A. 12, 486 : amor magno irarum fluctuat aestu, id. ib. 4, 532; cf. id. ib. 8, 19: aestus curaeque graves, Hor. S. 1, 2, 110.— `I.C` In the Epicurean philos. lang. of Lucretius, *the undulatory flow* or *stream of atoms*, *atomic efflux*, as the cause of perception (cf. affluo, I.): Perpetuoque fluunt certis ab rebus odores, Frigus ut a fluviis, calor ab sole, aestus ab undis Aequoris, exesor moerorum litora propter, etc., Lucr. 6, 926; and in id. 6, 1002 sq., *the magnetic fluid* is several times designated by aestus lapidis. 1406#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1405#Aesula#Aesŭla ( Aesŏl-), ae, f., `I` *a town in the neighborhood of Tibur*, Hor. C. 3, 29, 6 (Aefula, Müll.); cf. Müll. Roms Campagn. 1, 272.—Hence, Aesŭlānus, a, um, adj., *pertaining to Æsula* : arx, Liv. 26, 9 Madv.; and *subst.* : Aesŏlāni, ōrum, m., *the inhabitants of Æsula*, Plin. 3, 5, 9, § 69 Jan. 1407#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1406#aetas#aetas, ātis, f. contr. from the anteclass. aevitas from aevum, q. v.; Prisc. 595 P.; cf. Welsh oet ( `I` *gen. plur.* aetatum; but freq. also aetatium, Liv. 1, 43; 9, 17; 26, 9; cf. Oud. ad Suet. Aug. 31; Vell. 2, 89; Sen. Brev. Vit. 12, 2; Gell. 14, 1). `I` *The period of life*, *time of life*, *life*, *age* (divided, acc. to Varr. ap. Censor. 14, into *pueritia*, from birth to the 15th year; *adulescentia*, from that time to the 30th; *juventus*, to the 45th; the age of the *seniores*, to the 60th; and, finally, *senectus*, from that time till death. Others make a different division, v. Flor. 1 prooem.; Isid. Orig. 11, 2; Gell. 10, 28; 15, 20): a primo tempore aetatis, Cic. Leg. 1, 4, 13 : prima aetas, id. Off. 2, 13 : ineuntis aetatis inscientia, id. ib. 1, 34; so 2, 13: flos aetatis, **the bloom of life**, id. Phil. 2, 2; Liv. 21; Suet. Caes. 49; so, bona aetas, Cic. Sen. 14; and poet. in the plur. : ambo florentes aetatibus, Verg. E. 7, 4 : quamquam aetas senet, satis habeo tamen virium, ut te arā arceam, Pac. ap. Prisc. 1, 10; id. ap. Non. 159, 19: mala aetas, **old age**, Plaut. Men. 5, 2, 6; and *absol.* : aetas, aevitas = senectus, *old age*, SI MORBVS AEVITASVE VITIVM ESCIT, Fragm. of the XII. Tab. ap. Gell. 20, 1, 25: aetate ( *through age*) non quis obtuerier, Plaut. Most. 3, 2, 154; 1, 3, 130; id. Bacch. 3, 3, 5: sed ipse morbo atque aetate confectus, Sall. J. 9 : graves aetate, Liv. 7, 39.—Sometimes also *absol.* = adulescentia, *youth* : fui ego illā aetate et feci illa omnia, Plaut. Bacch. 4, 10, 4; id. Most. 5, 2, 27: damna, dedecora aetas ipsius pertulit, Cic. Verr. 2, 1, 12 : tua autem aetas (of his son), id. Off. 2, 13 : (mulier) non formā, non aetate, non opibus maritum invenerit, Tac. G. 19 : expers belli propter aetatem, Suet. Aug. 8 : aetas consularis, *the legal age for the consulship*, i. e. the 43d year, Cic. Phil. 5, 17: id aetatis jam sumus, **we have now reached that time of life**, id. Fam. 6, 20, 3.— `II` Transf. `I.A` In gen., *the lifetime of man*, *without reference to its different stages; life*, Enn. ap. Gell. 18, 2, 16: aetas acta honeste et splendide, Cic. Tusc. 3, 25 : gerere, id. Fam. 4, 5 al. : tempus aetatis, id. Sen. 19 : aetatem consumere in studio aliquo, id. Off. 1, 1 : conterere in litibus, id. Leg. 1, 20 : degere omnem in tranquillitate, id. Fin. 2, 35; cf. id. Rosc. Am. 53 al.—In Ov. M. 12, 188, aetas = centum annos.— `I.B` *A space of time*, *an age*, *generation*, *time* : heroicae aetates, Cic. Tusc. 5, 3, 7 : haec aetas, id. ib. 1, 3, 5; id. Rep. 1, 1: alia, id. Lael. 27, 101 Beier: nostrā aetate, **in our times**, Quint. 1, 4, 20 : cum primis aetatis suae comparabatur, Nep. Iphicr. 1; Vell. 1, 16: incuriosa suorum aetas, Tac. Agr. 1 : omnia fert aetas, **time**, Verg. E. 9, 51; so Hor. C. 4, 9, 10: crastina aetas, **the morrow**, Stat. Th. 3, 562. — *Of the four ages of the world* ( *the golden age*, *silver age*, etc.), Ov. M. 1, 89 sq.; v. aureus, argenteus, etc.— `I.C` Abstr. pro concreto, *the time* or *period of life*, for *the man himself*, *the age*, for *the men living in it* (mostly poet., and in prose after the Aug. per.; cf. saeculum): sibi inimicus magis quam aetati tuae, i. e. tibi, Plaut. Men. 4, 3, 1 : vae aetati tuae, id. Capt. 4, 2, 105 : quid nos dura refugimus Aetas? Hor. C. 1, 35, 34 : impia, id. Epod. 16, 9 : veniens, Ov. F. 6, 639 : omnis aetas currere obviam, Liv. 27, 51 : omnis sexus, omnis aetas, Tac. A. 13, 16 : innoxiam liberorum aetatem miserarentur, i. e. innocentes liberos, id. H. 3, 68 : sexum, aetatem, ordinem omnem, Suet. Calig. 4.— `I.D` Also of things without life, e. g. of wine, its *age* : bibite Falernum hoc: annorum quadraginta est. Bene, inquit, aetatem fert, *it keeps well*, Cic. ap. Macr. S. 2, 2, 3; Plin. 23, 1, 20, § 33; 15, 2, 3, § 7.—So of buildings: aetates aedificiorum, Dig. 30, 58.— `I.E` Aetatem, a dverb. (ante-class.). `I.A.1` = semper, perpetuo, *through the whole of life*, *during lifetime*, *continually* : ut aetatem ambo nobis sint obnoxii, Plaut. As. 2, 2, 18 : at tu aegrota, si lubet, per me aetatem quidem, id. Curc. 4, 3, 22 : Quid, malum, me aetatem censes velle id adsimularier, Ter. Heaut. 4, 3, 38.— `I.A.2` = diu, longo tempore, *an age*, *a long time*, *a long while* : an abiit jam a milite? Jamdudum aetatem, Ter. Eun. 4, 5, 8 : quod solis vapor aetatem non posse videtur efficere, **what the heat of the sun cannot perhaps effect for years**, Lucr. 6, 236.— `F` In aetate, adverb. (ante-class.). `I.A.1` *At times*, *sometimes*, *now and then*, Plaut. Trin. 1, 1, 2.— `I.A.2` *At any time*, *always*, *ever*, Plaut. Trin. 2, 4, 61. 1408#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1407#aetatula#aetātŭla, ae, f. dim. aetas, `I` *a youthful*, *tender*, or *effeminate age* : in munditiis, mollitiis deliciisque aetatulam agere, Plaut. Ps. 1, 2, 40 : integra, Caecil. ap. Gell. 2, 23, 10 (Com. Rel. p. 52 Rib.): in primis puerorum aetatulis, Cic. Fin. 5, 20, 55 : monuit, ut parcius aetatulae indulgeret, Suet. Claud. 16 (cf. Galb. 20: cupide fruaris aetate tuā). 1409#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1408#aeternabilis#aeternābĭlis, e, adj. aeterno, `I` *that can last forever*, *everlasting* : divitia, Att. ap. Non. 475, 24 (Trag. Rel. p. 143 Rib.): urbs, i. e. *Rome*, Cod. Th. 11, 20, 3 (cf. aeternus, II. A.). 1410#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1409#aeternalis#aeternālis, e, adj. aeternus, `I` *enduring forever*, *everlasting* (often in inscrr.): aeternali somno sacrum, i. e. **to death**, Inscr. Grut. 752, 3 : domus, Inscr. Orell. 4518 : luctus, ib. 4604 : memoria, ib. 200 : lex temporalis et aeternalis, Tert. adv. Jud. 6.— *Adv.* : aeternālĭter, *forever* (late Lat.), Ad. ad H. Prud. March, p. 245. 1411#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1410#aeternitas#aeternĭtas, ātis, f. id., `I` *eternity.* `I` Lit. `I.A` Of the past and future: fuit quaedam ab infinito tempore aeternitas, quam nulla temporum circumscriptio metiebatur, Cic. N. D. 1, 9 : Tempus generale, quia nec initium nec finem habet, *aeternitas* est, quam Graeci αἰῶνα appellant, Victorin. in L ib. 1, 26: Tempus est pars quaedam aeternitatis, Cic. Inv. 1, 26, 39 : immutabilis aeternitas, id. Tim. 5 : deum nihil aliud in omni aeternitate cogitantem, id. Div. 1, 41: haec dicit excelsus et sublimis (Deus) habitans aeternitatem, Vulg. Isa. 57, 15 al. — `I.B` Of the past: ex or ab aeternitate, *from eternity* : hoc est verum ex aeternitate, Cic. Fat. 14 : quod semper ex omni aeternitate rerum fuerit, id esse fatum (dicitis), id. N. D. 3, 6 : si negas esse fortunam et omnia, quae fiunt quaeque futura sunt, ex omni aeternitate definita dicis esse fataliter, id. Div. 2, 7 : ex omni aeternitate fluens veritas, id. ib. 1, 55 : si nihil fieri potest, nisi quod ab omni aeternitate certum fuerit, quae potest esse fortuna, id. ib. 2, 7 : egressus ejus ab initio, a diebus aeternitatis (fuerunt), Vulg. Mich. 5, 2.— `I.C` Of the future: aeternitas animorum, Cic. Tusc. 1, 17, 39 (cf.: immortalitas animorum, id. ib. 50): de aeternitate (animorum) dicere, id. ib. 33, 81 : quorum (sc. Herculis, etc.) cum remanerent animi atque aeternitate fruerentur, rite di habiti sunt, id. N. D. 2, 24, 62; id. Sen. 21: Confer nostram longissimam aetatem cum aeternitate, id. Tusc. 1, 39, 94 : in diem aeternitatis, Vulg. 2 Pet. 3, 18; and plur. : in perpetuas aeternitates, ib. Dan. 12, 3 : in domum aeternitatis suae, *to his everlasting home* (of death), ib. Eccl. 12, 5.— `II` Meton., of the future, *duration*, *durability*, *immortality* : cedri materiae aeternitas, Plin. 13, 5, 11, § 53.— `III` Trop., of the future. `I.A` In gen.: mihi populus Romanus aeternitatem immortalitatemque donavit, Cic. Pis. 3; so id. Phil. 14, 13: Quidquid ex Agricola amavimus, manet mansurumque est in aeternitate temporum, famā rerum, Tac. Agr. 46 : cupido aeternitatis perpetuaeque famae, Suet. Ner. 55 al. — `I.B` Spec., in the time of the emperors, *a title of the emperor* (like divinitas, majestas, and the like), *Eternity* : rogatus per aeternitatem tuam, ut, etc., Plin. Ep. 10, 87 ad Trajan.: adoratus aeternitatem nostram, Imp. Const. Cod. 11, 9, 2: Quae nostra sanxit aeternitas, Nov. 35 *fin.* 1412#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1411#aeterno1#aeternō, adv., v. aeternus `I` *fin.* 3. 1413#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1412#aeterno2#aeterno, āre, v. a. aeternus, `I` *to perpetuate*, *to immortalize* (rare, perh. extant only in the two foll. exs.): litteris ac laudibus aeternare, Varr. ap. Non. 75, 20: virtutes in aevum, * Hor. C. 4, 14, 5. 1414#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1413#aeternus#aeternus, a, um, adj. contr. from aeviternus, Varr. L. L. 6, § 11 Müll., from aevum, with the termination -ternus as in sempiternus, hesternus, `I` *without beginning or end*, *eternal* (sempiternus denotes what is perpetual, what exists as long as time endures, and keeps even pace with it; aeternus, *the eternal*, *that which is raised above all time*, *and can be measured only by œons* ( αἰῶνες, indefinite periods); for Tempus est pars quaedam aeternitatis, Cic. Inv. 1, 27, 39. Thus the sublime thought, without beginning and end, is more vividly suggested by *aeternus* than by *sempiternus*, since the former has more direct reference to the long duration of the eternal, which has neither beginning nor end. *Sempiternus* is rather a mathematical, *aeternus* a metaphysical, designation of eternity, Doed. Syn. I. p. 3). `I` Lit. `I.A` Of the past and future, *eternal* : deus beatus et aeternus, Cic. Fin. 2, 27, 88 : nihil quod ortum sit, aeternum esse potest, id. N. D. 1, 8 : O Pater, o hominum rerumque aeterna Potestas, Verg. A. 10, 18 : di semper fuerunt, nati numquam sunt, siquidem aeterni sunt futuri, Cic. N. D. 1, 32, 90 : idem legis perpetuae et aeternae vim Jovem dicit esse, id. ib. 1, 15, 40 : nomen Domini Dei aeterni, Vulg. Gen. 21, 33; ib. Rom. 16, 26: aeternum tempus, Lucr. 1, 582 : causae immutabiles eaeque aeternae, Cic. Fat. 12, 48. — `I.B` Of the future, *everlasting*, *endless*, *immortal* : natura animi... neque nata certe est et aeterna est, Cic. Tusc. 1, 23 : virorum bonorum mentes divinae mihi atque aeternae videntur esse, id. Rab. 29 : aeternam timuerunt noctem, Verg. G. 1, 468 : Quod semper movetur, aeternum est, Cic. Tusc. 1, 23 : Quidquid est illud quod sentit... caeleste et divinum ob eamque rem aeternum sit, necesse est, id. ib. 1, 27 : ut habeam vitam aeternam, Vulg. Matt. 19, 16; ib. Joan. 3, 15; ib. Rom. 2, 7: in sanguine testamenti aeterni, ib. Heb. 13, 20 : tu Juppiter bonorum inimicos aeternis suppliciis vivos mortuosque mactabis, Cic. Cat. 2, 13 : ibunt in supplicium aeternum, Vulg. Matt. 25, 46 : aeternas poenas in morte timendumst, Lucr. 1, 111: mitti in ignem aeternum, Vulg. Matt. 18, 8.— `I.C` Of the past: ex aeterno tempore quaeque Nunc etiam superare necessest corpora rebus, **from eternity**, Lucr. 1, 578 : motum animorum nullo a principio, sed ex aeterno tempore intellegi convenire, Cic. Fin. 1, 6.— `I.D` Spec. of objects of nature, which the ancients regarded as stable and perpetual, *everlasting*, *eternal* : aeterna templa caeli, Poët. ap. Varr. L. L. 6, 11, p. 77 Müll.: aeternam lampada mundi, Lucr. 5, 402 : micant aeterni sidera mundi, id. 5, 514 : aeterna domus, i. e. caelum, Cic. Rep. 6, 23 : donec veniret desiderium collium aeternorum, **the everlasting hills**, Vulg. Gen. 49, 26; ib. Ps. 75, 5; cf. ib. Ps. 103, 5.— `II` Meton., of indef. long time. `I.A` Of the future, *lasting*, *enduring*, *everlasting*, *perpetual* : aeterni parietes, Plin. 35, 14, 49, § 172 : dehinc spero aeternam inter nos gratiam fore, Ter. Eun. 5, 2, 33 : aeternus luctus, Lucr. 3, 924 : dolor, id. 3, 1003 : vulnus, id. 2, 369; so Verg. A. 1, 36: aerumna, Cic. Sen. 34 : mala, Verg. Cul. 130 : bellum, Cic. Cat. 4, 22 : dedecus, id. Font. 88 : imperium, id. Rab. 33; so Verg. A. 1, 230: versūs, Lucr. 1, 121 : ignis sacerdotis, Cic. Font. 47 : gloria, id. Cat. 4, 21 : laus, id. Planc. 26 : memoria, Cic. Verr. 4, 69 : non dubitat Lentulum aeternis tenebris vinculisque mandare, id. Cat. 4, 10.—Comic.: spero me ob hunc nuntium aeternum adepturum cibum, Plaut. Capt. 4, 1, 13. Esp. of Rome: aeterna urbs, **the Eternal City**, Tib. 2, 5, 23; Ov. F. 3, 72; Cod. Th. 10, 16, 1; Symm. Ep. 3, 55; Inscr. Orell. 2, 1140.— *Comp.* : nec est ulli ligno aeternior natura. Plin. 14, 1, 2, § 9: aeterniora mala, Lact. Epit. 9.— `I.B` Of the past, *of yore*, *of old* : ablue corpus alluvii aeternisque sordibus squalidum, Curt. 4, 1, 22.— `III` Adv. phrases. `I.A.1` in aeter-num. `I.A` Lit., *forever*, *everlastingly* : et vivat in aeternum, Vulg. Gen. 3, 22 : hoc nomen mihi est in aeternum, ib. Exod. 3, 15 : Dominus in aeternum permanet, ib. Psa. 9, 8 : vivet in aeternum, ib. Joan. 6, 52 : Tu es sacerdos in aeternum, ib. Heb. 5, 6 : non habebit remissionem in aeternum, ib. Marc. 3, 29.— `I.B` Meton., of indef. long time, *forever*, *always* : urbs in aeternum condita, Liv. 4, 4 : leges in aeternum latae, id. 34, 6 : (proverbia) durant in aeternum, Quint. 5, 11, 41 : delatores non in praesens tantum, sed in aeternum repressisti, Plin. Pan. 35 : (famulos) possidebitis in aeternum, Vulg. Lev. 25, 46 : (servus) serviet tibi usque in aeternum, ib. Deut. 15, 17 : ut sceleris memoria maneat in aeternum, Lact. 1, 11.— `I.A.2` aeternum. `I.A` Lit., *forever* : sedet aeternumque sedebit Infelix Theseus, Verg. A. 6, 617 : ut aeternum illum reciperes, Vulg. Phil. 15 (prob. here an adv.).— `I.B` Meton., of indef. long time, *forever*, *always* : serviet aeternum, Hor. Ep. 1, 10, 41.— `I.C` Of what is continually repeated, *constantly*, *again and again* (as in colloq. Engl., *everlastingly*, *eternally*): glaebaque versis Aeternum frangenda bidentibus, Verg. G. 2, 400 : ingens janitor Aeternum latrans (of Cerberus), id. A. 6, 401.— `I.A.3` aeternō, meton., of indef. long time, *forever*, *perpetually* : viret aeterno hunc fontem igneum contegens fraxinus, Plin. 2, 107, 111, § 240 : BVSTA TVTA AETERNO MANEANT, Inscr. Orell. 4517. 1415#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1414#aethalus#aethălus, i, m., = αἰθάλη, `I` *a sort of grape in Egypt*, *the soot-grape*, Plin. 14, 7, 9, § 74. 1416#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1415#aether#aether, ĕris (sometimes Gr. `I` *gen.* aetheros; acc. reg. Gr. aethera; and so Stat. S. 4, 225; id. Th. 3, 525; but poetry and prose of that per. also use aetherem, Tert. adv. Marc. 1, 13; cf. Serv. ad Verg. A. 1, 58; plur. in late Lat. aethera, Ven. Fort. Carm. 3, 9, 7), m., = αἰθήρ [v. aestas], *the upper*, *pure*, *bright air*, *the ether.* `I` In gen. `I.A` Lit. (opp. aër, the lower atmospheric air): restat ultimus omnia cingens et coërcens caeli complexus, qui idem aether vocatur, extrema ora et determinatio mundi; in quo cum admirabilitate maxima igneae formae cursus ordinatos definiunt, Cic. N. D. 2, 40 : (astra) oriuntur in ardore caelesti, qui aether vel caelum nominatur, id. ib. 2, 15.— `I.B` Transf., in the poets, `I.A.1` *Heaven* : Id, quod nostri caelum memorant, Graii perhibent aethera, Pac. ap. Varr. L. L. 5, § 17 Müll. (Trag. Rel. p. 87 Rib.): famā super aethera notus, Verg. A. 1, 379: rex aetheris altus Juppiter, id. ib. 12, 140 : regna profundi aetheros, Stat. Th. 3, 524. — `I.A.2` *Air*, in gen.: clamor ad caelum volvendus per aethera vagit, Enn. ap. Varr. L. L. 7, § 104 Müll. (Ann. v. 520 Vahl.): ignem ignes procudunt aetheraque aether, Lucr. 2, 1115 : ferar per liquidum aethera Vates, * Hor. C. 2, 20, 2: nudoque sub aetheris axe, Verg. A. 2, 512; 8, 28: apes liquidum trans aethera vectae, id. ib. 7, 65; Sil. 2, 513 al.—* `I.A.3` In opp. to the lower world, *the upper world*, *the earth* : aethere in alto duros perferre labores, Verg. A. 6, 436.—* `I.A.4` *The brightness surrounding a deity* : aethere plena corusco Pallas, Val. Fl. 5, 183.— `II` Aether personified, *son of Chaos*, *and father of Cœlum*, Cic. N. D. 3, 17 al.; also *Jupiter*, Cic. Ac. 2, 41. So in the poets often: pater Aether, Lucr. 1, 250 : pater omnipotens Aether, Verg. G. 2, 325. 1417#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1416#aetherius#aethĕrĭus (not aethĕrĕus), a, um, adj., = αιθέριος [aether], `I` *pertaining to the ether*, *ethereal.* `I` Lit. : sidera aetheriis affixa cavernis, Lucr. 4, 391 : (truncus) vivit et aetherias vitalīs suscipit auras, id. 3, 405 : altissima aetheriaque natura, Cic. N. D. 2, 24 *fin.* : post ignem aetheriā domo Subductum, * Hor. C. 1, 3, 29.— `II` Transf. `I.A` *Pertaining to heaven*, *heavenly*, *celestial* : arces, Ov. M. 15, 858 : umbrae, **the shade spread through the heavens**, Cat. 66, 55 : pater, Mart. 9, 36 : Olympus, id. 9, 4 : Taurus mons aetherio vertice, i. e. **which touches heaven**, Tib. 1, 8, 15 : aetherios animo conceperat ignes, i. e. *heavenly inspiration* (Gr. ἐνθουσιασμός), Ov. F. 1, 473.— `I.B` *Pertaining to the air* in gen.: nubes, Lucr. 4, 182 : aurae, id. 3, 406 : aqua, i. e. **rain**, Ov. F. 1, 682.— `I.C` *Pertaining to the upper world* : vesci aurā Aetheriā, Verg. A. 1, 546.— *Comp.* : aetherior, Jul. Val. Res Gest. Alex. M. 3, 68 Mai. 1418#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1417#Aethiopia#Aethĭŏpĭa, ae, f., = Αἰθιοπία [v. Aethiops], `I` *Ethiopia*, *a country in Africa on both sides of the equator.* Its limits cannot be accurately defined; cf. Plin. 6, 30, 35; 6, 5, 8; Vulg. Gen. 2, 13; ib. Isa. 11, 11.—Hence, Aethĭŏpĭcus, a, um, adj., *Ethiopian*, Plin. 6, 30, 35, § 196. 1419#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1418#aethiopis#aethĭŏpĭs, ĭdis, f., = αἰθιοπίς, `I` *a species of sage*, prob. Salvia Aethiopis, Linn., *Ethiopian sage*, Plin. 27, 4, 3, § 11. 1420#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1419#Aethiopissa#Aethĭŏpissa, ae, f., `I` *an Ethiopian woman*, Vulg. Num. 12, 1; Hier. ad Eust. Ep. 22, 1; from 1421#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1420#Aethiops#Aethĭŏps (i long, Aethīops, Sid. Carm. 11, 18), ŏpis, m., = Αἰθίοψ [the Gr. geographers derived this word from αἴθω.ὤψ, and applied it to all the `I` *sunburnt*, dark-complexioned races above Egypt]. `I` Subst., *an Ethiopian*, Plin. 2, 78, 80, § 189; Vulg. 2 Par. 12, 3; ib. Act. 8, 7.— `I.B` Appel. `I.B.1` *A black man*, *negro* : derideat Aethiopem albus, Juv. 2, 23 : Aethiopas videri, Plin. 32, 10, 52, § 141.— `I.B.2` *A coarse*, *dull*, *awkward man*, *a blockhead* : cum hoc homine an cum stipite Aethiope, Cic. Sen. 6; Juv. 6, 600; Flor. 4, 7.— `II` Adj., *Ethiopian;* in the *masc.* : Aethiopes lacus, Ov. M. 15, 320 : vir Aethiops, Vulg. Act. 8, 7. 1422#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1421#Aethiopus#Aethĭŏpus, i, m., = Aethiops: rhinoceros velut Aethiopus, Lucil. ap. Prisc. p. 689 P. 1423#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1422#Aethon#Aethōn, ŏnis, m., = αἴθων (burning). In mythology, `I` *the name of a horse.* `I` In the chariot of Phœbus, Ov. M. 2, 153.— `II` In that of Pallas, Verg. A. 11, 89.— `III` In that of Aurora, Serv. ad Verg. A. 1. c.— `IV` In that of Pluto, Claud. Rapt. Pros. 1 *fin.* 1424#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1423#aethra1#aethra, ae, f., = αἴθρα [v. aestas], `I` *the upper*, *pure air*, *the bright*, *clear*, *serene sky* : aetheris splendor, qui sereno caelo conspicitur, Serv. ad Verg. A. 3, 585 ( poet.): flammea, Jul. ap. Macr. 6, 4 (Trag. Rel. p. 228 Rib.): siderea, Verg. A. 3, 585.— `II` Transf., like aether, *the sky*, *air*, *heavens* : surgere in aethram, Lucr. 6, 467 : volans rubrā ales in aethrā, Verg. A. 12, 247; so Sil. 4, 103; Stat. S. 1, 2, 135 al. (but in Cic. N. D. 2, 15, 42, the correct read. is *aethere*, B. and K.). 1425#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1424#Aethra2#Aethra, ae, f., = Αἴθρα. `I` *Daughter of Oceanus and Tethys*, *mother of Hyas* (in Hyg. Fab. 192 called *Pleione*), Ov. F. 5, 171.— `II` *Daughter of Piltheus and mother* *of Theseus*, acc. to Ov. H. 10, 131, and Hyg. Fab. 37. 1426#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1425#aetiologia#aetĭŏlŏgĭa, ae, f., = αἰτιολογία, `I` *an allegation of reasons*, *a bringing of proofs*, Isid. Orig. 2, 21. 1427#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1426#aetites#āĕtītēs, ae, f., = ἀετίτης (from ἀετός, eagle), `I` *a stone found in the nest of the eagle*, *eagle-stone*, to us unknown, Plin. 10, 3, 4, § 12; 30, 14, 44, § 130. 1428#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1427#aetitis#āĕtītis, ĭdis, f., = ἀετῖτις, `I` *a precious stone of the color of the eagle*, Plin. 37, 11, 72, § 187. 1429#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1428#Aetna#Aetna, ae (in Gr. form Aetnē, ēs, in good MSS. of Ov.), f., = Αἴτνη [ αἴθω, to burn]. `I` *The celebrated volcano of Sicily*, now *Mongibello* or *Ætna*, in the interior of which, acc. to fable, was the forge of Vulcan, where the Cyclopes forged thunderbolts for Jupiter, and under which the latter buried the monster Typhōeus.—Form Aetna, Cic. Div. 2, 19; Ov. F. 4, 596; id. Tr. 5, 275.—Form Aetne, Ov. F. 4, 491 Riese.— `II` *A nymph in Sicily*, acc. to Serv. ad Verg. A. 9, 584.— `III` *A town at the foot of Mt. Ætna*, Cic. Verr. 2, 3, 23; 2, 3, 44. 1430#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1429#Aetnaeus#Aetnaeus, a, um, adj. Aetna. `I` *Pertaining to Ætna* : ignes, Cic. N. D. 2, 38 : fratres, **the Cyclopes who forged in Mt. Ætna**, Verg. A. 3, 678 : fulmen, Prop. 4, 16, 21 : Deus, i. e. *Vulcan*, who is said to have had his forge in Mt. Ætna, Val. Fl. 2, 420.— *Subst.* : Aetnaei, ōrum, m., *those who dwell on* or *near Mt. Ætna*, Just. 22, 1.— Hence, `II` Poet., pars pro toto, *Sicilian* : triumphi, Sil. 9, 196. 1431#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1430#Aetnensis#Aetnensis, e, adj. id., `I` *pertaining to the town of Ætna* (at the foot of Mt. Ætna, v. Strab. 6, p. 185): ager, Cic. Verr. 2, 3, 18. —Hence, Aetnenses, ĭum, m., *the inhabitants of Ætna*, Plin. 3, 8, 14, § 91. 1432#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1431#Aetolia#Aetōlĭa, ae, f., = Αἰτωλία, `I` *a province in Middle Greece*, *between Locri and Acarnania*, *south of Thessaly*, Cic. Pis. 37.—Hence, `I..1` Aetōlĭcus, a, um, adj., *Ætolian* : aper, **the Calydonian boar**, Plaut. Pers. 1, 1, 3 (cf. Ov. M. 8, 270 sqq.): bellum, Liv. 37, 6.—* `I..2` Aetōlis, ĭdis, f., = Αἰτωλίς, *an Ætolian woman* : pulsā Aetolide Dejanirā, Ov. H. 9, 131.—* `I..3` Aetōlĭus, a, um, adj., poet. for Ætolicus: heros, i. e. *Diomedes*, who first reigned in Ætolia, Ov. M. 14, 461.— `I..4` Ae-tōlus, a, um, adj., = Αἰτωλός, *Ætolian* : arma, i. e. *of Diomedes*, who first reigned in Ætolia, Ov. M. 14, 528; so id. R. Am. 159; Sil. 7, 484: urbs, i. e. *Arpi in Apulia*, built by Diomedes, Verg. A. 11, 239; hence: Arpi Aetoli. id. ib. 10, 28: plagae, *hunting-nets*, with reference to Meleager and the Calydonian chase, Hor. Ep. 1, 18, 46 Schmid.— Hence, Aetōli, ōrum, m., *the inhabitants of Ætolia*, Paul. Capt. prol. 24 Fleck.; Liv. 37, 6; Verg. A. 11, 308. 1433#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1432#aevitas#aevĭtas, ātis, f. aevum (an old word, = aetas, which is contr. from it), `I` *the time through which a person lives* or *a thing lasts*, *the time of existence.* `I` Lit. : qua voluptate aevitatis extimam attigit metam aevitas, Varr. ap. Non. p. 193, 7: censores populi aevitates, suboles, familias pecuniasque censento, Cic. Leg. 3, 7 : SI MORBVS AEVITASVE VITIVM ESCIT, Leg. XII. Tab. ap. Gell. 20, 1, 25; Arn. 5, 8.— `II` Trop. `I.A` Of the future, *time unending*, *immortality* : sed etiam mortales deos ad aevitatem temporis edidit, **for endless ages**, **to endure forever**, App. Dogm. Plat. 1, 120.— `I.B` Of the past: quid operis aut negotii celebrans anteacti temporis decurrerit aevitatem, **the time of yore**, Arn. 2, 22. 1434#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1433#aeviternus#aevĭternus, = aeternus, q. v. 1435#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1434#aevum#aevum (archaic aevom), i, n.; but m., Plaut. Poen. 5, 4, 14; Lucr. 2, 561; 3, 603 [ αἰών; cf. αἰές or αἰέν, ἀεί, ἀίδιος; Goth. aivs = time, aiv = ever, aiveins = everlasting; Germ. ewig, Ewigkeit; Eng. aye, ever]. `I` Lit. `I.A` In gen., *uninterrupted*, *never-ending time*, *eternity;* per aevom, Lucr. 1, 634; 1, 950 al.—Hence of the future: in aevum, **for all time**, Hor. C. 4, 14, 3; so Plin. 35, 2, 2, and Vulg. Eccli. 41, 16: nos peribimus in aevum, ib. Bar. 3, 3.— `I.B` Esp., in a more restricted sense of a definite time, period, *lifetime*, *life*, *age* : aevom agitare, Enn. ap. Gell. 12, 2, 3 (Ann. v. 308 Vahl.): in armis aevom agere, Pac. ap. Cic. Tusc. 2, 21, 49 (Trag. Rel. p. 110 Rib.); so, aevom degere, Lucr. 5, 1439: consumere, id. 5, 1430 : meum si quis te percontabitur aevum, *my age* or *time of life*, Hor. Ep. 1, 20, 26: aevum omne et breve et fragile est, Plin. Pan. 78, 2 : flos aevi, *the bloom of life* (cf. aetas, I.), Ov. M. 9, 435: integer aevi, Verg. A. 9, 255 : primum aevum, Val. Fl. 7, 338.—Also (like aetas, q. v. I.) for *old age* : aevo confectus, Verg. A. 11, 85 : obsitus aevo, id. ib. 8, 307 : annis aevoque soluti, Ov. M. 8, 712.— `II` Transf. `I.A` *Age* or *generation*, Ov. P. 1, 3, 83: ter aevo functus (of Nestor), Hor. C. 2, 9, 13 : ingenia nostri aevi, Vell. 2, 36 : in nostro aevo, Plin. 2, 25, 23, § 92 : nostro aevo, id. 2, 13, 10, § 57 : simulacrum tot aevis incorruptum, id. 14, 1, 2, § 9.—Hence, `I.B` *The men living in the same age* (cf. aetas, II. C.): de quibus consensus aevi judicaverit, Plin. 14, 6, 8, § 72.— `I.C` In a wider sense, *time*, in gen.: vitiata dentibus aevi omnia, Ov. M. 15, 235 : quae per tantum aevi occulta, Tac. A. 16, 1. 1436#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1435#Aex#Aex, = αἴξ (Goat), `I` *the name of a rocky island in the Ægean Sea*, *between Chius and Tenus* : Aex nomine a specie caprae, repente e medio mari exsiliens, Plin. 4, 11, 18, § 51. 1437#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1436#Afer#Āfer, fra, frum, adj. v. Africa, `I` *African* : litus, Ov. H. 7, 169 : aequora, **the sea between Africa and Sicily**, id. F. 4, 289 : avis, i. e. *a Numidian hen*, in high estimation on account of its size and rareness, Hor. Epod. 2, 53: Afro Murice tinctae lanae, i. e. **of Gœtulia**, id. C. 2, 16, 35; cf. id. Ep. 2, 2, 181, and Ov. F. 2, 318.—Hence, *subst.* : Āfer, *an African*, and Ă_fri, ōrum, m., *Africans*, Cic. Balb. 18: sitientes Afri, Verg. E. 1, 65 : discincti, *ungirded*, i. e. *unwarlike*, id. A. 8, 724: dirus Afer, i. e. **Hannibal**, Hor. C. 4, 4, 42.— Poet. : medius liquor Secernit Europen ab Afro, i. e. **from Africa**, Hor. C. 3, 3, 47. 1438#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1437#affaber#af-făber (better adf-), bra, brum, adj. `I` *Made* or *prepared ingeniously* or *with art*, *ingenious* : affabrum: fabrefactum, Paul. ex Fest. p. 28 Müll.—Hence, adv. : adfā^brē, *ingeniously*, *skilfully* : adfabre atque antiquo artificio factus, Cic. Verr. 1, 5, 14; Prisc. 1009 P.— `II` In *act.* sense, *skilled in art*, *skilful*, *ingenious* : litteras adfabra rerum vel natura vel industria peperit, Symm. Ep. 3, 17. 1439#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1438#affabilis#affābĭlis (better adf-), e, adj. adfari, `I` *that can be easily spoken to*, *easy of access*, *courteous*, *affable*, *kind*, *friendly*, Ter. Ad. 5, 6, 8: cum in omni sermone omnibus adfabilem esse se vellet, * Cic. Off. 1, 31, 113: adfabilis, blandus, Nep. Alcib. 1, 3 : nec dictu adfabilis ulli, Verg. A. 3, 621 (cf. Att. ap. Macr. S. 6, 1: quem nec adfari queas): adfabilior, Sen. Ep. 79 : adfabilem te facito, Vulg. Eccli. 4, 7.— *Sup.* prob. not used.— *Adv.* : adfābĭlĭter, *courteously*, *kindly*, Macr. S. 7, 2; Spart. ap. Carac. 3: adfabilissime, Gell. 16, 3. 1440#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1439#affabilitas#affābĭlĭtas (better adf-), ātis, f. adfabilis, `I` *the quality of* affabilis, *affability*, *courtesy*, *kindness* : comitas adfabilitasque sermonis, Cic. Off. 2, 14, 48. 1441#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1440#affabiliter#affābĭlĭter, adv., v. affabilis. 1442#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1441#affabre#affā^brē, adv., v. affaber, I. 1443#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1442#affabricatus#affā^brĭcātus (better adf-), a, um Part., as if from adfabrico, `I` *fitted* or *added to by art* : consuetudo quasi adfabricata natura, Aug. Mus. 6, 7. 1444#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1443#affamen#affāmen (better adf-), ĭnis, n. adfari, `I` *an accosting*, *address* (in App. for the usual adfatus): blando adfamine, App. M. 11, p. 260, 23 Elm.; id. ib. 11, p. 272, 39. 1445#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1444#affaniae#affānĭae, ārum, f. perh. adfari, `I` *empty*, *trifling talk*, *chatter*, *idle jests* : dicta futilia, gerrae; only in two passages in App.: affanias adblaterare, App. M. 9, p. 221, 25 Elm.: effutire, id. ib. 10, p. 243, 14 ib. 1446#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1445#affatim#affătim (also adf-), adv. Serv. ad Verg. A. 1, 123, cites fatim = abundanter; cf.: fatiscor, defatiscor, fatigo; Corss. Ausspr. I. p. 158, refers fatim to the same root as χατίς, χῆρος. `I` *To satisfaction*, *sufficiently*, *abundantly*, *enough* (so that one desires no more, therefore subjective; while *satis* signifies sufficient, so that one needs nothing more, therefore objective, Doed. Syn. I. p. 108 sq.): adfatim edi, bibi, lusi, Liv. Andron. ap. Paul. ex Fest. p. 11 Müll., after Hom. Od. 15, 372 (Com. Rel. p. 4 Rib.): edas de alieno quantum velis, usque adfatim, **till you have enough**, Plaut. Poen. 3, 1, 31 : miseria una uni quidem homini est adfatim, id. Trin. 5, 2, 61 (where adfatim, as sometimes also satis, abunde, frustra, is constr. as an adj.): eisdem seminibus homines adfatim vescuntur, Cic. N. D. 2, 51 : adfatim satiata (aquila), id. Tusc. 2, 10, 24 : adfatim satisfacere alicui, id. Att. 2, 16 : parare commeatum adfatim, Sall. J. 43 : de cytiso adfatim diximus, Plin. 18, 16, 43, § 148.—Acc. to Fest. p. 11, Terence uses it (in a passage not now extant) for ad lassitudinem, *to weariness*, *satiety*, which may be derived from the etym. above given.—Sometimes, like abunde and satis, as *subst.* with *gen.;* v. Roby, §§ 1294, 1296, and Rudd. II. p. 317: divitiarum adfatim est, Plaut. Mil. 4, 1, 33 : hominum, id. Men. 3, 1, 10 : copiarum, Liv. 34, 37 : vini, Just. 1, 8.— `II` In later Lat. before an adj. (cf. abunde), *sufficiently*, *enough* : adfatim onustus, App. M. 9, p. 221, 31 Elm.: feminae adfatim multae, Amm. 14, 6.!*? The poet and gram. Annianus, in Gell. 7, 7, 1, accented the word a/dfatim, while at an earlier period it was pronounced adfa/tim, since it was considered as two words; cf. Doed. Syn. I. p. 110. 1447#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1446#affatus1#affātus (better adf-), Part. of adfari. 1448#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1447#affatus2#affātus (better adf-), ūs, m. adfari, `I` *a speaking to* or *addressing*, *address* (class. only in the poets; later also in prose): quo nunc reginam ambire furentem Audeat adfatu? Verg. A. 4, 284 : adfatus reddere, Stat. S. 2, 4, 7; Sen. Med. 187: ora solvere ad adfatus, Sil. 17, 340 al. —In prose, Cod. Just. 5, 4, 23; Cod. Imp. Leo, 1, 26, 6 al. 1449#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1448#affectatio#affectātĭo (better adf-), ōnis, f. adfecto, `I` *a striving after* something (in a good or bad sense; for the most part only in post-Aug. prose). `I` In gen.: philosophia sapientiae amor est et adfectatio, Sen. Ep. 89 : magna caeli adfectatione compertum, i. e. perscrutatione, **investigation**, Plin. 2, 20, 18, § 82 (but Jan reads *adsectatio*): decoris, id. 11, 37, 56, § 154 : Nervii circa adfectationem Germanicae originis ( *in the endeavor to pass for Germans*), ultro ambitiosi sunt, Tac. G. 28: imperii, **aspiring to the empire**, Suet. Tit. 9.— `II` Esp., in rhetoric, *a striving to give a certain character* or *quality to discourse without possessing the ability to do it*, also *an inordinate desire to say something striking*, *affectation*, *conceit* : (ad malam adfectationem) pertinent, quae in oratione sunt tumida, exsilia, praedulcia, abundantia, arcessita, exsultantia, Quint. 8, 3, 56 : nihil est odiosius adfectatione, id. 1, 6, 11; 8, 3, 27; 9, 3, 54; 10, 1, 82; Suet. Gram. 10; id. Tib. 70. 1450#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1449#affectator#affectātor (better adf-), ōris, m. id., `I` *one that strives for* something: justi amoris, Eutr. 10, 7.—In a bad sense: nimius risūs, Quint. 6, 3, 3 al. 1451#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1450#affectatrix#affectātrix (better adf-), īcis, f. adfectator, `I` *she that strives for* a thing: sapientia adfectatrix veritatis, Tert. Praescr. 1, 7. 1452#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1451#affectatus#affectātus (better adf-), a, um, P. a., from affecto. 1453#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1452#affecte#affectē ( adf-), adv., v. afficio, `I` *P. a. fin.* 1454#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1453#affectio#affectĭo ( adf-), ōnis, f. adficio. `I` *The relation to* or *disposition toward a thing produced in a person by some influence* (in this and the two foll. signif. almost peculiar to the philos. lang. of Cic.): comparantur ea, quae aut majora aut minora aut paria dicuntur; in quibus spectantur haec: numerus, species, vis, quaedam etiam ad res aliquas adfectio, **relation**, Cic. Top. 18, 68, and § 70; cf. id. ib. 2, 7.— `II. A.` *A change in the state* or *condition of body or mind*, *a state* or *frame of mind*, *feeling* (only transient, while *habitus* is lasting): adfectio est animi aut corporis ex tempore aliqua de causa commutatio ut, laetitia, cupiditas, metus, molestia, morbus, debilitas, et alia, quae in eodem genere reperiuntur, Cic. Inv. 1, 25, 36; 1, 2, 5; cf. 1, 2, 5, § 19. In Gellius = adfectus, as transl. of the Gr. πάθος, Gell. 19, 12, 3.— `I.B` *A permanent state of mind*, *a frame of mind*, *a state of feeling*, Gr. διάθεσις : virtus est adfectio animi constans conveniensque, Cic. Tusc. 4, 15, 34 Kühn (cf. in Gr. διάθεσις ψυχῆς συμφώνης αὑτῇ, Stob. Ecl. Eth. 2, p. 104); id. Fin. 3, 26, 65 Goer.: non mihi est vita mea utilior quam animi talis adfectio, neminem ut violem commodi mei gratiā, id. Off. 2, 6, 29 Beier.—Also of body, as anal. to the mind, *a fixed*, *permanent constitution* : tu qui detinieris summum bonum firma corporis adfectione contineri, etc., Cic. Tusc. 5, 9, 27.—And metaph. of the stars, *their position in respect to one another* : astrorum, **a constellation**, Cic. Fat. 4 : ex qua adfectione caeli primum spiritum duxerit, id. Div. 2, 47 (cf. affectus, a, um, B.).— `I.C` Esp., *a favorable disposition toward any one*, *love*, *affection*, *good-will* (post-Aug. prose): simiarum generi praecipua erga fetum adfectio, Plin. 8, 54, 80 : egit Nero grates patribus laetas inter audientium adfectiones, Tac. A. 4, 15 : argentum magis quam aurum sequuntur, nullā adfectione animi, sed quia, etc., id. G. 5; Just. 24, 3: Artemisia Mausolum virum amāsse fertur ultra adfectionis humanae fidem, Gell. 10, 18, 1.—Concr., *the loved object* : adfectiones, *children*, Cod. Th. 13, 9, 3.— `I.D` In the Lat. of the Pandects, *ability of willing*, *will*, *volition*, *inclination* (cf. 2. affectus, II. D.): furiosus et pupillus non possunt incipere possidere, quia adfectionem tenendi non habent, Dig. 5, 16, 60. 1455#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1454#affectiosus#affectĭōsus ( adf-), a, um, adj. affectio, `I` *full of attachment* or *affection*, Tert. Anim. 19.—* *Adv.* : adfectĭōsē, *affectionately*, Serv. ad Verg. E. 9, 27. 1456#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1455#affecto#affecto (better adf-), āvi, ātum, 1, `I` *v. freq.* [adficio]; constr. *aliquid.* `I` *To strive after* a thing, *to exert one's self to obtain*, *to pursue*, *to aim to do* : adfectare est pronum animum ad faciendum habere, Paul. ex Fest. p. 2 Müll.—So, adfectare viam or iter, trop., *to enter on* or *take a way*, *in order to arrive at a destined point* (very freq. in Plaut. and Ter.): ut me defraudes, ad eam rem adfectas viam, **you are on your way to this**, Plaut. Men. 4, 3, 12; id. Aul. 3, 6, 39: hi gladiatorio animo ad me adfectant viam, **set upon me**, Ter. Phorm. 5, 7, 71; so id. Heaut. 2, 3, 60: quam viam munitet, quod iter adfectet, videtis, Cic. Rosc. Am. 48.—So in other cases: cur opus adfectas novum? Ov. Am. 1, 1, 14 : adfectare spem, *to cling to* or *cherish*, Liv. 28, 18; cf. Ov. M. 5, 377: navem, *to seize* or *lay hold of* : verum ubi nulla datur dextrā adfectare potestas (of the giant Polyphemus), Verg. A. 3, 670.— `II` *To endeavor to make one's own*, *to pursue*, *strive after*, *aspire to*, *aim at*, *desire* : munditiem, non adfluentiam adfectabat, Nep. Att. 13, 5; Cic. Her. 4, 22: diligentiam, Plin. 17, 1, 1 : magnificentiam verborum, Quint. 3, 8, 61 : elegantiam Graecae orationis verbis Latinis, Gell. 17, 20 : artem, Val. Max. 8, 7, n. 1 *extr.* — *Pass.* : morbo adfectari, *to be seized* or *attacked by disease*, Liv. 29, 10 *init.* — `I.B` In a bad sense, *to strive after* a thing *passionately*, *to aim at* or *aspire to* : dominationes, Sall. Fragm. ap. Aug. Civ. Dei, 3, 17: caelum, Ov. Am. 3, 8, 51 : uniones, Plin. 9, 35, 56 : regnum, Liv. 1, 46, 2; 2, 7, 6: imperium in Latinos, id. 1, 50, 4 : cruorem alicujus, Stat. Th. 11, 539 : immortalitatem, Curt. 4, 7.—Also with *inf.* as object, Plaut. Bacch. 3, 1, 9: non ego sidereas adfecto tangere sedes, Ov. A. A. 2, 39; Stat. Th. 1, 132: Sil. 4, 138; Quint. 5, 10, 28: qui esse docti adfectant, id. 10, 1, 97.— `I.C` In the histt., *to seek to draw to one's self*, *to try to gain over* : civitates formidine adfectare, Sall. J. 66 : Gallias, Vell. 2, 39 : Galliarum societatem, Tac. H. 4, 17; 1, 23; 4, 66; id. G. 37, 9; Flor. 2, 2, 3.— `I.D` *To imitate a thing faultily*, or *with dissimulation*, *to affect*, *feign* (only post-Aug.): crebrum anhelitum, Quint. 11, 3, 56 : imitationem antiquitatis, id. 11, 3, 10 : famam clementiae, Tac. H. 2, 63 : studium carminum, id. A. 14, 16; so Suet. Vesp. 23: Plin. Pan. 20.—Hence, adfectātus, a, um, *P. a.;* in rhetoric, *choice*, *select*, or *farfetched; studied* : subtilitas, Quint. 3, 11, 21 : scurrilitas, id. 11, 1, 30 : (gradatio) apertiorem habet artem et magis adfectatam, id. 9, 3, 54 : adfectata et parum naturalia, id. 11, 3, 10 (but in 12, 10, 45 the correct read. is effectius, acc. to Spald.).— *Adv.* : adfec-tātō, *studiously*, *zealously*, Lampr. Heliog. 17. 1457#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1456#affector#affector ( adf-), ātus, 1, `I` *verb. dep.* [adficio]. * `I..1` *To strive eagerly after* something: adfectatus est regnum, Varr. ap. Diom. p. 377 P.— `I..2` In later Lat., *to have an inclination for*, *to become attached to* : ad mulierem, App. Herb. 15. 1458#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1457#affectuosus#affectŭōsus ( adf-), a, um, adj. adfectus, in later Lat., `I` *full of inclination*, *affection*, or *love; affectionate*, *kind* : piam adfectuosamque rem fecisse, Macr. S. 2, 11; so Cassiod. Ep. 5, 2; Tert. c. Marc. 5, 14.— *Adv.* : adfectŭōsē, *affectionately*, etc., Cassiod. Ep. 3, 4.— *Sup.*, Sid. Ep. 4, 11. 1459#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1458#affectus1#affectus ( adf-), a, um, P. a., nom. afficio. 1460#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1459#affectus2#affectus ( adf-), ūs, m. afficio. `I` *A state of body*, and esp. *of mind produced in one by some influence* (cf. affectio, I.), *a state* or *disposition of mind*, *affection*, *mood* : adfectuum duae sunt species: alteram Graeci πάθος vocant, alteram ἦθος, Quint. 6, 2, 8: qualis cujusque animi adfectus esset, talem esse hominem, Cic. Tusc. 5, 16, 47 : dubiis adfectibus errat, Ov. M. 8, 473 : mentis, id. Tr. 4, 3, 32 : animi, id. ib. 5, 2, 8 : diversos adfectus exprimere, flentis et gaudentis, Plin. 34, 8, 19, n. 10: adfectu concitati, Quint. 6, 2, 8 : adfectus dulciores, id. 10, 1, 101; 1, 11, 2; 6, 1, 7 al.—Of the body: supersunt alii corporis adfectus, Cels. 3, 18; 2, 15.— `II` Esp. `I.A` *Love*, *desire*, *fondness*, *good-will*, *compassion*, *sympathy* (postAug.): opes atque inopiam pari adfectu concupiscunt, Tac. Agr. 30 : si res ampla domi similisque affectibus esset, Juv. 12, 10 : parentis, Suet. Tit. 8 : adfectu jura corrumpere, Quint. Decl. 6, 11.— `I.B` In Lucan and in later prose, meton. for *the beloved objects*, *the dear* or *loved ones* (in plur.; cf. adfectio, II. C.): tenuit nostros Lesbos adfectus, Luc. Phars. 8, 132 : milites, quorum adfectus ( *wives and children*) in Albano monte erant, Capitol. Maxim. 23; id. Anton. Phil. 24; hence, adfectus publici, *the judges* as representatives of the people, Quint. Decl. 2, 17 al.— `I.C` In Seneca and Pliny, *low*, *ignoble passion* or *desire* : adfectus sunt motus animi improbabiles subiti et concitati, Sen. Ep. 75; Plin. Pan. 79, 3.— `I.D` In the Latin of the Pandects, *ability of willing*, *will*, *volition* (cf. affectio, II. D.): hoc edicto neque pupillum, neque furiosum teneri constat, quia adfectu carent, Dig. 43, 4, 1; 44, 7, 54; 3, 5, 19, § 2 al. 1461#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1460#affero#af-fĕro (better adf-), attŭli (adt-, better att-), allātum (adl-), afferre (adf-), `I` *v. a.;* constr. *aliquid ad aliquem* or *alicui.* `I` In gen., *to bring*, *take*, *carry* or *convey a thing to* a place (of portable things, while *adducere* denotes the leading or conducting of men, animals, etc.), lit. and trop. `I.A` Lit. : lumen, Enn. Ann. 1, 40 : viginti minas, Plaut. As. 1, 3, 78; 1, 3, 87 al.: adtuli hunc.—Quid, adtulisti?—Adduxi volui dicere, id. Ps. 2, 4, 21 : tandem bruma nives adfert, Lucr. 5, 746 : adlatus est acipenser, Cic. ap. Macr. S. 2, 12: adfer huc scyphos, Hor. Epod. 9, 33 : nuces, Juv. 5, 144 : cibum pede ad rostrum veluti manu, Plin. 10, 46, 63, § 129 : pauxillum aquae, Vulg. Gen. 18, 4 : caput ejus, ib. Marc. 6, 28.—With *de* in part. sense: adferte nobis de fructibus terrae, Vulg. Num. 13, 21; ib. Joan. 21, 10 (as lit. rendering of the Greek).—So of letters: adferre litteras, ad aliquem or alicui, Cic. Att. 8, 6; id. Imp. Pomp. 2; Liv. 22, 11 al.: adferre se ad aliquem locum, *to betake one's self to a place*, *to go* or *come to* (opp. auferre se ab aliquo, to withdraw from, to leave, only poet.): huc me adfero, Plaut. Am. 3, 4, 6; Ter. And. 4, 5, 12 Bentl.: Fatis huc te poscentibus adfers, Verg. A. 8, 477 : sese a moenibus, id. ib. 3, 345.—So *pass.* adferri: urbem adferimur, **are driven**, **come**, Verg. A. 7, 217; and adferre pedem: abite illuc, unde malum pedem adtulistis, id. Cat. 14, 21.— *To bring near*, *extend*, = porrigo (eccl. Lat.): adfer manum tuam, **reach hither**, Vulg. Joan. 20, 27.— `I.B` Trop., *to bring to*, *upon*, in a good or bad sense. In bon. part.: pacem ad vos adfero, Plaut. Am. prol. 32 : hic Stoicus genus sermonum adfert non liquidum, i.e. **makes use of**, Cic. de Or. 2, 38, 159 : nihil ostentationis aut imitationis adferre, id. ib. 3, 12, 45 : non minus adferret ad dicendum auctoritatis quam facultatis, id. Mur. 2, 4 : consulatum in familiam, id. Phil. 9, 2 : animum vacuum ad scribendas res difficiles, id. Att. 12, 38 : tibi benedictionem, Vulg. Gen. 33, 11 : Domino gloriam, ib. 1 Par. 16, 28; ib. Apoc. 21, 26: ignominiam, ib. Osee, 4, 18.— In mal. part.: bellum in patriam, Ov. M. 12, 5 : nisi etiam illuc pervenerint (canes), ut in dominum adferant dentes, **to use their teeth against their master**, Varr. R. R. 2, 9, 9 : adferam super eos mala, Vulg. Jer. 23, 12 : Quam accusationem adfertis adversus hominem hunc? id. Joan. 18, 29 : quod gustatum adfert mortem, ib. Job, 6, 6: vim adferre alicui for inferre, *to* *use force against* or *offer violence to one*, Cic. Phil. 2, 7; Cic. Verr. 2, 1, 26; Liv. 9, 16; 42, 29 Drak.; Ov. H. 17, 21 Heins.; id. A. A. 1, 679; Suet. Oth. 12 al.: manus adferre alicui, in a bad sense, *to lay hands on*, *attack*, *assail* (opp.: manus abstinere ab aliquo): pro re quisque manus adfert (sc. ad pugnam), Cic. Verr. 2, 1, 26 : domino a familiā suā manus adlatas esse, id. Quint. 27 : intellegimus eum detrudi, cui manus adferuntur, id. Caecin. 17 : qui sit improbissimus, manus ei adferantur, effodiantur oculi, id. Rep. 3, 17 Creuz. al.: sibi manus, *to lay hands on one's self*, *to commit suicide* : Qui quidem manus, quas justius in Lepidi perniciem animāsset, sibi adferre conatus est, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 23.—Also of things: manus templo, *to rob* or *plunder*, Cic. Verr. 2, 1, 18: bonis alienis, id. Off. 2, 15 : manus suis vulneribus, **to tear open**, id. Att. 3, 15 (a little before: ne rescindam ipse dolorem meum): manus beneficio suo, **to nullify**, **render worthless**, Sen. Ben. 2, 5 *ext.* — `II` Esp. `I.A` *To bring*, *bear*, or *carry* a thing, as news, *to report*, *announce*, *inform*, *publish;* constr. *alicui* or *ad aliquem aliquid*, or acc. with *inf.* (class.; in the histt., esp. in Livy, very freq.): ea adferam eaque ut nuntiem, etc., Plaut. Am. prol. 9 : istud quod adfers, aures exspectant meae, id. As. 2, 2, 65; Ter. Phorm. prol. 22: calamitas tanta fuit, ut eam non ex proelio nuntius, sed ex sermone rumor adferret, Cic. Imp. Pomp. 9, 25 : si ei subito sit adlatum periculum patriae, id. Off. 1, 43, 154 : nihil novi ad nos adferebatur, id. Fam. 2, 14; id. Att. 6, 8: rumores, qui de me adferuntur, Cic. Fil. ap. Cic. Fam. 16, 21: Caelium ad illam adtulisse, se aurum quaerere, id. Cael. 24; so id. Fam. 5, 2 al.: magnum enim, quod adferebant, videbatur, Caes. B. C. 3, 15 Dint.: cum crebri adferrent nuntii, male rem gerere Darium, Nep. 3, 3 : haud vana adtulere, Liv. 4, 37; 6, 31: exploratores missi adtulerunt quieta omnia apud Gallos esse, id. 8, 17 Drak.: per idem tempus rebellāsse Etruscos adlatum est, **word was brought**, id. 10, 45 al. : idem ex Hispaniā adlatum, Tac. H. 1, 76 : esse, qui magnum nescio quid adferret, Suet. Dom. 16; Luc. 1, 475: scelus adtulit umbris, Val. Fl. 3, 172 al. —So of instruction: doctrinam, Vulg. prol. Eccli.; ib. 2 Joan. 10.— `I.B` *To bring a thing on* one, i.e. *to cause*, *occasion*, *effect*, *give*, *impart;* esp. of states of mind: aegritudinem alicui, Ter. Heaut. 4, 3, 2 : alicui molestiam, id. Hec. 3, 2, 9 : populo Romano pacem, tranquillitatem, otium, concordiam, Cic. Mur. 1 : alicui multas lacrimas, magnam cladem, id. N. D. 2, 3, 7 : ipsa detractio molestiae consecutionem adfert voluptatis, id. Fin. 1, 11, 37; so, adferre auctoritatem et fidem orationi, id. Phil. 12, 7 : metum, Cic. Verr. 2, 5, 25 : dolorem, id. Sull. 1 : luctum et egestatem, id. Rosc. Am. 5 : consolationem, id. Att. 10, 4 : delectationem, id. Fam. 7, 1 al. : detrimentum, Caes. B. C. 2, 82 : taedium, Plin. 15, 2, 3, § 7 : dolorem capitis, id. 23, 1, 18 : gaudium, Plin. Ep. 10, 2, 1 al. — `I.C` *To bring forwards*, *allege*, *assert*, *adduce*, as an excuse, reason, etc.: quam causam adferam? Ter. Heaut. 4, 3, 23 : justas causas adfers, Cic. Att. 11, 15; also without causa: rationes quoque, cur hoc ita sit, adferendas puto, id. Fin. 5, 10, 27; cf. id. Fam. 4, 13: idque me non ad meam defensionem adtulisse, id. Caecin. 29, 85 : ad ea, quae dixi, adfer, si quid habes, id. Att. 7 : nihil igitur adferunt, qui in re gerendā versari senectutem negant, *they bring forwards nothing to the purpose*, *who*, etc., id. Sen. 6; id. de Or. 2, 53, 215: quid enim poterit dicere?... an aetatem adferet? i. e. **as an excuse**, id. ib. 2, 89, 364.—Also *absol.* : Quid sit enim corpus sentire, quis adferet umquam...? **will bring forwards an explanation**, Lucr. 3, 354 (cf. reddo absol. in same sense, id. 1, 566): et, cur credam, adferre possum, Cic. Tusc. 1, 29, 70; 3, 23, 55.— `I.D` Adferre aliquid = conducere, conferre aliquid, *to contribute any thing to* a definite object, *to be useful in* any thing, *to help*, *assist;* constr. with *ad*, with dat., or *absol.* : quam ad rem magnum adtulimus adjumentum hominibus nostris, Cic. Off. 1, 1 : negat Epicurus diuturnitatem temporis ad beate vivendum aliquid adferre, id. Fin. 2, 27, 87 : quidquid ad rem publicam adtulimus, si modo aliquid adtulimus, id. Off. 1, 44, 155 : illa praesidia non adferunt oratori aliquid, ne, etc., id. Mil. 1 : aliquid adtulimus etiam nos, id. Planc. 10, 24: quid enim oves aliud adferunt, nisi, etc., id. N. D. 2, 63.— `I.E` Very rare in class. period, *to bring forth as a product*, *to yield*, *bear*, *produce*, = fero: agri fertiles, qui multo plus adferunt, quam acceperunt, Cic. Off. 1, 15 : herbam adferentem semen, Vulg. Gen. 1, 29 : arva non adferent cibum, ib. Hab. 3, 17 : lignum adtulit fructum, ib. Joel, 2, 22; ib. Apoc. 22, 2: ager fructum, ib. Luc. 12, 16 al. 1462#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1461#afficio#af-fĭcĭo (better adf-), affēci (adf-), affectum (adf-), 3, v. a. facio, `I` *to do something* to one, i. e. *to exert an influence on body* or *mind*, *so that it is brought into such or such a state* (used by the poets rarely, by Hor. never). `I..1` *Aliquem.* `I.A` Of the body rarely, and then commonly in a bad sense: ut aestus, labor, fames, sitisque corpora adficerent, Liv. 28, 15 : contumeliis adficere corpora sua, Vulg. Rom. 1, 24 : non simplex Damasichthona vulnus Adficit, Ov. M. 6, 255 : aconitum cor adficit, Scrib. Comp. 188 : corpus adficere M. Antonii, Cic. Phil. 3 : pulmo totus adficitur, Cels. 4, 7; with *abl. of spec.* : stomacho et vesicā adfici, Scrib. Comp. 186. —In bon. part.: corpus ita adficiendum est, ut oboedire rationi possit, Cic. Off. 1, 23.— `I.B` More freq. of the mind: litterae tuae sic me adfecerunt, ut, etc., Cic. Att. 14, 3, 2 : is terror milites hostesque in diversum adfecit, Tac. A. 11, 19 : varie sum adfectus tuis litteris, Cic. Fam. 16, 2 : consules oportere sic adfici, ut, etc., Plin. Pan. 90 : adfici a Gratiā aut a Voluptate, Cic. Fam. 5, 12; id. Mil. 29, 79: sollicitudo de te duplex nos adficit, id. Brut. 92, 332 : uti ei qui audirent, sic adficerentur animis, ut eos adfici vellet orator, id. de Or. 1, 19, 87 B. and K.: adfici animos in diversum habitum, Quint. 1, 10, 25.— `I.A.2` With acc. and abl., *to affect a person* or (rarely) *thing with something;* in a good sense, *to bestow upon*, *grace with;* in a bad sense, *to visit with*, *inflict upon;* or the ablative and verb may be rendered by the verb corresponding to the ablative, and if an adjective accompany the ablative, this adjective becomes an adverb.—Of inanimate things (rare): luce locum adficiens, *lighting up the place*, Varr. ap. Non. p. 250, 2: adficere medicamine vultum, Ov. Med. Fac. 67 : factum non eo nomine adficiendum, **designated**, Cic. Top. 24, 94 : res honore adficere, **to honor**, id. N. D. 1, 15, 38 : non postulo, ut dolorem eisdem verbis adficias, quibus Epicurus, etc., id. Tusc. 2, 7, 18.— `I.A.3` Very freq. of persons. In a good sense: Qui praedā atque agro adoreāque adfecit populares suos, Plaut. Am. 1, 1, 38 : quem sepulturā adficit, **buries**, Cic. Div. 1, 27, 56 : patres adfecerat gloriā, id. Tusc. 1, 15, 34 : admiratione, id. Off. 2, 10, 37 : voluptate, id. Fin. 3, 11, 37 : beneficio, id. Agr. 1, 4, 13 : honore, id. Rosc. Am. 50, 147 : laude, id. Off. 2, 13, 47 : nomine regis, **to style**, id. Deiot. 5, 14 : bonis nuntiis, Plaut. Am. prol. 8 : muneribus, Cic. Fam. 2, 3; Nep. Ages. 3, 3: praemio, Cic. Mil. 30, 82 : pretio, Verg. A. 12, 352 : stipendio, Cic. Balb. 27, 61.— In a bad sense: injuriā abs te adficior indignā, pater, *am wronged unjustly*, Enn. ap. Auct. ad Heren. 2, 24, 38; so Ter. Phorm. 5, 1, 3: Quantā me curā et sollicitudine adficit Gnatus, id. ib. 2, 4, 1; so Cic. Att. 1, 18: desiderio, id. Fam. 2, 12 : timore, **to terrify**, id. Quint. 2, 6 : difficultate, **to embarrass**, Caes. B. G. 7, 6 : molestiā, **to trouble**, Cic. Att. 15, 1 : tantis malis, Vulg. Num. 11, 15 : maculā, Cic. Rosc. Am. 39, 113 : ignominiā, id. ib. 39, 123 : contumeliis, Vulg. Ezech. 22, 7; ib. Luc. 20, 11: rerum et verborum acerbitatibus, Suet. Calig. 2 : verberibus, Just. 1, 5 : supplicio, Cic. Brut. 1, 16; so Caes. B. G. 1, 27: poenā, Nep. Hann. 8, 2 : exsilio, **to banish**, id. Thras. 3 : morte, cruciatu, cruce, Cic. Verr. 3, 4, 9 : morte, Vulg. Matt. 10, 21 : cruce, Suet. Galb. 9 : ultimis cruciatibus, Liv. 21, 44 : leto, Nep. Regg. 3, 2.—And often in *pass.* : sollicitudine et inopiā consilii, Cic. Att. 3, 6 : adfici aegritudine, id. Tusc. 3, 7, 15 : doloribus pedum, id. Fam. 6, 19 : morbo oculorum, Nep. Hann. 4, 3 : inopiā rei frumentariae, Caes. B. G. 7, 17 : calamitate et injuriā, Cic. Att. 11, 2 : magnā poenā, Auct. B. G. 8, 39: vulneribus, Col. R. R. 4, 11 : torminibus et inflationibus, Plin. 29, 5, 33, § 103 : servitute, Cic. Rep. 1, 44.—Hence, affectus ( adf-), a, um, P. a. `I` In a peculiar sense, *that on which we have bestowed labor*, *that which we are now doing*, *so that it is nearly at an end;* cf.: Adfecta, sicut M. Cicero et veterum elegantissime locuti sunt, ea proprie dicebantur, quae non ad finem ipsum, sed proxime finem progressa deductave erant, Gell. 3, 16: bellum adfectum videmus et paene confectum, Cic. Prov. Cons. 8, 19 : in provinciā (Caesar) commoratur, ut ea. quae per eum adfecta sunt, perfecta rei publicae tradat, id. ib. 12, 29 : cum adfectā prope aestate uvas a sole mitescere tempus, etc., *near the end of summer*, id. ap. Gell. l. c.: Jamque hieme adfectā mitescere coeperat annus, Sil. 15, 502 : in Q. Mucii infirmissimā valetudine adfectāque jam aetate, Cic. de Or. 1, 45, 200; Cic. Verr. 2, 4, 43, § 95.— `II` In nearly the same sense as the verb, *absol.* and with abl. `I.A` *Absol.* Of persons laboring under disease, or not yet quite recovered: Qui cum ita adfectus esset, ut sibi ipse diffideret, **was in such a state**, Cic. Phil. 9, 1, 2 : Caesarem Neapoli adfectum graviter videam, **very ill**, id. Att. 14, 17; so Sen. Ep. 101: quem adfectum visuros crediderant, **ill**, Liv. 28, 26 : corpus adfectum, id. 9, 3 : adfectae vires corporis, **reduced strength**, **weakness**, id. 5, 18 : puella, Prop. 3, 24, 1 : aegra et adfecta mancipia, Suet. Claud. 25 : jam quidem adfectum, sed tamen spirantem, id. Tib. 21.— Of things, *weakened*, *sick*, *broken*, *reduced* : partem istam rei publicae male adfectam tueri, Cic. Fam. 13, 68 : adfecta res publica, Liv. 5, 57 : Quid est enim non ita adfectum, ut non deletum exstinctumque esse fateare? Cic. Fam. 5, 13, 3 : sic mihi (Sicilia) adfecta visa est, ut hae terrae solent, in quibus bellum versatum est, Cic. Verr. 5, 18, 47 : adfecta res familiaris, Liv. 5, 10 : opem rebus adfectis orare, id. 6, 3; so Tac. H. 2, 69: fides, id. ib. 3, 65 : spes, Val. Fl. 4, 60.— Of persons, in gen. sense, *disposed*, *affected*, *moved*, *touched* : Quonam modo, Philumena mea, nunc te offendam adfectam? Ter. Hec. 3, 1, 45 : quomodo sim adfectus, e Leptā poteris cognoscere, Cic. Fam. 14, 17 : ut eodem modo erga amicum adfecti simus, quo erga nosmetipsos, id. Lael. 16, 56; id. Fin. 1, 20, 68: cum ita simus adfecti, ut non possimus plane simul vivere, id. Att. 13, 23; id. Fin. 5, 9, 24: oculus conturbatus non est probe adfectus ad suum munus fungendum, **in proper state**, id. Tusc. 3, 7, 15 : oculi nimis arguti, quem ad modum animo adfecti simus, loquuntur, id. Leg. 1, 9, 27; id. Off. 3, 5, 21; id. Att. 12, 41, 2.— As rhet. t. t.: affectus ad, *related to*, *resembling* : Tum ex eis rebus, quae quodam modo affectae sunt ad id, de quo quaeritur, Cic. Top. 2, 8 Forcellini.— `I.B` With abl. chiefly of persons, in indifferent sense, in good or bad sense (cf.: Animi quem ad modum adfecti sint, virtutibus, vitiis, artibus, inertiis, aut quem ad modum commoti, cupiditate, metu, voluptate, molestiā, Cic. Part. Or. 10, 35). In indifferent sense, *furnished with*, *having* : validos lictores ulmeis affectos lentis virgis, Plaut. As. 3, 2, 29 : pari filo similique (corpora) adfecta figurā, Lucr. 2, 341 : Tantāne adfectum quemquam esse hominem audaciā! Ter. Phorm. 5, 7, 84 : omnibus virtutibus, Cic. Planc. 33, 80.— In bad sense: aegritudine, morbo adfectus, Col. R. R. 7, 5, 20 : aerumnis omnibus, Lucr. 3, 50 : sollicitudine, Caes. B. G. 7, 40 : difficultatibus, Cic. Fam. 7, 13 : fatigatione, Curt. 7, 11 : frigore et penuriā, id. 7, 3 : adfecta sterilitate terra, Col. R. R. praef. 1, 2: vitiis, Cic. Mur. 6, 13 : ignominiā, id. Att. 7, 3 : supplicio, Tac. A. 15, 54 : verberibus, Curt. 7, 11 : vulnere corpus adfectum, Liv. 1, 25 : morbo, Ter. Hec. 3, 3, 6 : dolore, Cic. de Or. 2, 49, 201 : febre, Suet. Vit. 14 : pestilentiā, Liv. 41, 5 : desperatione, Cic. Att. 14, 22 : clade, Curt. 10, 6 : senectute, Cic. de Or. 3, 18, 68 : aetate, id. Cat. 2, 20; id. Sen. 14, 47: morte, Serv. ad Cic. Fam. 4, 12.— *Sup.* : remiges inopiā adfectissimi, Vell. 2, 84.— In good sense: beneficio adfectus, Cic. Fam. 14, 4 : aliquo honore aut imperio, id. Off. 1, 41, 149 : valetudine optimā, id. Tusc. 4, 37, 81 : laetitiā, id. Mur. 2, 4, and ad Brut. 1, 4: munere deorum, id. N. D. 3, 26, 67 : praemiis, id. Pis. 37, 90.— *Adv.* : affectē ( adf-), *with* (a strong) *affection*, *deeply* : oblectamur et contristamur et conterremur in somniis quam adfecte et anxie et passibiliter, Tert. Anim. 45. 1463#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1462#afficticius#affictĭcĭus ( adf-) or -tĭus, a, um, adj. affingo, `I` *added to*, *annexed*, Varr. R. R. 3, 12, 1. 1464#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1463#affictus#affictus ( adf-), a, um, Part., v. affingo. 1465#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1464#affigo#af-fīgo (better adf-), ixi, ixum, 3, v. a. (affixet for affixisset, Sil. 14, 536), `I` *to fix* or *fasten to* or *upon*, *to affix*, *annex*, *attach to;* constr. with *ad* or dat. `I` Lit. : sidera aetherieis adfixa caverneis, Lucr. 4, 392 : corpus, id. 4, 1104; 4, 1238: litteram ad caput, **to affix as a brand**, Cic. Rosc. Am. 20 *fin.* : Minerva, cui pinnarum talaria adfigunt, id. N. D. 3, 23 : Prometheus adfixus Caucaso, id. Tusc. 5, 3, 8 : aliquem patibulo, Sall. Fragm. ap. Non. 4, 355: aliquem cuspide ad terram, Liv. 4, 19 : aliquem cruci adfigere, id. 28, 37 : signa Punicis Adfixa delubris, Hor. C. 3, 5, 19 : lecto te adfixit, id. S. 1, 1, 81 (cf. Sen. Ep. 67: senectus me lectulo adfixit): radicem terrae, Verg. G. 2, 318 : flammam lateri (turris), id. A. 9, 536 al. — `II` Trop., *to fix on*, *imprint* or *impress on* : aliquid animo, **to impress upon the mind**, Quint. 2, 7, 18, and Sen. Ep. 11: litteras pueris, **to imprint on their memory**, Quint. 1, 1, 25.—Hence, adfixus, a, um, P. a. `I.A` *Fastened to a person* or *thing*, *joined to;* constr. *alicui* or *ad rem* : jubes eum mihi esse adfixum tamquam magistro, Cic. Q. Fr. 3, 1, 6 : me sibi ille adfixum habebit, id. Fam. 1, 8 : nos in exiguā parte terrae adfixi, id. Rep. 1, 17 : anus adfixa foribus, Tib. 1, 6, 61 : Tarraconensis adfixa Pyrenaeo, **situated close to**, Plin. 3, 2, § 6. — Trop., *impressed on*, *fixed to* : causa in animo sensuque meo penitus adfixa atque insita, Cic. Verr. 2, 5, 53 : quae semper adfixa esse videntur ad rem neque ab eā possunt separari, id. Inv. 1, 26 al. — `I.B` In the Latin of the Pandects: adfixa, ōrum, n., *the appendages* or *appurtenances belonging to a possession* : domum instructam legavit cum omnibus adfixis, **with all pertaining thereto**, **all the fixtures**, Dig. 33, 7, 18 *fin.* 1466#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1465#affiguro#af-fĭgūro (better adf-), āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to form* or *fashion after* the analogy of something else: *disciplinosus*, *consiliosus*, *victoriosus*, quae M. Cato ita (i.e. like *vinosus*, *formosus*, etc.) adfiguravit, Gell. 4, 9, 12. 1467#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1466#affingo#af-fingo (better adf-), inxi, ictum, 3, v. a., `I` *to form*, *fashion*, *devise*, *make*, or *invent* a thing *as an addition* or *appendage* to another. `I` Lit. (esp. of artists). With *dat.* : nec ei manus adfinxit, Cic. Tim. 6 : saepta, adficta villae quae sunt, Varr. R. R. 3, 3, 2.— *Absol.* : Nullam partem corporis sine aliquā necessitate adfictam reperietis, Cic. Or. 3, 45, 179.— `II` Trop., *to make up*, *frame*, *invent*, *to add falsely* or *without grounds* : faciam ut intellegatis, quid error adfinxerit, quid invidia conflārit, Cic. Clu. 4 : vitium hoc oculis adfingere noli, Lucr. 4, 386 : neque vera laus ei detracta oratione nostrā, neque falsa adficta esse videatur, Cic. Imp. Pomp. 4, 10; so id. Phil. 1, 3; id. Or. 22; id. Tusc. 3, 33: addunt ipsi et adfingunt rumoribus Galli, Caes. B. G. 7, 1 : cui crimen adfingeretur, **might be falsely imputed**, Tac. A. 14, 62.— `III` In a general signif. `I.A` *To add* or *join to*, *to annex* (always with the accessory idea of *forming*, *fashioning*, *devising*): sint cubilia gallinarum aut exsculpta aut adficta firmiter, Varr. R. R. 3, 9, 7 : multa natura aut adfingit ( *creating*, *she adds* thereto) aut mutat aut detrahit, Cic. Div. 1, 62, 118: tantum alteri adfinxit, de altero limavit, id. de Or. 3, 9, 36.— `I.B` *To feign*, *forge* : litteras, App. M. 4, 139, 34 Elm. 1468#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1467#affinis#af-fīnis (better adf-), e, adj. ( abl. adfini, Cic. de Or. 1, 15, 66; `I` once adfine, Ter. Hec. 5, 3, 9; cf. Schne id. Gram. II. 222). `I` Lit., *that is neighboring* or *a neighbor to one* (ADFINES: in agris vicini, Paul. ex Fest. p. 11 Müll.), *bordering on*, *adjacent*, *contiguous* : gens adfinis Mauris, = confinis, Liv. 28, 17 : saevisque adfinis Sarmata Moschis, Luc. 1, 430; also, *near by family relationship*, *allied* or *related to by marriage*, κηδεστεῖς; and *subst.*, *a relation by marriage* (opp. consanguinei, συγγενεῖς), as explained by Modestin. Dig. 38, 10, 4: adfines dicuntur viri et uxoris cognati. Adfinium autem nomina sunt socer, socrus, gener, nurus, noverca, vitricus, privignus, privigna, glos, levir, etc.: ego ut essem adfinis tibi, tuam petii gnatam, Att. ap. Paul. ex Fest. s. v. numero, p. 170 Müll. (Trag. Rel. p. 201 Rib.): Megadorus meus adfinis, **my son-in-law**, Plaut. Aul. 3, 4, 14; Ter. Heaut. 5, 1, 63: tu me, adfinem tuum, repulisti, Cic. Red. in Sen. 7 : ex tam multis cognatis et adfinibus, id. Clu. 14; id. ad Quir. 5: Caesarem ejus adfinem esse audiebant, Auct. B. Afr. 32: quanto plus propinquorum, quo major adfinium numerus, Tac. G. 20, 9 : per propinquos et adfines suos, Suet. Caes. 1 : adfinia vincula, Ov. P. 4, 8, 9.— `II` Fig., *partaking*, *taking part in*, *privy to*, *sharing*, *associated with;* constr. with dat. or *gen.;* in Pac. with *ad* : qui sese adfines esse ad causandum volunt, Pac.ap. Non. 89, 11 (Trag. Rel. p. 80 Rib.): publicis negotiis adfinis, i. e. implicitus, particeps, **taking part in**, Plaut. Trin. 2, 2, 55; Ter. Heaut. 2, 1, 1: duos solos video adfines et turpitudini judicari, Cic. Clu. 45 : huic facinori, id. Cat. 4, 3 : culpae, id. Rosc. Am. 7, 18; id. Inv. 2, 44, 129; 2, 10: noxae, Liv. 39, 14. 1469#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1468#affinitas#affīnĭtas ( adf-), ātis, f. affinis ( `I` *gen. plur.* adfinitatium, Just. 17, 3), *the state* or *condition of* adfinis. `I` *Relationship* or *alliance by marriage*, esp. *between a father and son-in-law*, Ter. And. 1, 5, 12 Ruhnk. (cf. affinis): adstringere inter aliquos, Plaut. Trin. 3, 2, 73 : effugere, Ter. And. 1, 5, 12; so id. Hec. 4, 4, 101: caritas generis humani serpit sensim foras, cognationibus primum, tum adfinitatibus, deinde amicitiis, post vicinitatibus, Cic. Fin. 5, 23, 68 : adfinitate se devincire cum aliquo, id. Brut. 26 : cum aliquo adfinitate conjungi, Nep. Paus. 2, 3 : in adfinitatem alicujus pervenire, id. Att. 19, 1 : contrahere, Vell. 2, 44 : facere inter aliquos, id. 2, 65 : jungere cum aliquo, Liv. 1, 1 : adfinitate conjunctus, **allied by marriage**, Suet. Ner. 35 : in adfinitatis jura succedit, Just. 7, 3.— Meton., *the persons so related*, like *kindred* in Engl.: patriam deseras, cognatos, adfinitatem, amicos, Plaut. Trin. 3, 2, 75.— `II` Fig., *relationship*, *affinity*, *union*, *connection* (rare), Varr. R. R. 1, 16: litterarum, Quint. 1, 6, 24 : per adfinitatem litterarum, qui φώρ Graece, Latine fur est, Gell. 1, 18, 5: tanta est adfinitas corporibus hominum mentibusque, id. 4, 13, 4. 1470#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1469#affirmanter#affirmanter ( adf-), and affirmātē ( adf-), `I` *advv.*, v. affirmo *fin.* 1471#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1470#affirmatio#affirmātĭo ( adf-), ōnis, f. affirmo, `I` *an affirmation*, *declaration*, *confirmation*, or *averment of a fact* or *assertion* : est enim jus jurandum adfirmatio religiosa, Cic. Off. 3, 29; so Planc. ap. Cic. Fam. 10, 21, and Cic. ib. 7: in spem venire alicujus adfirmatione de aliqua re, Caes. B. G. 7, 30 : constantissima annalium adfirmatione, Plin. 28, 2, 4, § 15; multā abfirmatione abnuere, Curt. 6, 11. 1472#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1471#affirmativus#affirmātīvus ( adf-), a, um, adj. id., in gram., `I` *affirming*, *affirmative* : species verborum, Diom. p. 390 P. 1473#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1472#affirmator#affirmātor ( adf-), ōris, m. id., `I` *one who asserts* or *affirms a thing* (only in late Lat.), Dig. 27, 7, 4; Tert. adv. Marc. 4, 7; Min. Fel. Oct. 31. 1474#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1473#affirmo#af-firmo (better adf-), āvi, ātum, 1, v. a. `I` *To present* a thing in words, *as fixed*, *firm*, i. e. *certain*, *true; to assert*, *maintain*, *aver*, *declare*, *asseverate*, *affirm* : dicendum est mihi, sed ita, nihil ut adfirmem, quaeram omnia, Cic. Div. 2, 3; so id. Att. 13, 23; id. Brut. 1, 1: jure jurando, Liv. 29, 23 : quidam plures Deo ortos adfirmant, Tac. G. 2; cf. id. Agr. 10: adfirmavit non daturum se, **he protested that he would give nothing**, Suet. Aug. 42.— *Impers.* : atque affirmatur, Tac. H. 2, 49.—Hence, `II` *To give confirmation* of the truth of a thing, *to strengthen*, *to confirm*, *corroborate*, *sanction* : adfirmare spem alicui, Liv. 1, 1 : opinionem, id. 32, 35 : dicta alicujus, id. 28, 2 : aliquid auctoritate sua, id. 26, 24 : populi Romani virtutem armis, Tac. H. 4, 73 : secuta anceps valetudo iram Deūm adfirmavit, id. A. 14, 22.—Hence, * affirmanter ( adf-), adv. (of the *absol. P. a.* affirmans), *with assurance* or *certainty*, *assuredly* : praedicere aliquid, Gell. 14, 1, 24; and: af-firmātē ( adf-), adv. (of the *absol. P. a.* affirmatus), *with asseveration*, *with assurance*, *certainly*, *assuredly*, *positively* : quod adfirmate, quasi Deo teste promiserit, id tenendum est, Cic. Off. 3, 29.— *Sup.* : adfirmatissime scribere aliquid, Gell. 10, 12, 9. 1475#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1474#affixio#affixĭō ( adf-), ōnis, f. affigo, `I` *a joining* or *fastening to*, *an addition* (only in late Lat.): continua, Non. 1, 327.—Hence, *a zealous*, *ardent attachment to a thing* : philologiae, Capell. 1, p. 14. 1476#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1475#affixus#affixus ( adf-), a, um, P. a., from affigo. 1477#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1476#afflagrans#afflāgrans ( adf-), antis, P. a. afflagro, `I` *blazing* or *flaming up;* fig.: in tempore adflagranti, i. e. *in an unquiet* or *turbulent time*, Amm. 21, 12 *fin.* 1478#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1477#afflator#afflātor ( adf-), ōris, m. afflo, `I` *one who blows on* or *breathes into* (late Lat.), Tert. adv. Herm. 32. 1479#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1478#afflatus1#afflātus ( adf-), a, um, Part., of afflo. 1480#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1479#afflatus2#afflātus ( adf-), ūs, m. afflo. `I` *A blowing* or *breathing on*, *a breeze*, *blast*, *breath*, etc., *as of the wind*, *men*, or *animals* : afflatusex terrā mentem ita movens ut, etc., Cic. Div. 2, 57, 117 : adflatu nocent, **by the effluvia**, Ov. M. 7, 551 : ambusti adflatu vaporis, Liv. 28, 23 : ignes caelestes adussisse levi adflatu vestimenta, id. 39, 22 : Favonii, Plin. 6, 17, 21, § 57 : noxius, id. 4, 12, 26 al. —Of animals: frondes adflatibus (apri) ardent, **by his breath**, Ov. M. 8, 289 : serpentis, Stat. Th. 5, 527 : polypus adflatu terribili canes agebat, Plin. 9, 30, 48, § 92.—And of the *aspiration* in speech: Boeotii sine adflatu vocant collīs Tebas, i. e. without the *h*, Varr. R. R. 3, 1, 6.— `I.B` Esp., *a flash* or *glow of light* (cf. afflo, I.): juncturae leni adflatu simulacra refovent, Plin. 36, 15, 22, § 98.— `II` Fig., *afflation of the divine spirit*, *inspiration* : nemo vir magnus sine aliquo adflatu divino umquam fuit, Cic. N. D. 2, 66 : sine inflammatione animorum et sine quodam adflatu quasi furoris, id. de Or. 2, 46. 1481#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1480#afflecto#af-flecto (better adf-), exi, 3, v. a., `I` *to turn*, *incline*, or *direct to* or *toward* : huic si sol adflexerit axes, Avien. Arat. 734. 1482#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1481#affleo#af-flĕo (better adf-), ēre, v. n., `I` *to weep at* a thing: ut adfleat, quom ea memoret, Plaut. Pers. 1, 3, 72 : ut adflet! id. Poen. 5, 2, 148 : flentibus adflat Humani voltus, Hor. A. P. 101, where Keller reads *adsunt.* 1483#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1482#afflictatio#afflictātĭo ( adf-), ōnis, f. afflicto, `I` *pain*, *torture*, *torment of body*, acc. to Cicero's explanation: adflictatio (est) aegritudo cum vexatione corporis, Tusc. 4, 8, 18: sollicitudo, molestia, adflictatio, desperatio, id. ib. 7, 16. 1484#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1483#afflictator#afflictātor ( adf-), ōris, m. id., `I` *one who causes pain* or *suffering*, *a tormentor* (late Lat.), Tert. adv. Marc. 5, 16. 1485#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1484#afflictio#afflictĭo ( adf-), ōnis, f. affligo, `I` *pain*, *suffering*, *torment* : irrita, Sen. Cons. ad Helv. 16. 1486#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1485#afflicto#afflicto (better adf-), āvi, ātum, 1, v. a. ad, intensive, `I` *to disquiet greatly*, *to agitate*, *toss; to shatter*, *damage*, *harass*, *injure*, lit. and trop. `I` Lit. (rare): naves tempestas adflictabat, Caes. B. G. 4, 29 : quod minuente aestu (naves) in vadis adflictarentur, **were stranded**, id. ib. 3, 12 : Batavos, Tac. H. 4, 79.—Far oftener, `II` Trop., *to trouble*, *disquiet*, *vex*, *torment*, *distress* : adflictari amore, * Lucr. 4, 1151: homines aegri febri jactantur... deinde multo gravius adflictantur, Cic. Cat. 1, 13; so Suet. Tit. 2: adflictatur res publica, id. Har. Resp. 19 : equites equosque adflictare, Tac. H. 3, 19 : adflictare ltaliam luxuriā saevitiāque, id. A. 13, 30.—Hence, adflictare se or adflictari aliquā re, *to grieve*, *to be greatly troubled in mind about a thing*, *to be very anxious* or *uneasy*, *to afflict one's self* : ne te adflictes, Ter. Eun. 1, 1, 31 : cum se Alcibiades adflictaret, Cic. Tusc. 3, 32; 3, 27: de domesticis rebus acerbissime adflictor, id. Att. 11, 1 : mulieres adflictare sese, manus supplices ad caelum tendere, Sall. C. 31, 3. 1487#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1486#afflictor#afflictor ( adf-), ōris, m. affligo, `I` *one who strikes a thing to* the ground, and trop., *one who destroys* or *overthrows*, *a subverter* : adflictor et perditor dignitatis et auctoritatis (senatus), Cic. Pis. 27 *init.* 1488#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1487#afflictus1#afflictus ( adf-), a, um, P. a., from affligo. 1489#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1488#afflictus2#afflictus ( adf-), ūs, m. id., `I` *a striking on* or *against*, *a collision* : nubes adflictu ignem dant, App. de Mund. p. 63, 36 Elm. 1490#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1489#affligo#af-flīgo (better adf-), ixi, ictum, 3, v. a. (afflixint = afflixerint, Front. ad M. Caes. 3, 3). `I` Lit., *to strike* or *beat a thing to* some point, *to cast* or *throw down* or *against*, *to dash*, somewhere *by striking;* esp. of ships which are driven or cast away by the wind. —Constr. with *ad* or *dat.* : te ad terram, scelus, adfligam, **I will dash thee to the earth**, Plaut. Pers. 5, 2, 15, and id. Rud. 4, 3, 71: nolo equidem te adfligi, id. Most. 1, 4, 19 : statuam, **to throw down**, **overthrow**, Cic. Pis. 38; so, monumentum, id. Cael. 32 : domum, id. pro Dom. 40: (alces) si quo adflictae casu conciderint, Caes. B. G. 6, 27: infirmas arbores pondere adfligunt, id. ib. : tempestas naves Rhodias adflixit, ita ut, etc., **dashed them about**, **shattered them**, id. B. C. 3, 27.—So in descriptions of a battle: equi atque viri adflicti, etc., Sall. J.101, 11 : ubi scalae comminutae, qui supersteterant, adflicti sunt, **were thrown down**, id. ib. 60, 7 : ubi Mars communis et victum saepe erigeret et adfligeret victorem, Liv. 28, 19 : imaginem solo, Tac. H. 1, 41 : caput saxo, **to dash against**, id. A. 4, 45 : aquila duos corvos adflixit et ad terram dedit, Suet. Aug. 96 Ruhnk.; so id. Dom. 23.— Poet., Ov. M. 12, 139; 14, 206; Sil. 9, 631.— `II` Fig. `I.A` *To ruin*, *weaken*, *cast down*, *prostrate* : cum prospero flatu ejus (fortunae) utimur, ad exitus pervehimur optatos; et cum reflavit, adfligimur, Cic. Off. 2, 6 : virtus nostra nos adflixit, **has ruined**, id. Fam. 14, 4; id. Sest. 7: Pompeius ipse se adflixit, id. Att. 2, 19 : senectus enervat et adfligit homines, id. Sen. 70 : opes hostium, Liv. 2, 16 : aliquem bello, id. 28, 39 : Othonianas partes, Tac. H. 2, 33 : amicitias, Suet. Tib. 51; so id. Aug. 66 et saep.— `I.B` *To reduce*, *lower*, or *lessen in value* (syn. minuo): hoc oratoris esse maxime proprium, rem augere posse laudando, vituperandoque rursus adfligere, **to bring down**, Cic. Brut. 12.— Trop., of courage, *to cast down*, *dishearten*, *to diminish*, *lessen*, *impair* : animos adfligere et debilitare metu, Cic. Tusc. 4, 15, 34.— `I.C` Adfligere causam susceptam, *to let a lawsuit which has been undertaken fall through*, *to give up*, *abandon*, Cic. Sest. 41, 89.—Hence, afflictus ( adf-), a, um, P. a. `I.A` *Cast down*, *ill used*, *wretched*, *miserable*, *unfortunate*, *distressed;* lit. and trop.: naves, **damaged**, **shattered**, Caes. B. G. 4, 31 : Graecia perculsa et adflicta et perdita, Cic. Fl. 7 : ab adflictā amicitiā transfugere et ad florentem aliam devolare, id. Quint. 30 : non integra fortuna, at adflicta, id. Sull. 31 : adflictum erigere, id. Imp. Pomp. 29.— *Comp.* : adflictiore condicione esse, id. Fam. 6, 1; hence: res adflictae (like accisae and adfectae), **disordered**, **embarrassed**, **ruined circumstances**, **affairs in a bad state**, **ill condition**, Sall. J. 76, 6; so Luc. 1, 496; Just. 4, 5: copiae, Suet. Oth. 9.— `I.B` Fig. `I.A.1` Of the mind: *cast down*, *dejected*, *discouraged*, *desponding* : aegritudine adflictus, debilitatus, jacens, Cic. Tusc. 4, 16 : luctu, id. Phil. 9, 5 : maerore, id. Cat. 2, 1 : adflictus vitam in tenebris luctuque trahebam, Verg. A. 2, 92; Suet. Oth. 9.— `I.A.2` Of character, like abjectus, *abandoned*, *outcast*, *depraved*, *low*, *mean*, *base*, *vile* : homo adflictus et perditus, Cic. Phil. 3, 10 : nemo tam adflictis est moribus, quin, etc., Macr. S. 6, 7.— *Sup.* and adv. not used. 1491#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1490#afflo#af-flo (better adf-), āvi, ātum, 1, v. a. and n. `I` Lit., *to blow* or *breathe on;* constr. with acc. or dat. —Of the air: udam (fabam) ventus adflavit, Plin. 18, 17, 44, § 155 : adflantur vineta noto, Stat. S. 5, 1, 146 : crinem sparsum cervicibus adflare, Ov. M. 1, 542 : adflatus aurā, Suet. Tib. 72. —Also of other things which exert an influence upon bodies, like a current of air; e. g. fire, light, vapor, etc.: et calidum membris adflare vaporem, *and breathe a glow* (lit. *a warm vapor*) *upon our limbs*, Lucr. 5, 508: veiut illis Canidia adflāsset, Hor. S. 2, 8, 95 : nos ubi primus equis oriens adflavit anhelis, Verg. G. 1, 250; cf. id. A. 5, 739: ignibus (fulminum) adflari, Ov. Tr. 1, 9, 22 : adflati incendio, **touched**, **scorched**, Liv. 30, 6 : flammā ex Aetnā monte, id. Fragm. Serv. ad Verg. G. 1, 472.—So, adflari sidere = siderari, *to be seized with torpor* or *paralysis* (v. sideror and sideratio), Plin. 2, 41, 41, § 108: odores, qui adflarentur e floribus, **were wafted**, **exhaled**, Cic. Sen. 17; Prop. 3, 27, 17.— `II` Trop., *to blow* or *breathe to* or *on.* `I.A` As *v. act.*, *to bear* or *bring to;* constr. *alicui aliquid* : sperat sibi auram posse aliquam adflari voluntatis, Cic. Verr. 2, 1, 13 : rumoris nescio quid adflaverat, frequentiam non fuisse, id. Att. 16, 5 : alicui aliquid mali faucibus adflare, Auct. ad Her. 4, 49.—So poet. : adflare alicui honores, *to breathe beauty upon one*, i. e. *to impart to*, Verg. A. 1, 591: indomitis gregibus Venus adflat amores, Tib. 2, 4, 57.— `I.B` As *v. neutr.*, *to be favorable to*, *to be friendly* or *propitious to* : Felix, cui placidus leniter adflat Amor, Tib. 2, 1, 80. 1492#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1491#affluens#affluens ( adf-), entis, P. a., of affluo. 1493#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1492#affluenter#afflŭenter ( adf-), adv., v. affluo, `I` *P. a. fin.* 1494#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1493#affluentia#afflŭentĭa ( adf-), ae, f. affluo, `I` *a flowing to*, Plin. 26, 10, 61, § 94.— Trop., *affluence*, *abundance*, *copiousness*, *fulness*, *profusion* : ex hac copiā atque rerum omnium adfluentiā, * Cic. Agr. 2, 35: annonae, Plin. Pan. 29.—Hence also, *immoderate pomp* or *splendor in the management of one's household*, *extravagance* (opp. mundities): munditiem, non adfluentiam affectabat, Nep. Att. 13, 5. 1495#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1494#affluo#af-flŭo (better adf-), xi, xum, 3, v. a. and n., `I` *to flow* or *run to* or *toward;* with *ad* or dat. `I` Lit., of water: aestus bis adfluunt bisque remeant, Plin. 2, 97, 99, § 212 : Rhenus ad Gallicam ripam placidior adfluens, Tac. A. 4, 6.—In the lang. of the Epicurean philos., of the flow of atoms from an object, as the cause of perception (cf. aestus, II. C.), Cic. N. D. 1, 19, 49.— Poet., of time: Maecenas meus adfluentes Ordinat annos, *flowing on*, *increasing*, = accrescentes, Hor. C. 4, 11, 19.— `II` Transf. `I.A` Of persons, *to come to in haste*, *to hasten to*, *to run* or *flock to* or *toward* (only poet. and in the histt. from the Aug. per.): ingentem comitum adfluxisse Invenio numerum, Verg. A. 2, 796 : copiae adfluebant, Liv. 39, 31 : adfluentibus auxiliis Gallorum, Tac. H. 4, 25 : multitudo adfluens, id. A. 4, 41.— Of food, *to flow down* : cibo adfluente, Suet. Claud. 44.— Trop. : si ea sola voluptas esset, quae ad eos (sensus) cum suavitate adflueret et inlaberetur, Cic. Fin. 1, 11 : nihil ex istis locis litterarum adfluxit, id. Q. Fr. 3, 3 : incautis amor, Ov. R. A. 148 : opes adfluunt subito, repente dilabuntur, Val. Max. 6, 9 *fin.* — `I.B` Aliquā re, *to flow with a thing in rich abundance*, *to overflow with*, *to abound in*, *to have in abundance* (more elevated than *abundo;* hence adfluens in Cic. Oratt. is much more freq. than *abundans*): frumento, Plaut. Ps. 1, 2, 57 : divitiis honore et laude, Lucr. 6, 13 : voluptatibus, Cic. Fin. 2, 28, 93 : cui cum domi otium atque divitiae adfluerent, Sall. C. 36, 4 : ubi effuse adfluunt opes, Liv. 3, 26.—Hence, afflŭ-ens ( adf-), entis, P. a., *flowing abundantly with a thing*, *having in abundance* or *superfluity; abounding in; abundant*, *rich*, *copious*, *numerous* : Asiatico ornatu, Liv. Andron. ap. Prisc. 1, 10: unguentis, Cic. Sest. 8 : urbs eruditissimis hominibus, liberalissimisque studiis adfluens, id. Arch. 3; so id. Rosc. Com. 10; Cic. Verr. 2, 5, 54; id. Clu. 66; id. Agr. 2, 30; id. de Or. 3, 15; id. Off. 1, 43; id. Lael. 16 al.: uberiores et adfluentiores aquae, Vitr. 8, 1.— Poet. : homo vestitu adfluens, **in ample**, **flowing robes**, Phaedr. 5, 1, 22 : ex adfluenti, **in abundance**, **profusely**, Tac. H. 1, 57 al. — *Sup.*, Sol. c. 50; Aug. Conf. 2, 6.— *Adv.* : afflŭente ( adf-), *richly*, *copiously*, App. M. 4.— *Comp.*, Cic. Tusc. 5, 6; Nep. Att. 14; Tac. A. 15, 54. 1496#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1495#affodio#af-fŏdĭo (better adf-), ĕre, v. a., `I` *to dig in addition to* : vicini caespitem nostro solo, Plin. 2, 68, 68, § 175. 1497#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1496#affor#af-for (better adf-), ātus, 1, v. dep. (used only in the `I` *pres. indic.*, but not in first person sing.; in the *perf. part.*, the *inf.*, and in the *imper.*, second person); in gen. only poet. : aliquem, *to speak to*, *to accost*, or *address one* : quem neque tueri contra neque affari queas, Att.ap. Macr. 6, 1: licet enim versibus eisdem mihi adfari te, Attice, quibus adfatur Flamininum ille, * Cic. Sen. 1: aliquem nomine, id. Brut. 72, 253; so id. ib. 3, 13; Verg. A. 3, 492: hostem supplex adfare superbum, id. ib. 4, 424 : aliquem blande, Stat. Achill. 1, 251 : ubi me adfamini, Curt. 4, 11 : adfari deos, *to pray to the gods*, Att. ap Non. 111, 27; Verg. A. 2, 700: precando Adfamur Vestam, Ov. F. 6, 303 : adfari mortuum, *to bid farewell to the dead at the burial*, *to take the last adieu* : sic positum adfati discedite corpus, Verg. A. 2, 644.—So also: adfari extremum, Verg. A. 9, 484.— `II` Esp.. in augurial lang., *to fix the limits of the auspices* : effari templa dicuntur ab auguribus; adfantur qui in his fines sunt, Varr. L. L. 6, § 53 Müll. (where the *pass.* use of the word should be observed; cf. App. M. 11, p. 265, 39 Elm.). 1498#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1497#affore#affŏre (better adf-) and affŏrem (better adf-), v. adsum. 1499#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1498#afformido#af-formīdo (better adf-), āre, v. n., `I` *to be afraid* : magis cura'st magisque adformido, ne is pereat, Plaut. Bacch. 4, 10, 3. 1500#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1499#affrango#af-frango (better adf-), ĕre (or adfringo, ĕre), v. a., `I` *to strike upon* or *against* something, *to break against*, *break in pieces* (very rare, perh. only in Statius): duris adfrangunt postibus ungues, Stat. Th. 10, 47 : plenis parvos uberibus, id. ib. 5, 150 : hiemes bustis, id. S. 5, 1, 36. 1501#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1500#affremo#af-frĕmo (better adf-), ĕre, 3, v. n., `I` *to roar*, *rage*, *growl*, or *murmur at* (only in post-Aug. poets): adfremit his (Mars), Val. Fl. 1, 528 : Boreas stridentibus adfremit alis, Sil. 14, 124. 1502#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1501#affricatio#affrĭcātĭo ( adf-), ōnis, f. affrico, `I` *a rubbing on* or *against* a thing, Cael. Aur. Morb. Acut. praef. n. 131; id. ib. 1, 14, 106. 1503#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1502#affrico#af-frĭco (better adf-), āre, ui, ātum, v. a., `I` *to rub on* or *against* a thing: alicui (only in post-Aug. prose). `I` Lit. : herbae se adfricans, Plin. 8, 27, 41, § 99; so id. 29, 6, 38, § 122: unguedine diu palmulis suis adfricata, App. M. 3, 138 Elm.— `II` Trop., *to communicate* or *impart by rubbing* : rubiginem suam alicui, Sen. Ep. 7. 1504#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1503#affrictus#affrictus ( adf-), ūs, m. affrico, `I` *a rubbing on* or *against* : Spuma aquae adfrictu verrucas tollit, Plin. 31, 6, 38, § 72. 1505#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1504#affringo#affringo, v. affrango. 1506#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1505#affrio#af-frĭo (better adf-), āre, v. a., `I` *to rub* or *crumble to pieces*, or *to crumble over* : alius aliud adfriat aut adspergit, ut Chalcidicam aut Caricam cretam, Varr. R. R. 1, 57. 1507#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1506#affulgeo#af-fulgĕo (better adf-), ulsi, 2, v. n., `I` *to shine on* a thing ( poet., and in the Aug. and post-Aug. histt.). `I` Lit. : Non Venus adfulsit, non illā Juppiter horā, Ov. Ib. 213 : nitenti Adfulsit vultu ridens Venus, Sil. 7, 467 : instar veris vultus tuus Adfulsit, Hor. C. 4, 5, 6.— `II` Fig., *to shine*, *dawn*, *appear* : defensurum se urbem prima spes adfulsit, Liv. 27, 28; cf. id. 23, 32: mihi talis fortuna, id. 30, 30 : lux civitati, id. 9, 10 : Cretensibus nihil praesidii, Val. Max. 7, 6, 1 *ext.* : occasio, Flor. 4, 9 al. 1508#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1507#affundo#af-fundo (better adf-), ūdi, ūsum, 3, v. a. `I` *To pour to*, *upon*, or *into*, *to sprinkle* or *scatter on* ( poet. and in post-Aug. prose). `I.A` Lit. : adfusa eis aqua calida, Plin. 12, 21, 46, § 102 : adfuso vino, id. 28, 9, 38, § 144; cf. id. 16, 44, 91, § 242: Rhenum Oceano, Tac. H. 5, 23 : adfundere alicui venenum in aquā frigidā, id. A. 13, 16.—Hence: amnis adfusus oppidis, **that flows by**, Plin. 5, 29, 31; and: oppidum adfusum amne, **washed by a river**, id. 3, 3, 4, § 24.— `I.B` Trop., *to add to*, *to send* or *despatch to* some place *in haste* : equorum tria milia cornibus adfunderentur, Tac. Agr. 35 : adfundere vitam alicui, **to give life**, **vitality**, **to**, id. A. 6, 28.— `II` Adfundere se or adfundi, poet., *to cast one's self to* the ground: adfusa ( *stretched out*, *prostrate*) poscere vitam, Ov. M. 9, 605: adfusaeque jacent tumulo, **prostrate upon the tomb**, id. ib. 8, 539; so Stat. Th. 686.—In prose: Cleopatra adfusa genibus Caesaris, **throwing herself at**, Flor. 4, 2. 1509#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1508#afore#āfŏre and āfŏrem, for abfore and abforem, v. absum. 1510#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1509#Afranius#Afrānĭus, a, um, adj., `I` *name of a Roman* gens.— `I` As adj. : Afrania fabula, i.e. **written by the poet Afranius**, Cic. Cael. 30. — `II` As *subst.* `I.A` Lucius Afranius, *a celebrated Roman comic poet*, *contemporary with Terence or a little later*, *of whose works we possess only a few fragments.* Cf. concerning him, Cic. Brut. 45; id. Fin. 1, 3; Hor. Ep. 2, 1, 57; Quint. 10, 1, 100; Bähr, Röm. Lit. Gesch. S. 70, and Teuffel, Röm. Lit. §§ 121, 135.— `I.B` Afranius, *a general of Pompey in Spain*, Cic. Fam. 16, 12; Caes. B. C. 1, 37; Vell. 2, 48.—Hence, Afrānĭā-nus, a, um, adj., *of* or *pertaining to Afranius* : legio, Auct. B. Hisp. 7.— *Subst.* : Afrā-nĭāni, ōrum, m., *soldiers of Afranius*, Caes. B. C. 1, 43. 1511#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1510#Afri#Afri, ōrum, v. Afer. 1512#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1511#Africa#Afrĭca, ae, f. the Romans received this name from the Carthaginians as designating their country, and in this sense only the Gr. ἡ Ἀφρική occurs. `I` In a restricted sense, designated by the Greeks ἡ Λιβύη, *Libya*, *the territory of Carthage* : Nilus Africam ab Aethiopiā dispescens, Plin. 5, 9, 10, § 53; 5, 4, 3: regio, quae sequitur a promontorio Metagonio ad aras Philaenorum, proprie nomen Africae usurpat, Mel. 1, 7; cf. Cic. Imp. Pomp. 12, and id. Lig. 7.— `II` In an extended sense, *the whole of that quarter of the globe south of the Mediterranean Sea*, Mel. 1, 4.—By meton. for *its inhabitants* : Africa, quae procul a mari incultius agebat, Sall. J. 89, 7 (cf. id. ib. 19, 5: alios incultius vagos agitare).—Hence, `I..1` Afrĭcānus, a, um, adj., *pertaining to Africa*, *African* : bellum Africanum, **the war of Cœsar with the partisans of Pompey in Africa**, Cic. Deiot. 9 : rumores, **of the African war**, id. ib. : causa, id. Fam. 6, 13 : possessiones, **in Africa**, Nep. Att. 12 : gallina, **a guinea-hen**, Varr. R. R. 3, 9; cf. Plin. 10, 26, 38, § 74.— *Subst.* : Afrĭcānae, ārum, sc. ferae, *panthers*, Liv. 44, 18; so Plin. 8, 17, 24, § 64; Plin. Ep. 6, 34; Suet. Cat. 18; id. Claud. 21 al.—Esp., Afrĭcā-nus, *surname of the two most distinguished Scipios.* `I.A` Of P. Cornelius Scipio major, who defeated Hannibal at Zama (201 B. C.). — `I.B` Of his grandson by adoption, P. Cornelius Scipio Aemilianus minor, who conducted the third Punic war, destroyed Carthage (146 B.C.), and subjected the whole Carthaginian territory to the Romans.— `I.A.2` Afrĭcus, a, um, adj., *African* (mostly poet. for the prose Africanus): terra, Enn. ap. Cic. de Or. 3, 42, 167; so Liv. 29, 23 *fin.* : bella, Sil. 17, 11 : Vicus, **a place in Rome**, **on the Esquiline Hill**, **where the Carthaginian hostages were held in custody**, Varr. R. R. 5, 32, 44.—But esp. freq., Afrĭcus ventus, or *subst.* : Afrĭcus, i, m., *the south-west wind*, Gr. λίψ, blowing between Auster and Favonius ( λιβόνοτος and ζέφυρος), opp. Vulturnus ( καικίας), now called, among the Italians, *Affrico* or *gherbino;* cf. Plin. 2, 47, 46, § 119, and Sen. Q. N. 5, 16: creberque procellis Africus, Verg. A. 1, 86 : praeceps, Hor. C. 1, 3, 12 : luctans, id. ib. 1, 1, 15 : pestilens, id. ib. 3, 23, 5 : protervus, id. Epod. 16, 22.— *Adj.* : procellae, *the waves* or *storms caused by the* Africus, Hor. C. 3, 29, 57.—In Propert., Africus, *as the god of this wind*, is called pater, 5, 3, 48, but Müll. here reads *Aetheris.* 1513#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1512#afui#āfŭi, afuturus, for abf-, v. absum. 1514#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1513#Agamedes#Ăgămēdēs, ae, m., = Ἀγαμήδης, `I` *a brother of Trophonius*, *with whom he built the temple to the Delphic Apollo*, Cic. Tusc. 1, 47, 114. 1515#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1514#Agamemnon#Ăgămemnon, ŏnis, m. ( nom. Agamemno, Enn. ap. Cic. Att. 13, 47; Cic. Tusc. 4, 8, 17; Stat. Achill. 1, 553), = Ἀγαμέμνων, `I` *king of Mycenœ*, *son of Atreus and of Aërope*, *brother of Menelaüs*, *husband of Clytœmnestra*, *father of Orestes*, *Iphigenia*, *and Electra*, *commander-in-chief of the Grecian forces before Troy*, *and murdered by his wife*, *with the aid of Ægisthus*, *her paramour.* — Poet., for *his time* : vixēre fortes ante Agamemnona Multi, Hor. C. 4, 9, 25 - 28.—Hence, `I..1` Ăgămemnŏnĭdēs, ae, *patr. m.*, = Ἀγαμεμνονίδης, *a male descendant of Agamemnon; his son Orestes* : par Agamemnonidae crimen, i. e. **the matricide of Orestes**, Juv. 8, 215.— `I..2` Ăgămem-nŏnĭus, a, um, adj., = Ἀγαμεμνόνιος, *of* or *pertaining to Agamemnon* ( poet.): phalanges, i. e. **the Grecian troops before Troy**, **commanded by Agamemnon**, Verg. A. 6, 489 : Mycenae, **ruled by Agamemnon**, id. ib. 6, 838 : Orestes, **son of Agamemnon**, id. ib. 4, 471 : puella, *daughter of Agamemnon*, i. e. *Iphigenia*, Prop. 5, 1, 111. 1516#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1515#agamus#ăgămus, a, um, adj., = ἄγαμος, `I` *unmarried*, Hier. adv. Jovian. 1 and 15. 1517#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1516#Aganippe#Ăgănippē, ēs, f., = Ἀγανίππη. `I` *A fountain in Bœotia*, *on Mount Helicon*, *sacred to the Muses*, *and giving poetical inspiration* : Aonie Aganippe, Verg. E. 10, 12; Claud. Ep. ad Ser. 61.—Hence, `I..1` Ăgă-nippēus, a, um, adj., = Ἀγανίππειος, *of* or *pertaining to the fountain of Aganippe* : lyra, i. e. Musarum, Prop. 2, 3, 20; Claud. Laud. Ser. 8.— `I..2` * Ăgănippis, ĭdis, f., *that is sacred to the Muses* : fontes Aganippidos Hippocrenes, Ov. F. 5, 7.— `II` *The wife of Acrisius and mother of Danaë*, Hyg. Fab. 63. 1518#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1517#agape#ăgăpē, ēs, f., = ἀγάπη (love). `I` *Christian love* or *charity*, Tert. ad Martyr. 2.— `II` *The love-feast of the early Christians*, Tert. Apol. 39 *fin.* 1519#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1518#agaricum#ăgărĭcum, i, n., = Ἀγαρικόν, `I` *larch fungus*, *tinder fungus*, Plin. 25, 9, 57, § 103; 26, 8, 48. 1520#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1519#agaso#ăgāso, ōnis, m. ago, as Sanscr. agas from ag; v. ago, `I` *a driver*, but esp. *one who drives and takes care of horses*, *a hostler*, *groom*, Plaut. Merc. 5, 2, 11: duo equi cum agasonibus, Liv. 43, 5 : agasonem cum equo, Plin. 35, 11, 40, n. 29.— `II` Contemptuously, *a low servant*, *lackey* : si patinam frangat agaso, Hor. S. 2, 8, 72; Pers. 5, 76. 1521#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1520#Agathocles#Ăgăthō^cles, is, m., = Ἀγαθοκλῆς. `I` *A king of Sicily*, *son of a potter*, *celebrated for his war with the Carthaginians for the possession of the island;* cf. Cic. Verr. 2, 4, 55; Val. Max. 7, 4, 1 *ext.;* and esp. Just. 22, 1 sq.—Hence, Ăgăthō^clēus, a, um, adj., = Ἀγαθόκλειος, *of* or *pertaining to King Agathocles* : tropaea, Sil. 14, 652.— `II` *The author of a history of Cyzicus*, Cic. Div. 1, 24. 1522#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1521#agathodaemon#ăgăthŏdaemon, ŏnis, m., = ἀγαθοδαίμων (good genius), `I` *a kind of serpent in Egypt to which healing power was ascribed*, Coluber Aesculapii, Linn.; Lampr. Heliog. 28. 1523#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1522#Agathyrna#Ăgăthyrna, ae, f., = Ἀγάθυρνον, Strab., `I` *a town on the northern coast of Sicily*, *between Tyndaris and Calacta*, Liv. 26, 40; 27, 12; Sil. 14, 259; Mel. 2, 5. 1524#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1523#Agathyrsi#Ăgăthyrsi, ōrum, m., = Ἀγάθυρσοι, `I` *a Scythian people* ( *in what is now Transylvania*, *and the Bannat of Temeswar*) *who commonly painted their faces and limbs;* hence Vergil: picti Agathyrsi, A. 4, 146; cf. Plin. 4, 12, 26; and Mel. 2, 1. 1525#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1524#Agave#Ăgāvē or Ăgauē, ēs, f., = Ἀγαύη. `I` *A daughter of Cadmus and Harmonia*, *wife of Echion*, *king of Thebes*, *who tore in pieces with her own hands her son Pentheus*, *because he cast contempt upon the orgies of Bacchus*, Ov. M. 3, 725; Hyg. Fab. 184 and 240.— `II` *One of the Nereids*, Hyg. praef. ad Fab.— `III` *One of the Amazons*, Hyg. Fab. 163. 1526#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1525#age#ăge and ăgĕdum, v. ago, II. 12. 1527#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1526#agea#agēa, ae, f., `I` *a gangway in a ship*, so called, acc. to Festus, quod in eā maxime quaeque res *agi* solet, p. 9 Müll. 1528#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1527#Agelastus#Ăgĕlastus, i, m., = ἀγέλαστος (not laughing), `I` *a surname of M. Crassus*, *grandfather of the triumvir of the same name*, Plin. 7, 19, 18, § 79; cf. Lucil. ap. Cic. Fin. 5, 30, 92, and Tusc. 3, 15, 31. 1529#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1528#agellulus#ăgellŭlus, i, m. a double dim. of ager; cf. asellulus, `I` *a very small field*, Symm. Ep. 2, 30. 1530#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1529#agellus#ăgellus, i, m. dim. ager, `I` *a small piece of ground*, *a little field;* Agelli est hic sub urbe paulum quod locitas foras, Ter. Ad. 5, 8, 26: agellus non sane major jugero uno, Varr. R. R. 3, 16 : minora dii neglegunt, neque agellos singulorum nec viticulas persequuntur, Cic. N. D. 3, 35. 1531#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1530#agema#ăgēmă, ătis, n., = ἄγημα, in the Macedonian army, `I` *a corps* or *division of soldiers* : addita his ala mille ferme equitum: agema eam vocabant, Liv. 37, 40; 42, 51; so id. 42, 58; Curt. 4, 13, 26. 1532#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1531#Agendicum#Ăgendĭcum, i, n., `I` *a town in Gallia Lugdunensis*, acc. to the Tabul. Peuting. Agedicum, now *Sens*, Caes. B. G. 6, 44; 7, 10. 1533#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1532#Agenor#Ăgēnor, ŏris, m., = Ἀγήνωρ, `I` *a son of Belus*, *king of Phœnicia*, *father of Cadmus and Europa*, *and ancestor of Dido;* hence, poet., Agenoris urbs, i. e. *Carthage*, Verg. A. 1, 338.—Agenore natus, i. e. *Cadmus*, Ov. M. 3, 51; 97; 257.—Whence, derivv. `I..1` Ăgēnŏrĕus, a, um, adj., *pertaining to Agenor* : bos, i. e. **Jupiter**, **who**, **in the form of a bull**, **carried off Europa**, **the daughter of Agenor**, Ov. F. 6, 712 : aëna, **Phœnician**, Sil. 7, 642; cf. Mart. 10, 16.—Also for *Carthaginian* (cf. Agenor), Sil. 1, 14: nepotes, i.e. **the Carthaginians**, id. 17, 404 : ductor, i.e. **Hannibal**, id. 17, 392.— `I..2` Ăgēnŏrĭdēs, ae, *patr. m.*, *a male descendant of Agenor.* `I` *His son Cadmus*, Ov. M. 3, 8; so id. ib. 3, 81; 90; 4, 562; id. P. 1, 3, 77.— `II` *Perseus*, *whose grandfather*, *on the mother's side*, *Danaüs*, *was descended from Agenor*, Ov. M. 4, 771. 1534#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1533#agens#ăgens, entis, v. ago, P. a. 1535#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1534#ager#ăger, gri, m. ἀγρός; Germ. Acker, Eng. acre, Sanscr. agras = surface, floor; Grimm conjectured that it was connected with ago, ἄγω, a pecore agendo, and this was the ancient view; cf. Varr. L. L. 5, § 34 Müll., and Don. ad Ter. Ad. 3, 3, 47; so the Germ. Trift = pasture, from treiben, to drive. `I` In an extended sense, *territory*, *district*, *domain*, *the whole of the soil belonging to a community* (syn.: terra, tellus, arvum, solum, rus, humus; opp. terra, which includes many such possessions taken together; cf. Nieb. Röm. Gesch. 2, 694 sq.): Ager Tusculanus,... non terra, Varr. L. L. 7, 2, 84 : praedā atque agro adfecit familiares suos, Plaut. Am. 1, 1, 38 : abituros agro Achivos, id. ib. 1, 53, 71 : ut melior fundus Hirpinus sit, sive ager Hirpinus (totum enim possidet), quam, etc., Cic. Agr. 3, 2 : fundum habet in agro Thurino, id. Fragm. ap. Quint. 4, 2, 131 (pro Tull. 14): Rhenus, qui agrum Helvetium a Germanis dividit, Caes. B. G. 1, 2 Herz.: ager Noricus, id. ib. 1, 5 : in agro Troade, Nep. Paus. 3 : in agro Aretino, Sall. C. 36, 1 : his civitas data agerque, Liv. 2, 16 : in agro urbis Jericho, Vulg. Josue, 5, 13.—In the Roman polity: ager Romanus, *the Roman possessions in land* (distinguished from *ager peregrinus*, foreign territory) was divided into ager publicus, *public property*, *domains*, and ager privatus, *private estates;* v. Smith's Dict. Antiq., and Nieb. Röm. Gesch. 2, 695 and 696; cf. with 153 sq.— `II` In a more restricted sense. `I.A` *Improdued* or *productive land*, *a field*, whether pasture, arable, nursery ground, or any thing of the kind; cf. Doed. Syn. 3, 7 sq.; 1, 71; Hab. Syn. 68, and Herz. ad Caes. B. G. 7, 13: agrum hunc mercatus sum: hic me exerceo, Ter. Heaut. 1, 1, 94 : agrum de nostro patre colendum habebat, id. Phorm. 2, 3, 17 : ut ager quamvis fertilis, sine culturā fructuosus esse non potest, Cic. Tusc. 2, 5; id. Fl. 29: agrum colere, id. Rosc. Am. 18 : conserere, Verg. E. 1, 73 : agrum tuum non seres, Vulg. Lev. 19, 19 : (homo) seminavit bonum semen in agro suo, ib. Matt. 13, 24; ib. Luc. 12, 16. —* Of a piece of ground where vines or trees are planted, *a nursery* : ut ager mundus purusque flat, ejus arbor atque vitis fecundior, Gell. 19, 12, 8.—Of a place of habitation in the country, *estate*, *villa* : in tuosne agros confugiam, Cic. Att. 3, 15 (so ἀγρός, Hom. Od. 24, 205).— `I.B` *The fields*, *the open country*, *the country* (as in Gr. ἀγρός or ἀγροί), like rus, in opp. to the town, urbs (in prose writers generally only in the plur.), Ter. Eun. 5, 5, 2: homines ex agris concurrunt, Cic. Verr. 2, 4, 44 : non solum ex urbe, sed etiam ex agris, id. Cat. 2, 4, 8 : annus pestilens urbi agrisque, Liv. 3, 6; id. 3, 32: in civitatem et in agros, Vulg. Marc. 5, 14.—And even in opp. to a village or hamlet, *the open field* : sanum hominem modo ruri esse oportet, modo in urbe, saepiusque in agro, Cels. 1, 1.— `I.C` Poet., in opp. to mountains, *plain*, *valley*, *champaign* : ignotos montes agrosque salutat, Ov. M. 3, 25.— `I.D` As *a measure of length* (opp. frons, *breadth*): mille pedes in fronte, trecentos cippus in agrum Hic dabat, **in depth**, Hor. S. 1, 8, 12. 1536#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1535#ageraton#ăgērăton, i, n., = ἀγήρατον (not growing old), `I` *a plant that does not readily wither*, perhaps Achillea Ageraton, Linn.; Plin. 27, 4, 4, § 13.— Ăgērătos, i, m., *a designation of one of the Æons of Valentinus*, Tert. adv. Val. 8. 1537#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1536#Agesilaus#Ăgēsĭlāüs, i, m., = Ἀγησίλαος. `I` *One of the most valiant of the Spartan kings*, *who conquered the Persian satrap Tissaphernes*, *and the Athenians and Boeotians at Coronea.* Plutarch and also Nepos wrote his life.—* `II` *An epithet of Pluto* (from his driving ( ἄγω) all people into his kingdom), Lact. 1, 11, 31. 1538#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1537#agesis#ăgĕsīs, i. e. age sis, v. ago, II. 12. 1539#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1538#aggaudeo#ag-gaudĕo ( adg-), ēre, v. n., `I` *to be delighted with*, *to delight in* (late Lat.): ego eram, cui aggaudebat, Lact. 4, 6; transl. of ἐγὼ ἤμην ᾗ προσέχαιρεν, LXX. Prov. 8, 30. 1540#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1539#aggemo#ag-gĕmo ( adg-), ĕre, v. n., `I` *to groan*, *wail*, *lament* at a thing; *absol.* or with dat. (only poet.): Adgemit Alcides, Ov. F. 5, 400, where Riese has *Et gemit* : Adgemit et nostris ipsa carina malis, id. Tr. 1, 4, 10 : uterque loquenti adgemit, Stat. Th. 11, 247. 1541#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1540#aggenero#ag-gĕnĕro ( adg-), āre, v. a., `I` *to beget in addition to* (late Lat.): alicui, Tert. adv. Marc. 4, 19. 1542#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1541#aggeniculor#aggĕnĭcŭlor ( adg-), āri, v. dep. genu, geniculum, `I` *to bow the knee before*, *to kneel before* (late Lat.): alicui, Tert. Poen. 9. 1543#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1542#agger#agger, ĕris, m. ad-gero. `I` *Things brought to* a place *in order to form an elevation above a surface* or *plain*, as *rubbish*, *stone*, *earth*, *sand*, *brushwood*, *materials for a rampart*, etc. (in the histt., esp. Cæs., freq.; sometimes in the poets): ab opere revocandi milites, qui paulo longius aggeris petendi causā processerant, Caes. B. G. 2, 20: aggere paludem explere, id. ib. 7, 58; cf. id. ib. 7, 86: longius erat agger petendus, id. B. C. 1, 42; 2, 15 al.: superjecto aggere terreno, Suet. Calig. 19; cf. id. ib. 37: implere cavernas aggere, Curt. 8, 10, 27 : fossas aggere complent, Verg. A. 9, 567 : avis e medio aggere exit, *from the midst of the pile* of wood, Ov. M. 12, 524.— But far oftener, `II` Esp. `I.A` *The pile formed by masses of rubbish*, *stone*, *earth*, *brushwood*, etc., *collected together;* acc. to its destination, *a dam*, *dike*, *mole*, *pier; a hillock*, *mound*, *wall*, *bulwark*, *rampart*, etc.; esp. freq. in the histt. of artificial elevations for military purposes: tertium militare sepimentum est fossa et terreus agger, *a clay* or *mud wall*, Varr. R. R. 1, 14, 2: aggeribus niveis ( *with snow-drifts*) informis Terra, Verg. G. 3, 354: atque ipsis proelia miscent Aggeribus murorum, pleon. for muris, id. A. 10, 24; cf. id. ib. 10, 144: ut cocto tolleret aggere opus, of the walls of Babylon, Prop. 4, 10, 22.— *A dike of earth* for the protection of a harbor (Ital. molo), Vitr. 5, 12, 122; Ov. M. 14, 445; 15, 690.— *A causeway* through a swamp: aggeres umido paludum et fallacibus campis imponere, Tac. A. 1, 61.— *A heap* or *pile* of arms: agger armorum, Tac. H. 2, 70.— Poet., for *mountains* : aggeres Alpini, Verg. A. 6, 830; so, Thessalici aggeres, i. e. **Pelion**, **Ossa**, **Olympus**, Sen. Herc. Oet. 168.— *A funeral pile* of wood, Ov. M. 9, 234, and Sen. Herc. Fur. 1216.— *A heap* of ashes: ab alto aggere, Luc. 5, 524 Weber.— *A high wave* of the sea: ab alto Aggere dejecit pelagi, Luc. 5, 674 : consurgit ingens pontus in vastum aggerem, Sen. Hippol. 1015 (cf.: mons aquae, Verg. A. 1, 105).— `I.B` In milit. lang. `I.A.1` *A mound erected before the walls of a besieged city*, *for the purpose of sustaining the battering engines*, *and which was gradually advanced to the town;* cf. Smith's Dict. Antiq., and Herz. ad Caes. B. G. 2, 12: aggere, vineis, turribus oppidum oppugnare, Cic. Fam. 15, 4; id. Att. 5, 20: esset agger oppugnandae Italiae Graecia, id. Phil. 10, 9 : celeriter vineis ad oppidum actis, aggere jacto turribusque constitutis, etc., Caes. B. G. 2, 12 : jacere, **to throw up**, Sall. J. 37, 4; so Vulg. Isa. 29, 3: aggerem exstruere, Caes. B. G. 2, 30 : instruere, id. ib. 8, 41 : promovere ad urbem, **to bring near to the city**, Liv. 5, 7.— Hence, poet. : stellatis axibus agger Erigitur, geminasque aequantis moenia turres Accipit, *a mound is built provided with wheels* (for moving it forwards), Luc. 3, 455; imitated by Sil. 13, 109.—Since such aggeres consisted principally of wood, they could be easily set on fire, Caes. B. C. 2, 14: horae momento simul aggerem ac vineas incendium hausit, Liv 5, 7.— Trop. : Graecia esset vel receptaculum pulso Antonio, vel agger oppugnandae Italiae, **rampart**, **mound**, Cic. Phil. 10, 4 : Agger Tarquini, *the mound raised by Tarquinius Superbus for the defence of the eastern part of the city of Rome*, in the neighborhood of the present *Porta S. Lorenzo*, Plin. 3, 5, 9, § 67; cf. id. 36, 15, 24, n. 2, * Hor. S. 1, 8, 15; Juv. 5, 153; so id. 8, 43; Quint. 12, 10, 74.—Suet. uses agger for *the Tarpeian rock* : quoad praecipitaretur ex aggere, Calig. 27.— `I.A.2` *The mound raised for the protection of a camp before the trench* (fossa), *and from earth dug from it*, which was secured by a stockade (vallum), consisting of sharpened stakes (valli); cf. Hab. Syn. 68, and Smith's Dict. Antiq.: in litore sedes, Castrorum in morem pinnis atque aggere cingit, Verg. A. 7, 159; Plin. 15, 14, 14, § 47.— `I.A.3` *The tribunal*, *in a camp*, *formed of turf*, *from which the general addressed his soldiers* : stetit aggere saltus Cespitis, intrepidus vultum meruitque timeri, Luc. 5, 317 : vix eā turre senex, cum ductor ab aggere coepit, Stat. Th. 7, 374; cf. Tac. A. 1, 18 Lips.— `I.A.4` *A military* or *public road*, commonly graded by embankments of earth (in the class. per. only in Verg. and Tac., and always in connection with viae, agger alone belonging only to later Lat.): viae deprensus in aggere serpens, Verg. A. 5, 273 : Aurelius agger, i. e. via Aurelia, Rutil. Itiner. 39 : aggerem viae tres praetoriae cohortes obtinuere, Tac. H. 2, 24 and 42; 3, 21 and 23. 1544#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1543#aggeratim#aggĕrātim, adv. agger, `I` *in heaps*, = acervatim, App. M. 4, p. 146, 2 Elm. 1545#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1544#aggeratio#aggĕrātĭo ( adg-), ōnis, f. 1. aggero, `I` *a heaping up;* in concr., *that which is heaped up*, *a mole*, *dike* (not before the Aug. per.): naves supra adgerationem, quae fuerat sub aquā, sederunt, Vitr. 10, 22, 263; Just. 2, 1 *fin.* 1546#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1545#aggero1#aggĕro ( adg-), āvi, ātum, 1, v. a. agger. `I` Lit., *to form an* agger, or *to heap up like an* agger; hence, in gen., *to heap up*, *pile up* (cf. cumulare; only poet. and in post-Aug. prose): aggerat cadavera, Verg. G. 3, 556 : Laurentis praemia pugnae aggerat, id. A. 11, 79 : ossa disjecta vel aggerata, Tac. A. 1, 61; 1, 63.— `II` Transf. `I.A` *To heap up*, i. e. *to augment*, *increase* : incenditque animum dictis atque aggerat iras, Verg. A. 4, 197, and 11, 342: omne promissum, Stat. Th. 2, 198.— `I.B` *To fill*, *fill up* : spatium, Curt. 4, 2.— `I.C` Aggerare arborem, in gardening, *to heap up* earth *around a tree* in order to protect the roots, Col. 11, 2, 46. 1547#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1546#aggero2#ag-gĕro ( adg-), gessi, gestum, 3, v. a. `I` *To bear*, *carry*, *convey*, *bring to* or *toward* a place; with *ad* or dat. (in Plaut. freq.; in the class. per. rare; in Cic. perh. only once; more freq. in Tac.): quom eorum aggerimus bona, quin etiam ultro ipsi aggerunt ad nos, Plaut. Truc. 1, 2, 16 : mihi his aggerunda etiam est aqua, id. Rud. 2, 5, 27; so id. Cas. 1, 1, 36; Varr. R. R. 3, 17, 6: luta et limum aggerebant, Cic. ap. Non. 212, 16: ingens Aggeritur tumulo tellus, Verg. A. 3, 63 : quadrantes patrimonio, Phaedr. 4, 19 (20): aggesta fluminibus terra, Plin. 17, 4, 3, § 28 : aggerebatur caespes, Tac. A. 1, 19.— Trop., *to bring forwards*, *lay to one's charge* : probra, Tac. A. 13, 14 : falsa, id. ib. 2, 57.—* `II` *To stick together soft masses* : haec genera (laterum ex terrā cretosā factorum) non sunt ponderosa et faciliter adgeruntur, Vitr. 2, 3, 35. 1548#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1547#aggestim#aggestim ( adg-), adv. aggero, `I` *in heaps*, *abundantly*, Vulg. 2 Macc. 13, 5. 1549#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1548#aggestio#aggestĭo ( adg-), ōnis, f. id., `I` *a bearing to* a place, *a heaping up;* in concr., *a mass of mud*, *heap of sand*, etc., Pall. 2, 13; 12, 15. 1550#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1549#aggestus1#aggestus ( adg-), ūs, m. id., `I` *a bearing* or *carrying to* a place, *a collecting*, *an accumulation*, *collection* (post-Aug. and rare): pabuli, materiae, lignorum, Tac. A. 1. 35: copiarum, id. H. 3, 60 : harenae, Aur. Vict. Ep. 3. 1551#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1550#aggestus2#aggestus, i, m., or aggestum ( adg-), i, n. id., `I` *an elevation formed like a dike* or *mound* : prunas unius aggesti inseruere juncturis, Amm. 20, 11; 19, 8. 1552#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1551#agglomero#ag-glŏmĕro ( adg-), āvi, ātum, 1, v. a., lit., `I` *to wind on* ( *as on a ball*); only poet., *to add* or *join to*, *to annex;* and se, *to join one's self to* : et (se) lateri adglomerant nostro, Verg. A. 2, 341 : cuneis, id. ib. 12, 458 : Sigeaque pestis adglomerare fretum, *raises it up* ( *as a ball*), i. e. *heaps it up*, Val. Fl. 2, 499. 1553#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1552#agglutino#ag-glūtĭno ( adg-), āvi, ātum, 1, `I` *v.a.*, *to glue*, *paste*, *solder*, or *cement to* a thing, *to fit closely to*, *to fasten to.* `I` Lit. : tu illud (prooemium) desecabis, hoc adglutinabis, *you may remove that introduction*, *and add this instead of it*, * Cic. Att. 16, 6: aliquid fronti, Cels. 6, 6, n. 1; so id. 7, 26, n. 4; Vitr. 10, 13, 245: adglutinando auro, Plin. 33, 5, 29, § 93 : Fragmenta teporata adglutinantur, id. 36, 26, 67, § 199 : adglutinabo pisces fiuminum tuorum squamis tuis, Vulg. Ezech. 29, 4.— `II` Fig.: ita mihi ad malum malae res plurimae se adglutinant, Plaut. Aul. 4, 10, 71; id. Men. 2, 2, 67: adglutinavi mihi omnem domum Israël, Vulg. Jer. 13, 11. 1554#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1553#aggravesco#ag-grăvesco ( adg-), ĕre, 3, `I` *v. inch.*, *to become heavy.* `I` Lit. : propinquitate parti, Pac. ap. Non. 486, 5 (Trag. Rel. p. 85 Rib.).— `II` Fig., of sickness, *to become violent*, *severe*, *dangerous* : ne Philumenae magis morbus adgravescat, **grow worse**, **be aggravated**, Ter. Hec. 3, 2, 2. 1555#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1554#aggravo#ag-grăvo ( adg-), āvi, ātum, 1, v. a. (first used in the Aug. per., and only in prose writers; perh. formed by Livy, who uses it very often), `I` *to add to the weight of*, *to make heavier.* `I` Lit. : adgravatur pondus, Plin. 18, 12, 30, § 117 : adgravavit jugum nostrum, Vulg. 3 Reg. 12, 10 : compedem meum, ib. Thren. 3, 7.— `II` Fig. `I.A` In gen., *to make worse* or *more dangerous*, *to aggravate* : quo (bello) si adgravatae res essent, Liv. 4, 12 : odor adgravans capita, Plin. 12, 17, 40, § 79 : ictus, id. 28, 4, 7, § 37 : vulnera, id. 28, 3, 6, § 31 : dolorem, Curt. 8, 10 : proelium, Vulg. 1 Par. 10, 3 : quare aggravatis corda vestra? i. e. **harden**, ib. 1 Reg. 6, 6.— `I.B` Esp., *to oppress*, *to burden*, *annoy*, *incommode* : sine ope hostis, quae adgravaret, Liv. 44, 7 *fin.* : morbo adgravante (eum), Suet. Caes. 1 : beneficia rationes nostras adgravatura, Sen. Ben. 4, 13 : argumenta, quae per se nihil reum adgravare videantur, **appear to be without weight**, Quint. 5, 7, 18. 1556#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1555#aggredio#ag-grĕdĭo ( adg-), ĕre ( `I` *act.* form of aggredior; cf. adorio), 3, v. n., *to go to*, *approach* : hoc si adgredias, Plaut. Truc. 2, 1, 40 : scrupea saxea Bacchi templa prope adgredite, Pac. ap. Varr. L. L. 7, § 6 Müll. (Trag. Rel. p. 97, Ribbeck has *adgreditur*, but proposes *adgreditor*).— *Pass.* : ut adgrederer dolis, Cic. Fragm. ap. Prisc. p. 792, 22 P.: facillimis quibusque adgressis, Just. 7, 6. 1557#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1556#aggredior#ag-grĕdĭor ( adg-), gressus, 3, v. dep. gradior ( `I` *second pers. pres.* adgredire, Plaut. As. 3, 3, 124; *inf.* adgrediri, id. Truc. 2, 5, 7: adgredirier, id. Merc. 2, 1, 24, and id. Rud. 3, 1, 9; *part. perf.* adgretus, Enn. ap. Paul. ex Fest. p. Müll.), *to go to* or *approach* a person or thing (coinciding, both in signif. and constr., with adire; Horace never uses adgredi; Cic. and the histt. very freq.); constr. with *ad* or acc. (cf. Zumpt, § 387). `I` In gen.: ad hunc Philenium adgredimur? Plaut. As. 3, 3, 90 : adgredior hominem, id. Curc. 2, 3, 59.—With *loc. adv.* : non enim repelletur inde, quo adgredi cupiet, Cic. de Or. 3, 17, 63.— `II` Esp. `I.A` Aliquem, *to go to or approach*, for the purpose of conversing or advising with, asking counsel of, entreating or soliciting something of; *to apply to*, *address*, *solicit*, etc.: quin ego hunc adgredior de illā? Plaut. Merc. 2, 3, 50 : Locustam ego Romae adgrediar atque, ut arbitror, commovebo, **apply to**, Cic. Q. Fr. 3, 1 : Damasippum velim adgrediare, **to solicit**, id. Att. 12, 33 : legatos adgreditur, Sall. J. 46, 4 : adgredi aliquem pecuniā, i. e. **to attempt to bribe**, **to tamper with**, id. ib. 28, 1 : reliquos legatos eādem viā (i. e. pecuniā) adgressus, id. ib. 16, 4 : aliquem dictis, **to accost**, Verg. A. 4, 92 : aliquem precibus, **to pray one**, Tac. A. 13, 37 : animos largitione, id. H. 1, 78 : acrius alicujus modestiam, id. A. 2, 26 : crudelitatem Principis, **spur on**, **stir up**, id. ib. 16, 18.— `I.B` *To go to* or *against* one in a hostile manner, *to fall on*, *attack*, *assault* (prop. of an open, direct attack, while *adorior* denotes a secret, unexpected approach): quis audeat bene comitatum adgredi? Cic. Phil. 12, 10 : milites palantes inermes adgredi, Sall. J. 66, 3 : adgressus eum interfecit, Vulg. 3 Reg. 2, 34 : aliquem vi, Sall. C. 43, 2 : unus adgressurus est Hannibalem, Liv. 23, 9 : regionem, Vell. 2, 109 : somno gravatum ferro, Ov. M. 5, 659; so id. ib. 12, 482; 13, 333: senatum, Suet. Aug. 19; so id. ib. 10; id. Calig. 12; id. Oth. 6; id. Dom. 17: inopinantes adgressus, Just. 2, 8.— `I.C` *To go to* or *set about* an act or employment, *to undertake*, *begin* (so esp. often in Cic.); constr. with *inf.*, *ad*, or acc. —With *inf.* : adgretus fari, Enn. ap. Fest. p. 6 Müll.: quā de re disserere adgredior, Lucr. 6, 941; so id. 6, 981: quā prius adgrediar quam de re fundere fata, id. 5, 111 : quidquam gerere, id. 5, 168; once in Cic. with *inf.* : de quibus dicere adgrediar, Off. 2, 1. —With *ad* : si adgredior ad hanc disputationem, Cic. N. D. 3, 3 : ad dicendum, id. Brut. 37 : ad crimen, id. Clu. 3 : ad petitionem consulatūs, id. Mur. 7 : ad faciendam injuriam, id. Off. 1, 7 *fin.* —With *acc.* : cum adgredior ancipitem causam, Cic. de Or. 2, 44, 186 : magnum quid, id. Att. 2, 14 : in omnibus negotiis priusquam adgrediare (sc. ea), id. Off. 1, 21, 73 : adgrediar igitur (sc. causam), si, etc., id. Ac. 2, 20, 64 : aliam rem adgreditur, Sall. J. 92, 4 : adgrediturque inde ad pacis longe maximum opus, Liv. 1, 42 : opus adgredior opimum casibus, Tac. H. 1, 2 : multa magnis ducibus non adgredienda, Liv. 24, 19 : ad rem publicam, Vell. 2, 33.— Poet. : magnos honores, **enter upon**, Verg. E. 4, 48 : fatale adgressi avellere Palladium, id. A. 2, 165 : Jugurtham beneficiis vincere adgressus est, Sall. J. 9, 3; so id. ib. 21, 3; 75, 2: Caesarem pellere adgressi sunt, Tac. Or 17 : isthmum perfodere adgressus, Suet. Ner. 19; id. Calig. 13; id. Claud. 41. 1558#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1557#aggrego#ag-grĕgo ( adg-), āvi, ātum, 1, v. a. grex, grego. * `I` *To bring* or *add to a flock* : ADGREGARE: ad gregem ducere, Paul. ex Fest. p. 23 Müll.—Hence, `II` *To add to* something: se adgregare, *to attach one's self to*, *to follow* or *adhere to* (more rare than *adjungere*, and only in prose, but class.): si secum suos eduxerit, et eodem ceteros naufragos adgregaverit, Cic. Cat. 1, 12 : filium eodem indicio ad patris interitum, **to implicate in**, id. Vatin. 10, 25 : te semper in nostrum numerum adgregare soleo, **to add to**, **reckon among**, id. Mur. 7, 16 : meam voluntatem ad summi viri dignitatem adgregāssem, **had shown my zeal for the increase of his reputation**, id. Fam. 1, 9 : se ad eorum amicitiam, *to join* or *ally themselves to*, Caes. B. G. 6, 12; Vell. 2, 91: oppidani adgregant se Amphotero, Curt. 4, 5; and instead of se adgregare, the *pass.* : ne desciscentibus adgregarentur, Suet. Ner. 43. 1559#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1558#aggressio#aggressĭo ( adg-), ōnis, f. aggredior. `I` *A going to* or *toward* a thing (very rare; in the class. per. only in rhet. lang. for a proëm, introduction to a speech, = prooemium): cumque animos primā adgressione occupaverit, infirmabit excludetque contraria, * Cic. Or. 15, 50.—Also *a rhetorical syllogism*, Gr. ἐπιχείρημα, Quint. 5, 10, 4; 28, 14, 27.— `II` *An attack*, *assault* (cf. aggredior, II. B.), App. M. 8, p. 208, 27 Elm. 1560#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1559#aggressor#aggressor ( adg-), ōris, m. id., `I` *one that attacks*, *an assailant*, *aggressor* (only in the Lat. of the Pandects), Dig. 29, 5, 1 *fin.*; also for *a robber*, ib. 48, 9, 7 al. 1561#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1560#aggressura#aggressūra ( adg-), ae, f. id., `I` *an attack*, *assault* (only in App. and in the Pandects), Dig. 49, 16, 5; so ib. 29, 5, 3; App. M. 7, p. 190, 41 Elm. 1562#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1561#aggressus1#aggressus ( adg-), a, um, Part. of aggredior. 1563#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1562#aggressus2#aggressus ( adg-), ūs, m. aggredior. * `I` *An attack*, *assault* (cf. aggredior, II. B.), Dig. 36, 1, 17.— `II` *An entering upon*, *beginning;* opp. exitus (cf. aggredior, II. C.), Firm. Math. 2, 10. 1564#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1563#agguberno#ag-gŭberno ( adg-), āre, 1, v. a. ad, intensive, `I` *to guide*, *govern*, *manage.* `I` Lit. : adguberno iter pedibus, Flor. 3, 5, 16. — `II` Trop. : adgubernante fortunā, Flor. 2, 8, 1. 1565#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1564#agilis#agĭlis, e, adj. ago. `I` *Pass.*, *that can be easily moved*, *easily movable* (mostly poet.; not in Cic.): qui restitissent agili classi naves tormenta machinasque portantes? Liv. 30, 10 : haec querulas agili percurrit pollice chordas, Ov. Am. 2, 4, 27 : factus inops agili peragit freta caerula remo, id. H. 15, 65; so, agilis rota, id. P. 2, 10, 34 : aër agilior et tenuior, Sen. Q. N. 2, 10 al. — `II` *Act.* `I.A` *That moves easily* or *quickly; nimble*, *agile*, *quick*, *rapid* : sic tibi secretis agilis dea saltibus adsit, *swift* or *fleet-footed Diana*, Ov. H. 4, 169: sic super agilis Cyllenius, **swift-flying**, id. M. 2, 720.—Also of things, *quick*, *sudden* : agilem dari facilemque victoriam, Sisenn. ap. Non. 58, 1: argumentatio agilior et acrior et instantior, Quint. 11, 3, 164 al. — `I.B` With the accessory idea of activity, *quick*, *hasty*, or *precipitate in action; prompt*, *active*, *busy* (with direct reference to the action, and hence used of inanimate things; while sedulus, *diligent*, *assiduous*, regards more the state of mind; both, however, refer to the simple idea of mobility, Doed. Syn. 1, 122; cf. Front. Differ. 2203 P.): Nunc agilis fio et mersor civilibus undis, Hor. Ep. 1, 1, 16 (= negotiosus, πρακτικός, Schol.): oderunt Sedatum celeres, agilem gnavumque remissi, id. ib. 1, 18, 90 : ipse quid audes? Quae circumvolitas agilis thyma, **busy**, id. ib. 1, 3, 21 : vir navus, agilis, providus, Vell. 2, 105; Ov. F. 2, 516 (opp. ignavus); id. Am. 1, 9, 45: animus agilis et pronus ad motus, Sen. Tranq. 2.— *Comp.*, Sen. Ep. 74.— *Sup.*, as given by Prisc. p. 606 P., and Charis. p. 89, is agillĭmus; but Charis. p. 162, agilissĭmus; both forms, however, are given without examples; cf. Rudd. I. p. 171, n. 12.— *Adv.* : ăgĭlĭter, Amm. 14, 2; 28, 2.— *Comp.*, Col. 2, 2. 1566#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1565#agilitas#ăgĭlĭtas, ātis, f. agilis, `I` *the condition of* agilis, *mobility*, *nimbleness*, *activity*, *quickness*, *fleetness*, *agility.* `I` Lit. : navium, Liv. 26, 51: rotarum, Curt. 4, 6 : cursus et agilitas alicujus, **mobility**, Quint. 11, 3, 180. — `II` Trop. : agilitas, ut ita dicam, mollitiaque naturae, * Cic. Att. 1, 17, 4. 1567#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1566#agiliter#ăgĭlĭter, adv., v. agilis. 1568#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1567#agina#ăgīna, ae, f. ago, `I` *the opening in the upper part of a balance*, *in which the tongue moves* (agitur), Paul. ex Fest. p. 10 Müll.; cf. also Tert. adv. Herm. 41; Pudic. 9.— Hence, † ăgīnātōres dicuntur, qui parvo lucro moventur, Paul. ex Fest. p. 10 Müll. 1569#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1568#agipes#ăgĭpēs, pĕdis, m. ago-pes, in Lucilius = pedarius senator, `I` *a senator who silently passes over to him for* or *with whom he intends to vote*, Fest. s. v. pedarium, p. 210 Müll.; agipes ut vocem mittere coepit, Lucil. p. 145 Müll. 1570#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1569#Agis#Āgis, ĭdis ( acc. Agin, Cic. Off. 2, 23, 80), m., = Ἀγις. `I` *A king of Sparta*, *murdered by his own subjects*, Cic. Off. 2, 23, 80; cf. Plut. Agis.— `II` *Brother of Agesilaus and son of Archidamus*, Nep. Ages. 1, 4.— `III` *A Lycian*, Verg. A. 10, 751. 1571#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1570#agitabilis#ăgĭtābĭlis, e, adj. agito, `I` *that can be easily moved*, *easily movable* (as an epitheton ornans of the air), *light* : aër, Ov. M. 1, 75. 1572#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1571#agitatio#ăgĭtātĭo, ōnis, f. id., `I` *the state of being in motion*, *motion*, *movement*, *agitation* (in good class. prose). `I` Lit. : agitationes fluctuum, Cic. Mur. 17 : agitatio et motus linguae, id. N. D. 2, 54 : lecticae, Liv. 27, 29 : agitatione agitabitur terra, Vulg. Isa. 24, 20.— `II` Trop. (mostly in philos. lang.), *activity* : numquam animus agitatione et motu esse vacuus potest, Cic. Div. 2, 62, 128 : adhibenda est actio quaedam, non solum mentis agitatio, **contemplation**, **thought**, id. Off. 1, 5 *fin.* : magnarum rerum agitatio et administratio, id. Inv. 2, 54 : studiorum, **prosecution**, id. Sen. 7 : opus est sapienti agitatione virtutum, **the practice**, **exercise**, Sen. Ep. 109 : agitatione rerum ad virtutem capessendam excitari, Val. Max. 7, 2, 1. 1573#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1572#agitator#ăgĭtātor, ōris, m. id., pr. `I` *he that puts* a thing *in motion;* used exclusively of those who drive animals (asses, horses, etc.), *a driver* (cf. agaso): agitator aselli, poet. for *a peasant*, Verg. G. 1, 273: equorum Achillis, i. e. **the charioteer**, id. A. 2, 476 : sustineat currum ut bonu' saepe agitator equosque, Lucil. p. 154 Müll.—Hence, `II` Esp., *a charioteer*, *a combatant in the games of the circus*, Plaut. Men. 1, 2, 50: ego ut agitator callidus, priusquam ad finem veniam, equos sustinebo, Cic. Ac. 2, 20; Suet. Calig. 55; so Inscr. Orell. 2593 sq.: agitatores consopiti sunt, Vulg. Nah. 2, 3. 1574#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1573#agitatrix#ăgĭtātrix, īcis, f. agitator, `I` *she that puts* a thing *in motion* (late Lat.): silvarum agitatrix Diana, i. e. **huntress**, Arn. 4, p. 141. — Trop., App. Dogm. Plat. 1, p. 6, 15 Elm. 1575#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1574#agitatus#ăgĭtātus, ūs, m. agito, `I` *a state of motion*, *a being in motion*, *movement*, *agitation* (only ante- and post-class.). `I` Lit., Varr. L. L. 5, § 12 Müll. dub. (Müll. reads: ubi id agitatur); id. ib. 6, § 41 Müll.: anima corpori praestat agitatum, Macr. Somn. Scip. 2, 12 : si agitatu suo aquam moverit, id. Sat. 7, 8. — `II` Trop. : mentis, **activity**, Varr. L. L. 6, § 42 Müll. 1576#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1575#agito#ăgĭto, āvi, ātum, 1, v. freq. a. ago, as if the supine were `I` *agitu;* cf.: quaero quaerito. `I` Lit., *to put* a thing *in motion*, *to drive* or *impel* (mostly poet., or in more elevated prose; from poetry it passed, after the Aug. per., into common prose). `I.A` Of cattle, *to drive*, *conduct* (cf. ago): calcari quadrupedem agitabo advorsum clivom, Plaut. As. 3, 3, 118 : stimulo boves agitat, Vulg. Eccli. 38, 26 : hanc in curru bijugos agitare leones, **drives her span of lions**, Lucr. 2, 602 : agitantur quadrigae, Varr. L. L. 6, § 41 Müll.: ad flumina currus, Verg. G. 3, 18 : jussit agitari currum suum, Vulg. 2 Macc. 9, 4 : lanigeros greges hirtasque capellas, *to drive*, poet. for *to tend*, Verg. G. 3, 287: sacros jugales (dracones), Ov. M. 5, 661 : quadrigas bigasque et equos desultorios, Suet. Caes. 39.— `I.B` Of the motion of other things, *to move*, *impel*, *shake* : triremem in portu, Nep. Dion, 9, 2 : alas, Ov. Tr. 3, 4, 21 : manibusque leves agitavit habenas, id. M. 7, 221 : hastam, id. ib. 3, 667 : caput, *to move the head* ( *in token of assent* = annuere), id. ib. 1, 567: arundinem vento agitatam, Vulg. Matt. 11, 7.—Esp., of animals, *to hunt*, *chase*, *pursue* : etiamsi excitaturus non sis nec agitaturus feras, Cic. Off. 3, 17: aquila insectans alias aves atque agitans, id. Div. 2, 70 : trepidas columbas, Ov. M. 5, 606; 11, 300: damas, id. ib. 10, 539 : cursu timidos onagros, Verg. G. 3, 409 al. — `I.C` Of the motion caused by the wind, *to drive to and fro*, *toss about*, *agitate*, *disturb* : ventus enim fit, ubi est agitando percitus aër, **when the air is violently agitated and driven**, Lucr. 6, 686 : mare ventorum vi agitari atque turbari, Cic. Clu. 49 *fin.*; id. Univ. 3, 7: freta ponti Incipiunt agitata tumescere, Verg. G. 1, 357 : aristas, Ov. A. A. 1, 553 : Zephyris agitata Tempe, Hor. C. 3, 1, 24 : ventis agitatur pinus, id. ib. 2, 10, 9 : veteres agitantur orni, id. ib. 1, 9, 12 : agitaret aura capillos, id. Epod. 15, 9.— `I.D` Of the motion caused by the water: agitata numina Trojae, *tossed* or *driven about upon the sea*, Verg. A. 6, 68; Prop. 3, 21, 5.— `I.E` In gen., of the motion caused by other things: magnes (lapis) agitat (ferri ramenta) per aes, Lucr. 6, 1054 : agitari inter se concursu, Cic. N. D. 1, 39 : pulsu externo agitari, Macr Somn. Scip. 9.— Poet. of mist, *to produce it by motion* or *agitation* : dejectuque (Peneus) gravi tenues agitantia fumos Nubila conducit, *and by its impetuous descent* (into the valley) *raises clouds producing mist*, Ov. M. 1, 571— `II` Trop. `I.A` *To rouse up*, *excite*, *move*, *urge*, *drive*, *impel one* to something: *aliquem*, sometimes *in aliquid* (so in Florus very freq.): in furias agitantur equae, **are excited to fury**, Ov. A. A. 2, 487 : agitare plebem, **to stir up**, **rouse**, Liv. 3, 11 : populum, Flor. 2, 12, 2; so id. 11, 6, 2 al.: agitatus cupiditate regni, id. 3, 1 : gens sacratis legibus agitata in exitium urbis, id. 1, 16, 7.— `I.B` *To disquiet*, *disturb*, *to drive hither and thither*, *to vex*, *trouble*, *torment* (the fig. taken from the sea agitated by storm; cf. Gernh. and Beier upon Cic. Off. 1, 24, 82): dii deaeque te agitant irati, Plaut. Pers. 4, 4, 115 : atra bilis agitat hominem, id. Capt. 3, 4, 64; so id. Curc. 1, 1, 92; 2, 1, 24: ut eos agitent furiae, neque usquam consistere patiantur, Cic. Rosc. Am. 24 (cf. Verg. A. 3, 331: scelerum furiis agitatus Orestes, id. ib. 4, 471): suum quemque scelus agitat amentiaque afficit, id. ib. 24 : agitare et insequi poëtas, Tac. Or. 4; 25 and 41: multis injuriis jactata atque agita ta, Cic. Quint. 2 : est magni viri, rebus agitatis (= perturbatis, Beier) punire sontes, id. Off. 1, 24, 82 : agitabatur animus inopiā rei familiaris et conscientiā scelerum, Sall. C. 5, 7 : quos conscientia defectionis agitabat, Tac. Agr. 16 : commotus metu atque libidine diversus agitabatur, **was drawn in different directions**, Sall. J 25, 6; Liv. 22, 12. ne te semper inops agitet vexetque cupido, Hor. Ep. 1, 18, 98: quos agitabat timor, Tac. Agr. 16 : timore et metu agitati, Vulg. Judith, 15, 1 : injuriis agitatus, Flor. 1, 8, 7 : seditionibus, Just. 12, 4, 12.— `I.C` *To assail with reproach*, *derision*, *insult; to reprove*, *blame*, *scoff*, *deride*, *insult*, *mock* : agitat rem militarem, insectatur totam legationem, **attacks**, **ridicules**, Cic. Mur. 9, 21; id. Brut. 28, 109: mea saevis agitat fastidia verbis, Hor Epod. 12, 13; without *verbis* : agitant expertia frugis, id. A. P. 341 : vesanum poëtam agitant pueri, id. ib. 456.— `I.D` In gen., *to drive* or *urge on* a thing, *to accomplish* or *do*, *to drive at*, *to be employed in*, *be engaged in*, *to have*, *hold*, *keep*, *to celebrate;* v. ago, II. D. (in the historians, esp. Sallust, very freq.): Haec ego non agitem? **should I not drive at?** Juv. 1, 52 : vigilias, **to keep**, Plaut. Trin. 4, 2, 27; so, custodiam, id. Rud. 3, 6, 20; so Tac. A. 11, 18: hoc agitemus convivium vino et sermone suavi, **let us celebrate**, Plaut. As. 5, 1, 7 : Dionysia, Ter. Heaut. 4, 4, 11; so id. Hec. 1, 2, 18: convivia, Ov. M. 7, 431; Suet. Claud. 32 festa gaudia, Sil. 15, 423: meum natalem, Plaut. Pers. 5, 1, 16; so festos dies, Cic. Verr. 2, 2, 63 : jocos, Ov. M. 3, 319 : agraria lex a Flavio tribuno plebis vehementer agitabatur, **was powerfully urged**, **supportcd**, Cic. Att. 1, 19 : quae cum praecepta parentis mei agitarem, **was striving to comply with**, Sall. J. 14, 2 (modestius dictum pro: studere, ut agerem, Cort.): laeti pacem agitabamus, **were at peace**, **enjoyed the delights of peace**, id. ib. 14, 10 : dicit se missum a consule venisse quaesitum ab eo, pacem an bellum agitaturus foret, id. ib. 109, 2 : quoniam deditionis morā induciae agitabantur, **there was a truce**, id. ib. 29, 4; id. C. 24, 2.— Poet. : ceu primas agitant acies, certamina miscent, **as if they formed the front rank**, Sil. 9, 330.—Hence of time, esp. life, *to pass*, *spend* (cf. ago, II. D 5.): vita hominum sine cupiditate agitabatur, Sall. C. 2, 1 : agitare aevum, Verg. G. 4, 154; id. A. 10, 235: festos dies, Tac. H. 3, 78.—In Sall., Tac., Flor., et al., agitare *absol.*, *to live*, *dwell*, *abide*, *sojourn*, *be* : hi propius mare Africum agitabant, Sall. J 18, 9; cf id. ib. 19, 5; id. Fragm. H. 3, 11; so id. J. 54, 2; 59, 1; 94, 4: laeti Germant agitabant, Tac. A. 1, 50 : secretus agitat, id. ib. 11, 21 : montium editis sine cultu atque eo ferocius agitabant, id. ib. 4, 46; Flor. 4, 12, 48.— `I.E` Of the mind: agitare *aliquid* or *de aliquā re* (in corde, in mente, animo, cum animo, secum, etc.), *to drive at a thing in the mind*, i. e. *to turn over*, *revolve*, *to weigh*, *consider*, *meditate upon*, and with the idea of action to be performed or a conclusion to be made, *to deliberate upon*, *to devise*, *contrive*, *plot*, *to be occupied with*, *to design*, *intend*, etc.: id ego semper mecum sic agito et comparo, Att ap. Non. 256, 20: quom eam rem in corde agito, Plaut. Truc 2, 5, 3 : id agitans mecum, Ter. Phorm. 4, 3, 10; so Sall. J. 113, 3: habet nihil aliud quod agitet in mente, Cic. N. D. 1, 41 : est tuum sic agitare animo, ut, etc., id. Fam. 6, 1 : quae omnes animo agitabant, Tac. A. 6, 9 : provincias secretis imaginationibus agitans, id. ib. 15, 36 in animo bellum, Liv 21, 2; Vell. 1, 16; Quint. 12, 2, 28.—With *inf.*, as *object* : ut mente agitaret bellum renovare, Nep. Ham. 1, 4.— Poet. : aliquid jamdudum invadere magnum Mens agitat mihi, Verg. A 9, 187. —Sometimes also without mente, animo, and the like, agitare *aliquid*, in the same signif: quodsi ille hoc unum agitare coeperit, esse, etc., Cic. Verr. 2, 3, 96 : rem a me saepe deliberatam et multum agitatam requiris, id. Ac. 1, 2 : oratori omnia quaesita, disputata, tractata, agitata ( *well considered* or *weighed*) esse debent, id. de Or. 3, 14: fugam, Verg. A. 2, 640.—So esp. freq. in Tac.: Britanni agitare inter se mala servitutis, Agr 15: bellum adversus patrem agitare, id. H. 4, 86, id. A. 1, 5; 1, 12.—With *de* : de bello, Tac. H. 2, 1 : agitanti de Claudio, id. A. 6, 46 : de tempore ac loco caedis agitabant, id. ib. 15, 50; 1, 12; id. H. 4, 59.—With *num* : agitavere, num Messalinam depellerent amore Silli, Tac. A. 11, 29; id. H. 1, 19.— With - *ne* : agitavere placeretne, etc., Tac. H. 3, 1.—With *an* : an Artaxata pergeret, agitavit, Tac. A. 13, 41 —With *quomodo*, Tac. A. 2, 12.—With *ut* (of purpose): ut Neronem pudor caperet, insita spe agitari, Tac. A. 16, 26.— `F` *To treat* or *speak of* or *concerning a thing*, *to confer about*, *deliberate upon.* Romae per omnīs locos et conventus de facto consulis agitart ( *impers.*, for agitabatur), *discussions were had*, Sall. J 30, 1; cum de foedere victor agitaret, Liv. 9, 5; 30, 3.—* `G` Sat agitare, with *gen.*, in Plaut., = sat agere, *to have enough to do*, *to have trouble with* : nunc agitas sat tute tuarum rerum, Bacch. 4, 3, 23. 1577#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1576#Aglaia#Āglāiă ( trisyl.), ae, and Āglăĭă or Āglăĭē, f., = Ἀγλαία and Ἀγλαίη (brightness, splendor), `I` *one of the graces*, Sen. Ben. 1, 3; Verg. Cat. 11, 60 1578#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1577#Aglaophon#Aglăŏphōn, ontis, m., = Ἀγλαοφῶν, `I` *a celebrated Greek painter*, *painter*, *before Zeuxis*, Cic. de Or. 3, 7; Plin. 35, 9, 36, § 60; Quint. 12, 10, 3 Spald. 1579#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1578#aglaophotis#aglăŏphōtis, ĭdis, f., = ἀγλαοφωτις (splendidly bright). `I` *A magic herb of a brilliant color* : aglaophotim herbam, quae admiratione hominum propter eximium colorem acceperit nomen, Plin. 24, 17, 102, § 160.— `II` *The peony* (Paeonia officinalis, Linn.), App. Herb. 65. 1580#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1579#aglaspis#aglaspis, ĭdis, m., = ΑΓΛΑΣΠΙΣ, i. e. ἀγλαός.ἀσπίς (with a glittering shield), `I` *soldiers with bright shields*, Liv. 44, 41 (others, as Weissenb. and Madv., perh. more correctly read *chalcaspides*, with brazen shields). 1581#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1580#Aglauros#Aglauros, i, f., `I` *a daughter of Cecrops*, *and sister of Herse and Pandrosos*, *changed by Mercury into a stone*, Ov. M. 2, 560; 739, 819 sq.; Hyg. Fab. 166 1582#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1581#agmen#agmĕn, ĭnis, n. as if contr. from agimen, from ago; cf.: tegimen, tegmen, from tego. `I` Lit. `I.A` In gen., *a train*, i. e. *a collected multitude in motion* or *moving forwards;* of things of any kind, but esp. (so most freq. in prose) of men or animals. —Of streams of water, *motion*, *course*, *current* : quod per amoenam urbem lent fluit agmine flumen, Enn. ap. Macr. S. 6, 4: inde super terras fluit agmine dulci, Lucr. 5, 272; cf. id. 6, 638; also, in imitation of Enn., Virg. and Val. Fl.: leni fluit agmine Thybris, Verg. A. 2, 782; cf. Val. Fl. 4, 721.—Of a train or succession of clouds: denso sunt agmine nubes, Lucr. 6, 100.—Of rain: immensum caelo venit agmen aquarum, **body**, **mass**, Verg. G. 1, 322 —Of atoms: agmine condenso naturam corporis explent, **crowded into a compact mass**, Lucr. 1, 607.—Of oars: agmine re morum ceieri, **with quick plashing of oars**, Verg. A. 5, 211.—Of a flock of birds: agmi ne magno. Corvorum. Verg. G. 1, 381.—Of a snake winding onwards: cum medii nexus extremaeque agmina caudae Solvuntur, Verg. G. 3, 424; cf. id. A. 2, 212.—Of clouds of dust following any thing in rapid motion, as men, animals, etc.: agmina cervi Pulverulenta, Verg. A. 4, 154.—And, as *subst.* concr., of birds turba Agminis aligeri, *of the winged band*, Verg A. 12, 249.—Of ants; frugilegas aspeximus agmine longo formi cas, Ov. M 7, 624; so id. ib. 7, 638.—Of the stars: diffugiunt stellae; quarum agmina cogit Lucifer, Ov. M. 2, 114; so id. ib. 11, 97 al.—Eap. of a company of persons, *a multitude*, *troop*, *crowd*, *number*, *band* : ut a Brundisic nsque Romam agmen perpetuum totius Italiae viderem, Cic. Pis. 22 : magno senatorum agmine, Tac. H. 3, 55 : ingens mulierum agmen, Liv. 2, 40 : muliebre et miserabile agmen, Tac. A. 1, 40 : numerosum agmen reorum, Plin Ep. 3, 9, and Tac. H. 4, 6: Eumenidum agmina, Verg A. 4, 469.—But particularly, `I.B` *The train*, *procession*, *march*, *progress* of an army: de castris, de agminibus, etc., dicere, Cic. de Or. 1, 48, 210 : ne miles gregarius in castris, neve in agmine servum aut jumentum haberet, Sall. J. 45, 2 : pugnatum saepe directā acie, saepe in agminibus, saepe eruptionibus, Vell. 2, 47 : effuso agmine abire, Liv. 44, 39 : uno agmine victores cum victis in urbem irrupere, id. 2, 30; uno agmine persequentes, Vulg. Judith, 15, 4 al. — `II` Transf., concr., *an army*, and properly *considered as in motion*, *on the march* (while *exercitus* is a disciplined army, and *acies* an army in battle-array) —As soon as the signal for marching was given, the Extraordinarii and the allies of the right wing, with their baggage, first put themselves in motion, then the legions, and last the allies of the left wing, with a part of the cavalry, which either rode behind the army, ad agmen claudendum or cogendum. to close the train, i. e. to keep it to gether or on the side in such an order (composito agmine, non itineri magis apto quam proelio) that it might be easily put into the line of battle, if the enemy ven tured to attack it; cf. Sall. J. 46, 6.—An army in close ranks was called agmen justum, Tac. H. 1, 68, or agmen pilatum, Serv. ad Verg. A. 12, 121—When there was no apprehension of the enemy, less care was taken for the protection of the army: agmine incauto, i. e. minus munito, ut inter pacatos, ducebat, sc. consul, Liv. 35, 4.— The order of march was, however, different, according to circumstances and the nature of the ground, Liv. 35, 4; 27, 28; and cf. Smith's Antiq.—Sometimes the army marched in the form of a square, agmen quadratum, with their baggage in the middle, so as to be in battle-array on meeting the enemy; hence agmen quadratum often means the same as acies triplex, *an army formed in line of battle*, only that the former indicates that they are on the march, and the latter that they are at rest.—Hence, like acies, with the epithet *primum*, *the vanguard*, Liv. 34, 28; Tac. Agr. 35: medium, **the centre**, Liv. 10, 41; Tac. H. 4, 22: extremum, Liv. 34, 28; Tac. H. 2, 100; or, novissimum, **the rear**, **rearguard**, Liv. 44, 33; so, extremi agminis, Vulg. Deut. 25, 18 : ut inde agmine quadratc ad urbem accederet, **marching in a square**, Cic. Phil. 13, 8 : pariter atque in conspectu hostium quadrato agmine incedere, Sall. J 100, 1; cf. id. ib. 46, 6, 7: Hannibal agmine quadrato amnem ingressus, Liv. 21, 5; se id. 31, 36; 37, 39: quadrato agmine velut in aciem irent, Curt. 5, 1, 19 al. —Sometimes, esp. in the poets in the plur., in gen. sense, = exercitus or copiae, *an army*, *host*, *troops* : huic tanto agmini dux defuit, Just. 12, 10 : occidit Daci Cotisonis agmen, Hor. C. 3, 8, 18 : agmina curru Proterit, Verg. A. 12, 329 : barbarorum Claudius agmina diruit, Hor. C. 4, 14, 29; so id. S. 2, 1, 14; id. Epod. 17, 9; Ov. M. 3, 535; 5, 151, 161; 6, 423: Del agminum Israël, Vulg. 1 Reg. 17, 45 : agmina ejus dispergam, ib. Ezech. 12, 14; 38, 6.—For *military service*, *warfare* : rudis agminum Sponsus, Hor. C. 3, 2, 9.— `I.B` Trop. `I.A.1` *An army*, *troop*, *band*, *multitude* : educenda dictio est ex hac domesticā exercitatione et umbratili medium in agmen, in pulverem, in clamorem, in castra, aciemque forensem, i. e. **before the public**, Cic. de Or. 1, 34, 157 : e Brundisio usque Romam agmen perpetuum totius Italiae, **an unbroken train**, id. Pis. 22, 51 : ingens mulierum agmen, Liv. 2, 40; 9, 17: agmina Eumenidum, Verg. A. 4, 469; 6, 572: agmina comitum, Ov. Tr. 14, 30 : in angusto fidus comes agmine turbae, Tib. 1, 5, 63 : numerosum agmen reorum, Plin. Ep. 3, 9 : agmen occupationum, **an army of**, id. ib. 2, 8.— `I.A.2` *March*, *movement* : agmina fati et volumina, Gell. 6, 2, 5. 1583#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1582#agminalis#agmĭnālis, e, adj. agmen, `I` *pertaining to a march* or *train* (only in the Pandects): equi, **pack-horses**, Dig. 50, 4, 18, § 21.— *Absol.* : agminales, Cod. Th. 8, 5, 6. 1584#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1583#agminatim#agmĭnātim, adv. id., `I` *by troops*, *in trains*, *in crowds*, = gregatim (only in late Lat.): elephanti oberrant agminatim, Sol. 25; App. M. 4, p. 151, 35 Elm.— Trop., App. M. p. 146, 2 Elm. 1585#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1584#agna1#agna, ae ( `I` *abl. plur.* agnabus, Hier. Retr. 2, 55, 1), f. agnus, *a ewe lamb*, Varr. R. R. 2, 2, 2; Vulg. Gen. 21, 28: humilis, Hor. C. 2, 17, 32 : pulla, id. S. 1, 8, 27 : muta, id. ib. 2, 3, 19 : nitida, id. ib. 2, 3, 214 : novella, Ov. P. 1, 118 : pavens, id. M. 6, 527 : tenera, Stat. Th. 8, 576. 1586#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1585#agna2#agna, ae, f., `I` *a blade*, *a straw*, Fest. s. v. pennatus, p. 211 Müull. [kindr. with 2. acus, q. v.; cf. Aufrecht in Zeitschr. für vergl. Sprachf. 1, p. 354]. 1587#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1586#Agnalia#Agnālĭa (com. Agōnālĭa, q. v.), ium, n., `I` *a Roman festival* : Pars putat hic festum priscis Agnalia dictum, Una sit ut proprio littera dempta loco, Ov. F. 1, 325. 1588#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1587#agnascor#a-gnascor ( adg-), nātus, 3, v. dep. ad-gnascor, nascor. `..1` *To be born in addition to;* commonly, `.A` Of children that are not born until after the father has made his will: constat agnascendo rumpi testamentum, Cic. de Or. 1, 57, 241; so id. Caecin. 25; Dig. 25, 3, 3.—Metaph., `.B` Of adopted children, *to accrue by adoption* : qui in adoptionem datur, his, quibus agnascitur, cognatus fit, Paul. Dig. 1, 7, 23; cf. id. ib. 1, 7, 10.— `II` Of plants, *to grow to*, *at*, or *upon* something: viscum in quercu adgnasci, Plin. 16, 44, 93, § 245; 27, 11, 73, § 97.— `III` Of teeth, *to grow afterwards*, Gell. 3, 10.—Of hair, Plin. 11, 39, 94, § 231. —Of limbs: membra animalibus adgnata inutilia sunt, Plin. 11, 52, 113, § 272.—Of plants: tubera et cetera quae subito adgnascuntur, Scrib. Comp. 82.—Hence, agnā-tus ( adg-), a, um, P. a. `II.A` Lit., *born to*, *belonging to*, or *connected with by birth;* and *subst.*, *a blood relation* by the father's side ( *father*, *son*, *grandson*, etc.; *brother*, *brother's son*, *brother's grandson*, etc.; *uncle*, *cousin*, *second cousin*, etc.); accordingly of more limited signif. than *cognatus*, which includes blood relations on the mother's side; the idea in *gentilis* is still more extended, including all the persons belonging to a *gens*, and bearing the same gentile name, e. g. the Cornelii, Fabii, Aemilii, etc., v. Smith's Dict. Antiq.; Gai Inst. 1, 156; Ulp. 26, 1, 10, § 2; cf. Zimmern, Röm. Priv. Rechtsgesch. 1, 507 sq.—Even the XII. Tables mention the Agnati: SI. (PATERFAMILIAS) INTESTATO. MORITVR. CVI. SVVS. HERES. NEC. SIT. ADGNATVS. PROXIMVS. FAMILIAM. HABETO., Cic. Inv. 2, 50, and Ulp. Fragm. Tit. 26, § 1: SI. ADGNATVS. NEC. ESCIT. (sit) GENTILIS. FAMILIAM. NANCITOR., Mos. et Rom. Leg. Coll. Tit. 16, § 4: SI. FVRIOSVS. EST. ADGNATORVM. GENTILIVMQVE. IN. EO. PECVNIAQVE. EIVS. POTESTAS. ESTO., Cic. Inv. 2, 5; Auct. ad Her. 1, 13.—Hence, the proverb: ad adgnatos et gentiles est deducendus, for a madman or insane person, Varr. R. R. 1, 2, 8.— `II.B` Ag-nāti, orum, *subst.*, *children born after* the father has made his will (cf. I. A.): numerum liberorum finire aut quemquam ex adgnatis necare flagitium habetur, Tac. G. 19; id. H. 5, 5. 1589#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1588#agnaticius#agnātīcĭus ( adg-) or -tĭus, a, um, adj. agnatus, `I` *pertaining to the* agnati: jus, *the right of the* agnati *to enter upon an inheritance*, Cod. Just. 6, 58, 15, § 3. 1590#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1589#agnatio#agnātĭo ( adg-), ōnis, f. id.. `I` *The relationship of the* agnatus, *consanguinity on the father's side* (v. agnatus), Cic. Leg. 1, 7, 23 Creuz; 1, 8, 24: jura agnationum, id. de Or. 1, 38, 173.— `II` As a verbal *subst.* from agnascor, I. A. `I.A` *A being born after the last will* or *the death of the father*, Dig. 40, 5, 24, § 11; Cod. Just. 3, 8, 1.— `I.B` *A growing on* or *to* a thing (acc. to agnascor, II.), App. Herb. 59. 1591#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1590#agnellus#agnellus, i, m. dim. agnus, `I` *a little lamb*, *lambkin*, Plaut. As. 3, 3, 77. 1592#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1591#agnicellus#agnicellus and agnicellulus, i, m. dim. id., `I` *a lambkin*, Pomp. Gr. p. 105 Lindem. 1593#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1592#agniculus#agnĭcŭlus, i, m. dim. id., `I` *a lambkin*, Arn. 7, p. 219. 1594#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1593#agninus#agnīnus, a, um, adj. id., `I` *pertaining to a lamb*, ἀμνείος. `I` *Adj.* : lactes, Plaut. Ps. 1, 3, 85 : exta, id. ib. 1, 3, 95 : coagulum, **rennet**, Varr. R. R. 2, 11, 4 : pedes, Plin. 30, 8, 21, § 68 : jus, **lamb-broth**, Scrib. Comp. 189.— `II` *Subst.* : agnīna, ae, f. (sc. caro), *the flesh of a lamb as eaten*, *lamb* (like porcina, *pork*, Plaut. Capt. 4, 2, 69: ferina, **venison**, Verg. A. 1, 215 : vitulina, **veal**, Nep. Ages. 8, 4), Plaut. Aul. 2, 8, 4: et duplā ( *at double price*) agninam danunt, id. Capt. 4, 2, 39 Lind.: patinas cenabat omasi Vilis et agninae, * Hor. Ep. 1, 15, 35. 1595#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1594#agnitio#agnĭtĭo, ōnis, f. agnosco. `I` *A recognition*, *acknowledgment*, *admission*, *acceptance* : admissio: bonorum possessionis, Dig. 38, 15, 5 (cf. agnosco, II.); *a recognizing* : cadaveris, Plin. 10, 70, 90, § 194 : nullus interesset alienus agnitioni mutuae, Vulg. Gen. 45, 1.— `II` *A knowing*, *perceiving*, *apprehending*, *knowledge*, in gen.: ad agnitionem animi, *for the knowledge of the nature of mind*, * Cic. N. D. 1, 1 Creuz: ut impleamini agnitione, Vulg. Col. 1, 9; Macr. Somn. Scip. 1, 8; Cassian. Incarn. 4, 2; Serv. ad Verg. A. 8, 155. 1596#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1595#agnitionalis#agnĭtĭōnālis, e, adj. agnitio, `I` *that may be recognized*, *known*, *cognizable* : forma (Christi), Tert. adv. Val. 27. 1597#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1596#agnitor#agnĭtor, ōris, m. agnosco, `I` *one that recognizes*, *understands*, *perceives* (late Lat.): mediocritatis, Auct. Itin. Alex. Magn. 3: cordis, id. Vulg. Eccli. 7, 5. 1598#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1597#agnitus#agnĭtus ( adg-), a, um, Part. of agnosco. 1599#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1598#agnomen#a-gnōmen ( adn-), ĭnis, n. gnomen, nomen, `I` *a surname* (this word seems to have been first employed in later Lat. by the gramm. in order to distinguish the surname of individuals, e. g. Africanus, Asiaticus, Cunctator, and the like, from that belonging to all the members of a family (the agnati), e. g. Scipio, Cicero, Cato, and the like; while both these ideas were, through the whole class. per., designated by *cognomen*, q.v.: “propriorum nominum quattuor sunt species: Praenomen, Nomen, Cognomen, Agnomen: praenomen est quod nominibus gentilitiis praeponitur, ut Marcus, Publius; nomen proprium est gentilitium, id est, quod originem gentis vel familiae declarat, ut Portius, Cornelius; cognomen est quod uniuscujusque proprium est et nominibus gentilitiis subjungitur, ut Cato, Scipio; agnomen vero est quod extrinsecus cognominibus adici solet, ex aliquā ratione vel virtute quaesitum, ut est Africanus, Numantinus, et similia, ” Diom. p. 306 P.; so Prisc. 578 P. al.; Capit. Ver. 3. 1600#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1599#agnomentum#agnōmentum ( adn-), i, n., = agnomen: `I` lgitur agnomenta ei duo indita, **Charon—Mezentius**, App. Mag. p. 310. 1601#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1600#agnominatio#agnōmĭnātĭo ( adn-), ōnis, f., `I` *the bringing together two words different in meaning*, *but similar in sound*, *paronomasia*, a rhet. fig., = παρονομασία : veniit a te antequam Romam venit. Hunc ăvium dulcedo ducit ad āvium. Si lenones tamquam leones vitāsset. Videte judices, utrum homini navo an vano credere malitis, etc., Auct. ad Her. 4, 21; cf. Quint. 9, 3, 66. 1602#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1601#agnos#agnŏs, i, f., = ἄγνος (cf. ἁγνός, chaste), `I` *a tall plant resembling the willow*, *the chastetree* : agnus castus, Plin. 24, 9, 38, § 59. 1603#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1602#agnoscibilis#agnoscĭbĭlis, e, adj. agnosco, `I` *that can be known*, *cognizable*, Tert. adv. Val. 27. 1604#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1603#agnosco#agnosco ( adgn-; also adn-; cf. Wagn. Orthog. Verg. p. 407), nōvi, nitum (like cognĭtum from cognosco; cf. pejĕro and dejĕro from jūro), 3, v. a. ad, intens. -gnosco, nosco ( `I` *part. perf.* agnōtus, Pac. ap. Prisc. p. 887 P.; *part. fut. act.* agnoturus, Sall. H. Fragm. 2, 31; cf. Diom. 383 P.; class.; used very freq. by Cicero). `I` As if *to know a person* or *thing well*, as having known it before, to recognize: *agnoscere* always denotes a subjective knowledge or recognition; while *cognoscere* designates an objective perception; another distinction v. in II.): in turbā Oresti cognitā agnota est soror, *was recognized by Orestes as his sister*, Pac. ap. Prisc. 887 P.: virtus cum se extollit et ostendit suum lumen et idem aspexit agnovitque in alio, **and when she has perceived the same in another**, **and has recognized it**, Cic. Lael. 27, 100 : id facillime accipiunt animi, quod agnoscunt, Quint. 8, 3, 71 : cum se collegit (animus) atque recreavit, tum agnoscit illa reminiscendo, Cic. Tusc. 1, 24, 58 : quod mihi de filiā gratularis, agnosco humanitatem tuam, id. Fam. 1, 7 (cf. on the contr. id. ib. 5, 2, where Cic., speaking of himself, says: Cognosce nunc humanitatem meam, *learn from this*, etc.): nomine audito extemplo agnovere virum, Liv. 7, 39 : veterem amicum, Verg. A. 3, 82 : matrem, id. ib. 1, 405 : Figulum in patriam suam venisse atque ibi agnosci, *and is there recognized* (by those who had already known him), Quint. 7, 2, 26: formas quasdam nostrae pecuniae agnoscunt, Tac. G. 5 : agnoscent Britanni suam causam, id. Agr. 32 : nitorem et altitudinem horum temporum agnoscimus, id. Or. 21 : quam (tunicam) cum agnovisset pater, Vulg. Gen. 37, 33.— `I.B` Transf., as a result of this knowledge or recognition, *to declare*, *announce*, *allow*, or *admit a thing to be one's own*, *to acknowledge*, *own* : qui mihi tantum tribui dicis, quantum ego nec agnosco ( *neither can admit as due to me*) nec postulo, Cic. Lael. 9: natum, Nep. Ages. 1, 4 : Aeacon agnoscit summus prolemque fatetur Juppiter esse suam, Ov. M. 13, 27 (cf. in Pandects, 25, Tit. 3: de agnoscendis vel alendis liberis): an me non agnoscetis ducem? **will you not acknowledge me as your general?** Liv. 6, 7 : agnoscere bonorum possessionem, **to declare the property as one's own**, **to lay claim to it**, Dig. 26, 8, 11 (cf. agnitio, I.): agnoscere aes alienum, ib. 28, 5, 1 : facti gloriam, Cic. Mil. 14 *fin.* : susciperem hoc crimen, agnoscerem, confiterer, id. Rab. Perd. 6 : fortasse minus expediat agnoscere crimen quam abnuere, Tac. A. 6, 8 : sortilegos, Cic. Div. 1, 58, 132 : et ego ipse me non esse verborum admodum inopem agnosco, *and I myself confess*, *allow*, etc., id. Fam. 4, 4: id ego agnovi meo jussu esse factum, id. ib. 5, 20, 3 : carmina spreta exolescunt; si irascare, agnita videntur, Tac. A. 4, 34.— `II` *To understand*, *recognize*, *know*, *perceive* by, from, or through something: ut deum agnoscis ex operibus ejus, sic ex memoriā rerum et inventione, vim divinam mentis agnoscito, Cic. Tusc. 1, 28, 70; id. Planc. 14, 35: ex fructu arbor agnoscitur, Vulg. Matt. 12, 33 : inde agnosci potest vis fortunae, Vell. 2, 116, 3.—Also, *absol.* : Augusti laudes agnoscere possis, *you can recognize the praises of Augustus*, * Hor. Ep. 1, 16, 29: accipio agnoscoque deos, Verg. A. 12, 260 (cf. accipio): agniti dempsere sollicitudinem, Tac. H. 2, 68 : Germanicus, quo magis agnosceretur, detraxerat tegimen, id. A. 2, 21 : terram non agnoscebant, Vulg. Act. 27, 39.—In gen., *to become acquainted with*, *to know; to perceive*, *apprehend*, *understand*, *discern*, *remark*, *see* : quin puppim flectis, Ulixe, Auribus ut nostros possis agnoscere cantus, Cic. Fin. 5, 18, 49 (as transl. of Hom. Od. 12, 185, Νῆα κατάστησον, ἵνα νωϊτέρην ὄπ' ἀκούσῃς): haec dicta sunt subtilius ab Epicuro quam ut quivis ea possit agnoscere, **understand**, id. N. D. 1, 18, 49; Verg. A. 10, 843; Phaedr. 2, 5, 19: alienis pedibus ambulamus, alienis oculis agnoscimus, Plin. 29, 1, 8, § 19. 1605#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1604#agnus#agnus, i, m. ( `I` *gen. plur.* agnūm, Porc. Licin. ap. Gell. 19, 9, 13) [cf. ἀμνός, which Benfey connects with ὄϊς = Sanscr. avis; Lith. ávinas = sheep], *a lamb*, usually for sacrifice: TERTIA. SPOLIA. IANO. QVIRINO. AGNOM. MAREM. CAEDITO, from an ancient law (of Numa?), in Fest. s. v. opima, p. 190: IVNONI. CRINIBVS. DEMISSIS. AGNAM. FEMINAM. CAEDITO., from a law of Numa in Gell. 4, 33, and Fest. s. v. pellices, p. 121: jam ego te hic agnum faciam et medium distruncabo, Plaut. Truc. 2, 7, 54; Varr. R. R. 2, 2, 4 al.: agnus absque maculā, Vulg. Exod. 12, 5 : agnos immaculatos, ib. Lev. 14, 10 : villa abundat porco, haedo, agno, Cic. Sen. 16, 56; id. Div. 2, 11, 39; Ov. M. 7, 320; Hor. C. 3, 18, 13: ara avet immolato Spargier agno, id. ib. 4, 11, 8 al.—Prov.: Agnum lupo eripere velle, *to wish to rescue a lamb from a wolf*, i. e. *to wish what is impossible*, Plaut. Poen. 3, 5, 31.—Eccl. Lat., of Christ: quasi agni immaculati Christi, Vulg. 1 Pet. 1, 19: Ecce Agnus Dei, ib. Joan. 1, 29 : ceciderunt coram Agno, ib. Apoc. 5, 8 al. 1606#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1605#ago#ăgo, ēgi, actum, 3, v. a. (axim = egerim, Pac. ap. Non. 505, 22; Paul. ex Fest. s. v. axitiosi, p. 3 Müll.; `I` axit = egerit, Paul. Diac. 3, 3; AGIER = agi, Cic. Off. 3, 15; agentūm = agentium, Vulc. Gall. Av. Cass. 4, 6) [cf. ἄγω; Sanscr. aǵ, aghāmi = to go, to drive; agmas = way, train = ὄγμος; agis = race, contest = ἀγών; perh. also Germ. jagen, to drive, to hunt], *to put in motion*, *to move* (syn.: agitare, pellere, urgere). `I` Lit. `I.A` Of cattle and other animals, *to lead*, *drive.* `I...a` *Absol.* : agas asellum, Seip. ap. Cic. de Or. 2, 64, 258: jumenta agebat, Liv. 1, 48 : capellas ago, Verg. E. 1, 13 : Pars quia non veniant pecudes, sed agantur, ab actu etc., Ov. F. 1, 323 : caballum, Hor. Ep. 1, 18, 36.— `I...b` With *acc. of place*, prep., *sup.*, or *inf.* : agere bovem Romam, Curt. 1, 45 : equum in hostem, id. 7, 4 : Germani in amnem aguntur, Tac. H. 5, 21 : acto ad vallum equo, id. A. 2, 13 : pecora per calles, Curt. 7, 11 : per devia rura capellas, Ov. M. 1, 676 : pecus pastum, Varr. L. L. 6, 41, p. 88 Müll.: capellas potum age, Verg. E. 9, 23 : pecus egit altos Visere montes, Hor. C. 1, 2, 7.— `I.B` Of men, *to drive*, *lead*, *conduct*, *impel.* `I...a` *Absol.* : agmen agens equitum, Verg. A. 7, 804.— `I...b` With prep., abl., or *inf.* : vinctum ante se Thyum agebat, Nep. Dat. 3 : agitur praeceps exercitus Lydorum in populos, Sil. 4, 720 : (adulteram) maritus per omnem vicum verbere agit, Tac. G. 19; Suet. Calig. 27: captivos prae se agentes, Curt. 7, 6; Liv. 23, 1: acti ante suum quisque praedonem catenati, Quint. 8, 3, 69 : captivos sub curribus agere, Mart. 8, 26 : agimur auguriis quaerere exilia, Verg. A. 3, 5; and simple for comp.: multis milibus armatorum actis ex ea regione = coactis, Liv. 44, 31.— In prose: agi, *to be led*, *to march*, *to go* : quo multitudo omnis consternata agebatur, Liv. 10, 29 : si citius agi vellet agmen, *that the army would move*, or *march on quicker*, id. 2, 58: raptim agmine acto, id. 6, 28; so id. 23, 36; 25, 9.— Trop. : egit sol hiemem sub terras, Verg. G. 4, 51 : poëmata dulcia sunto Et quocumque volent animum auditoris agunto, **lead the mind**, Hor. A. P. 100. —Hence, poet. : se agere, *to betake one's self*, i. e. *to go*, *to come* (in Plaut. very freq.; also in Ter., Verg., etc.): quo agis te? **where are you going?** Plaut. Am. 1, 1, 294 : unde agis te? id. Most. 1, 4, 28; so id. ib. 3, 1, 31; id. Mil. 3, 2, 49; id. Poen. 1, 2, 120; id. Pers. 4, 3, 13; id. Trin. 4, 3, 71: quo hinc te agis? **where are you going**, Ter. And. 4, 2, 25 : Ecce gubernator sese Palinurus agebat, **was moving along**, Verg. A. 6, 337 : Aeneas se matutinus agebat, id. ib. 8, 465 : is enim se primus agebat, **for he strode on in front**, id. ib. 9, 696.—Also without *se* : Et tu, unde agis? Plaut. Bacch. 5, 1, 20 : Quo agis? id. Pers. 2, 2, 34 : Huc age, Tib. 2, 5, 2 (unless age is here to be taken with veni at the end of the line).— `I.C` *To drive* or *carry off* (animals or men), *to steal*, *rob*, *plunder* (usually abigere): Et redigunt actos in sua rura boves, Ov. F. 3, 64.—So esp. freq. of men or animals taken as booty in war, while *ferre* is used of portable things; hence, ferre et agere (as in Gr. ἄγειν καὶ φέρειν, Hom. Il. 5, 484; and reversed, φέρειν καὶ ἄγειν, in Hdt. and Xen.; cf.: rapiunt feruntque, Verg. A. 2, 374 : rapere et auferre, Cic. Off. 1, 14), in gen., *to rob*, *to plunder* : res sociorum ferri agique vidit, Liv. 22, 3: ut ferri agique res suas viderunt, id. 38, 15; so id. 3, 37; so also: rapere agereque: ut ex alieno agro raperent agerentque, Liv. 22, 1, 2; but portari atque agi means *to bear and carry*, *to bring together*, in Caes. B. C. 2, 29 (as φέρειν καὶ ἄγειν in Plat. Phaedr. 279C,): ne pulcram praedam agat, Plaut. Aul. 4, 2, 3 : urbes, agros vastare, praedas agere, Sall. J. 20, 8; 32, 3: pecoris et mancipiorum praedas, id. ib. 44, 5; so eccl. Lat.: agere praedas de aliquo, Vulg. Jud. 9, 16; ib. 1 Reg. 27, 8; cf. Gron. Obs. 3, 22, 633.— `I.D` *To chase*, *pursue*, *press* animals or men, *to drive* about or onwards in flight (for the usual agitare). `I...a` Of animals: apros, Verg. G. 3, 412 : cervum, id. A. 7, 481; cf. id. ib. 4, 71: citos canes, Ov. H. 5, 20 : feros tauros, Suet. Claud. 21.— `I...b` Of men: ceteros ruerem, agerem, Ter. Ad. 3, 2, 21 (= prosequerer, premerem, Don.): ita perterritos egerunt, ut, etc., Caes. B. G. 4, 12 : Demoleos cursu palantis Troas agebat, Verg. A. 5, 265; cf. id. ib. 1, 574: aliquem in exsilium, Liv. 25, 2; so Just. 2, 9, 6; 16, 4, 4; 17, 3, 17; 22, 1, 16 al.: aliquem in fugam, id. 16, 2, 3.— `I.E` Of inanimate or abstract objects, *to move*, *impel*, *push* forwards, *advance*, *carry* to or toward any point: quid si pater cuniculos agat ad aerarium? **lead**, **make**, Cic. Off. 3, 23, 90 : egisse huc Alpheum vias, **made its way**, Verg. A. 3, 695 : vix leni et tranquillo mari moles agi possunt, **carry**, **build out**, Curt. 4, 2, 8 : cloacam maximam sub terram agendam, **to be carried under ground**, Liv. 1, 56; so often in the histt., esp. Cæs. and Livy, as t. t., of moving forwards the battering engines: celeriter vineis ad oppidum actis, **pushed forwards**, **up**, Caes. B. G. 2, 12 Herz.; so id. ib. 3, 21; 7, 17; id. B. C. 2, 1; Liv. 8, 16: accelerant acta pariter testudine Volsci, Verg. A. 9, 505 al. : fugere colles campique videntur, quos agimus praeter navem, i. e. praeter quos agimus navem, Lucr. 4, 391 : in litus passim naves egerunt, **drove the ships ashore**, Liv. 22, 19 : ratem in amnem, Ov. F. 1, 500 : naves in advorsum amnem, Tac. H. 4, 22.— Poet. : agere navem, *to steer* or *direct a ship*, Hor. Ep. 2, 1, 114; so, agere currum, **to drive a chariot**, Ov. M. 2, 62; 2, 388 al.— `F` *To stir up*, *to throw out*, *excite*, *cause*, *bring forth* (mostly poet.): scintillasque agere ac late differre favillam, **to throw out sparks and scatter ashes far around**, Lucr. 2, 675 : spumas ore, Verg. G. 3, 203; so Cic. Verr. 2, 4, 66: piceum Flumen agit, Verg. A. 9, 814 : qui vocem cubantes sensim excitant, eandemque cum egerunt, etc., **when they have brought it forth**, Cic. de Or. 1, 59, 251. —Hence, animam agere, *to expel the breath of life*, *give up the ghost*, *expire* : agens animam spumat, Lucr. 3, 493 : anhelans vaga vadit, animam agens, Cat. 63, 31 : nam et agere animam et efflare dicimus, Cic. Tusc. 1, 9, 19 : Hortensius, cum has litteras scripsi, animam agebat, id. Fam. 8, 13, 2; so Cael. ap. Cic. Fam. 8, 13: eodem tempore et gestum et animam ageres, Cic. Rosc. Com. 8 : Est tanti habere animam ut agam? Sen. Ep. 101, 12; and with a play upon words: semper agis causas et res agis, Attale, semper. Est, non est, quod agas, Attale, semper agis. Si res et causae desunt, agis, Attale, mulas; Attale, ne quod agas desit, agas animam, Mart. 1, 80.— `G` Of plants, *to put forth* or *out*, *to shoot*, *extend* : (salices) gemmas agunt, Varr. R. R. 1, 30 : florem agere coeperit ficus, Col. R. R. 5, 10, 10 : frondem agere, Plin. 18, 6, 8, § 45 : se ad auras palmes agit, Verg. G. 2, 364 : (platanum) radices trium et triginta cubitorum egisse, Varr. R. R. 1, 37, 15 : per glebas sensim radicibus actis, Ov. M. 4, 254; so id. ib. 2, 583: robora suas radices in profundum agunt, Plin. 16, 31, 56, § 127.—Metaph.: vera gloria radices agit, Cic. Off. 2, 12, 43 : pluma in cutem radices egerat imas, Ov. M. 2, 582. `II` Trop. `I.A` Spec., *to guide*, *govern* : Tros Tyriusque mihi nullo discrimine agetur, Verg. A. 1, 574; cf. Forbig. ad h. 1., who considers it the only instance of this use, and compares a similar use of ἄγω; v. L. and S. s. v. II. 2.— `I.B` In gen., *to move*, *impel*, *excite*, *urge* to a thing, *to prompt* or *induce* to: si quis ad illa deus te agat, Hor. S. 2, 7, 24 : una plăga ceteros ad certamen egit, Liv. 9, 41; 8, 7; 39, 15: quae te, germane, furentem Mens agit in facinus? Ov. M. 5, 14: totis mentibus acta, Sil. 10, 191 : in furorem agere, Quint. 6, 1, 31 : si Agricola in ipsam gloriam praeceps agebatur, Tac. Agr. 41 : provinciam avaritia in bellum egerat, id. A. 14, 32.— `I.C` *To drive*, *stir up*, *excite*, *agitate*, *rouse vehemently* (cf. agito, II.): me amor fugat, agit, Plaut. Cist. 2, 1, 8 : agunt eum praecipitem poenae civium Romanorum, Cic. Verr. 1, 3 : perpetua naturalis bonitas, quae nullis casibus neque agitur neque minuitur, Nep. Att. 9, 1 Brem.: opportunitas, quae etiam mediocres viros spe praedae transvorsos agit, i. e. **leads astray**, Sall. J. 6, 3; 14, 20; so Sen. Ep. 8, 3.— *To pursue with hostile intent*, *to persecute*, *disturb*, *vex*, *to attack*, *assail* (for the usu. agitare; mostly poet.): reginam Alecto stimulis agit undique Bacchi, Verg. A. 7, 405 : non res et agentia (i. e. agitantia, vexantia) verba Lycamben, Hor. Ep. 1, 19, 25 : acerba fata Romanos agunt, id. Epod 7, 17 : diris agam vos, id. ib. 5, 89 : quam deus ultor agebat, Ov. M. 14, 750 : futurae mortis agor stimulis, Luc. 4, 517; cf. Matth. ad Cic. Mur. § 21.— `I.D` *To drive at* something, *to pursue a course of action*, i. e. *to make something an object of action;* either in the most general sense, like the Engl. *do* and the Gr. πράττειν, for every kind of mental or physical employment; or, in a more restricted sense, *to exhibit in external action*, *to act* or *perform*, *to deliver* or *pronounce*, etc., so that after the act is completed nothing remains permanent, e. g. *a speech*, *dance*, *play*, etc. (while *facere*, to make, ποιεῖν, denotes the production of an object which continues to exist after the act is completed; and *gerere*, the performance of the duties of an office or calling).—On these significations, v. Varr. 6, 6, 62, and 6, 7, 64, and 6, 8, 72.—For the more restricted signif. v. Quint. 2, 18, 1 sq.; cf. Manut. ad Cic. Fam. 7, 12; Hab. Syn. 426. `I.A.1` In the most gen. signif., *to do*, *act*, *labor*, in opp. to rest or idleness. `I.1.1.a` With the gen. objects, *aliquid*, *nihil*, *plus*, etc.: numquam se plus agere quam nihil cum ageret, Cic. Rep. 1, 17 (cf. with this, id. Off. 3, 1: numquam se minus otiosum esse quam cum otiosus esset): mihi, qui nihil agit, esse omnino non videtur. id. N. D. 2, 16, 46: post satietatem nihil (est) agendum, Cels. 1, 2.—Hence, `I.1.1.b` Without *object* : aliud agendi tempus, aliud quiescendi, Cic. N. D. 2, 53, 132; Juv. 16, 49: agendi tempora, Tac. H. 3, 40 : industria in agendo, celeritas in conficiendo, Cic. Imp. Pomp. 10, 29.— `I.1.1.c` In colloquial lang., *to do*, *to fare*, *get on* : quid agis? *what are you doing?* M. Tulli, quid agis? Cic. Cat. 1, 11: Quid agis? **What's your business?** Plaut. Stich. 2, 2, 9; also, *How goes it with you? How are you?* τι πράττεις, Plaut. Curc. 2, 1, 20; Cic. Fam. 7, 11 al.; Hor. S. 1, 9, 4: vereor, quid agat, **how he is**, Cic. Att. 9, 17 : ut sciatis, quid agam, Vulg. Ephes. 6, 21 : prospere agit anima tua, **fares well**, ib. 3 Joan. 2 : quid agitur? **how goes it with you? how do you do? how are you?** Plaut. Ps. 1, 1, 17; 1, 5, 42; Ter. Eun. 2, 2, 40: Quid intus agitur? **is going on**, Plaut. Cas. 5, 2, 20; id. Ps. 1, 5, 42 al.— `I.1.1.d` With *nihil* or *non multum*, *to do*, i. e. *to effect*, *accomplish*, *achieve nothing*, or *not much* (orig. belonging to colloquial lang., but in the class. per. even in oratorical and poet. style): nihil agit; collum obstringe homini, Plaut. Curc. 5, 3, 29 : nihil agis, **you effect nothing**, **it is of no use**, Ter. Ad. 5, 8, 12 : nihil agis, dolor! quamvis sis molestus, numquam te esse confitebor malum, Cic. Tusc. 2, 25, 61 Kühn.; Matius ap. Cic. Fam. 11, 28, 10: cupis, inquit, abire; sed nihil agis; usque tenebo, Hor. S. 1, 9, 15 : [nihil agis, ] nihil assequeris, Cic. Cat. 1, 6, 15 B. and K.: ubi blanditiis agitur nihil, Ov. M. 6, 685 : egerit non multum, *has not done much*, Curt. ap. Cic. Fam. 7, 29; cf. Ruhnk. ad Rutil. Lup. p. 120.— `I.1.1.e` In certain circumstances, *to proceed*, *do*, *act*, *manage* (mostly belonging to familiar style): *Thr.* Quid nunc agimus? *Gn.* Quin redimus, *What shall we do now?* Ter. Eun. 4, 7, 41: hei mihi! quid faciam? quid agam? **what shall I do? how shall I act?** id. Ad. 5, 3, 3 : quid agam, habeo, id. And. 3, 2, 18 (= quid respondeam habeo, Don.) al.: sed ita quidam agebat, **was so acting**, Cic. Lig. 7, 21 : a Burro minaciter actum, *Burrus proceeded to threats*, Tac. A. 13, 21.— `I.A.2` *To pursue*, *do*, *perform*, *transact* (the most usual signif. of this word; in all periods; syn.: facere, efficere, transigere, gerere, tractare, curare): cui quod agat institutumst nullo negotio id agit, Enn. ap. Gell. 19, 10, 12 (Trag. v. 254 Vahl.): ut quae egi, ago, axim, verruncent bene, Pac. ap. Non. 505, 23 (Trag. Rel. p. 114 Rib.): At nihil est, nisi, dum calet, hoc agitur, Plaut. Poen. 4, 2, 92 : Ut id agam, quod missus huc sum, id. Ps. 2, 2, 44 : homines quae agunt vigilantes, agitantque, ea si cui in somno accidunt, minus mirum est, Att. ap. Cic. Div. 1, 22, 45: observabo quam rem agat, **what he is going to do**, Plaut. Am. 1, 1, 114 : Id quidem ago, **That is what I am doing**, Verg. E. 9, 37 : res vera agitur, Juv. 4, 35 : Jam tempus agires, Verg. A. 5, 638 : utilis rebus agendis, Juv. 14, 72 : grassator ferro agit rem, **does the business with a dagger**, id. 3, 305; 6, 659 (cf.: gladiis geritur res, Liv. 9, 41): nihil ego nunc de istac re ago, **do nothing about that matter**, Plaut. Truc. 4, 4, 8 : postquam id actumst, **after this is accomplished**, id. Am. 1, 1, 72; so, sed quid actumst? id. Ps. 2, 4, 20 : nihil aliud agebam nisi eum defenderem, Cic. Sull. 12 : ne quid temere ac fortuitu, inconsiderate negligenterque agamus, id. Off. 1, 29 : agamus quod instat, Verg. E. 9, 66 : renuntiaverunt ei omnia, quae egerant, Vulg. Marc. 6, 30; ib. Act. 5, 35: suum negotium agere, **to mind one's business**, **attend to one's own affairs**, Cic. Off. 1, 9; id. de Or. 3, 55, 211; so, ut vestrum negotium agatis, Vulg. 1 Thess. 4, 11 : neque satis Bruto constabat, quid agerent, Caes. B. G. 3, 14 : postquam res in Africā gestas, quoque modo actae forent, fama divolgavit, Sall. J. 30, 1 : sed tu delibera, utrum colloqui malis an per litteras agere quae cogitas, Nep. Con. 3, 8 al. —With the spec. idea of completing, finishing: jucundi acti labores, a proverb in Cic. Fin. 2, 32, 105.— `I.A.3` *To pursue* in one's mind, *to drive at*, *to revolve*, *to be occupied with*, *think upon*, *have in view*, *aim at* (cf. agito, II. E., volvo and voluto): nescio quid mens mea majus agit, Ov. H. 12, 212 : hoc variis mens ipsa modis agit, Val. Fl. 3, 392 : agere fratri proditionem, Tac. H. 2, 26 : de intrandā Britanniā, id. Agr. 13.— `I.A.4` With *a verbal subst.*, as a favorite circumlocution for the action indicated by the *subst.* (cf. in Gr. ἄγω with verbal subst.): rimas agere (sometimes ducere), **to open in cracks**, **fissures**, **to crack**, Cic. Att. 14, 9; Ov. M. 2, 211; Luc. 6, 728: vos qui regalis corporis custodias agitis, *keep watch over*, *guard*, Naev. ap. Non. 323, 1; so Liv. 5, 10: vigilias agere, Cic. Verr. 4, 43, 93; Nep. Thras. 4; Tac. H. 3, 76: excubias alicui, Ov. F. 3, 245 : excubias, Tac. H. 4, 58 : pervigilium, Suet. Vit. 10 : stationem agere, **to keep guard**, Liv. 35, 29; Tac. H. 1, 28: triumphum agere, **to triumph**, Cic. Fam. 3, 10; Ov. M. 15, 757; Suet. Dom. 6: libera arbitria agere, **to make free decisions**, **to decide arbitrarily**, Liv. 24, 45; Curt. 6, 1, 19; 8, 1, 4: paenitentiam agere, **to exercise repentance**, **to repent**, Quint. 9, 3, 12; Petr. S. 132; Tac. Or. 15; Curt. 8, 6, 23; Plin. Ep. 7, 10; Vulg. Lev. 5, 5; ib. Matt. 3, 2; ib. Apoc. 2, 5: silentia agere, **to maintain silence**, Ov. M. 1, 349 : pacem agere, Juv. 15, 163 : crimen agere, **to bring accusation**, **to accuse**, Cic. Verr. 4, 22, 48 : laborem agere, id. Fin. 2, 32 : cursus agere, Ov. Am. 3, 6, 95 : delectum agere, **to make choice**, **to choose**, Plin. 7, 29, 30, § 107; Quint. 10, 4, 5: experimenta agere, Liv. 9, 14; Plin. 29, 1, 8, § 18: mensuram, id. 15, 3, 4, § 14 : curam agere, **to care for**, Ov. H. 15, 302; Quint. 8, prooem. 18: curam ejus egit, Vulg. Luc. 10, 34 : oblivia agere, **to forget**, Ov. M. 12, 540 : nugas agere, **to trifle**, Plaut. Cist. 2, 3, 29; id. As. 1, 1, 78, and often: officinas agere, **to keep shop**, Inscr. Orell. 4266.—So esp.: agere gratias ( poet. grates; never in sing. gratiam), *to give thanks*, *to thank;* Gr. χάριν ἔχειν ( *habere gratiam* is to be or feel grateful; Gr. χάριν εἰδέναι; and *referre gratiam*, to return a favor, requite; Gr. χάριν ἀποδιδόναι; cf. Bremi ad Nep. Them. 8, 7): diis gratias pro meritis agere, Plaut. Am. 1, 1, 26 : Haud male agit gratias, id. Aul. 4, 4, 31 : Magnas vero agere gratias Thaïs mihi? Ter. Eun. 3, 1, 1 : Dis magnas merito gratias habeo atque ago, id. Phorm. 5, 6, 80 : Lentulo nostro egi per litteras tuo nomine gratias diligenter, Cic. Fam. 1, 10: immortales ago tibi gratias agamque dum vivam; nam relaturum me adfirmare non possum, id. ib. 10, 11, 1 : maximas tibi omnes gratias agimus, C. Caesar; majores etiam habemus, id. Marcell. 11, 33 : Trebatio magnas ago gratias, quod, etc., id. Fam. 11, 28, 8 : renuntiate gratias regi me agere; referre gratiam aliam nunc non posse quam ut suadeam, ne, etc., Liv. 37, 37 : grates tibi ago, summe Sol, vobisque, reliqui Caelites, * Cic. Rep. 6, 9: gaudet et invito grates agit inde parenti, Ov. M. 2, 152; so id. ib. 6, 435; 484; 10, 291; 681; 14, 596; Vulg. 2 Reg. 8, 10; ib. Matt. 15, 36 al.; and in connection with this, laudes agere: Jovis fratri laudes ago et grates gratiasque habeo, Plaut. Trin. 4, 1, 2 : Dianae laudes gratesque agam, id. Mil. 2, 5, 2; so, diis immortalibus laudesque et grates egit, Liv. 26, 48 : agi sibi gratias passus est, Tac. Agr. 42; so id. H. 2, 71; 4, 51; id. A. 13, 21; but oftener *grates* or *gratis* in Tac.: Tiberius egit gratīs benevolentiae patrum, A. 6, 2: agit grates, id. H. 3, 80; 4, 64; id. A. 2, 38; 2, 86; 3, 18; 3, 24; 4, 15 al.— `I.A.5` Of time, *to pass*, *spend* (very freq. and class.): Romulus in caelo cum dīs agit aevom, Enn. ap. Cic. Tusc. 1, 12, 28; so Pac. id. ib. 2, 21, 49, and Hor. S. 1, 5, 101: tempus, Tac. H. 4, 62; id. A. 3, 16: domi aetatem, Enn. ap. Cic. Fam. 7, 6: aetatem in litteris, Cic. Leg. 2, 1, 3 : senectutem, id. Sen. 3, 7; cf. id. ib. 17, 60: dies festos, Cic. Verr. 2, 4, 48; Tac. G. 17: otia secura, Verg. G. 3, 377; Ov. F. 1, 68; 4, 926: ruri agere vitam, Liv. 7, 39, and Tac. A. 15, 63: vitam in terris, Verg. G. 2, 538 : tranquillam vitam agere, Vulg. 1 Tim. 2, 2 : Hunc (diem) agerem si, Verg. A. 5, 51 : ver magnus agebat Orbis, id. G. 2, 338 : aestiva agere, **to pass**, **be in**, **summer quarters**, Liv. 27, 8; 27, 21; Curt. 5, 8, 24.— *Pass.* : menses jam tibi esse actos vides, Plaut. Am. 1, 3, 2 : mensis agitur hic septimus, Ter. Hec. 3, 3, 34, and Ov. M. 7, 700: melior pars acta (est) diei, Verg. A. 9, 156; Juv. 4, 66; Tac. A. 15, 63: acta est per lacrimas nox, Ov. H. 12, 58 Ruhnk.: tunc principium anni agebatur, Liv. 3, 6 : actis quindecim annis in regno, Just. 41, 5, 9 : Nona aetas agitur, Juv. 13, 28 al. —With *annus* and *an ordinal*, *to be of a certain age*, *to be so old* : quartum annum ago et octogesimum, **am eighty-four years old**, Cic. Sen. 10, 32 : Annum agens sextum decimum patrem amisit, Suet. Caes. 1.—Metaph.: sescentesimum et quadragesimum annum urbs nostra agebat, *was in its* 640 *th year*, Tac. G. 37.— Hence also *absol.* (rare), *to pass* or *spend* time, *to live*, *to be*, *to be* somewhere: civitas laeta agere, **was joyful**, Sall. J. 55, 2 : tum Marius apud primos agebat, id. ib. 101, 6 : in Africa, quā procul a mari incultius agebatur, id. ib. 89, 7 : apud illos homines, qui tum agebant, Tac. A. 3, 19 : Thracia discors agebat, id. ib. 3, 38 : Juxta Hermunduros Naristi agunt, Tac. G. 42 : ultra jugum plurimae gentes agunt, id. ib. 43 : Gallos trans Padum agentes, id. H. 3, 34 : quibus (annis) exul Rhodi agit, id. A. 1, 4 : agere inter homines desinere, id. ib. 15, 74 : Vitellius non in ore volgi agere, **was not in the sight of the people**, id. H. 3, 36 : ante aciem agere, id. G. 7; and: in armis agere, id. A. 14, 55 = versari.— `I.A.6` In the lang. of offerings, t. t., *to despatch* the victim, *to kill*, *slay.* In performing this rite, the sacrificer asked the priest, agone, *shall I do it?* and the latter answered, age or hoc age, *do it* : qui calido strictos tincturus sanguine cultros semper, Agone? rogat, nec nisi jussus agit, Ov. F. 1. 321 (cf. agonia and agonalia): a tergo Chaeream cervicem (Caligulae) gladio caesim graviter percussisse, praemissā voce, **hoc age**, Suet. Calig. 58; id. Galb. 20. —This call of the priest in act of solemn sacrifice, Hoc age, warned the assembled multitude to be quiet and give attention; hence hoc or id and sometimes haec or istuc agere was used for, *to give attention to*, *to attend to*, *to mind*, *heed;* and followed by *ut* or *ne*, *to pursue a thing*, *have it in view*, *aim at*, *design*, etc.; cf. Ruhnk. ad Ter. And. 1, 2, 15, and Suet. Calig. 58: hoc agite, Plaut. As. prol. *init.* : Hoc age, Hor. S. 2, 3, 152; id. Ep. 1, 6, 31: Hoc agite, of poetry, Juv. 7, 20 : hoc agamus, Sen. Clem. 1, 12 : haec agamus, Cic. Tusc. 1, 49 : agere hoc possumus, Lucr. 1, 41; 4, 969; Juv. 7, 48: hoccine agis an non? hoc agam, id. ib., Ter. And. 1, 2, 15; 2, 5, 4: nunc istuc age, id. Heaut. 3, 2, 47; id. Phorm. 2, 3, 3 al.: Hoc egit civis Romanus ante te nemo, Cic. Lig. 4, 11 : id et agunt et moliuntur, id. Mur. 38 : (oculi, aures, etc.) quasi fenestrae sunt animi, quibus tamen sentire nihil queat mens, nisi id agat et adsit, id. Tusc. 1, 20, 46 : qui id egerunt, ut gentem... collocarent, *aimed at this*, *that*, etc., id. Cat. 4, 6, 12: qui cum maxime fallunt, id agunt, ut viri boni esse videantur, **keep it in view**, **that**, id. Off. 1, 13, 41 : idne agebas, ut tibi cum sceleratis, an ut cum bonis civibus conveniret? id. Lig. 6, 18 : Hoc agit, ut doleas, Juv. 5, 157 : Hoc age, ne mutata retrorsum te ferat aura, Hor. Ep. 1, 18, 88 : Quid tuus ille destrictus gladius agebat? **have in view**, **mean**, Cic. Leg. 3, 9 : Quid aliud egimus nisi ut, quod hic potest, nos possemus? id. ib. 4, 10 : Sin autem id actum est, ut homines postremi pecuniis alienis locupletarentur, id. Rosc. Am. 47, 137 : certiorem eum fecit, id agi, ut pons dissolveretur, Nep. Them. 5, 1 : ego id semper egi, ne bellis interessem, Cic. Fam. 4, 7.—Also, the opp.: alias res or aliud agere, *not to attend to*, *heed*, or *observe*, *to pursue secondary* or *subordinate objects: Ch.* Alias res agis. *Pa.* Istuc ago equidem, Ter. Eun. 2, 3, 57; id. Hec. 5, 3, 28: usque eo animadverti eum jocari atque alias res agere, Cic. Rosc. Am. 22 : atqui vides, quam alias res agamus, id. de Or. 3, 14, 51; id. Brut. 66, 233: aliud agens ac nihil ejusmodi cogitans, id. Clu. 64.— `I.A.7` In relation to public affairs, *to conduct*, *manage*, *carry on*, *administer* : agere bellum, *to carry on* or *wage war* (embracing the whole theory and practice of war, while *bellum gerere* designates the bodily and mental effort, and the bearing of the necessary burdens; and *bellum facere*, the actual outbreak of hostile feelings, v. Herz. ad Caes. B. G. 28): qui longe aliā ratione ac reliqui Galli bellum agere instituerunt, Caes. B. G. 3, 28 : Antiochus si tam in agendo bello parere voluisset consiliis ejus (Hannibalis) quam in suscipiendo instituerat, etc., Nep. Hann. 8, 3; Curt. 4, 10, 29: aliena bella mercedibus agere, Mel. 1, 16 : Bellaque non puero tractat agenda puer, Ov. A. A. 1, 182 (also in id. Tr. 2, 230, Gron. Observ. 2, 3, 227, for the usu. *obit*, with one MS., reads *agit;* so Merkel).— Poet. : Martem for bellum, Luc. 4, 2 : agere proelium, *to give battle* (very rare): levibus proeliis cum Gallis actis, Liv. 22, 9.—Of offices, employments, etc., *to conduct*, *exercise*, *administer*, *hold* : forum agere, **to hold court**, Cic. Fam. 8, 6; and: conventus agere, **to hold the assizes**, Cic. Verr. 5, 11, 28; Caes. B. G. 1, 54; 6, 44; used of the governors of provinces: judicium agere, Plin. 9, 35, 58, § 120 : vivorum coetus agere, **to make assemblies of**, **to assemble**, Tac. A. 16, 34 : censum agere, Liv. 3, 22; Tac. A. 14, 46; Suet. Aug. 27: recensum agere, id. Caes. 41 : potestatem agere, Flor. 1, 7, 2 : honorem agere, Liv. 8, 26 : regnum, Flor. 1, 6, 2 : rem publicam, Dig. 4, 6, 35, § 8 : consulatum, Quint. 12, 1, 16 : praefecturam, Suet. Tib. 6 : centurionatum, Tac. A. 1, 44 : senatum, Suet. Caes. 88 : fiscum agere, **to have charge of the treasury**, id. Dom. 12 : publicum agere, **to collect the taxes**, id. Vesp. 1 : inquisitionem agere, Plin. 29, 1, 8, § 18 : curam alicujus rei agere, **to have the management of**, **to manage**, Liv. 6, 15; Suet. Claud. 18: rei publicae curationem agens, Liv. 4, 13 : dilectum agere, *to make a levy*, *to levy* (postAug. for dilectum habere, Cic., Cæs., Sall.), Quint. 12, 3, 5; Tac. A. 2, 16; id. Agr. 7 and 10; id. H. 2, 16, 12; Suet. Calig. 43. — `I.A.8` Of civil and political transactions in the senate, the forum, before tribunals of justice, etc., *to manage* or *transact*, *to do*, *to discuss*, *plead*, *speak*, *deliberate;* constr. *aliquid* or *de aliqua re* : velim recordere, quae ego de te in senatu egerim, quae in contionibus dixerim, Cic. Fam. 5, 2; 1, 9: de condicionibus pacis, Liv. 8, 37 : de summā re publica, Suet. Caes. 28 : cum de Catilinae conjuratione ageretur in curiā, id. Aug. 94 : de poenā alicujus, Liv. 5, 36 : de agro plebis, id. 1, 46.—Hence the phrase: agere cum populo, of magistrates, *to address the people in a public assembly*, *for the purpose of obtaining their approval* or *rejection of a thing* (while agere *ad* populum signifies *to propose*, *to bring before the people*): cum populo agere est rogare quid populum, quod suffragiis suis aut jubeat aut vetet, Gell. 13, 15, 10 : agere cum populo de re publicā, Cic. Verr. 1, 1, 12; id. Lael. 25, 96: neu quis de his postea ad senatum referat neve cum populo agat, Sall. C. 51, 43.—So also *absol.* : hic locus (rostra) ad agendum amplissimus, Cic. Imp. Pomp. 1 : Metellus cum agere coepisset, tertio quoque verbo orationis suae me appellabat, id. Fam. 5, 2.— Transf. to common life. `I.1.1.a` *Agere cum aliquo*, *de aliquo* or *re* or *ut*, *to treat*, *deal*, *negotiate*, *confer*, *talk with one about a person* or *thing; to endeavor to persuade* or *move one*, *that*, etc.: nihil age tecum (sc. cum odore vini); ubi est ipsus (vini lepos)? **I have nothing to do with you**, Plaut. Curc. 1, 2, 11 : Quae (patria) tecum, Catilina, sic agit, **thus pleads**, Cic. Cat. 1, 6, 18 : algae Inquisitores agerent cum remige nudo, Juv. 4, 49 : haec inter se dubiis de rebus agebant, **thus treated together**, Verg. A. 11, 445 : de quo et praesens tecum egi diligenter, et scripsi ad te accurate antea, Cic. Fam. 13, 75 : egi cum Claudiā et cum vestrā sorore Muciā, ut eum ab illā injuriā deterrerent, id. ib. 5, 2 : misi ad Metellum communes amicos, qui agerent cum eo, ut de illā mente desisteret, id. ib. 5, 2 : Callias quidam egit cum Cimone, ut eam (Elpinicen) sibi uxorem daret, Nep. Cim. 1, 3.—Also *absol.* : Alcibiades praesente vulgo agere coepit, Nep. Alc. 8, 2 : si qua Caesares obtinendae Armeniae egerant, Tac. A. 15, 14 : ut Lucretius agere varie, rogando alternis suadendoque coepit, Liv. 2, 2.—In Suet. once agere cum senatu, with acc. and *inf.*, *to propose* or *state to the Senate* : Tiberius egit cum senatu non debere talia praemia tribui, Suet. Tib. 54.— `I.1.1.b` With the *advv. bene*, *praeclare*, *male*, etc., *to deal well* or *ill with one*, *to treat* or *use well* or *ill* : facile est bene agere cum eis, etc., Cic. Phil. 14, 11 : bene egissent Athenienses cum Miltiade, si, etc., Val. Max. 5, 3, 3 *ext.;* Vulg. Jud. 9, 16: praeclare cum aliquo agere, Cic. Sest. 23 : Male agis mecum, Plaut. As. 1, 3, 21 : qui cum creditoribus suis male agat, Cic. Quinct. 84; and: tu contra me male agis, Vulg. Jud. 11, 27.—Freq. in *pass.*, *to be* or *go well* or *ill with one*, *to be well* or *badly off* : intelleget secum actum esse pessime, Cic. Verr. 2, 3, 50 : praeclare mecum actum puto, id. Fam. 9, 24; so id. ib. 5, 18: exstat cujusdam non inscitus jocus bene agi potuisse cum rebus humanis, si Domitius pater talem habuisset uxorem, *it would have gone well with human affairs*, *been well for mankind*, *if*, etc., Suet. Ner. 28.—Also *absol.* without *cum* : agitur praeclare, si nosmet ipsos regere possumus, *it is well done if*, etc., *it is a splendid thing if*, etc., Cic. Fam. 4, 14: vivitur cum eis, in quibus praeclare agitur si sunt simulacra virtutis, id. Off. 1, 15 : bene agitur pro noxiā, Plaut. Mil. 5, 23.— `I.A.9` Of transactions before a court or tribunal. `I.1.1.a` Aliquid agere ex jure, ex syngraphā, ex sponso, or simply the abl. jure, lege, litibus, obsignatis tabellis, causā, *to bring an action* or *suit*, *to manage a cause*, *to plead a case* : ex jure civili et praetorio agere, Cic. Caecin. 12 : tamquam ex syngraphā agere cum populo, **to litigate**, id. Mur. 17 : ex sponso egit, id. Quint. 9 : *Ph.* Una injuriast Tecum. *Ch.* Lege agito ergo, *Go to law*, *then*, Ter. Phorm. 5, 8, 90: agere lege in hereditatem, Cic. de Or. 1, 38, 175; Ov. F. 1, 48; Liv. 9, 46: cum illo se lege agere dicebat, Nep. Tim. 5 : summo jure agere, *to assert* or *claim one's right to the full extent of the law*, Cic. Off. 1, 11: non enim gladiis mecum, sed litibus agetur, id. Q. Fr. 1, 4 : causā quam vi agere malle, Tac. A. 13, 37 : tabellis obsignatis agis mecum, Cic. Tusc. 5, 11, 33 : Jure, ut opinor, agat, jure increpet inciletque, **with right would bring her charge**, Lucr. 3, 963; so, Castrensis jurisdictio plura manu agens, **settles more cases by force**, Tac. Agr. 9 : ubi manu agitur, **when the case is settled by violent hands**, id. G. 36.— `I.1.1.b` Causam or rem agere, *to try* or *plead a case;* with *apud*, *ad*, or *absol.* : causam apud centumviros egit, Cic. Caecin. 24 : Caesar cum ageret apud censores, Varr. R. R. 1, 7, 10; so with *adversus* : egi causam adversus magistratus, Vulg. 2 Esdr. 13, 11: orator agere dicitur causam, Varr. L. L. 6, 42 : causam isto modo agere, Cic. Lig. 4, 10; Tac. Or. 5; 11; 14; Juv. 2, 51; 14, 132: agit causas liberales, Cic. Fam. 8, 9 : qui ad rem agendam adsunt, M. Cael. ap. Quint. 11, 1, 51: cum (M. Tullius) et ipsam se rem agere diceret, Quint. 12, 10, 45 : Gripe, accede huc; tua res agitur, **is being tried**, Plaut. Rud. 4, 4, 104; Quint. 8, 3, 13; and extra-judicially: rogo ad Caesarem meam causam agas, Cic. Fam. 5, 10 : Una (factio) populi causam agebat, altera optimatum, Nep. Phoc. 3; so, agere, *absol.*, *to plead'* ad judicem sic agi solet, Cic. Lig. 10: tam solute agere, tam leniter, id. Brut. 80 : tu istuc nisi fingeres, sic ageres? id. ib. 80; Juv. 7, 143 and 144; 14, 32.— Transf. to common life; with *de* or acc., *to discuss*, *treat*, *speak of* : Sed estne hic ipsus, de quo agebam? **of whom I was speaking**, Ter. Ad. 1, 1, 53 : causa non solum exponenda, sed etiam graviter copioseque agenda est, **to be discussed**, Cic. Div. in Caecil. 12; Cic. Verr. 1, 13, 37: Samnitium bella, quae agimus, **are treating of**, Liv. 10, 31.—Hence, `I.1.1.c` Agere aliquem reum, *to proceed against one as accused*, *to accuse one*, Liv. 4, 42; 24, 25; Tac. A. 14, 18: reus agitur, id. ib. 15, 20; 3, 13; and with the *gen. of the crime*, with which one is charged: agere furti, **to accuse of theft**, Cic. Fam. 7, 22 : adulterii cum aliquo, Quint. 4, 4, 8 : injuriarum, id. 3, 6, 19; and often in the Pandects.— `I.1.1.d` *Pass.* of the thing which is the subject of accusation, *to be in suit* or *in question; it concerns* or *affects*, *is about*, etc.: non nunc pecunia, sed illud agitur, quomodo, etc., Ter. Heaut. 3, 1, 67 : non capitis ei res agitur, sed pecuniae, **the point in dispute**, id. Phorm. 4, 3, 26 : aguntur injuriae sociorum, agitur vis legum, agitur existimatio, veritasque judiciorum, Cic. Verr. 2, 4, 51 : si magna res, magna hereditas agetur, id. Fin. 2, 17 : quā de re agitur, *what the point of dispute* or *litigation is*, id. Brut. 79.—Hence, trop., Res agitur, *the case is on trial*, i. e. *something is at stake* or *at hazard*, *in peril*, or *in danger* : at nos, quarum res agitur, aliter auctores sumus, Plaut. Stich. 1, 2, 72 : quasi istic mea res minor agatur quam tua, Ter. Heaut. 2, 3, 113 : agitur populi Romani gloria, agitur salus sociorum atque amicorum, aguntur certissima populi Romani vectigalia et maxima, aguntur bona multorum civium, Cic. Imp. Pomp. 2, 6 : in quibus eorum aut caput agatur aut fama, id. Lael. 17, 61; Nep. Att. 15, 2: non libertas solum agebatur, Liv. 28, 19; Sen. Clem. 1, 20 al.: nam tua res agitur, paries cum proximus ardet, Hor. Ep. 1, 18, 84 (= in periculo versatur, Lambin.): agitur pars tertia mundi, **is at stake**, **I am in danger of losing**, Ov. M. 5, 372.— Res acta est, *the case is over* (and done for): acta haec res est; perii, **this matter is ended**, Ter. Heaut. 3, 3, 3 : hence, actum est de aliquo or aliquā re, *it is all over with a person* or *thing* : actum hodie est de me, Plaut. Ps. 1, 1, 63 : jam de Servio actum, Liv. 1, 47 : actum est de collo meo, Plaut. Trin. 3, 4, 194.—So also *absol.* : actumst; ilicet me infelicem, Plaut. Cist. 4, 2, 17 : si animus hominem pepulit, actumst, id. Trin. 2, 2, 27; Ter. And. 3, 1, 7; Cic. Att. 5, 15: actumst, ilicet, peristi, Ter. Eun. 1, 1, 9 : periimus; actumst, id. Heaut. 3, 3, 3.— Rem actam agere, *to plead a case already finished*, i. e. *to act to no purpose* : rem actam agis, Plaut. Ps. 1, 3, 27; id. Cist. 4, 2, 36; Liv. 28, 40; so, actum or acta agere: actum, aiunt, ne agas, Ter. Phorm. 2, 3, 72; Cic. Att. 9, 18: acta agimus, id. Am. 22.— `I.A.10` *To represent by external action*, *to perform*, *pronounce*, *deliver*, etc. `I.1.1.a` Of an orator, Cic. de Or. 1, 31, 142; cf. id. ib. 2, 19, 79: quae sic ab illo acta esse constabat oculis, voce, gestu, inimici ut lacrimas tenere non possent, id. ib. 3, 56, 214 : agere fortius et audentius volo, Tac. Or. 18; 39.— `I.1.1.b` Of an actor, *to represent*, *play*, *act* : Ipse hanc acturust Juppiter comoediam, Plaut. Am. prol. 88; so, fabulam, Ter. Ad. prol. 12; id. Hec. prol. 22: dum haec agitur fabula, Plaut. Men. prol. 72 al. : partīs, **to have a part in a play**, Ter. Phorm. prol. 27 : Ballionem illum cum agit, agit Chaeream, Cic. Rosc. Com. 7 : gestum agere in scaenā, id. de Or. 2, 57 : dicitur canticum egisse aliquanto magis vigente motu, Liv. 7, 2 al. — Transf. to other relations, *to represent* or *personate one*, *to act the part of*, *to act as*, *behave like* : has partes lenitatis semper egi, Cic. Mur. 3: egi illos omnes adulescentes, quos ille actitat, id. Fam. 2, 9 : amicum imperatoris, Tac. H. 1, 30 : exulem, id. A. 1, 4 : socium magis imperii quam ministrum, id. H. 2, 83 : senatorem, Tac. A. 16, 28.—So of things poetically: utrinque prora frontem agit, **serves as a bow**, Tac. G. 44.— `I.A.11` Se agere = se gerere, *to carry one's self*, *to behave*, *deport one's self* : tantā mobilitate sese Numidae agunt, Sall. J. 56, 5 : quanto ferocius ante se egerint, Tac. H. 3, 2 Halm: qui se pro equitibus Romanis agerent, Suet. Claud. 25 : non principem se, sed ministrum egit, id. ib. 29 : neglegenter se et avare agere, Eutr. 6, 9 : prudenter se agebat, Vulg. 1 Reg. 18, 5 : sapienter se agebat, ib. 4 Reg. 18, 7. —Also *absol.* : seditiose, Tac. Agr. 7 : facile justeque, id. ib. 9 : superbe, id. H. 2, 27 : ex aequo, id. ib. 4, 64 : anxius et intentus agebat, id. Agr. 5.— `I.A.12` *Imper.* : age, agite, Ter., Tib., Lucr., Hor., Ov., never using *agite*, and Catull. never *age*, with which compare the Gr. ἄγε, ἄγετε (also accompanied by the particles *dum*, *eia*, *en*, *ergo*, *igitur*, *jam*, *modo*, *nuncjam*, *porro*, *quare*, *quin*, *sane*, *vero*, *verum*, and by *sis*); as an exclamation. `I.1.1.a` In encouragement, exhortation, *come! come on!* (old Engl. *go to!*) *up! on! quick!* (cf. I. B. *fin.*). ( α In the sing. : age, adsta, mane, audi, Enn. ap. Delr. Synt. 1, 99: age i tu secundum, **come**, **follow me!** Plaut. Am. 2, 1, 1 : age, perge, quaeso, id. Cist. 2, 3, 12 : age, da veniam filio, Ter. Ad. 5, 8, 14 : age, age, nunc experiamur, id. ib. 5, 4, 23 : age sis tu... delude, Plaut. As. 3, 3, 89; id. Ep. 3, 4, 39; Cic. Tusc. 2, 18; id. Rosc. Am. 16: quanto ferocius ante se egerint, agedum eam solve cistulam, Plaut. Am. 2, 2, 151; id. Capt. 3, 4, 39: Agedum vicissim dic, Ter. Heaut. 2, 3, 69; id. Eun. 4, 4, 27: agedum humanis concede, Lucr. 3, 962 : age modo hodie sero, Ter. Heaut. 2, 3, 103 : age nuncjam, id. And. 5, 2, 25 : En age, quid cessas, Tib. 2, 2, 10 : Quare age, Verg. A. 7, 429 : Verum age, id. ib. 12, 832 : Quin age, id. G. 4, 329 : en, age, Rumpe moras, id. ib. 3, 43 : eia age, id. A. 4, 569.— In the plur. : agite, pugni, **up**, **fists**, **and at 'em!** Plaut. Am. 1, 1, 146 : agite bibite, id. Curc. 1, 1, 88; id. Stich. 1, 3, 68: agite in modum dicite, Cat. 61, 38 : Quare agite... conjungite, id. 64, 372; Verg. A. 1, 627: vos agite... volvite, Val. Fl. 3, 311 : agite nunc, divites, plorate, Vulg. Jac. 5, 1 : agitedum, Liv. 3, 62.—Also age in the sing., with a *verb* in the plur. (cf. ἄγε τάμνετε, Hom. Od. 3, 332; ἄγε δὴ τραπείομεν, id. Il. 3, 441): age igitur, intro abite, Plaut. Mil. 3, 3, 54 : En agedum convertite, Prop. 1, 1, 21 : mittite, agedum, legatos, Liv. 38, 47 : Ite age, Stat. Th. 10, 33 : Huc age adeste, Sil. 11, 169.— `I.1.1.b` In transitions in discourse, *well then! well now! well!* (esp. in Cic. Or. very freq.). So in Plaut. for resuming discourse that has been interrupted: age, tu interea huic somnium narra, Curc. 2, 2, 5: nunc age, res quoniam docui non posse creari, etc., *well now*, *since I have taught*, etc., Lucr. 1, 266: nunc age, quod superest, cognosce et clarius audi, id. 1, 920; so id. 1, 952; 2, 62; 333; 730; 3, 418; 4, 109 al.: age porro, tu, qui existimari te voluisti interpretem foederum, cur, etc., Cic. Verr. 2, 5, 22; so id. Rosc. Am. 16; id. Part. 12; id. Att. 8, 3.—And age (as in a.) with a *verb* in the plur. : age vero, ceteris in rebus qualis sit temperantia considerate, Cic. Imp. Pomp. 14; so id. Sull. 26; id. Mil. 21; id. Rosc. Am. 37.— `I.1.1.c` As a sign of assent, *well! very well! good! right!* Age, age, mansero, Plaut. As. 2, 2, 61: age, age, jam ducat; dabo, Ter. Phorm. 4, 3, 57 : Age, veniam, id. And. 4, 2, 30 : age, sit ita factum, Cic. Mil. 19 : age sane, Plaut. Ps. 5, 2, 27; Cic. Fin. 2, 35, 119.!*? Position.—Age, used with another verb in the imperative, regularly stands before it, but in poetry, for the sake of the metre, it, `I` Sometimes follows such verb; as, `I.1.1.a` In dactylic metre: Cede agedum, Prop. 5, 9, 54 : Dic age, Verg. A. 6, 343; Hor. S. 2, 7, 92; Ov. F. 1, 149: Esto age, Pers. 2, 42 : Fare age, Verg. A. 3, 362 : Finge age, Ov. H. 7, 65 : Redde age, Hor. S. 2, 8, 80 : Surge age, Verg. A. 3, 169; 8, 59; 10, 241; Ov. H. 14, 73: Vade age, Verg. A. 3, 462; 4, 422; so, agite: Ite agite, Prop. 4, 3, 7.— `I.1.1.b` In other metres (very rarely): appropera age, Plaut. Cas. 2, 2, 38 : dic age, Hor. C. 1, 32, 3; 2, 11, 22; 3, 4, 1.—So also in prose (very rarely): Mittite agedum, Liv. 38, 47 : procedat agedum ad pugnam, id. 7, 9.— `II` It is often separated from such verb: age me huc adspice, Plaut. Am. 2, 2, 118; id. Capt. 5, 2, 1: Age... instiga, Ter. And. 4, 2, 10; 5, 6, 11: Quare agite... conjungite, Cat. 64, 372 : Huc age... veni, Tib. 2, 5, 2 : Ergo age cervici imponere nostrae, Verg. A. 2, 707 : en age segnis Rumpe moras, id. G. 3, 42 : age te procellae Crede, Hor. C. 3, 27, 62 : Age jam... condisce, id. ib. 4, 11, 31; id. S. 2, 7, 4.—Hence, `I.A.1` ăgens, entis, P. a. `I.A` Adj. `I.A.1` *Efficient*, *effective*, *powerful* (only in the rhet. lang. of Cic.): utendum est imaginibus agentibus, acribus, insignitis, Cic. de Or. 2, 87, 358 : acre orator, incensus et agens, id. Brut. 92, 317.— *Comp.* and *sup.* not used.!*? `I.A.2` Agentia verba, in the grammarians, for *verba activa*, Gell. 18, 12.— `I.B` *Subst.* : ăgentes, ium. `I.1.1.a` Under the emperors, *a kind of secret police* (also called *frumentarii* and *curiosi*), Aur. Vict. Caes. 39 *fin.*; Dig. 1, 12; 1, 20; 21; 22; 23, etc.; Amm. 15, 3; 14, 11 al.— `I.1.1.b` For agrimensores, *land-surveyors*, Hyg. Lim. p. 179.— `I.A.2` actus, a, um, P. a. Lit., *that has been transacted* in the Senate, in the forum, before the courts of justice, etc.; hence, `I.A` actum, i, n., a public *transaction* in the Senate, before the people, or before a single magistrate: actum ejus, qui in re publicā cum imperio versatus sit, Cic. Phil. 1, 7 : acta Caesaris servanda censeo, id. ib. 1, 7 : acta tui praeclari tribunatūs, id. Dom. 31.— `I.B` acta publĭca, or *absol.* : acta, ōrum, n., *the register of public acts*, *records*, *journal.* Julius Cæsar, in his consulship, ordered that the doings of the Senate (diurna acta) should be made public, Suet. Caes. 20; cf. Ernest. Exc. 1; but Augustus again prohibited it, Suet. Aug. 36. Still the acts of the Senate were written down, and, under the succeeding emperors. certain senators were appointed to this office (actis vel commentariis Senatūs conficiendis), Tac. A. 5, 4. They had also public registers of the transactions of the assemblies of the people, and of the different courts of justice; also of births and deaths, marriages, divorces, etc., which were preserved as sources of future history.—Hence, diurna urbis acta, **the city journal**, Tac. A. 13, 31 : acta populi, Suet. Caes. 20 : acta publica, Tac. A. 12, 24; Suet. Tib. 8; Plin. Ep. 7, 33: urbana, id. ib. 9, 15; which were all comprehended under the gen. name acta. `I.A.1` *With the time added* : acta eorum temporum, Plin. 7, 13, 11, § 60 : illius temporis, Ascon. Mil. 44, 16 : ejus anni, Plin. 2, 56, 57, § 147.— `I.A.2` *Absol.*, Cic. Fam. 12, 8; 22, 1; 28, 3; Sen. Ben. 2, 10; 3, 16; Suet. Calig. 8; Quint. 9, 3; Juv. 2, 136: Quis dabit historico, quantum daret acta legenti, i. e. *to the* actuarius, q. v., id. 7, 104; cf. Bähr's Röm. Lit. Gesch. 303.— `I.C` acta triumphōrum, *the public record of triumphs*, fuller than the *Fasti triumphales*, Plin. 37, 2, 6, § 12.— `I.D` acta fŏri (v. Inscr. Grut. 445, 10), *the records*, `I.1.1.a` *Of strictly historical transactions*, Amm. 22, 3, 4; Dig. 4, 6, 33, § 1.— `I.1.1.b` *Of matters of private right*, *as wills*, *gifts*, *bonds* (acta ad jus privatorum pertinentia, Dig. 49, 14, 45, § 4), Fragm. Vat. §§ 249, 266, 268, 317.— `I.E` acta mi-litarĭa, *the daily records of the movements of a legion*, Veg. R. R. 2, 19. 1607#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1606#Agoce#Agoce, es, f., `I` *a town in Æthiopia*, *on the borders of Egypt*, Plin. 6, 29, 35, § 179. 1608#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1607#agogae#ăgōgae, ārum, f., = ἀγωγαί (or - οί) a conduit or aqueduct), in mines, `I` *channels* or *passages for drawing off water*, Plin. 33, 4, 21, § 76, v. Sillig ad h. l. 1609#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1608#agolum#ăgŏlum, i, n. from ago, as cingulum from cingo, `I` *a shepherd's staff* or *crook* : pastorale baculum, quo pecudes *aguntur*, Paul. ex Fest. p. 29 Müll. 1610#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1609#agon#ăgōn, ōnis, m., = ἀγών, `I` *gen.* ῶνος *a contest* or *combat in the public games* : gymnicus, Plin. Ep. 4, 22 : non esse restituendum Viennensibus agona, id. ib. 4, 22 *fin.* : musicus, Suet. Ner. 22; so id. ib. 23.—Hence, prov.: nunc demum agon est = νῦν γάρ ἐστιν ἀγών, *now we must act*, *now is the time for action*, Suet. Ner. 45. 1611#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1610#Agonalia#Ăgōnālĭa, ĭum or ōrum (like Saturnalia, Parentalia, etc.), n., `I` *a festival in honor of Janus*, *celebrated in Rome on the* 9 *th of Jan.* (V. Id. Jan.) *and* 21 *st of May* (XII. Kal. Jun.).—Different derivations of the word were given by the ancients, concerning which see Ov. F. 1, 319-332. Ovid, in l. c., derives it from agonia, q. v. For other etym., v. the foll. art., and under agonium. 1612#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1611#Agonalis#Ăgōnālis, e, adj., `I` *pertaining to the Agonalia* (cf. preced. art.): dies Agonales, per quos rex in regiā arietem immolat; dicti ab Agone (the leader, the chief), eo quod interrogatur a principe civitatis et princeps gregis immolatur, Varr. L. L. 6, § 12 Müll.: Janus Agonali luce piandus erit, Ov. F. 1, 318. 1613#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1612#Agonensis#Ăgōnensis, e, adj. `I` Porta Agonensis, *one of the gates of Rome*, also called Collina and Quirinalis, Paul. ex Fest. s. v. Agonium, p. 10 Müll.; cf. Smith's Dict. Antiq. — `II` Salii Agonenses, *the priests who officiated upon the* Quirinalis (also called Agonus; v. Agonium), Varr. L. L. 6, § 14 Müll. 1614#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1613#agonia#ăgōnĭa, ae, f. `I` *A victim*, v. agonium.— `II` = Agonalia, Ov. F. 5, 721; cf. agonium. 1615#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1614#agonista#ăgōnistă, ae, m., = ἀγωνιστής, `I` *a combatant for a prize*, Aug. Serm. 343 *fin.* † † ăgōnistarcha, ae, m., = ἀγωνιστάρχης, *the superintendent of public games*, Inscr. Grut. 38, 5. 1616#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1615#agonium#ăgōnĭum, ii, n. : dies appellabatur, quo rex (sacrificulus) hostiam immolabat. Hostiam enim antiqui agoniam vocabant. Agonium etiam putabant deum dici praesidentem rebus agendis; Agonalia ejus festivitatem, sive quia agones dicebant montes. Agonia sacrificia, quae fiebant in monte. Hinc Romae mons Quirinalis Agonus et Collina Agonensis, Paul. ex Fest. p. 10 Müll.; and immediately foll., id. ib: Agonium id est, ludum, ob hoc dictum, quia locus, in quo ludi initio facti sunt, fuerit sine angulo; cujus festa Agonalia dicebantur; Agonium Martiale, Masurius ap. Macr. S. 1, 4. 1617#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1616#agonotheta#ăgōnŏthĕtă and ăgōnŏthĕtēs, ae, m., = ἀγωνοθέτης, `I` *the superintendent of public games*, Spart. Hadr. 13; Tert. Mart. 3 al. 1618#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1617#Agonus#Ăgōnus, v. agonium. 1619#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1618#agoranomus#ăgŏrānŏmus, i, m., = ἀγορανόμος (clerk of the market), `I` *a Grecian magistrate*, *who had the inspection of provisions*, *and their purchase and sale;* the Aedilis plebis of the Romans, Plaut. Capt. 4, 2, 43; so id. Curc. 2, 3, 6. 1620#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1619#Agragantinus#Agrăgantīnus, a, um, adj., i.q. Acragantinus and Agrigentinus, v. Acragas. 1621#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1620#Agragas#Agragas, antis, i. q. Acragas, q. v., and Agrigentum. 1622#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1621#agralis#agrālis, e, adj., = agrarius: vocabula, Front. de Colon. `I` *fin.* 1623#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1622#agrammatos#agrammătos, i, m., = ἀγράμματος, `I` *illiterate* : non debet esse architectus grammaticus, sed non agrammatos, Vitr. 1, 1, 13. 1624#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1623#agrarius#ā^grārĭus, a, um, adj. ager, `I` *of* or *pertaining to land;* hence, `I` *Adj.* : cum operario agrario, Vulg. Eccli. 37, 13.—But in class. Lat. a legal term: Agrariae leges, *agrarian laws*, *relating to the division of public lands among the poorer citizens*, first proposed about 268 A. U. C., Liv. 2, 41; 4. 36; 48; 6, 11; Tac. A. 4, 32 al.; v. Smith's Dict. Antiq., and cf. Nieb. Rom. Hist. 2, 188; 197; 482; 490 al.; with particular appellations from their authors, Flaminii, Sempronia, Thoria, Rulli, Flavii, Philippi, Plotia, Caesaris Julia, etc.—Hence, agrariam rem tentare, **to urge a division of public lands**, Cic. Off. 2, 22, 78 : Triumvir agrarius, **superintendent of the division of public lands**, Liv. 27, 21 : agrariae stationes, in milit. lang., **outposts**, Amm. 14, 3; Veg. Mil. 1, 3.—In the Pandects: agraria via, **a way through the fields**, **private way**, Dig. 43, 8, 2.— `II` *Subst.* : ā^grārĭi, ōrum, m., *those who urged the agrarian laws*, *and sought the possession of public land*, *the partisans of the agrarian laws* : Gracchus, qui agrarios concitare conatus est, Cic. Cat. 4, 2; id. Phil. 7, 6; Liv. 3, 1. 1625#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1624#agraticum#agrātĭcum, i, n. ager, `I` *a revenue from land*, *a land-tax*, Cod. Th. 7, 20, 11. 1626#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1625#agrestis#ā^grestis, e, adj. id.. `I` Lit., *pertaining to land*, *fields*, or *the country*, *country*, *rural*, *rustic*, *wild*, ἄγριος : Musa, Lucr. 5, 1397 : te in Arpinati videbimus et hospitio agresti accipiemus, Cic. Att. 2, 16 *fin.* : vestitus, Nep. Pel. 2, 5 : falx, Tib. 2, 5, 28 al. : poma, Verg. A. 7, 111 : cum lactucis agrestibus, Vulg. Exod. 12, 8 : ligna non sunt pomifera, sed agrestia, ib. Deut. 20, 20 : herbas agrestes, ib. 4 Reg. 4, 39.— *Subst.* : ā^gre-stis, is ( *gen. plur.* agrestūm, Ov. M. 14, 635), *a countryman*, *rustic*, *farmer*, *peasant*, Lucr. 5, 1382: non est haec oratio habenda aut cum imperitā multitudine aut in aliquo conventu agrestium, Cic. Mur. 29 : collectos armat agrestes, Verg. A. 9, 11 : Fictilia antiquus primum sibi fecit agrestis Pocula, Tib. 1, 1, 39 : facinus admissum a quodam agresti, Tac. A. 4, 45 : inopes agrestes, id. H. 2, 13; 4, 50.— `II` Transf., and in mal. part. `I.A` *Rustic*, in opp. to the refined citizen ( *urbanus*, as ἄγριος is opp. to ἀστεῖος), *boorish*, *clownish*, *rude*, *uncultivated*, *coarse*, *wild*, *savage*, *barbarous*, of persons and things: sunt quidam vultu motuque corporis vasti atque agrestes, Cic. de Or. 1, 25, 115 : O rem dignam, in quā non modo docti, verum etiam agrestes erubescant, id. Leg. 1, 14, 41 : aborigines, genus hominum agreste, Sall. C. 6, 1 : Ego ille agrestis, saevos, tristis, parcus, truculentus, tenax Duxi uxorem, Ter. Ad. 5, 4, 12 : quis nostrūm tam animo agresti ac duro fuit, ut, etc., Cic. Arch. 8 : dominus agrestis et furiosus, id. Sen. 14 : exculto animo nihil agreste, nihil inhumanum est, id. Att. 13, 45; so Ov. M. 11, 767: rustica vox et agrestis, Cic. de Or. 2, 11; 2, 3. —Hence, agrestiores Musae, *ruder*, of the language of the bar, in opp. to more refined and polished eloquence, Cic. Or. 3, 11.— `I.B` *Wild*, *brutish* : vultus, Ov. M. 9, 96 : agrestem detraxit ab ore figuram Juppiter (of Io), Prop. 3, 31, 13.— *Comp.*, v. above.— * *Sup.* agrestissimus, Cassiod. Ep. 7, 4.— * *Adv. comp. neutr.* agrestius, Spart. Hadr. 3. 1627#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1626#agricola1#agrĭcŏla, ae, m. (Lucr. has `I` *gen. plur.* agricolūm in 4, 586, but reg. form in 2, 1161; 6, 1260) [ager-colo], *a cultivator of land*, in the widest sense, *a husbandman*, *agriculturist* (including even *the vine-dresser*, *gardener;* also *one who takes pleasure in agriculture*, etc.); or in a more limited sense, *a farmer*, *ploughman*, *countryman*, *boor*, *peasant*. `I` Prop.: bonum agricolam laudabant, Cato, R. R. 1, 2 : agricolae assidui, Cic. Rosc. Am. 16 : (Deiotarus) optimus paterfamilias et diligentissimus agricola et pecuarius, **devoted to agriculture and cattlebreeding**, id. Deiot. 9 : sed venio ad agricolas, **the farmers**, id. Sen. 16 : agricolam laudat juris peritus, Hor. S. 1, 1, 9 : invisum agricolis sidus, id. ib. 1, 7, 26 : sollers, Nep. Cat. 3 : peritissimus, Col. R. R. 1, 11, 1 : fortunati, Verg. G. 2, 468 : indomiti, id. A. 7, 521 : parvo beati, Hor. Ep. 1, 2, 139 : negotiosi, Col. R. R. 9, 2, 5 : severi, Lucr. 5, 1356 : miseri, Verg. A. 12, 292; Vulg. Gen. 4, 2; ib. Jacob. 5, 7.—Of the *vine-dresser*, *keeper of a vineyard* : locavit eam (vineam) agricolis, Vulg. Matt. 21, 33; ib. Joan. 15, 1.— Hence, `II` Meton., of the gods, *patrons*, *tutelary deities of agriculture*, as *Ceres*, *Bacchus*, *Faunus*, etc.: agricolarum duces di, Varr. R. R. 1, 1, 4 : Redditur agricolis gratia caelitibus, Tib. 2, 1, 36. 1628#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1627#Agricola2#Agrĭcŏla, ae, m., `I` *a Roman proper name* : Cn. Julius, *a celebrated Roman commander*, *father-in-law of Tacitus*, *who wrote his life*, v. Tac. Agr. 1629#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1628#agricolaris#agrĭcŏlāris, e, adj. 1. agricola, `I` *relating to farmers* : opus, Pall. Insit. 3. 1630#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1629#agricolatio#agrĭcŏlātĭo, ōnis, f. agricolor, = agri cultura, `I` *agriculture*, *husbandry*, Col. 1, 1, 1; 1, 1, 12 al. 1631#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1630#agricolor#agrĭcŏlor, āri, v. dep. 1. agricola, `I` *to cultivate land*, *to pursue agriculture*, Capitol. Alb. 11 *fin.* 1632#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1631#agricultio#agrĭcultĭo, ōnis, f., better separately, agri cultĭo, `I` *husbandry* (only twice in Cic.): si agri cultionem sustuleris, Verr. 2, 3, 97: qui se agri cultione oblectabant, id. Sen. 16. 1633#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1632#agricultor#agrĭcultor, ōris, m., better separately, agri cultor, `I` *an agriculturist*, *farmer*, *husbandman* (in class. per. very rare): servos agri cultores rem publicam abduxisse, Liv. 26, 35; so Dig. 22, 3, 25, § 1. 1634#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1633#agricultura#agrĭcultūra, ae, f., better separately, agri cultūra, `I` *agriculture.* `I` Lit. : insitiones, quibus nihil invenit agri culturā sollertius, Cic. Sen. 15; id. Off. 1, 42: agri culturae studere, Caes. B. G. 6, 22 : homo agri culturae deditus, Vulg. 2 Par. 26, 10.— `II` Trop. (eccl. Lat.): Dei agri cultura estis, **God's husbandry**, Vulg. 1 Cor. 3, 9. 1635#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1634#Agrigentum#Agrĭgentum, i, n., `I` *one of the largest and richest cities on the south coast of Sicily*, *near Cape Pachynum*, acc. to the Greek ( Ἀκράγας) sometimes called Acragas or Agragas, now *Girgenti.* —Here was the temple of Juno Lucina, so renowned in antiquity, whose ruins are still to be seen: oppidum Acragas, quod Agrigentum nostri dixere, Plin. 3, 8, 14, § 89 : alia judicia Lilybaei, alia Agrigenti restituta sunt, Cic. Verr. 2, 2, 26.—Hence, Agrĭgentīnus, a, um, adj., *of* or *from Agrigentum* : sal, Plin. 31, 7, 41, § 85.— *Subst.* : Agrĭgentīni, ōrum, m., *the inhabitants of Agrigentum*, Cic. Verr. 2, 2, 50. 1636#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1635#agrimensor#agrī-mensor, ōris, m. ager, `I` *a landsurveyor*, Amm. 19, 11; Cassiod. Var. 3, 52. 1637#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1636#agrimonia#agrĭmōnĭa, ae, a false read. for argemonia, Plin. 25, 9, 56, § 102 Jan.) 1638#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1637#agriophyllon#agrĭŏphyllon, i, n., = ἀγριόφυλλον, `I` *an herb*, *otherwise called* peucedanum (or -us) = πευκέδανον (or - ος), *hog's-fennel*, *sulphurwort*, App. Herb. 95. 1639#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1638#agripeta#agrĭpĕta, ae, m. ager-peto, `I` *one who strives for the possession of land*, either honorably or dishonorably (only in Cic.), N. D. 1, 26; id. Att. 15, 29; 16, 1. 1640#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1639#Agrippa#Agrippa, ae, m., `I` *a Roman family name.* `I` Menenius Agrippa, who related to the people upon Mons Sacer the fable of the Belly and the Limbs, Liv. 2, 32.— `II` Vipsanius Agrippa, *son-in-law of Augustus*, *husband of Julia*, *and father of Agrippina*, Tac. A. 4, 40; v. Frandsen, Life of M. Vipsanius Agrippa, Alton. 1836.— `III` *The name of a king in Judœa*, Tac. A. 12, 23. 1641#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1640#Agrippina#Agrippīna, ae, f., `I` *the name of several Roman women.* `I` The wife of the emperor Tiberius, granddaughter of Atticus, Suet. Tib. 7.— `II` A daughter of Vipsanius Agrippa and Julia, granddaughter of Augustus, wife of Germanicus, and mother of the emperor Caligula, Tac. A. 2, 54.— `III` Daughter of the preced. and Germanicus, wife of Cn. Domitius Aënobarbus, and mother of the emperor Nero, Tac. A. 4, 75. From her a colony planted on the Rhine received the name Colonia Agrippina, Tac. A. 12, 27, or Agrippinensis, id. H. 1, 57; 4, 55 (now *Cologne*); and *its inhabitants* were called Agrippinenses, id. G. 28. 1642#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1641#agrius1#agrĭus, a, um, adj., = ἄγριος, `I` *wild* : (nitrum) sordidum terrā, a quā appellant agrium, Plin. 31, 10, 46, § 106. 1643#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1642#Agrius2#Agrĭus ( -os), i, m., `I` *son of Parthaon*, *and father of Thersites*, Ov. H. 9, 153. 1644#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1643#agrostis#agrōstis, is, f., = ἄγρωστις, `I` *couchgrass*, *quitch-grass*, App. Herb. 77. 1645#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1644#agrosus#agrōsus, a, um, adj. ager, `I` *rich in land*, Varr. L. L. 5, § 13 Müll. 1646#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1645#agrypnia#agrypnĭa, ae, f., = ἀγρυπνία, `I` *sleeplessness;* in pure Lat., insomnium or vigilia, Mart. Cap. 2, p. 27. 1647#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1646#Agyieus#Ăgyīeus, = Ἀγυιεύς (trisyl.), ĕï or eos, `I` *an epithet of Apollo*, *as guardian deity of the streets* ( ἀγυιαί), since his statues stood in them: levis Agyieu, Hor. C. 4, 6, 27. 1648#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1647#Agylla#Ăgylla, ae, f., `I` *a town in Etruria*, called later Caere, now *Cervetri*, Verg. A. 8, 479; Plin. 3, 5, 8, § 51.—Hence, Ăgyllīni, *inhabitants of Agylla*, Verg. A. 12, 281. 1649#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1648#Agyrium#Ăgȳrĭum, i, n., `I` *a very old town in Sicily*, *not far from Enna*, *the birthplace of Diodorus Siculus*, now *S. Filippo d'Argiro*, Cic. Verr. 2, 3, 28.—Hence, Ăgŭrĭnen-ses, ium, Cic. Verr. 2, 3, 28; or Ăgŭrī-ni, orum, *inhabitants of Agyrium*, Plin. 3, 8, 14, § 91. 1650#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1649#ah#āh or ā (v. Neue, Formenl. II. 812), interj. [acc. to Prisc. 570 P. contract. from aha], `I` *ah! alas! ha! ah me!* an exclamation. `I` Of pain or grief, Gr. αἴ, αἴ : ah, nescis quam doleam, Ter. Heaut. 5, 1, 61; Verg. E. 1, 15. — `II` Of entreaty to avert an evil: ah! noli, **do not**, **I pray!** Plaut. Am. 1, 3, 22. — `III` Of indignation or reproach: ah stulte, Ter. Ad. 4, 7, 6 : ah, rogitas? id. And. 5, 1, 9; 3, 1, 11.— `IV` Of admonition: ah, ne me obsecra, Ter. And. 3, 3, 11 : ah desine, id. ib. 5, 6, 8.— `V` Of consolation: quid? ah volet, certo scio, Ter. Eun. 5, 2, 50.— `VI` Of raillery or joy, Plaut. Curc. 1, 2, 39. 1651#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1650#aha#ăhă, interj. acc. to Prisc. 570 P., primitive of the preced., but more rare, `I` *aha! ah! haha!* an exclamation. `I` Of reproof or denial: aha, tace, Plaut. Truc. 4, 4, 36; id. Rud. 2, 4, 6: aha, minime, id. Bacch. 1, 1, 54.— `II` Of laughter, Plaut. Bacch. 4, 7, 11. 1652#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1651#Ahala#Ăhāla, ae, m., `I` *a Roman family name*, e. g. C. Servilius Ahala, who slew the turbulent Maelius, Cic. Cat. 1, 1, 3; id. Sen. 16, 56. 1653#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1652#Aharna#Aharna, ae, f., `I` *a town in Etruria*, Liv. 10, 25. 1654#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1653#ahenator#ăhēnātor, v. aëneator. 1655#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1654#aheneus#ăhēnĕus, ahenipes, etc., v. aën-. 1656#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1655#ai1#ai, in old Lat., corresponding to ae: AIDILIS, CAISAR, AITERNOS, for Aedilis, Caesar, aeternus; also, still later, sometimes in the poets in the termination of the genitive of the first decl.; but, as in Enn. and Lucr., `I` *per diaeresin* always dissyl. with long penult: furit intus aquāï, Verg. A. 7, 464 : aurāï simplicis ignem, id. ib. 6, 747 : terrāï frugiferāï, Mart. 11, 91, 5; cf. Quint. 1, 7, 18; Spauld. Prisc. 728; Prob. 1438; Vel. Long. 2222; Mart. Vict. 2460 P.—In prim. syllables, as in voc. Gaĭ, *ăi* could not be changed to *ae* if *i* was an ending; but *i* was changed to *i* cons., when the word received accession, e. g. *Gaius.* —When a conson. followed *ai*, as in CNAIVOS for ΓΝΑΙ?ΟΣ (v. the Epitaphs of the Scipios, in the Append.), *ae* was written at a later per., as Gnaeus; hence from Γράϊος both Graecus and Graius; from Αἴακος, Aeacus, and Aiax, for Αἴας, were formed; just as Achaeus or Achivus with Achaĭus or Achaĭcus was used. `I..2` * ai = αἴ, interj., denoting grief, *ah! alas!* Ov. M. 10, 215. 1657#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1656#ai2#ai, `I` *imper.*, from aio. 1658#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1657#aiens#aiens, v. aio `I` *fin.* 1659#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1658#aientia#aientĭa, ae, f. aio, `I` *an affirmation* (opp. negatio), Mart. Cap. 4, p. 75 Vulc. 1660#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1659#aio#āio, `I` *verb. defect.* The forms in use are: *pres. indic.* āio, ăis, ait—aiunt; *subj.* aias, aiat—aiant; *imperf. indic.* throughout, aiebam, aiebas, etc.; *imper.* ai, rare; *part. pres.* aiens, rare; once in App. M. 6, p. 178 Elm.; and once as P. a. in Cic. Top. 11, 49, v. below. Cic. wrote the *pres.* aiio, acc. to Quint. 1, 4, 11.—From ais with the *interrog. part.* ne, ain is used in colloquial language. For *imperf.* also aibas, Plaut. Trin. 2, 4, 28; Ter. Ad. 4, 2, 22: aibat, Plaut. Trin. 4, 2, 33; 5, 2, 16: aibant, id. ib. 1, 2, 175; 4, 2, 102; Ter. And. 3, 3, 3; ai is dissyl., but in the *imper.* also monosyl., Plaut. Truc. 5, 49; cf. Bentl. ad Ter. Ad. 4, 6, 5. Acc. to Prisc. 818 P., the *pres.* ait seems to take the place of a perf., but acc. to Val. Prob. 1482 P., there was a real *perf.* ai, aisti, ait; as aisti, Aug. Ep. 54 and 174: aierunt, Tert. Fuga in Persec. 6; the *pres. inf.* aiere is found in Aug. Trin. 9, 10 [cf. ἠμί = I say; Sanscr. *perf.* 3d sing. āha = he spake; ad *ag* ium, ad *ag* io; negare for ne *ig* are; Umbr. *ai* tu = dicito; Engl. aye = yea, yes, and Germ. ja], *to say yes*, *to assent* (opp. *nego*, to say no; with the ending *-tumo*, aiutumo; contract. autumo; opp. negumo; v. autumo). `I` In gen.: vel ai vel nega, Naev. ap. Prisc. 473 P.: veltu mihi aias vel neges, Plaut. Rud. 2, 4, 14 : negat quis? nego. Ait? aio, Ter. Eun. 2, 2, 21 : Diogenes ait, Antipater negat, Cic. Off. 3, 23 : quasi ego id curem, quid ille aiat aut neget, id. Fin. 2, 22; so id. Rab. Post. 12, 34.— `II` Esp. `I.A` *To say*, *affirm*, or *assert something* (while *dicere* signifies to speak in order to inform, and *affirmare*, to speak in affirmation, Doed. Syn. 4, 6 sq.—Therefore different from *inquam*, I say, I reply, since aio is commonly used in indirect, and inquam in direct discourse; cf. Doed. as cited above; Herz. ad Sall. C. 48, 3; and Ramsh. Gr. 800). `I...a` In indirect discourse: insanam autem illam (sc. esse) aiunt, quia, etc., Pac. ap. Cic. Her. 2, 23, 36; Plaut. Capt. 1, 1, 3: *Ch.* Hodie uxorem ducis? *Pa.* Aiunt, *they say so*, id. ib. 2, 1, 21: ait hac laetitiā Deiotarum elatum vino se obruisse, Cic. Deiot. 9 : debere eum aiebat, etc., Cic. Verr. 2, 1, 18 : Tarquinium a Cicerone immissum aiebant, Sall. C. 48, 8 : Vos sapere et solos aio bene vivere, Hor. Ep. 1, 15, 45; id. S. 1, 2, 121; id. Ep. 1, 1, 88; 1, 7, 22.— `I...b` In direct discourse: Ennio delector, ait quispiam, quod non discedit a communi more verborum; Pacuvio, inquit alius, Cic. Or. 11, 36 : Vos o, quibus integer aevi Sanguis, ait, solidaeque, etc., Verg. A. 2, 639; 6, 630; 7, 121; 12, 156: O fortunati mercatores! gravis annis Miles ait, Hor. S. 1, 1, 4; id. Ep. 1, 15, 40; 1, 16, 47; id. S. 2, 7, 72; 1, 3, 22.— `I...c` With *acc.* : Causa optumast, Nisi quid pater ait aliud, Ter. And. 5, 4, 47 : Admirans ait haec, Cat. 5, 3, 4; 63, 84: Haec ait, Verg. A. 1, 297; v. B.— `I.B` Simply *to speak*, and esp. in the form of transition, sic ait, *thus he speaks* or *says* (cf. the Hom. ὣς φάτο): Sic ait, et dicto citius tumida aequora placat, Verg. A. 1, 142; 5, 365; 9, 749.— Also of what follows: Sic ait in molli fixa toro cubitum: “Tandem, ” etc., Prop. 1, 3, 34.— `I.C` Ut ait quispiam (regularly in this order in Cic.), in quoting an unusual expression, *as one says* : ut ait Statius noster in Synephebis, Cic. Sen. 7 : ut ait Homerus, id. ib. 10 : ut ait Theophrastus, id. Tusc. 1, 19, 45 : ut ait Thucydides, Nep. Them. 2 : ut ait Cicero, Quint. 7, 1, 51; 8, 6, 73; 9, 4, 40; 9, 56, 60: ut Cicero ait, id. 10, 7, 14; 12, 3, 11: ut Demosthenes ait, id. 11, 1, 22 : ut rumor ait, Prop. 5, 4, 47 : uti mos vester ait, Hor S. 2, 7, 79.—So without *def. subject* : ut ait in Synephebis, Cic. Tusc. 1, 14, 31.— `I.D` Aiunt, ut aiunt, quemadmodum or quod aiunt, in quoting a proverbial or technical phrase, *as they say*, *as is said*, *as the saying is* (Gr. τὸ λεγόμενον, ὡς φασί; Fr. on dit; Germ. man sagt), either placed after it or interposed: eum rem fidemque perdere aiunt, Plaut. Curc. 4, 2, 18 : ut quimus, aiunt; quando, ut volumus, non licet, Ter. And. 4, 5, 10 : docebo sus, ut aiunt, oratorem eum, Cic. de Or. 2, 57 : Iste claudus, quemadmodum aiunt, pilam, id. Pis. 28 B. and K. —Also in telling an anecdote: conspexit, ut aiunt, Adrasum quendam vacuā tonsoris in umbrā, Hor. Ep. 1, 7, 49; 1, 17, 18.— `I.E` In judic. lang.: ait lex, ait praetor, etc., *the law*, *the prœtor says*, i. e. *prescribes*, *commands* : ut ait lex Julia, Dig. 24, 3, 64 : Praetor ait, in eadem causā eum exhibere, etc., ib. 2, 9, 1 : Aiunt aediles, qui mancipia vendunt, etc., ib. 21, 1, 1 : Ait oratio, fas esse eum, etc., ib. 24, 1, 32 al. — `F` Ain? = aisne? also often strengthened: ain tu? ain tute? ain tandem? ain vero? in conversational lang., a form of interrogation which includes the idea of surprise or wonder, sometimes also of reproof or sorrow, *do you really mean so? indeed? really? is it possible?* often only an emphatic *what?* Plaut. Ep. 3, 4, 73: *Merc.* Servus esne an liber? *Sos.* Utcumque animo conlibitumst meo. *Merc.* Ain vero? *Sos.* Aio enim vero, id. ib. 3, 4, 188; id. Am. 1, 1, 128: *Phil.* Pater, inquam, aderit jam hic meus. *Call.* Ain tu, pater? id. Most. 2, 1, 36; id. Ep. 5, 2, 33; id. Aul. 2, 2, 9; id. Curc. 2, 3, 44; Ter. Hec. 3, 4, 1; id. Eun. 3, 5, 19 al: Ain tu? Scipio hic Metellus proavum suum nescit censorem non fuisse? Cic. Att. 6, 1; 4, 5 al.: ain tute, Plaut. Truc. 1, 2, 90 : ain tandem ita esse, ut dicis? id. Aul. 2, 4, 19; so id. As. 5, 2, 47; id. Trin. 4, 2, 145; Ter. And. 5, 3, 4: ain tandem? insanire tibi videris, quod, etc., Cic. Fam. 9, 21 Manut.; id. Att. 6, 2.—Also with a *plur. verb* (cf. age with *plur. verb*, s. v. ago, IV. a.): ain tandem? inquit, num castra vallata non habetis? Liv. 10, 25.— `G` Quid ais? (as in conversation).— `I...a` With the idea of surprise, astonishment, Τί λέγεις (cf. Quid dixisti? Ter. And. 3, 4, 14; id. Eun. 5, 6, 16, Τί εἶπας); *what do you say? what? Merc.* Quis herus est igitur tibi? *Sos.* Amphitruo, quicum nuptast Alcumena. *Merc.* Quid ais? Quid nomen tibist? Plaut. Am. 1, 1, 208; so Ter. And. 4, 1, 42; id. Heaut. 5, 1, 27.— `I...b` When one asks another for his meaning, opinion, or judgment, *what do you mean? what do you say* or *think? Th.* Ita me di ament, honestust. *Pa.* Quid tu ais, Gnatho? Num quid habes, quod contemnas? Quid tu autem, Thraso? Ter. Eun. 3, 2, 21: Hunc ais? *Do you mean this man?* (= dicis, q. v., II.) Pers. 4, 27.— `I...c` When one wishes to try or prove another, *what is your opinion? what do you say?* Sed quid ais? quid Amphitruoni [dono] a Telebois datumst? Plaut. Am. 1, 1, 262.—Hence, * āiens, entis, P. a., *affirming*, *affirmative* (usu. affirmativus): negantia contraria aientibus, Cic. Top. 11, 49. 1661#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1660#ain#ain = aisne, v. aio, II. F. 1662#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1661#aithales#ăīthăles, n., = ἀειθαλές (evergreen), `I` *a plant*, *also called* Aizoon, *houseleek*, App. Herb. 123. 1663#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1662#Aius Loquens#Āius Lŏquens or Āius Lŏcūtius, `I` *a deity among the Romans*, *who made the announcement to them*, *The Gauls are coming!* Varr. ap. Gell. 16, 17, 2: Aius iste Loquens, quando, etc., Cic. Div. 2, 32, 69; cf. id. ib. 2, 1, 45: templum in Novā Viā Aio Locutio fieri, Liv. 5, 50; cf. id. 5, 32; cf. Becker, Antiq. vol. 4, p. 35. 1664#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1663#aizoon#ăīzōŏn, i, n., = ἀείζωον (ever-living), `I` *an evergreen plant.* `I` Majus, *live-forever*, *houseleek* : Sempervivum tectorum, Linn.; Plin. 25, 13, 102, § 160.— `II` Minus or minusculum, *stone-crop* : Sedum album, Linn.; Plin. 25, 13, 102, § 160. 1665#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1664#Ajax#Ājax, ācis, m., = Αἴας, `I` *the name of two Greeks renowned for their bravery.* `I` Ajax Telamonius, *son of Telamon*, who contended with Ulysses for the possession of the arms of Achilles, and, when the former obtained them, became insane and killed himself. From his blood the hyacinth sprang up, Ov. M. 13, 395.— `II` Ajax Oileus, *son of Oileus*, king of the Locri, who violated Cassandra, Verg. A. 1, 41; Cic. de Or. 2, 66.— `III` *The title of an unfinished tragedy of the emperor Augustus*, Suet. Aug. 85. 1666#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1665#ajuga#ajūga : `I` abiga, Scrib. 167; cf. Rhod. Lex. 1667#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1666#ala#āla, ae, f. for axla, contr. from axilla, Cic. Or. 45, 153; cf. ἄγχος = ὦμος (Hesych.) = shoulder = O. H. Germ. Ahsala; Germ. Achsel. `I` Lit., *a wing*, as of a bird: galli plausu premunt alas, Enn. ap. Cic. Div. 2, 26; Verg. A. 3, 226 al.: *Me.* Vox mihi ad aurīs advolavit. *So.* Ne ego homo infelix fui, qui non alas intervelli, *that I did not pluck off its wings*, Plaut. Am. 1, 1, 170.— Poet., of the gods: Mors atris circumvolat alis, Hor. S. 2, 1, 58 : volucris Fati Tardavit alas, id. C. 2, 17, 25 : bibulae Cupidinis alae, Ov. A. A. 1, 233 : furvis circumdatus alis Somnus, Tib. 2, 1, 89 : me jocundis Sopor impulit alis, Prop. 1, 3, 45 : Madidis Notus evolat alis, Ov. M. 1, 264.—Of sails: velorum pandimus alas, Verg. A. 3, 520.—Of oars: classis centenis remiget alis, Prop. 4, 6, 47 : remigium alarum, Verg. A. 1, 301 (cf. Hom. Od. 11, 125); so inversely remi is used of wings: super fluctus alarum insistere remis, Ov. M. 5, 558 (cf. πτεροῖς ἐρέσσει, Eur. Iphig. Taur. 289; Aeschyl. Agam. 52; and cf. Lucr. 6, 743). —Of wind and lightning: Nisus Emicat et ventis et fulminis ocior alis, Verg. A. 5, 319 al. — `II` Transf. `I.A` In man, *the upper and under part of the arm*, *where it unites with the shoulder; the armpit*, Liv. 9, 41; 30, 34: aliquid sub alā portare, Hor. Ep. 1, 13, 12 : hirquinae, Plaut. Poen. 4, 2, 51 : hirsutae, Hor. Epod. 12, 5 : halitus oris et alarum vitia, Plin. 21, 20, 83, § 142 : virus alarum et sudores, id. 35, 15, 52, § 185 : sudor alarum, Petr. 128 (many Romans were accustomed to pluck out the hair from the armpits, Sen. Ep. 114; Juv. 11, 157; v. alipilus).— `I.B` In animals, *the hollow where the foreleg is joined to the shoulder; the shoulder - blade.* —Of elephants, Plin. 11, 40, 95, § 324.—Of frogs, Plin. 9, 51, 74, § 159.— `I.C` In trees and plants, *the hollow where the branch unites with the stem*, Plin. 16, 7, 10, § 29; so id. 22, 18, 21, § 45; 25, 5, 18, § 38 al.— `I.D` In buildings, *the wings*, *the side apartments on the right and left of the court*, *the side halls* or *porches*, *the colonnades;* called also in Gr. πτερά, Vitr. 6, 4, 137; 4, 7, 92.— `I.E` In milit. lang., *the wing of an army* (thus conceived of as a bird of prey), commonly composed of the Roman cavalry and the troops of the allies, esp. their horsemen; hence, *alarii* in contrast with *legionarii*, and separated from them in enumeration, also having a leader, called praefectus alae, Tac. H. 2, 59 al.; cf. Lips. de Milit. Rom. 1, 10 Manut.; Cic. Fam. 2, 17 *fin.*; Herz. ad Caes. B. G. 1, 51; Smith, Dict. Antiq.; Cincius ap. Gell. 16, 4, 6; cf. Gell. 10, 9, 1: Alae, equites: ob hoc alae dicti, quia pedites tegunt alarum vice, Serv. ad Verg. A. 4, 121 : peditatu, equitibus atque alis cum hostium legionibus pugnavit, Cato ap. Gell. 15, 9, 5; Cic. Off. 2, 13, 45: dextera ala (in alas divisum socialem exercitum habebat) in primā acie locata est, Liv. 31, 21; Vell. 2, 117 al.—An *ala*, as a military division, usu. consisted of about 500 men, Liv. 10, 29.!*? Such *alae* gave names to several towns, since they were either levied from them, quartered in them, or, after the expiration of their time of service, received the lands of such towns.—So, Ala Flaviana, Ala Nova, et saep. (cf. castrum, II. 1. *fin.*). 1668#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1667#Alabanda#Ălăbanda, ōrum, n. and ae, f., `I` *a city in the interior of Caria*, *distinguished for its wealth and luxury*, *founded by Alabandus*, *who was honored by the inhabitants as a deity;* now *Arab-Hissar; plur.* form, Cic. N. D. 3, 15; 3, 19; Liv. 33, 18; 38, 13; Juv. 3, 70; sing. form, Plin. Ep. 5, 29.—Hence, Ălăbandenses, Cic. N. D. 3, 19; Liv. 38, 13; or Ălăbandēni, *the inhabitants of Alabanda*, Liv. 45, 25.— Ălăbandeus (four syll.), a, um, adj., *of Alabanda* : Hierocles, Cic. Brut. 95; Vitr. 7, 5.— Ălă-bandĭcus, a, um, adj., *pertaining to Alabanda*, Plin. 19, 9, 56, § 174; 21, 4, 10, § 16 al.—Also, Ălăbandĭnus, a, um: gemma, *a precious stone*, named after Alabanda, Isid. Orig. 16, 13. 1669#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1668#alabarches#ălăbarches and ălăbarchĭa, ae, v. arabarches, arabarchia. 1670#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1669#alabaster#ălăbaster, tri, m. ( plur. also ălăba-stra, n.), = ἀλάβαστρος, plur..ρα. `I` *A box* or *casket for perfumes*, *tapering to a point at the top*, *a box for unguents* : alabaster plenus unguenti, * Cic. Ac. Post. ap. Non. 545, 15: mulier habens alabastrum unguenti, Vulg. Matt. 26, 7; ib. Marc. 14, 3; ib. Luc. 7, 37: redolent alabastra, Mart. 11, 8, 9; Plin. 13, 2, 3, § 19.—Hence, `II` *The form of a rose-bud*, *pointed at the top* : in virides alabastros fastigato, Plin. 21, 4, 10, § 14. 1671#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1670#alabastrites#ălăbastrītes, ae, m., = ἀλαβαστρίτης. `I` *A stone*, *composed of carbonate of lime* (not of gypsum, like the modern alabaster), *alabaster-stone;* also called onyx and onychites, from which unguent and perfume boxes were made, Plin. 36, 8, 12, § 60.— `II` *A precious stone found in the region of the Egyptian town Alabastron*, Plin. 37, 10, 54, § 143. 1672#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1671#Alabastron#Ălăbastron oppidum ( Ἀλαβαστρῶν πόλις, Ptol.), `I` *a city of Egypt in the Thebais*, Plin. 5, 9, 11, § 61. 1673#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1672#alabeta#ălăbēta, ae, m., = ἀλαβής, `I` *a fish found in the Nile* : Silurus anguillaris, Linn.; Plin. 5, 9, 10, § 51. 1674#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1673#Alabis#Ălăbis, is, m., `I` *a river in Sicily*, Sil. 14, 228. 1675#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1674#alacer#ălăcer, cris, e, adj. (also in `I` *masc.* alacris, Enn., v. below; Ter. Eun. 2, 3, 13, and Verg. A. 5, 380; cf. Charis. p. 63 P.—In more ancient times, alacer comm.; cf. Serv. ad Verg. A. 6, 685, and 2. acer) [perh. akin to alere = to nourish, and olēre = to grow; cf. Cic. Verr. 1, 6, 17; Auct. ad Her. 2, 19, 29], *lively*, *brisk*, *quick*, *eager*, *active; glad*, *happy*, *cheerful* (opp. languidus; cf. Doed. Syn. 3, 247, and 4, 450.—In the class. per., esp. in Cicero, with the access. idea of joyous activity). `I` Lit. `I.A` Of men: ignotus juvenum coetus, alternā vice Inibat alacris, Bacchio insultans modo, Enn. ap. Charis. p. 214 P.: quid tu es tristis? quidve es alacris? **why are you so disturbed? or why so excited?** Ter. Eun. 2, 3, 13 ( = incitatus, commotus, Ruhnk.): videbant Catilinam alacrem atque laetum, **active and joyous**, Cic. Mur. 24, 49 : valentes imbecillum, alacres perterritum superare, id. Cael. 28 : Aman laetus et alacer, Vulg. Esth. 5, 9 : alacres animo sumus, **are eager in mind**, Cic. Fam. 5, 12 *fin.* Manut.; Verg. A. 6, 685 al.—With *ad* : alacriores ad reliquum perficiendum, Auct. ad Her. 2, 31: ad maleficia, id. ib. 2, 30 : ad bella suscipienda alacer et promptus animus, Caes. B. G. 3, 19; so Sall. C. 21, 5: ad rem gerendam, Nep. Paus. 2, 6.—With *super* : alacri corde super omnibus, Vulg. 3 Reg. 8, 66.—In Sall. once for *nimble*, *active* : cum alacribus saltu, cum velocibus cursu certabat, Fragm. 62, p. 248 Gerl.— `I.B` Of animals: equus, Cic. Div. 33, 73 : bestiae, Auct. ad Her. 2, 19. — `II` Transf., poet., of concrete and abstract things: alacris voluptas, **a lively pleasure**, Verg. E. 5, 58; so, alacres enses, *quick*, *ready* to cut, Claud. Eutr. 2, 280: involant (in pugnam) impetu alacri, **with a spirited**, **vigorous onset**, Plaut. Am. 1, 1, 90. — *Sup.* not used; cf. Charis. 88 P.; Rudd. I. p. 177, n. 48.— *Adv.* : ălăcrĭter, *briskly*, *eagerly*, Amm. 14, 2.— *Comp.*, Just. 1, 6, 10. 1676#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1675#alacritas#ălăcrĭtas, ātis, f. alacer, `I` *the condition* or *quality of* alacer, *liveliness*, *ardor*, *briskness*, *alacrity*, *eagerness*, *promptness*, *joy*, *gladness* : alacritas rei publicae defendendae, Cic. Phil. 4, 1 : mirā sum alacritate ad litigandum, Cic. Att. 2, 7; so id. ib. 16, 3: alacritas studiumque pugnandi, Caes. B. G. 1, 46 : animi incitatio atque alacritas, id. B. C. 3, 92 : alacritas animae suae, Vulg. Eccli. 45, 29 : finem orationis ingens alacritas consecuta est, Tac. Agr. 35 : (naves) citae remis augebantur alacritate militum in speciem ac terrorem, id. A. 2, 6.—Of animals: canum in venando, Cic. N. D. 2, 63. —Of a joyous state of mind as made known by external demeanor, *transport*, *rapture*, *ecstasy* : inanis alacritas, id est laetitia gestiens, Cic. Tusc. 4, 16, 36 : vir temperatus, constans, sine metu, sine aegritudine, sine alacritate ullā, sine libidine, id. ib. 5, 16, 48. —With *obj. gen.*, *joy on account of something* : clamor Romanorum alacritate perfecti operis sublatus, Liv. 2, 10 *med.* —* In plur. : vigores quidam mentium et alacritates, Gell. 19, 12, 4. 1677#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1676#alacriter#ălăcrĭter, adv., v. alacer `I` *fin.* 1678#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1677#Alamanni#Ălămanni, v. Alemanni. 1679#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1678#Alanus#Ălānus, a, um, adj., `I` *of* or *pertaining to the Alani*, = Ἀλανοί, *a very warlike Scythian nation upon the Tanais and Palus Mœotis* : gens Alana, Claud. B. Get. 583.— *Subst.* : Ălānus, i, m., *one of the Alani*, Luc. 10, 454.— *Com. plur.* : Ălāni, ōrum, *the Alani*, Plin. 4, 12, 25, § 80; Sen. Thyest. 629; Luc. 8, 223; Val. Fl. 642. 1680#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1679#alapa#ălăpa, ae, f. akin to -cello, to smite, as if calapa; cf. κόλαφος, `I` *a stroke* or *blow upon the cheek with the open hand*, *a box on the ear* : ducere gravem alapam alicui, **to give**, Phaedr. 5, 3 : ministri eum alipis caedebant, Vulg. Marc. 14, 65; ib. Joan. 18, 22; 19, 3; esp. among actors, for the purpose of exciting a laugh among their auditors, * Juv. 8, 192; * Mart. 5, 61, 11.—When a slave was emancipated, his master gave him an alapa; hence, poet. : multo majoris alapae mecum veneunt, i. e. **with me freedom is much more dearly purchased**, Phaedr. 2, 5, 25. 1681#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1680#alapus#ălăpus, i, m. alapa, `I` *a parasite*, *who submitted to the box on the ear for gold*, Gloss. Isid.; cf. Barth. Advers. 19, 22. 1682#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1681#Alaricus#Ălărīcus, i, m., `I` *Alaric*, *a king of the Goths*, Claud. B. Get. 431. 1683#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1682#alarius#ālārĭus, a, um (less freq. ālāris, e), adj. ala.—In milit. lang., `I` *that is upon the wing* (of an army), *of the wing* (opp. *legionarii*, v. ala, II. E.): cohortes alariae et legionariae, i. e. **of the allies**, Caes. B. C. 1, 73 : cum cohortibus alariis, Liv. 10, 40 Weissenb.: alarii equites, id. 40, 40; so Tac. A. 3, 39; 4, 73; 12, 27 al.— Subst., the form ālārĭus, * Cic. Fam. 2, 17: ut ad speciem alariis uteretur, **auxiliaries**, **allies**, Caes. B. G. 1, 51.—The form ālāris, e: inter legionarios aut alares, Tac. H. 2, 94 : alares Pannonii, id. A. 15, 10 : alares exterruit, id. ib. 15, 11. 1684#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1683#Alasi#Alasi, orum, m., `I` *a tribe of Libya*, Plin. 5, 5, 5, § 37. 1685#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1684#Alastor#Ălastor, ŏris, m., = ἀλάστωρ (a tormentor). `I` *One of the companions of Sarpedon*, *king of Lycia*, *killed by Ulysses before Troy*, Ov. M. 13, 257.— `II` *Name of one of the four horses in the chariot of Pluto*, Cland. R. Pros. 1, 284. 1686#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1685#alaternus#ălăternus, i, f. perh. akin to Germ. Erle; Engl. alder, `I` *a shrub* : Rhamnus Alaternus, Linn.; Col. 7, 6; Plin. 16, 26, 45, § 108. 1687#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1686#alatus#ālātus, a, um, adj. ala, `I` *furnished with wings*, *winged* (only poet.).—Of Mercury: plantae, * Verg. A. 4, 259: pes, Ov. F. 5, 666 : Phoebus alatis aethera carpit equis, id. ib. 3, 416. 1688#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1687#alauda#ălauda, ae, f. Celtic; lit. great songstress, from al, high, great, and aud, song; cf. the Fr. alouette; Breton. al' choueder; v. Diefenbach in Zeitschriften für vergl. Sprachf. IV. p. 391. `I` *The lark*, Plin. 11, 37, 44, § 121.— `II` Ălauda, *the name of a legion raised by Cœsar*, *in Gaul*, *at his own expense* (prob. so called from the decoration of their helmet): unam (legionem) ex Transalpinis conscriptam, vocabulo quoque Gallico (Alauda enim appellabatur) civitate donavit, Suet. Caes. 24 : cum legione Alaudarum ad urbem pergit, Cic. Att. 16, 8 : Huc accedunt Alaudae ceterique veterani, id. Phil. 13, 2. 1689#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1688#alausa#ălausa, ae, f. Fr. alose, `I` *a small fish in the Moselle*, *the shad* : Culpea alosa, Linn.; Aus. Mos. 127. 1690#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1689#alazon1#ălāzōn, ŏnis, m., = ἀλαζών (boasting), `I` *a braggart*, *boaster*, Plaut. Mil. 2, 1, 8. 1691#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1690#Alazon2#Ălāzon, ŏnos, m., `I` *a river in Albania*, now *Alasan*, Plin. 6, 10, 11, § 29; Val. Fl. 6, 102. 1692#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1691#alba1#alba, ae, f. albus, `I` *a white precious stone*, *the pearl*, Lampr. Hel. 21. 1693#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1692#Alba2#Alba or Alba Longa, ae, f. v. albus. `I` *The mother city of Rome*, *built by Ascanius*, *the son of Æneas*, *upon the broad*, *rocky margin which lies between the Alban Lake and Mons Albanus;* destroyed by Tullus Hostilius, the third king of Rome, and never rebuilt, Enn. Ann. 1, 34, 88; Verg. A. 1, 277; 8, 48; Liv. 1, 27-30; cf. Nieb. Rom. Hist. 1, 220 sq.; Müll. Roms Camp. 2, 97 sq.— `II` The name of several other towns. `I.A` Alba Fucentĭa, or *absol.* Alba, *a town north-west of Lacus Fucinus*, *on the borders of the Marsi*, now *Colle di Albe*, Caes. B. C. 1, 15; Cic. Att. 9, 6; Pomp. ap. Cic. Att. 8 post. ep. 12; Plin. 3, 12, 17, § 106.— `I.B` Alba Pompēĭa, *in Liguria*, *on the river Tanarus*, now *Alba*, Plin. 3, 5, 7, § 49.— `I.C` Alba Helvĭa or Alba Helvōrum, *in Gallia Narbonensis*, now *Viviers*, Plin. 3, 4, 5, § 36. 1694#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1693#Alba3#Alba, ae, m., `I` *the name of a king in* Alba Longa, Ov. M. 14, 612; id. F. 4, 43. 1695#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1694#Alba Aemilus#Alba Aemilus, m., `I` *a confidant of C. Verres*, Cic. Verr. 3, 62, 145. 1696#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1695#Alba4#Alba, ae, m., `I` *a river in Hispania Tarraconensis*, Plin. 3, 2, 3, § 22; v. Albis. 1697#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1696#albamentum#albāmentum, i, n. albus, `I` *the white* of the egg = albor: ovi, Apic. 5, 3; id. 6, 9. 1698#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1697#Albana#Albāna, ae, f. (sc. via), `I` *a road leading to Capua*, Cic. Agr. 2, 34, 94; Val. Max. 9, 1. 1699#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1698#Albania#Albānĭa, ae, f., `I` *a province on the coast of the Caspian Sea*, now *Daghestan and Lesghistan*, Plin. 6, 13, 15, § 36; Gell. 9, 4; Sol. 25. 1700#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1699#Albanus#Albānus, a, um, adj. Alba. `I. A.` *Pertaining to the town of Alba*, *Alban* : exercitus, Liv. 1, 28 : pax, **the peace between the Romans and Albans**, id. 1, 27.— `I. A..B` *Pertaining to Albania* : mare Albanum, Plin. 6, 13, 15, § 38 : ora, Val. Fl. 5, 460.— `II` Hence, Albāni, ōrum, m. `I. A..A` *The Albans*, *the inhabitants of Alba Longa*, Liv. 1, 29.— `I. A..B` *The Albanians*, *the inhabitants of Albania*, *on the Caspian Sea*, Plin. 6, 13, 15, § 38.— Esp., Lăcus Albānus, *a deep lake in Latium*, south of Rome, and on the west side of old Alba, now *Lago di Albano*, Liv. 5, 15.— Mons Albānus, *a rocky mountain in Latium*, now *Monte Cavo*, *lying eastward from the Alban Lake*, 2500 feet above the surface of the Tyrrhene Sea, on whose western declivity, extending to the lake, was the old Alba Longa. Upon its summit, which afforded a noble view, stood the splendid temple of Juppiter Latiaris, up to which wound a paved way, still in part existing, for the festive processions in the holidays of the Latins (feriae Latinae), as well as for the ovations of the Roman generals, cf. Müll. Roms Camp. 2, 139-146.— Lăpis Albānus, *the kind of stone hewn from Mount Alba*, called in Ital. *peperino* or *piperno*, Vitr. 2, 7; hence. Albanae columnae, **made of such stone**, Cic. Scaur. 2, 45.— Albānum, i, n., *an estate at Alba*, Cic. Att. 7, 5; Quint. 5, 13, 40; Suet. Aug. 72. 1701#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1700#albaris#albāris, e, adj., `I` v. the foll. 1702#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1701#albarius#albārĭus, a, um, adj. albo, only in archit., `I` *pertaining to the whitening of walls.* —Hence, albārĭum ŏpus, or *absol.* al-bārĭum, *white stucco*, a mortar composed of lime, gypsum, and a little fine river sand, with which walls were covered and made white, Vitr. 5, 2, 10; 7, 2, 3; Plin. 35, 16, 56, § 194; 36, 24, 59, § 183; also, with the form albāris, e: OPVS ALBARE, Inscr. Orell. 4239.— albārĭus tector, *a worker in stucco*, *a plasterer*, Tert. Idol. 8; or *absol.* albārĭus, Cod. Th. 13, 4, 2, and Inscr. Orell. 4142. 1703#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1702#albatus#albātus, a, um, adj. from albus, as atratus from ater, `I` *clothed in white* : cum ipse epuli dominus albatus esset, * Cic. Vatin. 13; * Hor. S. 2, 2, 61; so Suet. Dom. 12.—In the Circensian games, one party, which was clothed in white, was called albati, Plin. 8, 42, 65, § 160 Hard. (cf. russatus, Juv. 7, 114). 1704#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1703#albedo#albēdo, ĭnis, f. id., `I` *white color*, *whiteness;* only in eccl. Lat.; Sev. Sulp. H. Sacr. 1, 16; Cassiod. Ep. 12, 4. 1705#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1704#albeo#albĕo, ēre, v. n. id., `I` *to be white* (rare and orig. poet., esp. often in Ovid; but also in post-Aug. prose): campi ossibus, * Verg. A. 12, 36: caput canis capillis, Ov. H. 13, 161.—Esp. in the *part. pres.* : albens, *white* : albentes rosae, Ov. A. A. 3, 182 : spumae, id. M. 15, 519 : vitta, id. ib. 5, 110 al.; in prose: equi, * Plin. Pan. 22; in Tac. several times: ossa, A. 1, 61: spumae, id. ib. 6, 37 : in pallorem membra, id. ib. 15, 64.—The poet. expression, albente caelo, *at daybreak*, *at the dawn*, was used (acc. to Caecilius in Quint. 8, 3, 35) in prose first by the hist. Sisenna (about 30 years before Cæs.), and after him by Cæs. and the author of the Bell. Afric.; * Caes. B. C. 1, 68; Auct. Bell. Afric. 11; ib. 80; cf. albesco. 1706#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1705#albesco#albesco, ĕre, `I` *v. inch.* [albeo], *to become white* (mostly poet. or in post-Aug. prose; once in Cic.), * Lucr. 2, 773; so Verg. A. 7, 528: albescens capillus, * Hor. C. 3, 14, 25: maturis messis aristis, Ov. F. 5, 357 : aquilarum pennae, Plin. 10, 3, 4, § 13 : flammarum tractus, Verg. G. 1, 367 : mare, quia a sole collucet, albescit et vibrat, * Cic. Ac. 2, 33, 105.—Hence, of the appearance of daylight, of daybreak (cf. albeo), *to dawn* : lux, Verg. A. 4, 586 : albescente caelo, Paul. Dig. 28, 2, 25. 1707#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1706#albesia#albēsia (for albensia), ium, n., `I` *a large shield used by the Albenses*, *a people of the Marsian race*, Paul. ex Fest. p. 4 Müll. 1708#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1707#Albianus#Albĭānus, a, um, adj. Albius, `I` *pertaining to Albius;* only in Cic.: judicium, Caecin. 10: pecunia, Clu. 30. 1709#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1708#albicasco#albĭcasco, ĕre, `I` *v. inch.* [albico], *to become white*, *to grow clear* : albicascit Phoebus, Matius ap. Gell. 15, 25 Hertz. 1710#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1709#albiceris#albĭcēris, e, or albĭcērus, a, um, also albĭcērātus, a, um, adj. albuscera, prop. `I` *wax-white*, i. e. *light yellow* : olea albiceris, Cato, R. R. 6, and Varr. R. R. 1, 24: olea albicera, Cat. ap. Plin. 15, 5, 6, § 20: albicerata ficus, Plin. 15, 18 *init.*; cf. Col 10, 417. 1711#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1710#albico#albĭco, āre, v. a. and n. albus. * `I` *Act.*, *to make white* : rivus offensus a scopulo albicatur, *becomes white*, *foamy*, Poët. ap. Non. 75, 21.— `II` *Neutr.*, *to be white* (rare; poet. or in post - Aug. prose): prata canis pruinis, * Hor. C. 1, 4, 4: albicans litus, Cat. 63, 87 : ex nigro albicare incipit, Plin. 27, 5, 23, § 40 : colos, id. 25, 8, 50, § 89 : alb cans cauda, id. 10, 3, 3, § 6.—Hence, * albĭcantius, *adv. comp.*, *somewhat in the way of white* : (hyacinthus lapis) albicantius in aquaticum eliquescit, Sol. 30. 1712#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1711#albicolor#albĭcŏlor, ōris, adj. albus-color, `I` *of a white color* : campus, Coripp. 1, 429. 1713#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1712#albicomus#albĭcŏmus, a, um, adj. albus-coma, `I` *white-haired;* hence of flowers, *having white fibres*, Ven. 4, 2. 1714#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1713#albidulus#albĭdŭlus, a, um, `I` *adj. dim.* [albidus], *whitish* : color, Pall. 3, 25, 12. 1715#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1714#albidus#albĭdus, a, um, adj. albus, `I` *white* (very rare): spuma, * Ov. M. 3, 74: granum, Col. R. R. 2, 9, 13 : ulcus, Cels. 5, 26 : pus albidius, id. 5, 28, n. 4: pus albidissimum, id. 5, 26, n. 20: color caeruleo albidior, Plin. Ep. 8, 20, 4.— *Adv.* not used. 1716#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1715#albineus#albĭnĕus, a, um, adj. id., `I` *white* : color (equorum), Pall. 4. 13. 1717#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1716#Albinius#Albĭnĭus, ii, m., `I` *the name of a Roman* gens: C. Albinius, Cic. Sest. 3, 6.—Hence, Albĭnĭānus, a, um, adj., *of* or *belonging to an Albinius.—Subst.* : Albĭnĭāni, ōrum, m., *adherents of Albinius*, Spart. Sev. 10; Tert. ad Scap. 2. 1718#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1717#Albinovanus#Albĭnŏvānus, i, m., `I` *a Roman proper name.* `I` C. Pedo Albinovanus, *a contemporary and friend of Ovid* (v. Pont. 4, 10), *an epic poet*, of whose greater epic, which had for its subject the deeds of Germanicus, we have only a fragment remaining, under the title: De navigatione Germanici per Oceanum Septentrionalem, in Sen. Suas. 1, p. 11.—See Quint. 10, 1, 90; Crinit. Poët. Lat. c. 64; Bähr's Lit. Gesch. 83; 217 and 218; Weich. Poët. Lat. 382.— `II` Celsus Albinovanus, *a contemporary of Horace*, to whom the latter addresses one of his epistles (Ep. 1, 8, v. Schmid. Einl.). 1719#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1718#albinus1#albīnus, i, m., = albarius, `I` *one who covers walls with stucco* or *plaster*, *a plasterer* : albini, quos Graeci κονιάτας appellant, Cod. Const. 10, 64, 1. 1720#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1719#Albinus2#Albīnus, i, m., `I` *a Roman family name.* `I` *The name of a Roman usurer*, Hor. A. P. 327.— `II` A. Postumius Albinus, censor, A. U. C. 580, Cic. Verr. 1, 41, 106; Liv. 41, 27.— `III` Esp.: A. Postumius Albinus, *who was consul with Lucullus a short time before the third Punic war*, 603 A. U. C., *and the author of a Roman Hist. in Greek*, cf. Cic. Brut. 21, 81; id. Ac. 2, 45, 137; Gell. 11, 8; Macr. S. praef. 1721#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1720#Albion1#Albĭon, ōnis, f. v. albus, `I` *an ancient name for Britain*, in Ptol. Ἀλουίων, Plin. 4, 16, 30, § 102. 1722#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1721#Albion2#Albĭon, ōnis, m., `I` *a son of Neptune*, Mel. 2, 6, 4. 1723#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1722#Albiona#Albĭona ager trans Tiberim dicitur a luco Albionarum: quo loco bos alba sacrificabatur, Paul. ex Fest. p. 4 Müll. 1724#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1723#Albis#Albis, is, m. v. albus, `I` *a river of Germany*, now *the Elbe*, Tac. G. 41; id. A. 4, 44: Albin liquere Cherusci, Claud. IV. Cons. Hon. 452.—Also Alba, ae, m., Vop. Prob. 13. 1725#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1724#albitudo#albĭtūdo, ĭnis, f. albus, `I` *white color*, *whiteness* : capitis, Plaut. Trin. 4, 2, 32, v. Non. 73, 5: furfuris, App. Herb. 20. 1726#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1725#Albius#Albĭus, ii, m. id.; cf. Varr. L. L. 8, § 80 Müll., `I` *the name of a Roman* gens. — Albĭus Tibullus, the Roman elegiac poet, v. Tibullus. 1727#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1726#albo#albo, āre. v. a. id., `I` *to make white* : hoc albat gurgite nigras (lanas), Prisc. Perieg. 431. 1728#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1727#albogalerus#albŏgălērus, i, m. albus-galerus, `I` *the white hat of the flamen Dialis*, Fest. p. 10; cf. Varr. ap. Gell. 10, 15 *fin.* 1729#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1728#albogilvus#albŏgilvus, a, um, adj. [albus-gilvusl, `I` *whitish yellow*, Serv. ad Verg. G. 3, 82. 1730#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1729#Albona#Albōna ae, f., `I` *a town in* Liburnia. 1731#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1730#albor#albor, ōris, m. albus. `I` *Whiteness*, *white color* (eccl. Lat.): si (caro) versa fuerit in alborem, Vulg. Lev. 13, 16; 13, 25; 13, 29.— `II` *The white of an egg*, = albamentum (post-class.): ovorum, Pall. 11, 14, 9; Apic. 1, 6: ovi, Scrib. Comp. 24. 1732#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1731#albucus#albūcus, i, m. `I` *The bulb of the asphodel*, Plin. 21, 17, 68, § 109.— `II` *The plant itself*, App. Herb. 32. 1733#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1732#albuelis#albŭēlis, is, f., `I` *a kind of vine*, Cels. ap. Col. 3, 2, 24, and Plin. 14, 2, 4, § 31. 1734#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1733#albugo#albūgo, ĭnis, f. albus (perh. only in Pliny). `I` *A white spot*, *a disease of the eye; film*, *albugo*, Plin. 32, 7, 24, § 70: oculorum albugines, id. 24, 5, 11, § 19 : pupillarum, id. 29, 6, 38, § 117 : habere in oculo, Vulg. Lev. 21, 20.—* `II` In the plur., *scurf upon the head*, Plin. 26, 15, 90, § 160. 1735#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1734#Albula#Albŭla, ae, f. albulus, sc. aqua. `I` *An earlier name for the river Tiber*, *in Middle Italy* : amisit verum vetus Albula nomen, Verg. A. 8, 332; Ov. F. 4, 68.— `II` Albŭla, ae, or Albŭlae, ārum, sc. aquae, *several sulphur-springs near Tibur*, mentioned in Strabo and Pausanias, which were beneficial to invalids both for bathing and drinking. Only three now remain, which form three small lakes, called *Bagni di Tivoli* : Canaque sulfureis albula fumat aquis, Mart. 1, 13; Plin. 31, 2, 6, § 10; so Suet. Aug. 82; id. Ner. 31; cf. Müll. Roms Camp. 1, 161 sq. 1736#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1735#albulus#albŭlus, a, um, `I` *adj. dim.* [albus], *whitish* : columbus, Cat. 29, 8; esp. of the white color of water: freta, Mart. 12, 99, 4. 1737#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1736#album#album, i, n., v. albus, III. 1738#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1737#albumen#albūmen, ĭnis, n. albus, `I` *the white of an egg*, *albumen* : ovi, Plin. 28, 6, 18, § 66. 1739#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1738#albumentum#albūmentum, i, n. id., `I` *the white of an egg* : ovi, Veg. Vet. 2, 57. 1740#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1739#Albunea#Albŭnĕa, also Albūna, ae, f. v. albus, `I` *a fountain at Tibur gushing up between steep rocks* (or poet., *the nymph who dwelt there*), near to which was the villa of Horace: domus Albuneae resonantis, * Hor. C. 1, 7, 12; * Verg. A. 7, 83; cf. Müll. Roms Camp. 1, 238 and 239.— `I..2` *A sibyl worshipped in a grove at Tibur*, Lact. 1, 6, 12: Albuna, Tib. 2, 5, 69, where now Müll. reads *Aniena.* 1741#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1740#alburnum#alburnum, i, n. albus, `I` *the soft*, *thin*, *white layer between the bark and wood of trees*, *sap-wood*, *alburnum*, Plin. 16, 38, 72, § 182. 1742#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1741#alburnus1#alburnus, i, m. id., `I` *a white fish*, prob. *the bleak* or *blay*, Aus. Mos. 126. 1743#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1742#Alburnus2#Alburnus, i, m., `I` *a mountain in Lucania*, *not far from the river Silarus*, now *Monte di Postiglione*, * Verg. G. 3, 146.— Also *worshipped as a deity*, Tert. contr. Marc. 1, 18. 1744#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1743#albus#albus, a, um, adj. cf. Umbr. alfu and Sab. alpus = white; ἀλφός = white rash; O. H. Germ. Elbiz = a swan; to this have been referred also Alba Longa, Albunea, Alpes from their snowy summits (Paul. ex Fest. p. 4 Müll.), Albion from its chalky cliffs, Ἀλφειός, and Albis = Elbe, `I` *white* (properly *dead white*, not shining; e. g. hair, complexion, garments, etc., opp. *ater*, black that is without lustre; while *candidus* denotes a glistening, dazzling white, opp. *niger*, shining black.—Hence, trop., albus and ater, a symbol of good or ill fortune; on the other hand, candidus and niger of moral worth or unworthiness; cf. Doed. Syn. III. 193 sq.—So Serv. ad Verg. G. 3, 82: aliud est candidum, i. e. quādam nitenti luce perfusum esse; aliud album, quod pallori constat esse vicinum; cf. Verg. E. 7, 38: Candidior cycnis, hederā formosior albā, with id. ib. 3, 39: diffusos hederā vestit pallente corymbos; but this distinction is freq. disregarded by the poets). `I` Lit. `I.A` In gen.: barba, Plaut. Bacch. 5, 1, 15 : corpus, id. Capt. 3, 4, 115 : color albus praecipue decorus deo est, maxime in textili, Cic. Leg. 2, 18, 45 : albus calculus, *the small white stone used in voting*, as a sign of acceding to the opinion of any one, or of the acquittal of one who is under accusation (opp. ater calculus; v. calculus).— Hence, trop.: alicui rei album calculum adicere, **to allow**, **approve of**, **authorize**, Plin. Ep. 1, 2, 5.—In Enn. an epithet of the sun and moon: sol, Enn. ap. Cic. Div. 1, 48, 107 (Ann. v. 92 Vahl.): jubar Hyperionis, Enn. ap. Prisc. p. 658 P. (Ann. v. 547 ib.).—The following are examples of the opposition of albus and niger (instead of ater) as exceptions to the gen. rule; so always in Lucr. (who also uses albus and candidus or candens promiscuously), 2, 810; 822 sqq.; 731 sq.; 790; 767-771. Once in Cic.: quae alba sint, quae nigra dicere, Div. 2, 3; so Phaedr. 3, 15, 10; Ov. M. 2, 541; cf. with id. ib. 2, 534 and 535; also id. ib. 12, 403; 15, 46; id. H. 15, 37 al.: albi et nigri velleris, Vulg. Gen. 30, 35 : non potes unum capillum album facere aut nigrum, ib. Matt. 5, 36.— `I.B` Esp. `I.A.1` *Pale*, from sickness, terror, care, and the like: aquosus albo Corpore languor, of dropsical persons, Hor. C. 2, 2, 15 : pallor, id. Epod. 7, 15 : vivat et urbanis albus in officiis, **pale from the cares of his public office**, Mart. 1, 56 *fin.* et saep. — `I.A.2` Of clothing, *white* : alba decent Cererem; vestes Cerealibus albas Sumite, Ov. F. 4, 619 : vidit duos Angelos in albis, Vulg. Joan. 20, 12; ib. Apoc. 3, 4.—Hence, poet. transf. to the person, *clothed in white*, Hor. S. 1, 2, 36: pedibus qui venerat albis, *who had come with white feet*, i. e. marked with chalk, as for sale, Juv. 1, 111 (cf. gypsatus and also Plin. 35, 17, 58, §§ 199-201; Mayor ad 1. 1.).— `I.A.3` Prov. phrases. `I.1.1.a` Dentibus albis deridere, *to deride one by laughing so as to show the teeth*, for *to deride much*, Plaut. Ep. 3, 3, 48 (cf. id. Capt. 3, 1, 26).— `I.1.1.b` Albus an ater sit, nescio or non curo, *I know not*, *care not whether he is white or black*, i. e. *he is entirely indifferent to me* : vide, quam te amārit is, qui albus aterve fueris ignorans, fratris filium praeteriit, Cic. Phil. 2, 16 : unde illa scivit, ater an albus nascerer, Phaedr. 3, 15, 10; Cat. 93, 2; cf. Quint. 11, 1, 38.— `I.1.1.c` Albo rete aliquid oppugnare, *to attack* or *seize upon something with a white net*, i. e. *in a delicate*, *skilful manner* : qui hic albo rete aliena oppugnant bona, Plaut. Pers. 1, 2, 22 (so the passage seems to be more simply explained than acc. to the opinion of Gron.: qui albo (by the register of the prætor) *tamquam* rete, which omission of the tamquam is a Horatian, but not a Plautinian idiom). — `I.1.1.d` Albā lineā aliquid signare, *to make a white line upon a white ground*, i. e. *to make no distinction* : et amabat omnes, nam ut discrimen non facit... signat linea alba, Lucil. ap. Non. 282, 28 (where the common editions have neque before signare, which gives the expression a directly opposite sense): albā, ut dicitur, lineā sine curā discriminis convertebant, Gell. praef. 11.— * `I.1.1.e` Alba avis, *a white sparrow*, for *something rare*, *uncommon*, *strange* : quasi avem albam videntur bene sentientem civem videre, Cic. Fam. 7, 28 (quasi novum quiddam; proverbium ex eo natum, quia rarae aves albae, Manut. ad h. 1.).—* `I.1.1.f` Filius albae gallinae, *fortune's favorite child*, Juv. 13, 141, prob. an allusion to the miracle that happened to Livia in regard to a white hen, v. Plin. 15, 30, 40; Suet. Galb. 1 (Ruperti ad h. 1, refers this expression to the unfruitfulness of a white hen, and conpares Col. R. R. 8, 2, 7).—* `I.1.1.g` Equis albis praecurrere aliquem, *to excel*, *surpass one*, Hor. S. 1, 7, 8 (the figure being drawn from the white horses attached to a triumphal chariot; cf. Suet. Ner. 25; id. Dom. 2).— `II` Trop. `I.A` *Favorable*, *fortunate*, *propitious* : simul alba nautis Stella refulsit, i. e. **the twin-star Castor**, **favorable to sailors**, Hor. C. 1, 12, 27 : dies, Sil. 15, 53 : sint omnia protinus alba, Pers. 1, 110.— `I.B` Poet. and *act.*, of the wind, *making clear* or *bright*, *dispersing the clouds;* hence, *dry* : Notus, Hor. C. 1, 7, 15 (as a transl. of the Gr. λευκόνοτος): iapyx, id. ib. 3, 27, 19 (cf.: clarus aquilo, Verg. G. 1, 460).—Whence, `III` album, i, n., *whiteness.* `I.A` *White color*, *white* : maculis insignis et albo, Verg. G. 3, 56; sparsis pellibus albo, id. E. 2, 41 : columnas polire albo, **to make white**, **whiten**, Liv. 40, 51.—Hence, `I.A.2` Esp., `I.1.1.a` *The white of the eye* : oculorum, Cels. 2, 6; so id. 7, 7, n. 6 and 12.— `I.1.1.b` *The white of an egg* : ovi, Cels. 6, 6, n. 7.— `I.1.1.c` In Col. 6, 17, 7, *a white spot on the eye*, i. e. a disease of it, = albugo.— `I.B` In the lang. of polit. life, *a white tablet*, *on which any thing is inscribed* (like λεύκωμα in Gr.). `I.A.1` *The tablets on which the* Pontifex Maximus *registered the principal events of the year*, *the* Annales maximi (v. annales): in album referre, *to enter* or *record in*, Cic. de Or. 2, 12, 52; Liv. 1, 32, 2.— `I.A.2` *The tablets of the prœtor*, *on which his edicts were written*, and which were posted up in some public place, Paul. Sent. l. 1, t. 14.—Hence, sedere ad album, *to be employed with the edicts of the prœtor*, Sen. Ep. 48: se ad album transferre, Quint. 12, 3, 11 Spald.— `I.A.3` Esp., *a list of names*, *a register*, e. g. Album senatorium, *the tablet on which the names of the senators were enrolled*, *the roll*, *register*, which, by the order of Augustus, was to be posted up annually in the senate-house, Diom. 55, 3, and Fragm. 137: aliquem albo senatorio eradere, Tac. A. 4, 42 *fin.* —Also, *the list of the judges chosen by the quœstors* : aliquem albo judicum eradere, Suet. Claud. 16; so id. Dom. 8.—And transf. to other catalogues of names: citharoedorum, Suet. Ner. 21. 1745#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1744#Alcaeus#Alcaeus, i, m., = Ἀλκαῖος, `I` *a renowned lyric poet of Mitylene*, *contemporary with Sappho*, 610 B.C., *inventor of the metre which bears his name*, *and which was imitated by the Latin poets*, *esp. by Horace;* v. Hor. C. 2, 13, 27; 4, 9, 7; id. Ep. 1, 19, 29; 2, 2, 99; Ov. H. 15, 29 sq.; Quint. 10, 1, 63.— Hence, Alcăĭcus, a, um, adj., = Ἀλκαϊκός, *of* or *pertaining to Alcœus* : versus, *the Alcaic verse;* cf. Diom. 510 P.; Grotef. Gr. II. 107; Zumpt, Gr. § 866. 1746#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1745#Alcamenes#Alcămĕnes, is, m., = Ἀλκαμένης, `I` *a Greek sculptor of the school of Phidias*, Cic. N. D. 1, 30; Val. Max. 8, 11; Plin. 34, 8, 19, § 72. 1747#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1746#Alcander#Alcander, ri, m. `I` *A Trojan*, Ov. M. 13, 258.— `II` *A companion of Æneas*, Verg. A. 10, 338. 1748#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1747#Alcathoe#Alcăthŏē, ēs, f., = Ἀλκαθόη, `I` *the castle of Megara*, named after Alcathous; poet for *Megara*, Ov. M. 7, 443 (cf. Paus. Attic. p. 98). 1749#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1748#Alcathous#Alcăthŏus, i, m., = Ἀλκάθοος, `I` *son of Pelops*, *founder of Megara*, which was hence called Alcathoi urbs, Ov. M. 8, 8. 1750#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1749#Alce#Alcē, ēs, f., `I` *a town in* Hispania Tarraconensis, now *Alcazar de S. Juan*, Liv. 40, 48; 49. 1751#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1750#alcea#alcĕa, ae, f., = ἀλκέα, `I` *a species of mallows* : Malva alcea, Linn.; Plin. 27, 4, 6, § 21. 1752#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1751#alcedo#alcēdo ( halc-), ĭnis, later † alcyon ( halc-), ĭnis, f., = ἀλκυών [O. H. Germ. alacra; the forms halcedo, halcyon arose from a fancied connection with ἅλς = the sea], `I` *the kingfisher*, *halcyon* : Alcedo hispida, Linn.: Alcedo dicebatur ab antiquis pro alcyone, Paul. ex Fest. p. 7 Müll.: haec avis nunc Graece dicitur ἁλκυών, a nostris halcedo; sed hieme quod pullos dicitur tranquillo mari facere, eos dies halcyonios appellant (Gr. ἁλκυονίδες ἡμέραι, Aristoph. Av. 1594 Bergk), *halcyon-days*, Varr. L. L. 7, § 88 Müll.; Plaut. Poen. 1, 2, 142; cf. Plin. 10, 32, 47. 1753#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1752#alcedonia#alcēdōnĭa ( halc-), ōrum, n. alcedo, `I` *the fourteen winter days during which the kingfisher broods and the sea is calm*, v. alcedo.—Hence, trop., *a deep calm*, *profound tranquillity* : ludi sunt, tranquillum est, alcedonia sunt circum forum, Plaut. Cas. prol. 26 : mare ipsum aiunt, ubi alcedonia sint, fieri feriatum, Front. Fer. Alc. 3. 1754#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1753#alces#alces, is, f. ἄλκη; O. H. Germ. Elaho; Norse, elgr; Engl. elk, `I` *the elk*, living in the northern regions: Cervus alces, Linn.; Caes. B. G. 6, 27; Plin. 8, 15, 16, § 39. 1755#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1754#Alcestis#Alcestis, is, or Alcestē, ēs, f., = Ἄλκηστις or Ἀλκήστη, `I` *daughter of Pelias*, *and wife of Admetus*, *king of Pherœ*, for the preservation of whose life she resigned her own, but was afterwards brought back from the lower world by Hercules, and restored to her husband, v. Hyg. Fab. 51 and 251; Mart. 4, 75; Juv. 6, 652.—Also, *a play of Nœvius*, Gell. 19, 7. 1756#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1755#Alceus#Alceus ( dissyl.), ĕi and ĕos, m., = Ἀλκεύς, `I` *father of Amphitryo and grandfather of Hercules*, who was named Alcides from him, Serv. ad Verg. A. 6, 392. 1757#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1756#Alcibiades#Alcĭbĭădes, is, m. ( `I` *gen.* Alcibiadi, Arn. adv. Gent. 6, p. 198; voc. Gr. Alcibiadē, Liv. 39, 36), = Ἀλκιβιάδης. `I` *An Athenian general in the time of the Peloponnesian war*, distinguished for his beauty, wealth, and natural endowments, as well as for his changing fortunes and want of fixed principle, Cic. de Or. 2, 22; id. Tusc. 3, 22 (his life, v. in Plut., Nep., and Just.).—Hence, * Alcĭbĭădēus, a, um, adj., *pertaining to him*, Arn. 6, p. 198.— `II` *The name of a later Greek in the time of the war with the Romans*, Liv. 39, 36. 1758#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1757#Alcidemos#Alcĭdĕmos, i, f., v. 1. Alcis. 1759#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1758#Alcides#Alcīdes, ae, m., = Ἀλκείδης, `I` *a male descendant of Alceus;* usu. *his grandson Hercules*, Verg. E. 7, 61; id. A. 8, 203; 10, 321: quid memorem Alciden? id. ib. 6, 123; so Hor. C. 1, 12, 25; Tib. 4, 1, 12; Prop. 1, 20, 49: non fugis, Alcide, Ov. H. 9, 75; voc. also Alcidā, Sen. Herc. Fur. 1343. 1760#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1759#Alcimachus#Alcĭmăchus, i, m., = Ἀλκίμαχος, `I` *a famous Greek painter*, Plin. 35, 11, 40, § 139. 1761#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1760#Alcimede#Alcĭmĕdē, ēs, f., = Ἀλκιμέδη, `I` *a daughter of Autolycus*, *wife of Æson*, *and mother of Jason*, Ov. H. 6, 105; Hyg. Fab. 14; Val. Fl. 1, 317; Stat. Th. 5, 236. 1762#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1761#Alcimedon#Alcĭmĕdon, ontis, m., `I` *the name of an artist in wood-carving*, of whom nothing more is known; perh. contemporary with Vergil, Verg. E. 3, 37 and 44: ubi v. Wagn. 1763#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1762#Alcinous#Alcĭnŏus, i, m., = Ἀλκίνοος, `I` *a king of the Phœacians*, *by whom Ulysses*, *in his wanderings*, *was entertained as guest*, Ov. P. 2, 9, 42; Prop. 1, 14, 24; Hyg. Fab. 23, 125. On account of the luxury that prevailed at his court, Horace called luxurious young men juventus Alcinoi, *voluptuaries*, Hor. Ep. 1, 2, 29 (cf. the words of Alcinous in Hom. Od. 8, 248). His love for horticulture (cf. Hom. Od. 7, 112 sq.) was also proverbial: pomaque et Alcinoi silvae, *fruit-trees*, Verg. G. 2, 87: Alcinoi pomaria, Stat. S. 1, 3, 81.—Hence, Alcinoo dare poma, of any thing superfluous (as in silvam ligna ferre, Hor. S. 1, 10, 34, and in Gr. γλαῦκ εἰς Ἀθήνας), Ov. P. 4, 2, 10; Mart. 7, 41. 1764#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1763#Alcis1#Alcis, ĭdis, f., = Ἀλκίς [from ἀλκή, strength], `I` *an appellation of Minerva among the Macedonians* : Minervae, quam vocant Alcidem, Liv. 42, 51, where Weissenb. reads *Alcidemon.* 1765#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1764#Alcis2#Alcis, m. acc. to some fr. the Gr. ἀλκή; acc. to others, the Old Germ. Elk = force, `I` *a deity of the Naharvali*, Tac. G. 43; cf. Ruperti ad h. 1. 1766#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1765#Alcisthene#Alcisthĕnē, ēs, f., = Ἀλκισθένη, `I` *a Greek female painter*, Plin. 35, 11, 40, § 147. 1767#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1766#Alcithoe#Alcĭthŏē, ēs, f., = Ἀλκιθόη, `I` *one of the daughters of Minyas in Thebes*, *changed into a bat for ridiculing the orgies of Bacchus*, Ov. M. 4, 1; 274; 389 sq.; cf. O. Müll. Gesch. Hellen. Stämme, 1, 167 sq. 1768#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1767#Alcmaeo1#Alcmaeo, Alcmaeon, ŏnis, and Alcmaeus, i, m. (Alcmaeo, Cic. Ac. 2, 28: `I` Alcmaeus, Plaut. Capt. 3, 4, 30), = Ἀλκμαίων, *a son of Amphiaraus and Eriphyle;* in obedience to the command of his father he killed his mother, and on this account was pursued by the Furies, Hyg. Fab. 71; 73 and 245; Cic. Tusc. 3, 5, 11.—Hence, * Alcmaeŏnĭus, a, um, adj., *pertaining to Alcmœon* : furiae, Prop. 4, 4, 41. 1769#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1768#Alcmaeo2#Alcmaeo, ŏnis, m., `I` *a Pythagorean philosopher of Croton*, Cic. N. D. 1, 27. 1770#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1769#Alcmanium#Alcmānĭum metrum, `I` *the kind of verse named after the Greek poet Alcman*, *Alcmanian; the* Hexapodia anapaestica catalectica, Serv. 1818 P.; cf. Grotef. Gr. II. 110 and 142; Munk, Metres, p. 102. 1771#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1770#Alcmena#Alcmēna or Alcŭmēna, ae, also Alcmēnē, ēs, f. (always Alcumena in Plaut. Am.: `I` Alcmene, Ov. M. 9, 276; *gen.*, Gr. Dor. Alcumenās, Plaut. Am. Argum.; Alcmenes, Sen. Herc. Oet. 1825), = Ἀλκμήνη, *daughter of Electryon*, *wife of Amphitryo*, *and mother of Hercules by Jupiter*, *and of his twin-brother Iphiclus by Amphitryo*, Plaut. Am.; Hyg. Fab. 29 al. 1772#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1771#alcyon#alcyon, v. alcedo. 1773#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1772#Alcyone#Alcŭŏnē ( Halc-), ēs, f., = Ἀλκυόνη, `I` *a daughter of Æolus*, *who*, *from love to her husband Ceyx*, *who had suffered shipwreck*, *threw herself into the sea and was changed into a kingfisher* ( ἀλκυών; v. alcedo), Ov. M. 11, 384; 710 sq. 1774#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1773#alcyoneus#alcŭŏnēus and -nĭus ( halc-), a, um, adj. Alcyone, `I` *pertaining to Alcyone* or *alcyon* (v. alcedo). `I...a` Alcyonei dies = alcedonia (q. v.), Col. 11, 2.— `I...b` Alcyoneum medicamen, or *absol.* : alcŭŏnēum, i, n., or even alcŭŏnĭum. *sea-foam*, used as a remedy for spots on the face: alcyoneo utuntur ad oculorum cicatrices, Plin. 32, 8, 27, § 86; cf. Cels. 5, 6, 18, n. 26. 1775#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1774#alcyonides#alcŭŏnĭdes ( halc-) dies = ἁλκυονίδες ἡμέραι, the same as alcedonia (cf. also alcedo), Plin. 10, 32, 47, § 90. 1776#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1775#alea#ālĕa, ae, f. of uncer. origin; Curtius asserts an obscure connection with the words for bone; Sanscr. asthi; Zend, açti; Gr. ὀστέον; Lat. os (ossis). `I` *A game with dice*, and in gen., *a game of hazard* or *chance.* There were among the Romans two kinds of dice, tesserae and tali, Cic. Sen. 16, 58. The tesserae had six sides, which were marked with I. II. III. IV. V. VI.; the tali were rounded on two sides, and marked only on the other four. Upon one side there was one point, unio, an ace, like the ace on cards, called canis; on the opp. side, six points called senio, six, sice; on the two other sides, three and four points, ternio and quaternio. In playing, four tali were used, but only three tesserae. They were put into a box made in the form of a tower, with a strait neck, and wider below than above, called fritillus, turris, turricula, etc. This box was shaken, and the dice were thrown upon the gaming-board. The highest or most fortunate throw, called Venus, jactus Venereus or basilicus, was, of the tesserae, three sixes, and of the tali when they all came out with different numbers. The worst or lowest throw, called jactus pessimus or damnosus, canis or canicula, was, of the tesserae, three aces, and of the tali when they were all the same. The other throws were valued acc. to the numbers. When one of the tali fell upon the end (in caput) it was said rectus cadere, or assistere, Cic. Fin. 3, 16, 54, and the throw was repeated. While throwing the dice, it was customary for a person to express his wishes, to repeat the name of his mistress, and the like. Games of chance were prohibited by the Lex Titia et Publicia et Cornelia (cf. Hor. C. 3, 24, 58), except in the month of December, during the Saturnalia, Mart. 4, 14, 7; 5, 85; 14, 1; Suet. Aug. 71; Dig. 11, 5. The character of gamesters, aleatores or aleones, was held as infamous in the time of Cicero, cf. Cic. Cat. 2, 5, 10; id. Phil. 2, 23, although there was much playing with aleae, and old men were esp. fond of this game, because it required little physical exertion, Cic. Sen. 16, 58; Suet. Aug. 71; Juv. 14, 4; cf. Jahn, Ov. Tr. 2, 471; Rupert. ad Tac. G. 24, 5: provocat me in aleam, ut ego ludam, Plaut. Curc. 2, 3, 75.—Ludere aleā or aleam, also sometimes in aleā: in foro aleā ludere, Cic. Phil. 2, 23, 56; Dig. 11, 5, 1: ludit assidue aleam, Poët. ap. Suet. Aug. 70: aleam studiosissime lusit, Suet. Claud. 33; so id. Ner. 30; Juv. 8, 10: repetitio ejus, quod in aleā lusum est, Dig. 11, 5, 4.—Hence, in aleā aliquid perdere, Cic. Phil. 2, 13: exercere aleam, Tac. G. 24 : indulgere aleae, Suet. Aug. 70 : oblectare se aleā, id. Dom. 21 : prosperiore aleā uti, **to play fortunately**, id. Calig. 41.— Trop. : Jacta alea esto, *Let the die be cast! Let the game be ventured!* the memorable exclamation of Cæsar when, at the Rubicon, after long hesitation, he finally decided to march to Rome, Suet. Caes. 32, ubi v. Casaub. and Ruhnk.— `II` Transf., *any thing uncertain* or *contingent*, *an accident*, *chance*, *hazard*, *venture*, *risk* : alea domini vitae ac rei familiaris, Varr. R. R. 1, 4 : sequentes non aleam, sed rationem aliquam, id. ib. 1, 18 : aleam inesse hostiis deligendis, Cic. Div. 2, 15 : dare summam rerum in aleam, **to risk**, Liv. 42, 59 : in dubiam imperii servitiique aleam ire, **fortune**, **chance**, id. 1, 23 : alea belli, id. 37, 36 : talibus admissis alea grandis inest, Ov. A. A. 1, 376 : periculosae plenum opus aleae, Hor. C. 2, 1, 6 : M. Tullius extra omnem ingenii aleam positus, *raised above all doubt of his talents*, Plin. praef. § 7: emere aleam, in the Pandects, *to purchase any thing uncertain*, *contingent*, e. g. a draught of fishes, Dig. 18, 1, 8; so ib. 18, 4, 7. 1777#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1776#alearis#ālĕāris, e, adj. alea, `I` *of* or *pertaining to a game of chance* : tabula, Cael. Aur. Chron. 2, 1. 1778#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1777#alearius#ālĕārĭus, a, um, adj. id., `I` *of* or *pertaining to a game of chance* : amicitiae, **formed at the gaming-table**, Amm. 28, 4, 21. 1779#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1778#aleator#ālĕātor, ōris, m. id., `I` *a player with dice*, also *a gamester* in gen., Plaut. Rud. 2, 3, 29; Cic. Cat. 2, 10, 23; id. Phil. 2, 27: aleatoris castra, Cic. Verr. 2, 5, 13; so Sid. Ep. 5, 17; Dig. 11, 5; Cod. 3, 43. 1780#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1779#aleatorius#ālĕātōrĭus, a, um, adj. aleator, `I` *pertaining to a gamester* : aleatoria damna, *in gaming*, * Cic. Phil. 2, 27: aleatorium forum calfecimus, *gaming-board*, August. ap. Suet. Aug. 71: ritu, Gell. 18, 13.—Hence, ālĕātōrĭum, ii, n., *the place where games of chance are played*, *a gaming-house*, Sid. Ep. 2, 2. 1781#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1780#Alebas#Ălēbas, v. Aleuas. 1782#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1781#alebria#ălebrĭa, ium, n. alo, `I` *nourishing food*, = bene alentia, Paul. ex Fest. p. 25 Müll. 1783#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1782#alec#ālec (better, allec; hallec also in MSS.), ēcis, n., or ālex ( hāl-), ēcis, f. and m. (v. Rudd. I. p. 17, n. 93; Schneid. Gr. 2, 110 and 128), acc. to Plin. 31, 8, 44, § 95, `I` *the sediment of a costly fish-sauce*, garum; and in gen. *the sauce prepared from small fish*, *fish-pickle*, *fish-brine* : alec danunt, * Plaut. Fragm. ap. Non. 2, 395; 120, 3: faecem et allec, Hor. S. 2, 4, 73; 2, 8, 9 K. and H.: putri cepas hallece natantes, Mart. 3, 77 Schneid.—The plur. not in use, v. Prisc. p. 686 P. 1784#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1783#Alecto#Ālecto, ūs, f., = Ἀληκτώ, οῦς (found only in nom. and acc.), `I` *the name of one of the three furies*, Verg. A. 7, 341: Alecto torvam faciem Exuit, id. ib. 7, 415 : luctificam Alecto ciet, id. ib. 7, 324. 1785#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1784#alectorius#ălectŏrĭus, a, um, adj., `I` *pertaining to a cock* ( ἀλέκτωρ): gemma, **a gem found in the maw of a cock**, Plin. 37, 10, 54, § 144. 1786#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1785#alectorolophos#ălectŏrŏlŏphŏs, i, f., = ἀλεκτορόλοφος, `I` *an herb good for a cough*, *cock's comb* : Rhinanthus crista galli, Linn.; Plin. 27, 5, 23, § 40. 1787#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1786#alecula#ālēcŭla, ae, f. dim. alec, `I` *fish-sauce*, Col. 8, 17; 6, 8. 1788#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1787#Aleius#Ălēĭus, a, um, adj., = Ἀλήϊος, `I` *of* or *pertaining to Ale in Lycia* : Aleïi campi, **where Bellerophon**, **having been thrown from Pegasus**, **and blinded by the lightning of Jupiter**, **wandered and perished**, Hyg. Fab. 57; Ov. Ib. 259: qui miser in campis maerens errabat Aleïs ( *per synaeresin* for Aleïis), Cic. Tusc. 3, 26, 63 (as transl. of Ἤτοι ὁ κὰπ πεδίον τὸ Ἀλήιον οἶος ἀλᾶτο, Hom. ll. 6, 201; cf. Plin. 5, 27, 22, § 91). 1789#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1788#Alemanni#Ălĕmanni ( Ălămanni and Ălă-mani), ōrum, m. = Alle-Männer, `I` *the Alemanni*, *German tribes who* (as their name indicates) *formed a confederation on the Upper Rhine and Danube*, from whom the Gauls transferred the name to the whole German nation; cf. Aur. Vict. Caes. 21; Claud. II. Cons. Stil. 17; Sid. 5, 375.— `II` Derivv., `I..1` Ălĕmannĭa ( Ălăm-), ae, f. cf. Fr. Allemagne; Ital. Alemagna, *the country of the Alemanni*, Claud. I. Cons. Stil. 234.— `I..2` Ălĕmannĭcus ( Ălăm-), a, um, adj., *Alemannic*, *pertaining to the Alemanni* : tentoria, Amm. 27, 2.—Hence, *a surname of Caracalla*, *on account of his victory over the Alemanni*, Spart. Carac. 10. — `I..3` Ălĕmannus ( Ălăm-), i, m., *a surname of the emperor Gratian*, *on account of his victory over the Alemanni*, Aur. Vict. Epit. 47. 1790#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1789#Alemon#Ălēmon, ŏnis, m. ἀλήμων, a wanderer, `I` *a Greek; father of Myscelus*, *who built Crotona in Lower Italy*, Ov. M. 15, 18. 1791#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1790#Alemona#Ălĕmōna ( Ălĭm-), ae, f. alo, `I` *a tutelar goddess of the fœtus*, Tert. Anim. 37. 1792#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1791#Alemonides#Ălēmŏnĭdēs, ae, m. `I` *patr.*, *the son of Alemon*, i. e. *Myscelus*, *who founded Crotona in Lower Italy*, Ov. M. 15, 26. 1793#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1792#aleo#ālĕo, ōnis, m. (rare, for the class. aleator), `I` *a gamester*, Naev. ap. Fest. 24: impudicus et vorax et aleo, Cat. 29, 2; 6, 11; Tert. Fug. ap. Pers. 13. 1794#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1793#Aleria#Ălĕrĭa, ae, f., = Ἀλερία, `I` *the oldest town of the island Corsica*, captured by L. Scipio: HEC. CEPIT. CORSICA(m). ALERIA(m) QVE. VRBE(m), the second epitaph of the Scipios in Grotef. 4, 298; cf. Wordsw. p. 160; Mannert. Ital. 2, 516 sq. 1795#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1794#ales#ālĕs, ālĭtĭs ( abl. aliti, Sen. Med. 1014; `I` *gen. plur.* alitum, Mart. 13, 6, and lengthened alituum, Lucr. 2, 928; 5, 801; 1039; 1078; 6, 1216; Verg. A. 8, 27; Stat. S. 1, 2, 184; Manil. 5, 370; Amm. 19, 2) [ala-ire, as comes, eques, etc., acc. to some; but cf. Corss. Ausspr. II. p. 209], adj. and *subst.* ( poet. and post-Aug. prose). `I` Adj., *winged* : angues, Pac. ap. Cic. Inv. 1, 19; cf. Mos. Cic. Rep. 3, 9: ales avis, Cic. N. D. 2, 44 (as transl. of the Gr. αἰόλος ὄρνις, Arat. Phaen. 275): equus, i. e. **Pegasus**, Ov. Am. 3, 12, 24 : deus, **Mercury**, id. M. 2, 714; so also Stat. Th. 4, 605: currus, Sen. Med. 1024 : fama, Claud. I. Cons. Stil. 2, 408.—And with a trope common in all languages, *quick*, *fleet*, *rapid*, *swift* : rutili tris ignis et alitis Austri, Verg. A. 8, 430 : passus, Ov. M. 10, 587 : harundo, **the swift arrow**, Prud. Psych. 323.— `II` *Subst. com. gen.*, *a fowl*, *a bird* (only of large birds, while *volucris* includes also insects that fly). `I.A` *Com. gen.* : pennis delata, Lucr. 6, 822 : exterrita pennis, id. 5, 506 : argentea, i. e. **the raven before its metamorphosis**, Ov. M. 2, 536 : superba, **the peacock**, Mart. 14, 67; 9, 56: longaeva, **the phœnix**, Claud. 35, 83 : famelica, **the pigeon-hawk**, Plin. 10, 10, 12, § 28.—On the contr., *masc.* : Phoebeïus, **the raven**, Ov. M. 2, 544 : albus, **the swan**, Hor. C. 2, 20, 10 : cristatus, **the cock**, Ov. F. 1, 455 al. — `I.B` *Fem.*, as referring to a female bird: Daulias ales = philomela, Ov. H. 15, 154 : exterrita = columba, Verg. A. 5, 505. But ales, i.e. aquila, as the bird of Jove, is sometimes *masc.* : fulvus Jovis ales, **the eagle**, id. ib. 12, 247; called also: minister fulminis, Hor. C. 4, 4, 1 : flammiger, Stat. Th. 8, 675. —Also *fem.* : aetheriā lapsa plagā Jovis ales, Verg. A. 1, 394 : regia ales, Ov. M. 4, 362 : ales digna Jove, Manil. 1, 443.— `I.C` For *a deity as winged*, *masc.* : Cyllenius ales, i.e. **Mercury**, Claud. 33, 77; or even for men: aureus ales, **Perseus**, Stat. Th. 1, 544.— `I.D` Ales canorus, *a swan*, for *a poet*, Hor. C. 2, 20, 15. —Also *absol.* ales: Maeonii carminis ales, of the singer of a Mæonian (Homeric) song, Hor. C. 1, 6, 2 Jahn. (In Ov. M. 5, 298, if ales erant is read, ales is collect.; cf. Schne id. Gr. 2, 240; but the sing. seems to be more in accordance with the preceding hominem putat locutum, she supposing that she heard a man, but it was a bird, and Merkel here reads *Ales erat.*)— `I.E` In the lang. of augury, alites are *birds that gave omens by their flight*, as the buteo, sanqualis, aquila, etc. (but oscines, by their voice, as the corvus, cornix, and noctua), Fest. p. 193 (cf. id. p. 3); Cic. N. D. 2, 64, 160: tum huc, tum illuc volent alites: tum a dextrā, tum a sinistrā parte canant oscines, id. Div. 1, 53, 120; cf. Manut. ad Cic. Fam. 6, 6, p. 394; Plin. 10, 19, 22, § 43; Arn. adv. G. 7, 59.—Hence, poet. : ales, *augury*, *omen*, *sign* : cum bonā nubit alite, Cat. 61, 20 : malā soluta navis exit alite, Hor. Epod. 10, 1 : secundā alite, id. ib. 16, 23. 1796#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1795#Alesa#Ălēsa, v. Halesa. 1797#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1796#alesco#ălesco, ĕre, `I` *v. inch. n.* [alo], *to grow up*, *increase* (only ante-class.), Varr. R. R. 1, 44, 4; 2, 4, 19: alescendi cacumen, * Lucr. 2, 1130. 1798#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1797#Alesia#Ălĕsĭa, ae, f., = Ἀλεσία, Diod. Sic., `I` *a city of the Mandubii in Celtic Gaul*, now *Alise* in the *Dép. de la Cōte d' Or*, Caes. B. G. 7, 68; id. B. C. 3, 47; Vell. 2, 47.—Also, Ălexĭa, ae, f., = Ἀλεξία Strabo, Flor. 2, 2; cf. Mannert Gall. 175. 1799#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1798#Alesus#Ălēsus, v. Halesus. 1800#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1799#Alethia#Ălēthīa, ae, f., = ἀλήθεια (truth), `I` *one of the Æons of Valentinus*, Tert. Valent. 12. 1801#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1800#Aletinus#Ălētīnus, i, m., `I` *an inhabitant of the town* Aletium, *in the land of the Hirpini*, now *Calitri* (* acc. to others, *Lecce*), Plin. 3, 11, 16, § 105. 1802#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1801#Aletrium#Ălētrĭum, i, n., `I` *a town in Latium*, now *Alatri;* whence, `I...a` Ălētrīnas, ātis, adj., *pertaining to Aletrium*, Cic. Clu. 16. — Ălētrīnātes, *the inhabitants of Aletrium*, Cic. Clu. 20; Plin. 3, 5, 9, § 63.— `I...b` Also, Ălētrīnensis, e, the same: foederatus, Cic. Balb. 22 dub. 1803#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1802#aletudo#ălĕtūdo, ĭnis, f. alo, `I` *fatness*, = corporis pinguedo, Fest. p. 23. 1804#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1803#Aleuas#Ăleuas, ae, m., = Ἀλεύας. `I` *A tyrant of Larissa*, *slain by his own servants*, Ov. Ib. 321 and 509 Merk.— `II` *A worker in bronze*, Plin. 34, 8, 19, § 86. 1805#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1804#Aleus1#Ālĕus, another reading for Alius, = Elius, Plaut. Capt.; v. 1. Alius. 1806#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1805#Aleus2#Ălĕus, a, um, adj. : Alea Minerva, `I` *the Alean* or *Alic Minerva*, so called either from Aleus, king of Arcadia, or from Alea, a town in that country, Stat. Th. 4, 288. 1807#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1806#alex#ālex, v. alec. 1808#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1807#Alexamenus#Ălexămĕnus, i, m., = Ἀλεξαμενός, `I` *a leader of the Ætolians*, Liv. 35, 24. 1809#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1808#Alexander#Ălexander, dri, m. Ἀλέξανδρος, hence, Charis. 64 P. asserts that there is also a nom. Alexandrus, but gives no example, `I` *the name of many persons of antiquity;* among whom, `I` *The most renowned is Alexander*, *son of Philip and Olympia*, *surnamed* Magnus, *the founder of the great Macedonian monarchy extending from Macedonia to the Indus* (v. his life in Plut. and Curt.).— `II` *Alexander*, *son of Perseus*, *king of Macedonia*, Liv. 42, 52; 45, 39.— `III` *A tyrant of Pherœ*, *in Thessaly;* hence also sometimes called Pheræus, Cic. Div. 1, 25; id. Inv. 2, 49; id. Off. 2, 7; Nep. Pelop. 5, 1.— `IV` *A king of Epirus*, Liv. 8, 3.— `V` *Another name of Paris*, *son of Priam*, Enn. ap. Varr. L. L. 7, 5, 96; Cic. Fat. 15; Auct. ad Her. 4, 30; hence sometimes, Alexander Paris, Plin. 34, 8, 19, § 76 al. 1810#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1809#Alexandrea#Ălexandrēa (the form of Cicero's time, Cic. Phil. 2, 19; id. Fin. 5, 19; Prop. 4, 10, 33 ( `I` *Alexandria*, Müll.); Hor. C. 4, 14, 35 K. and H.; also Ălexandrīa under the Empire; so, Antiochēa and Antiochīa; cf. Prisc. p. 588 P., Ochsn. Eclog. 143, and Osann ad Cic. Rep. p. 467), ae, f., = Ἀλεξάνδρεια, *a name of several towns of antiquity;* among which, `I` *The most distinguished is the city built by Alexander the Great*, *after the destruction of Tyre*, *upon the north coast of Egypt*, *the residence of the Ptolemies*, *and the emporium of Eastern trade during the Middle Ages*, *sometimes with the appellation* Magna, now *Iskenderieh* or *Alexandria*, Plin. 5, 10, 11, § 62.— `II` *A town in Troas*, now *Eski Stamboul*, *sometimes called* Alexandria, Cic. Ac. 2, 4; Plin. 5, 30, 33, § 124; and sometimes Alexandria Troas, Liv. 35, 42; 37, 35; Plin. 36, 16, 25, § 128.— `III` *A town in Aria*, *also called* Alexandria Ariōn (i. e. Arionum), now *Herat*, Plin. 6, 17, 21, § 61; 6, 23, 25, § 93.—Hence, Ălexandrīnus, a, um, adj., *pertaining to Alexandria*, `I.A` In Egypt: vita atque licentia, **a luxurious and licentious life**, **like that of Alexandria**, **at that time a centre of luxury**, Caes. B. C. 3, 110; Petr. 31; Quint. 1, 2, 7 Spald.: Alexandrina navis, **an Alexandrian merchantship**, Suet. Aug. 98; id. Ner. 45; id. Galb. 10: Bellum Alexandrinum, *the history of the expedition of Cœsar into Egypt*, *after the battle at Pharsalus*, Auct. B. Alex. 1.— `I.B` In Troas, Plin. 15, 30, 39, § 131; 23, 8, 80, § 158. — *Subst.* : Ălexandrīni, ōrum, m., *inhabitants of Alexandria* (in Egypt): ad Alexandrinos istos revertamur, Cic. Rab. Post. 12, 34; id. Pis. 21, 49. 1811#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1810#alexipharmacon#ălexĭpharmăcon, i, n., = ἀλεξιφάρμακον, `I` *an antidote for poison*, only in Plin. 21, 20, 84, § 146. 1812#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1811#alga#alga, ae, f. from ligo, qs. alliga, as binding, entwining, Van., `I` *sea-weed*, comprising several kinds, of which one (Fucus vesiculosus, Linn.) was used for coloring red, Plin. 26, 10, 66; 32, 6, 22, § 66. Freq. in the poets, Hor. C. 3, 17, 10; Verg. A. 7, 590; so Mart. 10, 16, 5; Val. Fl. 1, 252; Claud. Ruf. 1, 387. In prose, Auct. B. Afr. 24 *fin.* —Hence also for *a thing of little worth* : vilior algā, Hor. S. 2, 5, 8 : projectā vilior algā, Verg. E. 7, 42. 1813#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1812#algensis#algensis, e, adj. alga, `I` *that supports itself on sea-weed*, *lives upon it*, Plin. 9, 37, 91, § 131. 1814#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1813#algeo#algeo, alsi, 2, v. n. acc. to Fest. from ἀλγέω = to feel pain; cf. ἄλγος, algor, and algus, `I` *to be cold*, *to feel cold;* cf. Consent. 2051 P. (opp. aestuare; accordingly a subjective coldness; while *frigere*, opp. calere, is objective, Doed. Syn. 3, 89): si algebis, tremes, Naev. ap. Cic. de Or. 2, 71, 286: erudiunt juventutem, algendo, aestuando, Cic. Tusc. 2, 14, 34 : sudavit et alsit, Hor. A. P. 413 : algentis manus est calfacienda sinu, Ov. A. A. 2, 214.— Poet. : algentes togae, i. e. so torn to pieces, that those who wear them must suffer from cold, Mart. 12, 36.— Trop. : probitas laudatur et alget, *virtue is praised*, *and yet freezes*, i. e. *is not cherished*, *is neglected*, Juv. 1, 74.—Hence, algens, P. a., in the post-Aug. per., = algidus and frigidus, *cold* : pruinae, Stat. Th. 3, 469 : loca, Plin. 14, 2, 4, § 27; 16, 10, 19, § 46. 1815#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1814#algesco#algesco, alsi, 3, `I` *v. inch. n.* [algeo]. `I` *To catch cold* : ne ille alserit, Ter. Ad. 1, 1, 11 (cf.: frigus colligere, Hor. Ep. 1, 11, 13, and perfrigescere, Juv. 7, 194).— `I..2` Post-Aug. (cf. algens) of things, *to become cold* : (vites) aegrotant et, cum alsere, laesis uredine attonsarum oculis, Plin. 17, 24, 37, § 226 : rabies flammarum, Prud. Apoth. 142. 1816#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1815#Algidensis#Algĭdensis, e, adj. 2. Algidus, `I` *growing upon Mount Algidus*, Plin. 19, 5, 26, § 81. 1817#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1816#Algidum#Algĭdum, v. Algidus. 1818#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1817#algidus1#algĭdus, a, um, adj. algeo, `I` *cold* : algida, sc. regio, Naev. ap. Cic. Or. 45, 152: loca, Cat. 63, 70.—Whence, 1819#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1818#Algidus2#Algĭdus, i, m., `I` *a high snow-capped mountain*, *and the forest upon it*, *south-east of Rome*, *between Tusculum and Velitrœ*, now *Monte Compatri*, Liv. 26, 9, 12; Plin. 18, 13, 34, § 130: gelidus, Hor. C. 1, 21, 6 : nivalis, id. ib. 3, 23, 9; id. C. S. 69.—Hence, `I` Algĭdum, i, n., *a town upon it*, now *Pava*, Flor. 1, 11.— `II` *Adj.* : Algĭdus, a, um, *pertaining to Algidum* : terra, Ov. F. 6, 722 : secessus, Mart. 10, 30. 1820#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1819#algificus#algĭfĭcus, a, um, adj. algus-facio, `I` *that makes cold*, *chilling* : quod timor omnis sit algificus, Gell. 19, 4. 1821#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1820#algor#algor, ōris, m. cf. algeo, `I` *cold* (that is felt), *coldness* (class., for the ante-class. algus or algu; acc. to Charis. 23 P., even in Cic.), Plaut. Rud. 1, 3, 33: Prodit hiemps, sequitur crepitans hanc dentibus algor, Lucr. 5, 746 Lachm.: obest praegnantibus, Varr. R. R. 2, 7, 10 : corpus patiens inediae, vigiliae, algoris, * Sall. C. 5, 3 (cf. Cic. Cat. 1, 10, 20: illam praeclaram tuam patientiam famis, frigoris, inopiae rerum omnium): confectus algore, * Tac. H. 3, 22. In Pliny for *cold* in gen. (even in the plur.): vites algore intereunt, Plin. 17, 24, 37, § 217; 8, 39, 59, § 139: corpus contra algores munire, Plin. 15, 4, 5, § 19. 1822#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1821#algosus#algōsus, a, um, adj. alga, `I` *abounding in sea-weed* : vivunt in algosis, sc. locis, Plin. 32, 9, 31, § 95 : litus, Aus. Ep. 7, 42. 1823#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1822#algus#algus, ūs, m., acc. to Prisc. p. 699 P.; Rudd. I. p. 122, or algu, n., acc. to Charis. 23; 98 P.; cf. Schne id. Gr. 2, 342 sq. [algeo], `I` *the feeling of cold* (subjective), *coldness* (usu. only in the abl.; hence the form of the nom. is uncertain; ante-class. for the class. algor). `I` *Masc.* : algum, famem, Plaut. Fragm. ap. Prisc. p. 699 P.— `II` *Unc. gen.* : interficere aliquem fame atque algu, Plaut. Most. 1, 3, 36 : perire algu, id. Rud. 2, 7, 24; Att. ap. Non. 72, 9; Lucil. ib. 72, 9; Lucr. 3, 732. 1824#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1823#alia#ălĭā, adv., v. alius, adv. B. 1825#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1824#Aliacmon#Ălĭacmon, v. Haliacmon. 1826#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1825#alias#ălĭas, adv., v. alius, adv. C. 1827#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1826#alibi#ălĭbī, adv. contr. from aliubi; aliusibi, `I` *elsewhere.* `I.A.` *Elsewhere*, *otherwhere*, *somewhere else*, *in* or *at another place*, = alio loco, ἄλλοθι (very freq. in the post-Aug. per., esp. in Pliny; in Cic. only twice, and then in connection with nusquam and nec usquam. Never in Hor. or Juv.; in the other poets rare): *St.* Hiccine nos habitare censes? *Ch.* Ubinam ego alibi censeam? Plaut. Trin. 4, 3, 72: scio equidem alibi jam animum tuum, id. Truc. 4, 4, 13 : alibi gentium et civitatum, App. Flor. p. 356, 6; cf. id. ib. 360, 4.—Hence, `I.B` Esp. `I.B.1` Alibi... alibi (even several times), *in one place... in another; here... there* = hic... illic; hence also sometimes hic or illic... alibi: alibi pavorem, alibi gaudium ingens facit, Liv. 3, 18; 8, 32; Sen. Ep. 98 al.: exercitus, trifariam dissipatus, alibi primum, alibi postremum agmen, alibi impedimenta, inter vepres delituit, Liv. 38, 46; Plin. 2, 3, 3, § 8; so id. 5, 27, 27, § 99 al.: hic segetes, illic veniunt felicius uvae, Arborei fetus alibi, Verg. G. 1, 54; Plin. 10, 50, 71, § 146. Once alibi... deinde, Curt. 7, 4, 26.— `I.B.2` Joined with words of the same origin (alius; v. alius, aliter, etc.): alibi alius or aliter, *one here*, *another there; one in this*, *the other in that manner* : esse alios alibi congressus materiaï, Qualis hic est, **that matter has elsewhere other combinations**, **similar to that of the world**, Lucr. 3, 1065 : exprobrantes suam quisque alius alibi militiam, Liv. 2, 23 : pecora diversos alium alibi pascere jubet, id. 9, 2; so id. 44, 33: alius alibi projectus, Vulg. Sap. 18, 18 : medium spatium torrentis, alibi aliter cavati, Liv. 44, 35.— `I.B.3` Alibi atque alibi, *at one time here*, *at another there; now here*, *now there* (cf. aliubi, B.): haec (aqua) alibi atque alibi utilior nobilitavit loca gloriā ferri, Plin. 34, 14, 41, § 144.— `I.B.4` With negatives, *nec*, *non*, *nusquam*, *nec usquam* : nec tam praesentes alibi cognoscere divos, Verg. E. 1, 42 : asperrima in hac parte dimicatio est, nec alibi dixeris magis mucrone pugnari, Quint. 6, 4, 4 : nusquam alibi, Cic. Ac. 2, 32, 103 : omnis armatorum copia dextrā sinistrā ad equum, nec usquam alibi, id. Att. 13, 52. And instead of a negative, an interrogation implying it: num alibi quam in Capitolio? Liv. 5, 52.— `I.B.5` Alibi quam, indicating comparison, *elsewhere than*, commonly with a neg., *non*, *nusquam*, etc., *nowhere else than* : qui et alibi quam in Nilo nascitur, Plin. 32, 10, 43, § 125 : posse principem alibi quam Romae fieri, Tac. H. 1, 4; id. A. 15, 20: faciliusque laudes vestras alibi gentium quam apud vos praedicārim, App. Flor. p. 360, 4 : nusquam alibi quam in Macedoniā, Liv. 43, 9 : ne alibi quam in armis animum haberent, id. 10, 20; Tac. A. 1, 77: nec alibi quam in Germaniā, * Suet. Aug. 23; so Col. R. R. 8, 11, 8.— `II` Transf. from place to other objects. `I.A` *Otherwise*, *in something else*, *in other things*, *in other respects* : si alibi plus perdiderim, minus aegre habeam, Plaut. Bacch. 5, 1, 16 : neque istic neque alibi tibi erit usquam in me mora, Ter. And. 2, 5, 9; id. Heaut. 2, 3, 38: nec spem salutis alibi quam in pace, Liv. 30, 35, 11 : alibi quam in innocentiā spem habere, id. 7, 41 : alibi quam mos permiserit, **otherwise**, **in other things**, **than custom allows**, Quint. 11, 1, 47; 4, 1, 53.— `I.B` Of persons, *elsewhere*, *with some other one* (very rare): priusquam hanc uxorem duxi, habebam alibi (sc. apud meretricem) animum amori deditum, Ter. Hec. 3, 1, 14 : Quantum militum transportatum sit, apud auctores discrepat: alibi decem milia peditum, duo milia ducentos equites, alibi parte plus dimidiā rem auctam invenio, Liv. 29, 25: interdum alibi est hereditas, alibi tutela, Dig. 26, 4, 1; so, in designating *another place in an author*, Quint. 4, 2, 110; 8, 3, 21 al.— `I.C` In post-Aug. prose sometimes, like alias (v. that word), for alioqui, *otherwise* : rhinocerotes quoque, rarum alibi animal, in iisdem montibus erant, **an animal otherwise rare**, Curt. 9, 1, 5 : nemus opacum arboribus alibi inusitatis, **with trees else rare**, id. 9, 1, 13. 1828#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1827#alibilis#ălĭbĭlis, e, adj. alo, `I` *affording nourishment*, *nutrilious*, *nourishing* (perh. only in Varr.): lac, Varr. R. R. 2, 11, 2 : casei, id. ib. 2, 11, 2, § 3.— *Pass.* of that which readily grows or fattens: ita pulli alibiliores fiunt, Varr. R. R. 3, 9. 1829#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1828#alica#ălĭca, ae, f. from alo, acc. to Paul. ex Fest. p. 7 Müll.; akin to ἀλέω, ὀλαί acc. to Doed., orig. adj., `I` *nourishing*, sc. farina. `I` *A kind of grain*, *spelt*, Cato, R. R. 76 *init.*; Plin. 18, 7, 10, § 50.— `II` *Grits prepared from it*, *spelt-grits*, Gr. χόνδρος, later ἄλιξ, Cels. 6, 6; Plin. 22, 25, 61, § 128.— `III` *A drink prepared from these grits*, Mart. 13, 6. 1830#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1829#alicarius#ălĭcārĭus, a, um, adj. alica, `I` *of* or *pertaining to spelt;* hence, ălĭcārĭus, i, m., *one who grinds spelt* : nemo est alicarius posterior te, Lucil. ap. Charis. p. 75 P.; and ălĭcārĭa, ae, f., *a prostitute* (as frequenting the place of the spelt-mills): alicariae meretrices appellabantur in Campaniā (where the best spelt-grits were prepared, Plin. 18, 11, 29, § 109), Paul. ex Fest. p. 7 Müll.: pistorum amicas, reliquas alicarias, * Plaut. Poen. 1, 2, 54. 1831#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1830#alicastrum#ălĭcastrum, i, n., sc. frumentum [id.], `I` *a kind of spelt*, *summer-spelt* (i. e. sown in the spring), Col. 2, 6; 2, 9; cf. Isid. Aug. 17, 3. 1832#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1831#alicubi#ălĭcŭbi (earlier written ălĭquobi, like `I` *neutrobi*, acc. to Cassiod. Orth. 2314 P.; cf. Schne id. Gr. 1, 29), adv. aliquis-ubi, *somewhere*, *anywhere*, *at any place*, or *in any thing* (Inter alicubi et usquam hoc interest, quod alicubi absolute profertur, ut alicubi fuimus, i. e. in aliquo loco; usquam autem ad omnia loca refertur, Prisc. p. 1058 P.; very rare): si salvus sit Pompeius et constiterit alicubi, hanc ?εκυίαν relinquas, Att. ap. Cic. Att. 9, 10. `I` In gen.: tu si alicubi fueris, dices hic porcos coctos ambulare, *if you shall be anywhere*, i. e. *wherever you may be*, Petr. 45.— `II` Esp. `I.A` Alicubi... alicubi, repeated, *in one place... in another*, *here... there*, like alius, alias, alibi, etc.: ut alicubi obstes tibi, alicubi irascaris, alicubi instes gravius, Sen. Tranq. 2, 2 : tecta alicubi imposita montibus, alicubi ex plano in altitudinem montium educta, id. Ep. 89, 21 (in both passages some read *aliubi;* v. Fickert).— `I.B` Strengthened by other definite words: utinam hic prope adesset alicubi, **somewhere here**, Ter. Ad. 3, 4, 7 : hic alicubi in Crustumenio, Cic. Fl. 29, 71 : in quibus (scriptis) et suum alicubi reperiri nomen, Suet. Gram. 7. 1833#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1832#alicula#ālĭcŭla, ae, f. ala, `I` *a light upper garment* (quod alas nobis injecta contineat, Vel. Long. 2230 P., but better acc. to Ferrar. de Re Vest. 2, 3, c. 1, from the collar or cape upon it), * Mart. 12, 82: aliculā subornatus polymitā, **a light hunting-dress**, Petr. 40, 5; *a child's coat*, Dig. 34, 2, 24. 1834#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1833#alicunde#ălĭcunde, adv., of place [aliquis-unde], `I` *from somewhere* = ab aliquo loco, Gr. ἀμόθεν. `I` Lit. : tu mihi aliquid aliquo modo alicunde ab aliquibus blatis, Plaut. Ep. 3, 1, 13; cf. verse 10: venit meditatus alicunde ex solo loco, Ter And. 2, 4, 3: aliunde fluens alicunde extrinsecus aër, *streaming from some part from another source*, * Lucr. 5, 522: praecipitare alicunde, Cic. Fin. 5, 11, 31; so id. Caecin. 16, 46. — `II` Transf. `I.A` Of persons: alicunde exora mutuum, Plaut. Pers. 1, 1, 44 : non quaesivit procul alicunde. Cic. Verr. 2, 20, 48.—Hence, alicunde corradere, *to scrape together from some source*, Ter. Ad. 2, 2, 34, and alicunde sumere, *to get from somebody*, i. e. *to borrow from some one*, id. Phorm. 2, 1, 70.— `I.B` Of things: nos omnes, quibus est alicunde aliquis objectuslabor, **from any thing**, Ter. Hec. 3, 1, 6. (In Cic. Att. 10, 1, 3, B. and K. read *aliunde* for *alicunde.*) 1835#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1834#alid#ălid for aliud, v. 2. alius `I` *init.* 1836#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1835#Alidensis#Ălĭdensis, e, adj., `I` *of* or *pertaining to Alida* or *Alinda*, *a town in Caria*, *where splendid garments were manufactured;* hence, ălĭdense (sc. vestimentum), *a full dress*, *court-dress*, Lucr. 4, 1130; where Lachmann read *alidensia*, a word not elsewhere found in Latin or Greek, and Munro now reads *indusia;* v. indusium. 1837#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1836#alienatio#ălĭēnātĭo, ōnis, f. alieno. `I` *Act.*, *the transferring of the possession of a thing to another*, *so as to make it his property* : Alienatio tum fit, cum dominium ad alium transferimus, Dig. 18, 1, 67; Sen. Ben. 5, 10. So, alienatio sacrorum, *a transfer of the sacred rites* (sacra) *of one family* (gens) *to another*, Cic. Or. 42, 144; so id. Leg. 3, 20, 48.— `II` *Neutr.*, *the transferring of one's self*, i. e. *the going over to another;* hence, `I.A` Trop., *a separation*, *desertion*, *aversion*, *dislike*, *alienation* (the internal separating or withdrawing of the feeling of good-will, friendship, and the like; while *disjunctio* designates merely an external separation): tuam a me alienationem commendationem tibi ad impios cives fore, Cic. Phil. 2. 1: alienatio consulum, id. Q. Fr. 1, 4 : alienatio disjunctioque amicitiae, id. Lael. 21, 76 : alienatio exercitūs (opp. benevolentia), Caes. B. C. 2, 31 : in Vitellium alienatio, Tac. H. 2, 60 : alienatio patrui, id. A. 2, 43 : Numquid non perditio est iniquo, et alienatio operantibus injustitiam, Vulg. Job, 31, 3.— `I.B` In medic. lang.: alienatio mentis, **aberration of mind**, **loss of reason**, **delirium**, Cels. 4, 2; so Plin. 21, 21, 89, § 155: continua, Dig. 1, 18, 14; also without *mentis* : alienatio saporque, Sen. Ep. 78 : alienationis in commoda, Firm. 4, 1. 1838#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1837#alienigena#ălĭēnĭgĕna, ae, m. (also, ălĭēnĭgĕ-nus, a, um, adj.; cf. Prisc. p. 677 P., and advena) [alienus-gigno], `I` *born in a foreign land;* hence, `I` In gen., *foreign*, *alien;* and *subst.*, *a stranger*, *a foreigner*, *an alien.* `I.A` Of persons (very freq. in Cic., esp. in his orations): homo longinquus et alienigena, Cic. Deiot. 3 : alienigenae hostes, id. Cat. 4, 10; cf. Liv. 26, 13: testes, Cic. Font. 10 : dii, id. Leg. 2, 10 : mulieres, Vulg. 3 Reg. 11, 1.— *Subst.* : quid alienigenae de vobis loqui soleant, Cic. Fl. 27 : si ipse alienigena summi imperii potiretur, Nep. Eum. 7, 1; Curt. 5, 11; 6, 3; Vulg. Lev. 22, 10; ib. Luc. 17, 18.— `I.B` Of things: vino alienigenā utere, Gell. 2, 24; and with the adj. form: ălĭēnĭgĕnus, a, um: pisces alienigeni, Col. 8, 16, 9 : fetus, id. 8, 5, 10 : semina, id. 3, 4, 1 : ALIENIGENVM CORPVS, Inscr. Orell. 5048 : ne alienigenae justitiae obliti videamur, Val. Max. 6, 5, 1 *ext.* : exempla, id. 1, 5, 1 *ext.* : studia, id. 2, 1 *fin.* : sanguis, id. 6, 2, 1 *ext.* : conversationis, Vulg. 2 Macc. 4, 13.— `II` In Lucr., *produced from different materials*, *heterogeneous* : scire licet nobis venas et sanguen et ossa [et nervos alienigenis ex partibus esse], Lucr. 1, 860; 1, 865; 1, 869; 1, 874; 5, 880. 1839#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1838#alienigenus#ălĭēnĭgĕnus, a, um, `I` v. the preced. 1840#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1839#alieniloquium#ălĭēnĭlŏquĭum, ii, n. alienus-loqui, `I` *the talk of crazy persons*, Varr. Sent. Mor. p. 28 Devit.; cf.: aliena loqui s. v. alienus, B. 1841#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1840#alienitas#ălĭēnĭtas, ātis, f. alienus. In medic. lang., `I` *The causes* or *materials of disease in the human system*, *which are extraneous to it* : auferre alienitatem, Cael. Aur. Tard. 5, 4 : alienitatis obtrusio, id. ib. 5, 64 : manens alienitas, id. Acut. 3, 20.— `II` For alienatio (q. v. B.): mentis, Cael. Aur. Acut. 2, 39. 1842#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1841#alieno#ălĭēno, āvi, ātum, 1, v. a. id. (purely prosaic, but class.). `I` Orig., *to make one person* or *thing another* : facere, ut aliquis alius sit. Thus, in Plaut., Sosia says to Mercury, who represented himself as Sosia: certe edepol tu me alienabis numquam, quin noster siem, Plaut. Am. 1, 1, 243. So also Pliny: sacopenium, quod apud nos gignitur, in totum transmarino alienatur, **is entirely other than**, **different from**, **the transmarine one**, Plin. 20, 18, 75, § 197.—Hence, of things, a t. t. in the Roman lang. of business, *to make something the property of another*, *to alienate*, *to transfer by sale* (in the jurid. sense, diff. from *vendere: Alienatum* non proprie dicitur, quod adhuc in dominio venditoris manet? *venditum* tamen recte dicetur, Dig. 50, 16, 67; the former, therefore, includes the idea of a complete transfer of the thing sold): pretio parvo ea, quae accepissent a majoribus, vendidisse atque alienāsse, Cic. Verr. 2, 4, 60 : venire vestras res proprias atque in perpetuum a vobis alienari, id. Agr. 2, 21, 54 : vectigalia (opp. frui), id. ib. 2, 13, 33; so Varr. R. R. 2, 1; Dig. 4, 7, 4.—Esp., *to remove*, *separate*, *make foreign* : urbs maxuma alienata, Sall. J. 48, 1.— `II` Transf. to mental objects, and with esp. reference to that from which any person or thing is separated or removed, *to cast off*, *to alienate*, *estrange*, *set at variance*, *render averse*, *make enemies* ( *Abalienatus* dicitur, quem quis a se removerit; *alienatus*, qui alienus est factus, Paul. ex Fest. p. 25 Müll.; class., esp. freq. in the *part.* alienatus). `I.A` In gen.: eum omnibus eadem res publica reconciliavit, quae alienārat, Cic. Prov. Cons. 9 : legati alienati, id. Pis. 96 : alienati sunt peccatores, Vulg. Psa. 51, 4; ib. Col. 1, 21: alienari a Senatu, Cic. Att. 1, 14 : studium ab aliquo, id. Pis. 76 : si alienatus fuerit a me, Vulg. Ezech. 14, 7 : alienati a viā Dei, ib. Eph. 4, 18 : voluntatem ab aliquo, Cic. Phil. 2, 38; id. Fam. 3, 6: tantā contumeliā acceptā omnium suorum voluntates alienare (sc. a se), Caes. B. G. 7, 10 : voluntate alienati, Sall. J. 66, 2; Nep. Alcib. 5, 1: falsā suspitione alienatum esse, **neglected**, **discarded**, Sall. C. 35, 3 : animos eorum alienare a causā, Cic. Prov. Cons. 21 : a dictatore animos, Liv. 8, 35 : sibi animum alicujus, Vell. 2, 112; Tac. H. 1, 59; Just. 1, 7, 18.— `I.B` Esp. `I.A.1` Mentem alienare alicui, *to take away* or *deprive of reason*, *to make crazy*, *insane*, *to drive mad* (not before the Aug. per., perh. first by Livy): erat opinio Flaccum minus compotem fuisse sui: vulgo Junonis iram alienāsse mentem ferebant, Liv. 42, 28 : signum alienatae mentis, **of insanity**, Suet. Aug. 99 : alienata mens, Sall. Rep. Ord. 2, 12, 6 (cf. Liv. 25, 39: alienatus sensibus).—And *absol.* : odor sulfuris saepius haustus alienat, **deprives of reason**, Sen. Q. N. 2, 53.—Hence, *pass.* : alienari mente, **to be insane**, Plin. 28, 8, 27, § 93 : ita alienatus mente Antiochus (erat), Vulg. 2 Macc. 5, 17.— `I.A.2` In medic. lang.: alienari, of parts of the body, *to die*, *perish* : intestina momento alienantur, Cels. 7, 16; 8, 10; 5, 26, n. 23: in corpore alienato, Sen. Ep. 89 : (spodium) alienata explet, Plin. 23, 4, 38, § 76.— `I.A.3` Alienari ab aliquā re, *to keep at a distance from something*, i. e. *to be disinclined to*, *have an aversion for*, *to avoid* = abhorrere (only in Cic.): a falsā assensione magis nos alienatos esse quam a ceteris rebus, Cic. Fin. 3, 5, 18 : alienari ab interitu iisque rebus, quae interitum videantur afferre, id. ib. 3, 5, 16. 1843#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1842#alienus#ălĭēnus, a, um 2. alius. `I` Adj. `I.A` In gen., *that belongs to another person*, *place*, *object*, etc., *not one's own*, *another's*, *of another*, *foreign*, *alien* (opp. suus): NEVE. ALIENAM. SEGETEM. PELLEXERIS., Fragm. XII. Tab. ap. Plin. 28, 2, and Serv. ad Verg. E. 8, 99: plus ex alieno jecore sapiunt quam ex suo, Pac. ap. Cic. Div. 1, 57; Plaut. Mil. 2, 2, 111; cf. id. ib. 2, 2, 88, and Lind. ib. 2, 3, 3: quom sciet alienum puerum ( *the child of another*) tolli pro suo, Ter. Hec. 4, 1, 61: in aedīs inruit Alienas, id. Ad. 1, 2, 9; id. And. 1, 1, 125: alienae partes anni, Lucr. 1, 182; so Verg. G. 2, 149: pecuniis alienis locupletari, Cic. Rosc. Am. 47, 137 : cura rerum alienarum, id. Off. 1, 9, 30; 2, 23, 83: alienos mores ad suos referre, Nep. Epam. 1, 1 : in altissimo gradu alienis opibus poni, Cic. Sest. 20 : semper regibus aliena virtus formidolosa est, Sall. C. 7, 2 : amissis bonis alienas opes exspectare, id. ib. 58. 10 Herz.: aliena mulier, **another man's wife**, Cic. Cael. 37 : mulier alieni viri sermonibus assuefacta, **of another woman's husband**, Liv. 1, 46 : virtutem et bonum alienum oderunt, id. 35, 43 : alienis pedibus ambulamus, alienis oculis agnoscimus, alienā memoriā salutamus, alienā operā vivimus, Plin. 29, 1, 8, § 19 : oportet enim omnia aut ad alienum arbitrium aut ad suum facere, Plin. Ep. 6, 14; so Suet. Claud. 2: alienum cursum alienumque rectorem, velut captā nave, sequi, Plin. Pan. 82, 3; Tac. A. 15, 1 *fin.* : pudicitiae neque suae neque alienae pepercit, Suet. Calig. 36 : epistolas orationesque et edicta alieno formabat ingenio, i. e. **caused to be written by another**, id. Dom. 20 : te conjux aliena capit, Hor. S. 2, 7, 46; 1, 1, 110; so id. ib. 1, 3, 116: vulnus, **intended for another**, Verg. A. 10, 781 : aliena cornua, of Actæon transformed into a stag, Ov. M. 3, 139: alieno Marte pugnabant, sc. equites, i. e. **without horses**, **as footmen**, Liv. 3, 62 : aes alienum, lit. *another's money;* hence, in reference to him who has it, *a debt;* cf. aes. So also: aliena nomina, **debts in others' names**, **debts contracted by others**, Sall. C. 35, 3.— `I.B` Esp. `I.A.1` In reference to relationship or friendship, *not belonging to one*, *alien from*, *not related* or *allied*, *not friendly*, *inimical*, *strange*, Plaut. Capt. 1, 2, 43: alienus est ab nostrā familiā, Ter. Ad. 3, 2, 28; id. Heaut. 5, 4, 6 Ruhnk.: multi ex finibus suis egressi se suaque omnia alienissimis crediderunt, **to utter strangers**, Caes. B. G. 6, 31 : non alienus sanguine regibus, Liv. 29, 29; Vell. 2, 76.— Hence alienus and propinquus are antith., Cic. Lael. 5, 19 : ut neque amicis neque etiam alienioribus desim, id. Fam. 1, 9 Manut.: ut tuum factum alieni hominis, meum vero conjunctissimi et amicissimi esse videatur, id. ib. 3, 6.— `I.A.2` Trop. : alienum esse in or ab aliquā re, *to be a stranger to a thing*, i. e. *not to be versed in* or *familiar with*, *not to understand* : in physicis Epicurus totus est alienus, Cic. Fin. 1, 6, 17 : homo non alienus a litteris, **not a stranger to**, **not unversed in**, Cic. Verr. 2, 2, 26.— `I.A.3` *Foreign to a thing*, i. e. *not suited to it*, *unsuitable*, *incongruous*, *inadequate*, *inconsistent*, *unseasonable*, *inapposite*, *different from* (opp. aptus); constr. with *gen.*, dat., abl., and *ab;* cf. Burm. ad Ov. F. 1, 4; Manut. ad Cic. Fam. 9, 14, 5; Spald. ad Quint. 6, 3, 33; Zumpt, Gr. § 384. With *gen.* : pacis (deorum), Lucr. 6, 69 : salutis, id. 3, 832 : aliarum rerum, id. 6, 1064 : dignitatis alicujus, Cic. Fin. 1, 4, 11 : neque aliena consili (sc. domus D. Bruti), **convenient for consultation**, Sall. C. 40, 5 Kritz al.— With *dat.* : quod illi causae maxime est alienum, Cic. Caecin. 9, 24 : arti oratoriae, Quint. prooem. 5; 4, 2, 62; Sen. Q. N. 4 praef.— With abl. : neque hoc dii alienum ducunt majestate suā, Cic. Div. 1, 38, 83 : homine alienissimum, id. Off. 1, 13, 41 : dignitate imperii, id. Prov. Cons. 8, 18 : amicitiā, id. Fam. 11, 27 : existimatione meā, id. Att. 6, 1 : domus magis his aliena malis, **farther from**, Hor. S. 1, 9, 50 : loco, tempore, Quint. 6, 3, 33.— With *ab* : alienum a vitā meā, Ter. Ad. 5, 8, 21 : a dignitate rei publicae, Tib. Gracch. ap. Gell. 7, 19, 7: a sapiente, Cic. Ac. 2, 43, 132 : a dignitate, id. Fam. 4, 7 : navigationis labor alienus non ab aetate solum nostrā, verum etiam a dignitate, id. Att. 16, 3.—( ε) With *inf.* or *clause* as subject: nec aptius est quidquam ad opes tuendas quam diligi, nec alienius quam timeri, Cic. Off. 2, 7, 23 : non alienum videtur, quale praemium Miltiadi sit tributum, docere, Nep. Milt. 6, 1.— `I.A.4` *Averse*, *hostile*, *unfriendly*, *unfavorable to* : illum alieno animo a nobis esse res ipsa indicat, Ter. Ad. 3, 2, 40; Cic. Deiot. 9, 24: a Pyrrho non nimis alienos animos habemus, id. Lael. 8 *fin.* : sin a me est alienior, id. Fam. 2, 17 : ex alienissimis amicissimos reddere, id. ib. 15, 4 al.: Muciani animus nec Vespasiano alienus, Tac. H. 2, 74.—Rar. transf. to things; as in the histt., alienus locus, *a place* or *ground unfavorable for an engagement*, *disadvantageous* (opp. suus or opportunus; cf. Gron. Obs. 4, 17, 275): alieno loco proelium committunt, Caes. B. G. 1, 15 : alienissimo sibi loco contra opportunissimo hostibus conflixit, Nep. Them. 4, 5 Brem.—So of time *unfitting*, *inconvenient*, *unfavorable*, Varr. R. R. 3, 16: ad judicium corrumpendum tempus alienum, Cic. Verr. 1, 5; id. Caecin. 67: vir egregius alienissimo rei publicae tempore exstinctus, id. Brut. 1; id. Fam. 15, 14.—Of other things: alienum ( *dangerous*, *perilous*, *hurtful*) suis rationibus, Sall. C. 56, 5; Cels. 4, 5.— `I.A.5` In medic. lang. `I.1.1.a` Of the body, *dead*, *corrupted*, *paralyzed* (cf. alieno, II. B. 2.), Scrib. Comp. 201.— `I.1.1.b` Of the mind, *insane*, *mad* (cf. alieno and alienatio): Neque solum illis aliena mens erat, qui conscii conjurationis fuerant, Sall. C. 37, 1 Herz.— `II` Subst. `I.A.1` ălĭēnus, i, m., *a stranger.* `I.1.1.a` *One not belonging to one's house*, *family*, or *country* : apud me cenant alieni novem, Plaut. Stich. 3, 2, 21 : ut non ejectus ad alienos, sed invitatus ad tuos īsse videaris, Cic. Cat. 1, 9, 23 : quas copias proximis suppeditari aequius est, eas transferunt ad alienos, id. Off. 1, 14 : cives potiores quam peregrini, propinqui quam alieni, id. Am. 5, 19: quasi ad alienos durius loquebatur, Vulg. Gen. 42, 7 : a filiis suis an ab alienis? ib. Matt. 17, 24 : cives potiores quam peregrini, propinqui quam alieni, Cic. Lael. 5 : quod alieno testimonium redderem, in eo non fraudabo avum meum, Vell. 2, 76.— `I.1.1.b` *One not related to a person* or *thing* : in longinquos, in propinquos, in alienos, in suos irruebat, Cic. Mil. 28, 76 : vel alienissimus rusticae vitae, naturae benignitatem miretur, Col. 3, 21, 3.— `I.A.2` ălĭēnum, i, n., *the property of a stranger* : Haec erunt vilici officia: alieno manum abstineant, etc., Cato, R. R. 5, 1 : alieno abstinuit, Suet. Tit. 7 : ex alieno largiri, Cic. Fam. 3, 8, 8; so, de alieno largiri, Just. 36, 3, 9 : alieni appetens, sui profugus, Sall. C. 5; Liv. 5, 5: in aliena aedificium exstruere, Cic. Mil. 27, 74 (cf.: in alieno solo aedificare, Dig. 41, 1, 7).— *Plur.*, `I.1.1.a` *The property of a stranger* : quid est aliud aliis sua eripere, aliis dare aliena? Cic. Off. 2, 23; Liv. 30, 30: aliena pervadere, *a foreign* (in opp. to the Roman) *province*, Amm. 23, 1.— `I.1.1.b` *The affairs* or *interests of strangers: Men.* Chreme, tantumue ab re tuast oti tibi, aliena ut cures, ea, quae nihil ad te attinent. *Chrem.* Homo sum; humani nihil a me alienum puto, Ter. Heaut. 1, 1, 23 : aliena ut melius videant quam sua, id. ib. 3, 1, 95.— `I.1.1.c` *Things strange*, *foreign*, *not belonging to* the matter in hand: Quod si hominibus bonarum rerum tanta cura esset, quanto studio aliena ac nihil profutura multumque etiam periculosa petunt, etc., Sall. J. 1, 5; hence, aliena loqui, *to talk strangely*, *wildly*, like a crazy person: Quin etiam, sic me dicunt aliena locutum, Ut foret amenti nomen in ore tuum, Ov. Tr. 3, 19 : interdum in accessione aegros desipere et aliena loqui, Cels. 3, 18 (v. alieniloquium).!*? *Comp.* rare, but *sup.* very freq.; no adv. in use. 1844#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1843#aliger#ālĭger, gĕra, gĕrum ( `I` *gen. plur.* aligerūm, Val. Fl. 7, 171), adj. ala-gero, *bearing wings*, *winged* (a poet. word of the Aug. per.). `I` *Adj.* : amor, Verg. A. 1, 663 : agmen, i. e. **of birds**, id. ib. 12, 249 : aligero tollitur axe Ceres, *upon the winged chariot* (i. e. drawn by dragons), Ov. F. 4, 562: Jovis Nuntius, i. e. **Mercury**, Stat. S. 3, 3, 80 : genus, Sen. Hippol. 338 al. —In the prose of Pliny, like many other poet. words: aligeri serpentes, Plin. 12, 19, 42, § 85 : Cupidines, id. 36, 5, 4, § 41.—* `II` Ālĭgĕri, *subst.*, *the winged gods of love*, *Cupids*, Sil. 7, 458. 1845#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1844#Alii#Alii, ōrum, v. Alis and 1. Alius. 1846#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1845#alimentarius#ălĭmentārĭus, a, um, adj. alimentum, `I` *pertaining to* or *suitable for nourishing* (a legal term; in the class. per. only once; later in the lang. of law and in epitaphs). `I` *Adj.* : lex, *relating to the apportionment of provisions among the poor*, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 6 Manut.: causa, Dig. 2, 15, 8 : ratio, ib. 48, 13, 4 : res, Amm. 20, 8; cf. id. 21, 12.— `II` *Subst.* : ălĭmentārĭus, i, m., *one to whom means of subsistence has been left by will*, Dig. 2, 15, 8 al. 1847#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1846#alimentum#ălĭmentum, i, n. alo, `I` *nourishment*, *nutriment;* and concr., *food*, *provisions*, *aliment* (in the poets only in the plur.). `I` In gen.: alimenta corporis, Cic. Univ. 6 : plus alimenti est in pane quam in ullo alio, Cels. 2, 18; so id. 8, 1; Plin. 17, 13, 20: alimenta reponere in hiemem, Quint. 2, 16, 16; Suet. Tib. 54; cf. Tac. A. 6, 23: alimenta petens, Vulg. Gen. 41, 55 : alimenta negare, Ov. Tr 5, 8, 13 : habentes alimenta et quibus tegamur, Vulg. 1 Tim. 6, 8.—In the jurists: alimenta, **all things which pertain to the support of life**, **aliment**, **maintenance**, **support**, Dig. 34, tit. 1, De alimentis, and 1. 6.— Poet. (very freq. in Ovid): picem et ceras, alimentaque cetera flammae, Ov. M. 14, 532 : concipit Iris aquas, alimentaque nubibus affert, id. ib. 1, 271 : lacrimaeque alimenta fuere, **tears were his food**, id. ib. 10, 75 (cf.: fuerunt mihi lacrimae meae panes die ac nocte, Vulg. Psa. 41, 4): ignis, Ov. M. 8, 837. — Trop. : vitiorum, Ov. M. 2, 769 : furoris, id. ib. 3, 479 : addidit alimenta rumoribus, **gave new support to the rumors**, Liv. 35, 23 *fin.* : alimentum famae, Tac. H. 2, 96 : alimentum virtutis honos, Val. Max. 2, 6, 5.— `II` Esp., for the Gr. τροφεῖα or θρέπτρα, *the reward* or *recompense due to parents from children for their rearing* : quasi alimenta exspectarct a nobis (patria), Cic. Rep. 1, 4 Mos. (in Val. Fl. 6, 570, this is expressed by *nutrimenta;* in Dig. 50, 13, 1, § 14, by *nutricia*). 1848#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1847#alimodi#alimŏdi : pro alius modi, Paul. ex Fest. p. 28 Müll. 1849#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1848#alimon#ălĭmŏn, v. halimon. 1850#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1849#alimonia#ălĭmōnĭa, ae, f. alo (ante- and postclass. for alimentum), `I` *nourishment*, *food*, *sustenance*, *support* : quaestus alimoniae, Plaut. Pers. 1, 2, 1 : naturalis, Gell. 17, 15, 5 : flammae, **fuel**, Prud. Cath. 5, 19; App. M. 2, p. 115: in alimoniam ignis, **for the food of the burnt-offering**, Vulg. Lev. 3, 16; ib. 1 Macc. 14, 10. 1851#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1850#alimonium#ălĭmōnĭum, ii, n. id.; the termination as in testi-monium, parsi-monium, vadimonium (ante-class. and post-Aug. for the class. alimentum), `I` *nourishment*, *sustenance*, *support* : mellis, Varr. R. R. 3, 16, 15; 3, 1, 8 *fin.*; 2, 1, 14; 5, 16: infectus alimonio, Tac. A. 11, 16 : collationes in alimonium atque dotem puellae recepit, Suet. Calig. 42 : quaerere, Juv. 14, 76 : denegare, Dig. 25, 3, 4; Arn. 5, p. 167. 1852#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1851#alio#ălĭō, adv., v. 2. alius, II. A. 1853#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1852#alioqui#ălĭōquī (Corssen, Ausspr. II. p. 839, questions the MS. authority for the forms ălĭ-ōquin and cĕtĕrōquin, but if they are genuine, he believes they have the prep. in affixed, as in deoin), adv. (prop. abl. alioqui, i. e. alio quo modo, `I` *in some other way;* used in the ante-Aug. per. only once in Lucr.; but freq. after that per., esp. by the histt., and by Pliny the younger). `I` Lit., to indicate that something has its existence or right in all but the exception given, *in other respects*, *for the rest*, *otherwise;* Gr. ἄλλως, often with adj. standing either before or after it: milites tantum, qui sequerentur currum, defuerunt: alioqui magnificus triumphus fuit, Liv. 37, 46 Madv.; 8, 9: Hannibal tumulum tutum commodumque alioqui, nisi quod longinquae aquationis erat, cepit, id. 30, 29, 10 : atqui si vitiis mediocribus ac mea paucis Mendosa est natura, alioquin recta, Hor. S. 1, 6, 66 K. and H.: solitus alioquin id temporis luxus principis intendere, Tac. A. 13, 20 Halm; so id. ib. 4, 37; Curt. 7, 4, 8; 8, 2, 2.—Sometimes concessive, hence also with *quamquam*, *quamvis*, *cum*, *as for the rest*, *besides* : triumphatum de Tiburtibus: alioqui mitis victoria fuit, i. e. *although in other respects the victory was*, etc., Liv. 7, 19: at si tantula pars oculi media illa peresa est, Incolumis quamvis alioqui splendidus orbis ( *al though in other respects uninjured and clear*) occidit extemplo lumen, Lucr. 3, 414 (Lachmann rejected this line; Munro receives it and reads *alioquoi*): ideo nondum eum legi, cum alioqui validissime cupiam, Plin. Ep. 9, 35 Keil; so Plin. 10, 69, 93, § 198.— `II` Transf. `I.A` To indicate that something exists, avails, or has influence in other cases beside those mentioned, *yet*, *besides*, *moreover* (syn.: porro, praeterea): sed haec quidem alioquin memoria magni professoris, uti interponeremus, effecit, Cels. 8, 4 : ne pugnemus igitur, cum praesertim plurimis alioqui Graecis sit utendum, **very many other Greek words besides**, Quint. 2, 14, 4 Halm: non tenuit iram Alexander, cujus alioqui potens non erat, **of which he had not the control at other times**, Curt. 4, 2, 6; Tac. H. 3, 32: quā occasione Caesar, validus alioquin spernendis honoribus hujuscemodi orationem coepit, id. A. 4, 37.—So in questions, Quint. 4, 5, 3.—Also et alioqui in Pliny: afficior curā; et alioqui meus pudor, mea dignitas in discrimen adducitur, Plin Ep. 2, 9, 1; so id. ib. 10, 42, 2; id. Pan. 45, 4; 68, 7; 7, 9.—And in copulative clauses with *et... et*, *cum... tum*, etc., *both in general* (or *in other respects*)... *and* : et alioqui opportune situm, et transitus eā est in Labeates, Liv. 43, 19 : mors Marcelli cum alioqui miserabilis fuit, tum quod, etc., id. 27, 27, 11; so Quint. 5, 6, 4; 12, 10, 63.— `I.B` To indicate that something is in itself situated so and so, or avails in a certain manner, *in itself*, *even in itself*, *himself*, etc.: corpus, quod illa (Phryne) speciosissima alioqui ( *in herself even most beautiful*) diductā nudaverat tunicā, Quint. 2, 15, 9 Spald.; 10, 3, 13; 2, 1, 4.— `I.C` Ellipt. like the Gr. ἄλλως, and commonly placed at the beginning of a clause, to indicate that something must happen, if the previous assertion or assumption shall not be (which fact is not expressed), *otherwise*, *else* (cf. aliter, b. γ): vidistine aliquando Clitumnum fontem? si nondum (et puto nondum: alioqui narrāsses mihi), Plin. Ep. 8, 8; 1, 20: Nec, si pugnent inter se, qui idem didicerunt, idcirco ars, quae utrique tradita est, non erit; alioqui nec armorum, etc., Quint. 2, 17, 33; so id. 4, 2, 23: non inornata debet esse brevitas, alioqui sit indocta, id. 4, 2, 46 : Da mihi liberos, alioquin moriar, Vulg. Gen. 30, 1; ib. Matt. 6, 1; ib. Heb. 9, 17: languescet alioqui industria, si nullus ex se metus aut spes, Tac. A. 2, 38.— `I.D` (Eccl. Lat.) As an *advers. conj.*, *but* (cf. ceterum and the Gr. ἀλλά): alioquin mitte manum tuam et tange os ejus et carnem, Vulg. Job, 2, 5. Cf. Hand, Turs. I. pp. 234-241. 1854#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1853#aliorsum#ălĭorsum or aliorsus, also twice not contr. ălĭo-vorsum and ălĭō-versus, adv. `I` Lit., *directed to another place* ( *other men*, *objects;* cf.: alias, alibi, alio, etc.), *in another direction*, *elsewhither*, *elsewhere* (Aliorsum et illorsum sicut introrsum dixit Cato, Paul. ex. Fest. p. 27 Müll.; only ante- and post-class.). `I.A` Of place: mater ancillas jubet... aliam aliorsum ire, Plaut. Truc. 2, 4, 47 (where aliam aliorsum is like alius alio, etc.): jumentum aliorsum ducere, Gell. 7, 15 : lupi aliorsum grassantes, App. M. 8, p. 209.— `I.B` Of persons: infantis aliorsum dati facta amolitio, Gell. 12, 1.— `I.C` Of things: sed id aliorsum pertinet, Gell. 17, 1.— `II` Fig., = in aliam partem or rationem, *in another manner*, *in a different sense;* so in Terence: aliorsum aliquid accipere, *to receive something in another manner* or *otherwise*, *to take it differently* : vereor, ne aliorsum atque ego feci acceperit, Ter. Eun. 1, 2, 1; cf. Plaut. Aul. 2, 4, 8, atqui ego istuc, Antrax, aliovorsum dixeram, *with another design*, *in a different sense* : alioversus, uncontr. in Lact. 1, 17, 1. Cf. Hand, Turs. I. pp. 241 and 242. 1855#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1854#alioversus#ălĭōversus, `I` v. the preced. 1856#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1855#alipes#ālĭpēs, ĕdis, adj. ( abl. alipedi, Val. Fl. 5, 612, like aliti from ales) [ala-pes] ( poet. and rare; never in Hor.). `I` Lit., *with wings on the feet*, *wing-footed.* —As an epithet of Mercury: sacra alipedis dei, Ov. F. 5, 100; id. M. 11, 312; also simply Alipes for Mercurius: mactatur vacca Minervae, Alipedi vitulus, id. ib. 4, 754.—So of *the horses in the chariot of the Sun*, Ov. M. 2, 48.— Hence, `II` Transf., *swift*, *fleet*, *quick* (cf. ales, I.): cervi, * Lucr 6, 766; equi, Verg. A. 12, 484; also alipes, *absol.* for equus, id. ib. 7, 277: alipedi curru, Val. Fl. 5, 612; Sil. 7, 700. 1857#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1856#Aliphae#Ălīphae and Ălīphānus, v. Allifae. 1858#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1857#Aliphera#Ălīphēra or Ălīphīra, ae, f., = Ἀλίφηρα, Paus., Ἀλίφειρα, Polyb., `I` *a town in Arcadia*, Cic. Att. 6, 2, 3; Liv. 28, 8; 32, 5; *its inhabitants* : Ălīphīraei, orum, m., Plin. 4, 6, 10, § 22. 1859#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1858#alipilus#ālĭpĭlus, i, m. ala- 1. pilus, `I` *a slave who plucked the hair from the armpits of the bathers* (cf. ala, II.): alipilum cogita tenuem et stridulam vocem, Sen. Ep. 56, 2 : M. OCTAVIVS PRIMIGENIVS ALIPILVS A TRITONE, Inscr. Grut. 812, 6 (cf. Inscr. Orell. 4302). 1860#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1859#aliptes#ăliptēs or ălipta, ae, m., = ἀλείπτης, `I` *the manager in the school for wrestlers*, who took care that the wrestlers anointed their bodies with unguents, in order to give them the necessary suppleness, and exercised them in the ring, *master of wrestling*, or *of the ring* : ut aliptae, virium et coloris rationem habere, * Cic. Fam. 1, 9, 15: Geometres, pictor, aliptes, Juv. 3, 76; aliptā egere, Cels. 1, 1 Daremb. 1861#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1860#aliqua#ălĭquā, adv., v. aliquis, adv. D. 1862#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1861#aliquam#ălĭquam, adv., v. aliquis, adv. C. 1863#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1862#aliquamdiu#ălĭquamdĭu, v. aliquis, adv. C. 1. 1864#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1863#aliquando#ălĭquandŏ, `I` *temp. adv.* [aliquis; Corssen, Ausspr. II. p. 856, regards the affix in this word and in quando as from an earlier -da = dies]. `I. A.` In opp. to a definite, fixed point of time, *at some time* or *other*, *once; at any time*, *ever* (i. e. at an indefinite, undetermined time, of the past, present, and future; mostly in affirmative clauses, while umquam is only used of past and future time, and in negative clauses or those implying doubt; cf. Beier ad Cic. Off. 2, 14, 51).—Of the past: neque ego umquam fuisse tale monstrum in terris ullum puto: quis clarioribus viris quodam tempore jucundior? quis turpioribus conjunctior: quis civis meliorum partium aliquando? Cic. Cael. 5, 12: Ad quem angelorum dixit aliquando, Sede etc., Vulg. Heb. 1, 13.—Of the future: erit illud profecto tempus et illucescet aliquando ille dies, etc., Cic. Mil. 26, 69 : cave, ne aliquando peccato consentias, Vulg. Tob. 4, 6 : huic utinam aliquando gratiam referre possimus! Habebimus quidem semper, Cic. Fam. 14, 4 : ne posset aliquando ad bellum faciendum locus ipse adhortari, id. Off. 1, 11, 35.—Of the present: de rationibus et de controversiis societatis vult dijudicari. Sero: verum aliquando tamen, *but yet once*, in opp. to *not at all*, *never*, Cic. Quint. 13, 43.— `I.B` With *non*, *nec* (eccl. Lat.): non peccabitis aliquando, Vulg. 2 Pet. 1, 10: nec aliquando defuit quidquam iis, ib. 1 Reg. 25, 7; 25, 15; ib. Dan. 14, 6; ib 1 Thess. 2, 5.— `I.C` In connection with *ullus*, and oftener, esp. in Cic., with *aliquis* : quaerere ea num vel e Philone vel ex ullo Academico audivisset aliquando, Cic. Ac. 2, 4, 11 : Forsitan aliquis aliquando ejusmodi quidpiam fecerit. Cic. Verr. 2, 32, 78; ego quia dico aliquid aliquando, et quia, ut fit, in multis exit aliquando aliquid, etc., id. Planc 14, 35; non despero fore aliquem aliquando, id. de Or. 1, 21, 95 : docendo etiam aliquid aliquando, id. Or. 42, 144 : Nam aut erit hic aliquid aliquando, etc., id. Fam. 7, 11, 2.—So with *quisquis* : nec quidquam aliquando periit, Vulg. 1 Reg. 25, 15; 25, 7.— `I.D` Si forte aliquando or si aliquando, *if at any time*, *if ever;* or of a distant, but undefined, point of time, *if once*, *at one time*, or *one day* : si quid hujus simile forte aliquando evenerit, Ter. Heaut. 3, 2, 40 : quod si aliquando manus ista plus valuerit quam vestra ac rei publicae dignitas, etc., Cic. Cat. 4, 10, 20 : ampla domus dedecori saepe domino fit, et maxime si aliquando alio domino solita est frequentari, *once*, i. e. *at a former time*, id. Off. 1, 39, 139.— `I.E` It is often used (opp.: in praesentiā, nunc, adhuc) of an indefinite, past, or future time = olim, quondam, *once*, *formerly; in future time*, *hereafter* : quod sit in praesentiā de honestate delibatum, virtute aliquando et industriā recuperetur, Cic. Inv. 2, 58, 174 : aliquando nobis libertatis tempus fuisse, quod pacis vobiscum non fuerit: nunc certe, etc., Liv 25, 29: Iol ad mare, aliquando ignobilis, nunc illustris, Mel. 1, 6 : Qui aliquando non populus, nunc autem populus Dei, Vulg. 1 Pet. 2, 10; ib. Philem. 11: quam concedis adhuc artem omnino non esse, sed aliquando, etc., Cic. de Or 1, 58, 246.—Sometimes the point of time in contrast can be determined only from the context: quaerere num e Philone audivisset aliquando, Cic. Ac. Pr. 2, 4, 11 : veritus sum deesse Pompeii saluti, cum ille aliquando non defuisset meae, id. Fam. 6, 6, 10 : aut quisquam nostri misereri potest, qui aliquando vobis hostis fuit? Sall. J. 14, 17 : Zacynthus aliquando appellata Hyrie, Plin. 4, 12, 19, § 54; Plin. Ep. 6, 10: quae aliquando viderat, Vulg. Gen. 42, 9; ib. 1 Pet. 3, 20.— `II` Of that which at times happens, in contrast with that which never or seldom occurs, *sometimes*, *now and then* = non numquam, interdum (opp.: numquam, raro; semper, saepe). `I.A` Te non numquam a me alienārunt, et me aliquando immutārunt tibi, Cic. Fam. 5, 8, 2: liceret ei dicere utilitatem aliquando cum honestate pugnare, id. Off. 3, 3, 12 : sitne aliquando mentiri boni viri? id. de Or. 3, 29, 113; Quint. 5, 13, 31: multa proelia et aliquando non cruenta, Tac. Agr. 17; Suet. Aug. 43.— `I.B` With *numquam*, *raro; semper*, *saepe*, *saepius*, *modo* in another clause: convertit se aliquando ad timorem, numquam ad sanitatem, Cic. Sull. 5, 17 : senatumque et populum numquam obscura nomina, etiam si aliquando obumbrentur, Tac. H. 2, 32 : quod non saepe, atque haud scio an umquam, in aliquā parte eluceat aliquando, Cic. Or. 2, 7 : raro, sed aliquando tamen, ex metu delirium nascitur, Cels. 3, 18; so id. 8, 4; 1 praef.: aliquando... semper, Liv. 45, 23, 8 : aliquando fortuna, semper animo maximus, Vell. 2, 18 : Haud semper errat fama; aliquando et elegit, Tac. Agr. 9 : aliquando... saepe, Cels. 1 praef. : nec tamen ubique cerni, aliquando propter nubila, saepius globo terrae obstante, Plin. 2, 13, 10, § 56; so Tac. A. 3, 27; id. Agr. 38.— `I.C` In partitive clauses, twice, or even several times, like modo—modo, sometimes also alternating with *non numquam* or *modo* (so only in the post-Aug. per.), *at one time... at another*, *now.. now* : confirmatio aliquando totius causae est, aliquando partium, Quint. 5, 13, 58; Plin. 17, 28, 47, § 262; Sen. Q. N. 2, 36, 2: aliquando emicat stella, aliquando ardores sunt, aliquando fixi et haerentes, non numquam volubiles, id. ib. 1, 14; cf. Suet. Calig. 52: Vespasianus modo in spem erectus, aliquando adversa reputabat, Tac. H. 2, 74; id. A. 16, 10.— `I.D` In colloquial lang., to indicate that there is occasion for a certain thing, *once*, *for once*, *on this occasion*, *now* : aliquando osculando melius est, uxor, pausam fieri, Plaut. Rud. 4, 6, 1 : sed si placet, sermonem alio transferamus, et nostro more aliquando, non rhetorico loquamur, **now in our own way**, Cic. de Or. 1, 29, 133 : sed ne plura: dicendum enim aliquando est, Pomponium Atticum sic amo, ut alterum fratrem, **I must for once say it**, id. Fam. 13, 1, 14.— `I.E` In commands, exhortations, or wishes, = tandem, *at length*, *now at last* : audite quaeso, judices, et aliquando miseremini sociorum, Cic. Verr. 1, 28, 72 : mode scribe aliquando ad nos, quid agas, id. Fam. 7, 12, 2 : stulti, aliquando sapite, Vulg. Psa. 93, 8 : ipse agat, ut orbatura patres aliquando fulmina ponat, Ov. M. 2, 391 : Aliquando isti principes sibi populi Romani auctoritati parendum esse fateantur, id. Imp. Pomp. 22, 64; id. Verr. 4, 37, 81; Sall. J. 14, 21; Ov. M. 2, 390: et velim aliquando, cum erit tuum commodum, Lentulum puerum visas, Cic. Att. 12, 28.—Hence, `F` Of that which happens after long expectation or delay, freq. in connection with *tandem*, *finally*, *at length*, *now at last* : quibus (quaestionibus) finem aliquando amicorum auctoritas fecit, Cic. Clu. 67, 191 : (dii) placati jam vel satiati aliquando, id. Marcell. 6, 18 : collegi me aliquando, id. Clu. 18, 51 : aliquando idque sero usum loquendi populo concessi, *finally.* i. e. after I have for a long time spoken in another manner, id. Or. 48, 160: te aliquando collaudare possum, quod jam, etc., id. Fam. 7, 17; Suet. Aug. 70: diu exspectaverant, dum retia extraherentur: aliquando extractis piscis nullus infuit, id. Clar. Rhet. 1.—With *tandem* : aliquando tandem huc animum ut adducas tuum, Ter. Hec. 4, 4, 61 : spes est et hunc aliquan do tandem posse consistere, Cic. Quint. 30, 94 tandem aliquando L. Catilinam ex urbe ejecimus, id. Cat. 2, 1: ut tandem aliquando timere desinam, id. ib. 1, 7, 18; id. Quint. 30, 94: servus tandem aliquando mihi a te exspectatissimas litteras reddidit, id. Fam. 16, 9 : tandem aliquando refloruistis, Vulg. Phil. 4, 10.—With *jam* : utile esse te aliquando jam rem transigere, **now at length** Cic. Att. 1, 4. 1865#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1864#aliquantillum#ălĭquantillum, i, n. `I` *adj. doub. dim* [aliquantulus], *a very little indeed*, *a little bit* : foris aliquantillum gusto, Plaut. Capt. 1, 2, 28 1866#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1865#aliquantisper#ălĭquantisper, `I` *adv. temp.* [aliquantus-per; analog. to paulisper], *for a moderate period of time* (neither too long nor too short), *for a while*, *for a time*, *for some time* (ante-class. and post-Aug.): concedere aliquantisper hinc mihi intro libet, * Plaut. Ps. 1, 5, 158: Quor non ludo hunc aliquantisper? Ter. Ad. 4, 5, 5 : concedas aliquo ab ore eorum aliquantisper, id. Heaut. 3, 3, 11 : si illi egestate aliquantisper jacti forent, Caecil. ap. Non. 511, 27; Flor. 2, 18, 14: sed ille simulato timore diu continuit se, et insultare Parthos aliquantisper passus est, Just. 42, 4, 8; so id. 1, 8, 3. 1867#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1866#aliquanto#ălĭquantō and ălĭquantum, adv., v. aliquantus. 1868#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1867#aliquantorsum#ălĭquantorsum, adv. of place [aliquanto-versum], `I` *somewhat toward* (a place). Perlati aliquantorsum longius, quam sperabamus, pergamus ad reliqua, *on some what*, Amm. 22, 8, 48. 1869#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1868#aliquantulum#ălĭquantŭlum, adv., v. aliquantulus. 1870#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1869#aliquantulus#ălĭquantŭlus, a, um, `I` *adj. dim.* [aliquantus], *little*, *small* : aliquantulus frumenti numerus, Hirt. B. Afr. 21.—In the *neutr.* as *subst.* with *partit. gen.*, *a little* aeris alieni, Cic. Quint. 4, 15: suspitionis, id. Inv. 2, 9 : muri, Liv. 21, 12 : agri, id. 21, 31 : aquae tepidae, Suet. Ner. 48.— Hence, ălĭquantŭlum, and once, ălĭ-quantŭlō, adv., *somewhat*, *a little* : pansam aliquantulum, Plaut. Merc. 3, 4, 55 : quaeso tandem aliquantulum tibi parce. rer. Heaut. 1, 1, 111: subtristis visust esse aliquantulum mihi, id. And. 2, 6, 16 : auri navem evertat gubernator an paleae, in re aliquantulum, in gubernatoris inscitiā nihil interest, *something* (ironic. for aliquid, multum), Cic. Par. 3, 1: deflexit jam aliquantulum de spatio curriculoque consuetudo majorum, id. Lael. 12, 40 : aliquantulum progredi, id. Div. 1, 33, 73 : a proposito declinare, id. Or. 40, 138.—With *comp.* : stadia aliquantulum breviora, Gell. 1, 1 : aliquantulo tristior, Vop. Aur. 38 Gruter. 1871#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1870#aliquantus#ălĭquantus, a, um, adj. alius-quantus; v. aliquis, `I` *somewhat*, *some*, *moderate*, *tolerable; considerable*, *not a little* (designating the medium between much and little; cf. Ernest. ad Suet. Caes. 87; Wolf ad Suet. Caes. 10; Hotting. ad Cic. Div. 2, 1; Herz. ad Caes. B. G. 3, 13; 5, 10; Brut. ad Nep. Dion, 3, 3; Kritz ad Sall. C. 8, 2). `I` In gen.: *M.* sed quaero, utrum aliquid actum superioribus diebus, an nihil arbitremur: *A.* Actum vero et aliquantum quidem, Cic. Tusc. 5, 6, 15: Romani signorum et armorum aliquanto numero, hostium paucorum potiti, Sall. J. 74, 3 : timor aliquantus, sed spes amplior, id. ib. 105, 4 : spatium, Liv. 38, 27 : iter, id. 25, 35 : pecunia, App. Mag. p. 320, 1.— `II` Esp. `I.A` In the *neutr.* as *subst.* : ad quos aliquantum ex cotidianis sumptibus redundet, Cic. Cael. 57 : Alienus ex eā facultate, si quam habet, aliquantum detracturus est, **somewhat**, id. Div. in Caecil. 15 : ut aliquantum se arbitrentur adeptos ad dicendum, id. Off. 1, 1; id. Phil. 8, 27; and esp. with *partit. gen.*, *some part*, *some* : aliquantum agri, Cic. Off. 1, 10, 33 : nummorum aliquantum et auri, id. Clu. 179 : temporis, id. Quint. 22 : animi, id. Att. 7, 13 *fin.* : noctis, id. Fam. 7, 25 *fin.* al.: aliquantum negotii sustinere, id. Q. Fr. 1, 1, 7 : itineris, Caes. B. G. 5, 10 Herz.: equorum et armorum, Sall. J. 62, 5 : famae et auctoritatis, Liv. 44, 33; 21, 28; 30, 8; 41, 16 al.; Suet. Caes. 81.— `I.B` The plur. rare, and only in later Lat.: aliquanti in caelestium numerum referuntur, Aur. Vict. Caes. 33 : aliquanta oppida, Eutr. 4 *fin.*; Spart. Hadr. 7 *fin.* : aliquantis diebus, Pall. 1, 19.—Whence, ălĭquantum and ălĭ-quantō, adv. (on the proportionate use of these forms with the *posit.* and *comp.* v. Beier ad Cic. Off. 3, 9, 38; Herz. ad Caes. B. G. 5, 10; Web. ad Luc. 2, 225; Zumpt, Gr. § 488), *somewhat*, *in some degree*, *a little*, *rather; considerably*, *not a little* (cf. aliquantus). `I.A.1` In gen. *Aliquantum: Ba.* Nam ut in navi vecta es, credo timida es. *So.* Aliquantum, soror, *somewhat so*, Plaut. Bacch. 1, 1, 73: quae (consolatio) mihi quidem ipsi sane aliquantum medetur, ceteris item multum illam profuturam puto, Cic. Div. 2, 1, 3 : item qui processit aliquantum ad virtutis aditum ( *has come somewhat near*), nihilominus, etc., id. Fin. 3, 14, 48: aliquantum commoveri, id. Clu. 140 : quod nisi meo adventu illius conatus aliquantum repressissem, Cic. Verr. 2, 64 : movit aliquantum oratio regis legatos, Liv. 39, 29; so id. 5, 23 al.: huc concede aliquantum ( *a little*), Plaut. Trin. 2, 4, 116: aliquantum ventriosus, id. As. 2, 3, 20 : quale sit, non tam definitione intellegi potest (quamquam aliquantum potest), quam, etc., **to some extent**, **in some degree**, Cic. Fin. 2, 14, 45 : litteris lectis aliquantum acquievi, id. Fam. 4, 6 : adjutus aliquantum, Suet. Tib. 13.— *Aliquanto* : non modo non contra legem, sed etiam intra legem et quidem aliquanto, **not a little**, **considerably so**, Cic. Fam. 9, 26, 9 : terra etsi aliquanto specie differt, etc., * Tac. G. 5.— `I.A.2` Esp., with *compp.* it has greater or less force, acc. to the context, *much more* or *a little more*, *somewhat more* (the latter sometimes ironic. instead of the former; cf. Quint. 1, 12, 4 Spald.; in class. prose very freq.; most freq. prob. in Suet.; but never perh. in poetry, except in the examples from the ante-class. per.). With *aliquanto: Ch.* Abeamus intro hinc ad me. *St.* Atque aliquanto lubentius quam abs te sum egressus, Plaut. Ep. 3, 2, 43: aliquanto amplius, id. As. 3, 3, 2; so Cic. Verr. 2, 1: aliquanto plus, id. ib. 2, 1 : minus aliquanto, id. Div. in Caecil. 18 : melius aliquanto, id. Brut. 78, 270 : sed certe idem melius aliquanto dicerent, si, etc., id. de Or. 2, 24, 103 : carinae aliquanto planiores quam nostrarum navium, **much flatter**, Caes. B. G. 3, 13 Herz.; so, aliquanto crudelior esse coepit, Nep. Dion, 3, 3 : cum majore aliquanto numero quam decretum erat, Sall. J. 86, 4; so id. C. 8, 2; id. J. 79, 4: aliquanto superior, Liv. 5, 26, 6 : ad majus aliquanto certamen redit, Liv. 5, 29, 5; so id: 27, 36, 7; Quint. 1, 12, 4; Suet. Caes. 10; 86; id. Tib. 62 al.: soluta est navis aliquanto prius, **some time before**, Plaut. Stich. 3, 1, 15 : maturius aliquanto lupinus seritur, Pall. R. R. 10, 5 : aliquanto serius quam per aetatem liceret, Cic. Agr. 2, 3.—So with *ante* and *post* : aliquanto ante in provinciam proficiscitur, quam, Cic. Verr. 1, 149; 3, 44: ante aliquanto quam est mortuus, id. ib. 2, 46; id. Vatin. 25: ad illos aliquanto post venit, Cic. Verr. 4, 85 : porticum post aliquanto Q. Catulus fecit, id. Dom. 102 : atque ille primo quidem negavit; post autem aliquanto ( *but some time afterwards*) surrexit, id. Cat. 3, 11: postea aliquanto, id. Inv. 2, 51, 154.— With *aliquantum* : aliquantum ad rem est avidior, Ter. Eun. 1, 2, 51 : fortasse aliquantum iniquior erat, id. Heaut. 1, 2, 27 : aliquantum amplior augustiorque, Liv. 1, 7, 9 : aliquantum taetrior, Val. Max. 5, 9, 3 : Garumna aliquantum plenior, Mel. 3, 2, 5. 1872#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1871#aliquatenus#ălĭquātĕnus, adv. aliquā-tenus (post-Aug.). `I` Of place, *for a certain distance*, *some way* : procedere, Mel. 1, 2 : Padus aliquatenus exilis et macer, id. 2, 4, 4. — `II` Of actions. `I.A` *To a certain degree* or *extent*, *in some measure*, *somewhat* : aliquatenus, inquit, dolere, aliquatenus timere permitte: sed illud aliquatenus longe producitur, Sen. Ep. 116, 4 : aliquatenus se confirmare, Col. 4, 3, 4; Symm. Ep. 6, 59.— `I.B` *In some respects*, *partly* : sed istud (dicendi genus) defenditur aliquatenus aetate, dignitate, auctoritate (dicentium), Quint. 11, 1, 28; 11, 3, 78: hoc quoque Aristoteles aliquatenus novat, id. 3, 9, 5 : Philistus, ut multo inferior, ita aliquatenus lucidior, id. 10, 1, 74 : caules aliquatenus rubentes, Plin. 21, 12, 80, § 150 : aliquatenus culpae reus est, Dig. 44, 7, 5, § 6; so ib. 1, 5, 14; Inst. 1, 68. 1873#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1872#aliqui#ălĭqui, aliqua, aliquod; plur. aliqui, aliquae, aliqua [alius-qui; v. aliquis] (the `I` *nom. fem. sing.* and *neutr. plur.* were originally aliquae, analogous to the simple quae, from qui: tam quam aliquae res Verberet, Lucr. 4, 263, and Cic. Fam. 6, 20, 2 MS.; but the adj. signif. of the word caused the change into aliqua; on the other hand, a change of the *gen.* and *dat. fem. sing.* alicujus and alicui into aliquae, Charis. 133 P., seems to have been little imitated.—Alicui, trisyl., Ov. Tr. 4, 7, 7.— *Dat.* and *abl. plur.* aliquibus, Mel. 2, 5; oftener aliquis, Liv. 24, 42; 45, 32; Plin. 2, 12, 9, § 55; cf. aliquis), *indef. adj.*, *some*, *any* (designating an object acc. to its properties or attributes; while by aliquis, aliquid, as *subst. pron.*, an object is designated individually by name; cf. Jahn in his Jahrb. 1831, III. 73, and the commentators on the passages below). `I` In opp. to a definite object: quod certe, si est aliqui sensus in morte praeclarorum virorum, etc., Cic. Sest. 62, 131 B. and K.: nisi qui deusvel casus aliqui subvenerit, id. Fam. 16, 12, 1 iid.: si forte aliqui inter dicendum effulserit extemporalis color, Quint. 10, 6, 5 Halm: ex hoc enim populo deligitur aliqui dux, Cic. Rep. 1, 44, 68 B. and K.: si ab eā deus aliqui requirat, id. Ac. Pr. 2, 7, 19 iid.: an tibi erit quaerendus anularius aliqui? id. ib. 2, 26, 86 iid.: tertia (persona) adjungitur, quam casus aliqui aut tempus imponit, id. Off. 1, 32, 115 iid.; so id. ib. 3, 7, 33 iid.: lapis aliqui, Cic. Verr. 2, 1, 56, § 147 Zumpt: harum sententiarum quae vera sit, deus aliqui viderit, id. Tusc. 1, 11, 23 B. and K.: aliqui talis terror, id. ib. 4, 16, 35, and 5, 21, 62 iid.: si te dolor aliqui corporis, etc., id. Fam. 7, 1 iid.; and many other passages, where transcribers or editors have ignorantly substituted aliquis; cf. also Heind. ad Cic. N. D. 3, 38, 91: Ut aliqua pars laboris minuatur mihi, Ter. Heaut. prol. 42 Fleck.: in quo aliqua significatio virtutis adpareat, Cic. Off. 1, 15, 46 B. and K.: Cum repetes a proximo tuo rem aliquam, Vulg. Deut. 24, 10 : numquam id sine aliquā justā causā existimarem te fecisse, Cic. Fam. 11, 27, 7 : aliquae laudes, aliqua pars, id. ib. 9, 14 : aliquae mulieres, Vulg. Luc. 8, 2 : aliquod rasum argenteum, Plaut. Truc. 1, 1, 33: rasum aënum aliquod, id. ib. 1, 1, 34 : evadet in aliquod magnum malum, Ter. Ad. 3, 4, 64 : qui appropinquans aliquod malum metuit, Cic. Tusc. 4, 16, 35 : esse in mentibus hominum tamquam oraculum aliquod, id. Div. 2, 48, 100 : si habuerit aliquod juramentum, Vulg. 3 Reg. 8, 31 : sive plura sunt, sive aliquod unum, or *some one* only, Cic. de Or, 2, 72, 292: ne aliquas suscipiam molestias, id. Am. 13, 48; id. Off. 1, 36: necubi aut motus alicujus aut fulgor armorum fraudem detegeret, Liv. 22, 28, 8 : ne illa peregrinatio detrimentum aliquod afferret, Nep. Att. 2, 3 : me credit aliquam sibi fallaciam portare, Ter. And. 2, 6, 1 : qui alicui rei est (sc. aptus), **who is fitted for something**, id. Ad. 3, 3, 4 : demonstrativum genus est, quod tribuitur in alicujus certae personae laudem aut vituperationem, *to the praise* or *blame of some particular person*, Cic. Inv. 1, 7: alicui Graeculo otioso, id. de Or. 1, 22, 102 : totiens alicui chartae sua vincula dempsi, Ov. Tr. 4, 7, 7 : invenies aliquo cum percussore jacentem, Juv. 8, 173 al. — `II` In opp. to no, none, *some* : exorabo aliquo modo, Plaut. Stich. 4, 2, 41 : ut huic malo aliquam producam moram, Ter. And. 3, 5, 9 : olim quom ita animum induxti tuum, Quod cuperes, aliquo pacto efficiundum tibi, id. ib. 5, 3, 13 (= quoquo modo, Don.): haec enim ille aliquā ex parte habebat, **in some degree**, Cic. Clu. 24 *fin.*; so id. Fin. 5, 14, 38, and id. Lael. 23, 86: nihil (te habere), quod aut hoc aut aliquo rei publicae statu timeas, **in any condition whatever**, id. Fam. 6, 2 : nec dubitare, quin aut aliquā re publicā sis futurus, qui esse debes; aut perditā, non afflictiore conditione quam ceteri, id. ib. 6, 1 *fin.* : gesta res exspectatur, quam quidem aut jam esse aliquam aut appropinquare confido, id. Fam. 12, 10, 2 : intelleges te aliquid habere, quod speres; nihil quod timeas, id. ib. 6, 2 : Morbus est animi, in magno pretio habere in aliquo habenda vel in nullo, Sen. Ep. 75, 10 : quin ejus facti si non bonam, at aliquam rationem afferre soleant, Cic. Verr. 3, 85, 195; so id. Off. 1, 11, 35: si liberos bonā aut denique aliquā re publicā perdidissent, id. Fam. 5, 16, 3.—Pregn., *some* considerable: aliquod nomenque decusque, **no mean**, Verg. A. 2, 89; cf. aliquis, II. C.— `III` With *non*, *neque*, and *non.. sed* : si non fecero ei male aliquo pacto, Plaut. Bacch. 3, 6, 23 : si haec non ad aliquos amicos conqueri vellem, Cic. Verr. 5, 71 : non vidistis aliquam similitudinem, Vulg. Deut. 4, 15; ib. Luc. 11, 36; ib. Col. 2, 23: quod tu neque negare posses nec cum defensione aliquā confiteri, Cic. Verr. 1, 55, 154; 4, 7, 14; id. Tusc. 1, 3, 6; Caes. B. C. 1, 85, 5: neque figuras aliquas facietis vobis, Vulg. Lev. 19, 28; ib. 2 Par. 22, 9: sceleri tuo non mentem aliquam tuam, sed fortunam populi Romani obstitisse, Cic. Cat. 1, 6; so id. Balb. 28, 64; Tac. Or. 6.— `IV` With numerals, as in Gr. τὶς, and Engl. *some*, to express an indefinite sum or number: aliquos viginti dies, **some twenty days**, Plaut. Men. 5, 5, 47 : quadringentos aliquos milites, Cato, Orig. ap. Gell. 3, 7, 6, and Non. 187, 24: aliqua quinque folia, Cato, R. R. 156, quoted in Varr. R. R. 1, 2, 28: introductis quibusdam septem testibus, App. Miles. 2 : tres aliqui aut quattuor, Cic. Fin. 2, 19, 62 (cf. in Gr. ἐς διακοσίους μέν τινας αὐτῶν ἀπέκτειναν, Thuc. 3, 111; v. Sturtz, Lex. Xen. s. v. τὶς, and Shäfer, Appar. ad Demosth. III. p. 269).— `V. A.` Sometimes with alius, *any other* (cf. aliquis, II. A.): quae non habent caput aut aliquam aliam partem, Varr. L. L. 9, 46, 147 : dum aliud aliquid flagiti conficiat, Ter. Phorm. 5, 2, 5 : hoc alienum est aut cum aliā aliquā arte est commune, Cic. de Or. 2, 9 : aliusne est aliquis improbis civibus peculiaris populus, id. Sest. 58, 125 B. and K.; id. Inv. 1, 11, 15.— `I.B` With alius implied (cf. aliquis, II. B.): dubitas ire in aliquas terras, **some other lands**, Cic. Cat. 1, 8 : judicant aut spe aut timore aut aliquā permotione mentis, id. de Or. 2, 42; id. Tusc. 3, 14, 30; id. Tim. 5: cum mercaturas facerent aut aliquam ob causam navigarent, Cic. Verr. 5, 28, 72; id. Rep. 3, 14, 23. 1874#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1873#aliquipiam#ălĭquĭpĭam, a false read. in Cic. Sest 29, 63, and id. Tusc. 3, 9, 19, for alius quispiam, B. and K. 1875#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1874#aliquis#ălĭquis, aliquid; plur. aliqui [alius-quis; cf. Engl. `I` *somebody or other*, i.e. some person obscurely definite; v. Donald. Varron. p. 381 sq.] ( *fem. sing.* rare).— *Abl. sing.* aliqui, Plaut. Aul. prol. 24; id. Most. 1, 3, 18; id. Truc. 5, 30; id. Ep. 3, 1, 11.— *Nom. plur. masc.* aliques, analog. to ques, from quis, acc. to Charis. 133 P.— *Nom.* and *acc. plur. neutr.* always aliqua.— *Dat.* and *abl. plur.* aliquibus, Liv. 22, 13; oftener aliquis, id. 26, 15; 26, 49; Plin. 2, 48, 49, § 131.—Alicui, trisyl., Tib. 4, 7, 2), *indef. subst. pron.*, *some one*, *somebody*, *any one*, *something*, *any thing;* in the plur., *some*, *any* (it is opp. to an object definitely stated, as also to no one, nobody. The synn. *quis*, *aliquis*, and *quidam* designate an object not denoted by name; *quis* leaves not merely the object, but even its existence, uncertain; hence it is in gen. used in hypoth. and conditional clauses, with si, nisi, num, quando, etc.; *aliquis*, more emphatic than quis, denotes that an object really exists, but that nothing depends upon its individuality; no matter of what kind it may be, if it is only *one*, and not *none; quidam* indicates not merely the existence and individuality of an object, but that it is known as such to the speaker, only that he is not acquainted with, or does not choose to give, its more definite relations; cf. Jahn ad Ov. M. 9, 429, and the works there referred to). `I. A.` In gen.: nam nos decebat domum Lugere, ubi esset aliquis in lucem editus, Enn. ap. Cic. Tusc. 1, 48, 115 (as a transl. of Eurip. Cresph. Fragm. ap. Stob. tit. 121, Ἔδει γὰρ ἡμᾶς σύλλογον ποιουμένους Τὸν φύντα θρηνεῖν, etc.): Ervom tibi aliquis cras faxo ad villam adferat, Plaut. Most. 1, 1, 65 : hunc videre saepe optabamus diem, Quom ex te esset aliquis, qui te appellaret patrem, Ter. Hec. 4, 4, 30 : utinam modo agatur aliquid! Cic. Att. 3, 15 : aliquid facerem, ut hoc ne facerem, **I would do any thing**, **that I might not do this**, Ter. And. 1, 5, 24; so id. Phorm. 5, 6, 34: fit plerumque, ut ei, qui boni quid volunt adferre, adfingant aliquid, quo faciant id, quod nuntiant, laetius, Cic. Phil. 1, 3 : quamvis enim demersae sunt leges alicujus opibus, id. Off. 2, 7, 24 : quod motum adfert alicui, **to any thing**, id. Tusc. 1, 23, 53 : te donabo ego hodie aliqui ( abl.), Plaut. Most. 1, 3, 18; so, gaudere aliqui me volo, *in some thing* (or *some way*), id. Truc. 5, 30: nec manibus humanis (Deus) colitur indigens aliquo, **any thing**, Vulg. Act. 17, 25 : non est tua ulla culpa, si te aliqui timuerunt, Cic. Marcell. 6 *fin.* : in narratione, ut aliqua neganda, aliqua adicienda, sic aliqua etiam tacenda, Quint. 4, 2, 67 : sunt aliqua epistulis eorum inserta, Tac. Or. 25 : laudare aliqua, ferre quaedam, Quint. 2, 4, 12 : quaero, utrum aliquid actum an nihil arbitremur, Cic. Tusc. 5, 6, 15 : quisquis est ille, si modo est aliquis (i. e. *if only there is some one*), qui, etc., id. Brut. 73, 255; so id. Ac. 2, 43, 132, etc.; Liv. 2, 10 *fin.* : nunc aliquis dicat mihi: Quid tu? Hor. S. 1, 3, 19; so id. ib. 2, 2, 94; 2, 2, 105; 2, 3, 6; 2, 5, 42, and id. Ep. 2, 1, 206.— *Fem. sing.* : Forsitan audieris aliquam certamine cursus Veloces superāsse viros, Ov. M. 10, 560 : si qua tibi spon sa est, haec tibi sive aliqua est, id. ib. 4, 326.— `I.B` Not unfrequently with adj. : Novo modo novum aliquid inventum adferre addecet, Plaut. Ps. 1, 5, 156 : novum aliquid advertere, Tac. A. 15, 30 : judicabant esse profecto aliquid naturā pulchrum atque praeclarum, Cic. Sen. 13, 43 : mihi ne diuturnum quidem quidquam videtur, in quo est aliquid extremum, **in which there is any end**, id. ib. 19, 69; cf. id. ib. 2, 5: dignum aliquid elaborare, Tac. Or. 9 : aliquid improvisum, inopinatum, Liv. 27, 43 : aliquid exquisitum, Tac. A. 12, 66 : aliquid illustre et dignum memoriā, id. Or. 20 : sanctum aliquid et providum, id. G. 8 : insigne aliquid faceret eis, Ter. Eun. 5, 5, 31 : aliquid magnum, Verg. A. 9, 186, and 10, 547: quos magnum aliquid deceret, Juv 8, 263: dicens se esse aliquem magnum, Vulg. Act. 8, 9 : majus aliquid et excelsius, Tac. A. 3, 53 : melius aliquid, Vulg. Heb. 11, 40 : deterius aliquid, ib. Joan. 5, 14.—Also with *unus*, to designate a single, but not otherwise defined person: ad unum aliquem confugiebant, Cic. Off. 2, 12, 41 (cf. id. ib. 2, 12, 42: id si ab uno justo et bono viro consequebantur, erant, etc.): sin aliquis excellit unus e multis; effert se, si unum aliquid adfert, id. de Or. 3, 33, 136; so Cic. Verr. 2, 2, 52: aliquis unus pluresve divitiores, id. Rep. 1, 32 : nam si natura non prohibet et esse virum bonum et esse dicendiperitum: cur non aliquis etiam unus utrumque consequi possit? cur autem non se quisque speret fore illum aliquem? **that one**, Quint. 12, 1, 31; 1, 12, 2.— `I.C` Partitive with *ex*, *de*, or the *gen.* : aliquis ex vobis, Cic. Cael. 3 : aliquem ex privatis audimus jussisse, etc., Plin. 13, 3, 4, § 22 : ex principibus aliquis, Vulg. Joan. 7, 48; ib. Rom. 11, 14: aliquis de tribus nobis, Cic. Leg. 3, 7 : si de iis aliqui remanserint, Vulg. Lev. 26, 39; ib. 2 Reg. 9, 3: suorum aliquis, Cic. Phil. 8, 9 : exspectabam aliquem meorum, id. Att. 13, 15 : succurret fortasse alicui vestrūm, Brut. ap. Cic. Fam. 11, 1: trium rerum aliqua consequemur, Cic. Part. 8, 30 : impetratum ab aliquo vestrūm, Tac. Or. 15; so Vulg. 1 Cor. 6, 1: principum aliquis, Tac. G. 13 : cum popularibus et aliquibus principum, Liv. 22, 13 : horum aliquid, Vulg. Lev. 15, 10.— `I.D` Aliquid ( nom. or acc.), with *gen.* of a *subst.* or of a *neutr*, adj. of *second decl.* instead of the adj. aliqui, aliqua, aliquod, agreeing with such word: aliquid pugnae, Plaut. Capt. 3, 4, 54 : vestimenti aridi, id. Rud. 2, 6, 16 : consilii, id. Ep. 2, 2, 71 : monstri, Ter. And. 1, 5, 15 : scitamentorum, Plaut. Men. 1, 3, 26 : armorum, Tac. G. 18 : boni, Plaut. Aul. 4, 6, 5; Ter. And. 2, 3, 24; Vulg. Joan. 1, 46: aequi, Ter. Ad. 2, 1, 33 : mali, Plaut. Ep. 1, 1, 60; Ter. Eun. 5, 5, 29: novi, Q. Cic. Pet. Cons. 1, 1; Vulg. Act. 17, 21: potionis, Plaut. Men. 5, 2, 22 : virium, Cic. Fam. 11, 18 : falsi, id. Caecin. 1, 3 : vacui, Quint. 10, 6, 1 : mdefensi, Liv. 26, 5 al. —Very rarely in abl. : aliquo loci morari, Dig. 18, 7, 1.— `I.E` Frequently, esp. in Cic., with the kindred words *aliquando*, *alicubi*, *aliquo*, etc., for the sake of emphasis or rhetorical fulness, Cic. Planc. 14, 35: asperius locutus est aliquid aliquando, id. ib. 13, 33; id. Sest. 6, 14; id. Mil. 25, 67: non despero fore aliquem aliquando, id. de Or. 1, 21, 95; id. Rep. 1, 9; id. Or. 42, 144; id. Fam. 7, 11 *med.* : evadat saltem aliquid aliquā, quod conatus sum, Lucil. ap. Non. 293, 1; App. Mag. p. 295, 17 al.— `F` In conditional clauses with *si*, *nisi*, *quod si*, etc.: si aliquid de summā gravitate Pompeius dimisisset, Cic. Phil. 13, 1 : si aliquid ( *really any thing*, in contrast with nihil) dandum est voluptati, id. Sen. 13, 44: quod si non possimus aliquid proficere suadendo, Lucc. ap. Cic. Fam. 5, 14, 5: Quod si de iis aliqui remanserint, Vulg. Lev. 26, 39 : si quando aliquid tamquam aliqua fabella narratur, Cic. de Or. 2, 59 : si quis vobis aliquid dixerit, Vulg. Matt. 21, 3; ib. Luc. 19, 8: si aliquem, cui narraret, habuisset, Cic. Lael. 23, 88 : si aliquem nacti sumus, cujus, etc., id. ib. 8, 27 : cui (puero) si aliquid erit, id. Fam. 14, 1 : nisi alicui suorum negotium daret, Nep. Dion, 8, 2 : si aliquid eorum praestitit, Liv. 24, 8.— `G` In negative clauses with *ne* : Pompeius cavebat omnia, no aliquid vos timeretis, Cic. Mil. 24, 66 : ne, si tibi sit pecunia adempta, aliquis dicat, Nep. Epam. 4, 4 : ne alicui dicerent, Vulg. Luc. 8, 46.— `H` In Plaut. and Ter. collect. with a *plur. verb* (cf. τις, Matth. Gr. 673): aperite atque Erotium aliquis evocate, open, *some one* (of you), etc., Plaut. Men. 4, 2, 111 (cf. id. Ps. 5, 1, 37: me adesse quis nuntiate): aperite aliquis actutum ostium, Ter. Ad. 4, 4, 27.— `I` In Verg. once with the *second person sing.* : Exoriare aliquis nostris ex ossibus ultor, Qui face Dardanios ferroque sequare colonos, Verg. A. 4, 625.!*? In the following passages, with the critical authority added, aliquis seems to stand for the adj. aliqui, as nemo sometimes stands with a noun for the adj. nullus: nos quibus est alicunde aliquis objectus labos, Ter. Hec. 3, 1, 6 Fleck.; Et ait idem, ut aliquis metus adjunctus sit ad gratiam, Cic. Div. in Caecil. 7, 24 B. and K.: num igitur aliquis dolor in corpore est? id. Tusc. 1, 34, 82 iid.: ut aliquis nos deus tolleret, id. Am. 23, 87 iid.: sin casus aliquis interpellārit, Matius ap. Cic. Fam. 11, 28, 8 iid.: si deus aliquis vitas repente mutāsset, Tac. Or. 41 Halm: sic est aliquis oratorum campus, id. ib. 39 id.: sive sensus aliquis argutā sententiā effulsit, id. ib. 20 id. A similar use of aliquid for the adj. aliquod was asserted to exist in Plaut. by Lind. ad Cic. Inv. 2, 6, 399, and this is repeated by Klotz, s. v. aliquis, but Lemaire's Index gives only one instance: ni occupo aliquid mihi consilium, Plaut. Men. 5, 2, 94, where Brix now reads *aliquod.* `II` Esp. `I.A` With *alius*, *aliud: some* or *any other*, *something else*, *any thing else* : dum aliud aliquid flagitii conficiat, Ter. Phorm. 5, 2, 5 : potest fieri, ut alius aliquis Cornelius sit, Cic. Fragm. B. VI. 21 : ut per alium aliquem te ipsum ulciscantur, id. Div. in Caecil. 6, 22 : non est in alio aliquo salus, Vulg. Act. 4, 12 : aliquid aliud promittere, Petr. 10, 5 al. — `I.B` And with the idea of alius implied, in opp. to a definite object or objects, *some* or *any* other, *something* else, *any thing* else: aut ture aut vino aut aliqui ( abl.) semper supplicat, Plaut. Aul prol. 24: vellem aliquid Antonio praeter illum libellum libuisset scribere, Cic. Brut. 44 : aut ipse occurrebat aut aliquos mittebat, Liv. 34, 38 : cum seditionem sedare vellem, cum frumentum imperarem..., cum aliquid denique rei publicae causā gererem, Cic. Verr. 1, 27, 20 : commentabar declamitans saepe cum M. Pisone et cum Q. Pompeio aut cum aliquo cotidie id. Brut. 90, 310; Vell. 1, 17; Tac. A. 1, 4: (Tiberius) neque spectacula omnino edidit; et iis, quae ab aliquo ederentur, rarissime interfuit, Suet. Tib. 47.— `I.C` In a pregn. signif. as in Gr. τὶς, τὶ, *something considerable*, *important*, or *great = aliquid magnum* (v. supra. I. B.; cf. in Gr. ὅτι οἴεσθέ τι ποιεῖν οὐδὲν ποιοῦντες, Plat. Symp. 1, 4): non omnia in ducis, aliquid et in militum manu esse, Liv. 45, 36.—Hence, esp., `I.B.1` Esse aliquem or aliquid, *to be somebody* or *something*, i. e *to be of some worth*, *value*, or *note*, *to be esteemed* : atque fac, ut me velis esse aliquem, Cic. Att. 3, 15 *fin.* : aude aliquid brevibus Gyaris dignum, si vis esse aliquis, Juv. 1, 73 : an quidquam stultius quam quos singulos contemnas, eos esse aliquid putare universos? Cic. Tusc. 5, 36, 104 : exstitit Theodas dicens se esse aliquem, Vulg. Act. 5, 36 : si umquam in dicendo fuimus aliqu id. Cic. Att. 4, 2: ego quoque aliquid sum, id. Fam. 6, 18 : qui videbantur aliquid esse, Vulg. Gal. 2, 2; 2, 6: quod te cum Culeone scribis de privilegio locutum, est aliquid ( *it is something*, *it is no trifle*): sed, etc., Cic. Att. 3, 15 : est istuc quidem aliquid, sed, etc.; id. Sen. 3; id. Cat. 1, 4: est aliquid nupsisse Jovi, Ov. F. 6, 27 : Est aliquid de tot Graiorum milibus unum A Diomede legi, id. M. 13, 241 : est aliquid unius sese dominum fecisse lacertae, Juv. 3, 230 : omina sunt aliquid, Ov. Am. 1, 12, 3; so, crimen abesse, id. F. 1, 484 : Sunt aliquid Manes, Prop. 5, 7, 1 : est aliquid eloquentia, Quint. 1, prooem. *fin.* — `I.B.2` Dicere aliquid, like λέγειν τι, *to say something worth the while* : diceres aliquid et magno quidem philosopho dignum, Cic. Tusc. 3, 16, 35; cf. Herm. ad Vig. 731; 755; so, assequi aliquid, *to effect something considerable* : Etenim si nunc aliquid assequi se putant, qui ostium Ponti viderunt, Cic. Tusc. 1, 20, 45.— `I.B.3` In colloquial lang.: fiet aliquid, *something important* or *great*, *will*, *may come to pass* or *happen: Ch.* Invenietur, exquiretur, aliquid fiet. *Eu.* Enicas. Jam istuc *aliquid fiet*, metuo, Plaut. Merc. 2, 4, 25: mane, aliquid fiet, ne abi, id. Truc. 2, 4, 15; Ter. And. 2, 1, 14.— `I.D` Ad aliquid esse, in gram. lang., *to refer* or *relate to something* else, e. g. pater, filius, frater, etc. (v. ad): idem cum interrogantur, cur aper apri et pater patris faciat, il lud nomen positum, hoc ad aliquid esse contendunt, Quint. 1, 6, 13 Halm.— `I.E` Atque aliquis, poet. in imitation of ᾧδε δέ τις, *and thus some one* (Hom. II. 7, 178; 7, 201 al.): Atque aliquis, magno quaerens exempla timori, Non alios, inquit, motus, etc., Luc. 2, 67 Web.; Stat. Th. 1, 171; Claud. Eutr. 1, 350.— `F` It is sometimes omitted before qui, esp. in the phrase est qui, sunt qui: praemittebatque de stipulatoribus suis, qui perscrutarentur, etc., Cic. Off. 2, 7, 25 : sunt quibus in satirā videar nimis acer, Hor. S. 2, 1, 1 : sunt qui adiciant his evidentiam, quae, etc., Quint. 4, 2, § 63 (cf. on the contr. § 69: verum in his quoque confessionibus est aliquid. quod ex invidiā detrahi possit).— `G` Aliquid, like nihil (q. v. I. γ), is used of persons: Hinc ad Antonium nemo, illinc ad Caesarem cotidie aliquid transfugiebat, Vell. 2, 84, 2 (cf. in Gr. τῶν δ ἄλλων οὔ πέρ τι... οὔτε θεῶν οὔτ' ἀνθρώπων, Hom. H. Ven. 34 sq. Herm.).— Hence the *advv.* `I.A` ălĭquid (prop. acc. denoting in what respect, with a *verb* or adj.; so in Gr. τὶ), *somewhat*, *in something*, *in some degree*, *to some extent* : illud vereor, ne tibi illum succensere aliquid suspicere, Cic. Deiot. 13, 35 : si in me aliquid offendistis, **at all**, **in any respect**, id. Mil. 36, 99 : quos tamen aliquid usus ac disciplina sublevarent, **somewhat**, Caes. B. G. 1, 40 : Philippi regnum officere aliquid videtur libertati vestrae, Liv. 31, 29 : Nos aliquid Rutulos contra juvisse nefandum est? Verg. A. 10, 84 : neque circumcisio aliquid valet, Vulg. Gal. 6, 15 : perlucens jam aliquid, incerta tamen lux, Liv. 41, 2 : aliquid et spatio fessus, Plin. 5, 9, 10, § 54; cf. Hand, Turs. I. p. 259; Ellendt ad Cic. de Or. 1, 9, 35.— `I.B` ălĭ-quō (from aliquoi, old dat. denoting direction whither; cf.: eo, quo, alio, etc.). `I.B.1` *Somewhither* (arch.), *to some place*, *somewhere;* in the comic poets sometimes also with a *subst.* added, which designates the place more definitely: ut aliquo ex urbe amoveas, Plaut. Ep. 2, 2, 94 : aliquo abicere, Ter. Ad. 4, 7, 26 : concludere, id. Eun. 4, 3, 25 (cf. id. Ad. 4, 2, 13, in cellam aliquam concludere): ab eorum oculis aliquo concederes, Cic. Cat. 1, 17 : demigrandum potius aliquo est quam, etc., id. Dom. 100 : aliquem aliquo impellere, id. Vatin. 15 : aliquo exire, id. Q. Fr. 3, 1 : aliquo advenire vel sicunde discedere, Suet. Calig. 4; Plaut. Rud. 2, 6, 51; id. Men. 5, 1, 3: in angulum Aliquo abire, Ter. Ad. 5, 2, 10; 3, 3, 6: aliquem rus aliquo educere, Cic. Q. Fr. 3, 3.—With a *gen.*, like *quo*, *ubi*, etc.: migrandum Rhodum aut aliquo terrarum, Brut. ap. Cic. Fam. 11, 1, 5.— `I.B.2` With the idea of alio implied, = alio quo, *somewhere else*, *to some other place* (cf. aliquis, II. B.): dum proficiscor aliquo, Ter. And. 2, 1, 28 : at certe ut hinc concedas aliquo, id. Heaut. 3, 3, 11 : si te parentes timerent atque odissent tui, ab eorum oculis aliquo concederes, Cic. Cat. 1, 7, 17; cf. Hand, Turs. I. p. 265.— `I.C` ălĭ-quam, adv. (prop. *acc. fem.*), = in aliquam partem, *in some degree;* only in connection with *diu*, *multus*, and *plures.* `I.B.1` Aliquam diu (B. and K.), or together aliquamdiu (Madv., Halm, Dietsch), *awhile*, *for a while*, *for some time;* also pregn., *for some* considerable *time* (most freq. in the histt., esp. Cæs. and Livy; also in Cic.). `I.1.1.a` *Absol.* : ut non aliquando condemnatum esse Oppianicum, sed aliquam diu incolumem fuisse miremini, Cic. Clu. 9, 25 : Aristum Athenis audivit aliquam diu, id. Ac. 1, 3, 12 : in vincula conjectus est, in quibus aliquamdiu fuit, Nep. Con. 5, 3; id. Dion, 3, 1: quā in parte rex affuit, ibi aliquamdiu certatum, Sall. J. 74, 3; Liv. 3, 70, 4.— `I.1.1.b` Often followed by *deinde*, *postea*, *postremo*, *tandem*, etc.: pugnatur aliquamdiu pari contentione: deinde, etc., Auct. B. G. 8, 19, 3: cunctati aliquamdiu sunt: pudor deinde commovit aciem, Liv. 2, 10, 9; so id. 1, 16: quos aliquamdiu inermos timuissent, hos postea armatos superāssent, Caes. B. G. 1, 40, 6 : controversia aliquamdiu fuit: postremo, etc., Liv. 3, 32, 7; 25, 15, 14; 45, 6, 6: ibi aliquamdiu atrox pugna stetit: tandem, etc., Liv. 29, 2, 15; 34, 28, 4 and 11; Suet. Ner. 6.—* `I.1.1.c` With *donec*, as a more definite limitation of time, *some time... until*, *a considerable time... until* : exanimis aliquamdiu jacuit, donec, etc., Suet. Caes. 82. — `I.1.1.d` Meton., *for a long distance;* most freq. of rivers: Rhodanus aliquamdiu Gallias dirimit, Mel. 2, 5, 5; so id. 3, 5, 6; 3, 9, 8 al.—Of the Corycian cave in Cilicia: deinde aliquamdiu perspicuus, mox, et quo magis subitur, obscurior, Mel. 1, 13.— `I.B.2` Aliquam multi, or aliquammulti, *somewhat many*, *considerable in number* or *quantity* (mostly post-class.): sunt vestrūm aliquam multi, qui L. Pisonem cognōrunt, Cic. Verr. 2, 4, 25, § 56 B. and K.: aliquammultos non comparuisse, * Gell. 3, 10, 17 Hertz: aliquammultis diebus decumbo, App. Mag. p. 320, 10.—Also adv. : aliquam multum, *something much*, *to a considerable distance*, *considerably* : sed haec defensio, ut dixi, aliquam multum a me remota est, App. Mag. p. 276, 7 dub.—And *comp.* * aliquam plures, *somewhat more*, *considerably more* : aliquam pluribus et amarioribus perorantem, Tert. Apol. 12 dub.; cf. Hand, Turs. I. p. 243.— `I.D` ălĭquā, adv. (prop. *abl. fem.*). `I.B.1` *Somewhere* (like mod. Engl. *somewhere* for *somewhither*): antevenito aliquā aliquos, Plaut. Mil. 2, 2, 66 : aliquā evolare si posset, * Cic. Verr. 2, 1, 26, § 67: si quā evasissent aliquā, Liv. 26, 27, 12.— `I.B.2` Transf. to action, *in some way* or other, *in some manner*, = aliquo modo: aliquid aliquā sentire, Plaut. Merc. 2, 2, 62 : evadere aliquā, Lucil. ap. Non. 293, 1: aliquid aliquā resciscere, Ter. Phorm. 5, 1, 19, and 4, 1, 19: aliquā nocere, * Verg. E. 3, 15: aliquā obesse, App. Mag. p. 295, 17.— `I.E` ălĭqui, adv. (prop. abl. = aliquo modo), *in some way*, *somehow* : Quamquam ego tibi videor stultus, gaudere me aliqui volo, Plaut. Truc. 5, 30 (but in this and like cases, aliqui may be treated as the *abl. subst.;* cf. supra, I. A.); cf. Hand, Turs. I. p. 242.!*? The forms aliqua, *neutr. plur.*, and aliquam, acc., and aliquā, abl., used adverbially, may also be referred to the adj. ălĭ-qui, ălĭqua, ălĭquod. 1876#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1875#aliquisquam#ălĭquis-quam, ălĭquidquam, `I` *pron. indef. subst.*, *any one whatever*, *any thing whatever* (perh. only in the two foll. examples): qui negat, aliquidquam deos nec alieni curare nec sui, Cic. Div. 2, 50, 104, where B. and K. now read *quicquam* : nec ullos alicuiquam in servitutem dari placere, Liv. 41, 6 *fin* Gron., where Weissenb. now reads *alii cuiquam.* 1877#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1876#aliquo#ălĭquō, v. aliquis, adv. B. 1878#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1877#aliquot#ălĭquŏt, `I` *indef. indecl. num.* [alius-quot; cf. aliquis], *some*, *several*, *a few*, *not many* (undefined in number; while *nonnulli* indicates an indeterminate selection from several persons, Caes. B. G. 3, 2; cf. Wolf ad Suet. Caes. 10): dies, Ter. And. 2, 1, 13; Vulg. Jud. 14, 8; ib. Act. 9, 19; 10, 48: liberae, Ter. And. 4, 4, 32 : amici, id. Phorm. 2, 1, 82 : saecula, Cic. Univ. 1 : epistulae, id Fam. 7, 18: aliquot abacorum, Cic. Verr. 4, 57 : aliquot de causis, Caes. B. G. 3, 2 al. — Without *subst.* : aliquot me adierunt, Ter. And. 3, 3, 2 : ex quā aliquot praetorio imperio redierunt, Cic. Pis. 38 : ille non aliquot occiderit, multos ferro, etc., id. Sex. Rosc. 100. 1879#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1878#aliquotfariam#ălĭquotfărĭam, adv. prop. *acc. fem.;* cf. bi- quadri- multi- omni-fariam, `I` *in some* or *several places* : In eo (Picentium) agro aliquotfariam in singula jugera dena cullea vini fiunt, Varr. R. R. 1, 2, 7. 1880#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1879#aliquoties#ălĭquŏtĭes (better ălĭquŏtĭens), adv. aliquot, `I` *several times*, *at different times* (now and then in Cic.; elsewhere rare): aliquotiens causam agere, Cic. Quint. 1 : audire, id. Font. 11 : ferre, id. Prov. Cons. 46 : mittere, Cic. Verr. 2, 171 : postulare, id. Sex. Rosc. 77 : domi esse, id. Caecin. 58 : tangere locum, id. Leg. 2, 4, 9 : defensus aliquotiens liberatus discesserat, Nep. Phoc. 2; so Vulg. 1 Macc. 16, 2: neque detrusus aliquotiens terretur, Sall. H. Fragm. ap. Prisc. 1015 P.: aliquotiens usque ad mortem periclitatus sum, Vulg. Eccli. 34, 13 : in campum descendere, Liv. 7, 18; Suet. Calig. 11; cf. Lion ad Gell. 1, 18, 2. 1881#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1880#aliquovorsum#ălĭquō-vorsum, adv. verto, vorto, `I` *toward some place*, *one way or other* : istam jam aliquovorsum tragulam decidero, Plaut. Cas. 2, 4, 18. 1882#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1881#alis1#ălis, old form for alius; v. 2. alius `I` *init.* 1883#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1882#Alis2#Ālĭs, ĭdis, f., = Elis, Ἆλις, Doric for Ἦλις (only in Plaut. Capt.), `I` *a town in Achaia* : eum vendidit in Alide, Plaut. Capt. prol. 9; 25.— *Its inhabitants*, Ālĭi, ōrum, m., Plaut. Capt. prol. 24. 1884#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1883#Alisales#Alisales, ium, m., `I` *a tribe of Spain*, Inscr. Orell. 156. 1885#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1884#alisma#ălismă, ătis, n., = ἄλισμα, `I` *an aquatic plant*, *water-plantain* : Alisma plantago, Linn.; Plin. 25, 10, 77, § 124. 1886#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1885#Aliso#Ălīso or Ălīson, ōnis, m., = Ἄλεισον, Ptolem., `I` *a fortress built by Drusus near the present Wesel*, now *Liesborn*, Vell. 2, 120; Tac. A. 2, 7; cf. Mann. Germ. 81; 433. 1887#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1886#Alisontia#Ălīsontia, ae, f., `I` *a tributary of the Moselle*, now *the Eltz*, or more prob. *the Alsitz*, Aus. Mos. 371. 1888#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1887#aliter#ălĭtĕr, v. 2. alius, adv. D. 1889#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1888#alitudo#ălĭtūdo, ĭnis, f. alo, in Gloss. Gr. Lat. as a transl. of τροφή, `I` *nourishment.* 1890#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1889#alitura#ălĭtūra, ae, f. id., `I` *a nourishing*, *rearing* : Maro alituram feram et saevam criminatus est, Gell. 12, 1, 20. 1891#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1890#alitus1#ălĭtus, Part. of alo. 1892#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1891#alitus2#ălĭtus, us, m. alo, `I` *nourishment*, *sustenance* : Parentibus quotannis aurum ad abundantem alitum mittebat, *support*, Don. Vit. Verg. 6, 25. 1893#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1892#aliubi#ălĭŭbĭ, adv. 2. alius-ubi, a rare form for the contr. alibi, `I` *elsewhere* (once in Varr.; in Plin. far less freq. than alibi; never in connection with the negatives *non*, *nec*, *nec usquam;* a few times in Seneca and in the Digg.) `I` Vetant hoc aliubi venti, Plin. 14, 1, 3, § 14; so id. 13, 4, 7, § 28; 17, 2, 2, § 16.— `II` Esp. `I.A` Repeated in different clauses: aliubi... aliubi, *in one place... in another; here... there* (cf. alibi): aliubi cum decimo redeat, aliubi cum quinto decimo, Varr. R. R. 1, 44 : aliubi pro aquā, aliubi pro pabulo pendunt, Plin. 12, 14, 32, § 65; so id. 22, 18, 21, § 45; 34, 14, 41, § 145; Sen. Ben. 1, 5, 5.— `I.B` Aliubi atque aliubi, *here and there*, *now here*, *now there* : Mutatio voluntatis indicat animum natare, aliubi atque aliubi apparere, prout tulit ventus, Sen. Ep. 35 *fin.* : aliubi atque aliubi diversa poena est, **in different places**, id. Ben. 3, 6, 2 : eadem aquatilium genera aliubi atque aliubi meliora, Plin. 9, 54, 79, § 168. 1894#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1893#alium#ālium, i, n., v. allium. 1895#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1894#aliunde#ălĭunde, adv. 2. alius-unde. `I` *From another place*, *person*, or *thing*, *from a different place*, *person*, or *thing*, ἄλλοθεν (most freq. in Cic.): sive aliunde ipsi porro (nomen) traxere, **from some other place**, Lucr. 3, 133; so id. 5, 522; 6, 1020: eum assumpto aliunde uti bono, Cic. de Or. 2, 10, 39 : ascendit aliunde (Gr. ἀλλαχόθεν), Vulg. Joan. 10, 1. — `II` Esp. `I.A` With *verbs* which are regularly constr with *ab* or *ex*, like pendere, mutuari, sumere, stare, etc.: non aliunde pendere, Cic. Fam. 5, 13, 2; id. Or. 24, 80: aliunde mutuati sumus, id. Att. 11, 13 : audire aliunde, id. Lig. 1, 1 : aliunde dicendi copiam petere, id. de Or. 2, 9, 38; Cat. 61, 149; Plin. 33, 8, 40, § 118: nec aliunde magis sues crassescunt, id. 13, 18, 32, § 110 : Radice (thyi) nihil crispius nec aliunde pretiosiora opera, id. 13, 16, 30, § 102 : adeo ut totum opus non aliunde constet, **of nothing else**, id. 30, 1, 2, § 5.— `I.B` Repeated: aliun, de... aliunde, *from one place*, etc.,.. *from another* : qui aliunde stet semper, aliunde sentiat, i. e. **to be on one side and take part with the other**, Liv. 24, 45 : Sardonyches e ternis glutinantur gemmis aliunde nigro, aliunde candido, aliunde minio, etc., Plin. 37, 12, 75, § 197.— `I.C` With the kindred words *alius*, *alio*, *aliter*, etc.: aliis aliunde est periculum, **danger threatens one from one source**, **another from another**, Ter. Phorm. 2, 2, 19 : qui alii aliunde coibant, Liv 44, 12, 3: aliunde enim alio transfugiunt, **from one place to another**, Sen. Brev. Vit. 16, 2 : aliunde alio commigratio est, id. Cons. ad Helv. 6, 6 : aliunde alio transiliens, **from one subject to another**, id. Ep. 64, 1.— `I.D` With *quam* : nec fere aliunde (invehitur ad nos) quam ex Hispaniā, **from any place except**, Plin. 33, 8, 40, § 118 : sideri assidue aliunde quam pridie exorienti, id. 2, 97, 99, § 213 : cum populatio morum atque luxuria non aliunde major quam e concharum genere proveniat, id. 9, 34, 53, § 104.—With a somewhat changed expression in Cic.: itaque aliunde mihi quaerendum est, ut et esse deos et quales sint di, discere possim, quam quales tu eos esse vis, for quam a te, Cic. N. D. 3, 25, 64. 1896#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1895#Alius1#Ālĭus (better Ālĕus), a, um, adj., = Elius (v. Alis and Elis), `I` *Elian; subst.*, *a native of Elis*, *a town in Achaia* (only a few times in Plaut. Capt.): postquam belligerant Aetoli cum Aleis, Plaut. Capt. prol. 24; 27; 2, 2, 30. 1897#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1896#alius2#ălĭus, a, ud, adj. and `I` *subst.* (old form, alis, alid, after the analogy of quis, quid: alis rare, Cat. 66, 28; Sall. ap. Charis, 2, p. 133; Inscr. Orell. 2488: alid more freq., Lucr. 1, 263; 5, 257; 5, 1305; 5, 1456; Cat. 29, 15; cf. Prisc. 13, p. 959.— *Gen. sing. masc.* : alīus, rare, and not used by Tac.; for which alterius is com. used (v. alter); also alii, Cato and Licin. ap. Prisc. 194 P.; Varr. R. R. 1, 2.— *Fem. gen.* : aliae, Lucr. 3, 918; Cic. Div. 2, 13, 30; Liv. 24, 27, 8; Gell. 2, 28, 1; Capito ap. Gell. 4, 10, 8.— *Masc. dat.* : alī, Lucr. 6, 1226 : alio, Plaut. Stich. 1, 2, 13. — *Fem. dat.* : aliae, Plaut. Mil. 3, 1, 207; Gell. 9, 4, 8) [cf. ἄλλος; Osc. allo ( *nom. sing. fem.*); Goth. alis; Erse, aile; O. H. Germ. alles, elles ( *conj.*); Engl. else], *another*, *other* (i. e. of many, whereas alter is one of two, v. exceptt. under II. G.); freq. with the *indef. pronn.* aliquis, quis, aliqui, qui, quidam, and the *interrog.* quis, qui, etc. `I. A.` In gen.: eorum sectam sequuntur multi mortales... multi alii ex Trojā strenui viri, Naev. Bell. Pun. 1, 16 : alios multos, Vulg. Matt. 15, 30; ib. Marc. 7, 4: plures alios, ib. ib. 12, 5 : cum aliis pluribus, ib. Act. 15, 35 : an ita dissolvit, ut omnes alii dissolverunt? Cic. Font. 1; Tac. H. 5, 5: dum aliud aliquid flagiti conficiat, Ter. Phorm. 5, 2, 5 : nec nobis praeter med alius quisquam est servos Sosia, Plaut. Am. 1, 1, 244 : nec quisquam alius affuit, id. ib. 1, 1, 269 : panem vel aliud quidquam, Vulg. 2 Reg. 3, 35. utrum hanc actionem habebis an aliam quampiam; Cic. Caecin. 37: quidquid aliud dare, Vulg. Lev. 22, 25 : ALIS NE POTESTO, Inscr. Orell. 2488 : datum Mi esse ab dis aliis, Plaut. Am. prol. 12 : adulescentulo in alio occupato amore, Ter. And. 5, 1, 10 : aut aliae cujus desiderium insideat rei, Lucr. 3, 918 : ne quam aliam quaerat copiam, Ter. Heaut. 5, 1, 54 : nisi quid pater ait aliud, id. And. 5, 4, 47 : si verum est, Q. Fabium Labeonem seu quem alium arbitrum a senatu datum, etc., Cic. Off. 1, 10, 33 : quodcumque alid auget, Lucr. 5, 257 : Est alius quidam, parasitaster paululus, Ter. Ad. 5. 2, 4; so Vulg. Luc. 22, 59: tuo (judicio) stabis, si aliud quoddam est tuum, Cic. Or. 71, 237 : L. Aemilius alius vir erat, Liv. 44, 18 : Genus ecce aliud discriminis audi, Juv. 12, 24 : alius, ne condemnaretur, pecuniam dedit, Cic. Verr. 5, 117; Tac. Agr. 39: nemo alius, Cic. Pis. 94; Vulg. Joan. 15, 24: alius nemo, Cic. Quinct. 76 : plus alimenti est in pane quam in ullo alio, Cels. 2, 18 : aliud esse causae suspicamur, Cic. Fl. 39 : Anne aliud tunc praefecti? Juv. 4, 78 : estne viris reliqui aliud, Sall. Fragm. 187, 19 : aliud auxilii, Tac. A. 5, 8 : aliud subsidii, id. ib. 12, 46 : alia honorum, id. ib. 1, 9 : alia sumptuum, id. ib. 15, 15 : sunt alia quae magis timeam, Cic. Phil. 5, 29 : Facete is quidem, sicut alia, many *other things*, id. Fin. 1, 3, 7 Madv.: haec aliaque, Tac. H. 3, 51 al. — Hence, alio die, t. t. of the soothsayer, when he wished the Comitia postponed to another day, on the pretence of unfavorable omens: quid gravius quam rem susceptam dirimi, si unus augur alio die dixerit? Cic. Leg. 2, 12, 31; id. Phil. 2, 33, 83 and 84 Wernsd. Perh. there is a reference to the same thing in Plaut. Poen. 2, 52: ita res divina mihi fuit: res serias omnes extollo ex hoc die in alium diem.—With *aliquis*, *quisquam*, or *ullus* implied (cf. aliqui, V. B., and aliquis, II. B.): ut, etiam si aliud melius fuit, tamen legatorum reditum exspectetis, Cic. Phil. 6, 6 : utar post alio, si invenero melius, **something else**, id. Tusc. 1, 7, 14; so, si in aliud tempus differetur, Caes. B C. 1, 86 : an alium exspectamus? Vulg. Matt. 11, 3; ib. Marc. 4, 36: siti magis quam aliā re accenditur, Sall. J. 89, 5 : neque sex legiones aliā de causā missas in Hispaniam, Caes. B. C. 1, 85 : neque creatura alia poterit nos separare, Vulg. Rom. 8, 39.!*? Instances of the rare *gen.* alīus: alius generis bestiae, Cic. N. D. 2, 48, 123; Varr. L. L. 9, 40, 67 dub.: alius ingenii, Liv. 1, 56, 7 Madv. by conj.: alius ordinis, Amm. 30, 5, 10 : artificis aliusve, Front. Controv. Agr. 2, 40, 27 : alius coloris, Non. p. 450 : nomine vel ejus pro quo... aut alius qui, etc., Dig. 39, 2, 24, § 6; v. aliusmodi.— `I.B` In comparisons, with *atque*, *ac*, or *et*, more rarely with *nisi* and *quam;* with the latter, in good class. authors, only when preceded by a neg. clause, or by an interrog. implying a neg.; cf. Ruhnk. ad Ter. And. 3, 3, 13; instead of *quam*, the *comp. abl.* or praeter, and similar words, sometimes appear, *other than*, *different from*, etc. With *atque*, *ac*, or *et* : illi sunt alio ingenio atque tu, Plaut. Ps. 4, 7, 35 : alium esse censes nunc me atque olim quom dabam? Ter. And. 3, 3, 13 : potest non solum aliud mihi ac tibi, sed mihi ipsi aliud alias videri, Cic. Or. 71, 237 : longe alia nobis ac tu scripseras nuntiantur, id. Att. 11, 10 : res alio modo est ac putatur, id. Inv. 2, 6, 21 B. and K.: qui longe aliā ratione ac reliqui Galli bellum gerere coeperunt, Caes. B. G. 3, 28 : non alius essem atque nunc sum, Cic. Fam. 1, 9 : longe aliam esse navigationem in concluso mari atque in vastissimo atque apertissimo Oceano perspiciebant, Caes. B. G. 3, 9 : aliud (se) esse facturum ac pronunciāsset, Nep. Ages. 3, 4: alia atque antea sentiret, id. Hann. 2, 2 : lux longe alia est solis et lychnorum, **is very different**, Cic. Cael. 28.— With *nisi* or *quam* (the latter is suspicious in Cic.; cf. Ochsn. Eclog. 252; Orell. ad Cic. Tusc. 1, 31, 75): amare autem nihil aliud est, nisi eum ipsum diligere, quem ames, **nothing else than**, **only**, Cic. Lael. 27, 100 : neque ulla fuit causa intermissionis epistularum nisi quod, etc., id. Fam. 7, 13 : erat historia nihil aliud nisi annalium confectio, id. de Or. 2, 12 : Quid est aliud tumultus nisi perturbatio tanta, ut, etc.? id. Phil. 8, 3 : nihil aliud agerem, nisi eum, qui accusatus esset, defenderem, id. Sull. 12; id. Att. 5, 10: quid est aliud Gigantum modo bellare cum dis nisi naturae repugnare? id. Sen. 2, 5; id. Sex. Rosc. 19, 54; id. Rosc. Am. 5, 13; id. Leg. 1, 8, 25: pinaster nihil aliud est quam pinus silvestris, Plin. 16, 10; Nep. Arist. 2, 2; id. Paus. 1, 4: Lysander nihil aliud molitus est quam ut omnes civitates in suā teneret potestate, id. Lys. 1, 4 : neque aliud huic defuit quam generosa stirps, id. Eum. 1, 2 : Nullo quippe alio vincis discrimine quam quod Illi marmoreum caput est, etc., Juv. 8, 54.—Hence, nihil aliud nisi or quam, = οὐδὲν ἄλλο ἤ, followed by *finite verb*, *nothing else than*, *nothing but*, *only* (after these words, fecit, factum est may be supplied, or the phraseology changed to nullā aliā re factā; cf. Matth. Gr. 903; Hoogev. ad Vig. p. 475; Kühn. Gr. Gr. II. p. 825): tribunatus P. Sestii nihil aliud nisi meum nomen causamque sustinuit, Cic. Sest. 6, 13 : ut nihil aliud nisi de hoste ac de laude cogitet, id. Imp. Pomp. 22, 64; Liv. 2, 8: et hostes quidem nihil aliud (i. e. nullā aliā re factā) quam perfusis vano timore Romanis citato agmine abeunt, id. 2, 63; 31, 24: sed ab lictore nihil aliud quam prehendere prohibito, cum conversus in Patres impetus esset, id. 2, 29 : ut domo abditus nihil aliud quam per edicta obnuntiaret, Suet. Caes. 20 : mox nihil aliud quam vectabatur et deambulabat, id. Aug. 83.—So, quid aliud quam? *what other thing than? what else than?* quibus quid aliud quam admonemus cives nos eorum esse, Liv. 4, 3: quid aliud quam ad bellum vocabantur? Flor. 3, 23 *med.*; so, Quid Tullius? Anne aliud quam sidus? Juv. 7, 199.—In affirmative-clauses rare, and only post-Aug.: te alia omnia, quam quae velis, agere, moleste ferrem, Plin. Ep. 7, 15, 2 : quod alium quam se coöptāssent, Suet. Ner. 2 al. —So, with the simple interrogative, quis alius? quid aliud? Qui, malum, alii? Ter. Eun. 4, 7, 10: Quid te aliud sollicitat? id. ib. 1, 2, 82 : Quid aliud tibi vis? id. Heaut. 2, 3, 90 : Numquid vis aliud? id. Eun. 1, 2, 111 : Sed quis nunc alius audet praeferre? etc., Juv. 12, 48 : Quid enim est aliud Antonius? Cic. Phil. 2, 70 : Quid est aliud furere? id. Pis. 47 : Quid est alia sinistra liberalitas? Cat. 29, 15 al. — With *comp. abl.* (cf. in Gr. ἄλλα τῶν δικαίων, Xen. Mem. 4, 4, 25): qui quaerit alia his, malum videtur quaerere, **other than**, Plaut. Poen. prol. 22 : quod est aliud melle, Varr. R. R. 3, 16 : nec quidquam aliud libertate communi quaesisse, *nothing else but*, Brut. et Cass. ap. Cic. Fam. 11, 2: neve putes alium sapiente bonoque beatum, Hor. Ep. 1, 16, 20 : alius Lysippo, id. ib. 2, 1, 240 : accusator alius Sejano, Phaedr. 3, prol. 41.— With *praeter* : nec nobis praeter me alius quisquam est servos Sosia, Plaut. Am. 1, 1, 249 : nec quidquam aliud est philosophia praeter studium sapientiae, Cic. Off. 2, 2, 5 : non est alius praeter eum, Vulg. Marc. 12, 32 : rogavit numquid aliud ferret praeter arcam? Cic. de Or. 2, 69 : Num quid igitur aliud in illis judiciis versatum est praeter hasce insidias? id. Clu. 62 : nec jam tela alia habebant praeter gladios, Liv. 38, 21, 5.—( ε) With *extra* (eccl. Lat.): neque est alius extra te, Vulg. 1 Reg. 2. 2; ib. Soph. 2, 15.—( ζ) With *absque* (eccl. Lat.): non est alius Deus absque te, Vulg. 1 Par. 17, 20.—( η) With *praeterquam* : cum aliud, praeterquam de quo retulissent, decemviri dicere prohiberent, Liv. 3, 40. `II` Esp. `I.A` In distributive-clauses repeated even several times, and also interchanged with non nulli, quidam, ceteri, pars, partim, etc., *the one... the other; plur.*, *some... others* : quid potes dicere cur alia defendas, alia non cures? Cic. Phil. 2, 111 : latera tegentes alios, alios praegredientes amicos, id. ib. 13, 4 : cum alii fossas complerent, alii defensores vallo depellerent, Caes. B. G. 3, 25; id. B. C. 1, 55: alii experimentorum notitiam necessariam esse contendunt, alii non satis potentem usum esse proponunt, Cels. prooem.: quae minus tuta erant, alia fossis, alia vallis, alia turribus muniebat, Liv. 32, 5; so Vulg. Matt. 13, 5 sqq.; ib. 1 Cor. 12, 10; Cels. 3, 3, enumerating the different kinds of fever, repeats aliae seventeen times: cum aliis Q. Frater legatus, aliis C. Pomptinus legatus, reliquis M. Anneius legatus etc., Cic. Fam. 15, 4, 8 : proferebant alii purpuram, tus alii, gemmas alii, vina non nulli Graeca, Cic. Verr. 2, 5, 56, § 146 : alias bestias nantes, alias volucres, serpentes quasdam, quasdam esse gradientes; earum ipsarum partim solivagas, partim congregatas; immanes alias, quasdam autem cicures, non nullas abditas, id. Tusc. 5, 13, 38 : principes partim interfecerant, alios in exsilium ejecerant, Nep. Pelop. 1, 4 : nos alii ibimus Afros, pars Scythiam veniemus, Verg. E. 1, 65 : alii superstantes proeliarentur, pars occulti muros subruerent, Tac. H. 4, 23.—Sometimes alius is omitted in one clause: Helvetii eā spe dejecti navibus junctis, alii vadis Rhodani, etc., Caes. B. G. 1, 8 : Veientes ignari in partem praedae suae vocatos deos, alios votis ex urbe suā evocatos, etc., Liv. 5, 21; Plin. 2, 43, 44, § 114: castra metari placuit, ut opus et alii proelium inciperent, Tac. A. 1, 63.—Also with aliquis: alia sunt tamquam sibi nata, ut oculi, ut aures: aliqua etiam ceterorum membrorum usum adjuvant, Cic. Fin. 3, 19, 63 : [putat aliquis esse voluptatem bonum; alius autem pecuniam], id. Tusc. 5, 28, 60 B. and K.; cf. Goer. ad Cic. Ac. 2, 10, 20.—Sometimes aliud... aliud designate merely a distinction between two objects contrasted, *one thing... another* : Numquam aliud natura, aliud sapientia dicit, Juv. 14, 321 : Fuit tempus, quo alia adversa, alia secunda principi, Plin. Pan. 72 : aliud est male dicere, aliud accusare, Cic. Cael. 3; id. Lig. 16; Quint. 10, 1, 53: aliud est servum esse, aliud servire, id. 5, 10, 60 al. : jam sciunt longe aliud esse virgines rapere, aliud pugnare cum viris, Liv. 1, 12; cf. infra, e.— `I.B` Alius repeated in another case, or with its derivatives, aliter, alias, alio, alibi, aliunde, etc. (but never with its derivatives in Tac.), in imitation of the Greek (cf. L. and S. s. v. ἄλλος, and Ochsn. Eclog. 110): simul alis alid aliunde rumitant inter se, Naev. ap. Fest. pp. 135 and 225; cf. Bothe, Fragm. Comic. p. 25: alius alium percontamur, cuja est navis? **one another**, Plaut. Stich. 2, 2, 46 : fallacia alia aliam trudit, Ter. And. 4, 4, 40 : fecerunt alii quidem alia quam multa, Cic. Phil. 3, 20, 6 : signa et ornamenta alia alio in loco intuebantur, **some in one place and some in another**, Cic. Verr. 2. 1, 22: alius in aliā est re magis utilis, id. Sex. Rosc. 111 : alius ex aliā parte, Cic. Verr. 1, 66 : dies alios alio dedit ordine Luna felicīs operum, Verg. G. 1, 276 : ut ipsi inter se alii aliis prodesse possent, Cic. Off. 1, 7, 22; id. Leg. 1, 12, 33: ideo multa conjecta sunt, aliud alio tempore, id. Q. Fr. 3, 1, 7 : habes Sardos venales, alium alio nequiorem, **one worse than another**, id. Fam. 7, 24 : quo facto cum alius alii subsidium ferrent, *one to another*, Fr., l'un à l'autre, Caes. B. G. 2, 26 Herz.: legiones aliae aliā in parte resistunt, id. ib. 2, 22 : alius aliā causā illatā, id. ib. 1, 39 : cum ceteros alii alium aliā de causā improbarent, Suet. Vesp. 6 : alius alii subsidium ferunt, Caes. B. G. 2, 26 : alius alio more viventes, **each in a different way**, Sall. C. 6, 2 : alius alii tanti facinoris conscii, id. ib. 22, 2; so id. ib. 52, 28; id. J. 53, 8; Curt. 10, 5, 16; Just. 15, 2: alii autem aliud clamabant, Vulg. Act. 19, 32 : illi alias aliud iisdem de rebus sentiunt, **now this**, **now that**, Cic. de Or. 2, 7 *fin.* : aliter ab aliis digeruntur, id. ib. 2, 19; Vulg. 3 Reg. 22, 20: equites alii aliā dilapsi sunt, **some in this way**, **some in that**, Liv. 44, 43 : cum alii alio mitterentur, id. 7, 39 : Alis alibi stantes, omnes tamen adversis volneribus conciderunt, Sall. ap. Charis. 2, p. 133: jussit alios alibi fodere, Liv. 44, 33; Vulg. Sap. 18, 18.— `I.C` Alius ex alio, super alium, post alium, *one after another;* so often of the connection between ideas: ut aliud ex alio incidit, occurrit, etc., Ter. Heaut. 3, 3, 37 : aliud ex alio succurrit mihi, Cic. Fragm. C. 12 : alid ex alio reficit natura, Lucr. 1, 263; 5, 1305; 5, 1456: sed, ut aliud ex alio, mihi non est dubium, quin, etc., Cic. Att. 16, 14, Plin. Pan. 18, 1: ex alio in aliud vicissitudo atque mutatio, Cic. Tusc. 5, 24, 69 : alias ex aliis nectendo moras, Liv. 7, 39 : aliam ex aliā prolem, Verg. G. 3, 65; id. Cir. 364: nos alia ex aliis in fata vocamur, id. A. 3, 494 : quae impie per biennium alia super alia es ausus, Liv. 3, 56; 23, 36: aliud super aliud scelus, id. 30, 26; Plin. Ep. 7, 8; Suet. Ner. 49: deinde ab eo magistratu alium post alium sibi peperit, Sall. J. 63, 5.— `I.D` Alius atque alius or alius aliusque, *the one and the other; now this*, *now that; different* : eadem res saepe aut probatur aut reicitur, alio atque alio elata verbo, Cic. Or. 22, 72 : alio atque alio loco requiescere, **in different places**, Sall. J. 72, 2 : inchoata res aliis atque aliis de causis dilata erat, Liv. 8, 23 : aliud ejus subinde atque aliud facientes initium, Sen. Ep. 32, 2 : cum alia atque alia appetendo loca munirent, Liv. 1, 8 : milites trans flumen aliis atque aliis locis traiciebant, id. 2, 2 : luna alio atque alio loco exoritur, Plin. 2, 10 : febres aliae aliaeque subinde oriuntur, Cels. 3, 3 : cancer aliis aliisque signis discernitur, id. 5, 26 : aliis atque aliis causis, Suet. Aug. 97.—In Sall. also alius deinde alius or alius post alius: saepe tentantes agros alia deinde alia loca petiverant, J. 18, 7: alias deinde alias morae causas facere, id. ib. 36, 2 : aliis post aliis minitari, id. ib. 55, 8.— `I.E` *Of another kind* or *nature*, i. e. *different;* hence, alium facere, *to make different*, *to change*, *transform;* and alium fleri, *to become different*, *to be wholly changed* : nunc haec dies aliam vitam affert, alios mores postulat, Ter. And. 1, 2, 18 (aliam vitam pro diversam, contrariam, Don.): alium nunc censes esse me atque olim cum dabam, id. ib. 3, 3, 13 : Huic aliud mercedis erit, Verg. E. 6, 26 : longe alia mihi mens est, Sall. C. 52, 2 : Vos aliam potatis aquam, Juv. 5, 52 : lectus non alius cuiquam, id. 8, 178 : ensesque recondit mors alia, Stat. Th. 7, 806 : ostensus est in aliā effigie, Vulg. Marc. 16, 12; ib. Rom. 7, 23; ib. Gal. 1, 6; ib. Jac. 2, 25: alium fecisti me, alius ad te veneram, Plaut. Trin. 1, 2, 123 : alius nunc fieri volo, id. Poen. prol. *fin.* : homines alii facti sunt, Cic. Fam. 11, 12 : mutaberis in virum alium, Vulg. 1 Reg. 10, 6; cf. supra, II. A. *fin.* —Hence, in alia omnia ire, transire, or discedere, sc. vota, *to differ from the thing proposed;* and in gen., *to reject* or *oppose it*, *to go over to the opposite side* : qui hoc censetis, illuc transite; qui alia omnia, in hanc partem: his verbis praeit ominis videlicet causā, ne dicat: qui non censetis, Fest. p. 221; Plin. Ep. 8, 14, 19: frequens eum senatus reliquit et in alia omnia discessit, Cic. Fam. 10, 12 : de tribus legatis frequentes ierunt in alia omnia, id. ib. 1, 2 Manut.: cum prima M. Marcelli sententia pronunciata esset, frequens senatus in alia omnia iit, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 13: discessionem faciente Marcello, senatus frequens in alia omnia transiit, Hirt. B. G. 8, 53 : aliud or alias res agere, v. ago, II. 7.— `F` Of that which remains of a whole, = reliquus, ceteri, *the rest*, *the remainder* : Divitiaco ex aliis Gallis maximam fidem habebat, Caes. B. G. 1, 41 : inter primos atrox proelium fuit, alia multitudo terga vertit, Liv. 7, 26 : vulgus aliud trucidatum, id. 7, 19; 2, 23; so id. 24, 1: legiones in testudinem glomerabantur et alii tela incutiebant, Tac. H. 3, 31; id. A. 1, 30; 3, 42: cum alios incessus hostis clausisset, unum reliquum aestas impediret, id. ib. 6, 33 al.— `G` Like alter, *one of two*, *the other of two* : huic fuerunt filii nati duo, alium servus surpuit, etc., Plaut. Capt. prol. 8; cf. id. ib. arg. 2 and 9: eis genus, aetas, eloquentia prope aequalia fuere; magnitudo animi par, item gloria, sed alia alii, Sall. C. 54, 1 Kritz: duo Romani super alium alius corruerunt, **one upon the other**, Liv. 1, 25, 5 : ita duo deinceps reges, alius aliā viā, civitatem auxerunt, **each in a different way**, id. 1, 21, 6; 24, 27: marique alio Nicopolim ingressus, Tac. A. 5, 10 ( *Ionio*, Halm); so, alias partes fovere, **the other side**, id. H. 1, 8.—Also in the enumeration of the parts of any thing: Gallia est omnis divisa in partes tres, quarum unam incolunt Belgae, aliam Aquitani, tertiam Celtae, Caes. B. G. 1, 1 Herz.: classium item duo genera sunt: unum liburnarum, aliud lusoriarum, Veg. 2, 1 (cf. in Gr. μείναντες δὲ ταύτην τὴν ἡμέραν, τῇ ἄλλῃ ἐπορεύοντο, Xen. Anab. 3, 4, 1; and so the Vulg.: Aliā die profecti, *the next day*, Act. 21, 8).—Hence, alius with a proper name used as an appell. (cf. alter): ne quis alius Ariovistus regno Galliarum potiretur, **a second Ariovistus**, Tac. H. 4, 73 *fin.* : alius Nero, Suet. Tit. 7.— `H` A peculiar enhancement of the idea is produced by alius with a *neg.* and the *comp.* : mulier, quā mulier alia nulla est pulchrior, **than whom no other woman is more beautiful**, **to whom no other woman is equal in beauty**, Plaut. Merc. 1, 1, 100 : facinus, quo non fortius ausit alis, Cat. 66, 28 : Fama malum quā non aliud velocius ullum, Verg. A. 4, 174 : quo neque melius neque amplius aliud in naturā mortalium est, Sall. J. 2, 4 : quo non aliud atrocius visum, Tac. A. 6, 24 : (Sulla) neque consilio neque manu priorem alium pati, Sall. J. 96, 3 : neque majus aliud neque praestabilius invenias, id. ib. 1, 2; Liv. 1, 24: non alia ante Romana pugna atrocior fuit, id. 1, 27; 2, 31; Tac. A. 6, 7 al.; cf. under aliter, 2. b. ζ.—Hence the *advv.* `I.A` ălĭō, adv. (an old dat. form, designating direction to a place; cf.: eo, quo), *elsewhither* (arch.), *elsewhere*, *to another place*, *person*, or *thing*, ἄλλοσε (class., esp. among poets; but not found in Lucr. or Juv.). `I.B.1` In gen. `I.1.1.a` Of place: fortasse tu profectus alio fueras, Ter. Eun. 2, 2, 49 : ut ab Norbā alio traducerentur, Liv. 32, 2 : translatos alio maerebis amores, Hor. Epod. 15, 23 : decurrens alio, id. S. 2, 1, 32 : nam frustra vitium vitaveris illud, Si te alio pravum detorseris, id. ib. 2, 2, 55.—With *quo* : Arpinumne mihi eundum sit, an quo alio, **to some other place**, Cic. Att. 9, 17 : si quando Romam aliove quo mitterent legatos, Liv. 38, 30. — `I.1.1.b` Of persons or things (cf. alias, alibi, alicunde, etc.): illi suum animum alio conferunt, Ter. Heaut. 2, 4, 10 (cf. Plaut. Merc. 2, 2, 62: ne ad illam me animum adjecisse sentiat): ne quando iratus tu alio conferas, id. Eun. 3, 1, 60 Don.: hi narrata ferunt alio, Ov. M. 12, 57 : tamen vocat me alio ( *to another subject*) jam dudum tacita vestra exspectatio, Cic. Clu. 23, 63; Cic. Verr. 2, 1, 53, § 139: sed, si placet, sermonem alio transferamus, id. de Or. 1, 29, 133 : quoniam alio properare tempus monet, Sall. J. 19, 2; so Tac. A. 1, 18 al.— `I.1.1.c` Of purpose or design: appellet haec desideria naturae: cupiditatis nomen servet alio, **for another purpose**, Cic. Fin. 2, 9, 27 : hoc longe alio spectabat, **looked quite elsewhere**, **had a far different design**, Nep. Them. 6, 3.— `2. a.` Alio... alio, *in one way... in another; hither... thither*, = huc... illuc: hic (i. e. in eā re) alio res familiaris, alio ducit humanitas, Cic. Off. 3, 23, 89 : alio atque alio, *in one way and another* : nihil alio atque alio spargitur, Sen. Brev. Vit. 11, 2.— `I.1.1.b` Alius alio, *each in a different way*, *one in one way*, *another in another* : et ceteri quidem alius alio, Cic. Off. 3, 20, 80 : aliud alio dissipavit, id. Div. 1, 34, 76; so Liv. 2, 54, 9; 7, 39.—So, aliunde alio, *from one place to another* : quassatione terrae aliunde alio (aquae) transferuntur, Sen. Q. N. 3, 11, 1; cf. aliunde.— `I.1.1.c` Like alius or aliter with a *negative* and the particles of comparison quam or atque; in questions with nisi: plebem nusquam alio natam quam ad serviendum, **for nothing but**, Liv. 7, 18, 7 : non alio datam summam quam in emptionem, etc., * Suet. Aug. 98 Ruhnk.: quo alio nisi ad nos confugerent? Liv. 39, 36, 11; cf. Hand, Turs. I. pp. 232-234.— `I.B` ălĭā, adv. (sc. viá), *in another way*, *in a different manner* (in the whole ante-class. and class. per. dub.); for in Plaut. Rud. prol. 10, *aliuta* has been proposed; in Lucr. 6, 986, Lachm. reads *alio;* in Liv. 21, 56, 2, Weissenb. *alibi;* and in id. 44, 43, 2, viā may be supplied from the preced. context; certain only in Don. ad Ter. Hec. 1, 2, 5; cf. Hand, Turs. I. p. 219.— `I.C` ălĭās, adv. (acc. to Prisc. 1014 P., and Corss. Ausspr. I. p. 769, an acc. form like foras; but acc. to Herz. ad Caes. B. G. 5, 57, and Hab. Syn. 79, old *gen.* like paterfamili *as*, Alcmen *as*, etc. In the ante-class. per. rare; only once in Plaut., twice in Ter., twice in Varro; in the class. per. most freq. in Cic., but only three times in his orations; also in Plin.). `I.B.1` Of time, *at a time other than the present*, whether it be in the past or (more freq.) in the future. `I.1.1.a` *At another time*, *at other times*, *on another occasion* (alias: temporis adverbium, quod Graeci ἄλλοτε, aliter ἄλλως, Capitol. Orth. 2242 P.; cf. Herz. and Hab., as cited above): alias ut uti possim causā hac integrā, Ter. Hec. 1, 2, 4; so id. And. 3, 2, 49 (alias = alio tempore, Don.): sed alias jocabimur, Cic. Fam. 7, 13, 2 : sed plura scribemus alias, id. ib. 7, 6 : et alias et in consulatūs petitione vinci, id. Planc. 18 : nil oriturum alias, Hor. Ep. 2, 1, 17.—In the future, freq. in contrast with nunc, in praesentiā, tum, hactenus: recte secusne, alias viderimus, Cic. Ac. 2, 44, 135 : Hactenus haec: alias justum sit necne poëma, Nunc, etc., Hor. S. 1, 4, 63 : sed haec alias pluribus; nunc, etc., Cic. Div. 2, 2 *fin.*; Liv. 44, 36 *fin.* : quare placeat, alias ostendemus; in praesentiā, etc., Auct. ad Her. 3, 16, 28.—In the past: gubernatores alias imperare soliti, tum metu mortis jussa exsequebantur, Curt. 4, 3, 18 : alias bellare inter se solitos, tunc periculi societas junxerat, id. 9, 4, 15.—Freq. with advv. of time; as numquam, umquam, and the like: si umquam in dicendo fuimus aliquid, aut etiam si numquam alias fuimus, tum profecto, etc., Cic. Att. 4, 2, 2 : consilio numquam alias dato, Hor. C. 3, 5, 45 : numquam ante alias, Liv. 2, 22, 7 : non umquam alias ante tantus terror senatum invasit, id. 2, 9, 5; 1, 28, 4: si quando umquam ante alias, id. 32, 5 (where the four advv. of time are to be taken together): Saturnalibus et si quando alias libuisset, modo munera dividebat, Suet. Aug. 75.— `I.1.1.b` Alias... alias, as in Gr. ἄλλοτε... ἄλλοτε; ἄλλοτε μέν... ἄλλοτε δέ, *at one time... at another; once... another time; sometimes... sometimes; now... now* : Alias me poscit pro illā triginta minas, Alias talentum magnum, Plaut. Curc. 1, 1, 63; so Varr. L. L. 8, § 76 Müll.; id. R. R. 2, 1, 15; Cic. Verr. 1, 46, 120: nec potest quisquam alias beatus esse, alias miser, id. Fin. 2, 27, 87 : contentius alias, alias summissius, id. de Or. 3, 55, 212 : cum alias bellum inferrent, alias inlatum defenderent, Caes. B. G. 2, 29; so id. ib. 5, 57 al.; it occurs four times in successive clauses in Cic. Inv. 1, 52, 99.—Sometimes plerumque, saepe, aliquando, interdum stand in corresponding clauses: nec umquam sine usurā reddit (terra), quod accepit, sed alias minore, plerumque majore cum foenore, Cic. Sen. 15, 51 : geminatio verborum habet interdum vim, leporem alias, id. de Or. 3, 54, 206 : hoc alias fastidio, alias contumaciā, saepius imbecillitate, evenit, Plin. 16, 32, 58, § 134; 7, 15, 13, § 63.—Sometimes one alias is omitted: illi eruptione tentatā alias cuniculis ad aggerem actis, etc., Caes. B. G. 3, 21; Plin. 26, 3, 7, § 13.— `I.1.1.c` Alias aliter, alias alius, etc. (cf. alius), *at one time in one way... at another in another; now so... now otherwise; now this... now that* : et alias aliter haec in utramque partem causae solent convenire, Cic. Inv. 2, 13, 45 : alii enim sunt, alias nostrique familiares fere demortui, id. Att. 16, 11 (Madv. interprets this of time): illi alias aliud iisdem de rebus judicant, id. de Or. 2, 7, 30; id. Or. 59, 200: (deos) non semper eosdem atque alias alios solemus venerari, id. Red. in Sen. 30 : ut iidem versus alias in aliam rem posse accommodari viderentur, id. Div. 2, 54, 111.— `I.1.1.d` Saepe alias or alias saepe... nunc, nuper, quondam, etc.; also: cum saepe alias... tum, etc. (very common in Cic.): quod cum saepe alias tum nuper, etc., Cic. Tusc. 4, 4, 7 : fecimus et alias saepe et nuper in Tusculano, id. ib. 5, 4, 11 : quibus de rebus et alias saepe... et quondam in Hortensii villā, id. Ac. 2, 3, 9 : quorum pater et saepe alias et maxime censor saluti rei publicae fuit, id. de Or. 1, 9, 38 : cum saepe alias, tum apud centumviros, id. Brut. 39, 144 : cum saepe alias, tum Pyrrhi bello, id. Off. 3, 22, 86; 3, 11, 47: neque tum solum, sed saepe alias, Nep. Hann. 11, 7.—In comparative sentences rare: nunc tamen libentius quam saepe alias, Symm. Ep. 1, 90.—So, `I.1.1.e` Semper alias, *always at other times* or *in other cases* (apparently only post-Aug.): et super cenam autem et semper alias communissimus, multa joco transigebat. Suet. Vesp. 22; id. Tib. 18; Gell. 15, 1.— `I.1.1.f` Raro alias, *rarely at other times*, *on other occasions* : ut raro alias quisquam tanto favore est auditus, Liv. 45, 20; 3, 69; Tac. H. 1, 89.— `I.1.1.g` Non alias, *at no other time*, *never*, = numquam (a choice poet. expression, often imitated by the histt.): non alias caelo ceciderunt plura sereno Fulgura, **never at any other time did so much lightning fall from a clear sky**, Verg. G. 1, 487 : non alias militi familiarior dux fuit, Liv. 7, 33; 45, 7: non alias majore mole concursum, Tac. A. 2, 46; 4. 69; 11, 31: non sane alias exercitatior Britannia fuit, id. Agr. 5 : haud alias intentior populus plus vocis permisit, id. A. 3, 11, and 15, 46; Suet. Tit. 8; Flor. 3, 6.— `I.B.2` Of place, *at another place*, *elsewhere;* or *in respect of other things*, *in other circumstances*, *otherwise* (only post-Aug.; v. Madv. ad Cic. Fin. 1, 3, 7): Idaeus rubus appellatus est, quoniam in Idā, non alias, nascitur, Plin. 24, 14, 75, § 123 (Jan, *alius*): nusquam alias tam torrens fretum, * Just. 4, 1, 9: sicut vir alias doctissimus Cornutus existimat, Macr. S. 5, 19.— `I.B.3` Alias for alioqui (only post-Aug.), to indicate that something is in a different condition in one instance, not in others, *except that*, *for the rest*, *otherwise* : in Silaro non virgulta modo immersa, verum et folia lapidescunt, alias salubri potu ejus aquae, Plin. 2, 103, 106, § 224; so id. 18, 6, 7, § 37; 19, 8, 48, § 163; 25, 2, 6, § 16 al.— `I.B.4` Non alias quam, *for no other reason*, *on no other condition*, *in no other circumstances than*, *not other than;* and non alias nisi, *on no other condition*, *not otherwise*, *except* (prob. taken from the lang. of common life): non alias magis indoluisse Caesarem ferunt quam quod, etc., Tac. A. 3, 73 : debilitatum vulnere jacuisse non alias quam simulatione mortis tutiorem, **by nothing safer than by feigning death**, Curt. 8, 1, 24; 8, 14, 16; Dig. 29, 7, 6, § 2: non alias ( *on no other condition*) existet heres ex substitutione nisi, etc., ib. 28, 6, 8; 23, 3, 37; 23, 3, 29.— `I.B.5` Alias like aliter, *in another manner;* flrst in the Lat. of the jurists (cf. Suet. Tib. 71 Oud.; Liv. 21, 56, 2 Drak.; Ter. And. 3, 2, 49 Ruhnk.), Dig. 33, 8, 8, § 8; cf. Hand, Turs. I. pp. 219-227. — `I.D` ălĭtĕr, adv. alis; v. alius *init.*, *otherwise*, *in another manner*, ἄλλως. `I.B.1` With comparative-clause expressed; constr. both affirm. and neg. without distinction. `I.1.1.a` With *atque*, *ac*, *quam*, and rarely *ut*, *otherwise than*, *different from what*, etc., Ter. Heaut. 2, 3, 23: sed aliter atque ostenderam facio, Cic. Fam. 2, 3, 4; Ter. Ad. 4, 3, 6: aliter ac nos vellemus, Cic. Mil. 9, 23 : de quo tu aliter sentias atque ego, id. Fin. 4, 22, 60; id. Att. 6, 3: si aliter nos faciant quam aequum est, Plaut. Stich. 1, 1, 42 : si aliter quippiam coacti faciant quam libere, Cic. Rab. Post. 11, 29; Cic. Verr. 2, 1, 19, § 24; id. Inv. 2, 22, 66: Sed si aliter ut dixi accidisset, quī possem queri? id. Rep. 1, 4, 7.— `I.1.1.b` Non (or haud) aliter, *not otherwise* (per litoten), = *just as;* with *quam si*, *ac si*, *quam cum*, *quam*, *exactly*, *just as if* : Non aliter quam si ruat omnis Karthago, Verg. A. 4, 669 : dividor haud aliter quam si mea membra relinquam, Ov. Tr. 1, 3, 73 : nihil in senatu actum aliter quam si, etc., Liv. 23, 4; 21, 63, 9: illi negabant se aliter ituros quam si, etc., id. 3, 51, 12 : nec aliter quam si mihi tradatur, etc., Quint. prooem. 5: ut non aliter ratio constet quam si uni reddatur, Tac. A. 1, 6; 1, 49: Non aliter quam si fecisset Juno maritum Insanum, Juv. 6, 619; Suet. Aug. 40: non aliter quam cum, etc., Ov. F. 2, 209; so id. M. 2, 623; 4, 348; 6, 516 al.: nec scripsi aliter ac si, etc., Cic. Att. 13, 51; Suet. Oth. 6; Col. 2, 14 (15), 8: Non aliter quam qui lembum subigit, Verg. G. 1, 201 : non aliter praeformidat quam qui ferrum medici, priusquam curetur, aspexit, Quint. 4, 5, 5; so id. 4, 5, 22; 2, 5, 11: neque aliter quam ii, qui traduntur, etc., id. 5, 8, 1 : patere inde aliquid decrescere, non aliter quam Institor hibernae tegetis, Juv. 7, 220 : successorem non aliter quam indicium mortis accepturum, Tac. A. 6, 30.— * `I.1.1.c` Aliter ab aliquo (analog. to alius with the abl., and alienus with *ab*), *differently from any one* : cultores regionum multo aliter a ceteris agunt, Mel. 1, 9, 6.— `I.1.1.d` Non ali ter nisi, *by no other means*, *on no other condition*, *not otherwise*, *except* : qui aliter obsistere fato fatetur se non potuisse, nisi etc., Cic. Fat. 20, 48; id. Fam. 1, 9: non pati C. Caesarem consulem aliter fieri, nisi exercitum et provincias tradiderit, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 14; so Lentulus ap. Cic. Fam. 12, 14, 18; Liv. 35, 39; 45, 11; 38; Tac. Or. 32; Just. 12, 14, 7; Suet. Ner. 36; Dig. 37, 9, 6; 48, 18, 9. — `I.1.1.e` Non aliter quam ut, *on no other condition than that* : neque aliter poterit palos, ad quos perducitur, pertingere, quam ut diffluat, Col. Arb. 7, 5; so Suet. Tib. 15; 24; id. Galb. 8; Curt. 9, 5, 23.— `I.B.2` Without a comparative clause expressed. `I.1.1.a` In gen., *otherwise*, *in another manner*, *in other respects;* and in the poets: haud aliter (per litoten), *just so* : vale atque salve, etsi aliter ut dicam meres, **though you deserve that I speak differently**, Plaut. Capt. 3, 5, 86 Brix: tu si aliter existimes, nihil errabis, Cic. Fam. 3, 7, 16 : ut eadem ab utrisque dicantur, aliter dicuntur, **in a different sense**, Plin. Pan. 72, 7 : Si quis aliter docet, Vulg. 1 Tim. 6, 3 : quae aliter se habent, ib. ib. 5, 25 : Quippe aliter tunc vivebant homines, Juv. 6, 11 : quod uterque nostrūm his etiam ex studiis notus, quibus aliter ignotus est, *otherwise*, i. e. personally, *unknown*, Plin. Ep. 9, 23, 3.—With *negatives* : non fuit faciendum aliter, Cic. Att. 6, 9; Tac. A. 15, 68: Ergo non aliter poterit dormire? Juv. 3, 281 : aliter haud facile eos ad tantum negotium impelli posse, Sall. C. 44, 1; Curt. 8, 10, 27: haud aliter Rutulo muros et castra tuenti Ignescunt irae (the comparison of the wolf precedes), Verg. A. 9, 65 : haud aliter (i. e. like a wild beast) juvenis medios moriturus in hostes Irruit, id. ib. 9, 554 al.; Ov. M. 8, 473; 9, 642: non aliter (i. e. than I) Samio dicunt arsisse Bathyllo Anacreonta Teïum, Hor. Epod. 14, 10 : neque Mordaces aliter (i. e. than by means of wine) diffugiunt sollicitudines, id. C. 1, 18, 4 : neque exercitum Romanum aliter transmissurum, Tac. H. 5, 19 : nec aliter expiari potest, Vulg. Num. 35, 33. —So, fieri aliter non potest or fieri non potest aliter (not fieri non aliter potest): nihil agis; Fieri aliter non potest, Ter. Ad. 5, 8, 13 : assentior; fieri non potuit aliter, Cic. Att. 6, 6.— `I.1.1.b` Esp. Pregn., *otherwise*, *in the contrary manner: Pe.* Servos Epidicus dixit mihi. *Ph.* Quid si servo aliter visum est? i. e. if he does not speak the truth? Plaut. Ep. 4, 2, 29: verum aliter evenire multo intellegit, Ter. And. prol. 4 (aliter autem *contra* significat, Don.): amplis cornibus et nigris potius quam aliter, Varr. R. R. 1, 20, 1 : ne aliter quid eveniat, providere de cet, *otherwise* than harmoniously, Sall. J. 10, 7: dis aliter visum, Verg. A. 2, 428 : sin aliter tibi videtur, Vulg. Num. 11, 15 : adversi... saevaque circuitu curvantem bracchia longo Scorpion atque aliter ( *in the opposite direction*) curvantem bracchia Cancrum, Ov. M. 2, 83: aliterque ( *and in the opposite course*) secante jam pelagus rostro, Luc. 8, 197.—Hence, qui aliter fecerit, *who will not do that* : neu quis de his postea ad senatum referat, neve cum populo agat: qui aliter fecerit, etc., Sall. C. 51, 43; Just. 6, 6, 1; cf. Brisson. de Form. p. 200, and de Verb. Signif. p. 66.— Aliter esse, *to be of a different nature*, *differently constituted* or *disposed* : sed longe aliter est amicus atque amator, Plaut. Truc. 1, 2, 70 : ego hunc esse aliter credidi: iste me fefellit; ego isti nihilo sum aliter ac fui, Ter. Phorm. 3, 2, 44; id. Ad. 3, 4, 46; Cic. Rosc. Am. 47, 137.— For alioqui (q. v. II. C.), *otherwise*, *else*, *in any other case* : jus enim semper est quaesitum aequabile: neque enim aliter esset jus (and just after: nam aliter justitia non esset), Cic. Off. 2, 12, 42; 1, 39, 139; id. Lael. 20, 74: si suos legatos recipere vellent, quos Athenas miserant, se remitterent, aliter illos numquam in patriam essent recepturi, Nep. Them. 7 *fin.* : aliter sine populi jussu nulli earum rerum consuli jus est, Sall. C. 29, 3 Kritz: aliter non viribus ullis Vincere poteris, Verg. A. 6, 147 : veniam ostentantes, si praesentia sequerentur: aliter nihil spei, Tac. H. 4, 59 : quoniam aliter non possem, Vulg. Sap. 8, 21.— Like alius (q. v. II. A.) repeated even several times in a distributive manner, *in one way... in another* : sed aliter leges, aliter philosophi tollunt astutias. Cic. Off. 3, 17, 68; so id. ib. 1, 12, 38; id. Lael. 24, 89; id. Fam. 15, 21, 6: aliter utimur propriis, aliter commodatis, Tac. Or. 32 : Aliter catuli longe olent, aliter sues, Plaut. Ep. 4, 2, 9 : aliter Diodoro, aliter Philoni, Chrysippo aliter placet, id. Ac. 2, 47, 143 : idem illud aliter Caesar, aliter Cicero, aliter Cato suadere debebit, Quint. 3, 8, 49 : Et aliter acutis morbis medendum, aliter vetustis; aliter increscentibus, aliter subsistentibus, aliter jam ad sanitatem inclinatis, Cels. prooem. p. 10.—( ε) With *alius* or its derivatives, *one in one way*, *another in another* (v. alius, II. B.): quoniam aliter ab aliis digeruntur, Cic. de Or. 2, 19, 79; id. Att. 7, 8; Liv. 2, 21; so id. 39, 53: hoc ex locorum occasione aliter alibi decernitur, Plin. 18, 5, 6, § 30; so id. 25, 4, 10, § 29.—( ζ) Non aliter, analog. to non alius (v. alius, II. H.) with a *comp.* (only in Plin.): non aliter utilius id fieri putare quam, etc., Plin. 37, 2, 10, § 28 : idque non aliter clarius intellegi potest, id. 37, 4, 15, § 59; so id. 22, 22, 36, § 78; 24, 11, 50, § 85; 28, 9, 41, § 148; cf. Hand, Turs. I. pp. 267-276. 1898#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1897#aliusmodi#ălīus-mŏdi (better written separately) [2. alius-modus], `I` *of another kind* : res alius modi est ac putatur, * Cic. Inv. 2, 6, 21 ( *alio modo*, B. and K.): quem alius modi atque omnes natura finxit, Caes. ap. Prisc. 694 P.: alius modi isti sunt, Gell. 17, 5, 14. 1899#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1898#aliusvis#ălĭus-vīs, a false read. for alium iis, Cic. Att. 8, 4, 1 B. and K. 1900#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1899#aliuta#ălĭūta, adv. (orig. `I` *acc. plur.* of aliutum, a lengthened form for aliud; like actutum, astutus, etc.; cf. Sanscr. anyathā, aliter), *in another manner*, *otherwise* : aliuta antiqui dicebant pro aliter.... Hinc est aliud in legibus Numae Pompilii: SEI. QVIS. ALIVTA. FAXIT., Paul. ex Fest. p. 6 Müll. (ad Plaut. Rud. prol. 10, v. Fleck.). 1901#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1900#allabor#al-lābor ( adl-), lapsus, 3, v. dep., `I` *to glide to* or *toward* something, *to come to*, *to fly*, *fall*, *flow*, *slide*, and the like; constr. with dat. or acc. ( poet. —oftenest in Verg.— or in more elevated prose): viro adlapsa sagitta est, Verg. A. 12, 319 : fama adlabitur aurīs, id. ib. 9, 474 : Curetum adlabimur oris, *we land upon*, etc., id. ib. 3, 131; cf. id. ib. 3, 569: mare crescenti adlabitur aestu, **rolls up with increasing wave**, id. ib. 10, 292 : adlapsus genibus, **falling down at his knees**, Sen. Hippol. 666.—In prose: umor adlapsus extrinsecus, * Cic. Div. 2, 27, 58: angues duo ex occulto adlapsi, Liv. 25, 16. 1902#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1901#allaboro#al-lăbōro ( adl-), āvi, ātum, 1, v. a. (only twice in Hor.), `I` *to labor or toil at a thing* : ore adlaborandum est tibi, Hor. Epod. 8, 20.—And with dat., *to add to with labor* or *pains* : simplici myrto nihil adlabores, Hor. C. 1, 38, 5. 1903#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1902#allacrimo#al-lā^crĭmo ( adl-), also allā^crŭ-mo, āre, or as `I` *dep.* -or, āri, *to weep at a thing* (only in the two foll. exs.): Juno adlacrimans, Verg. A. 10, 628 : ubertim adlacrimans, App. M. 10, p. 239 Elm. 1904#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1903#allaevo#allaevo, v. 2. allēvo. 1905#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1904#allambo#al-lambo ( adl-), ēre, v. a. (only postclass.), `I` *to lick at* or *on* a thing, *to lick* : virides adlambunt ora cerastae, Prud. Ham. 135; Mart. Cap. 4, p. 63.— Trop., *to touch*, *come in contact with*, Aus. Mos. 359: adlambentes flammae, Quint. Decl. 10, 4. 1906#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1905#allapsus1#allapsus ( adl-), a, um, Part. of allabor. 1907#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1906#allapsus2#allapsus ( adl-), ūs, m. allabor, `I` *a gliding to*, *a silent* or *stealthy approach* : serpentium, Hor. Epod. 1, 20 : fontis, App. M. 5. 1908#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1907#allatro#al-lā^tro ( adl-), āvi, ātum, 1, v. a., lit., `I` *to bark at;* not used before the Aug. per., and trop. of persons, *to assail with harsh words*, *to revile*, *rail at;* and of the sea, *to break upon*, *or dash against*, *the shore* (the simple verb seems to be used for this in the lit. sense, Plaut. Poen. 5, 4, 64; Hor. Epod. 5, 59; id. Ep. 1, 2, 66; Aur. Vict. Vir. Ill. 49, 2; v. latro): Cato adlatrare Africani magnitudinem solitus erat, Liv. 38, 54; cf. Quint. 8, 6, 9: adlatres licet usque nos, Mart. 5, 61; so id. 2, 61; Sil. 8, 292: oram tot maria adlatrant, Plin. 4, 5, 9, § 19; so id. 2, 68, 68, § 173. 1909#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1908#allatus#allātus ( adl-), a, um, Part. of adfero. 1910#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1909#allaudabilis#al-laudābĭlis ( adl-), e, adj. allaudo, `I` *worthy of praise* : dedisti operam adlaudabilem, Plaut. Pers. 4, 5, 1 dub. 1911#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1910#allaudo#allaudo ( adl-), āre, v. a., `I` *to extol*, *to praise much* : ingenium adlaudat meum, Plaut. Merc. prol. 84. 1912#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1911#allectatio#allectātĭo ( adl-), ōnis, f. allecto, `I` *an enticing*, *alluring* : Chrysippus nutricum illi quae adhibetur infantibus adlectationi suum carmen ( *a nursery song*) adsignat, Quint. 1, 10, 32 Halm (Ruhnk. proposed lallationi; cf. Spald. ad h. l.). 1913#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1912#allectio#allectĭo ( adl-), ōnis, f. allicio (late Lat.). `I` *A choice* or *election for something*, esp. *a levying of troops*, Capitol. M. Anton. Phil. 11; Tert. Monog. 12; Capell. 1, p. 2.— `II` In the lang. of civilians. *a promotion to* *a higher office before one has performed the duties of a lower* : adlectionis quaerendus est honos, Cod. Th. 6, 4, 10; so Symm. Ep. 7, 97. 1914#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1913#allecto#allecto ( adl-), āvi, ātum, 1, `I` *v. freq.* [id.], *to allure*, *to entice* (prob. only in the foll. exs.): ad agrum fruendum non modo non retardat, verum etiam invitat atque adlectat senectus, Cic. Sen. 16 *fin.*; id. Lael. 26, 98: boves sibilo, Col. 2, 3, 2. 1915#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1914#allector1#allector ( adl-), ōris, m. id., `I` *one that entices* or *allures* : turdi quasi adlectores sint captivorum, * Col. 8, 10, 1. 1916#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1915#allector2#allector, ōris, m. 2. allĕgo. `I` *One that chooses others into a college*, Inscr. Orell. 779; 2406.— `II` *A deputy under the emperors*, *who collected the taxes in the provinces*, Inscr Orell. 369; 3654. 1917#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1916#allectura#allectūra, ae, f. id., `I` *the office of an* allector, Inscr. Grut. 375, 3. 1918#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1917#allectus1#allectus, a, um, Part. of 2. allĕgo. 1919#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1918#allectus2#allectus, a, um, Part. of allicio. 1920#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1919#allegatio#allēgātĭo ( adl-), ōnis, f. 1. allēgo. `I` Lit., *a sending* or *despatching to* any one (in the class. per. only twice in Cic.): cum sibi omnes ad istum adlegationes difficiles viderent, Cic. Verr. 2, 1, 51, § 136; and in a pun: quibus adlegationibus illam sibi legationem expugnavit, id. ib. 17.— `II` Fig. `I.A` In gen., *an alleging* or *adducing by way of proof*, *excuse*, and the like: si maritus uxorem ream faciat, an lenocinii adlegatio repellat maritum ab accusatione? Dig. 48, 5, 2; so ib. 4, 4, 17; 23, 2, 60; App. M. 10, p. 241, 26.— `I.B` Esp., in the Lat. of the jurists, *an imperial rescript*, Cod. Th. 16, 5, 37. 1921#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1920#allegatus#allēgātus ( adl-), ūs, m. id., `I` *an instigating to a deceit* or *fraud* (cf. 1. allego, I. B.): meo adlegatu venit, Plaut. Trin. 5, 2, 18; cf. Gell. 13, 20, 19. 1922#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1921#allego1#al-lēgo ( adl-), āvi, ātum, 1, v. a. `I` *To send one away with a commission* or *charge*, *to despatch*, *depute*, *commission* (of private business, while *legare* is used in a similar signif. of State affairs; most freq. in Plaut.; elsewhere rare, but class.): ne illi aliquem adlegent, qui mi os occillet, Plaut. Am. 1, 1, 28 (cf. delegare, id. ib. prol. 67 and 83); so id. Cas. prol. 52; 3, 4, 14; id. Ps. 4, 7, 66; 135; id. Stich. 5, 3, 8: ego si adlegāssem aliquem ad hoc negotium, id. Ep. 3, 3, 46 : alium ego isti rei adlegabo, id. Am. 2, 2, 42 : amicos adlegat, Cic. Verr. 2, 1, 57, § 149 : homines nobiles adlegat iis, qui peterent, ne, etc., id. Rosc. Am. 9 : adlegarem te ad illos, qui, etc., id. Fam. 15, 10; so id. ib. 4 *fin.* : cum patrem primo adlegando, deinde coram ipse rogando fatigāsset, *first by the friends sent*, *and then by personal entreaties*, etc., Liv. 36, 11, 1 Gron. —Hence, allēgāti ( adl-), ōrum, m., *deputies* : inter adlegatos Oppianici, Cic. Clu. 13, 39; id. Q. Fr. 2, 3.— `I.B` Sometimes in the sense of subornare, *to instigate* or *incite one to* an act of fraud or deceit: eum adlegaverunt, suum qui servum diceret cum auro esse apud me, Plaut. Poen. 3, 5, 28 : ut ne credas a me adlegatum hunc senem, * Ter. And. 5, 3, 28 Ruhnk.; cf. allegatus.— `II` *To bring forward*, *to relate*, *recount*, *mention*, *adduce* (post-Aug.): exemplum, Plin. Ep. 3, 15 : hoc senatui adlegandum putasti, id. Pan. 70 : decreta, id. ib. 70 *fin.* : merita, Suet. Aug. 47; so id. ib. 5: priorem se petitum ab Alexandro adlegat, Just. 16, 1; Stat. Achill. 2, 224.—And in a zeugma: (legati) munera, preces, mandata regis sui adlegant, *they bring* or *offer the gifts*, *entreaties*, *and mandates*, Tac. H. 4, 84; cf.: orationem et per incensum deprecationem adlegans, Vulg. Sap. 18, 21 : adlegare se ex servitute in ingenuitatem, a legal phrase, *to release one's self from servitude by adducing reasons*, *proofs*, etc., Dig. 40, 12, 27. 1923#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1922#allego2#al-lĕgo ( adl-), ēgi, ectum, 3, v. a., `I` *to select for* one's self, *to choose* (qs. ad se legere; like adimere, = ad se emere); *to admit by election*, *to elect to* a thing, or *into* (a corporation; in the class. per. generally only in the histt.): Druidibus praeest unus... hoc mortuo, si sunt plures pares, suffragio Druidum adlegitur, * Caes. B. G. 6, 13 Herz. (Dinter here omits adlegitur): augures de plebe, Liv. 10, 6 : octo praetoribus adlecti duo, Vell. 2, 89 : aliquem in sui custodiam, Suet. Aug. 49; so, in senatum, id. Claud. 24 : inter patricios, id. Vit. 1 : in clerum, Hier. adv. Jov. 1, n. 34 al.— Poet. : adlegi caelo, Sen. Agam. 804.—Hence, al-lectus ( adl-), a, um, *P. a. Subst.*, `I.A` *A member chosen into any corporation* (collegium): collegae, qui unā lecti, et qui in eorum locum suppositi, sublecti; additi Adlecti, Varr. L. L. 6, § 66 Müll.— `I.B` *Those who were added to the Senate from the equestrian order*, *on account of the small number of the Senators*, *were called* adlecti, acc. to Paul. ex Fest. p. 7 Müll.; cf. Suet. Caes. 41; id. Vesp. 9. 1924#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1923#allegoria#allēgŏrĭa, ae, f., = ἀλληγορία, `I` *an allegory*, i. e. *a figurative representation of a thought* or *of an abstract truth*, *under an image carried through to the end* : continuus (usus comparationis) in allegoriam et aenigmata exit, Quint. 8, 6, 14; so id. 8, 6, 52: quae sunt per allegoriam dicta, **are spoken allegorically**, Vulg. Gal. 4, 24 : allegoriarum explanationes, Arn. 5, p. 186 (in Cic. written in Greek, Or. 27, 94; id. Att. 2, 20). 1925#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1924#allegoricus#allēgŏrĭcus, a, um, adj., = ἀλληγορικός, `I` *allegorical* : lex, Arn. 5, p. 183 : ambages, id. 5, p. 186.— *Adv.* : allēgŏrĭcē, *allegorically*, Arn. 5, p. 183; Tert. adv. Marc. 3, 5 *fin.*; Aug. ad Genes. tit. 4, 28. 1926#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1925#allegorizo#allēgŏrīzo, āvi, āre, v. n., = ἀλληγορέω, `I` *to allegorize*, *to speak in allegories*, Tert. Res. Carn. 27; Hier. Ep. 61 ad Pamm. 3. 1927#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1926#alleluja#allēlūja, interj. Heb. = praise ye Jehovah (the sec. syll. is short in Sid. Ep. 2, 10; Prud. Cath. 4, 72), Vulg. Psa. 104, 1; ib. Apoc. 19, 1 al. 1928#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1927#allenimentum#al-lēnīmentum ( adl-), i, n. lenio, `I` *a soothing remedy* : tumultus, Amm. 27, 3, 9. 1929#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1928#allevamentum#allĕvāmentum ( adl-), i, n. 1. allĕvo, `I` *a means of alleviating*, *alleviation* : sine ullo remedio atque adlevamento, Cic. Sull. 23 *fin.* 1930#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1929#allevatio#allĕvātĭo ( adl-), ōnis, f. id.. `I` *A raising up*, *elevating* : umerorum adlevatio atque contractio, Quint. 11, 3.— `II` Trop., *an alleviating*, *assuaging*, *easing* : ut (doloris) diuturnitatem adlevatio consoletur, Cic. Fin. 1, 12, 40 : nullam adlevationem, id. Fam. 9, 1. 1931#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1930#allevator#allĕvātor ( adl-), ōris, m. id., `I` *one who lifts* or *raises up* : humilium, Tert. adv. Marc. 4, 36 (after the Heb.). 1932#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1931#allevio#al-lĕvio ( adl-), āvi, ātum, 1, v. a. lĕvis, = allĕvo, `I` *to make light*, *to lighten.* `I` Lit. : ut (navis) alleviaretur ab eis, Vulg. Jonas, 1, 5; ib. Act. 27, 38.— `II` Trop., *to raise up*, *relieve* : alleviabit eum Dominus, Vulg. Jac. 5, 15 : curas alicui, Just. Nov. Const. 13.—Spec.: alleviata est terra Zabulon, **is dealt lightly**, **leniently with**, Vulg. Isa. 9, 1. 1933#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1932#allevo1#al-lĕvo ( adl-), āvi, ātum, 1, v. a. 1. lĕvo. `I` Lit., *to lift up*, *to raise on high*, *to raise*, *set up* (in the ante-Aug. per. very rare, perh. only twice in Sall. and Hirt.; later often, esp. in Quint. and the histt.): quibus (laqueis) adlevati milites facilius ascenderent, * Sall. J. 94, 2: pauci elevati scutis, *borne up on their shields* (others: adlevatis scutis, *with uplifted shields*, viz. for protection against the darts of the enemy), Auct. B. Alex. 20: gelidos complexibus adlevat artus, Ov. M. 6, 249 : cubito adlevat artus, id. ib. 7, 343 : naves turribus atque tabulatis adlevatae, Flor. 4, 11, 5 : supercilia adlevare, Quint. 11, 3, 79 (cf. the Gr. τὰς ὀφρῦς ἀνασπᾶν); so, bracchium, id. 11, 3, 41 : pollicem, id. 11, 3, 142 : manum, id. 11, 3, 94; Vulg. Eccli. 36, 3: oculos, Curt. 8, 14 : faciem alicujus manu, Suet. Calig. 36 : adlevavit eum, *lifted him up* (of the lame man), Vulg. Act. 3, 7 al.— `II` Trop. `I.A` *To lighten*, *alleviate*, *mitigate* physical or mental troubles; or, referring to the individual who suffers, *to lift up*, *sustain*, *comfort*, *console* (class.): aliorum aerumnam dictis adlevans, old poet in Cic. Tusc. 3, 29, 71 (cf. Sophocl. Fragm. ap. Brunck. p. 588: Καλῶς κακῶς πράσσοντι συμπαραινέσας): ubi se adlevat, ibi me adlevat, * Plaut. Pers. 2, 5, 3: Allevat Dominus omnes, qui corruunt, Vulg. Psa. 144, 14 : dejecistis eos, dum adlevarentur, ib. ib. 72, 18 : onus, aliquā ex parte, Cic. Rosc. Am. 4, 10 : sollicitudines, id. Brut. 3, 12 : adlevor cum loquor tecum absens, id. Att. 12, 39 : adlevare corpus, id. ib. 7, 1; Ov. Tr. 3, 8, 31: adlevor animum ( poet.), Tac. A. 6, 43.— `I.B` *To diminish the force* or *weight* of a thing, *to lessen*, *lighten* : adversariorum confirmatio diluitur aut infirmatur aut adlevatur, Cic. Inv. 1, 42, 78 : adlevatae notae, **removed**, Tac. H. 1, 52.— `I.C` *To raise up*, i. e. *to make distinguished; pass.*, *to be* or *become distinguished* : C. Caesar eloquentiā et spiritu et jam consulatu adlevabatur, Flor. 4, 2, 10. 1934#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1933#allevo2#al-lēvo ( adl-), less correctly al-laevo, āre, v. a., `I` *to make smooth*, *to smooth off* or *over* (only in Col.): nodos et cicatrices adlevare, Col. 3, 15, 3 : vitem ferro, id. 4, 24, 4 : ea plaga uno vestigio adlevatur, id. 4, 24, 6. 1935#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1934#allex1#allex, ĭcis, m., acc. to Isid. Gloss., `I` *the great toe;* hence, in derision, of a little man: tune hic amator audes esse, allex viri? **thou thumb of a man**, **thumbling?** Plaut. Poen. 5, 5, 31. 1936#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1935#allex2#allex = alec, q. v. 1937#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1936#Allia#Allĭa (more correct than Alĭa; cf. Wagner, Orthogr. Vergil. p. 415 sq.), ae, f., `I` *a little river eleven miles northwards from Rome*, *near Crustumerium*, *in the country of the Sabines*, passing through a wide plain (cf. Mann. Ital. 1, 520; Müll. Roms Camp. 1, 138; 141 sq.); it was made memorable by the terrible defeat of the Romans by the Gauls A. U. C. 365, XV. Kal. Sextil. (18 July).—Hence, Alliensis, e, adj., *of* or *pertaining to* Allia: dies, *of this battle*, considered ever after as a dies nefastus, Liv. 5, 37-39; 6, 1; Cic. Att. 9, 5; Verg. A. 7, 717; Luc. 7, 408; Suet. Vit. 11; cf. Paul. ex Fest. p. 7 Müll. 1938#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1937#alliatum#allĭātum, i, n. allium, orig. adj., sc. edulium, `I` *a kind of food composed of*, or *seasoned with*, *garlic* : sine me alliato fungi fortunas meas, Plaut. Most. 1, 1, 45. 1939#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1938#allicefacio#allĭcĕfăcĭo ( adl-), ĕre, v. a. alliciofacio, = allicio, `I` *to allure* (only in the two foll. exs.): quod invitat ad se et adlicefacit, Sen. Ep. 118 dub.: viros ad societatem imperii adlicefactos, Suet. Vit. 14. 1940#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1939#allicio#al-lĭcĭo ( adl-), lexi, lectum, 3 (acc. to Charis. 217, and Diom. 364 P., also adliceo, ēre, `I` *perf.* allicui, Piso ap. Prisc. 877 P., and Hyg. Astr. 2, 7), v. a. lacio. `I` Lit., *to draw to* one's self, *to attract* (in Cic. freq., elsewhere rare; never in Ter., Hor., or Juv.): Si magnetem lapidem dicam, qui ferrum ad se adliciat et attrahat, Cic. Div. 1, 39, 86.— `II` Trop. : rex sum, si ego illum hodie hominem ad me adlexero, * Plaut. Poen. 3, 3, 58: adlicit aurīs, * Lucr. 6, 183 (Lachm. here reads *adficit*): adlicere ad misericordiam, Cic. Imp. Pomp. 9, 24 : nostris officiis benevolentiam, Cic. Verr. 2, 5, 71, § 182; so id. Mur. 35, 74; id. Planc. 4, 11: adlicere hominum mentes dicendo, id. Orat. 1, 8, 30 : quae adliciant animum, * Vulg. Deut. 17, 17; Cic. Off. 2, 14, 48; id. Tusc. 1, 3, 6; id. Div. 1, 39, 86; id. Lael. 8, 28; id. Fam. 1, 9; 2, 15 al.: adliciunt somnos tempus motusque merumque, Ov. F. 6, 681 : comibus est oculis adliciendus amor, id. A. A. 3, 510 : gelidas nocturno frigore pestes, Luc. 9, 844 : Gallias, Tac. H. 1, 61; 2, 5. 1941#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1940#allido#al-līdo ( adl-), si, sum, 3, v. a. laedo, `I` *to strike* or *dash* one thing *upon* or *against* another. `I` Lit. : tetra ad saxa adlidere, Att. ap. Non. 488, 14: ut si quis, prius arida quam sit Cretea persona, adlidat pilaeve trabive, *who dashes an image of clay against a post*, etc., Lucr. 4, 298; so id. 4, 572: (remigum) pars ad scopulos adlisa, Caes. B. C. 3, 27; so Vulg. Psa. 136, 9: in latus adlisis clupeis, Claud. IV. Cons. Hon. 627.— *Absol.*, Col. 1, 3, 9; cf. Schneid. ad h. 1; Vulg. Psa. 101, 11; ib. Marc. 9, 17.— `II` Trop., *to bring into danger; pass.*, *to suffer damage* (the figure taken from a shipwreck; cf. affligo): in quibus (damnationibus) Servius adlisus est, Cic. Q. Fr. 2, 6 *fin.*; so Sen. Tranq. 3 *fin.* : dixerunt, si fundus praevaleat, adlidi dominum, Col. 1, 3, 9. 1942#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1941#Alliensis#Alliensis, e, v. Allia. 1943#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1942#Allifae#Allīfae ( Alīphae, Allīphae), ārum, also Alīfa, ae, f., = Ἄλλιφαι, `I` *a town of Samnium*, *in a pleasant valley*, *near the left bank of the Vulturnus*, *early colonized by the Romans*, now *Alife* : Tria oppida in potestatem venerunt, Allifae, Callifae, Rubrium, Liv. 8, 25; 9, 42; 9, 38; 22, 18; cf. Mann. Ital. 1, 789.—Hence, Allīfānus ( Alīph-), a, um, adj., *of* or *pertaining to* *Allifœ* : ager Allifanus, Cic. Agr. 2, 25 : vinum (in high estimation among the Romans), Sil. 12, 526.— Allīfāni, ōrum, m. (sc. calices), or Allīfāna, ōrum, n. (sc. pocula), *large-sized drinking-cups made there*, Hor. S. 2, 8, 39.— Allīfāni, ōrum, *the inhabitants of Allifœ*, Plin. 3, 5, 9, § 63. 1944#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1943#alligamentum#allĭgāmentum ( adl-), i, n. alligo, = alligatura: pisces habent inter se adligamentum luteum continens usque ad priores pedes, Schol. ad Germ. Arat. 240; v. Hygin. Astronom. 3, 29. 1945#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1944#alligatio#allĭgātĭo ( adl-), ōnis, f. id.. `I` *A binding* or *tying to* (only in the foll. exs.): arbustorum, Col. 11, 2.—Hence, `II` Abstr. pro concr., *a band*, Vitr. 8, 7 *med.*; so id. 7, 3. 1946#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1945#alligator#allĭgātor ( adl-), ōris, m. id., `I` *one who binds to* (only in Col.): adligatoris cura, Col. 4, 13, 1; so id. 4, 17, 5; 4, 20, 1; 4, 26, 4. 1947#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1946#alligatura#allĭgātūra ( adl-), ae, f. id., `I` *a band* or *tie* (very rare), Col. Arb. 8, 3; Scrib. Comp. 209; Vulg. 2 Reg. 16, 1; ib. Eccli. 6, 31. 1948#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1947#alligo#al-lĭgo ( adl-), āvi, ātum, 1, v. a. `I. A.` Lit., *to bind to* something: ad statuam, Cic. Verr. 2, 4, 42, § 90 : ad palum, id. ib. 2, 5, 28, § 71; so in the witticism of Cic.: Quis generum meum ad gladium adligavit? Macr. S. 2, 3 : leones adligati, Sen. Brev. Vit. 13. —In Col. of binding the vine to trees or other supports, 4, 13; so id. 4, 20.— `I. A..B` In gen., *to bind*, *to bind up*, *bind round* : dolia, Cato, R. R. 39. So of the binding up of wounds: vulnus, Poët. ap. Cic. Tusc. 2, 17, 39: adligatum vulnus, Liv. 7, 24 : oculus adligatus, Cic. Div. 1, 54, 123.—Of the binding of the hands, feet, etc.: adliga, inquam, colliga, Plaut. Ep. 5, 2, 26 : cum adligāsset Isaac filium, Vulg. Gen. 22, 9; ib. Act. 21, 11: adligari se ac venire patitur, Tac. G. 24 : adligetur vinculo ferreo, Vulg. Dan. 4, 12 : catenis, ib. Act. 21, 33.—Hence, allĭgāti ( adl-) (sc. servi), *slaves that are fettered*, Col. 1, 9.—Of other things: adligare caput lanā, Mart. 12, 91 : adligat (naves) ancora, *makes* or *holds fast*, Verg. A. 1, 169.—In Plin. of fixing colors, *to fix*, *make fast* : (alga) ita colorem adligans, ut elui postea non possit, 32, 6, 22, § 66; 9, 38, 62, § 134.— Poet. : lac adligatum, **curdled**, Mart. 8, 64.— `II` Trop., *to bind*, *to hold fast*, *to hinder*, *detain;* or in a moral sense, *to bind*, *to oblige*, *lay under obligation* (cf. obligo; very freq., but in the class. per. for the most part only in more elevated prose): caput suum, Plaut. Ep. 3, 2, 33 : jure jurando adligare aliquem, id. Rud. prol. 46; Ter. Ad. 5, 3, 58: hic furti se adligat, **shows himself guilty**, id. Eun. 4, 7, 39 (astringit, illaqueat, et obnoxium facit, Don.; cf. Plaut. Poen. 3, 4, 27: homo furti se astringet, Cic. Fl. 17; for this *gen.* cf. Roby, § 1324): adligare se scelere, Cic. Planc. 33 : adligatus sponsu, Varr. L. L. 6, 7 *med.* : nuptiis adligari, Cic. Clu. 179 : lex omnes mortales adligat, id. ib. 54 : non modo beneficio sed etiam benevolentiae significatione adligari, id. Planc. 33, 81 : stipulatione adligari, id. Q. Rosc. 34 : more majorum, id. Sest. 16 : ne existiment ita se adligatos, ut, etc., id. Lael. 12, 42 : ne forte quā re impediar et adliger, id. Att. 8, 16 al. — With dat. (eccl. Lat.): adligatus es uxori, Vulg. 1 Cor. 7, 27 : legi, ib. Rom. 7, 2; ib. 1 Cor. 7, 39 (= lege).—* Adligatus calculus, in games of chess, **a piece that cannot be moved**, Sen. Ep. 17 *fin.* 1949#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1948#allino#al-lĭno ( adl-), lēvi, lĭtum, 3, v. a. (upon the formation of the `I` *perf.* v. Struve, p. 254 sq.; *inf.* adlinire, Pall. 1, 41 *fin.*; Febr. tit. 33; Maj. tit. 8, 1). `I` Lit., *to besmear*, *cover over*, *bedaub*, = ἀλείφω (very rare): schedam, Plin. 13, 12, 23, § 77.— `II` Trop., *to draw over*, *to attach to*, *impart to* : nulla nota, nullae sordes videbantur his sententiis adlini posse, * Cic. Verr. 1, 6, 17: incomptis (versibus) adlinet atrum signum, * Hor. A. P. 446: adlinere alteri vitia sua, Sen. Ep. 7. 1950#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1949#Alliphae#Allīphae, v. Allifae. 1951#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1950#allisio#allīsĭo ( adl-), ōnis, f. allido, `I` *a dashing against*, *a striking upon* : digitorum, Treb. XXX. Tyrann. 8. 1952#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1951#allisus#allīsus ( adl-), a, um, Part. of allido. 1953#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1952#allium#allĭum (better alium; v. Plaut. Most. 48 Ritschl, and Corp. Ins. tit. iv. 2070), i, n. cf. ἀλλᾶς, seasoned meat, `I` *garlic* (much used for food among the poor). `I` Lit. : oboluisti alium, Plaut. Most. 1, 1, 38; so id. Poen. 5, 5, 34 al.; Hor. Epod. 3, 3; Plin. 19, 6, 32, § 101.— *Plur.* alia, Verg. E. 2, 11.— `II` Trop. : atavi nostri cum alium ac saepe eorum verba olerent, tamen optime animati erant, Varr. ap. Non. 201, 6 (where the double trope olere... animati is worthy of notice). 1954#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1953#allivescit#allīvescit ( adl-): livere incipit, hoc est lividum fieri, Paul. ex Fest. p. 28 Müll. 1955#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1954#Allobrox#Allō^brox, ăgis, and plur. Allō^brŏ-ges, um, m. ( `I` *acc. sing.* Allobroga, Juv. 7, 214), *the Allobroges*, in Ptol. Ἀλλόβρυγες, *a warlike people in Gallia Narbonensis*, *on the east side of the Rhone*, *and to the north of l'Isère*, now *Savoy*, Dép. de l'Isère, and a part of the Dép. de l'Ain, Caes. B. G. 1, 6 al.; Cic. Div. 1, 12, 21; Liv. 21, 31; Flor. 3, 2; cf. Mann. Gall. 57 and 91.—The sing. is found only in the poets, Hor. Epod. 16, 6: qui totiens Ciceronem Allobroga (i. e. barbare loquentem) dixit, Juv. 7, 214.—Hence, deriv. adj. : Allō^brŏgĭcus, a, um, *Allobrogian* : vinum, Cels. 4, 5 : vitis, Plin. 14, 2, 4, § 3 al. —Hence, *a surname of* Q. Fabius Maximus, as conqueror of the Allobroges, Vell. 2, 10. 1956#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1955#allocutio#allŏcūtĭo ( adl-), ōnis, f. alloquor (post-Aug.). `I` *A speaking to*, *an accosting*, *an address* : vertit adlocutionem, Plin. Ep. 2, 20, 8 : inchoatā adlocutione, Suet. Tib. 23.— `II` Esp. `I.A` Like the Gr. παραμυθία, *a consoling*, *consolation*, *comforting*, *comfort* : quā solatus es adlocutione? **consoling words**, Cat. 38, 5; so Sen. Cons. ad Helv. 1: nec (habebunt) in die agnitionis adlocutionem, Vulg. Sap. 3, 18; 8, 9; 19, 12.— `I.B` *An inciting to the conflict;* only upon coins, v. Eckh. D. N. V. 6, p. 268. 1957#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1956#allocutus#allŏcūtus ( adl-), a, um, Part. of alloquor. 1958#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1957#allophylus#allŏphȳ^lus, a, um, adj., = ἀλλόφυλος, `I` *of another stock* or *race*, *foreign* (the orig. long *y* is shortened in the poets): tenuerunt eum allophyli, Vulg. Psa. 55, 1 : conjugium allophylorum, Tert. Pud. 7; so Hier. Ep. ad Eust. 27 al.: tyrannus, Prud. Ham. 502; Paul. Nol. de S. Fel. Nat. Carm. 8, 23, 70; Tert. adv. Marc. 4, 37. 1959#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1958#alloquium#allŏquĭum ( adl-), ii, n. alloquor, `I` *a speaking to*, *addressing*, *an address*, *exhortation*, *encouragement*, *consolation*, etc. (postAug.): adloquio leni perlicere homines ad dedendam urbem, Liv. 25, 24 : fortunam benigno adloquio adjuvabat, id. 1, 34 : blandioribus adloquiis prosequi, Plin. Ep. 1, 8 : adloquio militem firmare, Tac. H. 3, 36; Ov. Tr. 1, 8, 18; * Hor. Epod. 13, 18 al.—In Luc., in gen., = colloquium, *conversation* : longis producere noctem adloquiis, 10, 174. 1960#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1959#alloquor#al-lŏquor ( adl-), cūtus, 3, `I` *v. dep. a.* : aliquem, *to speak to*, *to address*, esp. used in greeting, admonishing, consoling. etc.; hence also, *to salute; to exhort*, *rouse; to console* (cf. in Gr. παραμυθέομαι; in the ante-class. and class. per. rare; in Cic. only twice; more freq. from the time of the Aug. poets). `I` *To speak to*, *to address* : quem ore funesto adloquar? Att. ap. Non. 281, 6: admones et adloqueris, Vulg. Sap. 12, 2 : hominem blande adloqui, Ter. Phorm. 2, 1, 22; so id. And. 2, 2, 6: quem nemo adloqui vellet, Cic. Clu. 61; so Auct. ad Her. 4, 15, 22; Ov. M. 15, 22; 8, 728; 11, 283; 13, 739; Verg. A. 6, 466 al.: senatum, compositā in magnificentiam oratione, adlocutus, Tac. H. 3, 37; so id. A. 16, 91; id. Agr. 35: adlocutus est (eis) linguā Hebraeā, Vulg. Act. 21, 40; 28, 20.— `II` Esp. `I.A` *To address* the gods in thanksgiving and prayer: dis gratias agere atque adloqui, Plaut. Am. 1, 1, 26; 1, 1, 232; so, patriam adlocuta maestast ita voce miseriter, Cat. 63, 49.— `I.B` *To address*, as a general his troops, *to exhort*, *to rouse* : quae ubi consul accepit, sibimetipsi circumeundos adloquendosque milites ratus, Liv, 10, 35: (Alexander) variā oratione milites adloquebatur, Curt. 3, 10, 4 : neque milites adlocuturo etc., Suet. Galb. 18; id. Caes. 33. — `I.C` In consolation, *to speak to*, *to console*, *to comfort* : adlocutum mulieres ire aiunt, cum eunt ad aliquam locutum consolandi causā, Varr. L. L. 6, 7, 66 : adloqui in luctu, Sen. Troad. 619 : adflictum adloqui caput, id. Oedip. 1029 P. and R. 1961#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1960#allubentia#al-lŭbentĭa ( adl-), ae, f. lubet, `I` *a liking* or *inclination to*, *a fondness for* : jam adlubentia proclivis est sermonis et joci, et scitum est cavillum, i. e. voluntas loquendi et jocandi, App. M. 1, p. 105, 12 Elm. 1962#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1961#allubesco#al-lŭbesco ( adl-), ĕre, `I` *v. inch.* [lubet]. `I` With dat., *to be pleasing to* (post-class.): illa basiare volenti promptis saviolis adlubescebat, App. M. 7, p. 192, 40; Mart. Cap. 1, p. 10.—* `II` *Absol.* : Hercle vero jam adlubescit (femina) primulum, Plaut. Mil. 4, 2, 14 : adlubescere aquis, **to find pleasure in**, **to drink with pleasure**, App. M. 9, p. 218, 27. 1963#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1962#alluceo#al-lūceo ( adl-), xi, 2, v. n., `I` *to shine upon* (very rare); in the lit. signif. only post-Aug.). `I` Lit. : nisi aliqui igniculus adluxerit, Sen. Ep. 92 : nobis adluxit, Suet. Vit. 8 : adluxerunt fulgura ejus orbi terrae, Vulg. Psa. 97, 4 al. — `II` Trop., as *v. a.* : faculam adlucere alicujus rei, *to light a torch for something*, *to give an opportunity for*, * Plaut. Pers. 4, 3, 46. 1964#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1963#allucinatio#allūcĭnātio, allūcĭnor, v. aluc-. 1965#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1964#alluctor#al-luctor ( adl-), āri, v. dep., `I` *to struggle with* or *against* (only in App.): dein adluctari et etiam saltare (me) perdocuit, App. M. 10, p. 247 : adluctantem mihi saevissimam fortunam superāram, id. ib. 11. 1966#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1965#alludio#al-lūdĭo, āre (a less emphatic form of alludo), `I` *to play*, *to jest with;* only twice in Plaut.: quando adbibero, adludiabo, Stich. 2, 2, 58; and of dogs, *to caress: Ad.* Etiam me meae latrant canes? *Ag.* At tu hercle adludiato, Poen. 5, 4, 64. 1967#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1966#alludo#al-lūdo ( adl-), ūsi, ūsum, 3, v. a. and n. `I` *To play* or *sport with* any thing, *to joke*, *jest*, *to do* a thing *sportively;* with *ad* or dat. (most freq. after the Aug. per.; never in Plaut.; and in Ter. and in Cic. only once), * Ter. Eun. 3, 1, 34: Galba autem adludens ( *discoursing in jests*) varie et copiose multas similitudines adferre, Cic. de Or. 1, 56, 240: occupato, Phaedr. 3, 19 *fin.*; Ov. M. 2, 864: nec plura adludens, Verg. A. 7, 117 : Cicero Trebatio adludens, **jesting with**, Quint. 3, 11, 18 Spald., Halm; so Suet. Caes. 22 al.— `II` Trop., of the motion, `I.A` Of the waves, *to sport with*, *to play against*, *dash upon* : mare terram appetens litoribus adludit, Cic. N. D. 2, 39, 100 : solebat Aquilius, quid esset litus, ita definire, quā fluctus adluderet (B. and K. read *eluderet;* v. eludo), id. Top. 7, 32; cf. Quint. 5, 14, 34: in adludentibus undis, Ov. M. 4, 342.—With *acc.* : omnia, quae... fluctus salis adludebant, Cat. 64, 66.— `I.B` Of the wind, *to play with* : summa cacumina silvae lenibus adludit flabris levis Auster, Val. Fl. 6, 664 : tremens Adludit patulis arbor hiatibus, Sen. Thyest. 157. 1968#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1967#alluo#al-lŭo ( adl-), ŭi, 3, v. n., `I` *to flow near to*, *to wash against*, *to bathe*, of the sea, the waves, etc. (perh. not used before the Cic. per.). `I` Lit. : non adluuntur a mari moenia, Cic. Verr. 2, 5, 37, § 96 : ita jactantur fluctibus, ut numquam adluantur, id. Sex. Rosc. 72 : fluvius latera haec adluit, id. Leg. 2, 3, 6 : flumen quo adluitur oppidum, Plin. 6, 4; Verg. A. 8, 149: amnis ora vicina adluens, Sen. Hippol. 1232 : adluit gentes Maeotis, id. Oedip. 475.— `II` Fig.: (Massilia) cincta Gallorum gentibus barbariae fluctibus adluitur, Cic. Fl. 26, 63. 1969#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1968#allus#allus, i, m. : pollex scandens proximum digitum, quod velut insiluisse in alium videtur, quod Graece ἅλλεσθαι dicitur, Paul. ex Fest. p. 7 Müll.; kindr. with allex, q. v. 1970#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1969#allusio#allūsĭo ( adl-), ōnis, f. alludo, `I` *a playing* or *sporting with*, Arn. 7, p. 229. 1971#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1970#alluvies#allŭvĭes ( adl-), ēi, f. alluo. `I` *A pool of water occasioned by the overflowing of the sea* or *a river* : in proximā adluvie pueros exponunt, * Liv. 1, 4.— `II` *Land formed by overflow*, *alluvial land* : fluminum adluvie, * Col. 3, 11, 8.—In the plur. : mare quietas adluvies temperabat, App. M. 11, p. 260, 29 Elm. 1972#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1971#alluvio#allŭvĭo ( adl-), ōnis, f. id.. `I` In gen., *a washing upon*, *an overflowing*, *an inundation* : adluvione paulatim terra consumitur, Vulg. Job, 14, 19 : terra aquarum saepe adluvionibus mersa, App. Mund. p. 67, 41.— `II` In the jurists, *an accession of land gradually washed to the shore by the flowing of water*, *alluvial land* : quod per adluvionem agro nostro flumen adjecit, jure gentium nobis adquiritur, Dig. 41, 1, 7; 19, 1, 13 —Hence, jura adluvionum et circumluvio num, Cic. de Or. 1, 38, 173; cf. Dig. 41, 1, 12. 1973#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1972#alluvius#allŭvĭus ( adl-), a, um, adj. id., `I` *al luvial* : ager, Auct. Var. Lim p. 293 Goes. 1974#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1973#almities#almĭties almus, `I` *benignity*, *kind behavior* : habitus almarum rerum, Paul. ex Fest. p. 7 Müll.; cf. Charis. p. 25 P.: ALMITIES, ALMITIEI: εὐπέπεια. 1975#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1974#Almo#Almo, ōnis, m., `I` *a small stream*, *almost entirely dry in summer*, *on the south side of Rome*, *which*, *crossing the* Via Appia *and* Via Ostiensis, *flows into the Tiber* (now the *Aquataccia*). In it the priests of Cybele annually washed the image and sacred implements of the temple of that goddess; v. Ov. F. 4, 337; 6, 340; Mart. 3, 47; Luc. 1, 600; cf. Mann. Ital. 1, 588; Müll. Roms Campagn. 2, 400 sq.—As *a river-god*, *father of the nymph Lara*, Ov. F. 2, 601. 1976#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1975#almus#almus, a, um, adj. alo, `I` *nourishing*, *affording nourishment*, *cherishing* ( poet. epithet of Ceres, Venus, and other patron deities of the earth, of light, day, wine, etc.; cf. Bentl. ad Hor. S. 2, 4, 13).—Hence, *genial*, *restoring*, *reviving*, *kind*, *propitious*, *indulgent*, *bountiful*, etc.: O Fides alma, Enn. ap. Cic. Off. 3, 29, 104 (Trag. v. 410 Vahl.): nutrix, Plaut. Curc. 2, 3, 79 : Venus, Lucr. 1, 2; Hor. C. 4, 15, 31: mater terra, Lucr. 2, 992; 5, 231 al.: Ceres, Verg. G. 1, 7 : Phoebe, id. A. 10, 215 : Cybele, id. ib. 10, 220 : ager, id. G. 2, 330 : vites, **refreshing**, id. ib. 2, 233 al.: Faustitas, Hor. C. 4, 5, 18 : Maia, id. ib. 1, 2, 42 : Musae, id. ib. 3, 4, 42 : dies, id. ib. 4, 7, 7 : sol, id. C. S. 9 : adorea, i.e. gloria, quae virtutem nutrit, id. C. 4, 4, 41 : Pales, Ov. F. 4, 722 : sacerdos, Prop. 5, 9, 51 : ubera, Stat. Achill. 2, 383 al. 1977#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1976#alneus#alnĕus, a, um, adj. alnus, `I` *of* or *made of alder* : palus, Vitr. 5, 12; 3, 3. 1978#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1977#alnus#alnus, i, f. akin to Swed. al; A. S. aler; Germ. Eller; Engl. alder, elder, `I` *the alder*, which flourishes in moist places: Betula alnus, Linn.; cf. Plin. 16, 40, 79, § 218; Cat. 17, 18; Verg. G. 2, 110: alnorum umbracula, Cic. Fragm. ap. Macr. S. 6, 4.— Poet., any thing *made of alder-wood;* so esp., *a ship*, since it was much used in ship-building: tunc alnos primum fluvii sensere cavatas, Verg. G. 1, 136; so id. ib. 2, 451; Luc. 2, 426: amica fretis, Stat. Th. 6, 106 al.; and of pales or posts, Luc. 2, 486; 4, 422.—The sisters of Phaëton, while bewailing his death, were changed to alders, acc. to Verg. E. 6, 62; cf. with it id. A. 10, 190; Claud. Fescenn. Nupt. Hon. 14. 1979#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1978#alo#ălo, ălŭi, altum, and ălĭtum, 3, v. a. (the ante-class. and class. form of the `I` *part. perf.* from Plautus until after Livy is altus (in Cic. four times); alitus seems to have been first used in the post-Aug. per. to distinguish it from altus, the adj. Altus is found in Plaut. Rud. 3, 4, 36; Varr. ap. Non. 237, 15; Cic. Planc. 33, 81; id. Brut. 10, 39; id. N. D. 2, 46, 118; id. Fam. 6, 1; Sall. J. 63, 3; on the contrary, alitus, Liv. 30, 28; Curt. 8, 10, 8; Val. Max. 3, 4, 4; 5, 4, 7; 7, 4, 1; 9, 3, 8; Sen. Contr. 3, praef. 10; Just. 44, 4, 12; Dig. 27, 3, 1; cf. Prisc. 897; Diom. 371; Charis. 220 P.; Wund. ad Cic. Planc. p. 201) [cf.: ἄν.αλτος = insatiable, ἄλσος = growth (of wood), 1. ad-oleo, ad-olesco, elementum; Goth. alan = to bring up; Germ. alt = old; Engl. old, eld, elder, and alderman], *to feed*, *to nourish*, *support*, *sustain*, *maintain* (in gen. without designating the means, while *nutrire* denotes sustenance by animal food; cf. Herz. ad Caes. B. G. 1, 18; 7, 32; Doed. Syn. II. p. 99). `I` Lit. : quem ego nefrendem alui, Liv. And. ap. Fest. s. v. nefrendes, p. 163 Müll. (Trag. Rel. p. 5 Rib.): Athenis natus altusque, Plaut. Rud. 3, 4, 36 : alebat eos, Vulg. Gen. 47, 12 : esurientes alebat, ib. Tob. 1, 20.—With natus, educatus, or a similar word, several times: Alui, educavi, Att. ap. Non. 422, 14 (Trag. Rel. p. 150 Rib.): cum Hannibale alto atque educato inter arma, Liv. 30, 28 (cf. II. infra): aut equos Alere aut canes ad venandum, Ter. And. 1, 1, 30; id. Hec. 4, 4, 49: alere nolunt hominem edacem, id. Phorm. 2, 2, 21 : quoniam cibus auget corpus alitque, Lucr. 1, 859; 5, 221 al.: quae etiam aleret adulescentes, Cic. Cael. 38 : milites, Cic. Verr. 5, 80 : nautas, id. ib. 5, 87 : exercitum, id. Deiot. 24 : magnum numerum equitatus, Caes. B. G. 1, 18 : cum agellus eum non satis aleret, Cic. N. D. 1, 26, 72; so Nep. Phoc. 1, 4: locus ille, ubi altus aut doctus est, Cic. Planc. 33, 81 : quibus animantes aluntur, id. N. D. 2, 19 : (animus) aletur et sustentabitur isdem rebus, quibus astra sustentantur et aluntur, id. Tusc. 1, 19, 43 al.: latrociniis se suosque alebat, Caes. B. G. 8, 47; 1, 18: quos manus aut lingua perjurio aut sanguine civili alebat, Sall. C. 14, 3; cf. Kritz ad Sall. C. 37, 3; Nep. Arist. 3 *fin.* : ut nepotem elephantos alere prohiberet, Cic. Phil. 9, 4 : canes, id. Sex. Rosc. 56 : quod alerentur regiones eorum ab illo, Vulg. Act. 12, 20 : velut amnis imbres Quem super notas aluere ripas, **have swollen**, Hor. C. 4, 2, 5 : rhombos aequora alebant, id. S. 2, 2, 48 al.; Ov. M. 9, 339; 3, 411; and in a paradoxical phrase: infelix minuendo corpus alebat, *and sustained his body by consuming it*, i. e. *nourished himself by his own flesh*, id. ib. 8, 878 al.—Hence in *pass.* with the abl. = vesci, *to be nourished* or *sustained with* or *by something*, *to live* or *feed upon* : panico vetere atque hordeo corrupto omnes alebantur, Caes. B. C. 2, 22 : quia viperinis carnibus alantur, Plin. 7, 2, 2, § 27 : locustis eos ali, etc., id. 7, 2, 2, § 29 : hoc cibo aliti sunt, Vulg. Exod. 16, 35.— `II` Fig., *to nourish*, *cherish*, *promote*, *increase*, *strengthen* : honos alit artes, Cic. Tusc. 1, 2, 4 : in eā ipsā urbe, in quā et nata et alta sit eloquentia, id. Brut. 10, 39 : hominis mens alitur discendo et cogitando, id. Off. 1, 30 : haec studia adulescentiam alunt, id. Arch. 7, 16; cf. Ochsn. Eclog. 134 al.: civitas, quam ipse semper aluisset, i. e. **whose prosperity he had always promoted**, Caes. B. G. 7, 33 : vires, id. ib. 4, 1 : nolo meis impensis illorum ali augerique luxuriam, Nep. Phoc. 1 *fin.* : alere morbum, id. Att. 21 *fin.* : insita hominibus libido alendi de industriā rumores, Liv. 28, 24 : regina Vulnus alit venis, Verg. A. 4, 2 : divitiis alitur luxuriosus amor, Ov. R. Am. 746 : alitur diutius controversia, Caes. B. G. 7, 32 : quid alat formetque poëtam, Hor. A. P. 307 al. —Hence, altus, a, um. 1980#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1979#aloe#ălŏē, ēs, f. ( n. in Veg. Art. Vet. 1, 14. 5; 1, 45, 5), = ἀλόη, `I` *the aloe*, Plin. 27, 4, 5; used as a medicine, Cels 1, 3; 2, 12; as a perfume, Vulg. Prov. 7, 17; ib Cant. 4, 14; in embalming, ib. Joan. 19, 39.—On accouns of its bitterness, trop.: plus aloës quam mellis habet, * Juv. 6, 180. 1981#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1980#Aloeus#Ălōeus ( trisyl.), ĕi and ĕos, m., = Ἀλωεύς, `I` *the name of a giant*, *father of Otus and Ephialtes*, Hyg. Fab. 28; Luc. 6, 410. Claud. B. G. 68. 1982#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1981#alogia#ălŏgĭa, ae, f., = ἀλογία `I` *Irration al conduct* or *action*, *folly* : ne tibi alogias excutiam, Sen. Mort. Claud. 7.— `II` *Dumbness*, *muteness*, Aug. Ep. 86. 1983#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1982#alogus#ălŏgus, a, um, adj., = ἄλογος. `I` In gen., *destitute of reason*, *irrational* : animalia, Aug. Ep. 86.— `II` Esp. `I.A` In math.: aloga linea, **one that does not correspond with another**, Capitol. 6 *fin.* — `I.B` In verse: alogus pes, **irregular**, **which corresponds with no kind of measure**, Capitol. 9, p. 329. 1984#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1983#Aloidae#Ălōīdae, ārum, m., = Ἀλωεῖδαι, `I` *the sons of Aloeus*, i. e. *Otus and Ephialtes*, Verg. A. 6, 582; Ov. M. 6, 117; Claud. B. G. 73. 1985#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1984#Alone#Ălōnē ( Hal-), es, f. `I` *An island between Teos and Lebedus*, Plin. 2, 87, 89, § 202. — `II` *An island in the Propontis*, Plin. 5, 32, 44, § 151.— `III` *A colony of Massilia in Hisp. Tarrac.*, Mel. 2, 6, 6.— `IV` *A town in Britannia*, Itin. Ant. 1986#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1985#Aloni#Ălōni, ōrum, m., `I` *a people of Mesopotamia*, Plin. 6, 26, 30, § 118. 1987#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1986#Alope#Ălŏpē, ēs, f., = Ἀλόπη. `I` *Daughter of Cercyon*, *and mother of Hippothoüs by Neptune*, *who changed her into a fountain*, Hyg. Fab. 187.— `II` *A town in Locris*, Liv. 42, 56; Plin. 4, 7, 12. 1988#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1987#alopecia#ălōpĕcĭa, ae, f., = ἀλωπεκία, `I` *the foxsickness*, *in which the hair falls off*, *the foxmange*, a disease common among foxes (usu. in plur.), Plin. 20, 22, 87, § 239; 20, 5, 20, § 41. 1989#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1988#alopecis#ălōpĕcis, ĭdis, f., = ἀλωπεκίς, `I` *a kind of vine which produces clusters resembling the tail of a fox* : caudas volpium imitata alopecis, Plin. 14, 3, 4, § 42. 1990#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1989#alopecuros#ălōpĕcūros, i, f., = ἀλωπέκουρος (fox-tail), `I` *a kind of plant*, acc. to Sprengel, Saccharum cylindricum, Plin. 21, 17, 61, § 101. 1991#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1990#alopex#ălōpex, ĕcis, f., = ἀλωπεκίας, `I` *a kind of shark*, *also called*, in pure Lat., volpes marina, *sea - fox*, *thresher - shark* : squalus vulpes, Cuv.; Plin. 32, 11, 53, § 145; cf.: volpes marinae simili in periculo glutiunt, id. 9, 43, 67, § 145. 1992#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1991#alosa#ălōsa, v. alausa. 1993#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1992#Alpes#Alpes, ĭum (rare in sing., Alpis, is, = ἡ Ἄλπις; cf. Rudd. I. p. 157, n. 78), f., = αἱ Ἄλπεις [v. albus], `I` *High mountains;* and κατ' ἐξοχήν, *the high mountains of Switzerland*, *the Alps*, unknown to the Romans, in their whole extent, until the time of Augustus. The three principal ranges, running S.W. and N.E., are, `I` The western division between Italy and France. `I.A` Alpes Maritimae, *the Maritime Alps*, extending from the sources of the Var, in a S.E. direction, to the sea, between the present Nice and Piedmont. North of these are, `I.B` Alpes Cottiae (so called from Cottius, a prefect in that region under Augustus), *the Cottian Alps*, west of Augusta Taurinorum, whose highest peak was Alpis Cottia, now *Mont Genevre.* Next to these, on the north. `I.C` Alpes Graiae (Graiae, a Celtic word of uncertain signif., sometimes falsely referred to Hercules Graius, Nep. Hann. 3, 4), *the Graian Alps*, extending to Mont Blanc (Alpis Graia is *the Little St. Bernard*).— `II` East of these, the middle division, as the northern boundary of Italy. `I.A` Alpes Penninae (so called from the deity Penninus, worshipped there; acc. to some, with the orthog. Poeninae, erroneously, with reference to Hannibal), *the Pennine* or *Vallisian Alps*, between Vallais and Upper Italy, whose highest peak, Mons Penninus, *the Great St. Bernard*, seems to have been out little known even in the time of Cæsar; v. Caes. B. G. 3, 1.—Connected with these on the N.E. are, `I.B` Alpes Lepontinae, *the Lepontine Alps*, the eastern continuation of which are, `I.C` Alpes Rhaeticae, *the Rhœtian* or *Tyrolese Alps*, extending to the Great Glockner.— `III` The eastern division. `I.A` Alpes Noricae, *the Noric* or *Salzburg Alps.* — `I.B` Alpes Carnicae, *the Carnic Alps.* — `I.C` Alpes Juliae (prob. so callea from the Forum Julii, situated near), *the Julian Alps*, extending to the Adriatic Sea and Illyria.—Cf. Mann Ital. I. p. 31 sq.; I p. 263; I. p. 271; I. p. 192; I. p. 189; id. Germ. p. 546: Alpes aëriae, Verg. G. 3, 474 : hibernae, Hor. S. 2, 5, 41 : gelidae. Luc. 1, 183: saevae Juv. 10, 166 al.—In sing. : quot in Alpe ferae. Ov. A. A. 3, 150: Alpis nubiferae colles. Luc. 1, 688: opposuit natura Alpemque nivemque. Juv 10, 152: emissus ab Alpe, Claud. B. Gild. 82; id. Cons. Stil. 3, 285.— `IV` Appel. for *any high mountain* (only poet.): gemmae Alpes, **the Alps and Pyrenees**, Sil. 2, 833; Sid. Apol. 5, 593; Prud. στεφ. 3, 538.—Of Athos, Sid. Apol. 2, 510; 9, 43. 1994#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1993#alpha#alpha, n. indecl., = ἄλφα, `I` *the Greek name of the first letter of the alphabet* : hoc discunt ante alpha et beta, **before their letters**, **before they learn to read**, Juv. 14, 209. —Hence, prov., *the first in any thing* (as beta was *the second*): alpha paenulatorum... beta togatorum, Mart. 5, 26; so by character instead of name: Ego sum Α et Ω, principium et finis, Vulg. Apoc. 1, 8; 21, 6; 22, 13. 1995#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1994#alphabetum#alphăbētum, i, n., = ἄλφα βῆγα, `I` *the alphabet*, Tert. Haeret. 50; Hier. Ep. 125. 1996#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1995#Alpheias#Alphēĭăs, ădis, f., = Ἀλφηιάς (sc. nympha), `I` *the nymph and fountain Arethusa*, *which unites its waters with the river Alpheus*, Ov. M. 5, 487. 1997#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1996#Alphesiboea#Alphĕsĭboea, ae, f., = Ἀλφεσιβοια, `I` *daughter of the Arcadian king Phegeus*, *and* *wife of Alcmœon*, *who afterwards left her and married Callirrhoē.* When her broth ers slew him on this account, she, from anger at the murder, killed them, Prop. 1, 15, 19. 1998#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1997#Alpheus#Alphēus ( trisyl.) or Alphēŏs, i, m., = Ἀλφειός, `I` *the chief river in the Peloponnesus*, now *Rufia.* It rises in the southern part of Arcadia, not far from Asea, unites with the Eurotas, and then losing itself under ground, makes its appearance again in Megalopolis. It afterwards flows, in a north-west direction, through Arcadia to Elis, and then turns west from Olympia, and falls into the Ionian Sea. At its mouth there was a grove consecrated to Diana or Alphiusa (Mann. Greece, 467 sq. 503). Its disappearance under ground gives occasion for the fable that it flows under the sea, and appearing again in Sicily, mingles with the waters of Arethusa.—Hence personified as *the lover of the nymph Arethusa*, Ov. M. 2, 250; 5, 599; id. Am. 3, 6, 29 (cf. Verg. E. 10, 1 sqq.).—Hence. Alphēus, a, um. adj., = Ἀλφεῖος, *of* or *pertaining to the Alpheus* : Alpheae Pisae, founded by a colony from Pisa, in Elis, on the river Alpheus, Verg. A. 10, 179 : Alpheae ripae, Claud. B. Get. 575. 1999#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1998#alphus#alphus, i, m., = ἀλφός, `I` *a white spot upon the skin*, Cels 5, 28, 19; Prisc. de Diaeta, 15. 2000#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n1999#Alpicus#Alpĭcus, a, um, adj. Alpes, a rare form for Alpinus, `I` *Alpine* : PER MONTES ALPICOS, Inscr. Orell. 1613.— *Subst. plur.*, *the inhabitants of the Alpine regions.* Alpicos conantes prohibere transitum concidit, Nep. Hann. 3, 4. 2001#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2000#Alpinus#Alpīnus, a, um, adj. id., `I` *of* or *pertaining to the Alps*, *Alpine* : rigor, Ov. M. 14, 794 : nives, Verg. E. 19, 47 : Padus, *which rises among the Alps*, Valgius ap. Serv. ad Verg. A. 11, 457: gentes, **dwelling upon the Alps**, **Alpine people**, Liv. 21, 43 : Alpinus hostis, **the Gauls who crossed the Alps and invaded Italy**, Ov. F. 6, 358 : Alpini mures, **marmots**, Plin. 8, 37, 55, § 132.—Horace, on account of a bombastic line of the poet M. Furius Bibaculus, in relation to the Alps (Juppiter hibernas canā nive conspuit Alpes), calls him jestingly Alpinus, S. 1, 10, 36; cf. id. 2, 5, 41; Weich. Poët. Latin. 334 sq. 2002#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2001#Alpis#Alpis, v. Alpes. 2003#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2002#alsidena#alsidena, `I` *a kind of onion* : Caepe genera apud Graecos alsidena, Plin. 19, 6, 32, § 101. 2004#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2003#Alsiensis#Alsĭensis, e, adj. v. 2. Alsius, `I` *of* or *pertaining to the city of Alsium* : in Alsiensi (sc. agro), Cic. Mil. 20 : populus, Liv. 27, 38. 2005#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2004#alsine#alsīnē, ēs, f., = ἀλσίνη, `I` *a luxuriant plant*, perh. *chickweed* : Stellaria nemorum, Linn.: Alsine, quam quidam myosoton appellant, nascitur in lucis, unde et alsine dicta est, Plin. 27, 4, 8, § 23. 2006#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2005#alsiosus#alsĭōsus, a, um, adj. 1. alsius, `I` *easily freezing*, *susceptible to cold* : pecus, Varr. R. R. 2, 3, 6 : Alsiosa (Habrotonum et Adonium) admodum sunt, Plin 21, 10, 34, § 60. 2007#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2006#alsius1#alsĭus or alsus, a, um, adj. algeo, `I` *chilly*, *cold*, *cool* (only once in Lucr. and twice in Cic.): alsia corpora, **cold bodies**, Lucr. 5, 1015.—The form alsus only in the *comp. neutr.* : Antio nihil quietius, nihil alsius, nihil amoenius, Cic. Att. 4, 8 : Jam ἀποδυτηρίῳ nihil alsius, nihil muscosius, id. Q. Fr. 3, 1; cf Rudd. I. p. 179, n. 52. 2008#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2007#Alsius2#Alsĭus, a, um, adj., `I` *belonging to the maritime city Alsium*, *in Etruria* ( Vell. 1, 14; cf. Mann. Ital. I. p 380): litus, Sil. 8, 476 : tellus, Rutil. Itin. Anton. p. 300. 2009#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2008#altanus#altānus, i, m., `I` *a south-southwest wind*, *between the Africus and Libonotus*, Vitr. 1, 6, 10, cf. Plin. 2, 43, 44, § 114 (acc. to Isid. Orig. 13, 11 and Serv. ad Verg. A. 7, 27, the sea winds were so called quod ab alto spirant). 2010#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2009#altar#altar and altāre, āris, n., v. altaria. 2011#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2010#altaria#altārĭa, jum, n. (ante-class and class. only in plur.; later in sing., in three forms: altāre, is, n., Fest. s. v. adulescit, p. 5; Isid. Orig. 15, 4: altar, āris, n., Prud. στεφ.; Vincent. 2, 515, and 9, 212; and altārĭum, ii, n., Inscr. Orell. 2519; Hier. Ep. 69.— `I` *Abl.* altari, Petr. 135, Vulg. Gen. 33, 20, ib. Matt. 23, 20 al.) [cf. adoleo, adolesco, as sacrificial terms, Paul. ex Fest. p. 5 Müll., or altus from its height, id. ib. p. 29; Serv. ad Verg. E. 5, 66]. `I` *That which was placed upon the altar proper* (ara) *for the burning of the victim* (altaria sunt, in quibus igne adoletur, Paul. ex Fest. p. 5 Müll.; cf. id. ib. p. 29): celeres urunt altaria flammae, Tib. 4, 6, 17 : structae diris altaribus arae, Luc. 3, 404 : aris altaria imponere, Quint. Decl. 12, 26; Sol. 9.—Hence, `II` Poet. (pars pro toto), *a high altar* (built and ornamented with more splendor than the ara; cf. Voss ad Verg. E. 5, 66; Hab. Syn. 129): Conspergunt aras adolentque altaria donis, Lucr. 4, 1237 : en quattuor aras; Ecce duas tibi, Daphni, duas altaria Phoebo, **two high altars to Phœbus**, Verg. E. 5, 66 (ubi v. Wagn. and Voss): inter aras et altaria, i. e. in Capitolio, Plin. Pan. 1, 5 : altaria thymiamatis, Vulg. Exod. 30, 27; ib. Rom. 11, 3 al.— *Sing.* (eccl. Lat.): aedificabit ibi altare Domino, Vulg. Gen. 12, 7; ib. Psa. 25, 6; ib. Matt. 5, 23: altare de terrā facere, ib. Exod. 20, 24 : altare lapideum, ib. ib. 20, 25 : altare aureum, ib. Num. 4, 11; ib. Apoc. 8, 3 al. persaepe.—Also plur. of *a single altar* : a cujus altaribus, Cic. Cat. 1, 9 *fin.* : ab altaribus fugatus, id. Har. Resp. 5 : amoveri ab altaribus juvenem jussisset, Liv. 2, 12 : Hannibalem altaribus admotum, id. 21, 1 : altaria et aram complexa, Tac. A. 16, 31 : sumptis in manus altaribus, Just. 24, 2; Suet. Aug. 94. 2012#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2011#altarium#altārĭum, ii, n., v. altaria `I` *init.* 2013#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2012#alte#altē, adv., v. alo, `I` *P. a. fin.* 2014#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2013#altegradius#altē^grădĭus ( altī^gr-), a, um, adj., = alte gradiens, `I` *walking erect*, Tert. Vel. Virg. 17. 2015#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2014#Altellus#Altellus, i, m., `I` *a surname of Romulus*, Paul. ex Fest. p. 7 Müll. 2016#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2015#alter#alter, tĕra, tĕrum, adj. (the measure of the `I` *gen. sing.* āltĕrĭŭs as paeon primus is supported in good Latin only by examples from dactylic verse (but see alterĭus in trochaic measure, Plaut. Capt. 2, 2, 56), in which īpsĭŭs, īllĭŭs, īstĭŭs, ūnĭŭs, etc., are used as dactyls; on the contr., the regular measure āltĕrīŭs, as ditrochaeus, is sufficiently confirmed by the foll. verses of Enn., Ter., and Ter. Maur.: mox cum alterīus abligurias bona, Enn. ap. Donat. ad Ter. Phorm. 2, 2, 25 (Sat. 29 Vahl.): alterīus sua comparent commoda? ah! Ter. And. 4, 1, 4 : nec alteri᷇us indigéns opís veni, Ter. Maur. p. 2432 P.; and sescupló vel una víncet alteri᷇us singulum, id. ib. p. 2412 ib.; Prisc. p. 695 ib.; alterius is also commonly used as the *gen.* of alius, as alīus is little used (v. h. v. *fin.*).— *Dat. sing. f.* : alterae, Plaut. Rud. 3, 4, 45; Ter. Heaut. 2, 3, 30; Caes. B. G. 5, 27; Nep. Eum. 1, 6; Col. 5, 11, 10) [a *comp.* form of al-ius; cf. Sanscr. antara = alius; Goth. anthar; Lith. antras = secundus; Germ. ander; Gr. ἕτερος; Engl. either, other; also Sanscr. itara = alius], *the other of two*, *one of two*, *the other*, ὁ ἕτερος. `I` Lit. `I.A` In gen.: nam huic alterae patria quae sit, profecto nescio, Plaut. Rud. 3, 4, 45 : necesse est enim sit alterum de duobus, Cic. Tusc. 1, 41, 97 : altera ex duabus legionibus, Caes. B. C. 2, 20 : mihi cum viris ambobus est amicitia; cum altero vero magnus usus, Cic. Clu. 42, 117 : alter consulum, Liv. 40, 59 : alter ex censoribus, id. 40, 52 : in alterā parte fluminis legatum reliquit, **on the other side**, Caes. B. G. 2, 5; id. B. C. 3, 54: si quis te percusserit in dexteram maxillam tuam, praebe illi et alteram, Vulg. Matt. 5, 39; 28, 1.—Hence: alter ambove, *one or both;* commonly in the abbreviation: A. A. S. E. V. = alter ambove si eis videretur: utique C. Pansa, A. Hirtius consules alter ambove S. E. V. rationem agri habeant, Cic. Phil. 5 *fin.* Wernsd.; cf. id. ib. 8, 11; 9, 7 *fin.*; 14, 14 *fin.*; cf. Brison. Form. pp. 218 and 219: absente consulum altero ambobusve, Liv. 30, 23 : ambo alterve, S. C. ap. Front. Aquaed. 100 *fin.* — `I.B` Esp. `1. a.` In distributive clauses: alter... alter, *the one... the other* (cf. alius, II. A.): ὁ ἕτερος... ὁ ἕτερος : Si duobus praefurniis coques, lacunā nihil opus erit. Cum cinere eruto opus erit, altero praefurnio eruito, in altero ignis erit, Cato, R. R. 38, 9 : alteram ille amat sororem, ego alteram, Plaut. Bacch. 4, 4, 68; id. Am. 1, 2, 19; 1, 2, 20; Ter. Ad. 1, 2, 50: quorum alter exercitum perdidit, alter vendidit, Cic. Planc. 35; so id. Rosc. Am. 6, 16: namque alterā ex parte Bellovaci instabant; alteram Camulogenus tenebat, Caes. B. G. 7, 59 Herz.: conjunxit alteram (cortinam) alteri, Vulg. Exod. 36, 10; 36, 22; ib. Joan. 13, 14; ib. Rom. 12, 5.— `I...b` In same sense, unus... alter, *one... the other*, as in later Gr. εἷς μέν... ἕτερος δέ : vitis insitio una est per ver, altera est cum uva floret; ea optima est, Cato, R. R. 41, 1 : *Phorm.* Una injuria est tecum. *Chrem.* Lege agito ergo. *Phorm.* Altera est tecum, Ter. Phorm. 5, 8, 90: uni epistolae respondi; venio ad alteram, Cic. Fam. 2, 17, 6 : nomen uni Ada, et nomen alteri Sella, Vulg. Gen. 4, 19; ib. Matt. 6, 24: Erant duae factiones, quarum una populi causam agebat, altera optimatium, Nep. Phoc. 3, 1; Liv. 31, 21: consules coepere duo creari, ut si unus malus esse voluisset, alter eum coërceret, Eutr. 1, 8 : Duo homines ascenderunt in templum, unus pharisaeus et alter publicanus, Vulg. Luc. 18, 10 al. — `I...c` Sometimes a *subst.*, or *hic*, *ille*, etc., stands in the place of the second alter: Epaminondas... Leonidas: quorum alter, etc... Leonidas autem, etc., Cic. Fin. 2, 30, 97; so Vell. 2, 71, 3: alter gladiator habetur, hic autem, etc., Cic. Rosc. Am. 6, 17 : quorum alteri Capitoni cognomen est, iste, qui adest, magnus vocatur, id. ib. : alterum corporis aegritudo, illum, etc., Flor. 4, 7.—Sometimes one alter is entirely omitted (cf. alius, II. A.; ἕτερος, L. and S. I. 2.): duae turmae haesere: altera metu dedita hosti, pertinacior (sc. altera), etc., Liv. 29, 33 : hujus lateris alter angulus ad orientem solem, inferior ad meridiem spectat, Caes. B. G. 5, 13; or the form changed: dialecticam adjungunt et physicam, alteram quod habeat rationem.... Physicae quoque etc., Cic. Fin. 3, 21, 72, and 3, 22, 73. —Sometimes a further distributive word is added: alter adulescens decessit, alter senex, aliquis praeter hos infans, Sen. Ep. 66, 39 : alter in vincula ducitur, alter insperatae praeficitur potestati, alius etc., Amm. 14, 11.— `I...d` In plur. : nec ad vivos pertineat, nec ad mortuos; alteri nulli sunt, alteros non attinget, Cic. Tusc. 1, 38, 91 : alteri dimicant, alteri victorem timent, id. Fam. 6, 3 : binas a te accepi litteras; quarum alteris mihi gratulabare... alteris dicebas etc., *in one of which*,... *in the other*, id. ib. 4, 14: quorum alteri adjuvabant, alteri etc., Caes. B. G. 7, 17 : duplices similitudines, unae rerum, alterae verborum, Auct. ad Her. 3, 20. — `I...e` The second alter in a different case: alter alterius ova frangit, Cic. N. D. 2, 49 : uterque numerus plenus, alter alterā de causā habetur, Macr. Somn. Scip. 2 : qui noxii ambo, alter in alterum causam conferant, Liv. 5, 11 : alteri alteros aliquantum attriverant, Sall. J. 79, 4; so id. ib. 42, 4; 53, 7 al. —Also with alteruter: ne alteruter alterum praeoccuparet, Nep. Dion. 4, 1.—With unus: quom inter nos sorderemus unus alteri, Plaut. Truc. 2, 4, 30 : dicunt unus ad alterum, Vulg. Ez. 33, 30 : ne unus adversus alterum infletur pro alio, ib. 1 Cor. 4, 6.—With uterque: uterque suo studio delectatus contempsit alterum, Cic. Off. 1, 1, 4 : utrique alteris freti finitimos sub imperium suum coëgere, Sall. J. 18, 12.—With nemo, nullus, neuter: ut nemo sit alteri similis, Quint. 2, 9, 2 : cum tot saeculis nulla referta sit causa, quae esset tota alteri similis, id. 7, prooem. 4 : neutrum eorum contra alterum juvare, Caes. B. C. 1, 1, 3 : ut neutra alteri officiat, Quint. 1, 1, 3.—After two *substt.*, the first alter generally refers to the first subst., and the second to the second: Philippum rebus gestis superatum a filio, facilitate video superiorem fuisse. Itaque alter semper magnus, alter saepe turpissimus, Cic. Off. 1, 26; cf. Plaut. Am. 1, 2, 21; Brem. ad Suet. Claud. 20.—Sometimes the order is reversed: contra nos (summa gratia et eloquentia) raciunt in hoc tempore; quarum alteram (i. e. eloquentiam) vereor, alteram (i. e. gratiam) metuo, Cic. Quinct. 1; so id. Off. 3, 18; 1, 12; cf. Spald. ad Quint. 9, 2, 6.— `I.A.2` As a numeral = secundus, *the second*, *the next*, ό ἕτερος : primo die, alter dies, tertius dies, deinde reliquis diebus etc., Cic. Verr. 2, 1, 7 : proximo, altero, tertio, reliquis consecutis diebus non intermittebas etc., id. Phil. 1, 13 Wernsd.: quadriennio post alterum consulatum, id. Sen. 9 : die altero, Vulg. Jos. 10, 32 : alteris Te mensis adhibet deum, i. e. *at the dessert* (= mensā secundā), Hor. C. 4, 5, 31.—So, alterā die, *the next day*, τῇ ἄλλῃ ἡμέρᾳ, τῇ ἑτέρᾳ : se alterā die ad conloquium venturum, Caes. B. C. 3, 19; Vulg. Gen. 19, 34; ib. Matt. 27, 62: die altero, ib. Num. 11, 32; ib. Jos. 5, 11 al.—So in comparative sense: alterā die quam a Brindisio solvit, in Macedoniam trajecit, Liv. 31, 14; Suet. Vit. 3: intermittere diem alterum quemque oportet, **every other day**, Cels. 3, 23; 3, 13; 4, 12: Olea non continuis annis, sed fere altero quoque fructum adfert, Col. R. R. 5, 8.—With *prepp.* : qui (Ptolemaeus) tum regnabat alter post Alexandream conditam, **next after**, Cic. Off. 2, 23, 82; so, fortunate puer, tu nunc eris alter ab illo, *the second* or *next after him*, Verg. E. 5, 49: alter ab undecimo jam tum me ceperat annus, id. ib. 8, 39.—Hence, `I.2.2.b` Also with tens, hundreds, etc.: accepi tuas litteras, quas mihi Cornificius altero vicesimo die reddidit, **on the twenty-second day**, Cic. Fam. 12, 25 Manut.: anno trecentesimo altero quam condita Roma erat, **in the three hundred and second year**, Liv. 3, 33 : vicesima et altera laedit, Manil. 4, 466.— `I.2.2.c` So of a number collectively: remissarios pedum XII., alteros pedum X., **a second ten**, Cato, R. R. 19, 2 : ad Brutum hos libros alteros quinque mittemus, Cic. Tusc. 5, 41, 121 : basia mille, deinde centum, dein mille altera, dein secunda centum, Cat. 5, 7.—So with the numeral understood: aurea mala decem misi; cras altera (sc. decem) mittam, **a second ten**, Verg. E. 3, 71.—Hence, `I.2.2.d` Unus et alter, unus atque alter, unus alterque, *the one and the other.* For *two* (as in Gr. εἷς καὶ ἕτερος): unus et alter dies intercesserat, Cic. Clu. 26 : adductus sum tuis unis et alteris litteris, id. Att. 14, 18 : et sub eā versus unus et alter erunt, Ov. H. 15, 182; so Suet. Tib. 63; id. Calig. 56; id. Claud. 12 (cf. id. Gram. 24: unum vel alterum, vel, cum plurimos, tres aut quattuor admittere).— More freq. of an indef. number, *one and another;* and: unusalterve, *one or two* : Unus et item alter, Ter. And. 1, 1, 50 : mora si quem tibi item unum alterumve diem abstulerit, Cic. Fam. 3, 9; so id. Clu. 13, 38; 13, 26: versus paulo concinnior unus et alter, Hor. Ep. 2, 1, 74; so id. S. 1, 6, 102; 2, 5, 24; id. A. P. 15: ex illis unus et alter ait, Ov. F. 2, 394; id. Am. 2, 5, 22; Petr. 108; Plin. Pan. 45 Schwarz; cf. id. ib. 52, 2; Suet. Caes. 20; id. Galb. 14 al.: paucis loricae, vix uni alterive cassis aut galea, Tac. G. 6.— `I.2.2.e` Alterum tantum, *as much more* or *again*, *twice as much* (cf. Gr. ἕτερον τοσοῦτον or ἕτερα τοσαῦτα): etiamsi alterum tantum perdundum est, perdam potius quam sinam, etc., Plaut. Ep. 3, 4, 81; so id. Bacch. 5, 2, 65: altero tanto aut sesqui major, Cic. Or. 56, 188 : altero tanto longior, Nep. Eum. 8, 5; so Dig. 28, 2, 13: numero tantum alterum adjecit, Liv. 1, 36; so id. 10, 46; Auct. B. Hisp. 30; Dig. 49, 14, 3 al.— `I.2.2.f` Alteri totidem, *as many more* : de alteris totidem scribere incipiamus, Varr. L. L. 8, 24 Müll. — `I.2.2.g` To mark the similarity of one object to another in qualities, etc., *a second*, *another* (as in English, *a second father*, *my second self*, and the like). So, With a proper name, used as an appellative (cf. alius, II. G.): Verres, alter Orcus, Cic. Verr. 2, 4, 50 : alterum se Verrem putabat, id. ib. 5, 33 *fin.* : Hamilcar, Mars alter, Liv. 21, 10.— With a *com. noun* : me sicut alterum parentem observat, Cic. Fam. 5, 8 : altera patria, Flor. 2, 6, 42 al. — Alter ego, *a second self*, of very intimate friends (in the class. per. perh. only in Cic. Ep.; cf. ὁ ἑταῖρος, ἕτερος ἐγώ, Clem. Al. 450): vide quam mihi persuaserim te me esse alterum, Cic. Fam. 7, 5 : me alterum se fore dixit, id. Att. 4, 1 : quoniam alterum me reliquissem, id. Fam. 2, 15; Aus. praef. 2, 15.— Alter idem, *a second self*, like ἕτεροι αὑτοί, Arist. Eth. M. 8, 12, 3 (on account of the singularity of the expression, introduced by tamquam): amicus est tamquam alter idem, Cic. Lael. 21, 82.— `I.A.3` *The one of two*, *either of two*, without a more precise designation, for alteruter: non uterque sed alter, Cic. Ac. 2, 43, 132 : fortasse utrumque, alterum certe, id. Att. 11, 18 : melius peribimus quam sine alteris vestrūm vivemus, Liv. 1, 13 : nec rogarem, ut mea de vobis altera amica foret, Ov. A. A. 3, 520 : ex duobus, quorum alterum petis, etc., Plin. Ep. 1, 7, 3 : ex duobus (quorum necesse est alterum verum), etc., Quint. 5, 10, 69 : ac si necesse est in alteram errare partem, maluerim etc., id. 10, 1, 26; 1, 4, 24; 9, 3, 6 al.—Once also with a negative, *neither of two* : hos, tamquam medios, nec in alterius favorem inclinatos, miserat rex, Liv. 40, 20, 4.— `II` Transf. `I.A` *Another* of a class = alius (as opp. to one's self, to another); *subst.*, *another*, *a neighbor*, *a fellow-creature*, ὁ πέλας (so sometimes ἕτερος, Xen. Cyr. 2, 3, 17); cf. Ochsn. Eclog. 90 and 458 (alter designates the similarity of two objects; alius a difference in the objects contrasted): SI. INIVRIAM. FAXIT. ALTERI., Fragm. XII. Tab. ap. Gell. 20, 1: qui alterum incusat probri, eum ipsum se intueri oportet, Plaut. Truc. 1, 2, 58; id. Am. prol. 84: mox dum alterius abligurias bona, quid censes dominis esse animi? Enn. ap. Don. ad Ter. Phorm. 2, 2, 25: ut malis gaudeant atque ex incommodis Alterius sua ut comparent commoda, Ter. And. 4, 1, 3 : qui alteris exitium paret, etc., Att. ap. Cic. Tusc. 2, 17, 39: qui nihil alterius causā facit et metitur suis commodis omnia, Cic. Leg. 1, 14 : ut aeque quisque altero delectetur ac se ipso, id. Off. 1, 17, 56; 1, 2, 4: scientem in errorem alterum inducere, id. ib. 3, 13, 55 et saep.: cave ne portus occupet alter, Hor. Ep. 1, 6, 32 Schmid.: nil obstet tibi, dum ne sit te ditior alter, id. S. 1, 1, 40; 1, 5, 33: canis parturiens cum rogāsset alteram, ut etc., Phaedr. 1, 19 : nec patientem sessoris alterius (equum) primus ascendit, Suet. Caes. 61; id. Tib. 58: in quo judicas alterum, te ipsum condemnas, Vulg. Rom. 2, 1 : nemo quod suum est quaerat, sed quod alterius, ib. 1 Cor. 10, 24; 14, 17: sic in semet ipso tantum gloriam habebit et non in altero, ib. Gal. 6, 4 al. —Hence, alter with a *neg.*, or *neg. question and comp.*, as an emphatic expression (mostly ante-class.; cf. alius, II. H.): scelestiorem nullum illuxere alterum, Plaut. Bacch. 2, 3, 22 : scelestiorem in terrā nullam esse alteram, id. Cist. 4, 1, 8 : qui me alter audacior est homo? id. Am. 1, 1, 1; id. Ep. 1, 1, 24.— `I.B` *The other*, *the opposite* : alterius factionis principes, **the leaders of the opposite party**, Nep. Pelop. 1, 4 (cf. id. ib. 1, 2: adversariae factioni): studiosiorem partis alterius, Suet. Tib. 11. — `I.C` In gen., *different* : quotiens te speculo videris alterum, Hor. C. 4, 10, 6 : abeuntes post carnem alteram (Gr. ἕτερος, q. v. L. and S. III.), Vulg. Jud. 7.— `I.D` In the lang. of augury, euphem. for infaustus, *unfavorable*, *unpropitious*, Fest. p. 6 (v. L. and S. Gr. Lex. s. v. ἕτερος, III. 2.).!*? The *gen.* alterius commonly serves as *gen.* of alius instead of alīus, Cic. Fam. 15, 1, 1; id. Att. 1, 5, 1; 1, 20, 2; Caes. B. G. 1, 36, 1; Sall. C. 52, 8; Liv. 21, 13, 3; 22, 14, 4; 26, 8, 2; 28, 37, 6 al.; Col. 8, 17, 2; 11, 2, 87; 12, 22, 2; Sen. Ep. 72, 10; 102, 3; id. Ben. 4, 3, 1; id. Ot. Sap. 4, 1; id. Brev. Vit. 16, 2; id. Q. N. 2, 34, 1 al.; Quint. 7, 9, 8; 8, 3, 73 al.; Tac. A. 15, 25; id. H. 2, 90; Plin. Ep. 10, 114, 2; Suet. Caes. 61; id. Tib. 58 al.; Gell. 2, 28 al.—It also stands as correlative to alius: alius inter cenandum solutus est, alterius continuata mors somno est, Sen. Ep. 66, 39 : cum inventum sit ex veris (gemmis) generis alterius in aliud falsas traducere, Plin. 37, 12, 75, § 197; Plin. Pan. 2, 6 (Neue, Formenl. II. p. 216).!*? † altĕras, adv. alter, for alias, acc. to Paul. ex. Fest. p. 27 Müll. 2017#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2016#altercabilis#altercābĭlis, e, adj. altercor, `I` *quarrelsome*, *contentious* : sermo, Arn. 5, p. 156. 2018#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2017#altercatio#altercātĭo, ōnis, f. id., `I` *a strife* or *contest in words*, *a dispute*, *debate;* either with or without passion: ἀμοιβαῖος λόγος, Gloss. Philox. (perh. not entirely dignified, since Cic. uses it several times in his Epistt. and philos. writings; but in his Oratt. *disceptatio* and *contentio* generally take its place). `I` In gen.: in pauciores avidos altercatio est, * Plaut. Aul. 3, 5, 11: dies consumptus est altercatione Lentuli consulis et Caninii tribuni plebis, Cic. Fam. 1, 2 : redeo ad altercationem, id. Att. 1, 16 *med.*; so id. ib. 4, 13: oritur mihi magna de re altercatio cum Velleio, id. N. D. 1, 6, 15; Liv. 4, 6: magna ibi non disceptatio modo, sed etiam altercatio fuit, id. 38, 32; 1, 7; 10, 40; 35, 17: Cn. Domitius collegae suo altercatione ortā objecit, quod etc., Val. Max. 9, 1, 4; Tac. H. 4, 7: verborum altercatio, Scrib. Comp. 181 : in altercatione barbam invadere, Suet. Caes. 71.— `II` Esp., in rhet., *an altercation;* a kind of discourse in a court of justice, which is not continuous, but where one seeks to vanquish his opponent by interposed questions, sometimes mingled with abuse (cf. Quint. 6, 3, 4; 4, 1, 28, and altercor, II.), Cic. Brut. 44, 164. 2019#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2018#altercator#altercātor, ōris, m. altercor, `I` *an orator who strives to conquer his antagonist by interrogatories*, *a disputant* (cf. altercatio, II.): bonus altercator vitio iracundiae careat, Quint. 6, 4, 10; so id. 6, 4, 15; Front. Ver. Imper. 1. 2020#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2019#alterco#alterco, āre, `I` *act.* form for altercor (anteand post-class.), *to wrangle*, *quarrel* : cum patre altercāsti, * Ter. And. 4, 1, 28.— *Pass.* : ne, dum de his altercatur, ipsius negotii disceptatio proteletur, Inst. Just. 4, 13, 10. 2021#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2020#altercor#altercor, ātus, 1, v. dep. alter, `I` *to have a discussion* or *difference with another*, *to dispute; to wrangle*, *quarrel*, etc. (constr. cum aliquo, inter se, and alicui with acc. and *absol.*). `I` In gen.: cur illa hic mecum altercata est? Pac. ap. Non. 470, 7: Labienus altercari cum Vatinio incipit, Caes. B. C. 3, 19 : mulierum ritu inter nos altercantes, Liv. 3, 68.—Once with *acc.* : dum hunc et hujusmodi sermonem altercamur, App. M. 2, p. 115, 40 : nimium altercando veritas amittitur, P. Syr. ap. Gell. 17, 14.— `II` Esp., in rhet. lang., *to strive to gain the victory over an opponent in a court of justice by putting questions for him to answer* (cf. altercatio, II.): Crassus in altercando invenit parem neminem, **in crossexamining**, Cic. Brut. 43.—Hence poet., in gen, *to contend*, *struggle with* : altercante libidinibus pavore, * Hor. S. 2, 7, 57. 2022#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2021#alterculum#alterculum or altercum, i, n., `I` *henbane* : quae (herba) Apollinaris, apud Arabas altercum sive altercangenum, apud Graecos vero hyoscyamus appellatur, Plin. 25, 4, 17, § 35; Scrib. Comp. 181.—Form al-terculum, App. Herb. 4. 2023#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2022#alterim#altĕrim, adv., conjectured by Ritschl in Plaut. Ps. 1, 3, 123, after the analogy of illim, istim, utrimque, olim, v. Ritschl ad h. l. 2024#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2023#alternamentum#alternāmentum, i, n., = alternatio, `I` *alternation*, *change* : aëris, Claud. Mam. Stat. Anim. 3, 8. 2025#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2024#alternatim#alternātim, adv. alternatus, `I` *alternately*, *by turns* : gaudium atque aegritudinem alternatim sequi, Claud. Quadrig. Ann. ap. Non. 76, 11; so Amm. 29, 2 *fin.* 2026#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2025#alternatio#alternātīo, ōnis, f. alterno, `I` *an interchange*, *an alternation* (post-class.). `I` In gen.: per vices successio, Paul. ex Fest. p. 7 Müll.; Macr. S. 7, 5: pedes incertis alternationibus commovere, App. M. 10, p. 243, 12.— `II` Esp., t. t. in the jurists, *an alternative*, *this or that*, Dig. 47, 10, 7; 13, 4, 2; 11, 3, 9. 2027#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2026#alterne#alternē, alternīs, and alternă, `I` *advv.*, v. alternus *fin.* 2028#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2027#alterno#alterno, āvi, ātum, 1, v. a. and n. alternus : aliquid, `I` *to do one thing and then another*, *to do a thing by turns*, *to interchange with something*, *to alternate* (first in the poets of the Aug. per., later most freq. in Pliny): alternare vices, Ov. M. 15, 409 : alternant spesque timorque fidem, **make it at one time credible**, **at another not**, id. H. 6, 38 : hirundines in fetu summā aequitate alternant cibum, i. e. **give to the young their food in succession**, Plin. 10, 33, 49, § 92; so id. 15, 3, 3, § 12; 29, 4, 20, § 68; Col. 5, 6, 4; Sil. 1, 554; 9, 354; 11, 60; * Suet. Ner. 1.—Without an *obj.* : haec alternanti potior sententia visa est, **hesitating**, Verg. A. 4, 287 : alternantes proelia miscent, **fight by turns**, id. G. 3, 220 : arborum fertilitas omnium fere alternat, *alternates*, i. e. *they bear every other year*, Plin. 16, 6, 7, § 18; so id. 31, 3, 23, § 40; 37, 10, 60, § 167.—With *cum* : cum symphoniā alternāsse, Plin. 10, 29, 43, § 84. 2029#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2028#alternus#alternus, a, um, adj. alter, `I` *one after the other*, *by turns*, *interchangeable*, *alternate* (class. and also poet.). `I` In gen.: ( *Sem*)VNIS. ALTERNEI. ADVOCAPIT. CONCTOS (i. e. Semones alterni advocate cunctos), Carm. Fr. Arv. 36 (v. advoco *fin.*): alternā vice inire, Enn. ap. Charis. p. 214 P. (Trag. v. 151 Vahl.): alternae arbores, Plaut. Trin. 2, 4, 138 : Alterno tenebras et lucem tempore gigni, Lucr. 5, 978 : ex duabus orationibus capita alterna recitare, Cic. Clu. 51, 140 : alternis trabibus ac saxis, **with beams and stones regularly interchanged**, Caes. B. G. 7, 23 Herz.: (bibere) alternis diebus modo aquam, modo vinum, Cels. 3, 2 : Alterno terram quatiunt pede, Hor. C. 1, 4, 7 : per alternas vices, Ov. P. 4, 2, 6 : vix hostem, alterni si congrediamur, habemus, Verg. A. 12, 233; 6, 121: alternum foedus amicitiae, Cat. 109, 6: alternus metus, *mutual* or *reciprocal fear*, Liv. 26, 25; cf. id. 23, 26: alternas servant praetoria ripas, **the opposite**, Stat. S. 1, 3, 25 : aves, **the eagles which stand opposite to each other**, Claud. Mall. Theod. prol. 16 (v. the passage in its connection): alternis paene verbis T. Manlii factum laudans, **with almost every other word**, Liv. 8, 30 : alternis dicetis; amant alterna Camenae, **responsive song**, Verg. E. 3, 59 : versibus alternis, Hor. Ep. 2, 1, 146 : alternis aptum sermonibus, *alternate discourse*, i. e. *dialogue*, id. A. P. 81. —Of verses: *interchanging between hexameter and pentameter*, *elegiac* : pedes alternos esse oportebit, Cic. de Or. 3, 50, 193 : epigramma alternis versibus longiusculis, id. Arch. 10, 25; Ov. H. 15, 5: canere alterno carmine, id. F. 2, 121; so id. Tr. 3, 1, 11; 3, 1, 56; 3, 7, 10 (cf.: modos impares, id. ib. 2, 220).— `II` Esp., in the Roman courts of justice the accused, and afterwards the accuser, could alternately reject all the judges appointed by the prætor; hence, alterna consilia or alternos judices reicere, **to reject by turns**, Cic. Vatin. 11, 27; id. Planc. 15, 36: cum alternae civitates rejectae sunt, Cic. Verr. 2, 2, 13.— *Comp.* and *sup.* are not used. — *Advv.* (only in *posit.*). `I...a` Form alter-nē, *alternately*, only in Sen. Q. N. 7, 12 *med.* — `I...b` Form alternìs ( *abl. plur.;* sc. vicibus), *alternately*, *by turns* ( poet. and prose; freq. in Lucr.; not in Cic.), Lucr. 1, 524; 1, 768; 1, 1011; 1, 1066; 3, 373; 4, 790; 6, 570; Varr. R. R. 3, 16, 9; Verg. E. 3, 59; id. G. 1, 71; 1, 79; Liv. 2, 2 *med.*; Sen. Ep. 120 *fin.*; Plin. Ep. 18, 2.—* `I...c` Form alternă, *neutr. plur.*, Plin. 11, 37, 51, § 138 Jan; App. M. 10, p. 247, 8 Elm. 2030#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2029#alterplex#alterplex, plĭcis: duplex, Paul. ex Fest. p. 7 Müll. 2031#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2030#altertra#altertra : alterutra, Paul. ex Fest. p. 7 Müll. 2032#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2031#alteruter#altĕr-ŭter, altĕrū^tra (more freq. than altera utra), altĕrū^trum (more freq. than alterum utrum), adj. (in the `I` *obliq. cas.* arch. alterutrius, alterutri, etc.; cf. Prisc. p. 667; 693 P.; *gen.* and *dat. f.* alterutrae, Charis. p. 132 ib.). `I` *One of two*, *the one* or *the other*, *either*, no matter which (rare but class.): AD. ALTERVTRVM. SIBI. REDD( *iderunt*), Carm. Fr. Arv. 28: video esse necesse alterutrum, Cic. Div. in Caecil. 18 : si in alterutro peccandum sit, malo viderinimis timidusquam parum prudens, id. Marcell. 7; so id. Fam. 6, 3; 9, 6; id. Att. 10, 1; Cael. ap. Cic. Fam. 8, 8 *fin.* : Alterutrum velox victoria fronde coronet, * Hor. Ep. 1, 18, 64; Nep. Dion, 4, 1.—With both parts declined (prob. only in the two foll. exs.): alteriusutrius causā, Cato ap. Prisc. p. 693 P.: longitudo alteriusutrius, Cic. Prot. Fragm. ib.— `II` = uterque, *both* : necessarium fuit alterutrum foris et sub dio esse, Col. praef. 12. 2033#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2032#alteruterque#alteruterque, `I` v. the foll. art. 2034#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2033#alterutrimque#altĕr-utrimque, adv., `I` *on both sides*, *in both cases* : in causā alterutrimque modus est, Plin. 20, 7, 26, § 64, where Jan reads *alterutrāque.* 2035#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2034#althaea1#althaea, ae, f., = ἀλθαία, `I` *wild mallows*, *marsh-mallows*, = hibiscum; Althaea officinalis, Linn.; Plin. 20, 21, 84, § 222; Pall. Oct. 14, 11; App. Herb. 38. 2036#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2035#Althaea2#Althaea, ae, f., = Ἀλθαία, `I` *daughter of Thestius*, *wife of Œneus*, *king of Calydon*, *and mother of Meleager*, whom, in revenge for the death of her brothers slain by him in the Calydonian hunt, she killed, by burning the brand, on the preservation of which his life depended, Ov. M. 8, 446; 8, 511; 8, 531; cf. Hyg. Fab. 171. 2037#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2036#alticinctus#altĭcinctus, a, um, adj. alte-cinctus, `I` *high-girded*, i. e. *active*, *busy* (cf. accingo, II. B.): ex alticinctis unus atriensibus, Phaedr. 2, 5, 11. 2038#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2037#alticomus#altĭcŏmus, a, um, adj. [alte-coma); of trees, `I` *having foliage high up* or *on the top* : cupressus, Tert. Jud. Dom. c. 8. 2039#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2038#altijugus#altĭjŭgus, a, um, adj. alte-jugum, `I` *that has a lofty summit* : montes, Paul. Nol. Nat. XIII. S. Fel. 660 Mur. 2040#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2039#altilaneus#altĭlāneus, a, um, adj. alte-lana, `I` *of deep*, *thick wool* : BERBECES, ARIETES, Fragm. Fr. Arv. ap. Marin. p. 145 and Inscr. Orell. 1798; cf. Serv. ad Verg. A. 12, 170. 2041#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2040#altiliarius#altĭlĭārius, ii, m. altilis, `I` *one that fattens* birds, esp. fowls, Inscr. Orell. 2866: Inser. Murat. 906, 9; cf. altiliarius: ὀρνιθοτρόφος, Gloss. Philox. 2042#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2041#altilis#altĭlis, e, adj. alo. `I` *Pass.* `I.A` *Fattened*, esp. of domestic animals (syn. saginatus): boves, Varr. R. R. 2, 1, 20 : cochleae, Plin. 9, 56, 56, § 174 : avium altilium, Vulg. 3 Reg. 4, 23.—Hence, *absol.* : altilis (sc. avis), *a fattened bird*, esp. of fowls: satur altilium, Hor. Ep. 1, 7, 35 : minor altilis, Juv. 5, 168; 5, 115: carnes altilium, Vulg. Ez. 39, 18; and *neutr.* : altilia: tauri mei et altilia occisa sunt, ib. Matt. 22, 4.— `I.B` *Fat*, *full*, *large* : gallina, Plin. 10, 50, 71, § 139; so id. 17, 24, 37, § 220; Auct. Priap. 32.—Of plants: asparagi, Plin. 19, 4, 19, § 2.—Of athletae: homines, Tert. Spect. 18.—* `I.C` In Plaut. once trop. for *rich*, *abundant* : divitiis maximis, dote altili atque opimā, *a fat and rich dowry*, Plaut. Cist. Fragm. ap. Non. 72, 18; cf. id. Capt. 2, 2, 31.—* `II` *Act.*, *nutritive*, *nourishing* : sanguis, Macr. S. 7, 4. 2043#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2042#Altinum#Altīnum, i, n., = Ἄλτινον, `I` *a town in the north of Italy*, *near Venice*, *at the mouth of the river Silis*, *upon the shore of the Adriatic Sea*, distinguished for its fat sheep and magnificent villas; now *Altino*, Mart. 14, 155; Plin. 3, 16, 20, § 118; 3, 18, 22, § 126; cf. Mann. Ital. 1, 85, 86.—Hence, Altīnus, a, um, adj., *pertaining to Altinum*, Col. 6, 24.— Altīnas, ātis, the same, Col. 7, 2, 3. — Altīnātes, ium, m., *its inhabitants*, Plin. Ep. 3, 2. 2044#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2043#altipendulus#altĭpendŭlus, a, um, adj. alte-pendo, `I` *hanging high* : aliquot reliquimus altipendulos vindemiae superstites, M. Aur. Ant. ap. Front. Ep. ad M. Caes. 4, 6. 2045#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2044#altipeta#altĭpĕta, ae, `I` *adj. comm.* [alte-peto], *aspiring*, *high-flying* : levitas, Paul. Nol. Ep. 12 *med.* 2046#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2045#altipotens#altĭpŏtens, ntis, adj. alte-potens, `I` *of high power*, *very mighty*, Mart. Cap. 2, p. 32. 2047#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2046#altisonus#altĭsŏnus, a, um, adj. alte-sonus. `I` *High-sounding*, *sounding from on high* (very rare and only poet.): cardo, Enn. ap. Cic. Tusc. 3, 19, 44 (Trag. Rel. p. 25 Rib.): in altisono caeli clupeo, id. ap. Varr. L. L. 5, § 19 Müll.: Juppiter, Cic. Carm. Div. 1, 47 : parens, Sen. Herc. Oet. 530 : maritus, * Claud. Ep. 2, 27.— `II` Trop., *high*, *sublime* : Maro, * Juv. 11, 179. 2048#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2047#altispex#altispex, spĭcis, m. alte-specio, `I` *looking down from a height*, Att. ap. Non. 357, 7 dub. 2049#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2048#altitonans#altĭtŏnans, antis, adj. alte-tonans, `I` *thundering from on high* : Juppiter, Enn. Ann. 2, 6 : pater altitonans, i. e. **Jupiter**, Cic. Carm. Div. 1, 12.—Hence, in gen., of wind, *loud-roaring* : Volturnus, * Lucr. 5, 745. 2050#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2049#altitonus#altĭtŏnus, a, um, adj. alte-tonus, = altitonans: flammeae zonae, Varr. ap. Prob. ad Verg. E. 6, 31. 2051#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2050#altitudo#altĭtūdo, dĭnis, f. altus, `I` *height* or *depth* (cf. alo, *p. a. init.*). `I` *Height*, *altitude* (syn.: altum, cacumen, culmen, vertex, apex). `I.A` Lit. : altitudinem temperato, Cato, R. R. 22, 23 : altitudo aedium, Cic. Off. 3, 16 : montium, id. Agr. 2, 19; Vulg. Isa. 37, 24: in hac immensitate altitudinum, Cic. N. D. 1, 20 : navis, Caes. B. G. 4, 25 : muri, Nep. Them. 6, 5 : moenium, Tac. H. 3, 20; so *absol.* : fore altitudines, quas cepissent hostes (sc. montium), **heights**, Liv. 27, 18.— `I.B` Trop., *height*, *loftiness* : elatio atque altitudo orationis, Cic. Brut. 17 : fortunae et gloriae, id. Rab. Post. 16 : animi, **greatness of soul**, **nobleness of mind**, id. Fam. 4, 13, 7; so Liv. 4, 6 *fin.*; Gell. 17, 2 et saep.— `II` *Depth* (syn.: altum, profundum). `I.A` Lit. : spelunca infinitā altitudine, Cic. Verr. 2, 4, 48; so id. ib. 2, 5, 27; id. Div. 1, 43: fluminis, Caes. B. G. 4, 17 : maris, id. ib. 4, 25 : terrae, Vulg. Matt. 13, 5; ib. Marc. 4, 5: plagae, Cels. 7, 7, § 9.— `I.B` Trop., *depth*, *extent* (eccl. Lat.): O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, Vulg. Rom. 11, 33.—Spec., *depth* of soul, *secrecy*, *reserve*, Gr βαθύτης : exercenda est facilitas et altitudo animi, quae dicitur, i. e. *a serenity* or *calmness that conceals the real feelings*, Cic. Off. 1, 25, 88.—In mal. part.: ad simulanda negotia altitudo ingenii incredibilis, Sall. J. 95, 3 : per illos dies egit altitudine animi, Tac. A. 3, 44; id. H. 4, 86: altitudines Satanae, **deep plots**, Vulg. Apoc. 2, 24. 2052#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2051#altiuscule#altĭuscŭlē, adv., v. altiusculus. 2053#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2052#altiusculus#altĭuscŭlus, a, um, `I` *adj. dim.* [altus], *rather high*, *a little too high* (only in the foll. exs.): usus est calceamentis altiusculis, * Suet. Aug. 73.— *Adv.* : altĭuscŭlē, *somewhat highly*, App. M. 8 *fin.*; 2, p. 117, 34 Elm. 2054#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2053#altivolans#altĭvŏlans, antis, adj. alte-volans, `I` *flying high*, *soaring* : genus antivolantum (i. e. aves), Enn. ap. Cic. Div. 1, 48, 107 (Ann. v. 84 Vahl.): altivolans solis rota, * Lucr. 5, 433. 2055#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2054#altivolus#altĭvŏlus, a, um, adj. alte-volo, `I` *flying high*, *soaring* : aves, Plin. 10, 19, 21, § 42. 2056#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2055#alto#alto, āre, v. a. altus, `I` *to make high*, *to raise*, *elevate* (only in the foll. exs.), Sid. Ep. 8, 9: sol altatus, id. ib. 2, 2. 2057#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2056#altor#altor, ōris, m. alo. `I` Subst., *a nourisher*, *sustainer*, *foster-father* : omnium rerum educator et altor, * Cic. N. D. 2, 34: altore recepto, Ov. M. 11, 101 : Curetes altores Jovis, * Sall. ap. Lact. 1, 21 *fin.*; so * Tac. A. 6, 37; Sen. Herc. Fur. 1247; * Stat. S. 2, 1, 69.—Worshipped as a god, Varr. Fragm. p. 226 Bip.; cf. Aug. Civ. Dei, 23 *fin.* — `II` Adj., *nutritious* : suci altores, Nemes. Cyn. 257. 2058#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2057#altrinsecus#altrinsĕcus, adv. for alterim-secus from alter-secus (ante- and post-class.; ante-class. only in Plaut. in the foll. exs.). `I` *At* or *on the other side* : quid, malum, adstas? quin retines altrinsecus? Plaut. Mil. 2, 5, 36; so id. Ps. 3, 2, 73; 1, 3, 123; id. Rud. 4, 4, 114; id. Merc. 5, 4, 16: fenestrae, quae foris ( *outwardly*) urbem prospiciunt, et altrinsecus ( *within*) fores, etc., App. M. 1, p. 111, 41; so id. ib. 2, p. 122, 39.—With *gen.* : aedium, App. M. 3, p. 137, 2.— `II` (Postclass.) *From* or *on both sides*, = ab utrāque parte: venientes altrinsecus, Lact. 8, 6; so Amm. 25, 7; Treb. Poll. Gall. p. 309; Fulg. Prisc. Serm. p. 560, 9: utrasque partes contra se altrinsecus posuit, **over against each other on each side**, Vulg. Gen. 15, 10 : bracchiola duo altrinsecus (fecit), **stays on each side**, ib. 2 Par. 9, 18.—Cf. Hand, Turs. I. pp. 282-284. 2059#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2058#altrix#altrix, īcis, f. altor, `I` *a female nourisher*, *cherisher*, *sustainer* (mostly poet.; cf. alumnus): Calydonia altrix terra exsuperantum virum, Pac. ap. Varr. L. L. 7, § 18 Müll.: eorum eadem terra parens, altrix, patria dicitur, Cic. Fl. 26; id. Tim. 10: altricem Ulixi, Verg. A. 3, 273.—Without *terra* : altricis extra limen Apuliae, * Hor. C. 3, 4, 10; so once in Cic.: Romani nominis, Poët. ap. Cic. Div. 1, 12, 20: Idā altrice relictā (since Hermaphroditus had been brought up there), Ov. M. 4, 293 : Sanguinis altricem non pudet esse lupam, * Prop. 5, 1, 38: bellorum bellatorumque virorum, Sil. 1, 218. —Esp., of *a wet-nurse*, Ov. M. 11, 683; so Stat. Th. 1, 602; Sil. 2, 1, 96; Sen. Hippol. 251; id. Herc. Oet. 450; Gell. 12, 20. 2060#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2059#altrovorsum#altrovorsum, contr. altrorsus, adv. alter-versum, `I` *on the other side*, = ab alterā parte: rerum altrovorsum quom meam mecum rationem puto, * Plaut. Cas. 3, 2, 25: pudicissimā illā uxore altrorsus disclusā, App. M. 9, p. 230, 7. 2061#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2060#altum#altum, i, n., v. altus, P. a. from alo. 2062#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2061#altus1#altus, a, um, participle from alo., lit., `I` *grown* or *become great*, *great* (altus ab alendo dictus, Paul. ex Fest. p. 7 Müll.; cf. the Germ. *gross* with the Engl. *grow*), a polar word meaning both *high* and *deep.* `I.A` Seen from below upwards, *high.* `I` Lit. : IN ALTOD MARID PVCNANDOD, etc., Columna Duilii; so, maria alta, Liv. Andron. ap. Macr. S. 6, 5, 10; id. ib. ap. Prisc. p. 725 P.: aequor, Pac. ap. Varr. L. L. 7, § 23 Müll.: parietes, Enn. ap. Cic. Tusc. 3, 19, 44: sub ramis arboris altae, Lucr. 2, 30 : acervus, id. 3, 198 al. : columellam tribus cubitis ne altiorem, Cic. Leg. 2, 26, 66 : altior illis Ipsa dea est colloque tenus supereminet omnes, **taller**, Ov. M. 3, 181 : altis de montibus, Verg. E. 1, 83 : umbras Altorum nemorum, Ov. M. 1, 591 al. —With the acc. of measure: clausi lateribus pedem altis, **a foot high**, Sall. H. Fragm. 4, 39 Gerl.; cf. Lind. C. Gr. I. p. 215.—With *gen.* : triglyphi alti unius et dimidiati moduli, lati in fronte unius moduli, Vitr. 4, 3 : majorem turrim altam cubitorum CXX., id. 10, 5 : alta novem pedum, Col. 8, 14, 1 : singula latera pedum lata tricenum, alta quinquagenum, Plin. 36, 13, 19, § 4.— `II` Trop., *high*, *lofty*, *elevated*, *great*, *magnanimous*, *high-minded*, *noble*, *august*, etc.: altissimus dignitatis gradus, Cic. Phil. 1, 6, 14; so id. Clu. 55; id. Dom. 37.—Of mind or thought: te natura excelsum quendam videlicet et altum et humana despicientem genuit, Cic. Tusc. 2, 4, 11 : homo sapiens et altā mente praeditus, **highminded**, id. Mil. 8 : qui altiore animo sunt, id. Fin. 5, 20, 57 al. —So of gods, or persons elevated in birth, rank, etc.; also of things personified: rex aetheris altus Juppiter, Verg. A. 12, 140 : Apollo, id. ib. 10, 875 : Caesar, Hor. C. 3, 4, 37 : Aeneas, i. e. deā natus, id. S. 2, 5, 62 : Roma, Ov. Tr. 1, 3, 33 : Carthago, Prop. 2, 1, 23 al. —Of the voice, *high*, *shrill*, *loud*, *clear* : Conclamate iterum altiore voce, Cat. 42, 18 : haec fatus altā voce, Sen. Troad. 196 : altissimus sonus, Quint. 11, 3, 23 (cf.: vox magna, Ov. Tr. 4, 9, 24; Juv. 4, 32).— *Subst.* : altum, i, n., *a height* : sic est hic ordo (senatorius) quasi propositus atque editus in altum, **on high**, Cic. Verr. 2, 3, 41, § 98 : aedificia in altum edita, Tac. H. 3, 71 : quidquid in altum Fortuna tulit, ruitura levat, Sen. Agam. 100.—Esp. (Sc. caelum.) *The height of heaven*, *high heaven*, *the heavens* : ex alto volavit avis, Enn. Ann. 1, 108 : haec ait, et Maiā genitum demisit ab alto, Verg. A. 1, 297.—Still more freq., (Sc. mare.) *The high sea*, *the deep*, *the sea* : rapit ex alto navīs velivolas, Enn. ap. Serv. ad Verg. A. 1, 224: ubi sumus provecti in altum, capiunt praedones navem illam, ubi vectus fui, Plaut. Mil. 2, 1, 39; so id. Men. 1, 2, 2; id. Rud. prol. 66; 2, 3, 64: terris jactatus et alto, Verg. A. 1, 3 : in altum Vela dabant, id. ib. 1, 34 : collectae ex alto nubes, id. G. 1, 324 : urget ab alto Notus, id. ib. 1, 443 al.: alto mersā classe, Sil. 6, 665 : ab illā parte urbis navibus aditus ex alto est, Cic. Verr. 2, 5, 32 : in alto jactari, id. Inv. 2, 31, 95 : naves nisi in alto constitui non poterant, Caes. B. G. 4, 24 : naves in altum provectae, id. ib. 4, 28 : scapha in altum navigat, Sall. Fragm.—So in the plur. : alta petens, Verg. A. 7, 362.— Trop. : quam magis te in altum capessis, tam aestus te in portum refert, Plaut. As. 1, 3, 6 : imbecillitas... in altum provehitur imprudens, Cic. Tusc. 4, 18, 42 : te quasi quidam aestus ingenii tui in altum abstraxit, id. de Or. 3, 36, 145.— `I.B` Seen from above downwards, *deep*, *profound.* `I` Lit. (hence sometimes opp. summus): Acherusia templa alta Orci, salvete, Enn. ap. Varr. L. L. 7, 2, 81; Cic. Tusc. 1, 21, 48: quom ex alto puteo sursum ad summum escenderis, Plaut. Mil. 4, 4, 14 : altissimae radices, Cic. Phil. 4, 5 : altae stirpes, id. Tusc. 3, 6, 13 : altissima flumina, Caes. B. C. 3, 77 : altior aqua, id. ib. 1, 25 : alta theatri Fundamenta, Verg. A. 1, 427 : gurgite in alto, **in the deep whirlpool**, id. E. 6, 76 : altum vulnus, id. A. 10, 857; Petr. 136; Sen. Troad. 48: altum totā metitur cuspide pectus, Sil. 4, 292; so id. 6, 580 al.: unde altior esset Casus, Juv. 10, 106.—With the abl. of measure: faciemus (scrobes) tribus pedibus altas, Pall. Jan. 10, 3.— `II` Trop. (more freq. in and after the Aug. per.), *deep*, *profound* : somno quibus est opus alto, Hor. S. 2, 1, 8; so Liv. 7, 35: sopor, Verg. A. 8, 27 : quies, id. ib. 6, 522 : silentium, id. ib. 10, 63; Quint. 10, 3, 22: altissima tranquillitas, Plin. Ep. 2, 1 : altissima eruditio, id. ib. 4, 30 : altiores artes, Quint. 8, 3, 2.— *Subst.* : altum, i, n., *the depth*, i. e. *what is deep* or *far removed* : ex alto dissimulare, Ov. Am. 2, 4, 16 : non ex alto venire nequitiam, sed summo, quod aiunt, animo inhaerere, Sen. Ira, 1, 16 *med.* al.—Hence, ex alto repetere, or petere, in discourse, *to bring from far;* as P. a., *farfetched* : quae de nostris officiis scripserim, quoniam ex alto repetita sunt, Cic. Fam. 3, 5 : quid causas petis ex alto? Verg. A. 8, 395 (cf.: alte repetere in the same sense, Cic. Sest. 13; id. Rep. 4, 4, and v. al. infra).— `I.C` Poet., in reference to a distant (past) time: cur vetera tam ex alto appetissis discidia, Agamemno? Att. ap. Non. 237, 22 (altum: vetus, antiquum, Non.); cf. Verg. G. 4, 285.—With the access. idea of venerable (cf. antiquus), *ancient*, *old* : genus alto a sanguine Teucri, Verg. A. 6, 500 : Thebanā de matre nothum Sarpedonis alti, id. ib. 9, 697; genus Clauso referebat ab alto, Ov. F. 4, 305 : altā gente satus, Val. Fl. 3, 202 : altis inclitum titulis genus, Sen. Herc. Fur. 338.— *Adv.* : altē, and very rarely altum, *high*, *deep* (v. supra, altus, *P. a. init.*). `I.A` *High*, *on high*, *high up*, *from on high*, *from above* (v. altus, P. a., A.). `I` Lit. : alte ex tuto prospectum aucupo, Att. Trag. Rel. p. 188 Rib.: colomen alte geminis aptum cornibus, id. ib. p. 221: alte jubatos angues, Naev. ib. p. 9 : jubar erigere alte, Lucr. 4, 404 : roseā sol alte lampade lucens, id. 5, 610 : in vineā ficos subradito alte, ne eas vitis scandat, Cato, R. R. 50 : cruentum alte extollens pugionem, Cic. Phil. 2, 12, 28 : non animadvertis cetarios escendere in malum alte, ut perspiciant pisces? Varr. ap. Non. 49, 15: (aër) tollit se ac rectis ita faucibus eicit alte, Lucr. 6, 689 : dextram Entellus alte extulit, Verg. A. 5, 443 : alte suras vincire cothurno, **high up**, id. ib. 1, 337 : puer alte cinctus, Hor. S. 2, 8, 10, and Sen. Ep. 92: unda alte subjectat arenam, Verg. G. 3, 240 : Nihil tam alte natura constituit, quo virtus non possit eniti, Curt. 7, 11, 10 : alte maesti in terram cecidimus, *from on high*, Varr. ap. Non. 79, 16: eo calcem cribro succretam indito alte digitos duo, **to the height of two fingers**, Cato, R. R. 18, 7; so Col. R. R. 5, 6, 6.— *Comp.* : quae sunt humiliora neque se tollere a terrā altius possunt, Cic. Tusc. 5, 13, 37 : tollam altius tectum, id. Har. Resp. 15, 33 : altius praecincti, Hor. S. 1, 5, 5 : pullus in arvis altius ingreditur, Verg. G. 3, 75 : caput altius effert, id. ib. 3, 553 : altius atque cadant imbres, id. E. 6, 38 ubi v. Forb.: altius aliquid tenere, Sen. Q. N. 1, 5.— *Sup.* : cum altissime volāsset (aquila), Suet. Aug. 94.— `II` Trop. : alte natus, Albin. 1, 379 (cf.: altus Aeneas, supra, P. a., A. II.): alte enim cadere non potest, Cic. Or. 28, 98 : video te alte spectare, id. Tusc. 1, 34, 82; id. Rep. 6, 23, 25.— *Comp.* : altius se efferre, Cic. Rep. 6, 23, 25; 3, 3, 4: altius irae surgunt ductori, Verg. A. 10, 813 : altius aliquid agitare, Cels. 1 prooem.: attollitur vox altius, Quint. 11, 3, 65 : verbis altius atque altius insurgentibus, id. 8, 4, 27.— *Sup.* : Ille dies virtutem Catonis altissime illuminavit, Vell. 2, 35 : ingenium altissime adsurgit, Plin. Ep. 8, 4.— `I.B` *Deep*, *deeply* (v. altus, P. a. B.). `I` Lit. : ablaqueato ficus non alte, Cato, R. R. 36 : ferrum haud alte in corpus descendere, Liv. 1, 41 : alte vulnus adactum, Verg. A. 10, 850; Ov. M. 6, 266; Curt. 4, 6, 18; Cels. 5, 26, 30: timidum caput abdidit alte, Verg. G. 3, 422 : alte consternunt terram frondes, **deeply strew**, id. A. 4, 443 : ut petivit Suspirium alte! Plaut. Cist. 1, 1, 58 (cf.: ingentem gemitum dat pectore ab imo, Verg. A. 1, 485): inter cupam pertundito alte digitos primorīs tres, Cato, R. R. 21, 2 : minimum alte pedem, Col. de Arb. 30.— *Comp.* : ne radices altius agant, Col. 5, 6, 8 : terra altius effossa, Quint. 10, 3, 2 : cum sulcus altius esset impressus, Cic. Div. 2, 23, 50 : frigidus imber Altius ad vivum persedit, Verg G. 3, 441: tracti altius gemitus, Sen. Ira, 3, 4, 2.— *Sup.* : (latronibus gladium) altissime demergo, App. M. 2, 32.— `II` Trop., *deeply*, *profoundly*, *far*, *from afar* : privatus ut altum Dormiret, Juv. 1, 16 : alte terminus haerens, Lucr. 1, 77 : longo et alte petito prooemio respondere, Cic. Clu. 21, 58 : ratio alte petita, Quint. 11, 1, 62 : alte et a capite repetis, quod quaerimus, Cic. Leg. 1, 6, 18; id. Rep. 4, 4, 4; id. Sest. 13, 31.— *Comp.* : qui altius perspiciebant, **had a deeper insight**, Cic. Verr. 1, 7, 19 : quae principia sint, repetendum altius videtur, **must be sought out more deeply**, id. Off. 1, 16 : altius repetitae causae, Quint. 11, 1, 62 : de quo si paulo altius ordiri ac repetere memoriam religionis videbor, Cic. Verr. 4, 105 : Hisce tibi in rebus latest alteque videndum, Lucr. 6, 647 : altius supprimere iram, Curt. 6, 7, 35 : altius aliquem percellere, Tac. A. 4, 54 : altius metuere, id. ib. 4, 41 : altius animis maerere, id. ib. 2, 82 : cum verbum aliquod altius transfertur, Cic. Or. 25, 82 : Altius omnem Expediam primā repetens ab origine famam, Verg. G. 4, 285; so, Tac. H. 4, 12 : altius aliquid persequi, Plin. 2, 23, 31, § 35 : hinc altius cura serpit, id. 4, 11, 13, § 87.— *Sup.* : qui vir et quantus esset, altissime inspexi, Plin. Ep. 5, 15, 5. 2063#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2062#altus2#altus, ūs, m. alo, `I` *a nourishing*, *support* : terrae altu, Macr. S. 1, 20 *fin.* 2064#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2063#alucinatio#ālūcĭnātĭo ( all- or hall-), ōnis, f. alucinor, `I` *a wandering of mind*, *dreaminess*, *revery* (acc. to Non. 121, 20, used even by the old writers (veteres); but, except in the passage quoted by him from an author not named, it is found only in the foll. exs.), Sen. Vit. Beat. 26; Arn. 4, p. 152, and 6, p. 194. 2065#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2064#alucinator#ālūcĭnātor ( all- or hall-), ōris, m. id., `I` *one who is wandering in mind*, *a dreamer*, *a silly fellow*, Paul. ex Fest. p. 75 Müll. 2066#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2065#alucinor#ālūcĭnor (better than all- or hall-; cf. Gron. ad Gell. 16, 12, 3), ātus, 1, v. dep. prob. from ἀλύω, ἀλύσσω; ἄλη, ἀλύκη; cf. Gell. 16, 12, 3, `I` *to wander in mind*, *to talk idly*, *prate*, *dream* (syn.: aberro, deliro, desipio, insanio): alucinari: aberrare et non consistere, atque dissolvi et obstupefieri atque tardari, Non. 121, 20 (apparently not used before the time of Cic., yet cf. alucinatio): quae Epicurus oscitans alucinatus est, Cic. N. D. 1, 26, 72 : suspicor hunc alucinari, id. Att. 15, 29; Gell. 16, 12, 3: indicium vagi animi et alucinantis, id. 4, 20, 8 : epistolae nostrae debent interdum alucinari, *to follow no definite train of thought*, *to digress freely*, Cic. Q. Fr. 2, 9: alucinans pastor, Col. 7, 3, 26. 2067#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2066#alucita#alucĭta, ae, f.; acc. to Fulg., `I` *a gnat* = culex: vernales me alucitae molestabant, Petr. ap. Fulg. p. 566, 25 Lips. 2068#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2067#alum#alum ( hal-), n., or alus, i, f., `I` *a plant.* `I` *Comfrey* : Symphytum officinale, Linn.; Plin. 27, 6, 24, § 41; 26, 7, 26, § 42; App. Herb. 59.— `II` *A kind of garlic*, Plin. 19, 6, 34, § 116. 2069#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2068#alumen#ălūmen, ĭnis, n. Doed., Syn. VI. p. 16, compares ἄλοιμα ἄλειμμα = unguent, `I` *alum*, Cels. 5, 5; 5, 6; Plin. 35, 15, 52, § 183 sqq.; Col. 6, 13, 1; Vitr. 2, 6; 8, 3; cf. Gell. 15, 1. 2070#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2069#Alumento#Alumento, Alumeto (Lindem.), for Laomedon, acc. to Paul. ex Fest. p. 18 Müll.; v. Müll. ad h. l. 2071#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2070#aluminatus#ălūmĭnātus, a, um, adj. alumen, `I` *tinctured with alum* : aqua, Plin. 31, 6, 32, § 59; Marc. Emp. 25. 2072#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2071#aluminosus#ălūmĭnōsus, a, um, adj. id., `I` *aluminous*, *full of alum;* only in Vitr. 8, 3; Plin. 31, 3, 28, § 48. 2073#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2072#alumna#ălumna, ae, v. alumnus, I. B. 2074#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2073#alumno#ălumno, āre, v. a. qs. contr. of alumino, from alo, `I` *to nourish*, *bring up*, *educate* (post-class.): puellam prodidit vicinis alumnandam, App. M. 10, p. 249, 41; so id. ib. 6, p. 182, 36; Mart. Cap. 9, p. 302.—In a *dep.* form: canes rabidos, quos ad tutelae praesidia curiose fuerant alumnati, App. M. 8, p. 209, 8 Elm. 2075#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2074#alumnus#ălumnus, a, um, adj. qs. contr. of alomenos, from alo. `I` *That is nourished*, *brought up;* for the most part *subst.* `I.A` ălumnus, i, m., *a nursling*, *a pupil*, *foster-son.* `I.A.1` Lit. (most freq. in the poets.): desiderio alumnūm ( = alumnorum), Pac. ap. Non. 243, 6 (Trag. Rel. p. 116 Rib.): erus atque alumnus tuus sum, Plaut. Merc. 4, 5, 7 : quid voveat dulci nutricula majus alumno? Hor. Ep. 1, 4, 8; Verg. A. 11, 33: Tityon, terrae omniparentis alumnum, id. ib. 6, 595; so Ov. M. 4, 524; cf. with 421: legionum alumnus, i. e. **brought up in the camp**, Tac. A. 1, 44; cf. id. 1, 41: Vatinius sutrinae tabernae alumnus, id. ib. 15, 34 : suum flevit alumnum, Val. Fl. 8, 94 : alumni hominum peccatorum, * Vulg. Num. 32, 14.—Of the inhabitants of a country (cf. altrix): Italia alumnum suum summo supplicio fixum videret, Cic. Verr. 2, 5, 66; of cattle: Faune, abeas parvis Aequus alumnis, Hor. C. 3, 18, 3; so id. ib. 3, 23, 7.— `I.A.2` Trop. : ego itaque pacis, ut ita dicam, alumnus, Cic. Phil. 7, 3 : alumnus fortunae, **a child of fortune**, Plin. 7, 7, 5, § 43.—Hence, of pupils: Platonis alumnus, **pupil**, **disciple**, Cic. Fin. 4, 26 : alumnus disciplinae meae, id. Fam. 9, 14.— `I.B` ălumna, ae, f., *a foster-daughter*, *a pupil* : nostra haec alumna, Plaut. Cist. 4, 2, 96 : Italia omnium terrarum alumna eadem et parens (i. e. quae ab aliis terris alitur), Plin. 3, 5, 6, § 39 : aliquam filiam et alumnam praedicare, Suet. Claud. 39 : trepidam hortatur alumnam, Val. Fl. 5, 358.—Of frogs: aquai dulcis alumnae, Poët. ap. Cic. Div. 1, 9, 15.— Trop. : cana veritas Atticae philosophiae alumna, *truth*, *the foster-child of Attic philosophy*, Varr. ap. Non. 243, 2: jam bene constitutae civitatis quasi alumna quaedam, eloquentia, *the foster-child of an already well-ordered state*, * Cic. Brut. 12, 45: cliens et alumna Urbis Ostia (as a colony of the same), Flor. 3, 21.— `I.C` The *neutr.* : numen alumnum, Ov. M. 4, 421.— `II` In late Lat., *act.*, *nourishing;* or *subst.*, *nourisher*, *one who brings up* or *educates* : cygnus alumna stagna petierat, Mart. Cap. 1, p. 11.—Hence Isidorus: et qui alit et alitur, alumnus dici potest, Orig. 10, 1. 2076#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2075#Aluntium#Ăluntĭum ( Hal-), i, n., = Ἀλούντιον, Dion. Hal., Ἀλόντιον Ptol., `I` *a town in the northern part of Sicily*, *not far from the coast*, now *S. Filadelpho*, Plin. 3, 8, 14, § 90; cf. Mann. Ital. 2, 410.—Hence, Ăluntīnus ( Hal-), a, um, adj., *of Aluntium* : civitas, Cic. Verr. 2, 3, 43. 2077#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2076#aluta#ălūta, ae, f., orig. adj. (sc. pellis) [prob. from alumen], `I` *a kind of soft leather*, prob. *prepared by means of alum.* `I` Lit. : alutae tenuiter confectae, * Caes. B. G. 3, 13: nigra, Mart. 7, 35.—Hence, `II` *That which is made of it.* `I.A` *A shoe* : nivea, Ov. A. A. 3, 271 : nigra, Juv. 7, 192 : rupta, Mart. 12, 26.— `I.B` *A purse* or *pouch* : tumidā superbus alutā, Juv. 14, 282.— `I.C` *A patch put on the face for ornament*, Ov. A. A. 3, 202. 2078#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2077#alutacius#ălūtācĭus, a, um, adj. aluta, `I` *pertaining to soft leather* : pellis, Marc. Emp. 23 *fin.*; so id. 26 (not used elsewhere). 2079#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2078#alutarius#ălūtārĭus, a, um, adj. id., = alutacius: `I` emplastrum, **a plaster made of soft leather**, Marc. Emp. 15 *med.* 2080#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2079#alvearium#alvĕārĭum, ii, n. (in Col. four times alveāre, is, n.) [alveus], a hollow vessel swelling out in the middle.—Hence, `I` *A beehive* : seu lento fuerint alvearia (four syl. per synaeresin) vimine texta, Verg. G. 4, 33; * Cic. Oecon. Fragm. ap. Charis. p. 82 P.; Plin. 12, 20, 43, § 98.— `II` *A beehouse*, *apiary* : circum villam totam alvearium facere, Varr. R. R. 3, 16, 12.— `III` *A kneading-trough*, Tert. adv. Val. 31. 2081#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2080#alveatus#alvĕātus, a, um, adj. id., `I` *hollowed out like a trough* or *tray* : sulcus, Cato, R. R. 43, 1 Schneid. 2082#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2081#alveolatus#alvĕŏlātus, a, um, adj. alveolus, `I` *hollowed out like a little tray*, *channelled* : stylobata, Vitr. 3, 3. 2083#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2082#alveolus#alvĕŏlus, i, m. dim. alveus, `I` *a small hollow* or *cavity.* `I` *A tray*, *trough*, *basin* : alveolus ligneus, Phaedr. 2, 5; * Liv. 28, 45; so Juv. 5, 88; Col. 8, 5, 13: intriverat panes in alveolo, * Vulg. Dan. 13, 32.— `II` (In Paul. ex Fest. p. 8 Müll., as *neutr.* : alveolum: tabula aleatoria.) *A small gaming-board*, *upon which the dice were thrown* (cf. alveus, C.), Varr. ap. Gell. 1, 20: alveolum poscere, * Cic. Fin. 5, 20.— `III` *The small channel of a river*, Curt. 6, 4.— `IV` And from its shape, *a weaver's shuttle* (cf. Germ. Schiff), Hier. Ep. 130. 2084#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2083#alveus#alvĕus, i, m. (alveum, n., ap. Paul. ex Fest. s. v. naustibulum, p. 169 Müll.) [alvus], `I` *a hollow*, *a cavity.* `I` In gen.: vitiosae ilicis alveo, Verg. G. 2, 453.— `II` Esp. `I.A` *A hollow*, *deep vessel*, *a basket*, *trough*, *tray;* also, *a deep cavity*, *excavation*, Cato, R. R. 11, 5: in alveo, id. ib. 11, 81 : fluitans alveus, Liv. 1, 4; Plin. 11, 10, 10, § 22: alveus scrobis, Col. 4, 4, 2 al. — `I.B` *The hold* or *hull of a ship* : alveos navium, Sall. J. 18, 5 : alvei navium quassati, Liv. 23, 34.—Hence (pars pro toto), *a small ship*, *a boat*, *skiff* : cavatus ex materiā alveus, Vell. 2, 107 : accipit alveo Aeneam, Verg. A. 6, 412.— `I.C` *A hollowed gaming-board*, Varr. ap. Non. 108, 33: alveus cum tesseris lusorius, Plin. 37, 2, 6, § 13; Suet. Claud. 33: alveo et calculis vacare, Val. Max. 8, 8, n. 2.— `I.D` = alvus and alvearium, *a beehive* (in Pliny, alvus (Jan), q. v. II. C.): gens universa totius alvei consumitur, Col. 9, 4, 3; so id. 9, 4, 1; 9, 9, 4; App. M. 4, p. 150, 37.— `I.E` *A bathing-tub* : in balneum venit... ut in alveum descenderet, etc., Auct. ad Her. 4, 10; Cic. Cael. 28.— `F` *The channel* or *bed of a river* : fluminis alveo, Verg. A. 7, 33; id. G. 1, 203: fluminis Ritu feruntur, nunc medio alveo Cum pace delabentis etc., Hor. C. 3, 29, 34 : nec quisquam citus aeque Tusco denatat alveo, id. ib. 3, 7, 28 Müll. (not elsewhere): pleno alveo fluere, Quint. 2, 1, 4 : alveo navigabile perfodere angustias, i. e. **a canal**, Plin. 4, 4, 5, § 10 : per crepidinem alvei, Vulg. Exod. 2, 5 : reversae sunt aquae in alveum suum, ib. Jos. 4, 18 al. 2085#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2084#alvus#alvus, i, f. ( m., Att. ap. Prisc. p. 654 P.; 718 ib., and Non. 193, 26; Calv., Ael. Cin., and Laber. ap. Charis. p. 61 P.) [for aluus from alo: venter feminae ab alendo dicta, Paul. ex Fest. p. 8 Müll. and so Varr.; acc. to others kindr. with Sanscr. ulvam = uterus, and this again connected with vulva, volvo; ἐλύω εἰλύω; Sanscr. val = to turn; O. H. Germ. wallen = to roll], `I` *the belly*, *the paunch*, *the bowels.* `I` Lit. : purgatio alvi, Cic. N. D. 3, 22 : forsitan purgat alvum, Vulg. Jud. 3, 24; 3, 22; cf. Cic. N. D. 2, 50: solvere, Cels. 1, 3 : exonerare, Plin. 10, 44, 61, § 126 : inanire, id. 20, 3, 8, § 14 et saep.: non descendit alvus, **is costive**, Cels. 2, 7 : cui satis alvus reddit cotidie, id. 2, 12, n. 2: alvus cita, **active**, id. 1, 6 : alvum bonam facere, Cato, R. R. 114 : movere, id. ib. 115 : citare, Col. 7, 9, 9 : adstringere alvum, **to make costive**, Cels. 1, 3; so also: cohibere, comprimere, supprimere, firmare, sistere, inhibere, etc., *to bind*, *constipate*, etc.—In plur. : ad eliciendas alvos, Plin. 19, 5, 26, § 2.—Hence, for *excrement* : alvus varia, Cels. 2, 6 : alvus liquida, nigra, pallida, pinguis, id. ib.; and for *flux*, *diarrhœa* : alvus corpus ac vires carpit, Col. 6, 7.— `II` Transf. `I.A` *The womb* : in alvo gestare, Plaut. Stich. 2, 1, 5; twice in Cic.: cum praegnans Dionysium alvo contineret, Cic. Div. 1, 20 : spes in alvo commendata, id. Clu. 12; so Hor. C. 4, 6, 20; id. A. P. 340 al.— `I.B` *The stomach*, *the digestive organs*, Cic. N. D. 2, 54; so id. ib. 2, 50; Ov. M. 6, 651.— `I.C` *A beehive* (very freq.): mediā alvo, quā introeant apes, Varr. R. R. 3, 16, 15 : alvi melle plenae, Plin. 21, 12, 43, § 73 : si plenae alvi fuerint, id. 11, 15, 15, § 40 : (apes) alvo se continent, id. 11, 16, 15, § 43; Col. 9, 8, 1; 9, 14, 7; so id. 9, 15, 11.— `I.D` *Of the basin of the molten sea in the Jewish temple* : (boves) alvum maris circuibant, Vulg. 2 Par. 4, 3. 2086#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2085#Alyattes#Ălŭattes, is or ĕi, m., = Ἀλυάττης, `I` *a king of Lydia*, *father of Crœsus*, Plin. 2, 12, 19, § 53: regnum Alyattei, * Hor. C. 3, 16, 41. 2087#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2086#Alymon#Ălȳmon, ŏnis, m., = Ἀλύμων, `I` *father of Iphimedia*, Ov. H. 19, 133. 2088#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2087#alypon#ălȳpŏn, i, n., = ἄλυπον, `I` *a plant* : acc. to Spreng., Globularia alypum, Linn.; *herb terrible*, Plin. 27, 4, 7, § 22. 2089#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2088#alysson#ălyssŏn, i, n. ἄλυσσος, curing (canine) madness, `I` *a plant used for the bite of a mad dog*, *madwort*, Plin. 24, 11, 57, § 95. 2090#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2089#alytarcha#ălŭtarcha and -es, ae, m., = ἀλυτάρχης, `I` *a magistrate who superintended religious exhibitions*, Cod. Th. 10, 1, 12.—Hence, ălŭtarchĭa, ae, f., *the office of such magistrate*, Cod. Just. 1, 36, 1. 2091#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2090#Alyzia#Ălyzĭa or Ălyzēa, ae, f., = Ἀλυζία, Thuc. and Strabo; Ἀλύζεια, Steph. Byz., `I` *a small town in Acarnania with a temple dedicated to Hercules*, now *Kandili* : ad Alyziam accesseramus, Cic. Fam. 16, 2 : Acarnanum urbes, Alyzia, Stratos etc., Plin. 4, 1, 2, § 5; cf. Mann. Greece, 76 and 77. 2092#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2091#am#am- and am, prep., v. ambi-. 2093#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2092#ama#ăma, ae, f., v. hama. 2094#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2093#amabilis#ămābĭlis, e, adj. amo, `I` *that deserves to be loved*, *worthy of love*, *lovely*, *amiable* (class.): nimis bella es atque amabilis, Plaut. As. 3, 3, 84; so id. Stich. 5, 4, 54: nec sine te (sc. Venere) fit laetum neque amabile quicquam, *without thee nothing lovely is obtained*, * Lucr. 1, 23: filiolam tuam et amo et amabilem esse certo scio, Cic. Att. 5, 19 : se ipsum amabilem facit, Vulg. 2 Reg. 1, 23; ib. Prov. 18, 24: amabilior mihi Velia fuit, Cic. Fam. 7, 20 : amabilissimum nodum amicitiae tollere, id. Lael. 14, 51 : amabilis insania, Hor. C. 3, 4, 5; so, frigus, id. ib. 3, 13, 10 : chori, id. ib. 4, 3, 14 : seu condis amabile carmen, **or dost build the lovely rhyme**, id. Ep. 1, 3, 24 : vocavit ejus nomen Amabilis - Domino, i. e. **Jedidiah**, Vulg. 2 Reg. 12, 25 al.— *Adv.* : ămābĭlĭter; in *act.* signif., *lovingly*, *amiably* : si amabiliter in me cogitare vis, Cic. Att. 14, 13 : spectet amabilius juvenem, Ov. A. A. 3, 675 : lusit, **pleasantly**, Hor. Ep. 2, 1, 148; Petr. 112. 2095#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2094#amabilitas#ămābĭlĭtas, ātis, f. amabilis, `I` *loveliness*, *amiableness* (only ante- and postclass.): si amabilitas nostra tibi placet, Plaut. Stich. 5, 4, 58 : qui amabilitati animum adiceret, **devoted himself to loveliness**, id. Poen. 5, 4, 1.—Hence in late Latin as a term of endearment: ad amabilitatem tuam litteras mitto, **to your Amiability**, Symm. 7, 3. 2096#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2095#amabiliter#ămābĭlĭter, adv., v. amabilis `I` *fin.* 2097#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2096#Amalthea#Ămalthēa, ae, f., = Ἀμάλθεια. `I` *A nymph*, *daughter of Melissus*, *king of Crete*, *who fed Jupiter with goat's milk*, Hyg. Fab. 139.—Acc. to others, Amalthea is *the name of the goat itself*, one of whose horns, accidentally broken off, was placed among the stars as the Cornu Amaltheae, or Cornu copiae, Hyg. Astr. 2, 13; 3, 12. From this horn nectar and ambrosia are said to have flowed; hence, it was the emblem of plenty, Ov. F. 5, 121; Hor. C. 1, 17, 14; id. C. S. 59; id. Ep. 1, 12, 28.—Hence, meton.: Ămal-thēa, ae, f., or Ămalthēum, i, n.; in Cic., *the name of a library* (acc. to others, *an old sanctuary of Amalthea near the villa of Atticus*, *in Epirus*, *adorned with inscriptions*, etc., *by Atticus*, *in imitation of which Cicero made a similar one at Arpinum*): Amalthea mea te exspectat, Cic. Att. 2, 1 *fin.*; 1, 16 *fin.* — `II` *The name of the Cumœan sibyl* : Quidquid Amalthea dixit, Tib. 2, 5, 67; cf. Lact. 1, 6; Serv. ad Verg. A. 6, 72. 2098#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2097#amandatio#āmandātĭo, ōnis, f. amando, `I` *a sending away* : relegatio atque amandatio, Cic. Rosc. Am. 15, 44. 2099#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2098#amando#ā-mando, āvi, ātum, āre, v. a., `I` *to send forth* or *away*, *to remove* (commonly with the access. idea of contempt; in the anteAug. per. only in Cic., and freq.): an amandārat hunc? Cic. Rosc. Am. 15, 44 Matth.: amandat hominem quo? Lilybaeum, Cic. Verr. 2, 5, 27 : amandati et repudiati coloni, id. Scaur. Fragm. p. 205 Beier; so id. Dom. 25; id. Quir. 4 *fin.*; id. N. D. 2, 56 *fin.*; id. Att. 7, 13; Tac. H. 4, 56; Gell. 12, 1 *fin.* 2100#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2099#Amanienses#Ămānĭenses, ĭum, m. Amanus, `I` *the inhabitants of the mountain Amanus*, Cic. Fam. 2, 10. 2101#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2100#amans#ămans, P. a. and `I` *subst.*, v. amo. 2102#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2101#amanter#ămanter, adv., v. amo, P. a. 2103#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2102#Amantia#Ămantĭa, ae, f., = Ἀμαντία, Ptol., `I` *name of two towns of Illyricum*, one inland, and the other on the coast, now *Nivitza*, Cic. Phil. 11, 11; Caes. B. C. 3, 40.— *Its inhabitants*, Ămantĭāni, ōrum, m., Caes. B. C. 3, 12.— Ămantīni, ōrum, m., Plin. 4, 10, 17, § 35.— Ămantes, um, m., Plin. 3, 23, 26, § 145. 2104#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2103#amanuensis#āmănŭensis, is, m. ab-manus, `I` *a clerk*, *secretary*, a manu servus (cf. ab, II. B. z. p.), only in Suet. Tib. 3 and Ner. 44. 2105#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2104#Amanus#Ămānus, i, m., = Ἀμανός, `I` *a mountain range*, *running from N.E. to S. W.*, *between Syria and Cilicia*, now *Jawur Dagh;* Ămā-nĭcae pŭlae, *the passes of Amanus*, Cic. Att. 5, 20; id. Fam. 2, 10; Plin. 5, 22, 18, § 80; Luc. 3, 244 al. 2106#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2105#amaracinus#ămārăcĭnus, a, um, adj. amaracus, `I` *of marjoram* : oleum, Plin. 21, 22, 93, § 163 : unguentum, id. 13, 1, 2, § 3; also *absol.* : ămārăcĭnum, i, n. (sc. unguentum), *marjoram ointment*, Lucr. 2, 847; 4, 1173; odious to swine, id. 6, 974; hence the proverb: nihil cum amaracino sui, of people who will have nothing to do with a thing, Gell. praef. 19. 2107#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2106#amaracus#ămārăcus, i, comm., and ămāră-cum, i, n., = ἀμάρακος, and - ον, `I` *marjoram* : Origanum majorana, Linn.; Plin. 21, 11, 39, § 67; 21, 22, 93, § 163; 13, 1, 2, § 14: suave olens, Cat. 61, 7 : mollis, Verg. A. 1, 693. 2108#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2107#amarantus#ămărantus, i, m., = ἀμάραντος (unfading), `I` *amaranth* : Celosia cristata, Linn.; Plin. 21, 8, 23, § 47; Tib. 3, 4, 33; Ov. F. 4, 439. 2109#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2108#amare#ămārē, adv., v. amarus. 2110#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2109#amaresco#ămāresco, ĕre, `I` *v. inch.* [as if from amareo; amarus], **to become bitter**, Pall. Jan. 15, 9. 2111#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2110#amarico#ămārĭco, āvi, ātum, āre, v. a. amarus, `I` *to make bitter* (eccl. Lat.). `I` Lit. : (liber) faciet amaricari ventrem tuum, Vulg. Apoc. 10, 9; 10, 10.— `II` Trop., *to excite*, *to irritate* : ecce repulsi sunt, qui amaricant, Aug. Enn. in Psa. 65, n. 15. 2112#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2111#amaritas#ămārĭtas, ātis, f. amarus, `I` *bitterness* : suci, Vitr. 2, 9 *med.* 2113#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2112#amariter#ămārĭter, adv., v. amarus. 2114#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2113#amarities#ămārĭtĭes, ēi, f. amarus, `I` *bitterness* : dulcem curis miscet amaritiem, Cat. 68, 18. 2115#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2114#amaritudo#ămārĭtūdo, ĭnis, f. id., `I` *bitterness.* `I` Lit., of taste (opp. dulcedo; not in Cic. or the poets), Varr. R. R. 1, 66; so Plin. 21, 21, 92, § 16; 24, 14, 77, § 125; 24, 11, 64, § 105: Mara, id est, Amaritudinem, Vulg. Exod. 15, 23.— `II` Trop., *bitterness*, *severity*, *acrimoniousness*, *sadness*, *sorrow*, *trouble* : ne in bilem et amaritudinem vertat injuria, Plin. Ep. 6, 8 : quantum illis (versibus) leporis, dulcedinis, amaritudinis, amoris! id ib. 1, 16, 5: vocis, Quint. 11, 3, 169 Spald. in amaritudine animi meae, Vulg. Isa. 38, 15; ib. Thren. 1, 4.—In plur. : divitiarum frons hilaris, multis intus amaritudinibus (i. e. miseriis) referta, Val. Max. 4, 4; Vulg. Job, 9, 18; ib. Jer. 31, 21 et saep. 2116#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2115#amaror#ămāror, ōris, m. id., `I` *bitterness* ( poet. for the preced.; rare), Lucr. 4, 224; 6, 930; * Verg. G. 2, 247; cf. Gell. 1, 21. 2117#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2116#amarulentus#ămārŭlentus, a, um, adj. id., `I` *very bitter*, *full of bitterness.* — Trop., Timon, Gell. 3, 17, 4: dicacitas, Macr. S. 1, 7 *fin.* 2118#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2117#amarus#ămārus, a, um, adj. cf. ὠμός; Sanscr. āmas = raw, amlas = sour; Germ. Ampfer = sorrel, Curtius; cf. Heb., mar = bitter, `I` *bitter* (syn. acerbus). `I` Lit., of tasto (opp. dulcis): absinthi latex, Lucr. 1, 941; 4, 15: amara atque aspera, id. 2, 404 : sensusjudicat dulce, amarum, Cic. Fin. 2, 12; so id. N. D. 3, 13: salices, **pungent**, Verg. E. 1, 79 : Doris amara, *brackish*, i. e. *the sea*, id. ib. 10, 5: os, **bitter taste in the mouth**, Cels. 1, 3 : calices amariores, i. e. **harsh wine**, Cat. 27, 2 : aquae amarissimae, Vulg. Num. 5, 18.— `I.B` Transf. `I.B.1` Of the hearing, *rough*, *sharp*, *shrill* (cf. acer): sonitus, Stat. Th. 10, 553, and, `I.B.2` Of smell, *disagreeable*, *offensive* : fructus amarus odore, Plin. 18, 12, 30, § 122.— `II` Trop. `I.A` *Calamitous*, *unpleasant*, *sad* (mostly poet.): amara dies et nectis amarior umbra, Tib. 2, 4, 11 : casus, Ov. Tr. 5, 4, 15; so, amara mors, Vulg. 1 Reg. 15, 32 : amores dulces aut amari, Verg. E. 3, 110 : amarissimae leges necessitatis, Val. Max. 7, 6 : amaritudo mea amarissima, Vulg. Isa. 38, 17.— *Subst. plur.*, *bitterness*, *bitter things* : et amara laeto Temperet risu, Hor. C. 2, 16, 26 : amara curarum, id. ib. 4, 12, 19.— `I.B` Of speech, *bitter*, *biting*, *acrimonious*, *sarcastic*, *caustic*, *severe* : dictis amaris, Ov. Tr. 3, 11, 31; so, scriptis, id. P. 4, 14, 37 : hostis, Verg. A. 10, 900 : sales, Quint. 10, 1, 117.— `I.C` Of conduct, *morose*, *ill - natured*, *sour*, *irritable* : mulieres, * Ter. Hec. 4, 4, 88: amariorem me senectus facit, Cic. Att. 14, 21.— *Adv.*, *bitterly*, in three forms: `I.1.1.a` ămārē, Plaut. Truc. 1, 2, 78; Sen. Ben. 5, 23; Vulg. Isa. 22, 4; ib. Matt. 26, 75.— *Comp.*, Macr. Somn. Scip. 2, 1.— *Sup.*, Suet. Tib. 54.—* `I.1.1.b` ămā-rĭter, Hier. Ep. 23.— `I.1.1.c` ămārum, App. M. 6, p. 178, 26; Amm. 21, 9 *fin.* 2119#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2118#Amaryllis#Ămăryllis, ĭdis or ĭdos, f. ( acc. Amaryllida; voc. Amarylli), = Ἀμαρυλλίς, `I` *name of a shepherdess*, Verg. E. 1, 31; 1, 37 al. 2120#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2119#Amarynthis#Ămărynthis, ĭdis, f. Amarynthus, `I` *an epithet of Diana;* v. the foll. art. 2121#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2120#Amarynthus#Ămărynthus, i, f., = Ἀμάρυνθος, `I` *a village of Eubœa*, *with a temple of Diana;* hence called *Amarynthis*, Liv. 35, 38; cf. Mann. Graec. 261. 2122#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2121#amasco#ămasco, ĕre, `I` *v. inch.* [amo], *to begin to love*, Diom. p. 334 P. 2123#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2122#Amasenus#Ămăsēnus, i, m., `I` *a small river in Latium*, *eastward from the Pontine Marshes*, now *Amaseno*, Verg. A. 7, 685; cf. Mann. Ital. 1, 626; Müll. Röms Camp. 2, 235. 2124#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2123#Amasia#Ămăsīa, ae, f., = Ἀμάσεια, `I` *a town in Pontus*, *on the river Iris*, *the birthplace of Strabo*, Plin. 6, 3, 3, § 8; 6, 3, 4, § 10; cf. Mann. Asia Minor, 2, 461 sq. 2125#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2124#amasio#ămāsĭo, ōnis, m., = amasius, `I` *a lover* (only post-class.), App. M. 7, p. 197, 20 Elm.; Prud. περὶ στεφ. 10, 181. 2126#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2125#Amasis#Ămāsis, is, m., = Ἄμασις, `I` *a king of Egypt*, Luc. 9, 155; Plin. 5, 9, 11, § 60. 2127#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2126#amasiunculus#ămāsĭuncŭlus, a, m. and f. dim. amasio, `I` *a fond lover*, Petr. 45, 7; 45, 75. (Not found elsewhere.) 2128#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2127#amasius#ămāsĭus, ii, m. amo, `I` *a lover* (syn. amator), Plaut. Truc. 3, 1, 13; id. Cas. 3, 3, 27; Gell. 7, 8; 19, 9. 2129#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2128#Amastris#Ămastris, is, f., = Ἄμαστρις, `I` *a town in Paphlagonia*, *on the shore of the Pontus Euxinus*, orig. called Sesamum, now *Amasserah*, Cat. 4, 13; Plin. 6, 2, 2, § 5; cf. Mann. Asia Minor, 3, 25 sq.—Hence, Ămastrĭă-cus, a, um, adj., *of Amastris*, Ov. Ib. 331.— Ămastrĭāni, ōrum, m., *the inhabitants of Amastris*, Plin. Ep. 10, 99. 2130#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2129#Amata#Ămāta, ae, f. `I` *The wife of King Latinus*, *and mother of Lavinia*, Verg. A. 7, 343.— `II` *The name of a vestal virgin*, Gell. 1, 12, 19. 2131#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2130#Amathus#Ămăthūs, untis, f., = Ἀμαθοῦς ( acc. Gr. Amathunta, Ov. M. 10, 220), `I` *a town in the southern part of Cyprus*, consisting of two ports, one on the coast, now *Old Limasol*, and the other on a hill inland, now *Agios Tychanos*, Verg. A. 10, 51; Ov. M. 10, 220; *sacred to Venus*, who is hence called Ămăthūsĭa, Ov. Am. 3, 15, 15; Cat. 68, 51; Tac. A. 3, 62.—Hence, Ămăthūsĭă-cus, a, um, *of Amathus* : bidentes, Ov. M. 10, 227 Merk. (Heins. reads *Amathusiadas*, from Amathusias, ădis.) 2132#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2131#amatio#ămātĭo, ōnis, f. amo, `I` *love*, *caressing*, *fondling* (perh. only in Plaut.): tua mihi odiosa est amatio, Plaut. Cas. 2, 5, 20; so id. Poen. 5, 2, 136; id. Rud. 4, 5, 14: neque in hac (fabulā) amatio, *intrigue*, id. Capt. epil. 2.—In plur., Plaut. Merc. 4, 4, 53. 2133#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2132#amator#ămātor, ōris, m. id.. `I` *A lover*, *a friend*, in an honorable sense (syn.: amans, amicus, studiosus): vir bonus amatorque noster, Cic. Att. 1, 20: urbis, Ruris, Hor. Ep. 1, 10, 1; so, sapientiae, Cic. Tim. *fin.* : pacis, id. Att. 14, 10 : antiquitatis, Nep. Att. 18 : amatores Catoni desunt, i. e. **readers of his writings**, Cic. Brut. 17, 66 (cf. just before: Catonem quis nostrorum oratorum legit?).— `II` In a dishonorable sense, *a lover*, *paramour*, *gallant*, Plaut. Rud. 2, 1, 28; so id. ib. 2, 1, 30: amator mulierum, id. Men. 2, 1, 43 : Philocomasio amator ( dat. for Philocomasii), id. Mil. 5, 38: adulter an amator, Cic. Cael. 20 : aliud est amatorem esse, aliud amantem, id. Tusc. 4, 12, 27; Hor. Ep. 1, 1, 38 al.—* Used as adj. : amatores oculi, App. M. 5, p. 169 *med.* 2134#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2133#amatorculus#ămātorcŭlus, i, m. dim. amator, `I` *a little*, *sorry lover*, Plaut. Poen. 1, 2, 27. 2135#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2134#amatorie#ămātōrĭē, adv., v. amatorius. 2136#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2135#amatorius#ămātōrĭus, a, um, adj. amator, `I` *loving*, *amorous*, *relating to love* (sensual), *amatory* : frui voluptate amatoriā, Cic. Tusc. 4, 34, 73 : Anacreontis tota poësis amatoria est, id. ib. 4, 33, 71 : virus, **a love-potion**, Plin. 8, 22, 34, § 83; cf. id. 9, 25, 41, § 79; so, medicamentum, Suet. Calig. 50, and *absol.* : ămā-tōrĭum, i, n., *a means of exciting love*, *a philter*, φίλτρον, Plin. 13, 25, 52, § 142; 28, 8, 27, § 106: ego tibi monstrabo amatorium: si vis amari, ama, Sen. Ep. 9; Quint. 7, 8, 2 al.— *Adv.* : ămātōrĭē, *amorously*, * Plaut. Merc. 3, 3, 20; * Cic. Phil. 2, 31, 77. 2137#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2136#amatrix#ămātrĭx, īcis, f. id., `I` *a female lover*, in an honorable and a dishonorable sense, *a mistress*, *sweetheart* (syn.: amans, amica): Sappho amatrix, Mart. 7, 69, 9 : dicacula, Plaut. As. 3, 1, 8; id. Poen. 5, 5, 25.—Used as adj. : amatrices aquae, **amorous**, Mart. 7, 15; 10, 4. 2138#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2137#amaturio#ămātŭrĭo, īre, `I` *verb. desid.* [amo], *to wish to love*, acc. to Diom. p. 336, and Prisc. p. 825 P. 2139#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2138#Amazon#Ămāzon, ŏnis, f., = Ἀμαζών, plur. Amazones [a Scythian word of dub. signif.; acc. to an etymological fancy, as if from ἀ.μαζός, without breast; Just. 2, 4, relates that their right breast was removed in childhood, to enable them to handle the bow more conveniently], `I` *an Amazon;* and plur., *Amazons*, *warlike women*, *who dwelt on the river Thermodon.* `I` Lit. : Threiciae Amazones, Verg. A. 11, 659 : exsultat Amazon, id. ib. 11, 648 : Amazon Mavortia, Val. Fl. 5, 89 : peltata, Sen. Agam. 218 al. — `II` Metaph., *a heroine of love*, Ov. A. A. 2, 743; 3, 1.—Hence, `I...a` Ămāzŏnĭ-cus, a, um, *Amazonian*, Mel.1, 19, 13; Plin. 3, 5, 6, § 43; Suet. Ner. 44.— `I...b` Ămāzŏ-nis, ĭdis, f., = Amazon, *an Amazon* : Amazonidum agmina, Verg. A. 1, 490 : Amazonidum gens, Val. Fl. 4, 602 : Amazonidum turba, Prop. 4, 13, 13.—Also, *title of a poem composed by a poet named Marsus*, Mart. 4, 29, 8.— `I...c` Ămāzŏnĭus, a, um, poet. for Amazonicus, *Amazonian* : securis, Hor. C. 4, 4, 20, and Ov. P. 3, 1, 95: genus, Sen. Hippol. 237 : vir Amazonius, i. e. *Hippolytus*, the son of an Amazon by Theseus, Ov. H. 4, 2. 2140#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2139#amb#amb-, v. ambi-. 2141#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2140#ambactus#ambactus, i, m. Celt. amb; Goth. andbahti = service; andbahts = servant, `I` *a vassal*, *a dependent upon a lord* : ambactus apud Ennium linguā Gallicā servus appellatur. Paul. ex Fest. p. 4 Müll.: plurimos circum se ambactos clientesque habent, Caes. B. G. 6, 15; cf. Grimm, Gram. 2, p. 211; id. Antiq. p. 304. 2142#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2141#ambadedo#amb-ăd-ĕdo, ĕre, v. a., `I` *to eat* or *gnaw around*, *to eat up entirely* : uxoris dotem ambadedisse, Plaut. Merc. 2, 1, 15 and 17. 2143#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2142#ambages#ambāges, is, f. ( nom. and `I` *gen. sing.* dub., though mentioned in Charis. p. 25 P. and found in Tac. H. 5, 13 MS.; but found in *abl. sing.* : ambage, Ov. H. 7, 149; Plin. 2, 9, 6, § 41; Val. Fl. 1, 227; also, ambagine, Manil. 4, 304; the plur. is complete, *gen.* ambagum, Ov. M. 7, 761; cf. Schne id. Gr. II. p. 403) [ambi-ago], *a going round*, *a roundabout way* ( poet.; in prose only postAug.; syn.: ambago, sinus, flexus, circuitus). `I` Lit. : variarum ambage viarum (of the *windings* of the labyrinth), Ov. M. 8, 161; cf.: dolos tecti ambagesque resolvit, Verg. A. 6, 29 : (Luna) multiformi ambage torsit ingenia contemplantium, Plin. 2, 9, 6, § 41 : itinerum ambages, id. 36, 13, 19, § 2 : longis ambagibus, Claud. IV. Cons. Hon. 226.— `II` Of speech. `I.A` *Circumlocution*, *evasion*, *digression* : ambages mitte, Plaut. Cist. 4, 2, 81; so id. Ps. 5, 1, 10 (not elsewh. in Plaut.): ambages mihi Narrare occipit, * Ter. Heaut. 2, 3, 77: per ambages et longa exorsa tenere, Verg. G. 2, 46; Liv. 9, 11 *fin.* : ne te longis ambagibus morer, Hor. Ep. 1, 7, 82 : missis ambagibus, **without circumlocution**, **directly**, id. S. 2, 5, 9; Ov. M. 3, 692; 10, 19.— `I.B` *Obscurity*, *ambiguity* (as kindr. with ambiguus).—So of the Theban Sphinx: immemor ambagum, Ov. M. 7, 761; id. F. 4, 261.—Of the lang. of oracles: ambage nexa Arcana tegere, Sen. Oedip. 218 : eā ambage Chalcedonii monstrabantur, Tac. A. 12, 63; 2, 54.—Also transf. to actions: per ambages, **in an obscure**, **enigmatical manner**, Liv. 1, 56; 1, 54; Plin. 19, 8, 53, § 169. 2144#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2143#ambagiosus#ambāgĭōsus, a, um, adj. ambages, `I` *full of windings* or *digressions* : lubrica atque ambagiosa conjectatio, Gell. 14, 1, 33. 2145#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2144#ambago#ambāgo, ĭnis, f., = ambages: rerum. Manil. 4, 303; cf. Serv. ad Verg. A. 2, 297. 2146#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2145#ambarvalis#ambarvālis, e, adj. ambi-arvum, `I` *that goes around the fields* : ambarvales hostiae dicebantur, quae pro arvis a duobus fratribus sacrificabantur, Paul. ex Fest. p. 5 Müll.; cf. Macr. S. 3, 5: ambarvale sacrificium dicitur, quod arva ambiat victima, Serv. ad Verg. E. 3, 77; cf. arvalis. 2147#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2146#ambaxio#ambaxio : catervatim, Paul. ex Fest. p. 26 Müll. [amb-ago]. 2148#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2147#ambecisus#ambĕcīsus, ūs, m. ambi-caedo, `I` *a cutting around*, *a rounding off* : ancilia dicta ab ambecisu, Varr. L. L. 7, § 43 Müll. 2149#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2148#ambe#ambe-, insepar. prep., v. ambi-. 2150#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2149#ambedo#amb-ĕdo, ēdi, ēsum, 3 ( `I` *pres.* 3 *d pers.* ambest, Paul. ex Fest. p. 4 Müll.), v. a., *to eat* or *gnaw around*, and with an extension of the idea (cf.: adedo, aduro, accīdo), *to waste*, *consume* (very rare; not in Lucr. 5, 396, where the correct read. is *lambens;* v. Lachm. ad h. l.): flammis ambesa Robora, Verg. A. 5, 752 : ambesas absumere mensas, id. ib. 3, 257 : vis locustarum ambederat quidquid herbidum, Tac. A. 15, 5; so Dig. 41, 1, 38. 2151#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2150#ambestrix#ambestrix, īcis, f. ambedo, `I` *a female consumer*, *waster* : ursae saevae hominis ambestrices, Amm. 29, 3. 2152#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2151#ambesus#ambēsus, Part. of ambedo. 2153#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2152#ambi#ambi- ( ambe-, Varr. L. L. 7, § 30 Müll.); abbrev. amb-, am-, an-. `I` Insepar. prep. Osc. amfr-; Umbr. am-, an-, ampr-; Gr. ἀμφί; old Sax. umbi; old Germ. umpi; mod. Germ. um = around; Sanscr. abhi = around, *around*, *round about;* used only in composition; before vowels usually amb-: ambages, ambedo, ambigo, ambio, amburo; but amicio (for amjicio); once also amp-: ampulla; before consonants, ambi-: ambidens, ambifariam, ambivium; am-: amplector, amputo, amsegetes, amtermini; or amp-: ampsanctus; but before *c*, *q*, *h*, *f*, *t*, an-: anceps, ancisus, anquiro, anhelo (q. v.), anhelus, anfractus, etc.— `II` Also am, an, arch. prep., *round*, *around* : am fines, am segetes, Charis. 2, p. 205 P.: an terminum, Cato, Orig. ap. Macr. 1, 14, 5; cf. Schne id. Gr. I. p. 535 sq.; Kühner, Ausf. Gr. § 210, 8; Hand, Turs. I. pp. 284 sq. 2154#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2153#ambidens#ambĭ-dens, `I` *a sheep which has both upper and lower teeth*, Paul. ex Fest. p. 4 Müll. 2155#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2154#ambienter#ambĭenter, adv. as if from ambiens, which is not in use, `I` *with zeal*, *eagerly* : expetere, Sid. Ep. 7, 9. 2156#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2155#ambifariam#ambĭfārĭam, adv., `I` v. the foll. *fin.* 2157#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2156#ambifarius#ambĭ-fārĭus, a, um, adj. cf. the Gr. δι.φάσιος, τρι.φάσιος, and v. aliquot-fariam, `I` *that has two sides*, *of double meaning*, *ambiguous* (only post-class.): fabulae, Arn. p. 181 : obtentio, id. p. 182.—Hence, `I..1` * ambĭfārĭē, adv., *ambiguously*, Mamert. Stat. Anim. 1, 3.— `I..2` ambĭfārĭ-am, adv. (orig. *acc. fem.* sc. partem), *on two sides*, *in two ways*, *ambiguously*, = in utramque partem, App. Flor. 4, 18, p. 360, 25; so id. Mag. p. 276, 2. 2158#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2157#ambiformiter#ambĭ-formĭter, adv. forma, = ambigue, ambifarie, `I` *ambiguously*, Arn. p. 183. 2159#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2158#ambiga#ambīgă, ae, f. ἄμβιξ, ῖκος, `I` *the cap of a still* (post-class.), Apic. 6, 7; in Cael. Aur. Tard. 4, 7, it is written as Greek. 2160#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2159#ambigo#amb-ĭgo, ĕre ( `I` *perf. tense* not used), v. n. ago. `I` Lit., *to go about* or *around* : ambigens patriam et declinans, Tac. A. 6, 15 *fin.* — `II` Trop., *to wander about; to waver*, *hesitate*, *be undecided*, *to doubt*, *be in suspense* (syn. dubito; class., but mostly in prose).—In this sense in Cic. either *impers.* or *pass.* `I...a` *Impers.* : Quale quid sit, ambigitur, **is uncertain**, Cic. de Or. 2, 26 : omnis res eandem habet naturam ambigendi, de quā disceptari potest, i. e. **admits of arguments for and against**, id. ib. 3, 29 : ambigitur, quotiens uter utro sit prior, Hor. Ep. 2, 1, 55 : de nomine ipso ambigi video, Plin. 33, 1, 4, § 10 : adspici aliquando eam volucrem, non ambigitur, **it cannot be doubted**, Tac. A. 6, 28.— `I...b` *Personal* : cui rei primum occurreret, ambigebat, Just. 29, 4 : Alexandrum regnum Asiae occupaturum haud ambigere, Curt. 3, 3; Tac. A. 12, 65: causa, de quā tu ambigis, Gell. 14, 2 : ambigebant de illis, Vulg. Act. 5, 24.— `I...c` *Pass.* : ambigitur status, in quo etc., Lucr. 3, 1074 : in eo jure, quod ambigitur inter peritissimos, **of which there is a doubt**, Cic. de Or. 1, 57; 2, 24: in eis causis, quae propter scriptum ambiguntur, id. ib. 2, 26.— `III` Transf. `I.A` *To argue*, *debate about something* : ut inter eos, qui ambigunt, conveniat, quid sit id, de quo agatur, Cic. Fin. 2, 2 : ambigere de vero, id. Or. 36.— `I.B` *To contend*, *dispute*, *wrangle*, etc.: vicini nostri ambigunt de finibus, * Ter. Heaut. 3, 1, 90: ambigunt agnati cum eo, qui est heres, Cic. Inv. 2, 42 : de fundo, id. Caecin. 8 : de hereditate, Cic. Verr. 2, 1, 45 : de regno, Liv. 40, 15. 2161#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2160#ambigue#ambĭgŭē, adv., v. ambiguus `I` *fin.* 2162#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2161#ambiguitas#ambĭgŭĭtas, ātis, f. ambiguus, `I` *equivocalness*, *double sense*, *ambiguity*, *uncertainty* : sed nobis ambiguitas nominis, Cic. Inv. 1, 40 : verbi, Liv. 41, 18 : in ambiguitatem incidere, Sen. Ep. 9; so Quint. 5, 10, 106; 6, 3, 47; 7, 9, 3: omne quod (vir) loquitur, sine ambiguitate venit, *cometh to pass without uncertainty*, *surely*, * Vulg. 1 Reg. 9, 6 al.—In plur. : relictis ambiguitatibus, Sen. Ep. 108; Quint. 1, 10, 5. 2163#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2162#ambiguus#ambĭgŭus, a, um, adj. ambigo, `I` *going about*, *hither and thither.* `I` Lit. : per ambiguum favorem gratiam victoris spectare, i. e. **in that they show equal friendliness to both sides**, Liv. 21, 52 : ambiguus Proteus, **who sometimes takes one form**, **sometimes another**, **changeable**, Ov. M. 2, 9 : ambiguus fuerit, modo vir, modo femina, Scython, id. ib. 4, 280 : Inque virum soliti vultus mutare ferinos Ambigui prosecta lupi, **they sometimes assume the form of a wolf and sometimes that of a man**, id. ib. 7, 271 : promisit Ambiguam Salamina, h. l. = alteram, **a second Salamis**, Hor. C. 1, 7, 29. — `II` Transf. `I.A` *Uncertain*, *doubtful* (syn.: dubius, incertus): ambiguum est quod in ambas agi partes animo potest. Hujusmodi apud Graecos ἀμφίβολα dicuntur, Paul. ex Fest. p. 17 Müll.: quidquid incerti mihi in animo prius aut ambiguom fuit, Nunc liquet, nunc defaecatum est, Plaut. Ps. 2, 4, 69 : etiam si dudum fuerat ambiguom hoc mihi, * Ter. Hec. 4, 4, 26: difficile et ambiguum, Vulg. Deut. 17, 8 : haud ambiguus rex, i. e. sine dubio rex futurus, Liv. 40, 8.— *Subst.* : ambĭgŭum, i, n., *doubt*, *uncertainty* : in ambiguo est, Plaut. Trin. 2, 4, 193 : in ambiguo relinquere, Lucr. 4, 1133 : non habui ambiguum, Brut. ap. Cic. Fam. 11, 11: servet in ambiguo Juppiter, Hor. Ep. 1, 16, 28 : non sane alias magis in ambiguo Britannia fuit, Tac. Agr. 5.—Also in *acc. absol.* in the Gr. manner: Ambiguum Clymene precibus Phaëthontis an irā Mota magis, *it being uncertain whether*, etc., Ov. M. 1, 765 (so, incertum, Tac. Agr. 7: dubium, id. A. 1, 5).— `I.B` Of discourse, *obscure*, *dark*, *ambiguous* : scriptum, Cic. Top. 25 : verba ambigua distinximus, id. Or. 29, 102 : oracula, id. Div. 2, 56 : responsa, Suet. Tib. 24 : divinatio, Vulg. Ezech. 12, 24.— *Subst.* : ambĭgŭum, i, n., *an obscure*, *dark saying* : ambiguorum complura sunt genera, Cic. de Or. 2, 26, 111; 2, 61, 250; Auct. ad Her. 1, 6; 1, 12 al.: voces, Verg. A. 2, 98.— `I.C` Trop., *uncertain*, *wavering; not to be relied on*, *untrustworthy.* —So of moral conduct: esse ambiguā fide, Liv. 6, 2 : puer acris ingenii sed ambigui, Plin. Ep. 4, 2 : femina bonis atque honestis moribus, non ambiguā pudicitiā, Gell. 3, 16 : per ambiguas vias, Ov. H. 10, 62 : domum timet ambiguam Tyriosque bilinguis, Verg. A 1, 661.—Of fortune, *changing*, *fluctuating* : ambiguarum rerum sciens, Tac. A. 1, 64.!*? In Tac. with *gen.* : ambiguus imperandi, **irresolute**, Tac. A. 1, 7 : pudoris ac metus, **wavering between shame and fear**, id. ib. 2, 40 : futuri, id. H. 3, 43.— *Adv.* : ambĭguē, *doubtfully*, *ambiguously*, Cic. de Or. 2, 26; id. N. D. 1, 31; Aur. Vict. 35: pugnare, **with doubtful success**, Tac. A. 2, 21 al. 2164#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2163#ambio#amb-ĭo, īvi, and ii, ītum, 4, `I` *v.n.* and *a.* (although from the root eo, it is regularly conjugated throughout; hence *part. perf.* ambītus; but ambitio and 2. ambĭtus follow the quantity of the simple verb, eo, ĭtum; in the *imperf.* ambiebat; also ambibat, Ov. M. 5, 361; cf. Prisc. p. 910 P.; Zumpt, Gram. § 215). `I` Lit. : aliquid, *to go round* or *about a thing* (syn. circumeo): ut terram lunae cursus proxime ambiret, Cic. Tim. 9 : ambibat Siculae cautus fundamina terrae, Ov. M. 5, 361 : jubet urbem ambiri, Luc. 1, 592.— `II` Transf. `I.A` *To surround*, *encircle*, *encompass* (syn.: circumdo, cingo): insula, quam amnis Euphrates ambiebat, Vell. 2, 101 : ambitae litora terrae, Ov. M. 1, 37 : Thracam nec purior ambiat Hebrus, Hor. Ep. 1, 16, 13; Verg. A. 6, 550 (cf. Sen. Ben. 4, 5: flumina campos cingentia; v. ambitus, I.): funiculus ambiebat gyrum ejus, Vulg. 2 Par. 4, 2 : muros praealtum mare ambiebat, Curt. 4, 2; so Tac. A. 1, 68; 15, 43; Suet. Aug. 95: (clipei) oras ambiit auro, Verg. A. 10, 243 : ambiente (gemmam) circulo coloris aurei, Plin. 37, 10, 60, § 166 : Judam suo ambiebat exercitu, Vulg. 2 Par. 13, 13.— `I.B` T. t. to designate the manner in which candidates for office sought to procure votes (v. ambitio), *to go round after*, *to solicit*, *canvass for votes* (syn. peto): virtute ambire oportet, non fautoribus, Plaut. Am. prol. 18 : quod si comitia placet in senatu habere, petamus, ambiamus, Cic. Phil. 11, 8 : ambiuntur, rogantur, id. Rep. 1, 31; id. Planc. 4: singulos ex senatu ambiundo nitebantur, ne etc., Sall. J. 13, 8.—With acc. of the office: magistratum sibi, Plaut. Am. prol. 74.— `I.C` In gen., *to solicit* one for something, for his favor, friendship, etc., *to strive for*, *seek to gain* (syn.: peto, sector): qui ambīssent palmam histrionibus, Plaut. Am. prol. 69 : nisi senis amicos oras, ambis, * Ter. And. 2, 2, 36: reginam ambire affatu, Verg. A. 4, 284 : conubiis ambire Latinum, id. ib. 7, 333 : te pauper ambit sollicitā prece Ruris colonus, Hor. C. 1, 35, 5 : ambiebat Jason summum sacerdotium, Vulg. 2 Macc. 4, 7.—With *ut* or *ne* : ambienti, ut legibus solveretur, Suet. Caes. 18 : ambirent multi, ne filias in sortem darent, id. Aug. 31.—With *inf.* : donec ultro ambiretur consulatum accipere, Tac. A. 2, 43 : pauci, qui ob nobilitatem plurimis nuptiis ambiuntur, Tac. G. 18. 2165#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2164#Ambiorix#Ambiŏrix, ĭgis, m., `I` *chief of the Eburones in* Gallia Belgica, Caes. B. G. 5, 26 sq., 5, 38 sq.; Flor. 3, 10. 2166#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2165#ambitio#ambĭtĭo, ōnis, f. ambio, `I` *a going round.* `I` In the time of the republic, t. t. (v. ambio, II. B.), *the going about of candidates for office in Rome*, *and the soliciting of individual citizens for their vote*, *a canvassing*, *suing for office* (by just and lawful means; while ambitus denotes unlawful means, as bribery, threats, etc.): quid de nostris ambitionibus loquar? Cic. Tusc. 2, 26, 62 : mea me ambitio ab omni illā cogitatione abstrahebat, id. Sull. 4 : cum ambitionis nostrae tempora postulabant, id. Planc. 18, 45 : si infinitus forensium rerum labor et ambitionis occupatio decursu honorum etiam aetatis flexu constitisset, id. de Or. 1, 1, 1 : hic magistratus a populo summā ambitione contenditur, Cic. Verr. 2, 53, 131 : tanta exarsit ambitio, ut primores civitatis prensarent homines, Liv. 3, 35, 1 et saep.— `II. A.` In gen., *a striving for one's favor* or *good-will; an excessive desire to please*, *flattery*, *adulation* : ambitione labi, Cic. Brut. 69, 244 : sive aliquā suspitione sive ambitione adducti, id. Clu. 28, 76 : in Scipione ambitio major, vita tristior, id. Off. 1, 30, 108 Heus., Beier, and Gernh.: Dionysius Platonem magnā ambitione Syracusas perduxit, *in an ostentatious manner*, for the purpose of securing his favor, Nep. Dion, 2, 2 Br. and Dähn.: ambitio (i.e. studium Fabiis placendi) obstabat, Liv. 5, 36 : ambitione relegatā, **without flattery**, Hor. S. 1, 10, 84 : ambitionem scriptoris facile averseris, obtrectatio et livor pronis auribus accipiuntur, Tac. H. 1, 1: nullo officii aut ambitionis genere omisso, i.e. nullis blanditiis, Suet. Oth. 4 : coronas quam parcissime et sine ambitione tribuit, id. Aug. 25 et saep.—Hence, also *partiality* : jus sibi per ambitionem dictum non esse, Liv. 3, 47.— `I.B` With the predom. idea of the purpose or end, *a desire for honor*, *popularity*, *power*, *display*, etc.; in bon. part., *ambition;* in mal. part., *vanity.* —So in Lucr. of the ambitious efforts of men: Angustum per iter luctantes ambitionis, **struggling to press through the narrow way of ambition**, Lucr. 5, 1132 : me ambitio quaedam ad honorum studium duxit, Cic. Att. 1, 17 : Miserrima omnino est ambitio honorumque contentio, id. Off. 1, 25 : a quo incepto studioque me ambitio mala detinuerat, Sall. C. 4, 2 : aut ab avaritiā aut miserā ambitione laborat, Hor. S. 1, 4, 26 : Vitā solutorum miserā ambitione gravique, id. ib. 1, 6, 129; so id. ib. 2, 3, 78; 2, 6, 18: inanis, id. Ep. 2, 2, 207 : levis, Ov. F. 1, 103 al. : licet ipsa vitium sit ambitio, tamen frequenter causa virtutum est, Quint. 1, 2, 22 : perversa, id. 10, 7, 20 : funerum nulla ambitio, **no display**, **pomp**, Tac. G. 27.— `I.C` *Great exertion* : cum admitti magnā ambitione aegre obtinuisset, Just. 1, 3.— `I.D` *That which surrounds* (v. ambio, 2.; postclass. for ambitus): vimineos alveos circumdant ambitione tergorum bubulorum, **with a wrapping of cowhide**, Sol. 22 : fuliginem ambitio extimae cutis cohibet, id. 35 : ita assedimus, ut me ex tribus medium lateris ambitione protegerent, Min. Oct. 4. 2167#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2166#ambitiosus#ambĭtĭōsus, a, um, adj. ambitio. `I` (Very rare and mostly poet.) *Going round*, *encompassing;* poet., *embracing*, *twining round* : lascivis hederis ambitiosior, Hor. C. 1, 36, 20 (cf.: undique ambientibus ramis, Curt. 4, 7, 16).—Of a river, *making circuits*, *having many windings* : Jordanes amnis ambitiosus, Plin. 5, 15, 15, § 71.— Of oratorical ornament, *excessive*, *superfluous* : vir bonus ambitiosa recidet Ornamenta, Hor. A. P. 447.— `II` Transf. `I.A` *That asks for a thing fawningly;* esp., *that solicits the favor*, *good-will*, etc., *of any one*, in a good and bad sense, *honor-loving*, *ambitious*, *courting favor; vain*, *vainglorious*, *conceited*, etc.: qui ita sit ambitiosus, ut omnes vos nosque cotidie persalutet, Cic. Fl. 18 : homo minime ambitiosus, minime in rogando molestus, id. Fam. 13, 1 : ne forte me in Graecos tam ambitiosum factum esse mirere, **desirous of the favor of the Greeks**, id. Q. Fr. 1, 2, 2 : pro nostris ut sis ambitiosa malis, Ov P. 3, 1, 84: pro nato caerula mater Ambitiosa suo fuit, i.e. **begs fawningly of Vulcan for weapons for her son**, id. M. 13, 289 : malis artibus ambitiosus, **seeking to ingratiate one's self**, Tac. H. 2, 57 : salubris magis princeps quam ambitiosus, Suet. Aug. 42 al. — `I.B` *Pass.*, *that is willingly solicited* or *entreated*, *ambitious; much sought*, *honored*, *admired* : ambitiosus et qui ambit et qui ambitur, Gell. 9, 12 : turba caelestes ambitiosa sumus, Ov. F. 5, 298 : sexus muliebris saevus, ambitiosus, potestatis avidus, Tac. A. 3, 33 : si locuples hostis est, avari; si pauper, ambitiosi, id. Agr. 30 : nota quidem sed non ambitiosa domus, **not sought after**, Ov. Tr. 1, 9, 18 Jahn: ambitiosae pulchritudinis scortum. Just. 30, 2. — `I.C` Of things, *vain*, *ostentatious* : amicitiae, **founded merely on the desire to please**, **interested**, Cic. Att. 1, 18 : rogationes, id. Fam. 6, 12; so id. ib. 6, 6: gloriandi genus, Quint. 11, 1, 22 : preces, **urgent**, Tac. H. 2, 49 : sententiae, Suet. Dom. 8 : mors, *ambitious*, i. e. *to obtain fame*, Tac. Agr. 42: medicina ars, **boastful**, Plin. 29, 1, 8, § 20 : et quaesitorum pelago terrāque ciborum Ambitiosa fames, Luc. 4, 376 : atria, **splendid**, **gorgeous**, Mart. 12, 69 : ambitiosis utilia praeferre, Quint. 1, 2, 27 : ambitiosius id existimans quam domi suae majestas postularet, **more condescending**, **submissive**, Suet. Aug. 25.— `I.D` In rhet.: orator ambitiosus, *who seeks to rouse attention by obsolete* or *unusual expressions* : antigerio nemo nisi ambitiosus utetur, Quint. 8, 3, 26.—Hence, adv. : ambĭtĭōsē, *ambitiously*, *ostentatiously*, etc.: de triumpho ambitiose agere, Cic. Att. 15, 1 : ambitiose regnum petere, Liv. 1, 35 : amicitias ambitiose colere, Tac. H. 1, 10 al.— *Comp.*, Cic. Fam. 3, 7.— *Sup.*, Quint. 6, 3, 68. 2168#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2167#ambitor#ambītor, ōris, m. ambio. `I` Lit., *a candidate* (post-class.), Lampr. Alex. Sev. 28.— `II` Trop. : aeternae laudis, Paul. Nol. Ep. 13, 16. 2169#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2168#ambitudo#ambĭtūdo, ĭnis, f. 2. ambitus, `I` *period of revolution* : reditūs, App. Trism. 31, p. 258. 2170#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2169#Ambitui#Ambitŭi, ōrum, m., `I` *a people in Galatia*, Plin. 5, 32, 42, § 146. 2171#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2170#ambitus1#ambītus, a, um, Part. of ambio. 2172#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2171#ambitus2#ambĭtus, ūs, m. ambio. `I` Lit. *A going round*, *a moving round about*, *a revolution* : cum se octo ambitus ad idem caput rettulerint, Cic. Tim. 9 : aquae per amoenos ambitus agros, Hor. A. P. 17 (cf. ambio, II. A.): alligata mutuo ambitu (i. e. amplexu) corpora, Petr. 132 : ambitu breviore luna currit quam sol, Plin. 2, 23, 21, § 86 : saeculorum, Tac. A. 6, 28 : verborum (i. e. ambages), Suet. Tib. 71.— `II` Transf. `I.A` Abstr. pro concr., *a circuit*, *circle*, *circumference*, *periphery*, *edge* of a circular object: ambitus parmae, Plin. 36, 5, 4, § 4 : folia ambitu serrato, id. 25, 6, 30, § 66 : castra lato ambitu, Tac. A. 1, 61; 4, 49: ambitus lacus, Suet. Claud. 21.— Trop., of discourse, *periphrasis*, *circumlocution*, = ambages: multos circa unam rem ambitus facere, Liv. 27, 27.—Hence, *the open space left round a house* : ambitus est quod circumeundo teritur, Varr. L. L. 5, § 22 Müll.: P. Scaevola id solum esse ambitus aedium dixerit, quo etc., Cic. Top. 4 : ambitus proprie dicitur inter vicinorum aedificia locus duorum pedum et semipedis ad circumeundi facultatem relictus, Paul. ex Fest. p. 16 Müll. —Also, *the small space around sepulchres*, Dig. 47, 12, 5.— `I.B` *An unlawful striving for posts of honor*, or *canvassing for office;* esp. by bribery (cf. ambitio, I.), prohibited by the Lex Calpurnia, Caecilia, Fabia, Julia, Licinia, Tullia de ambitu, *against bribery*, *corruption*, etc.: legem ambitus flagitāsti, Cic. Mur. 23 : punire ambitum, id. ib. 32, 67; cf. Sall. C. 18, 2 Kritz: accusare aliquem ambitus, Cic. Clu. 41 : deferre nomen alicujus de ambitu, id. Cael. 31 : interrogare aliquem legibus ambitus, Sall. C. 18, 2 : damnatus ambitus, Cic. Clu. 41 : condemnare de ambitu, Suet. Caes. 41 al. : effusae ambitus largitiones, Nep. Att. 6.— `I.C` In gen., *the desire to make a display*, *ostentation*, *vanity*, *show*, *parade* : relinque ambitum: tumida res est vana, ventosa, Sen. Ep. 84 : proprius quidam intellegendi ambitus, Quint. 12, 10, 3.—Of speech, *bombastic fulness*, *parade* : imagine et ambitu rerum, Quint. 10, 1, 16 Fr.; id. Decl. 4 *fin.* — `I.D` In rhet., *a period* : comprehensio et ambitus ille verborum (si sic periodum appellari placet), Cic. Brut. 44, 162; id. Or. 12; so id. ib. 50. 2173#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2172#Ambivareti#Ambĭvarēti, Ambĭlarēti, or Am-blŭarēti, ōrum, m., `I` *a people of* Gallia Celtica, *in the neighborhood of the Ambarri*, Caes. B. G. 7, 75; 7, 90. 2174#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2173#Ambivariti#Ambĭvarīti, ōrum, m., `I` *a people of* Gallia Belgica, *near the Meuse*, *in the region of the present Breda*, Caes. B. G. 4, 9. 2175#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2174#ambivium#ambĭ-vĭum, ii, n. via, `I` *a double way*, *a place where two roads meet* : hic in ambivio navem conscendimus palustrem, Varr. ap. Non. 451, 2. 2176#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2175#Ambivius#Ambĭvĭus, ii, m., L. Turpio. `I` *A very distinguished actor in the time of Terence*, *in most of whose pieces he acted*, v. Didascal. Fab. And., Eun., Heaut., Hec., and Phorm.; cf. Cic. Sen. 14; Varr. L. L. 7, 30; Symm. Ep. 1, 25.— `II` Ambĭvĭus, ii, m., *a keeper of a restaurant*, Cic. Clu. 59, 163; perh. also Col. 12, 4, 2. 2177#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2176#ambo#ambō^, bae, bo, `I` *num.* ( *nom. plur.* ambo for ambae, Plaut. Merc. 2, 1, 7; *acc. plur.* orig. ambo, analog. to the Gr. ἄμφω, but from the adj. use of the word ambos arose; acc. ambo is found in Plaut. Am. 1, 2, 8; 5, 1, 67; id. As. 3, 3, 121; id. Curc. 5, 3, 14; id. Cist. 2, 1, 49; id. Ep. 2, 2, 19; id. Bacch. 4, 8, 19; 5, 2, 69; id. Most. 3, 2, 140; id. Rud. 3, 5, 7; Afran. ap. Charis. p. 96 P.; Cic. (who never uses ambos) Fam. 5, 8; 9, 13; Caes. (who never uses ambos) B. C. 1, 48; Verg. (who never uses ambos) E. 6, 18; id. G. 4, 88; id. A. 12, 342; Hor. (who never uses ambos) S. 2, 3, 180; 2, 7, 62; Liv. 3, 62; 7, 19; 26, 7; 26, 26; 27, 27; 30, 14; 35, 22; 38, 53; 40, 46; 41, 18; 45, 19; Mart. 7, 40; Sil. 4, 175; 17, 427 al.; ambos is found in Afran. Com. Rel. p. 194 Rib. *bis;* Plaut. Bacch. 5, 1, 29; id. Ps. 1, 3, 21; Ter. (who never uses ambo) Eun. 5, 8, 39; id. Heaut. 4, 3, 33; 5, 2, 42; id. Ad. 1, 2, 51; 5, 9, 5; Prop. 3, 13, 18; Liv. 2, 10, 6; 22, 34, 10; Sall. (who never uses ambo) J. 21, 4; id. Fragm. 4, 19, 5 Kritz; Ov. (who never uses ambo) H. 10, 51; Tac. (who never uses ambo) A. 13, 54; Vulg. Tob. 3, 25; ib. Eph. 2, 16; cf. Charis. p. 95; Prisc. p. 744 P.; Rudd. I. p. 57; Kühn. ad Cic. Tusc. 1, 46, 110; Neue, Formenl. II. p. 145 sqq.) [ ἄμφω, ἀμφότεροι, Paul. ex Fest. p. 4 Müll.; kindr. with Sanscr. ubhāu, dual nom. = ambo; Zend. uba; Slav. oba; Lith. abù; Goth. bai, bajōths; Germ. beide; Engl. both], *both* (of two objects whose duality is assumed as already known; when not already known, they are designated by *duo.* The difference between *ambo* and *uterque* is thus given by Charis. p. 49 P.: Ambo non est dicendum, nisi de his, qui uno tempore quid faciunt, utpote reges Eteocles et Polynices ambo perierunt quasi unā; Romulus autem et Africanus non ambo triumphārunt, sed uterque; quia diverso tempore). `I` Of objects naturally in pairs, as the parts of the body, *both* : manusque ambas, Verg. A. 6, 496; 10, 868: ambas palmas, id. ib. 5, 425; 10, 844: tinnient ambae aures ejus, Vulg. 1 Reg. 3, 11; ib. 4 Reg. 21, 12: circum unum ambove genua, Plin. 28, 6, 17, § 59 (but even here we find duo: sumes duos renes (vituli) et adipem, Vulg. Exod. 29, 13; 29, 22: duas manus, ib. Matt. 18, 8 *bis;* 18, 9: duae palmae manuum ejus, ib. 1 Reg. 5, 4 : duorum luminum, **of both eyes**, ib. Jud. 16, 28; so Shaksp., her two eyes, Love's Lab. Lost, iv. 3; Haml. i. 4).—So of other things: Tristior illā Terra sub ambobus non jacet ulla polis, Ov. P. 2, 7, 64 : Atridas Priamumque, et saevum ambobus Achillen, **angry with both parties**, id. ib. 1, 458.— `II` In gen., of two objects and no more, *the two*, *both* : QVOM. PERORANT. AMBO. PRAESENTES. (i.e. actor et reus), Fragm. XII. Tab. ap. Gell. 17, 2, 10: consules, alter ambove, si eis videretur, Cic. Phil. 5, 19, 53 : ambo accusandi estis, Ter. Heaut. 1, 1, 67 : jam hisce ambo, et servos et era, frustra sunt duo, Plaut. Am. 3, 3, 19 : erroris ambo complebo, id. ib. 1, 2, 8 : emit hosce ambos, id. Capt. prol. 34 : ut eos ambos fallam, Ter. Heaut. 4, 3, 33; so Vulg. Tob. 3, 25: hic, qui utrumque probat, ambobus debuit uti, Cic. Fin. 2, 7, 20 : una salus ambobus erit, Verg. A. 2, 710 : plebiscitis cautum, ne quis duos magistratus uno anno gereret, utique liceret consules ambos plebeios creari, Liv. 7, 42 : Caesar atque Pompeius diversa sibi ambo consilia capiunt... eodemque die uterque eorum ex castris exercitum educunt, Caes. B. C. 3, 30 : amborum verba, Tac. A. 3, 35 : civitate Romanā ambos donavit, id. ib. 13, 54 : ambo occisi, Suet. Aug. 11 : errant autem ambo senes, Vulg. Gen. 18, 11; ib. Matt. 15, 14: applicuit ambos ad eum, ib. Gen. 48, 13; ib. Eph. 2, 16.— `III` Poet. = duo: partīs ubi se via findit in ambas, **into two**, Verg. A. 6, 540. 2178#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2177#Ambracia#Ambrăcĭa, ae, f., = Ἀμβρακία, `I` *A town in the south of Epirus*, *upon the gulf of the same name*, now *Arta*, Plin. 4, 1, 1, § 4; Cic. Ep. ad Brut. 6; Caes. B. C. 3, 36; Liv. 38, 4.—Hence, `II. A.` Ambrăcĭ-ensis, e, adj., *Ambracian*, Liv. 38, 43.— *Subst. plur.*, *the inhabitants of Ambracia*, Liv. 38, 43.—† `I.B` Ambrăcĭōtēs, ae, m., = Ἀμβρακιώτης, *Ambracian;* hence, vinum... Ambraciotes (v. abrotonites), Plin. 14, 7, 9, § 76.— `I.C` Ambrăcĭus, a, um, adj., *Ambracian* (more freq. than Ambraciensis), Ov. H. 15, 164; Plin. 4, 1, 1, § 4: Sinus Ambracius, Liv. 38, 4; Mel. 2, 3, in which Octavius conquered Antony and Cleopatra in a naval engagement: Ambraciae frondes, i.e. *the laurel crown of the victors in the Actian games* (v. Actium and Actiacus), Stat. S. 2, 2, 8. 2179#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2178#ambrices#ambrĭces : regulae, quae transversae asseribus et tegulis interponuntur, Paul. ex Fest. p. 16 Müll. 2180#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2179#ambrosia1#ambrŏsĭa, ae, f., = ἀμβροσία. `I` Lit., *ambrosia*, *the food of the gods* (as nectar was their drink): non enim ambrosiā deos aut nectare laetari arbitror, Cic. Tusc. 1, 26, 65; Ov. P. 1, 10, 11: Suaviolum dulci dulcius ambrosiā, Cat. 99, 2.—Hence: orator ambrosiā alendus, prov. once in Cic., qs. *a* *god among orators*, of a distinguished orator (opp. faenum esse), Cic. de Or. 2, 57.— Also *food for the steeds of the gods* : equos ambrosiae suco saturos, Ov. M. 2, 120; 4, 215 (acc. to Hom. Il. 5, 368 and 369).— `II` Transf. `I.A` *The unguent of the gods* (so, ἀμβροσία, Hom. Il. 14, 170; 16, 670): ambrosiā cum dulci nectare mixtā Contigit os, Ov. M. 14, 606 : liquidum ambrosiae diffundit odorem, Verg. G. 4, 415; id. A. 12, 419.— `I.B` *The name of several plants*, esp. of the botrys or artemisia, *Turkish mugwort* : Choenopodium botrys, Linn.; Plin. 27, 4, 11, § 28.—Another plant of this name, Plin. 27, 8, 31, § 55.— `I.C` *An antidote to poison*, Cels. 5, 23. 2181#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2180#Ambrosia2#Ambrŏsĭa, v. Ambrosie. 2182#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2181#ambrosiacus#ambrŏsĭăcus, a, um, adj. ambrosia, `I` *ambrosial* : ambrosiaca vitis, on account of the sweetness of its grapes, Plin. 14, 3, 4, § 40. 2183#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2182#Ambrosie#Ambrŏsiē, ēs, or -a, ae, f., = Ἀμβροσίη, `I` *Ambrosia*, *daughter of Attas and Pleione*, *one of the Hyades*, Hyg. Fab. 182 and 192; id. poët. Astr. 2, 21. 2184#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2183#ambrosius1#ambrŏsĭus, a, um, adj., = ἀμβρόσιος, `I` *immortal*, *divine*, *ambrosial* (syn.: immortalis, divinus), in gen., all that pertains to the gods, and their prerogatives and endowments; hence, an epithet for every thing *lovely*, *pleasant*, *sweet*, etc. (in gen. only poet.): comae, Verg. A. 1, 403; so Stat. Th. 9, 731: dapes, Mart. 8, 39 : suci, Sil. 7, 210; Col. 10, 408: sinus, Claud. Nupt. Hon. et Mar. 110: corpus, App. M. 8, p. 205, 26 : pedes, id. ib. 11, p. 258, 39: color, id. ib. 10, p. 254, 4: nectar, Prud. Symm. 1, 276. 2185#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2184#Ambrosius2#Ambrŏsĭus, i, m., `I` *a celebrated Church father of the fourth century*, *archbishop of Milan.* 2186#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2185#Ambrysus#Ambrȳsus or Ambryssos, i, f., = Ἄμβρυσος or Ἄμβρυσσος, `I` *a small town in Phocis*, now *Dhistomo*, Liv. 32, 18; Plin. 4, 3, 4, § 8. 2187#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2186#ambubaia#ambūbāĭa, ae, usu. in the plur., am-būbāĭae, ārum, f. from Syr., plur. = tibia, Vulg. 1 Cor. 14, 7, `I` *a class of Syrian girls in Rome*, *who supported themselves by their music and immorality* : ambubajarum collegia, * Hor. S. 1, 2, 1: ambubajarum ministeria, Suet. Ner. 27.—In sing., Petr. 74, 13. 2188#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2187#ambubeia#ambubēĭa, ae, f., `I` *wild succory* or *endive*, Cels. 2, 30; Plin. 20, 8, 29, § 73; cf. id. 20, 8, 29, 1 ind. 20, 30, p. 68 Sillig. 2189#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2188#ambulacrum#ambŭlācrum, i, n. ambulo, `I` *a walk planted with trees*, commonly near a house (only ante-and post-class. for the class. ambulatio), Fest. p. 18: senex Gynaeceum aedificare volt hic in suis Et balineas et ambulacrum et porticum, Plaut. Most. 3, 2, 69 : longa et mollia ambulacra, * Gell. 1, 2, 2; Pall. 1, 18, 2. 2190#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2189#ambulatilis#ambŭlātĭlis, e, adj. id., `I` *walking about;* hence, *movable*, Vitr. 10, 13. 2191#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2190#ambulatio#ambŭlātĭo, ōnis, f. id., `I` *a walking about*, *a walk* (only in prose, oftenest in Cic.). `I` Lit. : ambulationem pomeridianam conficere in Academiā, Cic. Fin. 5, 1 : compitaliciae, id. Att. 2, 3 : ventum est in ambulationem, id. de Or. 1, 7, 26 : recta, flexuosa, Cels. 1, 2.—Of the orator on the platform: conveniet etiam ambulatio quaedam propter immodicas laudationum moras, Quint. 11, 3, 126.—Hence, `II` Transf., concr., *a walk*, *a place for walking*, *a promenade* (usu. near a dwelling; either covered or open): ambulatio sub dio pedes lata denos. Varr. R. R. 3, 5, 9; so Cic. Q. Fr. 3, 1, 1; 3, 1, 2; Vitr. 5, 9; Col. 1, 6, 2; Plin. 36, 12, 18, § 83. 2192#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2191#ambulatiuncula#ambŭlātĭuncŭla, ae, `I` *dim. f.* [ambulatio], *a short walk* (perh. only in the foll. passages of Cic.). `I` Lit., Cic. Fam. 2, 12. —And, `II` Concr., *a small place for walking* : tecta, Cic. Att. 13, 29. 2193#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2192#ambulator#ambŭlātor, ōris, m. ambulo, `I` *one that walks about*, i.e., `I` *An idler*, *lounger* : vilicus ne sit ambulator, Cato, R. R. 5, 2 (cf. id. ib. 5, 2: minus licebit ambulare); Col. 1, 8, 7.—* `II` *A pedlar*, *hawker* : Transtiberinus, Mart. 1, 42 (not found elsewhere). 2194#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2193#ambulatorius#ambŭlātōrĭus, a, um, adj. ambulator, `I` *that moves about* (rare; never in Cic.); hence, `I` Of machines which can be moved to and fro. *movable* : praeterea alias (so. turres) ambulatorias totidem tabulatorum confixerant, *movable towers with an equal number of stories*, Auct. B. Alex. 2 Moeb.; Vitr. 10, 19; Plin. 21, 14, 47, § 80.—Hence, trop., of the will, *wavering*, *fickle*, *changeable* : voluntas, Dig. 24, 1, 32; and of other things: actio, **a cause that passes from one to another**, Cod. Just. 6, 2, 22.—* `II` *Suitable for walking in* : porticus, Dig. 8, 5, 8. 2195#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2194#ambulatrix#ambŭlātrix, īcis, f. ambulator, `I` *she that walks about*, *a female lounger*, etc.: vilica ne ambulatrix siet, Cato, R. R. 143, 1. 2196#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2195#ambulatura#ambŭlātūra, ae, f. ambulo, `I` *a walking*, *a pace*, *step*, *amble;* only of horses (Fr. *l'amble;* Ital. *ambio*, *ambiadura*), Veg. 6, 6, 6; 6, 6, 7; 2, 5, 2. 2197#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2196#ambulatus#ambŭlātus, ūs, m. id., `I` *walking* : Christus scitur ambulatum dedisse contractis, i. e. **power to walk**, Arn. 1, p. 28. 2198#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2197#ambulo#ambŭlo, āvi, ātum, 1, v. n. regarded by Doed. as a sort of dim. of ambio, but better regarded as comp. of am- and the root of βαίνω, beto, -bito, baculum = βάκπρον, vado, venio; Sanscr. gā = go; Germ. gehen; Engl. go. Curtius. `I` Lit. `I.A` In gen., *to go about*, *to walk* : cum illā neque cubat neque ambulat, Plaut. Bacch. 4, 8, 56 : si non ubi sedeas locus est, est ubi ambules, id. Capt. prol. 12 : quem ad modum quis ambulet, sedeat, Cic. Fin. 5, 17, 47 : sedetur, ambulatur, Varr. L. L. 6, 1, p. 72 Müll.: ambulatum est, Cic. Leg. 2, 1, 1; Sen. Ep. 113, 15: cum sedeatur, ambuletur, discumbatur, Gell. 2, 2 : standi ambulandi vices, Quint. 11, 3, 44 : ambulans aut jacens, Plin. Ep. 9, 36; Gell. 2, 9: cum ambulantis Tiberii genua advolveretur, Tac. A. 1, 13 : aves aliquae ambulant, ut cornices; aliae saliunt, ut passeres, **walk**, Plin. 10, 38, 54, § 111 : Aegyptii mures bipedes ambulant, id. 10, 64, 85, § 186 : claudi ambulant, Vulg. Matt. 11, 5; ib. Joan. 1, 36; ib. Apoc. 2, 1; 9, 20.—Hence, `I.B` Esp., *to walk for recreation*, *to take a walk* : abiit ambulatum, Plaut. Mil. 2, 2, 96 : visus sum mihi cum Galbā ambulare, Cic. Ac. 2, 16, 51 : cum in sole ambulem, etiamsi aliam ob causam ambulem, etc., id. de Or. 2, 14, 60 : pedibus ambulare, Suet. Dom. 19.— `I.C` *To go*, *to travel*, *to journey* (class.), Plaut. Capt. prol. 12: quo ambulas tu? id. Am. 1, 1, 185; Ter. Hec. 5, 3, 17: biduo aut triduo septingenta milia passuum ambulare, Cic. Quint. 25; id. Att. 9, 4 *fin.* : eo modo Caesar ambulat, ut, etc., id. ib. 8, 14 et saep.—Hence, in the comic poets, bene ambula, *farewell*, *a good journey to you*, a form oft. used at the departure of any one: bene ambula et redambula, **farewell and farewell back**, Plaut. Capt. 4, 2, 120 : *Ty.* Bene ambulato. *Ph.* Bene vale, id. ib. 2, 3, 92; and *absol.* : ambula, **go**, Ter. Heaut. 2, 3, 139 : ambulare in jus, *to go into court*, *go to law* : ambula in jus, Plaut. Curc. 5, 2, 23; Ter. Phorm. 5, 8, 43.— `I.D` *To walk about with a certain gravity* or *importance* : licet superbus ambules pecuniā. Hor. Epod. 4, 5; id. S. 1, 2, 25; 1, 4, 66.— `I.E` Of inanimate things: amnis, quā naves ambulant, Cato, R. R. 1, 3 : Nilus immenso longitudinis spatio ambulans, Plin. 5, 9, 10, § 51 : velut intus ambulantem (lucem), id. 37, 9, 47, § 131.— Trop. (only post-Aug.): quod deinde caput translatum per omnes leges ambulavit, **was afterwards added to all laws**, Plin. 10, 50, 71, § 139; Dig. 4, 4, 15: ambulat cum domino bonorum possessio, ib. 37, 11, 2.— `F` *Act.*, esp. with cognate objects, as iter, via, etc., *to navigate*, *sail*, *pass over*, etc.: cum Xerxes tantis classibus tantisque copiis maria ambulavisset terramque navigāsset, Cic. Fin. 2, 34 : perpetuas ambulat illa vias, Ov. F. 1, 122 (cf.: ire iter, viam, etc., Burm. ad Prop. 2, 19, 50).— *Pass.* : si bina stadia ambulentur, Plin. 23, 1, 16, § 26.— `G` In milit. lang. t. t., *to march* : ut ter in mense tam equites quam pedites educantur ambulatum, Veg. Mil. 1, 27.— `H` In the jurists in opp. to ire: iter est jus eundi ambulandi hominis, **of one going and coming**, Dig. 3, 8, 1.— `II` Trop. very freq. in eccl. Lat. (like Heb. and N. T. Gr. περιπατέω), *to walk*, in the sense of *to live*, with an adjunct of manner or circumstances: ambulavit Henoch cum Deo, Vulg. Gen. 5, 22 : ut ambules in viis ejus (Dei), ib. Deut. 10, 12 : qui ambulant in lege Domini, ib. Psa. 118, 1 : in circuitu impii ambulant, ib. ib. 11, 9 : fraudulenter ambulare, ib. Prov. 11, 13.—So also very freq. in N. T., but only once in this sense in the Gospels: quare discipuli tui non ambulant juxta traditionem seniorum? Vulg. Marc. 7, 5 : qui non secundum carnem ambulant, ib. Rom. 8, 1 : in carne ambulantes, ib. 2 Cor. 10, 3 : honeste ambulare, ib. Rom. 13, 13 : ut ambuletis digne Deo, ib. Col. 1, 10 : quod non recte ambularent, ib. Gal. 2, 14 et persaepe. 2199#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2198#amburbale#amburbāle, is, n. (sc. sacrificium), i. q. amburbium, Serv. ad Verg. E. 3, 77; cf. the two foll. articles. 2200#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2199#amburbiales#amburbĭāles hostiae, `I` *the victims which were led round the city of Rome*, Paul. ex Fest. p. 5 Müll. 2201#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2200#amburbium#amb-urbĭum, ii, n. urbs, `I` *the expiatory procession round the city of Rome*, *at which sacrifices were offered* (v. the preced.); Serv. ad Verg. E. 3, 77; Paul. ex Fest. p. 17 Müll.: lustrata urbs, cantata carmina, amburbium celebratum, ambarvalia promissa, Vop. Aur. 20 (described in Luc. 1, 592 sq.). 2202#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2201#amburo#amb-ūro, ussi, ustum, 3, v. a., `I` *to burn around*, *to scorch* (opp. exurere, to burn entirely up); also, with an extension of the idea, *to burn wholly up*, *to consume* (most freq. in *part. perf.;* class.). `I` Lit. `I.A` Hadrianus vivus exustus est: Verres sociorum ambustus incendio, tamen ex illā flammā periculoque evasit, Cic. Verr. 2, 1, 27 : Herculis corpus ambustum, id. Sest. 68, 143 : terret ambustus Phaëthon avaras spes, Hor. C. 4, 11, 25 al. —So Cicero jestingly calls the tribune of the people Munacius Plancus, at whose suggestion the enraged populace set fire to the senate-house, tribunus ambustus, *the singed tribune of the people*, Cic. Mil. 5, 12 Moeb.—Of those whom the lightning had struck, but not killed: Sen. Agam. 537: tot circa me jactis fulminibus quasi ambustus, Plin. Ep. 3, 11, 3; so Plaut. Ep. 5, 2, 9; id. Mil. 3, 2, 22: Cassius, quem fama est esse libris Ambustum propriis, Hor. S. 1, 10, 64 : magna vis frumenti ambusta, Tac. H. 5, 12 : ambustum theatrum, Suet. Claud. 21 al. —Hence, ambu-stum, i, n., in medic. lang., *a burn* : inflammatio recentis ambusti, Plin. 24, 8, 35, § 51 : sedare ambusta, id. 24, 4, 5, § 10 : ambusta sanare, id. 20, 20, 82, § 217 : ambusta igne vel frigore, id. 24, 8, 29, § 45 al. — `I.B` From the similarity of effect, *to injure by cold*, *to nip*, *benumb* (cf. aduro): ambusti multorum artus vi frigoris, Tac. A. 13, 35 : ambusta pruinis lumina, i. e. oculi, Val. Fl. 4, 70.— `II` Trop. `I.A` Of property: ambustas fortunarum mearum reliquias, **the charred remains**, Cic. Dom. 43.— `I.B` Of one who, when tried for an offence, comes off with great trouble: qui damnatione collegae et suā prope ambustus evaserat, **had come off scorched**, Liv. 22, 35. 2203#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2202#ambustio#ambustĭo, ōnis, f. amburo = ambustum, `I` *a burn* : eruptionibus, ambustionibus (medetur myrteum oleum), Plin. 23, 4, 44, § 87. 2204#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2203#ambustulatus#ambustŭlātus, a, um, adj. id., `I` *burned* or *scorched around*, *roasted* : Teque ambustulatum obiciam magnis avibus pabulum, Plaut. Rud. 3, 4, 65. 2205#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2204#ameci#ămēci and ămēcae (a different orthography for amici and amicae), Paul. ex Fest. p. 15 Müll. 2206#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2205#Amelas#Amelas, `I` *a town in Lycia*, Plin. 5, 27, 28, § 101. 2207#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2206#amellus#amellus, i, m., `I` *the purple Italian starwort* : Aster amellus, Linn.; Verg. G. 4, 271 (cf. Serv. ad h. 1.); Col. 9, 4, 4. 2208#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2207#amen#āmēn; Gr. ἀμήν (eccl. Lat.). `I` Adj., *true*, *faithful* : (tu Deus) fecisti mirabilia, cogitationes fideles, amen (Heb. = verity), Vulg. Isa. 25, 1.— `II` Subst., *truth*, *faith fulness* : qui benedictus est, benedicetur in Deo amen, **in the God of faithfulness**, Vulg. Isa. 65, 16 : haec dicit Amen (Gr. ὁ Αμήν), *He that is True*, ib. Apoc. 3, 14.— `III` Most freq. adv. `I.A` Prop., to confirm words spoken by one's self or another, *So be it;* Fr. *Ainsi soit-il;* LXX. γένοιτο, *Amen* : et respondebit omnis populus, Amen, Vulg. Deut. 27, 15; 5, 22 et saep.: Gratia vobiscum, Amen, ib. 2 Tim. 4, 21 : cui (Deo) honor et gloria in saecula saeculorum, Amen, ib. Rom. 16, 27 et saep. — `I.B` In gen., *truly*, *surely*, *verily;* very freq. in the phrase. Amen dico vobis, Vulg. Matt. 5, 18 al.; ib. Marc. 3, 28 al.; ib. Luc. 4, 24 al.; and in St. John: Amen, amen dico vobis, ib. Joan. 1, 51 al. (The *a* is long in Aus. Eph. ap. Orat. *fin.*, and Prud. Cath. 4, 72, but short in Paul. Nol. Poëm. 17 ad Nicet. 117.) 2209#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2208#Amenanus#Ămĕnānus, i, m., = Ἀμένανος, `I` *a river in Sicily*, *at the southern declivity of Ætna*, Ov. M. 15, 279.—Also adj. : Ămĕnānus, a, um: Amenana flumina, Ov. F. 4, 467. 2210#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2209#amens#ā-mens, mentis, adj. `I` Lit., *out of one's senses*, *beside one's self*, *senseless*, *mad*, *insane*, *frantic*, *distracted* (of every kind of passionate excitement; while *insanus* designates one diseased in mind; and *excors* or *vecors*, one that is without mind; among the poets a favorite word with Verg. and Ov.): inceptio est amentium, haud amantium, Ter. And. 1, 3, 13 : homo amentissimus atque in omnibus consiliis praeceps, Cic. Phil. 5, 13 : o vecors et amens, id. Pis. 9 : arma amens capio, Verg. A. 2, 314 : in dies amentior, Suet. Aug. 65 : Ne trepides caeli divisis partibus amens, **that thou tremble not senselessly at the divided heavens**, Lucr. 6, 86 : lugubris et amens, Ov. M. 2, 334 : cursuque amens, Verg. A. 2, 321 : adspectu amens, id. ib. 4, 279; so id. ib. 12, 776; and with *gen.* : amens animi, id. ib. 4, 203 (cf. Rudd. II. p. 73): dolore amens, Ov. Tr. 1, 3, 92 : terrore amens, Liv. 32, 12 : amens invidiā, id. 8, 31 : amens metu, id. 23, 9; 1, 48: periculi magnitudine amens et attonitus, Curt. 6, 9.— `II` Meton., *foolish*, *stupid* : homo audacissimus atque amentissimus, Cic. Verr. 1, 3, 7 (cf. a little before: quod cum incredibili ejus audaciā singularis stultitia conjuncta est).—Of things: amentissimum consilium, Cic. Att. 7, 10 : cogor amenti caeca furore, Cat. 64, 197 : impetus amens, Luc. 4, 279 al. — *Adv.* not used. 2211#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2210#amentatus#āmentātus, a, um, Part. of amento. 2212#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2211#amentia#āmentĭa, ae, f. amens, `I` *the being out of one's senses*, *beside one's self*, *madness*, *insanity.* `I` Lit. : animi adfectionem lumine mentis carentem nominaverunt amentiam eandemque dementiam, Cic. Tusc. 3, 5, 10 : Di monerint meliora atque amentiam averruncassint tuam, Pac. ap. Varr. L. L. 7, § 102 Müll., and in Paul. ex Fest. p. 373 Müll. (Trag. Rel. p. 90 Rib.): heu cor ira fervit caecum, amentiā rapior ferorque, Att. ap. Non. 503, 7 (Trag. Rel. p. 194 Rib.): Quor meam senectutem hujus sollicito amentiā, Ter. And. 5, 3, 16 : Quae istast pravitas, Quaeve amentiast...? id. Heaut. 5, 2, 21; id. Hec. 4, 4, 50 (not elsewhere in Ter.): flagrare cupiditate atque amentiā, Cic. Verr. 2, 4, 34 : amentiā atque audaciā praeditus, id. ib. 2, 2, 42; Ov. M. 5, 511: tanta vis amentiae verius quam amoris mentem turbaverat, Liv. 3, 47; 23, 9: Percutiat te Dominus amentiā, Vulg. Deut. 28, 28; ib. Zach. 12, 4.— `II` Meton. `I.A` *Folly*, *stupidity* (cf. amens, II.): si quem amentia verset, Hor. S. 2, 3, 249.— `I.B` *Malice*, *malignity* (eccl. Lat.): propter multitudinem amentiae (tuae), Vulg. Os. 9, 7. 2213#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2212#amento#āmento, āvi, ātum, 1, v. a. amentum. `I` Lit., *to furnish with a strap* or *thong;* esp. of the javelin, to the middle of which a strap was fastened, so that it might be thrown with greater force (very rare; only twice in Cic.): hastae amentatae, Cic. Brut. 78, 271.— Trop., of discourse: amentatae hastae (i. e. apta et parata argumenta), Cic. de Or. 1, 57, 242 (so Juv. sagittae and jaculator, q. v.).—Hence, `II` Transf., poet., *to hurl* or *dart the javelin* by means of a thong: cum jaculum parvā Libysamentavit habenā, * Luc. 6, 221.—And of the wind, which gives an impetus to motion, as a thong to the dart: amentante Noto, Sil. 14, 422. 2214#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2213#amentum#āmentum, i, n. ἅμμα, ἅπτω; v. apo, `I` *a strap* or *thong*, esp. upon missile weapons, by means of which they were thrown with greater force (cf. amento): amenta, quibus, ut mitti possint, vinciuntur jacula sive solearum lora, Paul. ex Fest. p. 12 Müll.: epistola ad amentum deligata, Caes. B. G. 5, 48 Herz.: inserit amento digitos, Ov. M. 12, 321 : amenta torquent, Verg. A. 9, 665 : umor jaculorum amenta emollierat, Liv. 37, 41 al. —Rarely, *a shoe-string* : soleae sine amento, Plin. 34, 6, 14, § 31. 2215#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2214#Ameria#Ămĕrĭa, ae, f., = Ἀμερία, `I` *a very ancient town in Umbria* (acc. to Cato, built before the Trojan war), now *Amelia*, Plin. 3, 14, 19, § 114; Cic. Rosc. Am. 7 al.—Hence, Ămĕrīnus, a, um, adj., *of* or *pertaining to Ameria* : municeps, Cic. Rosc. Am. 6 : corbulae, Cato, R. R. 1, 15 : salix, Plin. 24, 9, 37, § 58; Verg. G. 1, 265; Col. 4, 30 al.— Ămĕrīni, ōrum, m., *the inhabitants of Ameria*, Plin. 3, 14, 19, § 113.— Ămĕrīna, ōrum, n. (sc. mala or pira), *Amerian fruit*, Stat. S. 1, 16, 18. 2216#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2215#amerimnon#ămĕrimnŏn, i, n. ἀμέριμνος, caredispeller, `I` *houseleek*, *also called* aïzoon majus, Plin. 25, 13, 102, § 160. 2217#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2216#ames#ămĕs, ĭtis, prob. m. cf. amentum, `I` *a pole* or *fork*, esp. for holding and spreading bird-nets: amites: perticae aucupales, Paul. ex Fest. p. 12 Müll.: aut amite levi rara tendit retia, * Hor. Epod. 2, 33; Pall. Sept. 12. —Also for bearing a litter or sedan: amites basternarum, Pall. Jun. 2, 3. 2218#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2217#Amestratus#Ămestrătus, i, f., `I` *a town on the north coast of Sicily*, mentioned only by Cic. and Steph. B., now *Mistretta*, is prob. the same place as the Amastra of Sil. 14, 267; Cic. Verr. 3, 39, 43; Steph. B. s. v.—Hence, Ămestrătīni, ōrum, m., *the inhabitants of Amestratus*, Cic. Verr. 3, 39, 89. 2219#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2218#amothystinatus#ămŏthystĭnātus, a, um, adj. qs. from amethystino, `I` *that wears a dress of the color of amethyst*, i. e. *violet-blue*, Mart. 2, 57. 2220#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2219#amethystinus#ămĕthystĭnus, a, um, adj. amethystus. `I` *Of the color of amethyst* : vestes, Mart. 1, 97, 7.—Also *absol.* : amethystina (sc. vestimenta), * Juv. 7, 136.— `II` *Set* or *adorned with amethyst* : trientes, Mart. 10, 49. 2221#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2220#amethystizon#ămĕthystīzōn, ontis, adj., m., = ἀμεθυστίζων, `I` *resembling the amethyst in color* : carbunculi, prob. our *violet ruby*, Plin. 37, 7, 25, § 93. 2222#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2221#amethystus#ămĕthystus, i, f., = ἀμέθυστος. `I` *The amethyst*, *a precious stone of violet-blue color*, Plin. 37, 9, 40, § 121 sqq.; Vulg. Exod. 28, 19; ib. Apoc. 21, 20.— `II` *A kind of vine*, Col. 3, 2, 24; cf. Plin. 14, 2, 4, § 31. 2223#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2222#ametor#ămētor, ŏris, comm., = ἀμήτωρ, `I` *motherless*, Tert. Praescr. cap. 53. 2224#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2223#amflexus#amflexus, a, um, Part. [qs. from amflecto], `I` *bent* or *curved round* : ora grandi circuitu amflexa, Mel. 3, 2, 1. 2225#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2224#amfractus#amfractus, v. anfr-. 2226#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2225#amia#ămĭa, ae, f., and ămĭas, ae, m., = ἀμία, `I` *the tunny*, *a sea-fish* : (piscem) amiam vocant cujus etc., Plin. 9, 15, 19, § 49.—The form amias: acc. amian, Lucil. ap. Varr. L. L. 7, § 47 Müll.; cf. Paul. ex Fest. p. 21 ib. 2227#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2226#amiantus#ămĭantus, i, m., = ἀμίαντος (unspotted, pure), `I` *the amianth*, *a stone which may be separated into threads and spun*, *and is inconsumable by fire; asbestos*, *earth-flax*, Plin. 36, 19, 31, § 139. 2228#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2227#amica#ămīca, v 2. amicus. 2229#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2228#amicabilis#ămīcābĭlis, e, adj. amicus, `I` *friendly*, *amicable* (post-class. and rare), Firm. Math. 5, 5.— *Adv.* : ămīcābĭlĭter, *in a friendly manner*, Jul. Epit. Nov. 63, § 211. 2230#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2229#amicalis#ămīcālis, e, adj. id., `I` *friendly* (postclass.): affectio, Dig. 17, 1, 10, § 7 : transactio, Cod. 6, 58, 15, § 5: Deus hospitalis, amicalis, App. de Mundo, p. 75, 9. 2231#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2230#amicarius#ămīcārĭus, i, m. amica, `I` *one that procures a mistress*, *a procurer*, Diom. p. 313 P. 2232#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2231#amice#ămīcē, adv., v. 1. amicus `I` *fin.* 2233#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2232#amicimen#ămĭcīmen, ĭnis, n. amicio, `I` *a garment*, = amictus (only post-class.): candidum, App. M. 11, p. 261, 9 : rude, id. ib. 11, p. 268, 32. 2234#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2233#amicinum#amicinum, i, n., `I` *the neck of a winesack*, Paul. ex Fest. p. 15 Müll. ( *neutr.* by mistake; cf. amicinus: ἀσκοῦ στόμα, Gloss.). 2235#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2234#amicio#ăm-ĭcĭo, ĭcui, or ixi, ictum, 4, v. a. ( `I` *fut.* amicibor, Plaut. Pers. 2, 5, 6; *perf.* only in exs. below; *inf. perf.* amicisse, Front.) [jacio], *to throw round*, *to wrap about* (cf. ἀμφιβάλλω); exclusively of upper garments (on the contr., *induere*, of clothes put or drawn on; *vestire*, of those for the protection or ornament of the body): se amicire or *pass.* amiciri, *to throw round*, *veil one's self.* `I` Lit. : amictus epicroco, Naev. ap. Var. 7, 3, 92: palliolatim amictus, Plaut. Ps. 5, 1, 29 : amicibor gloriose, id. Pers. 2, 5, 6 : pallium, quo amictus, soccos, quibus indutus esset, Cic. de Or. 3, 32 : amictus est pallio, Vulg. 1 Reg. 28, 14: amictus togā purpureā, Cic. Phil. 2, 34 : qui te togā praetextā amicuit, Brut. ap. Diom. p. 364 P.: celerius mater amixit, Varr. ib.: dum calceabat ipse sese et amiciebat, Suet. Vesp. 21 al. — Poet. : nube umeros (Gr. acc.) amictus, Hor. C. 1, 2, 31; Verg. A. 1, 516: amictus nube, Vulg. Apoc. 10, 1 : lumine, ib. Psa. 103, 2 : mulier amicta sole, ib. ib. 12, 1; so, (rex) amicietur terrā Aegypti, sicut amicitur pastor pallio suo, ib. Jer. 43, 12.— `II` Trop., of other things, *to cover*, *clothe*, *wrap up* : nive amicta loca, Cat. 63, 70 : colus amicta lanā, id. 64, 311 : amicitur vitibus ulmus, Ov. P. 3, 8, 13 : et piper et quidquid chartis amicitur ineptis, Hor. Ep. 2, 1, 270 : amicta ossa luridā pelle, id. Epod. 17, 22 : amicti vitibus montes, Flor. 1, 16 : partem alteram luce, alteram tenebris amicisse Jovem, Fronto, Fer. Als. p. 188. 2236#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2235#amiciter#ămīcĭter, adv., v. 1. amicus `I` *fin.* 2237#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2236#amicitia#ămīcĭtĭa, ae, f. ( `I` *gen. sing.* amicitiāï, Lucr. 3, 83; acc. amicitiem, id. 5, 1019 Lachm.; cf. Charis. p. 94 P., and Neue, Formenl. I. p. 372) [amicus], *friendship* (very freq. in Cic., occurring more than 200 times). `I` Lit. : Est autem amicitia nihil aliud nisi omnium divinarum humanarumque rerum cum benevolentiā et caritate summa consensio, Cic. Am. 6 : eo ego ingenio natus sum: amicitiam atque inimicitiam in frontem promptam gero, Enn. ap. Non. 129, 26: jam diu ego huic bene et hic mihi volumus, et amicitia est antiqua, Plaut. Ps. 1, 3, 4 : Per te deos oro et nostram amicitiam, Ter. And. 3, 3, 6 : sperata voluptas Suavis amicitiae, Lucr. 1, 142 : vincula amicitiaï, id. 3, 83. The expressions usually connected with it are: amicitiam incipere, Ter. And. 3, 3, 7 : amicitia nascitur, Cic. Am. 9, 29 : amicitia exardescit, id. ib. 27, 100 : est mihi amicitia cum aliquo, id. Clu. 42 : amicitia est inter aliquos, id. Planc. 33 : esse in amicitiā cum aliquo, Nep. Hann. 2, 4 : in amicitiam recipere, Cic. Att. 2, 20 : amicitiam colere, id. Fam. 15, 14 : contrahere, id. Am. 14 : gerere, id. Fam. 3, 8, and Nep. Dat. 10, 3: tueri, Cic. Fin. 1, 20 : jungere, Lucr. 5, 1019; Cic. Deiot. 9; Vulg. Exod. 34, 12: expetere, Cic. Am. 13 : comparare, id. Rosc. Am. 38 : parere, Nep. Alcib. 7, 5 : conferre se ad amicitiam alicujus, Cic. Brut. 81 : dedere se amicitiae alicujus, Caes. B. G. 3, 22 : accedere ad amicitiam alicujus, Nep. Eum. 1, 4 : in amicitias incidere, Cic. Am. 12, 42 : amicitiā alicujus uti, Ter. Ad. 2, 2, 43 : pervenire in intimam amicitiam alicujus, Nep. Alcib. 5, 3 : manere in amicitiā, Cic. Verr 2, 5, 32 : amicitiam violare, Liv. 34, 31 : deserere jura amicitiae, Cic. Am. 10 : funditus evertere, id. Fin. 2, 25 : dissociare, id. Am. 20 : dimittere, dissuere, discindere, id. ib. 21 : dirumpere, id. ib. 22 *fin.* : dissolvere, Vulg. Eccli. 22, 5 : deficere ab amicitiā alicujus, Nep. Con. 2, 2 : repudiare amicitiam alicujus, Cic. Planc. 19 : renunciare amicitiam alicui, Liv. 42, 25.— `II` Transf. `I.A` In the histt., *a league of friendship*, *an alliance* between different nations, = foedus: Ubii, qui amicitiam fecerant, Caes. B. G. 4, 16 : amicitiam populi Romani colere, Sall. J. 8, 2 : in amicitiam Populi Romani venire, Liv. 22, 37 : reges bello victos in amicitiam recipere, Sall. J. 14, 5 : foedus et amicitia, id. ib. 104, 5 : amicitia et foedus, id. ib. 104, 4 : amicitia ac societas, Liv. 7, 31 : amicitiae foedus, id. 42, 12 : amicitiam petere, id. 38, 18 : quae urbes in amicitiā permanserant, id. 43, 21; 10, 45: amicitias cum aliquo facere, Vulg. 2 Reg. 31, 2 : cum aliquo inire, ib. 2 Par. 20, 35 al. — `I.B` In botany, of plants, *sympathy* : rutae cum flco, Plin. 19, 8, 45, § 156 : inter has vitium amicitiā accipitur ulmus, id. 16, 17, 29, § 72.— `I.C` In post-Aug. Lat., *abstr. pro concr.* = amici: hospitem nisi ex amicitiā domini quam rarissime recipiat, Col. 11, 1, 23 (cf. before: hospitem nisi amicum familiaremque domini necessarium receperit): quin et parte ejusdem epistulae increpuit amicitias muliebres, Tac. A. 5, 2 : omnes amicitias et familiaritates intra breve tempus adflixit, Suet. Tib. 51. 2238#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2237#amicities#ămīcĭtĭes, ēi, f., `I` v. the preced. art. 2239#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2238#amico#ămīco, āre, v. a. amicus, `I` *to make friendly to one's self* : Oeclides solitā prece numen amicat, Stat. Th. 3, 470. 2240#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2239#amicosus#ămīcōsus, a, um, adj. id., `I` *rich* or *abounding in friends*, Diom. p. 313 P. 2241#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2240#amictorius#ămictōrĭus, a, um, adj. amicio, `I` *suitable for throwing about* one: linteamen, Cod. Th. 8, 5, 48, § 1.—Hence, *subst.* : ămic-tōrĭum, i, n., *a garment which is thrown about* or *over* one, *a light*, *loose garment*, esp. of women, *a scarf*, *a tie for the neck*, Cod. Th. 8, 5, 48; Hier. ad Isa. 2, 3, v. 23. 2242#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2241#amictus1#ămictus, a, um, Part. of amicio. 2243#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2242#amictus2#ămictus, ūs, m. amicio, orig. `I` *a throwing about* or *on* one of a garment; hence, `I` *The manner of dressing*, *fashion* : amictum imitari alicujus, Cic. de Or. 2, 22, 91 (cf. Plin. Ep. 2, 3, 2): est aliquid in amictu, Quint. 11, 3, 156.— `II` Meton., abstr. pro concr., *the garment itself that is thrown about* or *on*, *any clothing*, *a mantle*, *cloak*, etc.: quam (statuam) esse ejusdem, status, amictus, anulus, imago ipsa declarat, Cic. Att. 6, 1, 17 : frustra jam vestes, frustra mutatur amictus, Tib. 1, 9, 13 : velut amictum mutabis eos, Vulg. Heb. 1, 12 : duplex, **made of a double texture**, Verg. A. 5, 421 : Tyrii, Ov. A. A. 2, 297 : amictus corporis, Vulg. Eccli. 19, 27 : nec amictu ora velabis, ib. Ez. 24, 17 : gloriam dedit sanctitatis amictum, *the garment of holiness*, i. e. *the sacred vestment*, ib. Eccli. 50, 12 et saep.— `I.B` Trop. `I.B.1` For *other kinds of covering* : caeli mutemus amictum, *the air which surrounds us*, i. e. to go into another region, * Lucr. 6, 1133: Phrygius, Verg. A. 3, 545 : nebulae amictus, id. ib. 1, 412; Stat. Th. 1, 631: caecus, Sil. 12, 613 : jam virides lacerate comas, jam scindite amictus, i. e. **the herbage that clothes the ground**, **weeds**, Col. 10, 70.— `I.B.2` Prov.: quem mater amictum dedit, sollicite custodire, i. e. **not to give up the habits formed in early youth**, Quint. 5, 14, 31. 2244#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2243#amicula#ămīcŭla, v. amiculus. 2245#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2244#amiculum#ămĭcŭlum, i, n. amicio, `I` *a garment that one throws about* or *on him*, *a mantle*, *cloak* : amiculum genus est vestimenti, a circumjectu dictum, Paul. ex Fest. p. 28 Müll.: amicae amictus amiculo, Cic. Div. 2, 69 : agreste duplex amiculum, Nep. Dat. 3, 2 : cum aliquem videret minus bene vestitum, suum amiculum dedit, id. Cim. 4, 2 : toga picta plerumque amiculo erat accum benti, Sall. Fragm. ap. Macr. S. 2, 9: matrem familiae tuam purpureum amiculum habe re non sines? Liv. 34, 7; 27, 4.— Trop. : novissimum homini sapientiam colenti amiculum est gloriae cupido, Fronto, Eloqu. p. 78 Nieb. 2246#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2245#amiculus#ămīcŭlus, i, m. dim. amicus, `I` *a dear friend* : quid de Docimo amiculo meo? * Cic. Verr. 2, 3, 34: te nil miseret, dure, tui dulcis amiculi? Cat. 30, 2; * Hor. Ep. 1, 17, 3.—Hence, ămīcŭla, ae, f., *a dear* ( *female*) *friend* : de amiculà rixatus, * Cic. de Or. 2, 59, 244; so Plin. Ep. 3, 9, 13; Suet. Calig. 33. 2247#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2246#amicus1#ămīcus (old form ămēcus, Paul. ex Fest. p. 15 Müll.), a, um, adj. amo, `I` *friendly*, *kind*, *amicable*, *favorable*, *inclined to*, *liking;* constr. with dat., Zumpt, Gram. § 410: animo esse amico erga aliquem, Ter. Hec. 3, 3, 29; Cic. Fam. 1, 7, 3: tribuni sunt nobis amici, id. Q. Fr. 1, 2 *fin.* : homo amicus nobis jam inde a puero, Ter. Ad. 3, 3, 86 : Pompeium tibi valde amicum esse cognovi, Cic. Fam. 1, 8, 5; id. Att. 9, 5: amicus non magis tyranno quam tyrannidi, Nep. Dion, 3, 2; id. Att. 9: male numen amicum, Verg. A. 2, 735; Ov. F. 3, 834: (Fortuna) amica varietati constantiam respuit, Cic. N. D. 2, 16 : amica luto sus, **fond of**, Hor. Ep. 1, 2, 26.— *Comp.* : mihi nemo est amicior Attico, Cic. Att. 16, 16 : amicior Cilicum aerariis quam nostro, id. ib. 7, 1, 6; id. Fam. 3, 2, 1.— *Sup.* : Deiotarum, fidelissimum regem atque amicissimum rei publicae nostrae, Cic. Att. 15, 2, 2 : cum summi viri, tum amicissimi, id. Am. 2, 8 : amicissimi viri, Suet. Caes. 1 : successor conjunctissimus et amicissimus, Cic. Fam. 3, 3 : hoc libro ad amicum amicissimus de amicitiā scripsi, id. Am. 1, 5; 23, 88 (but the *comp.* and *sup.* may sometimes be rendered as belonging to 2. amicus, *a greater friend*, *the greatest friend*, as in Cic. Att. 16, 16, and Am. 1, 5; so in Gr. βασιλεύς etc.).— `I.B` Of things, *kindly*, *pleasing* (mostly poet.; so Cic. rarely): nihil homini amico est opportuno amicius, Plaut. Ep. 3, 3, 44 : secundum te nihil est mihi amicius solitudine, Cic. Att. 12, 15 : portus intramus amicos, Verg. A. 5, 57 : fessos opibus solatur amicis, id. ib. 5, 416: vento amico ferri, Ov. Tr. 1, 5, 17 : per amica silentia lunae, Verg. A. 2, 255 : amici imbres, id. G. 4, 115 : sidus amicum, Hor. Epod. 10, 9 : sol amicum tempus agens, **bringing the welcome hour**, id. C. 3, 6, 43 : tempus fraudibus amicum, Stat. S. 5, 2, 39 : brevitas postulatur, qui mihimet ipsi amicissima est, Cic. Quinct. 34.—* `I.C` Amicum est mihi (after the Gr. φίλον ἐστί μοι; in pure Lat., mihi cordi est, etc.); with *inf.*, *it pleases me*, *it accords with my feelings* : nec dis amicum est nec mihi te prius Obire, Hor. C. 2, 17, 2.—Hence, adv., *in a friendly manner*, *kindly*, *amicably*. `I...a` Old form ămīcĭter, Pac. ap. Non. 510, 26; Plaut. Pers. 2, 3, 3.— `I...b` Class. form ămīcē : facis amice, Cic. Am. 2, 9 : haec accipienda amice, id. ib. 24, 88; id. Fin. 1, 10; id. Off. 1, 26. —* *Comp.*, Front. ad M. Caes. 1, 6.— *Sup.*, Cic. Div. in Caecil. 9; Caes. B. C. 2, 17. 2248#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2247#amicus2#ămīcus, i, m. from amo, as φίλος from φιλέω, and from ( `I` *gen. plur.* amicūm, Ter. Heaut. prol. 24). `I.A` *A friend;* constr. with *gen.* or *poss. adj.;* v. Zumpt, Gram. § 410: est is (amicus) tamquam alter idem, Cic. Am. 21, 80 (cf. id. ib. 25, 92; id. Off. 1, 17): amicum qui intuetur, tamquam exemplar intuetur sui, id. Am. 7, 23 : Non tam utilitas parta per amicum, quam amici amor ipse delectat, id. ib. 14, 51 : Amicus certus in re incertā cernitur, Enn. ap. Cic. ib. 17, 64: boni improbis, improbi bonis amici esse non possunt, Cic. ib. 20, 74 : ex omnibus saeculis vix tria aut quattuor nominantur paria amicorum, id. ib. 4, 15 : tu ex amicis certis mi es certissimus, Plaut. Trin. 1, 2, 54 and 57: vetus verbum hoc est, Communia esse amicorum inter se omnia, Ter. Ad. 5, 4, 18 : Respicis antiquum lassis in rebus amicum, Ov. P. 2, 3, 93 : Alba tuus antiquissimus non solum amicus, verum etiam amator, Cic. Verr. 2, 3, 63 *fin.* : hospitis et amici mei M. Pacuvii fabula, id. Am. 7, 24 : suis incommodis graviter angi non amicum sed se ipsum amantis est, **of one loving not his friend**, **but himself**, id. ib. 3, 10 : ab amicis honesta petere, amicorum causā honesta facere, id. ib. 13, 44 : paternus amicus ac pernecessarius, id. Fl. 6, 14 : amicus novus, id. Am. 19, 67 : vetus, id. ib.; Verg. A. 3, 82; Hor. S. 2, 6, 81; Ov. P. 1, 6, 53: amici ac familiares veteres, Suet. Tib. 55 : aequaevus, Verg. A. 5, 452 : ardens, id. ib. 9, 198 : dulcis, Hor. S. 1, 3, 69; Ov. P. 1, 8, 31: carus, Hor. C. 4, 9, 51; Ov. Tr. 3, 6, 7: jucundus, Hor. S. 1, 3, 93 : amici jucundissimi et omnium horarum, Suet. Tib. 42 : amicus propior, Hor. Ep. 1, 9, 5 : fidelis, id. ib. 2, 2, 1; Vulg. Eccli. 6, 14: fidus, Hor. Ep. 1, 5, 24 : verus, Cic. Am. 21, 82; Vulg. Eccli. 25, 12: mendax, Hor. A. P. 425 : secernere blandum amicum a vero, Cic. Am. 25, 95 : memor, Ov. Tr. 5, 9, 33 : summus, Ter. Phorm. 1, 1, 1 : primus, Vulg. 1 Macc. 10, 65 : amici tristes, Hor. C. 1, 7, 24 : maesti, Ov. Tr. 1, 9, 5 : dives, Hor. Ep. 1, 8, 24 : inops, id. S. 1, 2, 5 : inferioris ordinis amici, Cic. Am. 19, 69 : communes amici, Cic. Fam. 5, 2 : amice, salve! Ter. Eun. 3, 5, 12; so Cat. 55, 7; Verg. A. 6, 507; Hor. C. 2, 14, 6; and Vulg. Matt. 20, 13: magnanimi veritatis amici, Cic. Off. 1, 19 : amicos parare, Ter. And. 1, 1, 39 : amicos parare optimam vitae, ut ita dicam, supellectilem, Cic. Am. 15, 55 : minus amicorum habens, Ter. Eun. 4, 6, 22 : me unum atque unicum amicum habuit, Cat. 73, 6; amicos habere, Cic. Am. 11, 36; so Vulg. Prov. 22, 11: nos sibi amicos junget, Ter. Hec. 5, 2, 32; Hor. S. 1, 3, 54: amicum servare, id. ib. : amicum servare per durum tempus, Ov. P. 2, 6, 29 : aliquo uti amico, **to have one as a friend**, Cic. de Or. 1, 14, 62; Hor. S. 1, 4, 96: sibi amicum facere, Vulg. Luc. 16, 9 : amicum diligere, Verg. A. 9, 430; Vulg. Deut. 13, 6: amico inservire, Ter. Heaut. 3, 1, 8 : amico parcere, Hor. S. 1, 4, 35 : et monendi amici saepe sunt et objurgandi, Cic. Am. 24, 88 : amico ignoscere, Hor. Ep. 2, 2, 110 : angorem pro amico capere, Cic. Am. 13, 48 : amici jacentem animum excitare, id. ib. 16, 59 : amicum consolari, Ov. Tr. 5, 4, 41 : amico orbatus, Cic. Am. 3, 10 : amicum offendere, Hor. S. 1, 3, 73 : non paucis munitus amicis, Ov. P. 2, 3, 25.—Also for patronus, *patron*, *protector;* so Horace of Mæcenas, Epod. 1, 2: amicus potens, **powerful friend**, id. C. 2, 18, 12; so, magnus, Juv. 3, 57; 6, 313: Suet. Aug. 56: valentissimi, id. ib. 35.—And for socius, *companion* : trepido fugam exprobravit amico, Ov. M. 13, 69.— `I.B` In polit. relations, *a friend of the State* (who was not always socius, *an ally*, but the socius was always amicus; cf. amicitia): Deiotarus ex animo amicus, unus fidelis populo Romano, Cic. Phil. 11, 13 : socio atque amico regi, Liv. 37, 54; 7, 30 et saep.; Suet. Caes. 11.— `I.C` In and after the Aug. per., *a counsellor*, *courtier*, *minister of a prince*, Nep. Milt. 3, 2 Dähn.: fuerunt multi reges ex amicis Alexandri Magni, id. Reg. 3, 1; so Suet. Caes. 70, 72; 70, 79; id. Aug. 16; 17; 35; 56; 66; id. Calig. 19; id. Ner. 5; id. Galb. 7 al.; cf. Ernest. ad Suet. Excurs. XV.—Hence, ămī-ca, ae, f. `I.A` In bon. part., *a female friend* (very rare; cf. ἑταίρα in Hom., Aristoph., Plato): amicae, cognatae, Ter. Hec. 4, 2, 16 : at haec amicae erunt, ubi, etc., id. ib. 5, 2, 24 : Me (laedit) soror et cum quae dormit amica simul, Prop. 2, 6, 12 : ibit ad adfectam, quae non languebit, amicam Visere, Ov. Am. 2, 2, 21; cf. Juv. 3, 12; 6, 353; 6, 455; 6, 481; so Inscr. Grut. 865, 17; 891, 4. — `I.B` In mal. part., = meretrix, *a concubine*, *mistress*, *courtesan* (esp. freq. in the comic poets; so in Gr. ἑταίρα com. in Att. usage): eum suus pater ab amicā abduxit, Naev. ap. Gell. 6, 8: mulierem pejorem quam haec amica est Phaedromi non vidi, Plaut. Curc. 5, 1, 3; so id. Trin. 3, 2, 25; 3, 4, 22; id. Cist. 2, 3, 28; id. Ep. 5, 2, 36; 5, 2, 39 al.: sive ista uxor sive amica est, Ter. And. 1, 3, 11; id. Heaut. 1, 1, 52; 1, 2, 15; 3, 3, 6; 4, 6, 15 et saep.; Cic. Att. 10, 10; Dig. 50, 16, 144. 2249#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2248#Amilcar#Amilcar, v. Hamilcar. 2250#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2249#Aminaeus#Ămīnaeus ( -ē^us), a, um, adj., = Ἀμιναῖος, `I` *of* or *pertaining to Aminœa*, *a region in the country of the Piceni*, distinguished for the culture of the vine: vites, Verg. G. 2, 97; so Cato, R. R. 6, 4; 7, 2; Varr. R. R. 1, 25 Schneid.; Col. 3, 2, 7; 3, 9, 3; Plin. 14, 3, 4, § 8; Pall. Febr. 9, 4; Inscr. Orell. 3678. 2251#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2250#Amisia#Ămīsĭa, ae. `I` *Masc.*, *a river in Germany*, now *the Ems*, Tac. A. 1, 60; 1, 63; 2, 23; in Plin. 4, 14, 28, § 100, and Mel. 3, 3, called Ămīsĭus, ii; cf. Mann. Germ. 419. — `II` *Fem.*, *a fortress built by the Romans upon the Ems* (near the Fort Delf Zyl, in West Friesland), Tac. A. 2, 8; cf. Mann. Germ. 82. 2252#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2251#amissibilis#āmissĭbĭlis, e, adj. amitto, `I` *that may be lost* (only in eccl. Lat.), Aug. Trin. 5, 4; so id. ib. 15, 13 al. 2253#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2252#amissio#āmissĭo, ōnis, f. id., `I` *a losing*, *a loss* (several times in Cic., elsewh. rare): oppidorum, Cic. Pis. 17, 40 : dignitatis, id. ib. 18, 43 : omnium rerum, id. Fam. 4, 3 : foliorum, Plin. 17, 2, 2, § 12 : boni, rei, Sen. Ep. 4 : duorum luminum, *of* (my) *two eyes*, Vulg. Jud. 16, 28: nullius animae, ib. Act. 27, 22; ib. Rom. 11, 15. 2254#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2253#amissus1#āmissus, a, um, Part. of amitto. 2255#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2254#amissus2#āmissus, ūs, m., for amissio, `I` *a loss.* Siciliae, Nep. Alcib. 6, 2. 2256#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2255#Amisus#Ămīsus, i, f., = Ἀμισός, `I` *a town in Pontus*, now *Samsoon*, Cic. Imp. Pomp. 8; Plin. 37, 8, 37, § 115; Mel. 1, 19.— Ămīsum, i, n., Plin. 6, 2, 2, § 7. Cf. Mann. Asia Min. 2, 448 sq.— Ămīsēni, ōrum, m., *the inhabitants of Amisus*, Plin. Ep. 10, 93. 2257#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2256#amita#ămĭta, ae, f. cf. abba, avus, and Engl. aunt (so the mother's sister is called matertera, from mater; cf. Dig. 38, 10, 10), `I` *a father's sister*, *a paternal aunt*, Cic. Clu. 10; Liv. 39, 11; Tac. A. 12, 64; 27, 16; Vulg. Lev. 20, 19 et saep.— `II` Hence, `I.A` Amita magna, *a sister of a grandfather* (avi), *a great-aunt*, Tac. A. 2, 27; Paul. l. c.— `I.B` Amita major, *an aunt of a grandfather*, Paul. l. c. and Fest. s. v. Major, p. 98.— `I.C` Amita maxima, *an aunt of a great-grandfather*, *also called* abamita, Paul. l. c. and Fest. s. v. Major, p. 98. 2258#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2257#Amiternum#Ămĭternum, i, n. acc. to Varr. L. L. 5, 5, 12, from am- = amb- and Aternus, = Ἀμίτερνον, `I` *a very ancient town built by the Aborigines*, *in the Sabine country*, now *San Vettorino;* cf. Mann. Ital. 1, 509; the birthplace of the historian Sallust.—Derivv. `I.A` Ămĭternīnus, a, um, adj., *belonging to Amiternum*, Col. 10, 422.— Ămĭ-ternīni, ōrum, m. *subst.*, *its inhabitants*, Varr. L. L. 5, 28, p. 11 Müll.; Liv. 28, 45, 19; Plin. 3, 12, 17, § 107.— `I.B` Ămĭternus, a, um, adj., poet. for Amiterninus: cohors, Verg. A. 7, 710 : ager, Mart. 13, 20. 2259#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2258#Amitinum#Ămĭtīnum, i, n., `I` *a town in Latium*, Plin. 3, 5, 9, § 68. 2260#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2259#amitinus#ămĭtīnus, a, um, adj. amita, `I` *descended from a father's sister;* hence, ămĭtī-ni, ōrum, m., and ămĭtīnae, ārum, f., *cousins*, *cousins-german*, Dig. 38, 10, 1 and 10. 2261#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2260#amitto#ā-mitto, mīsi, missum, 3, v. a. (amīsti, sync., = amisisti, Ter. Eun. 2, 2, 10; id. Hec. 2, 2, 9: `I` amīssis, sync., = amiseris, Plaut. Bacch. 5, 2, 70). `I. 1. A.` In gen., *to send away from* one's self, *to dismiss* (thus, anteclass., freq. in Plaut. and Ter.): quod nos dicimus dimittere, antiqui etiam dicebant amittere, Don. ad Ter. Heaut. 3, 1, 71; Att. ap. Non. 75, 32: stulte feci, qui hunc (servum) amisi, Plaut. Mil. 4, 8, 66; id. ib. 4, 5, 25; so id. ib. 4, 5, 28: quo pacto hic servos suum erum hinc amittat domum, id. Capt. prol. 36 : et te et hunc amittam hinc, id. ib. 2, 2, 82; so id. Most. 2, 2, 2; id. Men. 5, 8, 6 al.: ut neque mi jus sit amittendi nec retinendi copia, Ter. Phorm. 1, 3, 24; 5, 8, 27; id. And. 5, 3, 27; id. Heaut. 4, 8, 17 al.: testis mecum est anulus, quem amiserat, **which he had sent away**, id. Ad. 3, 2, 49; Varr. ap. Non. 83, 12.— `I.B` Spec., *to let go*, *let slip* : praedā de manibus amissā, Cic. Verr. 2, 4, 20.—With simple abl. : praedam ex oculis manibusque amittere, Liv. 30, 24; 29, 32 et saep.: Sceledre, manibus amisisti praedam, Plaut. Mil. 2, 5, 47 Ritschl.— `I.B.2` Trop. `I.A` In gen.: istam rem certum est non amittere, Plaut. Am. 2, 2, 217 : tibi hanc amittam noxiam unam, **to remit**, **to pardon**, id. Poen. 1, 2, 191 : occasionem amittere, Ter. Eun. 3, 5, 58; so Cic. Caecin. 5, 15; id. Att. 15, 11; Caes. B. G. 3, 18 al. (opp. occasionem raptare, Cic.: arripere, Liv.: complecti, Plin. Min.: intellegere, Tac.): servire tempori et non amittere tempus cum sit datum, Cic. Att. 8, 3, 6 : fidem amittere, **to break their word given on oath**, Nep. Eun. 10, 2 Dähn.; Ov. M. 15, 556 al.— `I.B` Of trees, *to let go*, *let fall*, *to drop*, *lose* : punica florem amittit, Plin. 16, 26, 46, § 109 : pyrus et amygdala amittunt florem et primos fructus, id. ib. : ocissime salix amittit semen, id. 16, 26, 46, § 110.— `II` Esp., *to lose* (commonly without criminality, by mistake, accident, etc.; while *perdere* usually designates a losing through one's own fault; and *omittere*, to allow a thing to pass by or over, which one might have obtained): Decius amisit vitam; at non perdidit: dedit vitam, accepit patriam: amisit animam, potitus est gloriā, Auct. ad Her. 4, 44, 57: Multa amittuntur tarditie et socordiā, Att. ap. Non. 181, 21 (Trag. Rel. p. 73 Rib.): Simul consilium cum re amisti? Ter. Eun. 2, 2, 10 : amittit vitam sensumque priorem, Lucr. 3, 769 et saep.: imperii jus amittere, Cic. Phil. 10, 5 *fin.* : ut totam litem aut obtineamus aut amittamus, id. Rosc. Com. 4, 10 : classes optimae amissae et perditae, Cic. Verr. 1, 5, 13 : filium amisit (sc. per mortem), id. Fam. 4, 6; so Tac. Agr. 6; Suet. Vesp. 3; id. Calig. 12: oppidum Capsam et magnam pecuniam amiserat, Sall. J. 97, 1 : patrimoniis amissis, id. C. 37, 5 : amittere optimates, i. e. favorem, animum eorum, Nep. Dion, 7, 2 Dähn.: patriam, Liv. 5, 53 : exercitum, id. 8, 33 : opera amissa (sc. incendio) restituit, id. 5, 7; so Suet. Claud. 6: si reperire vocas amittere certius, i. e. **to know more certainly that she is lost**, Ov. M. 5, 519 : colores, Hor. C. 3, 5, 27; so id. S. 1, 1, 60; 2, 5, 2 (not elsewh. in Hor.). 2262#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2261#ammi#ammi ( ami) and ammium ( ami-um), ii, n., = ἄμμι and ἄμμιον, `I` *ammi*, *an umbelliferous plant* : est cumino simillimum quod Graeei vocant ami, Plin. 20, 15, 58, § 163; 20, 24, 100, § 264 Jan. (al. *ammium*): ammium, Scrib. Comp. 121 *ext.* 2263#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2262#Ammianus#Ammĭānus Marcellīnus, i, m., `I` *a Latin historian of the 4th century.* Of his work, Rerum gestarum libri XXXI., which extended from the beginning of the reign of Nerva (91 A.D.) to the death of Valens (378), the first thirteen books are lost; cf., concerning him, Bähr. Lit. Gesch. 349 sq., and Teuffel, Rom. Lit. § 421, 1-5. 2264#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2263#Ammineus#Ammīnēus, i. q. Aminaeus. 2265#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2264#ammiror#ammīror and ammitto, v. admiror, etc. 2266#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2265#ammium#ammium, v. ammi. 2267#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2266#ammochrysus#ammŏchrȳsus, i, m., = ἀμμόχρυσος (gold sand), `I` *a precious stone unknown to us*, perh. golden mica, Plin. 37, 11, 73, § 188. 2268#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2267#ammodytes#ammŏdŭtēs, ae, m., = ἀμμοδύτης (sand-burrower), `I` *a kind of serpent in Africa*, * Luc. 9, 716; Sol. 27 al. 2269#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2268#Ammon#Ammōn, better Hammon, ōnis, m. Egypt. Amun, = Ἄμμων, `I` *a name of Jupiler*, *worshipped in Africa under the form of a ram* (on the present oasis Siwah). Connected with his temple was an oracle often consulted by the ancients; cf. Cat. 7, 5 sqq.; Curt. 4, 7; Luc. 9, 511 al.—Whence Ammonis cornu, *a gold-colored precious stone of the shape of a ram's horn*, *ammonite*, Plin. 37, 10, 60, § 167.—Hence, `II` Ammōnĭăcus, a, um, *belonging to Ammon* ( *Africa*, *Libya*): sal, Plin. 31, 7, 39, § 79; Col. 6, 17, 7; Ov. Med. Fac. 94.— Ammō-nĭăcum, i, n. *subst.*, *a resinous gum*, *which distils from a tree near the temple of Jupiter Ammon* : Ammoniaci lacrima, Plin. 12, 23, 49, § 107 : Ammoniaci lacrimae, id. 20, 18, 75, § 197 : Ammoniaci guttae, Scrib. Comp. 28, 35; Cels. 5, 5. 2270#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2269#ammoneo#ammŏnĕo and ammŏnī^trix, v. admoneo, etc. 2271#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2270#ammonitrum#ammŏnī^trum ( ham-), i, n., = ἀμμόνιτρον, `I` *natron mingled with sand*, Plin. 36, 26, 26, § 194. 2272#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2271#amnacum#amnăcum, i, n., `I` *an herbaceous plant*, *pellitory*, Plin. 21, 30, 104, § 176. 2273#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2272#amnenses#amnenses or amnēses, ium, f. amnis, `I` *towns situated near a river*, Paul. ex Fest. p. 17 Müll. 2274#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2273#amnestia#amnestĭa, ae, f., = ἀμνηστία (a forgetting), `I` *an amnesty*, *a forgiving* or *pardoning of a state crime* : haec oblivio, quam Athenienses ἀμνηστίαν vocant, Vop. Aur. 39 ( Nep. Thras. 3, 2, uses for it oblivio; cf.: venia et oblivio, Suet. Claud. 11 : abolitio facti, id. Tib. 4). 2275#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2274#amnicola#amnĭcŏla, ae, comm. amnis-colo, `I` *that dwells upon* or *grows by a river* : salices, Ov. M. 10, 96. 2276#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2275#amniculus#amnĭcŭlus, i, m. dim. amnis, `I` *a small river*, *rivulet*, *brook*, Liv. 36, 22 *fin.* 2277#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2276#amnicus#amnĭcus, a, um, adj. id., `I` *of* or *pertaining to a river* (only post-class.): calami, Plin. 16, 36, 66, § 166 : insula Metubarris amnicarum maxima, i. e. **of those formed by rivers**, id. 3, 25, 28, § 148 : calami, id. 16, 36, 66, § 166 : pisces, Sol. 37 : terga, Aus. Mos. 205. 2278#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2277#amnigena#amnĭgĕna, ae amnis-gigno. `I` *Born in a river* : pisces, Aus. Mos. 116.— `II` *Born of a river-god* : Choaspes, Val. Fl. 5, 602. 2279#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2278#amnis#amnis, is, m. ( `I` *fem.*, Plaut. Merc. 5, 2, 18; Naev. and Att. ap. Non. 191, 33; Varr. R. R. 3, 5, 9; cf. Prisc. pp. 652 and 658 P.; Rudd. I. p. 26, n. 37; Schneid. Gram. 2, 98; abl. regularly amne; but freq. amni in the poets, Verg. G. 1, 203; 3, 447; Hor. S. 1, 10, 62; Col. R. R. 10, 136; also in prose, Liv. 21, 5; 21, 27 al.; cf. Prisc. p. 766; Rhem. Pal. 1374 P.; Rudd. I. p. 85, n. 85) [qs. for apnis from Sanscr. ap = water; n. plur. āpas. Van.; v. aqua], orig., *any broad and deep-flowing*, *rapid water; a stream*, *torrent*, *river* (hence, esp. in the poets, sometimes for *a rapidly-flowing stream* or *a torrent rushing down from a mountain* = torrens; sometimes for *a large river*, opp. fluvius (a common river); sometimes also for *the ocean* as flowing round the land; it most nearly corresponds with our *stream;* in prose not often used before the histt. of the Aug. per.; in Cic. only in Aratus and in his more elevated prose; never in his Epistt.). `I` Lit. : acervos altā in amni, Att., Trag. Rel. p. 178 Rib.: apud abundantem antiquam amnem et rapidas undas Inachi, Att. ap. Non. 192, 4 (Trag. Rel. p. 175 Rib.): Sic quasi amnis celeris rapit, sed tamen inflexu flectitur, Naev. Trag. Rel. p. 12 Rib.; Plaut. Poen. 3, 3, 15: molibus incurrit validis cum viribus amnis, Lucr. 1, 288 (v. the whole magnificent description, 1, 282- 290): Nilus unicus in terris, Aegypti totius amnis, id. 6, 714 : ruunt de montibus amnes, Verg. A. 4, 164 : amnes magnitudinis vastae, Sen. Q. N. 3, 19.—Also in distinction from the sea: cum pontus et amnes cuncti invicem commeant, Sen. Q. N. 4, 2.—On the contr. of the *ocean*, acc. to the Gr. ?κεανὸς ποταμός (Hom. Od. 11, 639): Oceani amnis, **the ocean-stream**, Verg. G. 4, 233 : quā fluitantibus undis Solis anhelantes abluit amnis equos, Tib. 2, 5, 60 : Nox Mundum caeruleo laverat amne rotas, id. 3, 4, 18 al.— `II` Transf. `I.A` Poet., of the constellation Eridanus: Eridanum cernes funestum magnis cum viribus amnem, Cic. Arat. 145 (as a transl. of the Gr. λείψανον Ἠριδανοῖο, πολυκλαύστου ποταμοῖο, Arat. Phaenom. 360): Scorpios exoriens cum clarus fugerit amnis, Germanic. Arat. 648; cf. id. ib. 362. — `I.B` Also poet. and in post-class. prose, *any thing flowing*, *liquid*, Verg. A. 12, 417; 7, 465: amnis musti, Pall. 11, 14, 18.— `I.C` Of a writer, whose eloquence is thus compared to a flowing stream (v. flumen, II. B. and fluo, II. 2. B. 1.): alter (Herodotus) sine ullis salebris quasi sedatus amnis (i. e. *a noiseless stream flowing on in majestic size and fulness*) fluit; alter (Thucydides) incitatior fertur, Cic. Or. 12, 39.— `I.D` Like flumen, as abstr., *a current*, *stream* : secundo amni, *down* or *with the stream*, Verg. G. 3, 447: adverso amne, **up the stream**, Curt. 10, 1 al. 2280#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2279#Amnon#Amnon, `I` *a river in Arabia Felix*, Plin. 6, 28, 32, § 151. 2281#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2280#amo#ămo, āvi, ātum, 1, v. a. (amāsso = amavero, Plaut. Cas. 5, 4, 23; id. Curc. 4, 4, 22; id. Mil. 4, 2, 16; cf. Paul. ex Fest. p. 28 Müll.: `I` amāsse = amavisse, Ter. Eun. 5, 1, 11 : amantum = amantium, Plaut. Men. 2, 3, 4; Lucr. 4, 1077; Ov. A. A. 1, 439) [cf. Sanscr. kam = to love; ἅμα = Sanscr. sam = Germ. sammt; Engl. same, Lat. similis; with the radical notion of likeness, union], *to like*, *to love*, ἐράω, φιλέω (both in the higher and the lower sense, opp. odisse; while *diligere* ( ἀγαπῶ) designates esteem, regard; opp. neglegere or spernere; cf. Doed. Syn. IV. p. 97; in the high sense in the philos. writings and Epp. of Cicero; often in the low sense, esp. in the comic poets. In the Vulg. amo and amor are comparatively little used, prob. from their bad associations, amo being used 51 times and amor 20. Instead of these words, diligo, dilectio and caritas were used. Diligo (incl. dilectus) occurs 422 times, and dilectio and caritas 144 times in all; dilectio 43 and caritas 101 times). `I` In gen.: quid autem est amare, nisi velle bonis aliquem adfici, quam maximis, etiamsi ad se ex iis nihil redeat, Cic. Fin. 2, 24 : amare autem nihil aliud est, nisi eum ipsum diligere, quem ames, nullā indigentiā, nullā utilitate quaesitā, id. Am. 27, 100 : videas corde amare (eos) inter se, Plaut. Capt. 2, 3, 60; Ter. Ad. 5, 3, 42: liberi amare patrem atque matrem videntur, Gell. 12, 1, 23 : qui amat patrem aut matrem, Vulg. Matt. 6, 5 : ipse Pater amat vos, h. l. used of God, ib. Joan. 16, 27 : Cicerones pueri amant inter se, **love each other**, Cic. Att. 6, 1 : magis te quam oculos nunc amo meos, Ter. Ad. 4, 5, 67 : quem omnes amare meritissimo debemus, Cic. de Or. 1, 55, 234.—So, amare aliquem ex animo, *to love with all one's heart*, Cic. Q. Fr. 1, 1, 5: unice patriam et cives, id. Cat. 3, 5 : aliquem amore singulari, id. Fam. 15, 20 : sicut mater unicum amat filium suum, Vulg. 2 Reg. 1, 26 : dignus amari, Verg. E. 5, 89.—Amare in ccntr. with diligere, as stronger, more affectionate: Clodius valde me diligit, vel, ut ἐμφατικώτερον dicam, valde me amat, Cic. ad Brut. 1, 1; id. Fam. 9, 14: eum a me non diligi solum, verum etiam amari, id. ib. 13, 47; id. Fragm. ap. Non. 421, 30 (Orell. IV. 2, p. 466); Plin. Ep. 3, 9.—But diligere, as indicative of esteem, is more emph. than amare, which denotes an instinctive or affectionate love: non quo quemquam plus amem, aut plus diligam, Eo feci, sed, etc., Ter. Eun. 1, 2, 16 : homo nobilis, qui a suis et amari et diligi vellet, Cic. Verr. 2, 4, 23 : te semper amavi dilexique, **have loved and esteemed**, id. Fam. 15, 7 : diligis ( ἀγαπᾷς) me plus his? Etiam, Domine, tu scis quia amo ( φιλῶ) te, Vulg. Joan. 21, 15 sqq., ubi v. Alford, Gr. Test. al.—Hence in asseverations: ita (sic) me dii (bene) ament *or* amabunt, *so may the gods love me*, *by the love of the gods*, *most assuredly* : ita me di amabunt, etc., Plaut. Poen. 1, 3, 30 (v. the pass. in its connection): ita me di ament, credo, Ter. And. 5, 4, 44 : non, ita me di bene ament, id. Hec. 2, 1, 9 : sic me di amabunt, ut, etc., id. Heaut. 3, 1, 54.—Hence also ellipt.: ita me Juppiter! (sc. amet *or* amabit), Plaut. Poen. 1, 3, 31 (so in Engl. with different ellipsis, *bless me!* sc. *God*).—And as a salutation: *Me.* Salvus atque fortunatus, Euclio, semper sies. *Eu.* Di te ament, Me gadore, *the gods bless you!* Plaut. Aul. 2, 2, 6 al.— `II` Esp. `I.A` Amare se, of vain men, *to be in love with*, *to be pleased with one's self*, also, *to be selfish* (used mostly by Cic.): quam se ipse amans sine rivali! Cic. Q. Fr. 3, 8 : nisi nosmet ipsos valde amabimus, id. Off. 1, 9, 29; so id. Att. 4, 16 *med.*; id. Har. Resp. 9: homines se ipsos amantes, Vulg. 2 Tim. 3, 2.— `I.B` Of unlawful love, Plaut. Bacch. 2, 2, 30: ut videas eam medullitus me amare! id. Most. 1, 3, 86 et saep.: meum gnatum rumor est amare, Ter. And. 1, 2, 14; 1, 2, 20 al.: ibi primum insuevit exercitus populi Romani amare, potare, etc., Sall. C. 11, 6 : quae (via) eo me solvat amantem, Verg. A. 4, 479 : non aequo foedere amare, id. ib. 4, 520; Hor. S. 2, 3, 250 Heind.; Vulg. Jud. 16, 4; ib. 2 Reg. 13, 4 al. — `I.C` Trop., *to love* a thing, *to like*, *to be fond of*, *to find pleasure in*, *delight in* : nomen, orationem, vultum, incessum alicujus amare, Cic. Sest. 49, 105 : amavi amorem tuum, id. Fam. 9, 16 : Alexidis manum amabam, id. Att. 7, 2 : amabat litteras, Nep. Att. 1, 2 : ea, quae res secundae amant, lasciviā atque superbiā incessere, Sall. J. 41, 3 : amare nemus et fugere urbem, Hor. Ep. 2, 2, 77 : amat bonus otia Daphnis, Verg. E. 5, 61 : non omnes eadem mirantur amantque, Hor. Ep. 2, 2, 58 : mirā diversitate naturā, cum īdem homines sic ament inertiam et oderint quietem, Tac. G. 15 : pax et quies tunc tantum amata, id. ib. 40 : qui amant vinum et pinguia, Vulg. Prov. 21, 17 : amant salutationes in foro, ib. Luc. 20, 46 : amat Janua limen, *loves to remain shut*, i. e. *is constantly closed*, Hor. C. 1, 25, 3; so, Nilus amet alveum suum, **keep to its bed**, Plin. Pan. 31, 4 al. —With *inf.* as object: hic ames dici pater atque princeps, Hor. C. 1, 2, 50 : amant in synagogis orare, Vulg. Matt. 6, 5.— `I.D` Amare aliquem de *or* in aliquā re, quod, etc., *to like one for something*, *to be obliged to one for something*, *to be under obligation*, *be thankful.* `I...a` With *de* : ecquid nos amas De fidicinā istac? Ter. Eun. 3, 2, 3 : de raudusculo multum te amo, Cic. Att. 7, 2, 7.— `I...b` With *in* : et in Attilii negotio te amavi, Cic. Fam. 13, 62.— `I...c` With *quod* : te multum amamus, quod, etc., Cic. Att. 1, 3 : amas me, quod te non vidi? Domit. Afer. ap. Quint. 6, 3, 93.—Also without prep. or *quod* : soror, parce, amabo. *Anter.* Quiesco. *Adelph.* Ergo amo te, *I like you*, *am much obliged to you*, Plaut. Poen. 1, 2, 40: bene facis: Merito te amo, Ter. Ad. 5, 8, 23.—Hence in the eilipt. lang. of conversation, amabo *or* amabo te (never amabo vos, etc.), lit. *I shall like you* ( *if you say*, *do*, etc., *that for me*).—Hence in entreaties = oro, quaeso, precor (with *ut* or *ne* foll.), *be so good*, *I pray*, *entreat you* (in Plaut. and Ter. very freq.; in the latter always amabo without te; in Cic. only in Epistt.): quis hic, amabo, est, qui, etc., Plaut. Mil. 3, 3, 26 : qui, amabo? id. Bacch. 1, 1, 19 : quid, amabo, obticuisti? id. ib. 1, 1, 28 et saep.: id, amabo, adjuta me, Ter. Eun. 1, 2, 70 : id agite, amabo, id. ib. 1, 2, 50 al.; Cat. 32, 1: id, amabo te, huic caveas, Plaut. Bacch. 1, 1, 10; id. Men. 4, 3, 4: amabo te, advola, Cic. Q. Fr. 2, 10 : cura, amabo te, Ciceronem nostrum, id. Att. 2, 2.—With *ut* or *ne* foll.: scin quid te amabo ut facias? Plaut. Men. 2, 3, 71; 3, 3, 1: amabo, ut illuc transeas, Ter. Eun. 3, 3, 31 : amabo te, ne improbitati meae assignes, etc., Cic. Q. Fr. 1, 4.— `I.E` With *inf.*, *to do a thing willingly*, *to be wont* or *accustomed to* (cf. φιλέω; mostly poet. or in post-Aug. prose): clamore, vultu, saepe impetu, atque aliis omnibus, quae ira fieri amat, **delights to have done**, **is wont to do**, Sall. J. 34, 1; cf. Quint. 9, 3, 17: aurum per medios ire satellites Et perrumpere amat saxa potentius Ictu fulmineo, Hor. C. 3, 16, 9; so id. ib. 2, 3, 9; id. Epod. 8, 15; Plin. 13, 4, 7, § 28; Tac. A. 4, 9.—Hence, ămans, antis, P. a., with *gen.* or *absol.* `I.A` *Fond*, *loving*, *kind*, *feeling kindly to*, *benevolent*, *pleasing;* and subst., *a friend*, *patron* : continentem, amantem uxoris maxime, Plaut. As. 5, 2, 7 : veterem amicum suum studiosum, amantem, observantem sui, Cic. Rab. Post. 16 : homines amantes tui, id. Fam. 9, 6 : cives amantes patriae, id. Att. 9, 19; id. Q. Fr. 1, 1, 5: amans cruoris, Ov. P. 2, 9, 46 : ad nos amantissimos tui veni, Cic. Fam. 16, 7 : Amantissimus Domini habitabit in eo, Vulg. Deut. 33, 12; ib. Amos, 5, 11: amantissima eorum non proderunt iis, *their most* *pleasant things*, ib. Isa. 44, 9; so ib. Os. 9, 16.— `I.B` Trop., of things, *friendly*, *affectionate* : nomen amantius indulgentiusque, Cic. Clu. 5 : lenissimis et amantissimis verbis utens, id. Fam. 5, 15 al. — `I.C` Sometimes in a bad sense = amator or amica, *a paramour;* cf. Wolf ad Cic. Tusc. 4, 12, 27; cf. Hor. Ep. 1, 1, 38: quis fallere possit amantem, Verg. A. 4, 296; 4, 429: amantium irae amoris integratio est, Ter. And. 3, 3, 23 : oblitos famae melioris amantīs, Verg. A. 4, 221 : perjuria amantūm, Ov. A. A. 1, 633.— Hence, ămanter, adv., *lovingly*, *affectionately*, Cic. Fam. 5, 19; id. Att. 2, 4.— *Comp.*, Tac. A. 1, 43.— *Sup.*, Cic. Am. 1. 2282#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2281#amodo#ā-mŏdo (better, separately), adv. formed after the Greek; v. examples, `I` *from this time forward*, *henceforth*, = ἀπὸ τούτου (only in eccl. Lat.): a modo et usque in sempiternum (Gr. ἀπὸ τοῦ νῦν), Vulg. Isa. 9, 7; so ib. ib. 59, 21: non me videbitis a modo, donec etc. (Gr. ἀπ' ἀρτί), ib. Matt. 23, 39; so ib. ib. 26, 29; ib. Joan. 13, 19 al.; Hier. Vit. Hil. 51, p. 157 Francf.; Paul. Nol. 8, 28; cf. Hand, Turs. I. p. 286. 2283#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2282#amoebaeus#ămoebaeus, a, um, adj., = ἀμοιβαῖος. `I` *alternate* (pure Lat. alternus); hence, amoebaeum carmen = ᾆσμα ἀμοιβαῖον, *a responsive song*, Fest.; Serv. ad Verg. E. 3, 28, 59, 66 al.—Hence in metre, pes amoebaeus: ex duabus longis et totidem brevibus et longā, Diom. p. 478 P. (e. g. īncrēdĭbĭlēs; opp. antamoebaeus, q. v.). 2284#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2283#Amoebeus#Ămoebeus ( trisyl.), ĕi, m., = Ἀμοιβεύς, `I` *a distinguished Athenian harp-player*, Ov. A. A. 3, 399. 2285#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2284#amoene#ămoenē, adv., v. amoenus `I` *fin.* 2286#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2285#amoenitas#ămoenĭtas, ātis, f. amoenus, `I` *pleas antness*, *delightfulness*, *loveliness.* `I` Lit., of places (as scenery, a garden, river, etc.; in the poets, except Plaut., rare; never in Ter., Lucr., or Hor.): nunc domus suppeditat mihi hortorum amoenitatem, Cic. Q. Fr. 3, 1, 4 : fluminis, id. ib. 3, 1, 1 : amoenitates orarum et litorum, id. N. D. 2, 39; so id. Leg. 2, 1; id. Rep. 2, 4; Nep. Att. 13; Col. 1, 4, 8; Flor. 2, 11, 4 al.— `II` Metaph. `I.A` Of other things (so in Plaut. and the prose-writers of the post-Aug. per., but not in Cic.): amoenitates omnium venerum atque venustatum, Plaut. Stich. 2, 1, 5 : hic me amoenitate amoenā amoenus oneravit dies, id. Capt. 4, 1, 7 : amoenitates studiorum, Plin. praef.: vitae, Tac. A. 5, 2 : verborum, Gell. 12, 1 *fin.* : orationis, id. 10, 3 al. — `I.B` As a term of endearment: uxor mea, mea amoenitas, quid tu agis? **my delight**, Plaut. Cas. 2, 3, 13 : mea vita, mea amoenitas, meus ocellus, id. Poen. 1, 2, 152. 2287#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2286#amoeniter#ămoenĭter, adv., v. amoenus `I` *fin.* 2288#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2287#amoeno#ămoeno, āre, v. a. amoenus, late Lat. `I` Lit., of places, *to make pleasant* : regio aut consita pomis aut amoenata lucis, Salv Gub. Dei, 7 *med.* — `II` Trop., *to please*, *delight* : amoenare oculos, Cypr. Ep. 2, 1 : amoenare felices animas, Cassiod. Ep. 2, 40 al. 2289#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2288#amoenus#ămoenus, a, um, adj. amo; some comp. ἀμείνων, `I` *lovely*, *delightful*, *pleasant*, *charming* (in gen. of objects affecting the sense of sight only; as a beautiful landscape, gar dens, rivers, pictures, etc.: amoena loca.. quod solum amorem praestentetad se amanda adliciant, Varr. ap. Isid. Orig. 14: amoena sunt loca solius voluptatis plena, Serv. ad Verg. A. 5, 734; while *jucundus* is used both in a phys. and mental sense; cf. Doed. Syn. III. p 36; class. in prose and poetry). `I` Lit. : amoena salicta, Enn. ap. Cic. Div. 1, 20, 40 (Ann. v. 40 Vahl.): Ennius, qui primus amoeno Detulit ex Helicone perenni fronde coronam, *who first from the charming Helicon*, etc., Lucr. 1, 117: fons, id. 4, 1024 : locus, Cic. de Or. 2, 71, 290 : praediola, id. Att. 16, 3, 4 : loca amoena voluptaria, Sall. C. 11, 5 Kritz: amoena piorum Concilia, Verg. A. 5, 734 : Devenere locos laetos et amoena virecta Fortunatorum nemorum sedesque beatas, id. ib. 6, 638 : rus, Hor. Ep. 1, 10, 6 : aquae, aurae, id. C. 3, 4, 7 : hae latebrae dulces, etiam, si credis, amoenae, *delightful to me* (subjectively), *but also in and of themselves* (objectively) *pleasant*, id. Ep. 1, 16, 15 Schmid.; cf. Doed. Syn. III. p. 35: amoenae Farfarus umbrae, Ov. M. 14, 330, where Merkel, *opacae* Farfarus *undae* : amoenissima aedificia, Tac. H. 3, 30 : pictura, Plin. 35, 10, 37 *fin.* —In reproach: cultus amoenior, *too* *showy*, *coquetting*, Liv. 4, 44, 11.—As *subst.*, ămoena, ōrum, n. (cf. abditus, etc.), *pleasant places* : per amoena Asiae atque Achaiae, Tac. A. 3, 7 : amoena litorum, id. H. 3, 76. — `II` Transf. to other things (rare, and for the most part only post-Aug.): vita, Tac. A. 15, 55 : ingenium, id. ib. 2, 64; so id. ib. 13, 3: animus, i. e. amoenitatibus deditus, Aur. Vict. Epit. 1 : amoenissima verba, Gell. 2, 26; 16, 3; 18, 5 al.—Hence, adv. * `I...a` Old form ămoenĭter : hilare atque amoeniter vindemiam agitare, **joyfully and delightfully**, Gell. 20, 8.— `I...b` Usu. form ămoenē; * in respect to smell, **sweetly**, **fragrantly**, Plaut. Mil. 2, 5, 2; of a dwelling, *pleasantly* (in *sup.*), Plin. Ep. 4, 23; of discourse (in *comp.*), Gell. 14, 1, 32. 2290#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2289#amolior#ā-mōlĭor, ītus, 4, v. dep., `I` *to remove* a person or thing *from* a place (with effort or difficulty), *to move* or *carry away* : amoliri dicuntur ea, quae cum magnā difficultate et molimine summoventur et tolluntur e medio, Don. ad Ter. And. 4, 2, 24 (never in Cic. or Hor.). `I` Lit., Att. ap. Non. 75, 31: amoliri omnia, Plaut. Ps. 3, 2, 67; so id. Most. 2, 1, 44: impedimentum omne, Sisenn. ap. Non. 73, 15: omnia e medio, Plin. 11, 10, 10, § 25 : obstantia silvarum, Tac. A. 1, 50 : onus, Luc. 5, 354.—Hence, amoliri se (ante-class.), *to take one's self away*, *to go away* : non tu te e conspectu hinc amolire? Pac. ap. Non. 73, 13; Plaut. Truc. 2, 7, 68; so id. Ps. 1, 5, 144; hinc vos amolimini, **begone**, Ter. And. 4, 2, 24.— `II` Trop., *to put away*, *avert;* in rhet., *to refute*, *repel* : religiosum id gestamen amoliendis periculis arbitrantur, Plin. 32, 2, 11, § 23; invidiam crimenque ab aliquo, Tac. H. 3, 75 : dedecus, id. A. 14, 14 : amolior et amoveo nomen meum, i. e. omitto, *I pass over*, *lay no stress on*, Liv 28, 28: videndum etiam, simul nobis plura aggredienda sint, an amolienda singula, i. e. refutanda, **to be refuted**, **rebutted**, Quint. 5, 13, 11; so id. 4, 1, 29; 4, 2, 27 al.!*? *Pass.* : Jube haec hinc omnia amolirier, Plaut. Most. 2, 1, 24 : cum amolita objecta onera armatis dedissent viam, Liv. 25, 36. 2291#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2290#amolitio#āmōlītĭo, ōnis, f. amolior, `I` *a removing*, *putting away* : ubi infantis aliorsum dati facta ex oculis amolitiost, Gell. 12, 1, 22. 2292#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2291#amolitus#āmōlītus, Part., of amolior. 2293#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2292#amomis#ămōmis, ĭdis, f., = ἀμωμίς, `I` *a plant similar to the genuine amomum*, *but inferior in fragrance*, Plin. 12, 13, 28, § 49. 2294#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2293#amomum#ămōmum or -on, i, n., = ἄμωμον, `I` *an aromatic shrub*, *from which the Romans prepared a costly*, *fragrant balsam* : Cissus vitiginea, Linn.; Plin. 12, 13, 28, § 43; 16, 32, 59, § 135: Assyrium vulgo nascetur amomum, Verg. E. 4, 25; so id. ib. 3, 89; Ov. P 1, 9, 52; Mart. 5, 65; Pers. 3, 104. 2295#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2294#amor#ămor (old form ămŏs, like honos, labos, colos, etc., Plaut. Curc. 1, 2, 2; v. Neue, Formenl. I. p. 170), ōris, m. amo, `I` *love* (to friends, parents, etc.; and also in a low sense; hence in gen., like amo, while *caritas*, like diligere, is esteem, regard, etc.; hence amor is used also of brutes, but caritas only of men; v amo *init.*): Amicitiae caritate et amore cernuntur. Nam cum deorum, tum parentum, patriaeque cultus, eorumque hominum, qui aut sapientiā aut opibus excellunt, ad caritatem referri solet. Conjuges autem et liberi et fratres et alii, quos usus familiaritasque conjunxit, quamquam etiam caritate ipsā, tamen amore maxime continentur, Cic. Part. Or. 25, 88; cf. id. ib. 16, 56; Doed. Syn. IV. p. 100 (but *amor* is related to *benevolentia* as the cause to the effect, since benevolentia designates only an external, friendly treatment; but amor *a real*, *internal love*): amor, ex quo amicitia nominata, princeps est ad benevolentiam conjungendam, Cic. Am. 8, 26 : nihil enim est, quod studio et benevolentiā, vel amore potius effici non possit, id. Fam. 3, 9; cf. Doed. Syn. IV. p. 105 (very freq. in all periods, and in every kind of style; in a low sense most freq. in the com. and eleg. poets, Petron., and similar authors; v. amo *init.*); constr. with *in*, *erga*, or the *obj. gen.* (with the *gen.* of the gerund, never in Cic., and perh. in no prose writer; but it is so found in Lucr., Ovid, and Hor.). `I` Lit. : ab his initiis noster in te amor profectus, Cic. Fam. 13, 29: si quid in te residet amoris erga me, id. ib. 5, 5 : amori nostro (i. e. quo a te amamur) plusculum etiam, quam concedit veritas, largiare, id. ib. 5, 12; Postquam primus amor deceptam morte fefellit, Verg. A. 4, 17 : amabilis super amorem mulierum, Vulg. 2 Reg. 1, 26 : in paternitatis amore, *brotherly love* (Gr. φιλαδελφία), ib. 1 Pet. 1, 22; ib. 2 Pet. 1, 7 *bis* : amplecti aliquem amore, Cic. Att. 7, 1 : habere amorem erga aliquem, id. ib. 9, 14 : respondere amori amore, id. ib. 15, 21 : conciliare amorem alicui, id. de Or. 2, 51 et saep.—Of sexual love, whether lawful or unlawful: Medea amore saevo saucia, Enn. Med. ap. Auct. ad Her. 2, 22 (as a transl. of the Gr. ἔρωτι θυμὸν ἐκπλαγεῖς' Ἰάσονος, Eur. Med. prol. 8): videbantur illi (septem anni) pauci dies prae amoris magnitudine, Vulg. Gen. 29, 20; 29, 30: is amore projecticiam illam deperit, Plaut. Cist. 1, 3, 43 : amore perdita est, id. Mil. 4, 6, 38 : in amore haec omnia sunt vitia, Ter. Eun. 1, 1, 14 : aeterno devictus volnere amoris, Lucr. 1, 35 : qui vitat amorem, id. 4, 1069 : Nec te noster amor tenet? Verg. A. 4, 307; 4, 395; Ov. M. 4, 256: ne sit ancillae tibi amor pudori, Hor. C. 2, 4, 1 : meretricis amore Sollicitus, id. S. 2, 3, 252 : ut majus esset odium amore, quo ante dilexerat, Vulg. 2 Reg. 13, 15 : ambo vulnerati amore ejus, ib. Dan. 13, 10 al. —In both significations also in the plur. : amores hominum in te, Cic. Att. 5, 10 : amores sancti, id. Fin. 3, 20, 68; cf. id. Tusc. 4, 34, 72: Ille meos, primus qui me sibi junxit, amores Abstulit, Verg. A. 4, 28 : est is mihi in amoribus, i. e. valde a me amatur, Cic. Fam. 7, 32 : meos amores eloquar, Plaut. Merc. 1, 1, 2 : meretricii amores, Ter. And. 5, 4, 10 : quem amore venerio dilexerat, Nep. Paus. 4, 1 : amores et hae deliciae, quae vocantur, Cic. Cael. 19 : quando Dido tantos rumpi non speret amores, Verg. A. 4, 292 : Tabuit ex illo dementer amoribus usa, Ov. M. 4, 259 : insanos fateamur amores, id. ib. 9, 519 et saep.; Hor. C. 3, 21, 3 et saep.— `II` Meton. `I.A` For *the beloved object itself* : amores et deliciae tuae, Cic. Div. 1, 36; Pompeius, nostri amores, id. Att. 2, 19; 16, 6; and ironic.: sed redeo ad amores deliciasque nostras, L. Antonium, id. Phil. 6, 5; Plaut. Poen. 1, 1, 79; Ov. M. 1, 617; 4, 137 al.— `I.B` Personified: Amor, *the god of love*, *Love*, *Cupid*, Ἔρως : O praeclaram emendatricem vitae poëticam, quae Amorem flagitii et levitatis auctorem in concilio deorum collocandum putet, Cic. Tusc. 4, 32, 69 : Deum esse Amorem turpis et vitio favens finxit libido, Sen. Phaedr. 195 : Illum conjugem, quem Amor dederat, qui plus pollet potiorque est patre, vet. poët. ap. Cic. Tusc. 4, 32, 69: Omnia vincit Amor, et nos cedamus Amori, Verg. E. 10, 69 : Improbe Amor, quid non mortalia corpora cogis? id. A. 4, 412 : Paret Amor dictis carae genetricis, id. ib. 1, 689 : Amor non talia curat, id. E. 10, 28 : nec quid Amor curat, Ov. M. 1, 480 : Amori dare ludum, Hor. C. 3, 12, 1; Prop. 1, 2, 8: non tot sagittis, Spicula quot nostro pectore fixit Amor, id. 3, 4, 2 : pharetratus, Ov. Tr. 5, 1, 22 : Notaque purpureus tela resumit Amor, id. Am. 2, 9, 34 : movit Amor gemmatas aureus alas, id. R. Am. 39 et saep.—Also in the plur., *Cupids*, *Loves* : corpora nudorum Amorum, Ov. M. 10, 516 : lascivi Amores, Hor. C. 2, 11, 7 : parvi Amores, Prop. 3, 1, 11 : Amores volucres, Ov. Ep. 16, 201 : pharetrati, id. R. Am. 519 al. — `I.C` *A strong*, *passionate longing for something*, *desire*, *lust* : consulatūs amor, Cic. Sull. 26, 73 : gloriae, id. Arch. 11, 28 : amicitiae, id. Tusc. 4, 33, 70 : lactis, Verg. G. 3, 394 : vini, Liv. 9, 18 : auri, Verg. A. 1, 349 : argenti, Hor. S. 2, 3, 78 : nummi, Juv. 14, 138 : laudum, Verg. A. 9, 197 et saep.: cognitionis, Cic. Fin. 4, 7, 18.—With *gerund* : edundi, Lucr. 4, 870 : habendi, Ov. M. 1, 131, and Hor. Ep. 1, 7, 85: scribendi, id. S. 2, 1, 10.— Poet., with *inf.* : si tantus amor casus cognoscere nostros, Verg. A. 2, 10 : seu rore pudico Castaliae flavos amor est tibi mergere crines, Stat. Th. 1, 698.—* `I.D` Poet., *a love-charm*, *philtre* : quaeritur et nascentis equi de fronte revolsus Et matri praereptus amor, Verg. A. 4, 516; upon which passage Serv. remarks: Secundum Plinium, qui dicit in Naturali Historiā (8, 42, 66, § 163 sqq.) pullos equinos habere in fronte quandam carnem, quam eis statim natis adimit mater; quam si quis forte praeripuerit, odit pullum et lac ei denegat; v. hippomanes. 2296#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2295#amorabundus#ămōrābundus, a, um, adj. amor, `I` *loving*, *amorous* : Laberius in Lacu Averno mulierem amantem verbo inusitatius ficto amorabundam dixit, Gell. 11, 15, 1. 2297#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2296#Amorgus#Ămorgus or -ŏs, i, f., = Ἀμοργός, `I` *one of the Sporades in the Ægean Sea*, *the birthplace of the poet Simonides;* under the Roman emperors, a place for the banishment of criminals; now *Amorgo*, Plin. 4, 12, 23, § 70; Tac. A. 4, 30; v. Mann. Gr. 734 sq. 2298#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2297#amorifer#ămōrĭfer, ĕra, ĕrum, adj. amor-fero, `I` *producing*, or *awakening love* : sagittae, Ven. 6, 2, 13. 2299#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2298#amorificus#ămōrĭfĭcus, a, um, adj. amor-facio, `I` *causing love*, App. Herb. 123. 2300#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2299#amos#ămŏs, v. amor. 2301#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2300#amosio#amosio : annuo, Paul. ex Fest. p. 26 Müll. (very dub.). 2302#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2301#amotio#āmōtĭo, ōnis, f. amoveo, `I` *a removing*, *removal* (rare; only twice in Cic.): doloris, Cic. Fin. 1, 11, 37; 2, 3, 9: ordinis, Dig. 47, 10, 43. 2303#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2302#amotus#āmōtus, a, um, Part. of amoveo. 2304#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2303#amoveo#ā-mŏvĕo, mōvi, mōtum, 2, v. a., `I` *to remove from*, *to put* or *take away*, *to withdraw* (esp. with effort or trouble; syn.: dimoveo, abduco, averto, arceo, repello): proprie amovetur saxum de loco, Don. ad Ter. Ad. 4, 2, 14; cf.: amoveamus lapidem de ore putei, Vulg. Gen. 29, 8; v. amolior. `I` In gen. (class.): me exinde amovit loco. Plaut. Truc. 1, 1, 64: Ubi erit empta, ut aliquo ex urbe (eam) amoveas, id. Ep. 2, 2, 94 : testem hanc quom abs te amoveris, Ter. Hec. 4, 4, 72 : Age, tamen ego hunc amovebo, id. Ad. 4, 2, 14 : illum ex istis locis amove, Cic. Att. 1, 12 : juvenes amoverunt eum, Vulg. Act. 5, 6 : lex Porcia virgas ab omnium civium corpore amovit, Cic. Rab. Perd. 4, 12 : Ille est amotus, Plaut. Bacch. 4, 8, 64 : amoto custode, Prop. 1, 11, 15 : amotis longius ceteris, Curt. 7, 1 : alia amovimus ab hostium oculis, Liv. 5, 51 : imagines ex bibliothecis amovere, Suet. Calig. 34; id. Caes. 68; id. Ner. 47.—Hence: se amovere, *to retire*, *withdraw* : te hinc amove, **off with you!** Ter. Phorm. 3, 3, 33 : e coetu se amovissent, Liv. 3, 38 : qui memet finibus umquam amōrim Ausoniae, Sil. 17, 224 : statuit repente recedere seque e medio quam longissime amovere, Suet. Tib. 10.— Trop. of abstract ideas, *to put away*, *cast off*, etc.: segnitiem amove, Plaut. As. 2, 1, 6 : suspitionem ab aliquo, id. Trin. 3, 3, 54 : socordiamque ex pectore, id. Ps. 1, 2, 11; so, crapulam, id. ib. 5, 1, 35 : amoto metu, Ter. And. 1, 2, 10 : qui istum amorem ex animo amoveas, id. ib. 2, 1, 7 : opinionem, id. ib. 3, 2, 30 : misericordiam, Vulg. 2 Macc. 6, 16 : amove malitiam a carne, ib. Eccl. 11, 10 : bellum, Liv. 5, 35 : amoto quaeramus seria ludo, **jesting aside**, Hor. S. 1, 1, 27 al. — Poet., of time, *to take with itself* : quaecumque vetustate amovet aetas, * Lucr. 1, 225.— `II` Esp. `I.A` In and after the Aug. per., *to take away by stealth*, *to steal* (euphemist. for furari, furtum facere): boves Per dolum amotas, Hor. C. 1, 10, 10 : si filia familiares res amoverit, Dig. 25, 2, 3 : aliquid ex heredidate, ib. 29, 2, 70 al. — `I.B` In post-Aug. prose (perh. only in Tac.), *to banish* : amotus Cercinam quattuordecim annis exilium toleravit, Tac. A. 1, 53 : in insulam, id. ib. 4, 31 : Cretam, id. ib. 4, 21 : aemulationis suspectos per nomen obsidum amovere, id. ib. 13, 9; 14, 57. 2305#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2304#ampelinus#ampĕlĭnus, a, um, adj., = ἀμπέλινος, `I` *of the vine*, Caecil. ap. Non. 548, 15. 2306#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2305#ampelitis#ampĕlītis, ĭdis, f., = ἀμπελῖτις, `I` *a kind of bituminous earth*, *with which the vine was sprinkled in order to keep off worms*, Plin. 35, 16, 56, § 194. 2307#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2306#ampelodesmos#ampĕlŏdesmŏs, i, m., = ἀμπελόδεσμος, `I` *a plant used for tying up vines*, Plin. 17, 23, 35, § 209. 2308#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2307#ampeloleuce#ampĕlŏleucē, ēs, f., = ἀμπελολεύκη ( `I` *white vine*), *the white vine*, *bryony* : Bryonia alba, Linn.; Plin. 22, 1, 16, § 21. 2309#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2308#ampeloprason#ampĕloprăson, i, n., = ἀμπελόπρασον, `I` *a plant*, *probably field-garlic*, Plin. 24, 15, 86, § 136. 2310#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2309#ampelos1#ampĕlŏs, i, f., = ἄμπελος, `I` *a vine*, *grape-vine* (used technically; in pure Lat. vitis). `I` Ampelos agria, *wild vine* (in pure Lat. labrusca), Plin. 23, 1, 14, § 19.— `II` Ampelos chironia, *greasewort;* in pure Lat. vitis nigra or bryonia, Plin. 23, 1, 17, § 27; 24, 4, 16, § 34. 2311#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2310#Ampelos2#Ampĕlŏs, i, f. `I` *A city of Macedonia*, Plin. 4, 10, 17, § 37.— `II` *A headland and town in Crete*, Plin. 4, 12, 20, § 59. 2312#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2311#Ampelos3#Ampĕlŏs, i, m., `I` *a beautiful youth*, *loved by Bacchus*, Ov. F. 3, 409. 2313#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2312#ampendices#ampendĭces, `I` *appendages*, so called by the ancients, acc. to Festus, quod circumpenderent, quos nunc appendices appellamus, Paul. ex Fest. p. 21 Müll. 2314#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2313#amphemerinos#amphēmĕrĭnŏs, a, on, adj., = ὰμφημερινος, `I` *daily* (in pure Lat. cotidianus): genus febrium, **not intermittent**, Plin. 28, 16, 66, § 228. 2315#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2314#Amphiaraus#Amphĭărāus, i, m., = Ἀμφιάραος, `I` *a distinguished Grecian seer*, *father of Alcmœon and Amphilochus.* Knowing that he was doomed to lose his life in the Theban war, he concealed himself in his house; but his wife, Eriphyle, was prevailed upon to betray him by the offer of a golden necklace, and he was compelled by Polynices to accompany him to the war, where he was swallowed up, with his chariot, in the earth, Cic. Div. 1, 40; Ov. P. 3, 1, 52.— `II` Derivv. `I.A` Amphĭărēus (five syll.), a, um, adj., *Amphiarian* : quadrigae Amphiariae, Prop. 3, 32, 39.— `I.B` Amphĭă-rāīdes, ae, m., *a male descendant of Amphiaraus*, i. e. *Alcmœon*, Ov. F. 2, 43 (al. Amphĭărēïădes). 2316#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2315#amphibolia#amphĭbŏlĭa ( amphĭbŏlŏgĭa, in Charis. p. 243 P.; Diom. p. 444; Isid. Orig. 1, 33), ae, f., = ἀμφιβολία ( ἀμφιβολογία); `I` in rhet., **ambiguity**, **double-meaning**, Cic. Div. 2, 56, 116; id. Fam. 7, 32; Auct. ad Her. 2, 11; Quint. 7, 9, 1 al. 2317#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2316#amphibolus#amphĭbŏlus, a, um, adj., = ἀμφίβολος, `I` *ambiguous*, Mart. Cap. 5, 149. 2318#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2317#amphibrachys#amphĭbrăchys, ŭos, m., = ἀμφίβραχυς (short before and after); in metre, `I` *the foot* ˘¯˘, Quint. 9, 4, 82 (later gramm. sometimes give the word the Latin ending, amphibrachus; cf. Quint. 9, 4, 105). 2319#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2318#amphibrevis#amphĭbrĕvis, is, m., for amphibrachys, Diom. p. 475 P. 2320#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2319#Amphictyones#Amphictŭŏnes, um ( acc. Gr. -ăs; `I` v. infra), m., = Ἀμφικτύονες, *the political and religious assembly of the confederated Greek States at Thermopylœ*, *later at Delphi*, *the Amphictyons* (cf. Tittm. Amphyct. Bund, Heeren Ideen, 3, 196): Thebani accusantur apud Amphictyonas, Cic. Inv. 2, 23; Quint. 5, 10, 111: decreto Amphictyonum, Tac. A. 4, 14. 2321#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2320#Amphidamas#Amphĭdămas, antis, m., = Ἀμφιδάμας, `I` *one of the Argonauts*, *son of Alĕus*, *from Arcadia*, Hyg. Fab. 14; Val. Fl. 1, 376. 2322#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2321#Amphilochia#Amphĭlŏchĭa, ae, f., = Ἀμφιλοχία, `I` *a small province in Acarnania*, Cic. Pis. 40; Mann. Gr. 62 sq.—Hence, Amphĭlŏchĭ-us or Amphĭlŏchĭcus, a, um, adj., *Amphilochian* : Argos Amphilochium, Liv. 38, 10 : Argos Amphilochicum, Plin. 4, 1, 2, § 5. — Amphĭlŏchi, ōrum, m., *the inhabitants of Amphilochia*, Liv. 38, 3. 2323#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2322#Amphilochus#Amphĭlŏchus, i, m., = Ἀμφίλοχος. `I` *Son of Amphiarāus*, *founder of* Argos Amphilochium, *in Epirus*, Plin. 4, 1, 2, § 3. — `II` *Son of Alcmœon and Manto*, *who*, *as a seer had a temple at Oropus*, *in Attica*, Liv. 45, 27. 2324#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2323#amphimacrus#amphĭmā^crus, i, m., = ἀμφίμακρος (long before and after), `I` *an amphimacer*, *the poetical foot* ¯˘¯ (also called Creticus), Quint. 9, 4, 81. 2325#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2324#amphimallum#amphĭmallum, i, n., = ἀμφίμαλλον (hairy on both sides), `I` *woollen cloth*, *which was hairy* or *shaggy on both sides*, Varr. L. L. 5, § 167 Müll.; Plin. 8, 48, 73, § 193. 2326#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2325#Amphimedon#Amphĭmĕdōn, ontis, m., = Ἀμφιμέδων, `I` *a Libyan who*, *while fighting for Cepheus against Perseus*, *was slain by the latter.* Ov. M. 5, 75. 2327#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2326#Amphinomus#Amphĭnŏmus, i, m., = Ἀμφίνομος, `I` *a youth of Catana who*, *with his brother Anapis*, *saved his parents upon his shoulders from the flames of Ætna; on account of which monuments were erected to both of them by their fellow-citizens*, Sen. Ben. 3, 37; Sil. 14, 197; Val. Max. 5, 4, ext. 4. 2328#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2327#Amphion#Amphīon, ŏnis, m., = Ἀμφίων, `I` *son of Antiope by Jupiter*, *king of Thebes*, *and husband of Niobe;* renowned for his music. by the magical power of which the stones came together for the building of the walls of Thebes, Hyg. Fab. 6 and 7; Hor. A. P. 394. He killed himself on account of grief for the loss of his children, who had been slain by the arrows of Apollo and Diana, Ov. M. 6, 221; 6, 271; 6, 402: Amphionis arces, i. e. **Thebes**, id. ib. 15, 427.—Whence, Amphīŏnĭus, a, um, adj., *Amphionian* : Amphioniae lyrae, Prop. 1, 9, 10. 2329#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2328#Amphipolis#Amphĭpŏlis, is, f., = Ἀμφίπολις, `I` *a distinguished city in Macedonia*, now *Neokhorio*, Plin. 4, 10, 17, § 38; Liv. 45, 9; 45, 29.— `II` Derivv. `I.A` Amphĭpŏlītes, ae, m., = Ἀμφιπολίτης, *an Amphipolitan*, Varr. R. R. 1, 1.— `I.B` Amphĭpŏlītānus, a, um, adj., *belonging to Amphipolis*, Just. 14 *fin.* 2330#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2329#amphiprostylos#amphĭprostȳlos, i, m., = ἀμφιπρόστυλος (with pillars before and behind), `I` *a temple which had pillars in front and rear*, *but not at the sides*, Vitr. 3, 1. 2331#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2330#amphisbaena#amphisbaena, ae, f., = ἀμφίσβαινα, `I` *a kind of serpent in Libya which can move either backwards or forwards*, Plin. 8, 23, 35, § 85; Luc. 9, 719. 2332#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2331#Amphissa#Amphissa, ae, f., = Ἄμφισσα. `I` *The ancient chieftown in Locri Ozolœ*, *near Phocis*, now *Salona*, Luc. 3, 172; cf. Mann. Gr. 125.— `II` *A promontory of Locri Epizephyrii*, *in Lower Italy;* whence, Amphissi-us, a, um, adj., *of Amphissa* : Amphissia saxa, Ov. M. 15, 703 Riese, where Merkel reads *Amphrisia*, the designation of a place now unknown. 2333#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2332#Amphissus#Amphissus or -ŏs, i, m., `I` *son of Apollo and Dryope*, *builder of the town Œta*, *at the foot of Mt. Œta*, Ov. M. 9, 356. 2334#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2333#amphitane#amphĭtănē, ēs, f., `I` *a kind of precious stone*, *also called* chrysocolla, perh. a magnetic pyrites, Plin. 37, 10, 54, § 147. 2335#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2334#amphitapa#amphĭtăpa, ae, f., = ἀμφιτάπης, `I` *a coverlet*, *shaggy on both sides* : dormire super amphitapa bene molli, Varr. ap. Non. 540, 30; Lucil. ib.; Dig. 34, 2, 24. 2336#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2335#amphithalamos#amphĭthălămŏs, i, m., = ἀμφιθάλαμος, `I` *an antechamber* : quorum (cubiculorum) unum thalamos, alterum amphithalamos dicitur, Vitr. 6, 10 Rose and Müll. (al. antithalamus, a chamber opp. to the sleeping-chamber). 2337#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2336#amphitheatralis#amphĭthĕātrālis, e, adj. amphitheatrum, `I` *of* or *pertaining to the amphitheatre*, *amphitheatrical* : spectaculum, Plin. 11, 24, 28, § 84 : magistri, Mart. 11, 70 : pompa, Claud. Cons. Mall. Theod. 293. 2338#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2337#amphitheatricus#amphĭthĕātrĭcus, a, um, adj. id., i.q. amphitheatralis: charta, `I` *made near the amphitheatre*, of little value, Plin. 13, 12, 23, § 75: spectaculum, Symm. Ep. 4, 8. 2339#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2338#amphitheatrum#amphĭthĕātrum, i, n., = ἀμφιθέατρον, `I` *an amphitheatre*, *a circular or oval building in which each successive seat*, *raised above the last*, *furnished an unobstructed view.* From its shape it was sometimes called *circus.* In Rome it was used for public spectacles: for combats of wild beasts and of ships, but most frequently for gladiatorial shows. It was at first built of wood, but afterwards of stone, and with great splendor. The largest one, designed by Augustus, but begun by Vespasian and finished by Titus, was called the *Amphitheatrum Florium*, or, since the time of Bede, the *Colosseum* or *Colisœum*, perhaps from the Colossus of Nero, which stood close by. This is said to have held eighty-seven thousand spectators, Plin. 19, 1, 6, § 24; Tac. A. 4, 62; id. H. 2, 67; Suet. Aug. 29; id. Calig. 18; id. Vesp. 9; id. Tit. 7; id. Tib. 40; id. Ner. 12; Isid. 15, 2, 35, p. 471 al.; cf. Smith, Class. Dict. 2340#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2339#Amphitrite#Amphītrītē, ēs, f., = Ἀμφιτρίτη, `I` *Amphitrite*, *the wife of Neptune*, *and goddess of the Sea*, Col. 10, 201; hence an appel. for *the sea*, Ov. M. 1, 14; Cat. 64, 11. 2341#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2340#Amphitryo#Amphī^trŭo ( -ŭo) or ōn, ōnis, m., = Ἀμφιτρύων. `I` *Son of Alceus and Hipponome*, *king of Thebes*, *and husband of Alcmene*, Ov. M. 6, 112.—Hence, Amphī^trŭ-ōnĭădēs, ae, *patr. m.*, *a male descendant of Amphitryo*, i. e. *Hercules*, Cat. 68, 112; Ov. M. 9, 140; 15, 49; Verg. A. 8, 214.— `II` *The name of a comedy of Plautus.* 2342#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2341#amphora#amphŏra,, ae ( `I` *gen. plur.* as a measure, usually amphorūm, v infra, II.; cf. Charis. p. 41 P.), f., = ἀμφορεύς, *a vessel*, *usually made of clay*, *with two handles* or *ears;* for liquids, esp. wine, *a flagon*, *pitcher. flask*, *bottle*, *jar*, etc.; cf. Smith, Dict. Antiq. `I` Lit. : amphoras implere, Cato, R. R. 113, 2 : amphora coepit Institui, Hor. A. P. 22; so id. C. 3, 8, 11; 3, 16, 34; Petr. 34 al.— Also for holding wine: amphora vini, Vulg. 1 Reg. 1, 24; ib. Dan. 14, 2; oil: amphorae oleariae, Cato, R. R. 10, 2; honey: aut pressa puris mella condit amphoris, Hor. Epod. 2, 15; water: amphoram aquae portans, Vulg. Luc. 22, 10.— Poet. for the *wine* contained therein, Hor. C. 3, 28, 8.— `II` Transf. `I.A` *A measure for liquids* (also called quadrantal; cf. Fest. p. 258 Müll.), = 2 urnae, or 8 congii, etc. = 6 gals. 7 pts.: in singulas vini amphoras, Cic. Font. 5, 9; Plin. 9, 30, 48, § 93. Since such a measure was kept as a standard at the Capitolium, amphora Capitolina signifies *an amphora of the full measure*, Capitol. Max. 4.— `I.B` *The measure of a ship* (as the *ton* with us): naves, quarum minor nulla erat duūm milium amphorūm, Lentul. ap. Cic. Fam. 12, 15, 2; Plin. 6, 22, 24, § 82: navem, quae plus quam CCC. amphorarum esset, Liv. 21, 63. 2343#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2342#amphoralis#amphŏrālis, e, adj. amphora, `I` *containing the measure of an amphora* : vas, Plin. 37, 2, 10, § 27. 2344#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2343#amphorarius#amphŏrārĭus, a, um, adj. id., `I` *contained in the amphora* : vinum, **kept therein**, Dig. 33, 6, 16. 2345#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2344#Amphrisius#Amphrīsĭus, a, um, adj., v. Amphissa, II. 2346#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2345#Amphrysus#Amphrȳsus or -ŏs, i, m., = Ἀμφρυσός, `I` *a small river in the Thessalian province of Phthiotis*, *near which Apollo fed the flocks of Admetus*, Ov. M. 1, 580; 7, 229; Verg. G. 3, 2.— `II` Derivv. `I.A` Am-phrȳsĭus, a, um, adj., *belonging to Amphrysus*, or, poet. transf., *to Apollo* : vates, i. e. **the Sibyl**, Verg. A. 6, 398.— `I.B` Am-phrȳsĭăcus, a, um, adj., the same: gramen, Stat. S. 1, 4, 105. 2347#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2346#ample#amplē, adv., v. amplus `I` *fin.* 2348#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2347#amplector#am-plector (old form amploctor, Prisc. p. 552, 39 P.), exus, 3, v. dep. ( `I` *act.* form amplecto, Liv. And. Od. ap. Diom. p. 379 P.; cf. Prisc. p. 797 P.; Struve, 114.—In *pass.*, Plaut. Mil. 2, 6, 27; Lucil. ap. Prisc. p. 791 P.). `I. A.` Lit., *to wind* or *twine round* a person or thing (aliquem, πλέκεσθαι ἀμφίτινα; hence with reference to the other object; cf. adimo), *to surround*, *encompass*, *encircle;* of living beings, *to embrace* (class. in prose and poetry): genua amplectens, Liv. And. Od. ap. Diom. p. 379 P. (as transl. of Hom. Od. 6, 142: γούνων λαβών): amplectimur tibi genua, Plaut. Rud. 1, 5, 16; so id. Cist. 2, 3, 25: exsanguem (patrem) amplexus, Tac. H. 3, 25 : effigiem Augusti amplecti, id. A. 4, 67 : magnam Herculis aram, id. ib. 12, 24 : serpens arboris amplectens stirpem, Lucr. 5, 34 : quorum tellus amplectitur ossa, id. 1, 135 : manibus saxa, **to grasp**, Liv. 5, 47 : munimento amplecti, id. 35, 28; so id. 41, 5 et saep.: amplectitur intra se insulam, Plin. 5, 1, 1, § 3 : amplexa jugerum soli quercus, id. 16, 31, 56, § 130 : et molli circum est ansas amplexus acantho, Verg. E. 3, 45 : urbes amplecti muro, Hor. A. P. 209 et saep.: visne ego te ac tute me amplectare? Plaut. Most. 1, 4, 9; * Ter. And. 2, 5, 19: ille me amplexus atque osculans flere prohibebat, Cic. Somn. Scip. 3 ( id. Rep. 6, 14, where Orell. reads *complexus*).— `I.B` Of space, *to embrace* : spatium amplexus ad vim remigii, Tac. A. 12, 56 : quattuor milia passuum ambitu amplexus est, id. ib. 4, 49 : domus naturae amplectens pontum terrasque jacentes, Manil. 1, 536.— `II` Trop. `I.A` *To embrace* in mind or knowledge, i. e. *to comprehend*, *to understand* : animo rei magnitudinem amplecti, Cic. de Or. 1, 5, 19 : Quas (artes) si quis unus complexus omnes, id. ib. 1, 17, 76 : quae si judex non amplectetur omnia consilio, non animo ac mente circumspiciet, id. Font. 7; also simply *to reflect upon*, *to consider* : cogitationem toto pectore amplecti, id. Att. 12, 35.— `I.B` In discourse, *to comprehend*, i.e. *to discuss*, *to handle*, *treat* : quod ego argumentum pluribus verbis amplecterer, Cic. Rosc. Com. 12 : actio verbis causam et rationem juris amplectitur, id. Caecin. 14, 40 : omnes res per scripturam amplecti, id. Inv. 2, 50 : non ego cuncta meis amplecti versibus opto, Verg. G. 2, 42: totius Ponti forma breviter amplectenda est, ut facilius partes noscantur, Plin. 4, 12, 24, § 75.—Also of a name, *to comprehend* under: quod idem interdum virtutis nomine amplectimur, Cic. Tusc. 2, 13, 30; cf.: si quis universam et propriam oratoris vim definire complectique vult, **to define the peculiar function of the orator and include the whole of it**, id. de Or. 1, 15, 64; so of a law, *to include* : sed neque haec (verba) in principem aut principis parentem, quos lex majestatis amplectitur, Tac. A. 4, 34.— `I.C` Of study, learning, *to include*, *embrace* : neque eam tamen scientiam, quam adjungis oratori, complexus es, *but yet have notincluded* in your attainments *that knowledge which*, etc., Cic. de Or. 1, 17, 77: Quod si tantam rerum maximarum arte suā rhetorici illi doctores complecterentur, id. ib. 1, 19, 86.— `I.D` *To embrace in heart*, i.e. *to love*, *favor*, *cherish* : quem mihi videtur amplecti res publica, Cic. Cat. 4, 3 : nimis amplecti plebem videbatur, id. Mil. 72 : aliquem amicissime, id. Fam. 6, 6 *fin.*; Sall. J. 7, 6: hoc se amplectitur uno, i. e. se amat, **esteems himself**, Hor. S. 1, 2, 53 : qui tanto amore possessiones suas amplexi tenebant, Cic. Sull. 20; opp. repudiare, id. de Or. 1, 24; opp. removere, id. Cat. 4, 7 : amplecti virtutem, id. Phil. 10, 4 : nobilitatem et dignitates hominum amplecti, id. Fam. 4, 8 : mens hominis amplectitur maxime cognitionem, *delights in understanding*, id. Ac. pr. 2, 10, 31: (episcopum) amplectentem eum fidelem sermonem, * Vulg. Tit. 1, 9: amplexus civitates (sc. animo), *having fixed his mind on*, i. e. *intending to attack*, *seize*, Tac. Agr. 25: causam rei publicae amplecti, Cic. Sest. 93; and so playfully of one who robs the State treasury: rem publicam nimium amplecti, id. Fl. 18.— `I.E` In circumlocution: magnam Brigantium partem aut victoriā amplexus est aut bello, *embraced in conquest*, i. e. *conquered*, Tac. Agr. 17. 2349#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2348#amplexor#amplexor, ātus, 1, `I` *v. dep. freq.* ( *act.* form amplexo, analog to amplecto, Plaut. Poen. 5, 4, 60; Att. ap. Non. 470, 11; Lucil. ap. Prisc. p. 791 P.; Petr. 63) [amplector], *to embrace*, *encircle* (more rare than the simple verb; for the most part only anteclass., and in Cic. and eccl. Lat.). `I` Lit. : aram amplexantes, Plaut. Rud. 3, 3, 33 : tenebit praedam et amplexabitur, **keep it fast**, Vulg. Isa. 5, 29.—Esp., in love, at greeting, parting, etc., Plaut. Truc. 5, 33; id. Mil. 5, 40: mitto jam osculari atque amplexari, * Ter. Heaut. 5, 1, 27: inimicum meum, sic amplexabantur, sic fovebant, sic osculabantur, Cic. Fam. 1, 9 : Arsinoë corpore suo puerorum corpora amplexata protexit, Just. 24, 3 : amplexatus est eum, Vulg. Gen. 33, 4; 45, 14; ib. Jud. 19, 4.— `II` Trop., *to love*, *honor*, *cherish*, *esteem* : Appius totum me amplexatur, Cic. Q. Fr. 2, 12 : otium, id. Sest. 45, 98; so id. Clu. 44; id. de Or. 3, 17; id. Fin. 4, 14: species (i. e. ἰδέας) mirifice Plato erat amplexatus, i. e. adamaverat, suas fecerat, id. Ac. 1, 9 al.: quae amplexamini, Sall. C. 52, 5. 2350#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2349#amplexus1#amplexus, a, um, Part. of amplector. 2351#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2350#amplexus2#amplexus, ūs, m. amplector, `I` *an embracing*, *encircling*, *surrounding* (mostly poet. and in post-Aug. prose). `I` In gen.: amplexu terrarum, * Lucr. 5, 319: serpentis amplexu, * Cic. Div. 1, 36: exuit amplexus, **my embrace**, Ov. M. 9, 52 : occupat (serpens) hos morsu, longis amplexibus illos, id. ib. 3, 48 : oceanus, qui orbem terrarum amplexu finit, Liv. 36, 17; so Plin. 5, 9, 9, § 48; Stat. Th. 6, 255 al.— `II` Esp. `I.A` *A loving embrace*, *caress* (mostly in plur.): cum dabit amplexus atque oscula dulcia figet, Verg. A. 1, 687; Vulg. Prov. 7, 18: inter amplexus flevit, ib. Gen. 46, 29 : aliquem impedire amplexu, Ov. M. 2, 433 : dum petis amplexus, id. H. 14, 69 Ruhnk.; Sen. Thyest. 522; also: amplexu petere aliquem, Ov. M. 6, 605 : longe fieri ab amplexibus, Vulg. Eccl. 3, 5 : circumfusus amplexibus Tiberii sui, Vell. 2, 123 : tenere aliquem amplexu, Tac. A. 12, 68 : in amplexus alicujus ruere, id. ib. 16, 32 : in amplexus ejus effusus, id. ib. 12, 47.— `I.B` Euphemist., Ov. M. 4, 184; Juv. 6, 64; Sil. 11, 399 Drak. 2352#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2351#ampliatio#amplĭātĭo, ōnis, f. amplio. * `I` *An extending*, *enlarging* : addita est sacramento, Tert. Bapt. 13.— `II` In law t. t., *a deferring of the decision of the judge* : ampliata est et ipsa ampliatio, Sen. Contr. 1, 3 *fin.*; v. Pseudo Ascon. ad Cic. Verr. p. 164 Bait.; cf. amplio, II. 2353#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2352#amplificatio#amplĭfĭcātĭo, ōnis, f. amplifico, `I` *a widening;* hence, `I` *An extending*, *enlarging*, *increasing* (perh. only in Cic.): pecuniae, Cic. Div. 2, 14, 33 : rei familiaris, id. Off. 1, 8, 25.— Trop. : honoris et gloriae, Cic. Off. 2, 12, 42.— `II` In rhet. t. t., *an exaggerated description of an object*, *an amplification*, Auct. ad Her. 2, 30; Cic. Part. Or. 15; Quint. 2, 5, 9; 5, 10, 99; v. amplifico, II. 2354#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2353#amplificator#amplĭfĭcātor, ōris, m. id., `I` *he who enlarges*, *an amplifier* (very rare): rerum, Cic. Tusc. 5, 4, 10 : MVNICIPII, Inscr. Orell. 1025 : VRBIS ROMAE, Inscr. Grut. 282, 3.— Trop. : dignitatis, Cic. Fam. 10, 12. 2355#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2354#amplificatrix#amplĭfĭcātrix, īcis, f. amplificator, `I` *she that enlarges* or *amplifies* : amplificatrix veri vetustas, Pacat. Pan. Theod. 8. 2356#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2355#amplifice#amplĭfĭcē, adv., v. amplificus. 2357#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2356#amplifico#amplĭfĭco, āvi, ātum, 1, v. a. amplusfacio, `I` *to make wide*, *to widen*, *extend*, *enlarge*, *increase* (class., but mostly in prose). `I` In gen.: ingressum domūs et atrii amplificavit, Vulg. Eccli. 50, 5 : dolorem, Pac. ap. Cic. Tusc. 2, 21, 50: divitias, Cic. Rep. 3, 12 : fortunam, id. Am. 16, 59 : sonum, **to strengthen**, **increase**, id. N. D. 2, 57 : urbem, id. Cat. 3, 1; Liv. 1, 44: rem publicam, Cic. N. D. 2, 3 : civitatem, Vulg. Eccli. 50, 5.— Trop. : auctoritas amplificata, Cic. Imp. Pomp. 16 : Aeduorum auctoritatem apud omnes Belgas, Caes. B. G. 2, 14 : Amplificet Deus nomen Salomonis, Vulg. 3 Reg. 1, 47. —Aliquem aliquā re: (eos) festinatis honoribus amplificat atque auget, Plin. Pan. 69 : honore et gloriā amplificati, Cic. Leg. 3, 14 : amplificatus auro et argento, Vulg. 1 Macc. 2, 18.— `II` Esp., in rhet. t. t., *to place a subject in some way in a clearer light*, *to amplify*, *dilate upon*, *enlarge upon* : summa laus eloquentiae est amplificare rem ornando, Cic. de Or. 3, 26, 104; cf. id. ib. 1, 51, 221; id. Ac. 2, 2 al.; v. amplificatio. 2358#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2357#amplificus#amplĭfĭcus, a, um, adj. id., `I` *splendid*, Fronto, Or. 21, Fragm. 3, p. 259 Francof. —Hence, * adv. : amplĭfĭcē, *splendidly* : amplifice vestis decorata, Cat. 64, 265. 2359#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2358#amplio#amplĭo, āvi, ātum, 1, v. a. amplus, `I` *to make wider*, *to extend*, *enlarge*, *increase*, *amplify* (rare, esp. before the Aug. per.; mostly in prose). `I` In gen.: amplianda scalpello plaga est, Cels. 7, 5 : rem (familiarem), * Hor. S. 1, 4, 32: de ampliando numero, Plin. Pan. 54, 4; so Suet. Ner. 22: orbem, Luc. 3, 276 : servitia, Tac. H. 2, 78 : ampliato vetere Apollinis templo, Suet. Aug. 18 al. — `I.B` Trop. : nomen, **to render glorious**, **to ennoble**, Mart. 8, 66 : Hannibalis bellicis laudibus ampliatur virtus Scipionis, Quint. 8, 4, 20 : pulcritudinem, Vulg. Judith, 10, 4. — `II` Esp., judic. t. t., *to delay judgment* or *decision*, *to adjourn*, in order to make further investigation (since the judges in such cases employed the expression AMPLIVS or NON LIQVET, v. amplius, c. and Rupert. ad Tac. Or. 38, 1, p. 455). `I.A` *Absol.* : potestas ampliandi, Cic. Caecin. 10 : lex ampliandi facit potestatem, Cic. Verr. 2, 1, 9, § 26.— `I.B` With *acc. of pers.*, *to defer his business* : istum hominem nefarium ampliaveritis, Auct. ad Her. 4, 36: virginem, Liv. 4, 44 : bis ampliatus reus tertio absolutus est, id. 43, 2.— `I.C` With *acc. of thing.* causam, Val. Max. 8, 1, 16: poenam, Sen. Contr. 1, 3; cf. ampliatio and comperendinatio. 2360#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2359#ampliter#amplĭter, adv., v. amplus `I` *fin.* 2361#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2360#amplitudo#amplĭtūdo, ĭnis, f. amplus, in space, `I` *wide extent*, *breadth*, *width*, *amplitude*, *size*, *bulk* (class., but only in prose). `I` Lit. : membrorum, Varr. R. R. 2, 4, 3 : simulacrum modicā amplitudine, Cic. Verr. 2, 4, 49 : urbis, Liv. 7, 30 : oppidum stadiorum LXX. amplitudine, Plin. 6, 26, 30, § 119 : platanus adolescit in amplitudinem, id. 12, 1, 3, § 7 : corporis, Plin. Ep. 6, 16, 3 : Apollo amplitudinis et artis eximiae, Suet. Tib. 74 : margaritarum, id. Caes. 47 : valli, Tac. H. 4, 22 : numeri, Gell. 19, 8, 12 al. —In plur. : amplitudines bonorum, Cic. Fin. 4, 7, 18.— `II` Trop. `I.A` With *gen.*, *greatness* : animi, Cic. Tusc. 2, 26, 64 : harum rerum splendor, amplitudo, id. Off. 1, 20, 67 : rerum gestarum, Nep. Att. 18 : fortunae, Plin. praef. 3: opum, id. 3, 4, 5, § 31.—In plur. : amplitudines virtutum, Gell. 4, 9.— `I.B` *Absol.*, *dignity*, *grandeur*, *distinction*, *consequence* (more general than dignitas, auctoritas, etc.; cf. Manut. ad Cic. Fam. 1, 5; Hab. Syn. 363): amplitudo est potentiae aut majestatis aut aliquarum copiarum magna abundantia, Cic. Inv. 2, 55, 166 : homines, in quibus summa auctoritas est et amplitudo, id. Rosc. Am. 1 : majestas est amplitudo et dignitas civitatis, id. de Or. 2, 39 : ad summam amplitudinem pervenire, id. Brut. 81, 281 : amplitudinem suam retinere, id. Fam. 1, 4 : amplitudinem alicujus augere, Liv. 39, 48 al. — `I.C` In rhet., *copiousness and dignity of expression* : in his finis est amplitudo, Cic. Inv. 2, 16 *fin.*, which see in full: uberi dignitas atque amplitudo est, Gell. 6, 14, 3.—Specifically: amplitudo Platonis, Cic. Or. 1 *fin.*, for the Gr. πλατύτης τῆς ἑρμηνείας (Diog. L. 3, 4), which is by Plin. Ep. 1, 10, more literally called *Platonica latitudo.* —So of metre: amplitudo dactyli ac paeonis, **the fulness**, **richness**, Quint. 9, 4, 136; cf. id. 5, 14, 30. 2362#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2361#amplius#amplĭus, adv., v. amplus. 2363#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2362#ampliusculus#amplĭuscŭlus, a, um, adj. amplus, `I` *somewhat larger*, or *more magnificent* : fortuna, App. Mag. p. 322, 19 Elm.—* *Adv.* : amplĭuscŭlē, *rather more*, Sid. Ep. 3, 16. 2364#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2363#amplo#amplo, āre, v. a. id., old form for amplifico, `I` *to extend*, *enlarge;* trop., *to make glorious* : qui causam humilem dictis amplent, Pac. ap. Non. p. 506, 26 (Trag. Rel. p. 120 Rib.). 2365#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2364#amploctor#amploctor, v. amplector `I` *init.* 2366#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2365#amplus#amplus, a, um, adj. some regard this as a shortened form of ἀνάπλεως, = filled up, full; others, as for ambulus from amb-, rounded out, as superus from super, etc.; v. Doed. Syn. II. p. 113; but perh. it is better to form it from am- and -plus, akin to -pleo, plenus, q. v. Pott, thus pr., `I` *full all round;* hence, *great*, *large.* —In space, of large extent, *great*, *large*, *wide*, *ample*, *spacious* (the forms amplus and amplior are very rare in the ante-class. per., and rare in all periods. Amplius is com. in the ante-class., freq. in the class., and very freq. in the post-class. per., the Vulg. rarely using the other forms, but using this 121 times. Amplissimus belongs to prose, and is scarcely used before Cicero, with whom it was a very favorite word. It was also used by Plin. Maj. and Min., but never by Tac., Sall. (in his genuine works), nor the Vulg. Catullus used only the form amplius, and Prop. only amplus, while Tib. and Pers. never used this word in any form. Ampliter is found mostly in Plaut.; and ample and amplissime are used a few times by Cic. and by writers that followed him; syn.: magnus, ingens, latus, late patens, spatiosus, laxus). `I` Lit. : amplus et spectu protervo ferox, Pac. Trag. Rel. p. 94 Rib.: qui (Pluto) ter amplum Geryonen compescit undā, Hor. C. 2, 14, 7 : ampla domus dedecori domino fit, si est in eā solitudo, Cic. Off. 1, 39, 139; so Verg. A. 2, 310: admodum amplum et excelsum signum, Cic. Verr. 4, 74 : collis castris parum amplus, Sall. J. 98, 3 : porticibus in amplis, Verg. A. 3, 353 : per amplum mittimur Elysium, id. ib. 6, 743 : vocemque per ampla volutant Atria, id. ib. 1, 725 : nil vulvā pulchrius amplā, Hor. Ep. 1, 15, 41 : amplae aures, Plin. 11, 52, 114, § 274 : milium amplum grano, id. 18, 7, 10, § 55 : cubiculum amplum, Plin. Ep. 2, 17, 6 : baptisterium amplum atque opacum, id. ib. 5, 6, 25.— *Comp.* : quanto est res amplior, Lucr. 2, 1133 : Amplior Urgo et Capraria, Plin. 3, 6, 12, § 81 : avis paulo amplior passere, id. 10, 32, 47, § 89 : amplior specie mortali, Suet. Aug. 94; id. Caes. 76 (for the *neutr.* amplius, v. infra).— *Sup.* : amplissima curia... gymnasium amplissimum, Cic. Verr. 2, 4, 53 : urbs amplissima atque ornatissima, id. Agr. 2, 76 : amplissimum peristylum, id. Dom. 116 : (candelabrum) ad amplissimi templi ornatum esse factum, Cic. Verr. 4, 65 : mons Italiae amplissimus, Plin. 3, 5, 7, § 48 : amplissimum flumen, Plin. Ep. 8, 8, 3 : amplissimus lacus, id. ib. 10, 41, 2 : amplissima insula, Plin. 6, 20, 23, § 71 : amplissimi horti, Plin. Ep. 8, 18, 11 : amplissima arborum, Plin. 16, 39, 76, § 200 : est (topazon) amplissima gemmarum, id. 37, 8, 32, § 109 : amplissimum cubiculum, Plin. Ep. 5, 6, 23.— `I.B` Transf., *great*, *abundant*, *ample*, *much*, *long* : bono atque amplo lucro, Plaut. Am. prol. 6 and Ep. 2, 2, 117: pabula miseris mortalibus ampla, Lucr. 5, 944 : ampla civitas, Cic. Verr. 4, 81; 4, 96: civitas ampla atque florens, Caes. B. G. 4, 3 : gens ampla, Plin. 5, 30, 33, § 125 : amplae copiae, Caes. B. G. 5, 19 : ampla manus militum, Liv. Epit. 1, 4, 9 : pecuaria res ampla, Cic. Quinct. 12 : res familiaris ampla, id. Phil. 13, 8 : (res) ampla, Sall. H. Fragm. 3, 82, 20 Kritz: patrimonium amplum et copiosum, Cic. Sex. Rosc. 6; id. Dom. 146: id. Phil. 2, 67: amplae divitiae, Hor. S. 2, 2, 101 : esse patri ejus amplas facultates, Plin. Ep. 1, 14, 9 : in amplis opibus heres, Plin. 9, 36, 59, § 122.— *Comp.* : amplior numerus, Cic. Mil. 57; Sall. J. 105, 3; Tac. A. 14, 53: ampliores aquae, Plin. 5, 9, 10, § 58 : amplior exercitus, Sall. J. 54, 3; Suet. Vesp. 4: commeatus spe amplior, Sall. J. 75, 8 : amplior pecunia, Auct. B. Alex. 56: pecunia amplior, Plin. Ep. 3, 11, 2 : pretia ampliora, Plin. 10, 29, 43, § 84 : omnia longe ampliora invenire quam etc., Plin. Ep. 1, 14, 10 : ampliores noctes, Plin. 18, 26, 63, § 232 : ut ampliori tempore maneret, Vulg. Act. 18, 20.— *Sup.* : peditatūs copiae amplissimae e Galliā, Cic. Font. 8 : exercitus amplissimus, Plin. Ep. 2, 13, 2; 9, 13, 11: amplissima pecunia, Cic. Rosc. Am. 31 : amplissimae fortunae, Cic. Verr. 2, 5, 8; id. Quinct. 49; id. Phil. 10, 4: amplissimae patrimonii copiae, id. Fl. 89 : amplissimas summas emptionibus occupare, Plin. Ep. 8, 2, 3 : opes amplissimae, id. ib. 8, 18, 4 : amplissima dies horarum quindecim etc., **the longest day**, Plin. 6, 34, 39, § 218.—Also *subst.* in *comp. neutr.* (v. amplius, adv. infra), *more* : ut quirem exaudire amplius, Att. Trag. Rel. p. 173 Rib.: si vis amplius dari, Dabitur, Plaut. Trin. 2, 1, 18 : jam amplius orat, id. ib. 2, 1, 19 : daturus non sum amplius, Cic. Verr. 2, 2, 29 : non complectar in his libris amplius quam quod etc., id. de Or. 1, 6, 22 : tantum adfero quantum ipse optat, atque etiam amplius, Plaut. Capt. 4, 1, 10 : ni amplius etiam, quod ebibit, id. Trin. 2, 1, 20 : *Ph.* Etiamne amplius? *Th.* Nil, Ter. Eun. 1, 2, 63: *Tr.* Dimidium Volo ut dicas. *Gr.* Immo hercle etiam amplius, Plaut. Rud. 4, 3, 21: *Th.* Nempe octoginta debentur huic minae? *Tr.* Haud nummo amplius, id. Most. 3, 3, 16: etiam amplius illam adparare condecet, Turp. Com. Rel. p. 100 Rib.: hoc onere suscepto amplexus animo sum aliquanto amplius, Cic. Verr. 2, 1 : si sit opus liquidi non amplius urna, Hor. S. 1, 1, 54 : omnis numerus amplius octingentis milibus explebat, Vell. 2, 110, 3 : Segestanis imponebat aliquanto amplius quam etc., Cic. Verr. 4, 76 : illā coronā contentus Thrasybulus neque amplius requisivit, Nep. Thras. 4, 3 : amplius possidere, Plin. 18, 4, 3, § 17 : Ille imperio ei reddito haud amplius, quam ut duo ex tribus filiis secum militarent, exegit, Curt. 8, 4, 21 : dedit quantum maximum potuit, daturus amplius, si potuisset, Plin. Ep. 3, 21, 6 : cum hoc amplius praestet, quod etc., id. ib. 7, 25, 1.—Also with *part. gen.*, *more of*, *a greater quantity* or *number of* : gaudeo tibi liberorum esse amplius, Plaut. Cist. 5, 4 : te amplius bibisse praedicet loti, Cat. 39, 21 : amplius frumenti auferre, Cic. Verr. 3, 49 : expensum est auri viginti paulo amplius, id. Fl. 6, 8 : amplius negotii contrahi, id. Cat. 4, 9 : si amplius obsidum vellet, Caes. B. G. 6, 9, ubi v. Herz.: quanto ejus amplius processerat temporis, id. B. C. 3, 25.— `II` Fig. `I.A` Of internal power or force, *great*, *strong*, *violent*, *impetuous* : pro viribus amplis, Lucr. 5, 1174 : amplae vires peditum, Plin. 6, 20, 23, § 75; ampla nepotum Spes, Prop. 4, 22, 41 : poena sera, sed ampla, **full**, **strict**, id. 4, 5, 32. — *Comp.* : haec irae factae essent multo ampliores, Ter. Hec. 3, 1, 9 : si forte morbus amplior factus siet, i. e. gravior, id. ib. 3, 1, 50 : amplior metus, Cic. Clu. 128 : amplior potentia feris, Plin. 28, 10, 42, § 153 : ampliorem dicendi facultatem consequi, Quint. 2, 3, 4 : amplior eoque acrior impetus, Flor. 4, 2, 66 : spes amplior, Sall. J. 105, 4 : amplius accipietis judicium, **severer**, Vulg. Matt. 23, 14 : amplior auctoritas, Plin. 37, 3, 12, § 47 : amplior virtus, **higher merit**, Quint. 8, 3, 83 : idem aut amplior cultus (dei), Plin. 28, 2, 4, § 18 : amplior est quaestio, Quint. 3, 5, 8 : ampliora verba, **of larger meaning**, id. 8, 4, 2 : scientia intellegentiaque ac sapientia ampliores inventae sunt in te, Vulg. Dan. 5, 14: quo legatis animus amplior esset, Sall. C. 40, 6; 59, 1: spiritus amplior, Vulg. Dan. 5, 12; 6, 3.— *Sup.* : (honos) pro amplissimis meritis redditur, Cic. Phil. 5, 41 : cujus sideris (Caniculae) effectus amplissimi in terrā sentiuntur, **very violent**, Plin. 2, 40, 40, § 107 : amplissima spes, Suet. Caes. 7 : his finis cognitionis amplissimae, **most important trial**, Plin. Ep. 2, 11, 23.— `I.B` Of external splendor, *great*, *handsome*, *magnificent*, *splendid*, *glorious* : illis ampla satis forma, pudicitia, **great enough**, Prop. 1, 2, 24 : haec ampla sunt, haec divina, Cic. Sest. 102; id. Arch. 23: res gestae satis amplae, Sall. C. 8, 2 : cur parum amplis adfecerit praemiis, Cic. Mil. 57 : ampla quidem, sed pro ingentibus meritis praemia acceperunt, Tac. A. 14, 53 : amplum in modum praemia ostentare, Aur. Vict. Caes. 26, 6 : amplis honoribus usi, Sall. J. 25, 4 : amplis honoribus auctos, Hor. S. 1, 6, 11.—Sometimes in mal. part. or ironically: amplam occasionem calumniae nactus, **a fine opportunity**, Cic. Verr. 2, 61 : spolia ampla refertis Tuque puerque tuus, **glorious spoils**, Verg. A. 4, 93.— *Comp.* : ne ullum munus aedilitatis amplius aut gratius populo esse possit, Cic. Verr. 2, 1, 5; id. Mur. 37: praemiis ad perdiscendum amplioribus commoveri, id. de Or. 1, 4, 13 : alicui ampliorem laudem tribuere, id. Sest. 27 : in aliquā re esse laudem ampliorem, id. Marcell. 4 : corporis membris plus dedit, id amplius atque augustius ratus (Zeuxis), Quint. 12, 10, 5 : ut Augustus vocaretur ampliore cognomine, Suet. Aug. 7.— *Subst.* : in potestatibus eo modo agitabat, ut ampliore, quam gerebat, dignus haberetur, **of something greater**, Sall. J. 63, 5.— *Sup.* : ut consules monumentum quam amplissimum faciundum curent, Cic. Phil. 14, 38; 14, 31; Cic. Verr. 4, 82: hoc munus aedilitatis amplissimum, id. ib. 1, 12, 36; Aur. Vict. Vir. Ill. 1, 74: alicui amplissimas potestates dare, Cic. Agr. 2, 31 : insignibus amplissimis ornatus, id. ib. 2, 101 : dona amplissima conferre, Plin. 18, 3, 3, § 9 : praemia legatis dedistis amplissima, Cic. Cat. 4, 5; id. Phil. 2, 32: spe amplissimorum praemiorum adduci, id. Mil. 5; id. de Or. 1, 5, 16: velut praemium quoddam amplissimum longi laboris, Quint. 10, 7, 1 : munera amplissima mittere, Caes. B. G. 1, 43 : vestris beneficiis amplissimis adfectus, Cic. Imp. Pomp. 51; id. Dom. 98: laudi amplissimae lauream concedere, id. Pis. 74 : laudibus amplissimis adficere, id. Phil. 7, 11 : amplissimam gloriam consequi, id. Prov. Cons. 39 : ut eum amplissimo regis honore et nomine adfeceris, id. Deiot. 14 : amplissimis aliquem efferre honoribus, Aur. Vict. Epit. 17, 3 : amplissimis uti honoribus, Cic. Fl. 45 : amplissimos honores adipisci, Cic. Verr. 5, 181 : honores adsequi amplissimos, id. Mil. 81 : aliquem ad honores amplissimos perducere, id. Am. 20, 73 : meus labor fructum est amplissimum consecutus, id. Imp. Pomp 2 : mihi gratiae verbis amplissimis aguntur, **in the handsomest termis**, id. Cat. 3, 14; id. Phil. 2, 13; id. Quir. 15: ei amplissimis verbis gratias egimus, id. Phil. 1, 3 : provincia Gallia merito ornatur verbis amplissimis ab senatu, id. ib. 4, 9 : amplissimis verbis conlaudatus, Suet. Caes. 16 : amplissimo populi senatūsque judicio exercitus habuistis, Cic. Agr. 1, 12; id. Fl. 5; id. Dom. 86; id. Planc. 93: de meo consulatu amplissima atque ornatissima decreta fecerunt, id. Dom. 74 : quam universi populi, illius gentis, amplissimum testimonium (said of Cic.), Plin. 7, 30, 31, § 116.— `I.C` In respect of the opinion of others, *esteemed*, *renowned*, etc.: quicquid est, quamvis amplum sit, id est parum tum cum est aliquid amplius, Cic. Marcell. 26 : quid hunc hominem magnum aut amplum de re publicā cogitare (putare possumus), qui etc., **great or noble**, id. Imp. Pomp. 37 : omnia, quae vobis cara atque ampla sunt, id. Agr. 2, 9; id. Arch. 23: convenerunt corrogati et quidem ampli quidam homines, id. Phil. 3, 20 : hoc studium parvi properemus et ampli, **small and great**, Hor. Ep. 1, 3, 28 : amplis doctoribus instructus, Tac. A. 14, 52 : sin autem sunt amplae et honestae familiae plebeiae, Cic. Mur. 7, 15.— *Comp.* : cum est aliquid amplius, Cic. Marcell. 26 : ampliores ordines, Caes. B. C. 1, 77, where Dinter reads *priores* : quo (ingenio) neque melius neque amplius aliud in naturā mortalium est, Sall. J. 2, 4: nihil amplius potes (tribuere) amicitiā tuā, Plin. Ep. 2, 13, 10 : quid amplius facitis? Vulg. Matt. 5, 47.— *Sup.* : ex amplissimo genere nubere, Cic. Cael. 34 : amplissimo genere natus, Caes. B. G. 4, 12 : genere copiisque amplissimus, id. ib 6, 15: quam (familiam) vidit amplissimam, Cic. Phil. 13, 12 : amplissimos patruos habere, id. Sex. Rosc. 147 : amplissima civitas, Cic. Verr. 5, 122 : apud illos Fabiorum nomen est amplissimum, id. Font. 36; id. Caecin. 104; Cic. Verr. 3, 96; id. Deiot. 14: mihi hic locus ad agendum amplissimus est visus, id. Imp. Pomp. 1 : non adgrediar ad illa maxima atque amplissima prius quam etc., id. Sest. 5 : licet tribuas ei quantum amplissimum potes, nihil tamen amplius potes amicitiā tuā, Plin. Ep. 2, 13, 10 : amplissimis operibus increscere, id. ib. 8, 4, 3 : honores in amplissimo consilio collocare, Cic. Sen. 2 : amplissimi orbis terrae consilii principes, id. Phil. 3, 34 : honoris amplissimi puto esse accusare improbos, *I esteem it to be the greatest honor*, etc., id. Div. in Caecil. 70: promotus ad amplissimas procurationes, Plin. Ep. 7, 31, 3 : praeter honores amplissimos cognomenque etc., Plin. 7, 44, 45, § 142 : spes amplissimae dignitatis, Cic. Agr. 2, 49; id. Sen. 19, 68; Suet. Vit. 2.— `I.D` Hence, amplissimus (almost always thus in *sup.*) as a title for persons holding great and honored offices, as consul, senator, etc., or as an honorable epithet of the office itself or the body of officers, *distinguished*, *very distinguished*, *honorable*, *right honorable*, *most honorable*, etc.: is mihi videtur amplissimus, qui suā virtute in altiorem locum pervenit, Cic. Sex. Rosc. 83 : homo et suis et populi Romani ornamentis amplissimus, id. Mur. 8 : P. Africanus rebus gestis amplissimus, id. Caecin. 69 : ut homines amplissimi testimonium de suā re non dicerent, id. Sex. Rosc. 102; id. Clu. 197: Q. Catuli atque ceterorum amplissimorum hominum auctoritas, id. Imp. Pomp. 63 : vir amplissimus ejus civitatis, Cic. Verr. 4, 17; id. Fl. 32: exercitum Cn. Domitii, amplissimi viri, sustentavit, id. Deiot. 5, 14 : cum habeas amplissimi viri religionem (of L. Lucullus), id. Arch. 4, 8; id. Lig. 22: in quo consilio amplissimi viri judicarent, id. Mil. 5; id. Balb. 1; id. Dom. 2: comitatus virorum amplissimorum, id. Sull. 9 : viros primarios atque amplissimos civitatis in consilium advocare, Cic. Verr. 3, 18 : ordinis amplissimi esse, Aur. Vict. Caes. 13, 1; 37, 6: cives amplissimos legare, Cic. Balb. 42 : hoc amplissimum nomen, i. e. senatorium, Cic. Verr. 3, 96 : amplissimus honos, i. e. consulatus, id. Rep. 1, 6; so, amplissimo praeditus magistratu, Suet. Aug. 26 : amplissimus ordo, i. e. senatorius, Plin. Ep. 10, 3; Suet. Calig. 49: amplissimi ordines, i. e. senatus et equites, id. Vesp. 9 : amplissimum collegium decemvirale, Cic. Verr. 2, 4, 49 : an vero vir amplissimus, P. Scipio, pontifex maximus, etc., id. Cat. 1, 3 : amplissimum sacerdotium, Cic. Verr. 2, 126; id. Phil. 13, 8: sacerdotium amplissimum, Cic. Verr. 2, 127.— `I.E` As rhet. epithet: amplus orator, **one that speaks richly and with dignity**, Cic. Or. 9; id. Brut. 68: herous (pes), qui est idem dactylus Aristoteli amplior, iambus humanior videatur, **grander**, **more stately**, Quint. 9, 4, 88 : amplius compositionis genus, **more copious style**, id. 9, 4, 129.— *Adv.* (on the extent of the use of the different forms of the adverb, v. supra *init.*), *largely*, *abundantly*, *copiously.* `I` Lit. `I...a` Form amplĭter : benigne ei largi atque ampliter, Att. Trag. Rel. p. 173 Rib.: aptate munde atque ampliter convivium, Pomp. Com. Rel. p. 234 Rib.: extructam ampliter mensam, Lucil. 13, 7 Müll.: opsonato ampliter, Plaut. Cas. 2, 8, 65 : adpositum est ampliter, id. Mil. 3, 1, 163 : acceptus hilare atque ampliter, id. Merc. prol. 98 : modeste melius facere sumptum quam ampliter, id. Stich. 5, 4, 10 : parum (digitulos) immersisti ampliter, **not deep enough**, id. Bacch. 4, 4, 26.— `I...b` Form amplē : exornat ample magnificeque triclinium, Cic. Verr. 4, 62 : qui ample valetudinarios nutriunt, *in great numbers* (v. the context), Cels. praef. *med.* — `II` Trop., *fully*, *handsomely.* `I...a` Form amplĭter : ampliter dicere, **fully**, **particularly**, Gell. 10, 3, 4 : laudare ampliter, id. 2, 6, 11.— `I...b` Form amplē : duo genera sunt: unum attenuate presseque, alterum sublate ampleque dicentium, *with great fulness*, *richly* (v. amplus, II. E.), Cic. Brut. 55, 201; so, elate ampleque loqui, id. Tusc. 5, 9, 24 : satis ample sonabant in Pompeiani nominis locum Cato et Scipio, **full grandly filled the place of**, Flor. 4, 2, 65.— *Comp.* : amplĭus, *more*, *longer*, *further*, *besides* (syn.: ultra, praeterea); of time, number, and action (while *plus* denotes more in quantity, measure, etc.; *magis*, more, in the comparison of quality, and sometimes of action; and *potius*, rather, the choice between different objects or acts), constr. *absol.*, with *comp. abl.*, and, in the case of numerals, like minus, plus, propius, q. v., without *quam* with the nom., acc., or *gen.*, or rarely with the *abl. comp.*, or with *quam*, but chiefly in the post-Aug. per.; cf. Zumpt, § 485; Madv. § 305; Roby, § 1273; Herz. ad Caes. B. G. 4, 12; and Draeger, Hist. Synt. I. p. 521 sq. `I...a` In gen.: deliberatum est non tacere [me] amplius, Afran. Com. Rel. p. 199 Rib.: otium ubi erit, de istis rebus tum amplius tecum loquar, Plaut. Truc. 4, 4, 18 : cui amplius male faxim, id. Aul. 3, 2, 6 : *De.* Etiam? *Li.* Amplius, id. As. 1, 1, 29: *Ar.* Vale. *Ph.* Aliquanto amplius valerem, si hic maneres, id. ib. 3, 3, 2: etiam faxo amabit (eam) amplius, id. Men. 5, 2, 40 : multo tanto illum accusabo, quam te accusavi, amplius, id. ib. 5, 2, 49 : quo populum servare potissit amplius, Lucil. 1, 15 Müll.: At ego amplius dico, Cic. Verr. 2, 26 : amplius posse, Sall. J. 69, 2 : armis amplius valere, id. ib. 111, 1 : si lamentetur miser amplius aequo, Lucr. 3, 953 : tribus vobis opsonatumst an opsono amplius Tibi et parasito et mulieri? **besides**, Plaut. Men. 2, 2, 45 : Quam vellem invitatum, ut nobiscum esset amplius, Ter. Heaut. 1, 2, 11 : in illo exercitu cuncta (probra) fuere et alia amplius, Sall. J. 44, 5 : felices ter et amplius, Hor. C. 1, 13, 17 : binas aut amplius domos continuare, Sall. C. 20, 11 : ter nec amplius, Suet. Caes. 25 : cum non solum de his scripserit, sed amplius praecepta (reliquerit), Quint. 12, 11, 24 : multa promi amplius possunt, Plin. 2, 17, 15, § 77 : si studere amplius possum, Quint. 6, prooem. 4 : auram communem amplius haurire potui? id. 6, prooem. 12 : sagum, quod amplius est, Vulg. Exod. 26, 12.— `I...b` And so very often with the pron. quid, etc.; with the negatives nihil, non, neque, nec, ne; and sometimes with nemo and haud. With *quid*, etc.: Quid faciam amplius? Ter. Ad. 4, 7, 14, and Cic. Har. Resp. 42: quid dicam amplius? Quint. 8, 4, 7 : quid a me amplius dicendum putatis? Cic. Verr. 3, 60 : quid quaeris amplius? id. Sex. Rosc. 145; id. Dom. 41; Cic. Verr. 2, 191: quid vultis amplius? id. Mil. 35 : quid amplius vis? Hor. Epod. 17, 30 : quid exspectatis amplius? Cic. Verr. 2, 174 : quid amplius exspectabo, Vulg. 4 Reg. 6, 33 : quid loquar amplius de hoc homine? Cic. Caecin. 25 : quid amplius laboremus? Quint. 8, prooem. 31 : quid habet amplius homo? Vulg. Eccl. 1, 3; 6, 8: quid ego aliud exoptem amplius, nisi etc., Plaut. As. 3, 3, 134 : quid amplius debeam optare? Quint. 4, 1, 51 : *Lo.* Numquid amplius? *Ly.* Tantum est, Plaut. Merc. 2, 2, 11; Ter. And. 2, 1, 25: *De.* An quid est etiam amplius? *He.* Vero amplius, id. Ad. 3, 4, 22: quid est quod tibi mea ars efficere hoc possit amplius? **more than this**, id. And. 1, 1, 4 : Etenim quid est, Catilina, quod jam amplius exspectes, si etc., Cic. Cat. 1, 3, 6; id. Sull. 90: si quid amplius scit, Plaut. Rud. 2, 2, 23 : si quid ego addidero amplius, id. Trin. 4, 2, 13 : si amplius aliquid gloriatus fuero, Vulg. 2 Cor. 10, 8.—And often hoc amplius, where hoc is commonly an abl., but sometimes may be regarded as a nom. or an *acc.* : hoc amplius si quid poteris, **any thing beyond this**, Cic. de Or. 1, 10, 44 : et hoc amplius (additur), quod etc., *and this further*, *that* etc., id. Sull. 44; so Quint. 5, 13, 36: de paedagogis hoc amplius, ut aut sint etc., id. 1, 1, 8 : Mario urbe Italiāque interdicendum, Marciano hoc amplius, Africā, Plin. Ep. 2, 11, 19; Quint. 1, 5, 50; 1, 5, 55; sometimes in plur., his amplius: his amplius apud eundem (est) etc., Quint. 9, 3, 15; so rarely eo amplius: inferiasque his annuā religione, publice instituit, et eo amplius matri Circenses, Suet. Calig. 15 : quaeris quid potuerit amplius adsequi, Cic. Planc. 60 : prius quam (hic) turbarum quid faciat amplius, Plaut. Men. 5, 2, 93: quare jam te cur amplius excrucies? Cat. 76, 10.— With *nihil*, etc.: habet nihil amplius quam lutum, Lucil. 9, 46 Müll.: nihil habui amplius, quod praeciperem, Quint. 7, 1, 64 : nihil enim dixit amplius, Cic. Deiot. 21 : Nihil dico amplius: causa dicta est, **I say no more; I have done with my case**, id. ib. 8 : nihil amplius dico, nisi me etc., id. Planc. 96 : nihil amplius dicam quam victoriam etc., id. Marcell. 17.—Hence, nihil dico or dicam amplius, when one fears to wound by declaring his opinion, etc., *I say no more*, *have nothing further to say* or *add* : vetus est, Nihili cocio est. Scis cujus? non dico amplius, Plaut. As. 1, 3, 51 : si, quod equitis Romani filius est, inferior esse debuit: omnes tecum equitum Romanorum filii petiverunt. Nihil dico amplius, Cic. Planc. 7 (tacite significat eos dignitate inferiores esse Plancio, Manut. ad h.l.): Alterius vero partis nihil amplius dicam quam id, quod etc., id. Marcell. 6, 17 : amplius nihil respondit, Vulg. Marc. 15, 5 : nihil amplius addens, ib. Deut. 5, 22 : nihil noverunt amplius, ib. Eccl. 9, 5 : nihil amplius optet, Hor. Ep. 1, 2, 46 : nihil amplius potes, Plin. Ep. 2, 13, 10 : amplius quod desideres, nihil erit, **this will leave nothing to be desired**, Cic. Tusc. 1, 11, 24 : nil amplius oro, nisi ut etc., Hor. S. 2, 6, 4 : ipse Augustus nihil amplius quam equestri familiā ortum se scribit, Suet. Aug. 2 : si non amplius, ad lustrum hoc protolleret unum, Lucil. 1, 33 Müll.: non luctabor tecum, Crasse, amplius, Cic. de Or. 1, 17, 74; id. Tusc. 5, 34, 98: verbum non amplius addam, Hor. S. 1, 1, 121 : non amplius me objurgabis, Quint. 5, 10, 47 : non amplius posse, Sall. Fragm. Hist. 3, 82, 19 Kritz: non habent amplius quid faciant, Vulg. Luc. 12, 4 : non videbitis amplius faciem meam. ib. Gen. 44, 23; ib. Heb. 10, 17: amplius illa jam non inveniet, ib. Apoc. 18, 14 : studium, quo non aliud ad dignitatem amplius excogitari potest, Tac. Or. 5 : extra me non est alia amplius, Vulg. Soph. 2, 15 : neque hoc amplius quam quod vides nobis quicquamst, Plaut. Rud. 1, 5, 21 : neque va dari amplius neque etc., Cic. Quinct. 23 : nec jam amplius ullae Adparent terrae, Verg. A. 3, 192; 3, 260; 5, 8; 9, 426; 9, 519; 11, 807; 12, 680; id. G. 4, 503: nec irascar amplius, Vulg. Ezech. 16, 42; ib. Apoc. 7, 16: ne amplius dona petas, Cat. 68, 14 : urere ne possit calor amplius aridus artus, Lucr. 4, 874; ne quos amplius Rhenum transire pateretur, Caes. B. G. 1, 43 : ut ne quem amplius posthac discipulum reciperet, Suet. Gram. 17 : ne amplius morando Scaurum incenderet, Sall. J. 25, 10; id. Fragm. Hist. 1, 2, 10 Kritz; 3, 82, 17: ne amplius divulgetur, Vulg. Act. 4, 17 : ut nequāquam amplius per eamdem viam revertamini, ib. Deut. 17, 16 : nolite amplius accipere pecuniam, ib. 4 Reg. 12, 7.— With *nemo* : cur non restipulatur neminem amplius petiturum? Cic. Q. Rosc. 12, 36 : cum amplius nemo occurreret, **nobody further**, **no one more**, Curt. 8, 10, 2; so, neminem amplius viderunt, Vulg. Marc. 9, 7 : nemo emet amplius, **no one will buy any longer**, **any more**, ib. Apoc. 18, 11 (for cases of haud with amplius, v. c. α and γ).— `I...c` With numerals and numeral forms. Without *quam* : amplius horam suffixum in cruce me memini esse, Cat. 69, 3 : horam amplius jam in demoliendo signo homines moliebantur, Cic. Verr. 4, 95 : amplius annos triginta tribunus fuerat, Sall. C. 59, 6 : me non amplius novem annos nato, Nep. Hann. 2, 3 : per annos amplius quadraginta, Suet. Aug. 72; 32: quid si tandem amplius triennium est? Cic. Q. Rosc. 8 : Tu faciem illius noctem non amplius unam Falle dolo, Verg. A. 1, 683 : inveniebat Sabim flumen non amplius milia passuum decem abesse, Caes. B. G. 2, 16; 4, 12: reliquum spatium, quod est non amplius pedum sexcentorum, mons continet, id. ib. 1, 28; 2, 29: amplius sestertium ducentiens acceptum hereditatibus rettuli, Cic. Phil. 2, 40; id. Fl. 68; so Plin. Ep. 10, 39, 1: huic paulo amplius tertiam partem denegem? id. ib. 5, 7, 3 : cum eum amplius centum cives Romani cognoscerent, Cic. Verr. 1, 14; 5, 155: victi amplius ducenti ceciderunt, Liv. 21, 29, 3 : non amplius quattuordecim cohortes, Pompei. ap. Cic. Att. 8, 12, C: ex omni multitudine non amplius quadraginta locum cepere, Sall. J. 58, 3 : torrentes amplius centum, Plin. 5, 28, 29, § 103; 9, 5, 4, § 10.—And very rarely placed after the numeral: qui septingentos jam annos amplius numquam mutatis legibus vivunt, Cic. Fl. 63 : pugnatum duas amplius horas, Liv. 25, 19, 15 Weissenb.: duo haud amplius milia peditum effugerunt, id. 28, 2 : decem amplius versus perdidimus, Plin. Ep. 3, 5, 12 : trīs pateat caeli spatium non amplius ulnas, Verg. E. 3, 105.— With the *comp. abl.* (rare but class.): cum jam amplius horis sex continenter pugnaretur, Caes. B. G. 3, 5; 4, 37: pugnatum amplius duabus horis est, Liv. 27, 12 : neque triennio amplius supervixit, Suet. Caes. 89 : uti non amplius quinis aut senis milibus passuum interesset, Caes. B. G. 1, 15; 1, 23; 2, 7; 6, 29: non amplius patet milibus quinque et triginta, Sall. Fragm. Hist. 4, 1, 34 Kritz: est ab capite paulo amplius mille passibus locus, Plin. Ep. 10, 90, 1 : ab Capsā non amplius duum milium intervallo, Sall. J. 91, 3 : (Catilina) cum initio non amplius duobus milibus (militum) habuisset, id. C. 56, 2; so, denas alii, alii plures (uxores) habent, set reges eo amplius, id. J. 80, 7.— And prob. the following ambiguous cases: cum mille non amplius equitibus, Sall. J. 105, 3 : oppidum non amplius mille passuum abesse, id. ib. 68, 3.— With *quam* (postAug. and eccl.): non amplius, cum plurimum, quam septem horas dormiebat, Suet. Aug. 78 : nec amplius quam septem et viginti dies Brundisii commoratus, id. ib. 17 : Toto triennio semel omnino eam nec amplius quam uno die paucissimis vidit horis, id. Tib. 51 : demoratus dies non amplius quam octo aut decem, Vulg. Act. 25, 6 : ut non amplius apud te quam quarta (pars) remaneret, Plin. Ep. 5, 19 : ut vexillum veteranorum, non amplius quam quingenti numero, copias fuderint, Tac. A. 3, 21 : haud amplius quam ducentos misit, id. ib. 14, 32 : insidiantur ei ex iis viri amplius quam quadraginta, Vulg. Act. 23, 21.— `I...d` Amplius, t. t. of judges when they deferred an important case for future examination: Amplius adeo prolixum temporis spatium significat, ut judices quotienscunque significarent, adhuc se audire velle, amplius dicebant. Itaque negotium differebant, unde hodieque ampliari judicium differri dicitur, Charis. 176 P.; so Don. ad Ter. Eun. 2, 3, 39; cf. also amplio and ampliatio: cum consules re auditā amplius de consilii sententiā pronuntiavissent, Cic. Brut. 22, 86 : antea vel judicari primo poterat vel amplius pronuntiari, Cic. Verr. 2, 1, 26 : ut de Philodamo amplius pronuntiaretur, id. ib. 2, 1, 29.— And metaph.: ego amplius deliberandum censeo, Ter. Phorm. 2, 4, 17.— Amplius non petere, judicial t. phr., *to bring no further action*, *to make no further claim* : quid ita satis non dedit, AMPLIVS [A SE] NEMINEM PETITVRVM? Cic. Rosc. Com. 12, 35 : Tibi ego, Brute, non solvam, nisi prius a te cavero amplius eo nomine neminem, cujus petitio sit, petiturum, id. Brut. 5, 18 : sunt duo, quae te rogo: primum, ut si quid satis dandum erit, AMPLIVS EO NOMINE NON PETI, cures etc., id. Fam. 13, 28 A: quod ille recusārit satis dare amplius abs te non peti, id. Att. 1, 8, 1.— Hoc amplius, beside the general use given above (II. *Comp.* b. α), as t. phr. of senators when they approved a measure, but amended it by addition: Servilio adsentior et HOC AMPLIVS CENSEO, magnum Pompeium fecisse etc., Cic. Phil. 12, 21, 50 : cui cum essem adsensus, decrevi HOC AMPLIVS, ut etc., id. ad Brut. 1, 5, 1; so Seneca: fortasse et post omnes citatus nihil improbabo ex iis, quae priores decreverint, et dicam HOC AMPLIVS CENSEO, Vit. Beat. 3, 2: Quaedam ex istis sunt, quibus adsentire possumus, sed HOC AMPLIVS CENSEO, id. Q. N. 3, 15, 1.— To this may be added the elliptical phrases, nihil amplius and si nihil amplius: nihil amplius, denoting that there is nothing further than has been declared: sese ipsum abs te repetit. Nihil amplius, Cic. Verr. 5, 49, 128; (res publica) ulta suas injurias est per vos interitu tyranni. Nihil amplius, id. Fam. 12, 1, 2; and, si nihil amplius, marking a limit, *if nothing more*, *at least* : excedam tectis? An, si nihil amplius, obstem? Ov. M. 9, 148.!*? The form *amplius* has the ambiguity of the Engl. word *more*, which is sometimes an adj., sometimes a *subst.*, and sometimes an adv., and some of the above examples would admit of different classifications; as, non amplius dicere, *not to speak further* (adv.) or *not to say more* (subst.), Plaut. As. 1, 3, 51; but some of them would admit of only one explanation; as, ne quos amplius Rhenum transire pateretur, Caes. B. G. 1, 43. *Sup.* : amplissimē. `I` Lit., *very largely*, *most abundantly* : ut quibus militibus amplissime (agri) dati adsignati essent, **in the largest shares**, Cic. Phil. 5, 53 : duumviri (deos) tribus quam amplissume tum apparari poterat stratis lectis placavere, Liv. 5, 13, 6 Weissenb.— `II` Fig., *most generously*, *most handsomely* : qui amplissime de salute meā decreverint, Cic. Dom. 44 : amplissime laudare, **in the handsomest style**, Plin. 18, 3, 3, § 11; Suet. Calig. 15: honores amplissime gessit, Cic. Verr. 2, 112 : pater cum amplissime ex praeturā triumphāsset, **with the greatest pomp**, id. Mur. 15 : placere eum quam amplissime supremo suo die efferri, **should be carried forth with every possible solemnity**, id. Phil. 9, 7, 16. V. on this word, Hand, Turs. I. pp. 287-296. 2367#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2366#Ampsanctus#Amp-sanctus (better than Am-), i, m., `I` *a lake in Italy*, *highly dangerous from its pestiferous exhalations* (hence, in the poets, the entrance to the infernal regions), now *Le Mofete* or *Lago d' Ansante*, Verg. A. 7, 565; Cic. Div. 1, 36; Plin. 2, 93, 95, § 208. 2368#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2367#ampulla#ampulla, ae, f. amb- and olla, as having handles on both (opposite) sides, or an irreg. dim. of amphora. `I` *A vessel for holding liquids*, *furnished with two handles and swelling in the middle*, *a flask*, *bottle*, *jar*, *pot*, etc. (also made of leather), Plaut. Merc. 5, 2, 86; id. Pers. 1, 3, 44; Cic. Fin. 4, 12 al.—* `II` Prob. on account of its shape, like λήκυθος, of inflated discourse, *swelling words*, *bombast* : proicit ampullas et sesquipedalia verba, * Hor. A. P. 97; cf. Cic. Att. 1, 14, and ampullor. 2369#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2368#ampullaceus#ampullācĕus, a, um, adj. ampulla, `I` *in the form of a flask*, *big-bellied* : a collo ampullacea (pira) appellant, **a tankardpear**, Plin. 15, 15, 16, § 55; so Col. 8, 2, 15. 2370#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2369#ampullarius#ampullārĭus, i, m. id., `I` *a flask-maker*, Plaut. Rud. 3, 4, 51; besides only in Inscr. Orell. 4143. 2371#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2370#ampullor#ampullor, ātus, 1, v. dep. id. II., `I` *to make use of a bombastic style of discourse*, = ληκυθίζω (prob. coined by Hor.): tragicā ampullatur in arte, Hor. Ep. 1, 3, 14. 2372#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2371#amputatio#ampŭtātĭo, ōnis, f. amputo, `I` *a pruning*, *lopping off of branches*, *tendrils*, etc. `I` Lit. : sarmentorum, * Cic. Sen. 15.— `II` Meton., *the part that has been cut off*, *a cutting*, Plin. 12, 25, 54, § 118. 2373#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2372#amputo#am-pŭto, āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to cut around*, *to cut away* or *off*, *to lop off*, *prune.* `I` Lit., esp. of plants: amputata id est circum putata, Paul. ex Fest. p. 24 Müll.: vitem ferro, Cic. Sen. 15 : mergum, Col. 4, 15, 4 : cacumen (ulmi), Plin. 16, 32, 57, § 132.— Of other things: praeceidit caulem testīsque una amputat ambo, Lucil. 7, 22 Müll.: pestiferum in corpore, Cic. Phil. 8, 5 : umeros, **to mutilate**, Sen. Thyest. 761 : ex ipso vertice capillos, Plin. Ep. 7, 27, 12 : caput, Suet. Galb. 20 : manus, id. ib. 9 : pollices, id. Aug. 24 et saep.—In Pliny also of things that are bitten off: caudas mugili, Plin. 9, 62, 88, § 185.— `II` Trop., *to lop off*, *curtail*, *shorten*, *diminish* : amputata inanitas omnis et error, **removed**, **banished**, Cic. Fin. 1, 13 : volo esse in adulescente, unde aliquid amputem, id. de Or. 2, 21 : licet hinc quantum cuique videbitur circumcidat atque amputet, id. ib. 1, 15, 65 : longa colloquia, Sen. Med. 530 : numerum legionum, Tac. H. 2, 69.—In rhet.: amputata loqui, **in a disconnected manner**, **in abrupt sentences**, Cic. Or. 51 : amputata oratio et abscisa, **concise**, Plin. Ep. 1, 20, 18. 2374#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2373#Ampycides#Ampŭcĭdes, ae, m. `I` *patr.*, = Ἀμπυκίδης, *son of Ampycus*, i. e. *the seer Mopsus*, Ov. M. 12, 456; 8, 316. 2375#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2374#Ampycus#Ampŭcus, i, m., = Ἄμπυκος. `I` *A priest of Ceres*, Ov. M. 5, 110 sq.— `II` *Father of the seer Mopsus*, Hyg. Fab. 14; 128. 2376#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2375#Ampyx#Ampyx, ŭcis, m., = Ἄμπυξ. `I` *One of the Lapithœ; acc.* Ampyca, Ov. M. 12, 450. — `II` *One of the companions of Phineus*, *changed to stone by Perseus*, Ov. M. 5, 184. 2377#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2376#amsegetes#am -sĕgĕtes : quorum ager viam tangit, Paul. ex Fest. p. 21 Müll. 2378#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2377#amtermini#am-termĭni : qui circa terminos provinciae manent, Paul. ex Fest. p. 17 Müll. 2379#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2378#amtruo#amtrŭo, antrŭo, and andrŭo, āre, v. n. v. andruo, `I` *to dance around*, in the Salian religious festivals: praesul ut amtruet, inde vulgus redamtruat, Lucil. ap. Fest. p. 270 Müll. 2380#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2379#amuletum#ămŭlētum, i, n. (Arab. hamalet), `I` *a sympathetic preservative against sickness*, etc., φυλακτήριον, *an amulet* (usu. hung around the neck): veneficiorum amuleta, Plin. 29, 4, 19, § 66; so id. 30, 15, 47, § 138 al. 2381#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2380#Amulius#Ămūlĭus, i, m., = Ἀμούλιος, `I` *son of Procas*, *king in Alba*, *who expelled his brother Numitor*, *and ordered his grandsons Romulus and Remus to be thrown into the Tiber;* hence, dirus, Ov. F. 4, 53; cf. Liv. 1, 3 sq.: injustus, Ov. M. 14, 772 al. 2382#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2381#amulum#ămŭlum, v. amylum. 2383#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2382#amurca#ămurca (better than ămurga), ae, f., = ἀμόργη (cf. Serv. ad Verg. G. 1, 194), `I` *the watery part that flows out in pressing olives*, *the lees* or *dregs of oil*, Cato, R. R. 91; 101; 103; Varr. R. R. 1, 64; Col. 12, 50, 5; Plin. 15, 8, 8, § 33; Verg. G. 3, 448. 2384#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2383#amurcarius#ămurcārĭus, a, um, adj. amurca, `I` *pertaining to the lees of oil* (v. amurca): dolia, Cato, R. R. 10, 4. 2385#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2384#amusia#ămūsĭa, ae, f., = ἀμουσία, `I` *ignorance of music*, Varr. ap. Non. p. 171, 30. 2386#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2385#amusos#ămūsos, i, m., = ἄμουσος, `I` *one unskilled in music*, * Vitr. 1, 1 *med.* 2387#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2386#amussis#ămussis, is, f. etym. unc.; perh. from am- and assis = axis, a plank, i. e. something flat, straight, moved about a surface in adjusting it ( acc. amussim, v. Neue, Formenl. I. p. 198; abl. and plur. not used; only ante- and post-class.), `I` *a rule* or *level*, used by carpenters, masons, etc.: amussis: tabula, quā utuntur ad saxa leviganda, Varr. ap. Non. p. 9, 17; Aus. Idyll. 16, 11; cf. Sisenn. ap. Charis. p. 178 P.; Paul. ex Fest. p. 6 Müll. —In class. Lat. in the adv. phrases, `I` ad ămussim (also written as one word, ad-ămussim or ătamussim), *according to a rule* or *level*, i. e. *accurately*, *exactly* : adamussim non est numerus, Varr. R. R. 2, 1, 26 : talionem ad amussim aequiparare, Gell. 20, 1, 34 Hertz: ut judicium esse factum atamussim diceres, id. 1, 4, 1 id.— `II` exămussim, *according to a rule*, *exactly*, *quite* : Ne ista edepol, si vera haec loquitur, examussimst optuma, Plaut. Am. 2, 2, 213 (with the forms adamussim and examussim, cf. the Gr. ἐκποδών and ἐμποδών). 2388#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2387#amussito#ămussĭto, āre, v. a. amussis, `I` *to make according to rule*, i. e. *accurately*, *nicely* : amussitata indoles, Plaut. Mil. 3, 1, 38 Ritschl. 2389#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2388#amussium#ămussĭum, i, n. id., `I` *a horizontal wheel for denoting the direction of the wind*, Vitr. 1, 6. 2390#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2389#Amyclae#Ămȳclae, ārum, f., = Ἀμύκλαι. `I` *A town in Laconia*, *in a beautiful*, *fertile region*, *the residence of Tyndarus and the birthplace of Castor and Pollux; also renowned on account of its temple and Colossus of Apollo*, now *Agios Kyriaki*, Mart. 9, 104; Ov. M. 8, 314; cf. Mann. Graec. 616. — `II` *An unknown town in Latium*, *between Cajeta and Tarracina*, Verg. A. 10, 564, called tacitae, as being conquered because it was forbidden to announce the approach of an enemy; cf. Serv. ad h. l.; Sil. 8, 35, and Mann. Ital. 1, 681.—Hence, `III` Derivv. `I.A` Ămȳclaeus, a, um, *of Amyclœ* ( *in Laconia*): canis, Verg. G. 3, 345 : fratres, **Castor and Pollux**, Stat. Th. 7, 413; cf. Ov. H. 8, 71: corona, *which were received in pugilistic games*, very freq. in Amyclae, Mart. 9, 74.—Poet for *Spartan*, Sil. 6, 504.— `I.B` Ămyclānus, a, um, *belonging to Amyclœ in Latium*, Plin. 14, 6, 8, § 61. 2391#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2390#Amyclides#Ămȳclīdēs, ae, m. `I` *patr.*, *a male descendant of Amyclas*, *the builder of Amyclœ*, i. e. *Hyacinthus*, Ov. M. 10, 162. 2392#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2391#amycticus#ămyctĭcus, a, um, adj., = ἀμυκτικός, `I` *scratching;* hence, of medical remedies, *sharp*, *biting*, Cael. Aur. Tard. 2, 6; Theod. Prisc. 2, 5. 2393#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2392#Amycus#Ămŭcus, i, m., = Ἄμυκος. `I` *Son of Neptune*, *king of the Bebrycians*, Val. Fl. 4, 148.— `II` *A centaur slain in the contest with the Lapithœ*, Ov. M. 12, 245.— `III` *A Trojan*, Verg. A. 10, 704. 2394#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2393#amygdala#ămygdăla, ae, f., = ἀμυγδάλη. `I` *An almond*, Cato, R. R. 8, 2; Col. 6, 10, 12; Plin. 12, 9, 19, § 36.— `II` = ἀμυγδαλῆ, *an almond-tree*, Col. 5, 10 *fin.*; Plin. 16, 26, 42, § 103. 2395#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2394#amygdalaceus#ămygdălācĕus, a, um, adj. amygdala, `I` *similar to the almond-tree* : folium, Plin. 26, 11, 69, § 111. 2396#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2395#amygdaleus#ămygdăleus, a, um, adj. id., `I` *of an almond-tree* : ramus, Pall. Insit. 157. 2397#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2396#amygdalinus#ămygdălĭnus, a, um, adj. id.. `I` *Of* or *from almonds* : oleum, Plin. 15, 7, 7, § 26.— `II` Pruna, i. e. *ingrafted on an almond-tree*, Plin. 15, 13, 12, § 42. 2398#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2397#amygdalites#ămygdălītes, ae, m. id., `I` *like the almond-tree*, Plin. 26, 8, 44, § 70. 2399#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2398#amygdalum#ămygdălum, i, n., = ἀμύγδαλον, i. q. amygdala. `I` *An almond*, *an almondkernel*, Ov. A. A. 3, 183; Pall. 2, 15 *fin.* — `II` *An almond-tree*, Col. Arb. 25. 2400#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2399#amygdalus#ămygdălus, i, f., = ἀμύγδαλος, `I` *an almond-tree*, Pall. 2, 15. 2401#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2400#amylo#ămŭlo, āre, v. a. amylum, `I` *to mix with starch* (only post-class.): jus, Apic. 7, 6 : lac, Cael. Aur. Tard. 2, 13. 2402#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2401#amylum#ămŭlum or ămŭlum, i, n., = ἄμυλον, `I` *starch*, Cato, R. R. 87; Cels. 2, 20; Plin. 18, 7, 17, § 76. 2403#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2402#Amymone#Ămȳmōnē, ēs, f., = Ἀμυμώνη. `I` *Daughter of Danăus*, *and grandmother of Palamedes*, Hyg. Fab. 169; Prop. 3, 22, 27. — `II` *A fountain near Argos*, Ov. M. 2, 240.—Hence, Ămȳmōnĭus, a, um, *pertaining to Amymone*, Hyg. Fab. 169. 2404#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2403#Amyntas#Ămyntas, ae, m., = Ἀμύντας. `I` *The father of the Macedonian king Philip*, Nep. Reg. 2; Just. 7, 4.—Hence, Ămyntĭă-dēs, ae, m. *patr.*, *a descendant of Amyntas*, i. e. *Philip*, Ov. Ib. 297.— `II` *Name of a shepherd*, Verg. E. 3, 66. 2405#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2404#Amyntor#Ămyntor, ŏris, m., = Ἀμύντωρ, `I` *king of the Dolopians*, *and father of Phœnix*, Ov. M. 8, 307; id. H. 3, 27.—Hence, Ămyn-tŏrĭdes, ae, m., *son of Amyntor*, i. e. *Phœnix*, Ov. A. A. 1, 337. 2406#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2405#amystis#ămystis, ĭdis, f., = ἄμυστις, `I` *the emptying of a cup at one draught*, Hor. C. 1, 36, 14. 2407#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2406#Amythaon#Ămȳthāōn (also Ămĭth-), ŏnis, m., = Ἀμυθάων, `I` *a Greek*, *the father of Melampus*, Ov. M. 15, 325.—Hence, Ămŭthāŏ-nĭus, a, um, *of Amythaon*, Verg. G. 3, 550; Prop. 2, 4, 10. 2408#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2407#an1#ăn, `I` *conj.* [etym. very obscure; v. the various views adduced in Hand, I. p. 296, with which he seems dissatisfied; if it is connected with the Sanscr. anjas, = Germ. ander, = Engl. other, we may comp. the Engl. other and or with the Germ. oder, = or]. It introduces the second part of a disjunctive interrogation, or a phrase implying doubt, and thus unites in itself the signif. of aut and num or -ne, *or*, *or whether* (hence the clause with an is entirely parallel with that introduced by num, utrum, -ne, etc., while aut forms only a subdivision in the single disjunctive clause; utrum... aut—an... aut, whether... or, etc.; cf. Ochsn. Eclog. p. 150; v. also aut). `I` In disjunctive interrogations. `I.A` Direct. `I...a` Introd. by *utrum* (in Engl. the introd. particle *whether* is now obsolete, and the interrogation is denoted simply by the order of the words): Utrum hac me feriam an ab laevā latus? Plaut. Cist. 3, 10 : sed utrum tu amicis hodie an inimicis tuis Daturu's cenam? id. Ps. 3, 2, 88; id. Pers. 3, 1, 13; id. Trin. 1, 2, 138; id. Cas. 2, 4, 11: Utrum sit annon voltis? id. Am. prol. 56 : quid facies? Utrum hoc tantum crimen praetermittes an obicies? Cic. Div. in Caecil. 30 sq. : in plebem vero Romanam utrum superbiam prius commemorem an crudelitatem? Cic. Verr. 1, 122; id. Deiot. 23; id. Fam. 7, 13: Utrum enim defenditis an impugnatis plebem? Liv. 5, 3. —And with an twice: Utrum hoc signum cupiditatis tuae an tropaeum necessitudinis atque hospitii an amoris indicium esse voluisti? Cic. Verr. 2, 115; id. Imp. Pomp. 57 sq.; id. Rab. 21.—With an three times: Utrum res ab initio ita ducta est, an ad extremum ita perducta, an ita parva est pecunia, an is (homo) Verres, ut haec quae dixi, gratis facta esse videantur? Cic. Verr. 2, 61; 3, 83; id. Clu. 183; Liv. 21, 10; and seven times in Cic. Dom. 56-58.—With *-ne* pleon. (not to be confounded with cases where utrum precedes as *pron.;* as Cic. Tusc. 4, 4, 9): sed utrum tu masne an femina es, qui illum patrem voces? Plaut. Rud. 1, 2, 16; id. Bacch. 1, 1, 42; id. Stich. 5, 4, 26: Utrum studione id sibi habet an laudi putat Fore, si etc., Ter. Ad. 3, 3, 28 : Utrum igitur tandem perspicuisne dubia aperiuntur an dubiis perspicua tolluntur? Cic. Fin. 4, 24, 67.—And affixed to utrum, but rarely: Utrumne jussi persequemur otium... an hunc laborem etc., Hor. Epod. 1, 7; Plin. 17, 1, 1, § 4; Quint. 12, 1, 40.— `I...b` Introduced by *-ne* : quid fit? seditio tabetne an numeros augificat suos? Enn. Trag. Rel. p. 23 Rib.: servos esne an liber? Plaut. Am. 1, 1, 186 : idne agebas, ut tibi cum sceleratis an ut cum bonis civibus conveniret? Cic. Lig. 18; 23: custosne urbis an direptor et vexator esset Antonius? id. Phil. 3, 27; id. Mur. 88; id. Sull. 22.— So with an twice, Cic. Cat. 1, 28; id. Att. 16, 8; and five times, id. Balb. 9.— `I...c` Introduced by *nonne* : Nonne ad servos videtis rem publicam venturam fuisse? An mihi ipsi fuit mors aequo animo oppetenda? Cic. Sest. 47; id. Sex. Rosc. 43 sq.; id. Dom. 26; 127.—So with an twice, Cic. Phil. 11, 36.— `I...d` Introduced by *num* : si quis invidiae metus, num est vehementius severitatis invidia quam inertiae pertimescenda? Cic. Cat. 1, 29; id. Mur. 76; id. Sest. 80: Num quid duas habetis patrias an est illa patria communis? id. Leg. 2, 2.— `I...e` Without introductory particle: quid igitur? haec vera an falsa sunt? Cic. Ac. 2, 29, 95 : quid enim exspectas? bellum an tabulas novas? id. Cat. 2, 18 : ipse percussit an aliis occidendum dedit? id. Sex. Rosc. 74; Cic. Verr. 2, 106; id. Imp. Pomp. 53; id. Phil. 2, 27: eloquar an sileam? Verg. A. 3, 37 : auditis an me ludit amabilis Insania? Hor. C. 3, 4, 5.—So an twice, Cic. Mil. 54; three times, Plin. Ep. 2, 8; and six times, Cic. Rab. 14; id. Pis. 40.— `I.B` Indirect. `I...a` Introduced by *utrum* : quid tu, malum, curas, Utrum crudum an coctum edim? Plaut. Aul. 3, 2, 16; id. Cist. 4, 2, 11; id. Bacch. 3, 4, 1; id. Mil. 2, 3, 74: quaero, si quis... utrum is clemens an inhumanissimus esse videatur, Cic. Cat. 4, 12 : agitur, utrum M. Antonio facultas detur an horum ei facere nihil liceat, id. Phil. 5, 6; id. Sex. Rosc. 72; id. Imp. Pomp. 42; Cic. Verr. 1, 105. !*? So once only in Vulg. aut for an: Loquimini de me utrum bovem cujusquam tulerim aut asinum, 1 Reg. 12, 3.—And with *-ne* pleon.: res in discrimine versatur, utrum possitne se contra luxuriem parsimonia defendere an deformata cupiditati addicatur, Cic. Quinct. 92 : numquamne intelleges statuendum tibi esse, utrum illi, qui istam rem gesserunt, homicidaene sint an vindices libertatis? id. Phil. 2, 30.— `I...b` Introduced by *-ne* : Fortunāne an forte repertus, Att. Trag. Rel. p. 159 Rib. agitur autem liberine vivamus an mortem obeamus, Cic. Phil. 11, 24; Cic. Verr. 4, 73; id. Mil. 16: nunc vero non id agitur, bonisne an malis moribus vivamus etc., Sall. C. 52, 10.—So with an three times, Cic. Or. 61.— `I...c` Introduced by *an* : haud scio an malim te videri... an amicos tuos plus habuisse, Cic. Pis. 39.— `I...d` Without introd. particle:... vivam an moriar, nulla in me est metus, Enn. Trag. Rel. p. 72 Rib.: vivat an mortuus sit, quis aut scit aut curat? Cic. Phil. 13, 33; 3, 18; id. Sex. Rosc. 88; id. Red. in Sen. 14.— `I.C` Sometimes the opinion of the speaker or the probability inclines to the second interrogative clause (cf. infra, II. E.). and this is made emphatic, as a corrective of the former, *or rather*, *or on the contrary* : ea quae dixi ad corpusne refers? an est aliquid, quod te suā sponte delectet? Cic. Fin. 2, 33, 107 : Cur sic agere voluistis? An ignoratis quod etc., Vulg. Gen. 44, 15.—Hence, in the comic poets, an potius: cum animo depugnat suo, Utrum itane esse mavelit ut... An ita potius ut etc., Plaut. Trin. 2, 2, 31 : id. Stich. 1, 2, 18; id. Trin. 2, 2, 25: an id flagitium est, An potius hoc patri aequomst fieri, ut a me ludatur dolis? Ter. Eun. 2, 3, 94.— `I.D` The first part of the interrogation is freq. not expressed, but is to be supplied from the context; in this case, an begins the interrog., *or*, *or rather*, *or indeed*, *or perhaps* (but it does not begin an absolute, i. e. not disjunctive, interrog.): *De.* Credam ego istuc, si esse te hilarem videro. *Ar.* An tu esse me tristem putas? (where nonne me hilarem esse vides? is implied), Plaut. As. 5, 1, 10: *Ch.* Sed Thaïs multon ante venit? *Py.* An abiit jam a milite? Ter. Eun. 4, 5, 7: An ego Ulixem obliscar umquam? Att. Trag. Rel. p. 199 Rib.: An parum vobis est quod peccatis? Vulg. Josh. 22, 17 : est igitur aliquid, quod perturbata mens melius possit facere quam constans? an quisquam potest sine perturbatione mentis irasci? Cic. Tusc. 4, 24, 54; cf. id. Clu. 22; id. Off. 3, 29: Debes hoc etiam rescribere, sit tibi curae Quantae conveniat Munatius; an male sarta Gratia nequiquam coit... ? *or is perhaps*, etc., Hor. Ep. 1, 3, 31 K. and H. —So esp. in Cic., in order to make the truth of an assertion more certain, by an argumentum a minore ad majus: cur (philosophus) pecuniam magno opere desideret vel potius curet omnino? an Scythes Anacharsis potuit pro nihilo pecuniam ducere, nostrates philosophi non potuerunt? Cic. Tusc. 5, 32, 89 sq. : An vero P. Scipio T. Gracchum privatus interfecit, Catilinam vero nos consules perferemus? id. Cat. 1, 1; so id. Rab. Perd. 5; id. Phil. 14, 5, 12 Muret.; id. Fin. 1, 2, 5, ubi v. Madv.—It sometimes introduces a question suggested by the words of another: *He.* Mane. Non dum audisti, Demea, Quod est gravissimum? *De.* An quid est etiam anplius? *Is there then* etc., Ter. Ad. 3, 4, 21: sed ad haec, nisi molestum est, habeo quae velim. An me, inquam, nisi te audire vellem censes haec dicturum fuisse? Cic. Fin. 1, 8, 28; 2, 22, 74; id. Tusc. 5, 26, 73; 5, 12, 35; id. Brut. 184; id. Fat. 2, 4; v. Madv. ad Cic. Fin. 1, 8, 28.—It sometimes anticipates an answer to something going before: At vero si ad vitem sensus accesserit, ut appetitum quendam habeat et per se ipsa moveatur, quid facturam putas? An ea, quae per vinitorem antea consequebatur, per se ipsa curabit? *shall we not say that*, *must we not think that* etc., Cic. Fin. 5, 14, 38, ubi v. Madv.— `I.E` An non. and in one word, annon (in direct questions more freq. than necne): isne est quem quaero an non? Ter. Phorm. 5, 6, 12 : Hocine agis an non? id. And. 1, 2, 15 : Tibi ego dico an non? id. ib. 4, 4, 23 : utrum sit an non voltis? Plaut. Am. prol. 56 : utrum cetera nomina in codicem accepti et expensi digesta habes annon? Cic. Rosc. Com. 3 al. —Also in indirect questions = necne, q. v.: abi, vise redieritne jam an non dum domum, Ter. Phorm. 3, 4, 5 : videbo utrum clamorem opere conpleverint, an non est ita, Vulg. Gen. 18, 21; 24, 21.— `F` An ne, usually written anne, pleon. for an. `I...a` In direct questions: anne tu dicis quā ex causā vindicaveris? Cic. Mur. 26. — `I...b` In indirect questions: nec. aequom anne iniquom imperet, cogitabit, Plaut. Am. 1, 1, 19; id. Ps. 1, 1, 122: percontarier, Utrum aurum reddat anne eat secum simul, id. Bacch. 4, 1, 4 : Nam quid ego de consulato loquar, parto vis, anue gesto? Cic. Pis. 1, 3 : cum interrogetur, tria pauca sint anne multa, id. Ac. 2, 29 : Gabinio dicam anne Pompeio, an utrique, id. Imp. Pomp. 19, 57; so id. Or. 61, 206: Quid enim interest, divitias, opes, valetudinem bona dicas anne praeposita, cum etc., id. Fin. 4, 9, 23 Madv.; August. ap. Suet. Aug. 69 al. (for the omission of the second disjunctive clause or the particle necne representing it, v. utrum; instances of this usage in eccl. Lat. are, Vulg. Lev. 13, 36; 14, 36; ib. Num. 11, 23 al.).— `II` In disjunctive clauses that express doubt, *or.* `I.A` Utrum stultitiā facere ego hunc an malitiā Dicam, scientem an imprudentem, incertus sum. Ter. Phorm. 4, 3, 54: ut nescias, utrum res oratione an verba sententiis illustrentur, Cic. de Or. 2, 13, 56 : honestumne factu sit an turpe, dubitant, id. Off. 1, 3, 9 : nescio, gratulerne tibi an timeam, id. Fam. 2, 5; Caes. B. G. 7, 5: pecuniae an famae minus parceret, haud facile discerneres, Sall. C. 25, 3; so id. ib. 52, 10; Suet. Aug. 19; id. Tib. 10; id. Claud. 15: cognoscet de doctrinā, utrum ex Deo sit an ego a me ipso loquar, Vulg. Joan. 7, 17; ib. Eccl. 2, 19 al.— `I.B` An sometimes denotes uncertainty by itself, without a verb of doubting (dubito, dubium or incertum est, etc., vet in such cases the editors are divided between an and aut; cf. Mos. and Orell. ad Cic. Rep. 1, 12): verene hoc memoriae proditum est regem istum Numam Pythagorae ipsius discipulum, an certe Pythagoreum fuisse? Cic. Rep. 2, 15, where B. and K. read *aut* certe: Cn. Octavius est an Cn. Cornelius quidam tuus familiaris, summo genere natus, terrae filius; is etc., id. Fam. 7, 9 B. and K.: Themistocles quidem, cum ei Simonides an quis alius artem memoriae polliceretur, Oblivionis, inquit, mallem, **Simonides or some other person**, id. Fin. 2, 32, 104; id. Fam. 7, 9, 3; id. Att. 1, 3, 2; 2, 7, 3; v. Madv. ad Cic. Fin. 2, 32, 104.— `I.C` It often stands for sive (so esp. in and after the Aug. per.): quod sit an non, nihil commovet analogiam, **whether this be so or not**, Varr. L. L. 9, § 105 Müll.; Att. ap. Prisc. p. 677 P.; Ov. R. Am. 797: saucius an sanus, numquid tua signa reliqui, id. F. 4, 7 : Illa mihi referet, si nostri mutua curast, An minor, an toto pectore deciderim, Tib. 3, 1, 20; Tac. A. 11, 26: sive nullam opem praevidebat inermis atque exul, seu taedio ambiguae spei an amore conjugis et liberorum, id. ib. 14, 59.— `I.D` The first disjunctive clause is freq. to be supplied from the gen. idea or an may stand for utrum—necne (cf. supra, I. D.): qui scis, an, quae jubeam, sine vi faciat? (vine coactus is to be supplied), **how knowest thou whether or not he will do it without compulsion?** Ter. Eun. 4, 7, 20 : An dolo malo factum sit, ambigitur, Cic. Tull. 23 : quaesivi an misisset (periplasmata), Cic. Verr. 4, 27 : Vide an facile fieri tu potueris, cum etc., id. Fragm. B. 13, 2, 1 : praebete aurem et videte an mentiar, Vulg. Job, 6, 28 : de L. Bruto fortasse dubitaverim an propter infinitum odium tyranni effrenatius in Aruntem invaserit, *I might doubt whether or not*, etc., Cic. Tusc. 4, 22, 50; Cic. Verr. 3, 76: Quis scit an adiciant hodiernae crastina summae Tempora di superi? Hor. C. 4, 7, 17; Plin. Ep. 6, 21, 3; Quint. 2, 17, 38: Sine videamus an veniat Elias, Vulg. Matt. 27, 49 : tria sine dubio rursus spectanda sunt, an sit, quid sit, quale sit, Quint. 5, 10, 53 : dubium an quaesitā morte, Tac. A. 1, 5; 6, 50; 4, 74: Multitudo an vindicatura Bessum fuerit, incertum est, Curt. 7, 5 : diu Lacedaemonii, an eum summae rei praeponerent, deliberaverunt, Just. 6, 2, 4 et saep.— `I.E` Since in such distrib. sentences expressive of doubt, the opinion of the speaker or the probability usually inclines to the second, i. e. to the clause beginning with *an*, the expressions haud scio an, nescio an, dubito an (the latter through all pers. and tenses), incline to an affirmative signification, *I almost know*, *I am inclined to think*, *I almost think*, *I might say*, *I might assert that*, etc., for *perhaps*, *probably* (hence the opinion is incorrect that an, in this situation, stands for an non; for by an non a negation of the objective clause is expressed, e. g. nescio an non beatus sit, *I am almost of the opinion that he is not happy*, v. infra, and cf. Beier ad Cic. Off. 1, Exc. XI. p. 335 sq.; Cic. uses haud scio an eleven times in his Orations; nescio an, four times): atque haud scio an, quae dixit sint vera omnia, Ter. And. 3, 2, 45 : crudele gladiatorum spectaculum et inhumanum non nullis videri solet: et haud scio an ita sit, ut nunc fit, Cic. Tusc. 2, 17, 41; id. Fl. 26: testem non mediocrem, sed haud scio an gravissimum, **perhaps**, id. Off. 3, 29 : constantiam dico? nescio an melius patientiam possim dicere, id. Lig. 9; id. Fam. 9, 19: ingens eo die res, ac nescio an maxima illo bello gesta sit, Liv. 23, 16; Quint. 12, 11, 7 al.: si per se virtus sine fortunā ponderanda sit, dubito an Thrasybulum primum omuium ponam, **I am not certain whether I should not prefer Thrasybulus to all others**, Nep. Thras. 1 Dähne: dicitur acinace stricto Darius dubitāsse an fugae dedecus honestā morte vitaret, i. e. **was almost resolved upon**, Curt. 4, 5, 30 : ego dubito an id improprium potius appellem, Quint. 1, 5, 46; Gell. 1, 3 al.—Hence, a neg. objective clause must contain in this connection the words non, nemo, nullus, nihil, numquam, nusquam, etc.: dubitet an turpe non sit, **he is inclined to believe that it is not bad**, Cic. Off. 3, 12, 50 : haud scio an ne opus quidem sit, nihil umquam deesse amicis, id. Am. 14, 51 : eloquentiā quidem nescio an habuisset parem neminem, id. Brut. 33 : quod cum omnibus est faciendum tum haud scio an nemini potius quam tibi, *to no one perhaps more*, id. Off. 3, 2, 6: meā sententiā haud scio an nulla beatior esse possit, id. Sen. 16; id. Leg. 1, 21: non saepe atque haud scio an numquam, id. Or. 2, 7 al. — `F` Sometimes the distributive clause beginning with *an* designates directly the opposite, the more improbable, the negative; in which case nescio an, haud scio an, etc., like the Engl. *I know not whether*, signify *I think that not*, *I believe that not*, etc.; hence, in the object. clause, aliquis, quisquam, ullus, etc., must stand instead of nemo, nullus, etc. (so for the most part only after Cic.): an profecturus sim, nescio, *I know not* (i. e. *I doubt*, *I am not confident*) *whether I shall effect any thing*, Sen. Ep. 25: opus nescio an superabile, magnum certe tractemus, id. Q. N. 3, praef. 4; Caecil. ap. Cic. Fam. 6, 7, 6: haud scio an vivere nobis liceret, *I know not whether we*, etc., Cic. Har. Resp. 11, 22: doleo enim maximam feminam eripi oculis civitatis, nescio an aliquid simile visuris, for *I know not whether they will ever see any thing of this kind*, Plin. Ep. 7, 19; Val. Max. 5, 2, 9: nescio an ullum tempus jucundius exegerim, **I do not know whether I have ever passed time more pleasantly**, id. 3, 1 : namque huic uni contigit, quod nescio an ulli, Nep. Timol. 1, 1; Sen. Contr. 3 praef.; Quint. 9, 4, 1: nostri quoque soloecum, soloecismum nescio an umquam dixerint, Gell. 5, 20 al. Cf. upon this word Hand, Turs. I. pp. 296-361, and Beier, Exc. ad Cic. Am. pp. 202-238. 2409#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2408#an2#an-, v. ambi. 2410#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2409#an3#-ăn. This word appears in forsan, forsitan, and fortasse an ( Att. Trag. Rel. p. 151 Rib.) or fortassan, seeming to enhance the idea of uncertainty and doubt belonging to fors, etc., and is regarded by some as the Greek conditional particle ἄν, and indeed one of these compounds, forsitan, sometimes in the Vulgate, translates ἄν; as, Joan. 4, 10; 5, 46; 8, 19; and in 3, Joan. 9, it still represents the various reading, ἄν. 2411#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2410#anabaptismus#ănăbaptismus, i, m., = ἀναβαπτισμός, `I` *a second baptism*, Aug. ad Psa. 38. 2412#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2411#anabasis#ănăbăsĭs, is, f., = ἀνάβασις, `I` *a plant*, *horse-tail* : equisetum, Linn.; Plin. 26, 7, 20, § 36; 26, 13, 83, § 133. 2413#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2412#anabathrum#ănăbathrum, i. n., = ἀνάβαθρον, `I` *an elevated place for beholding public games* : quae conducto pendent anabathra tigillo, *tiers of benches that rest on hired beams*, * Juv. 7, 46. 2414#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2413#anabolium#ănăbŏlium, ii, n. ἀναβάλλω, `I` *a surgical instrument*, Inscr. Orell. 1572. 2415#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2414#anacampseros#ănăcampsĕrōs, ōtis, m., = ἀνακαμψέρως (love-restoring), `I` *an herb*, *the touch of which was said to have the power of bringing back lost love*, Plin. 24, 17, 102, § 167. 2416#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2415#Anaces#Ănăces, um, m., = Ἄνακες (v. ἄναξ, L. and S.), `I` *an epithet of the Dioscuri* ( *Castor and Pollux*), Cic. N. D. 3, 21. 2417#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2416#Anacharsis#Ănăcharsis, is, m., = Ἀνάχαρσις, `I` *a distinguished Scythian philosopher in the time of Solon*, Cic. Tusc. 5, 32, 90; Plin. 7, 56, 57, § 209 al. 2418#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2417#anachites#ănăchītes, v. anancites. 2419#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2418#anachoresis#ănăchōrēsis, is or eos, f., = ἀναχώρησις, `I` *retirement*, *the life of an eremite*, Sid. Ep. 7, 9. 2420#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2419#anachoreta#ănăchōrēta, ae, m., = ἀναχωρητής, `I` *a hermit*, *an eremite*, *recluse*, *anchorite*, Sulp. Sev. Dial. 1, 18; Sid. Carm. 16, 97. 2421#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2420#anaclinterium#ănăclintērĭum, i, n., = ἀνακλιντήριον, `I` *a cushion for leaning upon*, Spart. Ael. Ver. 5. 2422#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2421#Anacreon#Ănā^crĕōn, ontis, m., = Ἀνακρέων, `I` *a distinguished lyric poet of Teos*, *who fl.* 540 B.C., Cic. Tusc. 4, 33, 71; Hor. C. 4, 9, 9; id. Epod. 14, 10 al.—Hence, Ănā^crĕōntēus, a, um, adj., Diom. p. 512 P.; Ănā^crĕōn-tĭus, a, um, adj., Quint. 9, 4, 78; Gell. 19, 9; and Ănā^crĕōntĭcus, a, um, adj., Fulg. Myth. 1. 2423#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2422#anactorium#ănactŏrĭum, i, n., = ἀνακτόριον, `I` *a plant*, *sword-grass*, App. Herb. 78. 2424#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2423#anadema#ănădēmă, ătis, n., = ἀνάδημα, `I` *a band*, *a fillet*, *an ornament for the head* : Et bene parta patrum flunt anademata, mitrae, *the well-earned property of fathers is converted into head-bands*, etc., * Lucr. 4, 1129; Dig. 34, 2, 27. 2425#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2424#anadiplosis#ănădiplōsis, is or eos, f., = ἀναδίπλωσις, `I` *the reduplication* or *repetition of the same word* (in pure Lat., conduplicatio); as, Sequitur pulcherrimus Astur, Astur equo fidens, Verg. A. 10, 181; cf. Aquila, Rom. 32; Jul. Rufin. 7; Mart. Cap. 5, 175. 2426#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2425#Anadyomene#Ănădŭŏmĕnē, ēs, f., = ἀναδυομένη (she that emerges), `I` *an epithet of Venus emerging from the sea*, *a celebrated picture of the painter Apelles*, Plin. 35, 10, 36, § 12. 2427#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2426#anagallis#ănăgallis, ĭdis, f., = άναγαλλίς, `I` *a plant*, *pimpernel* or *chickweed*, Plin. 25, 13, 92, § 144. 2428#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2427#anaglypticus#ănăglyptĭcus, a, um, adj., = ἀναγλυπτικός, `I` *carved* or *engraved in bas-relief* : metallum, Sid. Ep. 9, 13. 2429#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2428#anaglyptus#ănăglyptus or -phus, a, um, adj., = ἀνάγλυπτος or.φος; in sculpture, `I` *wrought* or *carved in bas-relief*, Inscr. Orell. 3838.— Hence, *subst.* : ănăglypta, ōrum, n., *work in bas-relief*, Plin. 33, 11, 49, § 139, where the old form was *anaglypha.* 2430#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2429#Anagnia#Ănagnĭa, ae, f., = Ἀναγνία, `I` *a town in Latium*, *the chief seat of the Hernici*, now *Anagni*, Cic. Att. 16, 8, 1; Liv. 45, 16; Plin. 34, 6, 11, § 23; cf. Mann. Ital. 1, 665.—Hence, Ănagnīnus, a, um, *belonging to Anagnia*, Cic. Dom. 30.— *Subst.* : Ănagnīnum, i, n., *an estate near Anagnia*, Cic. Att. 12, 1. — *Plur.* : Ănagnīni, ōrum, m., *its inhabitants*, Cic. Phil. 2, 41; Plin. 3, 5, 9, § 63. 2431#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2430#anagnostes#ănăgnostēs, ae, m., = ἀναγνώστης, `I` *a reader*, com. among the ancients an educated slave (cf. acroama): noster, Cic. Att. 1, 12, where Orell. would write it as Greek; Vatin. ap. Cic. Fam. 5, 9, 2; Nep. Att. 13, 14; Gell. 3, 19; 18, 5. 2432#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2431#anagyros#ănăgȳros, i, f., = ἀνάγυρος, `I` *a strengscented*, *pod-bearing shrub*, *bean-trefoil* : Anagyris foetida, Linn.; Plin. 27, 4, 13, § 30 2433#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2432#Anaitis#Ănăītis, ĭdis, f., `I` *an Armenian goddess*, said to be the name of Diana read backwards (Anaid), Plin. 33, 4, 24, § 84. 2434#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2433#analecta#ănălecta, ae, m., = ἀναλέκτης, `I` *he that collected the crumbs*, etc., *left after a meal*, Mart. 7, 20; 14, 82.— `II` Trop. : grammaticos habere analectas, *that picked up words* (said of parasites), Sen. Ep. 27. 2435#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2434#analectris#ănălectris, ĭdis, f. ἀνά.λέκτρον, perh. `I` *a cushion for the shoulders*, *used to improve the figure*, *a shoulder-pad*, Ov. A. A. 3, 273, where Merkel reads *analeptrides;* v. analeptris. 2436#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2435#analemma#ănălemmă, ătis, n., = ἀνάλημμα, `I` *a sundial which showed the latitude and meridian of a place*, Vitr. 9, 4. 2437#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2436#analeptris#ănăleptris, ĭdis, f., = ἀναληπτρίς ( ἀναλαμβάνω, to hold up), `I` *a suspensory bandage*, Ov. A. A. 3, 273 Merkel; v. analectris. 2438#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2437#analogia#ănălŏgĭa, ae, f., = ἀναλογία, `I` *the resemblance* or *agreement of several things;* in gram., *the analogy of language*, *analogy*, Varr. L. L. 9, 4 al. (in Cic. Att. 6, 2, written as Greek). 2439#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2438#analogicus#ănălŏgĭcus, a, um, adj. analogia, = ἀναλογικός, `I` *pertaining to analogy* : in libris analogicis, Gell. 4, 16. 2440#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2439#analogus#ănălŏgus, a, um, adj., = ἀνάλογος, `I` *analogous*, *proportionate*, Varr. L. L. 10, § 37 (by Müll. written as Greek). 2441#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2440#anancaeum#ănancaeum, i, n., = ἀναγκαῖον (that must be done), `I` *a large drinking-cup*, *which must be drained on a wager*, *a brimmer* or *bowl*, Plaut. Rud. 2, 3, 33; Varr. ap. Non. p. 547, 33 dub. 2442#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2441#anancites#ănancītes, ae, m., ἀν. ἄγχω, to free from distress, `I` *a name of the diamond as a remedy for sadness and trouble of mind* : adamas et venena vincit et lymphationes abigit metusque vanos expellit a mente. Ob id quidam eum ananciten vocavere, Plin. 37, 4, 15, § 61 Sillig, Jan; the old reading here was *anachiten.* 2443#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2442#anancitis#ănancītis, ĭdis, f., `I` *a precious stone used in hydromancy* : Anancitide in hydromantiā dicunt evocari imagines deorum, Plin. 37, 11, 73, § 192. 2444#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2443#anapaesticus#ănăpaestĭcus, a, um, adj. anapaestus, `I` *consisting of anapœsts*, Sid. Ep. 4, 3; Serv. ad Verg. E. 8, 78. 2445#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2444#anapaestus#ănăpaestus, a, um, adj., = ἀνάπαιστος (struck back). `I` Pes, *the metrical foot*, *anapœst* : ˘˘¯ (i. e. a reversed dactyl), Cic. Tusc. 2, 16, 37; id. de Or. 3, 47; also *absol.* without pes, id. Or. 56.— `II` ănă-paestum, i, n. (sc. carmen), *a poem in* *anapœsts*, Cic. Tusc. 3, 24, 57; id. Or. 56; Gell. praef. 20. 2446#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2445#Anapauomene#Ănăpauŏmĕnē, ēs, f., = ἀναπαυομένη (she that rests), `I` *a painting of the Theban Aristides*, Plin. 35, 10, 36, § 99; cf. Anapauomenos. 2447#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2446#Anapauomenos#Ănăpauŏmĕnos, i, m., = ἀναπαυόμενος (he that rests), `I` *a painting of Protogenes*, *which represents a satyr as leaning idly against a tree*, Plin. 35, 10, 36, § 106. 2448#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2447#Anaphe#Ănăphē, ēs, f., = Ἀνάφη, `I` *an island that rose of itself* (i. e. volcanic) *in the Cretan Sea*, now *Namfi* or *Namfio*, Ov. M. 7, 461; Plin. 2, 87, 89, § 202; Amm. 17, 7. 2449#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2448#anaphora#ănăphŏră, ae, f., = ἀναφορά. `I` *A rising* or *mounting up*, *the rising of the stars*, Plin. 7, 49, 50, § 160; Firm. Math. 3, 3. — `II` In rhet. `I.A` *The bringing up* or *repetition of a word at the beginning of successive clauses*, e. g. Cic. Verr. 2, 2, 10: Verres calumniatores apponebat, Verres adesse jubebat, Verres cognoscebat, etc., Don. p. 1773 P.; Charis. p. 250 P.; Diom. p. 440 P.— `I.B` *The improper reference of a word to a preceding word*, e. g. Sall. C. 18, 1: conjuravere pauci, in quibus Catilina: de quā (sc. conjuratione), etc., Diom. p. 440 P. (Kritz here reads *de quo;* cf. Kritz ad h. l.). 2450#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2449#anaphoricus#ănăphŏrĭcus, a, um, adj., = ἀναφορικός. `I` In astronomy, *adjusted according to the rising of the stars* : horologium, Vitr. 9, 9.— `II` In medicine, *bringing up blood*, *spitting blood*, Firm. Math. 3, 13. 2451#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2450#Anapis#Ănāpis, is, or -us, i, m. `I` *Brother of Amphinomus*, q. v.— `II` *A river in Sicily*, *which empties into the bay of Syracuse*, now *Anapo* or *Fiume di Sortino*, Ov. M. 5, 417; id. F. 4, 469. 2452#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2451#anapleroticus#ănăplērōtĭcus, a, um, adj., = ἀναπληρωτικός, `I` *suitable for filling up*, Veg. Vet. 2, 26. 2453#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2452#Anapus#Ănāpus, v. Anapis. 2454#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2453#anarrhinon#ănarrhīnon, v. antirrhinon. 2455#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2454#Anartes#Anartes, ium, or Anarti, ōrum, m., `I` *a people in Transylvania*, *on the Theis*, Caes. B. G. 6, 25. 2456#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2455#anas1#ănăs, ănătis ( `I` *gen. plur.* anatum, Cic. N. D. 2, 48, 124; Plin. 25, 2, 3, § 6; rarely anatium, Varr. R. R. 3, 5, 14; 3, 11, 1) [kindr. with old Germ. Anut; Lith. antis; mod. Germ. Ente; perh. also with Sanscr. ātis, a waterfowl], f., *the duck* : greges anatium, Varr. R. R. 3, 11 : anatum ova, Cic. N. D. 2, 48, 124 al. : Anas fluviatilis, **wild-duck**, Ov. M. 11, 773. 2457#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2456#anas2#ănās, ātis, f. 3. anus, `I` *disease of old women* : anatem morbum anuum dicebant, id est, vetularum sicut senium morbum senum, Paul. ex Fest, p. 29 Müll.; cf. Placid. p. 435 Mai. 2458#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2457#Anas3#Ănas, ae, m., `I` *a river in Spain*, now *Guadiana* (Arab., i. e. Wadi-Ana, = river Anas), Caes. B. C. 1, 38; Plin. 3, 1, 3, § 3; 4, 22, 35, § 116; Mel. 2, 6; 3, 1; cf. Mann. Hispan. 325. 2459#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2458#Anassum#Anassum, i, n., `I` *a small river in the Venetian territory*, now *Stella*, Plin. 3, 18, 22, § 126 Hard.; *Anaxum*, Jan; cf. Mann. Ital. 1, 82. 2460#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2459#anatarius#ănătārĭus, a, um, adj. anas, `I` *relating to a duck* : aquila, *the duck-eagle*, which stations itself by the water and carries off ducks: Falco haliaëtus, Linn.; Plin. 10, 3, 3, § 7. 2461#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2460#anathema1#ănăthēmă, ătis, n., = ἀνάθημα, `I` *an offering*, *a gift*, Prud. Psych. 540: in anathema oblivionis, Vulg. Judith, 16, 23. 2462#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2461#anathema2#ănăthĕmă, ătis, n., = ἀνάθεμα, a later form of ἀνάθημα, used in mal. part. (eccl. Lat.), pr. `I` *an offering* not to be redeemed; and of a living thing, to be put to death, doomed; hence, *an accursed thing*, *a curse.* `I` Concr., of things: vocavit nomen loci illius Horma, id est anathema, Vulg. Num. 21, 3; ib. Jud. 1, 17; ib. Deut. 13, 16.— `II` *A curse of excommunication*, *anathema* : anathematis injuria, Aug. Ep. 75.— `III` Meton. (like the Heb.). `I.A` *The person cursed* : nec inferes quippiam ex idolo in domum tuam, ne fias anathema, sicut et illud est, Vulg. Deut. 7, 26. — `I.B` *The person excommunicated* : aliquem anathema dicere, Tert. adv. Haer. 6; Vulg. Rom. 9, 3; ib. 1 Cor. 12, 3; 16, 22; ib. Gal. 1, 8; 1, 9. 2463#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2462#anathematizo#ănăthĕmătīzo, āre, v. a., = ἀναθεματίζω. `I` Lit., *to anathematize*, *to put under the ban* : aliquem or aliquam rem, Aug. Ep. 75.— `II` In gen., *to curse*, Vulg. 1 Macc. 5, 5; ib. Marc. 14, 71.— `III` *To detest* : aliquid, Hier. Ep. 75.—Form ănă-thĕmo, Aug. Serm. 164; id. Temp. 3; id. Ep. 95. 2464#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2463#anathemo#ănăthĕmo, āre, v. anathematizo. 2465#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2464#anathymiasis#ănăthȳmĭāsis, is, f., = ἀναθυμίασις, `I` *a rising vapor*, Petr. 47; Theod. Prisc. 2, 2, 1. 2466#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2465#anaticula#ănătĭcŭla, ae, f. dim. anas. `I` *A little duck*, *a duckling*, * Cic. Fin. 5, 15, 42.— `II` In Plaut., a term of endearment, *duckie*, * As. 3, 3, 103. 2467#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2466#anatinus#ănătīnus, a, um, adj. id., `I` *of* or *pertaining to the duck* : Utinam fortunam nunc [ego] anatinam uterer, Uti quom exivissem ex aquā, arerem tamen, * Plaut. Rud. 2, 6, 49.—Hence, ănătīna, ae, f. (sc. caro), *duck-flesh*, *duck*, Petr. 56, 3. 2468#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2467#anatocismus#ănătŏcismus, i, m., = ἀνατοκισμός, `I` *interest upon interest*, *compound interest* (twice in Cic.): centesimae cum anatocismo anniversario, Cic. Att. 5, 21, 11; 5, 21, 12; Inscr. Orell. 4405. 2469#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2468#anatomia#ănătŏmĭa or ănătŏmĭca, ae, also ănătŏmĭcē, ēs, f., = ανατομία or ἀνατομική (sc. τέχνη); `I` in medicine, **anatomy**, Cael. Aur. Acut. 1, 8; Macr. S. 7, 15.—Hence, ănătŏmĭcus, i, m. (sc. medicus), *an anatomist*, Macr. S. 7, 13; Amm. 28, 4 *fin.*; Aug. Civ. Dei, 22, 24. 2470#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2469#anatonus#ănătŏnus, a, um, adj., = ἀνάτονος, `I` *extending upwards* (opp. catatonus), Capitula, Vitr. 10, 15 *fin.* 2471#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2470#anatresis#ănā^trēsis, is, f., = ἀνάτρησις, `I` *a boring through*, Cael. Aur. Tard. 2, 1. 2472#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2471#anaudia#ănaudĭa, ae, f., = ἀναυδία, `I` *loss of speech*, *dumbness*, Cael. Aur. Acut. 2, 10. 2473#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2472#Anaurus#Ănaurus, i, m., = Ἄναυρος, `I` *a river in Thessaly*, *that rises near the foot of Pelion*, Luc. 6, 370. 2474#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2473#Anaxagoras#Ănaxăgŏras, ae, m., = Ἀναξαγόρας, `I` *a distinguished Greek philosopher of Clazomenœ*, *teacher of Pericles and Euripides*, Lucr 1, 830; Cic. de Or. 3, 34; id. Brut. 11; id. Ac. 2, 31; 2, 37 al.; Quint. 12, 2, 22; Val. Max. 5, 10; Gell. 15, 20 al. 2475#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2474#Anaxarchus#Ănaxarchus, i, m., = Ἀνάξαρχος, `I` *a philosopher of Abdera*, *and follower of the philosophy of Democritus*, Val. Max. 3, 3, n. 4; Ov. Ib. 573. 2476#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2475#Anaxarete#Ănaxărĕtē, ēs, f., `I` *a rich and beautiful maiden of Cyprus*, *who*, *disdaining the love of Iphis*, *was changed to a stone*, Ov. M. 14, 699. 2477#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2476#Anaximander#Ănaxĭmander, dri, m., = Ἀναξίμανδρος, `I` *a distinguished Ionian philosopher of Miletus*, Cic. Div. 1, 50; id. N. D. 1, 10 al. 2478#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2477#ancaesa#ancaesa, ōrum, n. am-caedo, an old word for caelata: vasa sic dicta, quod circumcaedendo talia fiunt, Paul. ex Fest. p. 20 Müll. 2479#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2478#Ancaeus#Ancaeus, i, m., = Ἀγκαῖος, `I` *an Arcadian*, *slain by the Calydonian bcar*, Ov. M. 8, 315; 8, 401; 8, 519. 2480#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2479#ancala#ancăla, ae, or -ē, ēs, f., = ἀγκάλη (the bent arm), `I` *the bend of the knee*, *the knee*, Cael. Aur. Tard. 5, 1. 2481#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2480#Ancalites#Ancălĭtes, um, m., `I` *a people in Britain*, otherwise unknown, Caes. B. G. 5, 21. 2482#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2481#anceps#anceps (once ancipes, Plaut. Rud. 4, 4, 114; cf. Charis, pp. 67 and 96 P.; Prisc. p. 754 P.; with this form cf. procapis, Paul. ex Fest. p. 225 Müll., and Corss. Ausspr. II. pp. 398, 591; `I` *abl. sing.* always ancipiti), cĭpĭtis, adj. an-caput; cf. Paul. ex Fest. p. 19 Müll.. `I` Lit., *that has two heads*, *twoheaded* (cf.: biceps, praeceps, etc.; so only in the poets): Janus, Ov. M. 14, 334; so id. F. 1, 95 (cf.: Janus bifrons, Verg. A. 7, 180). —Hence also of a mountain which has two summits, *two-peaked* : acumen, Ov. M. 12, 337.— `II` In gen. `A. 1.` Of an object whose qualities have significance in two respects, *double*, *that extends on two opposite sides* (while duplex is an object that exists in separate forms, twice. Thus anceps sententia is *an opinion which wavers*, *fluctuates between two decisions*, while duplex sententia is a twofold opinion): Post altrinsecus ancipes securiculast, **the axe cuts on two sides**, **is two-edged**, Plaut. Rud. 4, 4, 114; so, ferrum, Lucil. ap. Non. p. 245, 17, and Lucr. 6, 168: securis, Ov. M. 8, 397 al. —Also, poet., of the contrast between great heat and cold: Ancipiti quoniam mucroni utrimque notantur, *since things are marked by double point*, i. e. one at one, another at the other end, Lucr. 2, 520: bestiae quasi ancipites in utrāque sede viventes, **amphibious animals**, Cic. N. D. 1, 37; so in the histt. freq. of an attack, a contest, etc., on two different sides, Caes. B. G. 7, 76 : ita ancipiti proelio diu atque acriter pugnatum est, *double*, because contending with enemies both in front and in the rear, id. ib. 1, 26 Herz.; so id. B. C. 3, 63; Nep. Them. 3, 3: periculum, Sall. J. 38, 5 : ancipitem pugnam hostibus facere, *double*, as given by horse and foot, Tac. A. 6, 35: ancipiti metu et ab cive et ab hoste, **twofold**, Liv. 2, 24; so, anceps terror, id. 34, 21; Tac. Agr. 26: tumultus, Liv. 32, 30 : tela, *shot* or *hurled from both sides*, id. 37, 11: ancipitia munimenta, **on two sides**, id. 5, 1 al. — `I..2` Trop., *twofold* : propter ancipitem faciendi dicendique sapientiam, Cic. de Or. 3, 16 : ancipites viae rationesque et pro omnibus et contra omnia disputandi, id. ib. 3, 36 : adferre ancipitem curam cogitandi, **a twofold care of thought**, id. Off. 1, 3, 9; so Tac. A. 2, 40: jus anceps, **the uncertainties of law**, Hor. S. 2, 5, 34 al. — `I.B` *Wavering*, *doubtful*, *uncertain*, *unfixed*, *undecided* (the prevalent signif. in Cic.): anceps fatorum via, Cic. Somn. Scip. 2 : incertus exitus et anceps fortuna belli, id. Marcell. 5 : anceps proelii fortuna, Tac. H. 3, 18 : oraculum, Liv. 9, 3 : proelium, id. 2, 62, and Tac. H. 3, 22; so esp. freq.: ancipiti Marte pugnare, **to contend without deciding the contest**, Liv. 7, 29; 21, 1 al.: causa anceps, Cic. de Or. 2, 44 : genus causarum anceps, id. Inv. 1, 15, 20 (cf.: genus causarum dubium, Auct. ad Her. 1, 3: dubium vel anceps, Quint. 4, 1, 10): fides, **uncertain**, **wavering**, **fidelity**, Curt. 3, 8; so also, ancipites animi, Luc. 9, 46.—Also ellipt.: Lucanus an Apulus, anceps, *doubtful whether*, etc., * Hor. S. 2, 1, 34.— `I.C` *Dangerous*, *hazardous*, *perilous*, *critical* (post-Aug.; esp. freq. in Tac.; never in Cic.): viae, Ov. M. 14, 438 : loca, Nep. Dat. 7, 3 : dubiā et interdum ancipiti fortunā, Vell. 2, 79 : anceps periculum, Tac. A. 4, 59 : ancipites morbi corporis, Plin. 7, 45, 46, § 149 : cujus (Antonii) operā ex ancipiti morbo convaluerat, Suet. Aug. 59 : Ideo et purgationibus (labruscum) ancipitem putant, Plin. 23, 1, 14, § 20 : vox pro re publicā honesta, ipsi anceps, **pernicious**, Tac. H. 1, 5 : adulatio anceps si nulla et ubi nimia est, id. A. 4, 17.—So *subst.*, *danger*, *hazard*, *peril*, = periculum, discrimen: dubiā suorum re in anceps tractus vim legionum implorabat, Tac. A. 4, 73 : seu nihil militi seu omnia concederentur, in ancipiti res publica, id. ib. 1, 36 : scelus inter ancipitia probatum, id. ib. 11, 26; 14, 22: facilius inter ancipitia clarescunt, id. G. 14 : nova ambigua ancipitia malebat, id. H. 2, 86 : inter ancipitia deterrimum est media sequi, id. ib. 3, 40.!*? *Comp.*, *sup.*, and adv. not used. 2483#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2482#Ancharius#Anchārĭus, ii, m., `I` *a Roman family name*, Cic. Sest. 53; id. Pis. 38; id. ad Div. 13, 40.—Hence, Anchārĭānus, a, um, adj., *pertaining thereto*, Cic. Quint. 4, 1, 74. 2484#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2483#Anchises#Anchīses (old orthog. Agchīses, Varr. L. L. Fragm. p. 264 Müll.; nom. Anchisa, Naev. B. Pun. Fragm. ap. Prob. Quint. 1, 5, 61; acc. Ancisem, Att. Trag. Rel. p. 220 Rib.; abl. Anchisā, Verg. A. 5, 244), ae, m., = Ἀγχίσης. `I` *Son of Capys*, *father of Æneas*, *who bore him forth from burning Troy upon his shoulders*, Enn. Ann. 1, 30; Verg. A. 1, 617; 3, 710 sq.; Ov. M. 9, 425; 13, 640; 13, 680 al.—Hence, `II` Derivv. `I.A` Anchīsēus, a, um, adj., *of* or *belonging to Anchises* : tumulus, Verg. A. 5, 761; and `I.B` Anchīsĭădes, ae, m. *patr.*, *son of Anchises*, i. e. *Æneas*, Verg. A. 6, 348. 2485#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2484#anchora#anchŏra and anchŏrālis, v. ancora, etc. 2486#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2485#anchusa#anchūsa, ae, f., = ἄγχουσα, `I` *a plant used as a cosmetic*, *ox-tongue* : Anchusa tinctoria, Linn.; Plin. 22, 20, 23, § 48. 2487#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2486#ancile#ancīle (also ancŭle after ἀγκύλιον in Plut. Num.), is, n. ( `I` *gen. plur.* ancilium, Tac. H. 1, 89; but anciliorum, Hor. C. 3, 5, 10; cf. Consent. p. 1898 P.) [prob. from ἀγκύλος, crooked, curved; v. ango], **a small oval shield**, Verg. A. 7, 188 Serv.; Luc. 9, 480; but specif. *the shield that was said to have fallen from heaven in the reign of Numa* (hence, caelestia arma, Liv. 1, 20), *and on the preservation of which the prosperity of Rome was declared to depend;* whereupon Numa caused eleven others exactly like it to be made by the artist Mamurius Veturius. so that if the genuine one was lost, the fact could not be known. These shields were carefully preserved by the Salian priests in the temple of Mars, and every year in March carried about in solemn procession (ancilia movere), and then returned to their place (ancilia condere), Ov. F. 3, 377; Liv. 1, 20; Verg. A. 8, 664; Tac. H. 1, 89; Suet. Oth. 8; Inscr. Orell. 2244; v. Smith, Dict. Antiq.!*? *Adj.* : clipeis ancilibus, Juv. 2, 126 : arma ancilia, Val. Max. 1, 1, 9. 2488#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2487#ancilla#ancilla, ae, f. dim. ancula, `I` *a maidservant*, *handmaid*, *female slave* (com. used as *fem.* of servus, instead of serva). `I` Lit., Liv. Andron. ap. Non. p. 153 (Trag. Rel. p. 3 Rib.): *Am.* Quis me tenet? *Br.* Tua Bromia ancilla, Plaut. Am. 5, 1, 25: ecqua ancilla est illi? id. Mil. 3, 1, 199 : Servos, ancillas amove, atque audin? id. Trin. 3, 3, 70 et saep.: ancilla aere empta, Ter. Phorm. 3, 2, 26; so id. And. 3, 1, 3; 5, 1, 19; id. Heaut. 1, 1, 78; 5, 1, 20 et saep.: ancillarum beneficio emitti, Cic. Har. Resp. 42 : ducebat ancillarum greges, id. Mil. 55 : hunc servi ancillaeque amant, Cic. Verr. 2, 3, 4 : cum ancillarum puerorumque comitatu, id. Mil. 10 al. : occultat se in tugurio mulieris ancillae, Sall. J. 12, 5; Hor. C. 2, 4, 1; id. S. 1, 2, 63; 1, 2, 117; 2, 3, 215; id. Ep. 1, 18, 72: nec (liberi) ancillis aut nutricibus delegantur, Tac. G. 20; id. Or. 29: ancilla dominā validior, id. A. 14, 63.— `II` Trop. : terrā usus mortalium semper ancillā, Plin. 2, 63, 63, § 155.—As a term of reproach, of one servilely devoted to any thing: Fufidius ancilla turpis, Sall. H. 1, 15, p. 218 Gerl. 2489#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2488#ancillariolus#ancillārĭŏlus, i, m. ancilla, `I` *a lover of maid-servants* (very rare), Mart. 12, 58; Sen. Ben. 1, 9. 2490#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2489#ancillaris#ancillāris, e, adj. id., `I` *relating to maid - servants.* `I` Lit. : artificium, *the service of handmaid*, * Cic. Tusc. 5, 20, 58: ancillaris vestis, Dig. 47, 10, 15, § 15.— `II` Trop. : adulatio ancillaris, **servile flattery**, Amm. 26, 6. 2491#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2490#ancillatus#ancillātus, ūs, m. ancillor, `I` *the service of a female slave*, or in gen. *of a slave*, Arn. 7, p. 221. 2492#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2491#ancillor#ancillor, ātus, 1, v. dep. and n. ancilla, pr., `I` *to serve as handmaid;* hence, in gen., *to serve*, *to attend upon*, *to be subservient to*, etc. (only ante-class. and post-Aug.): invita ancillans, Att. ap. Non. p. 72, 3: uxoribus ancillantur, Titin. ib.: aestus (maris) ancillantes siderum avido trahenti etc., Plin. 2, 97, 99, § 213 : cetera membra ancillari et subservire capiti, App. Dogm. Plat. 1, p. 9, 17. 2493#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2492#ancillula#ancillŭla, ae, f. `I` *doub. dim.* [id.], *a little serving-maid*, *a young female slave.* `I` Lit., Plaut. Rud. prol. 74; Ter. Heaut. 2, 3, 11; so id. Eun. 1, 2, 86; id. Phorm. 5, 5, 10 al.: nec servus nec ancillula, etc., Ov. R. Am. 639 al. — `II` Trop. : juris scientiam eloquentiae tamquam ancillulam pedissequamque adjunxisti, Cic. de Or. 1, 55 *fin.* : praesto esse virtutes ut ancillulas, id. Fin. 2, 21, 69. 2494#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2493#ancipes#ancĭpes, v. anceps. `..1` * ancīsus ( amc-), a, um qs. *part.* of ancido, *cut around* or *away* : omnia ancisa recenti Volnere, **every part cut with fresh wounds**, Lucr. 3, 660. 2495#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2494#ancisus#ancīsus, ūs, a false read. for ambecisus, Varr. L. L. 7, § 43 Müll.; v. ambecisus. 2496#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2495#anclabris#anclăbris, is, f. anclo, `I` *a sacrificial table.* The vessels upon it were called anclabria: anclabris: mensa ministeriis divinis aptata. Vasa quoque in eā, quibus sacerdotes utuntur, anclabria appellantur, Paul. ex Fest. pp. 11. 51 Müll. 2497#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2496#anclo#anclo or ancŭlo, āre, v. a. anculus, `I` *to serve with*, *to bring* something *as servant*, *to have the care of* (only in Liv. Andron.): antiqui anculare dicebant pro ministrare, Paul. ex Fest. p. 20 Müll.: carnis vinumque, quod libabant, anclabatur, ap. Prisc. p. 684 P.: florem anculabant, ap. Fest. l. c. (Trag. Rel. p. 4 Rib.). 2498#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2497#ancon1#ancōn, ōnis, m. v. ango, = ἀγκών (the bend of the arm), t. t., for the pure Lat. cubitum. `I` *The arm of a workman's square*, Vitr. 3, 3 *fin.*; 8, 6.— `II` *A stone in* *a wall*, *which projects above more than below*, *and supports something; a console* or *volute*, Vitr. 4, 6.— `III` *The knobbed bars of a hydraulic engine*, Vitr. 10, 13.— `IV` *Forked poles for spreading nets* (pure Lat., ames, Hor. Epod. 2, 33), Grat. Cyn. 87.— `V` *The arm of a chair*, Cael. Aur. Tard. 2, 1.— `VI` *A kind of drinking-vessel in an alehouse*, Dig. 33, 7, 13. 2499#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2498#Ancon2#Ancōn, ōnis, f. v. ango, `I` *a headland and bay*, as the name implies, *on the coast of Pontus*, *east of Amisus*, now *Derbend Bournow*, Val. Fl. 4, 600; cf. Apoll. Rhod. 2, 369. 2500#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2499#Ancon3#Ancōn, ōnis, or Ancōna, ae, f. v. ango, = Ἀγκών, `I` *an ancient seaport town in the north of Picenum*, *situated on a promontory forming a remarkable curve* or *elbow*, as the name implies, *founded by the Syracusans*, *still called Ancona;* form Ancōna, Cic. Phil. 12, 9, 23; id. Fam. 16, 12, 2; Caes. B. C. 1, 11; Plin. 2, 72, 74, § 182; 3, 13, 18, § 111 sq. al.—Form Ancōn, Mel. 2, 4, 5; Cat. 36, 13; Sil. 8, 438; Juv. 4, 40 al.; and in a pun: Cingulum nos tenemus; Anconem amisimus, Cic. Att. 7, 11, 1. 2501#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2500#ancora#ancŏra, ae (not anchŏra), f. v. ango, = ἄγκῦρα, `I` *an anchor.* `I. A.` Lit. : Ancora fundabat naves, Verg. A. 6, 3 : jacere, **to cast anchor**, Caes. B. G. 4, 28; so, mittere, **to let go**, Vulg. Act. 27, 29 : extendere, **to put out**, ib. ib. 27, 30 : naves deligare ad ancoras, Caes. B. G. 4, 29 : navem tenere in ancoris, Nep. Them. 8, 7 : consistere ad ancoram, **to lie at anchor**, Caes. B. C. 3, 102 : naves in ancoris constiterunt, id. ib. 3, 28 et saep.: solvere, **to weigh anchor**, Cic. Att. 1, 13; so, tollere, Caes. B. C. 1, 31; so Vulg. Act. 27, 40; also, in gen., **to depart**, **go away**, Varr. R. R. 3, 17, 1 : vellere, Liv. 22, 19 : praecidere, **to cut the cables**, Cic. Verr. 2, 5, 34 al. — `I.B` Trop., as a symbol of security, *refuge*, *hope*, *support* : ancora jam nostram non tenet ulla ratem, Ov. Tr. 5, 2, 42 : ultima fessis ancora, Sil. 7, 24; cf.: spem, quam sicut ancoram habemus, Vulg. Heb. 6, 10.— `II` Transf., *an iron in the form of an anchor*, Pall. 1, 40, 5. 2502#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2501#ancorago#ancŏrāgo, ĭnis, m. prob. ancora, `I` *a fish in the Rhine*, now unknown, Cassiod. Ep. 12, 4. 2503#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2502#ancoralis#ancŏrālis, e, adj. id., `I` *of* or *pertaining to an anchor* : strophia, App. M. 11, p. 265, 7.—Hence, ancŏrāle, is, n., *a cable*, Liv. 37, 30 *fin.*; so id. 22, 19; Plin. 16, 8, 13, § 34; cf. ancorarius. 2504#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2503#ancorarius#ancŏrārĭus, a, um, adj. id., `I` *pertaining to an anchor* : funes, **cables**, Caes. B. C. 2, 9. 2505#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2504#ancula#ancŭla, ae, f. pr. dim. anculus, `I` *a maidservant*, Paul. ex Fest. p. 20 Müll. 2506#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2505#anculo#ancŭlo, āre, v. anclo. 2507#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2506#anculus#ancŭlus, i, m. pr. dim. v. 2. Ancus, `I` *a man-servant*, Paul. ex Fest. p. 20 Müll. 2508#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2507#ancus1#ancus appellatur, qui aduncum bracchium habet et exporrigi non potest, Paul. ex Fest. p. 19 Müll. [v. ango]. 2509#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2508#Ancus2#Ancus ( Marcius), i, m. v. ango (prop. `I` *a servant*, as bending, crouching; hence = ancus Martius = θεράπων Ἄρεως, *servant of Mars*), *the fourth king of Rome*, A.U.C. 116-140, said to have been the grandson of Numa by Pompilia, Cic. Rep. 2, 18, 33; 2, 3, 5; Varr. Fragm. p. 241 Bip.; Liv. 1, 32 sqq.; Verg. A. 6, 815; Hor. C. 4, 7, 15; Ov. F. 6, 803 al. 2510#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2509#Ancyra#Ancȳra, ae, f., = Ἄγκυρα. `I` *A town in Galatia*, now *Angora*, where was a marble temple of Augustus, built in his lifetime, Liv. 38, 24; Curt. 3, 1; Plin. 5, 32, 42, § 146; Claud. in Eutr. 2, 98.— `II` *A town in Phrygia*, Plin. 5, 32, 41, § 145.—Whence, Ancȳrānus, a, um, adj., *of* or *belonging to Ancyra*, Claud. in Eutr. 2, 416: Marmor or Monumentum Ancyranum, *a Latin inscription on the inside of the antœ of the temple of Augustus*, *containing a record of his deeds*, being a copy of the bronze tablets placed in front of his Mausoleum; cf. Suet. Aug. 101, and Wolf, Suet. II. p. 369 sq.; cf. Bähr, Lit. Gesch. p. 286. 2511#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2510#andabata#andābătă, ae, m., `I` *a kind of Roman gladiator*, *whose helmet was without openings for the eyes*, *and who therefore fought blindfolded for the amusement of spectators*, * Cic. Fam. 7, 10 Manut.: more andabatarum, Hier. adv. Helv. 3; id. adv. Jov. 1, 36; cf. Inscr. Orell. 2577. 2512#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2511#Andania#Andanĭa, ae, f., = Ανδανία, `I` *a very ancient town of Messenia*, now *Andorossa*, Liv. 36, 31. 2513#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2512#Andes1#Andes, ium, or Andecāvi or Andicāvi, ōrum, m., `I` *a Gallic tribe in the region of the present Anjou*, with a town of the same name, now *Angors;* form Andes, Caes. B. G. 2, 35.—Form Andecāvi, Tac. A. 3, 41.—Form Andi-cāvi, Plin. 4, 18, 32, § 107 Jan; cf. Mann. Gall. 163. 2514#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2513#Andes2#Andes, is, m., `I` *a village near Mantua*, *the birthplace of Vergil*, now *Pietola;* hence, Andīnus, a, um, *of* or *from Andes* : Andinus, i. e. **Vergil**, Sil. 8, 595. 2515#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2514#Andinus#Andīnus, v. 2. Andes. 2516#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2515#andrachne#andrachnē, ēs, f., = ἀνδράχνη, `I` *a plant*, *purslane* : Portulacca oleracea, Linn.; Col. 10, 376; Plin. 25, 13, 103, § 162. 2517#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2516#Andraemon#Andraemōn, ŏnis, m., = Ἀνδραίμων. `I` *The father of Amphissus and husband of Dryope*, *who was changed into a lotus*, Ov. M. 9, 333; 9, 363.— `II` Andraemōn or Andrēmon, ŏnis, m., *father of Thoas*, *a combatant before Troy*, Ov. M. 13, 357; cf. Hom. Il. 2, 638. 2518#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2517#andremas#andrĕmas = andrachne, App. Herb. 103. 2519#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2518#Andricus#Andrīcus, i, m., `I` *a servant of Cicero*, Cic. Fam. 16, 14, 1. 2520#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2519#Andriscus#Andriscus, i, m., = Ἀνδρίσκος, `I` *a slave who claimed to be the son of the Macedonian king Perseus and occasioned the third Macedonian war*, Liv. Epit. 49; Vell. 1, 11; Flor. 2, 14. 2521#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2520#Andrius#Andrĭus, a, um, adj., `I` *born at Andros*, *one of the Cyclades*, Ter. And. 5, 4, 3.— Hence, Andrĭa, ae. f., *a woman of Andros; The Maid of Andros*, a comedy by Terence. 2522#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2521#Androcles#Andrō^cles, is, or -clus, i, m., = Ἀνδροκλῆς, `I` *the well-known slave who cured the foot of a lion and was afterwards recognized by the lion and saved from death*, Sen. Ben. 2, 19; Gell. 5, 14. 2523#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2522#androdamas#andrŏdămās, antis, m., = ἀνδροδάμας (man-subduing). `I` *A species of bloodstone* (so called from its great hardness), Plin. 36, 20, 38, § 146.— `II` *A silver-colored*, *quadrangular*, *and cubical precious stone* (acc. to Bruckmann, a cubical, silver-colored marcasite), Plin. 37, 10, 54, § 144. 2524#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2523#Androgeon#Andrŏgĕōn, ōnis, m., i. q. Androgeos; acc. Gr. Androgeona, Prop. 2, 1, 62.—Hence, Andrŏgĕōnēus, a, um, adj., `I` *pertaining to Androgeon* : caedis, Cat. 64, 77. 2525#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2524#Androgeos#Andrŏgĕōs, ō, and -gĕus, i, m., = Ἀνδρόγεως, `I` *son of the Cretan king Minos*, *whom the Athenians and Megarians slew; on account of which the enraged father made war upon them*, Ov. M. 7, 458; id. H. 10, 99; Verg. A. 6, 20. 2526#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2525#androgyne#andrŏgŭnē, ēs, f., = ἀνδρογύνη, `I` *a masculine*, *heroic woman*, Val. Max. 8, 3, 1. 2527#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2526#androgynus#andrŏgŭnus, i, m., -gŭnē, ēs, f., = ἀνδρόγυνος, ἀνδρογύνη, `I` *a man-woman*, *hermaphrodite* : imberbus, Lucil. ap. Non. p. 493, 27; so * Cic. Div. 1, 43; Liv. 27, 11; Plin. 7, 2, 2, § 15; 7, 3, 3, § 34 al.; Lucr. 5, 839. 2528#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2527#Andromache#Andrŏmăchē, ēs, and -a, ae (Enn. ap. Varr. L. L. 7, § 82 Müll., or Trag. v. 100 Vahl.), f., = Ἀνδρομάχη, `I` *a daughter of king Eëtion*, *and wife of Hector.* After the destruction of Troy, she was carried by Pyrrhus to Greece, and was subsequently married to Helenus, son of Priam, Verg. A. 3, 319; 3, 487. 2529#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2528#Andromeda#Andrŏmĕda, ae, and -ē, ēs, f., = Ἀνδρομέδη, `I` *a daughter of the Ethiopian king Cepheus and Cassiope.* On account of the arrogance of her mother she was bound to a rock by the command of the oracle of Jupiter Ammon, in order that she might be destroyed by a sea-monster; but Perseus rescued and married her. After death she was placed as a constellation in heaven, Ov. M. 4, 671 sq.; Hyg. Fab. 64; Apollod. 2, 4, 3; Cic. N. D. 2, 43; Col. 11, 2, 59 al. 2530#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2529#andron#andrōn, ōnis, m., = ἀνδρών ( ἀνήρ, a man). `I` Among the Greeks, *the part of the house in which the men resided*, *the men's apartment;* also called andronitis (opp. gynaeceum, q. v.): locus domicilii, in quo viri morabantur, Paul. ex Fest. p. 19 Müll.; cf. Vitr. 6, 10.— `II` Among the Romans, *a passage between two walls* or *courts of a house*, Vitr. 6, 10; Plin. Ep. 2, 17. 2531#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2530#Andronicus#Andrŏnīcus, i, m., `I` *the cognomen of several Romans*, *among whom the most distinguished*, L. Livius Andronicus, *the first dramatic and epic poet of the Romans*, *lived in the middle of the third century* B.C., Cic. Brut. 18; Gell. 17, 21 al.; cf. Bähr, Lit. Gesch. p. 41 sq.; 78; Teuffel, Rom. Lit. § 82. 2532#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2531#andronitis#andrōnītis, ĭdis, f., = ἀνδρωνῖτις, v. andron, I. 2533#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2532#Andros#Andrŏs and Andrus, i, f., = Ἄνδρος, `I` *one of the largest of the Cyclades*, *in the Ægean Sea*, *south-east of Eubœa*, now *Andro*, Ter. And. 1, 1, 43 al.; Ov. M. 7, 469; 13, 649; cf. Mann. Greece, p. 743. 2534#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2533#androsaces#andrŏsăcĕs, is, n., = ἀνδρόσακες, `I` *a plant*, now unknown, perh. zoophyte, Plin. 27, 4, 9, § 25. 2535#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2534#androsaemon#andrŏsaemŏn, i, n., = ἀνδρόσαιμον (man's blood), `I` *a kind of St. John's-wort*, *with blood-red juice* : Hypericum perforatum, Linn.; Plin. 27, 4, 10, § 26 sq. 2536#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2535#andruare#andruāre, `I` *to run back* : a Graeco verbo ἀναδραμεῖν, Paul. ex Fest. p. 9 Müll.< 2537#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2536#aneclogistus#ăneclŏgistus, a, um, adj., = ἀνεκλόγιστος (not giving account), `I` *a guardian who was not obliged to give account of his proceedings*, *but had discretionary power*, Dig. 26, 7, 5, § 7. 2538#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2537#anellus#ānellus (not ann-), i, m. dim. anulus, `I` *a little ring* : aureolus, Plaut. Ep. 5, 1, 34; * Lucr. 6, 911: cum tribus anellis, * Hor. S. 2, 7, 9. 2539#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2538#anemone#ănĕmōnē, ēs, f., = ἀνεμώνη, `I` *anemone*, i. e. *wind-flower*, Plin. 21, 11, 38, § 65; 21, 23, 94, § 164 (in the latter pass. Pliny says it was so called because it opened its flowers only when the wind blew; it grows most abundantly in Alpine districts of warmer regions). 2540#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2539#Anemurium#Ănĕmūrium, i, n., = Ἀνεμούριον, `I` *a promontory and town of Cilicia*, now *Anemūr*, Liv. 33, 20; Plin. 5, 27, 22, § 93.—Hence, Ănĕmūriensis, e, adj., *of* or *pertaining* to Anemurium Civitas, Tac. A. 12, 55. 2541#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2540#anethum#ănēthum, i, n., = ἄνηθον, `I` *dill*, *anise* : Anethum graveolens, Linn.; Verg. E. 2, 48; Plin. 19, 8, 52, § 167; Vulg. Matt. 23, 23. 2542#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2541#aneticus#ănĕtĭcus, a, um, adj., = ἀνετικός, `I` *remitting*, *abating;* of sickness, Theod. Prisc. 3, 3. 2543#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2542#anfractuosus#anfractŭōsus, a, um, adj. anfractus, `I` *roundabout*, *prolix* : locutio, Aug. Serm. 135. 2544#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2543#anfractus1#anfractus (not amfr-), a, um, P. a. qs. from anfringo, `I` *winding*, *bending*, *cooked* : spatia, Amm. 29, 5.—Hence, *subst.* : anfractum, i, n., *a winding*, *a crook*, *curve* (ante-class. for the class. anfractus, us): terrarum anfracta, Att. ap. Varr. L. L. 7, § 15 Müll. (Trag. Rel. p. 151 Rib.): in anfracto, Varr. ib.: cavata aurium anfracta, Varr. ap. Non. p. 193, 5. 2545#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2544#anfractus2#anfractus (not amfr-), ūs, m. id., pr. `I` *a breaking round;* hence, *a bending*, *recurving*, *turning* (in the ante-class. per. rare; v. the preced. art.). `I` Lit. : quid pulchrius eā figurā (sc. sphaericā) quae nihil incisum anfractibus, nihil eminens, habere potest? Cic. N. D. 2, 18, 47.—Hence, of the circular motion of the sun (acc. to the ancient belief): solis anfractus, **a circuit**, **revolution**, Cic. Rep. 6, 12; cf. id. Leg. 2, 8.—Of the crookedness of horns: cornua convoluta in anfractum, Plin. 11, 37, 45, § 124.—Of the coils of a serpent, Val. Fl. 7, 523; Stat. Th. 5, 520.—Also freq., particularly in the histt., of the turning or winding of a road, etc., *a tortuous*, *circuitous route* : si nullus anfractus intercederet, Caes. B. G. 7, 46 : illa (via) altero tanto longiorem habebat anfractum, Nep. Eum. 8, 5 : per anfractus jugi procurrere, Liv. 44, 4 : anfractus viarum, id. 33, 1 : litorum anfractus, **the windings**, id. 38, 7 al.; Luc. 1, 605. — `II` Trop., of discourse, = ambages, *circumlocution*, *digression* : quid opus est circuitione et anfractu? Cic. Div. 2, 61, 127 : oratio circumscripta non longo anfractu, sed ad spiritum vocis apto, id. Part. Or. 6, 21 : quae omnia infinitus anfractus habent, **ramifications**, Quint. 6, 1, 15, where Bonn. and Halm read *tractatus.* —Of legal matters, *intricacies*, *prolixity* : judiciorum, Cic. Clu. 56, 159 : juris, Quint. 12, 9, 3. 2546#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2545#angaria#angărĭa, ae, f., = ἀγγαρία [angarius], `I` *the service of the* angarius, and, in gen., *service to a lord*, *villanage*, Dig. 50, 4, 18, § 29; 50, 5, 11 al.; v. on angaria and angarialis, Gloss. Man. art. clabularis. 2547#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2546#angarialis#angărĭālis, e, adj. angaria, `I` *of* or *pertaining to service* : copia, Cod. Th. 8, 5, 4. 2548#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2547#angario#angărĭo, āre, v. a. id.. `I` Lit., *to demand something as* angaria, *to exact villanage*, Dig. 49, 18, 4; so Aug. Ep. 5 *med.* al. — `II` Meton., *to compel*, *constrain* (eccl. Lat.): quicumque te angariaverit mille passus (vadere), vade cum illo et alia duo, Vulg. Matt. 5, 41 : nunc angariaverunt, ut tollant crucem ejus, ib. ib. 27, 32; so ib. Marc. 15, 21. 2549#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2548#Angaris#Angăris, is, m., `I` *a mountain in Palestine*, Plin. 5, 13, 14, § 68. 2550#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2549#angarius#angărĭus, i, m., = ἄγγαρος [introd. into the Greek from the Persian], `I` *a messenger*, *a courier*, Lucil. ap. Non. p. 21, 21. 2551#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2550#Angea#Angĕa, ae, f., `I` *a town in Thessaly*, Liv. 32, 13. 2552#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2551#angelicus#angĕlĭcus, a, um, adj., = ἀγγελικός (suitable or pertaining to messengers). `I` Angelicum metrum, *a dactylic measure* (so called on account of its rapidity of movement), Diom. p. 512 P.; Victor. p. 2531 P. — `II` *Belonging to angels*, *angelic* : habens vultum angelicum, * Vulg. Jud. 13, 6: panes, Prud. Tetr. 11. 2553#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2552#angelificatus#angĕlĭfĭcātus, a, um, qs. `I` *part.* of angelifico, *changed into an angel* : caro, Tert. Res. Carn. 25. 2554#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2553#angellus#angellus, i, m. dim. angulus, `I` *a little angle* or *corner* (only ante- and post-class.), * Lucr. 2, 428; Arn. 7, p. 253. 2555#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2554#angelus#angĕlus, i, m., = ἄγγελος. `I` *A messenger*, Sen. Ep. 20 *med.* dub.; Vulg. Matt. 11, 10.— `II` *An angel.* `I.A` In bon. part. very freq. in the Vulg., the Church fathers, Aug., Tertull., Jerome, etc.— `I.B` In mal. part.: Diabolus et angeli ejus, Vulg. Matt. 25, 41 : angelus Satanae, ib. 2 Cor. 12, 7 al. 2556#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2555#Angerona#Angĕrōna ( -ia, Macr.), ae, f. ango, `I` *the goddess of Suffering and Silence*, Plin. 3, 5, 9, § 65; Macr. S. 1, 10; Inscr. Orell. 116. —Hence, Angĕrōnālĭa, ium, n., *her festival*, Varr. L. L. 6, § 23 Müll.; Paul. ex Fest. p. 17 Müll. 2557#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2556#angina#angĭna (for the quantity of the pen., `I` v. the foll. examples, and cf. Wagner ad Plaut. Trin. 2, 4, 139), ae, f. ἀγχόνη; v. ango. `I` *The quinsy*, as suffocating: Insperato abiit quam unā angina sustulit horā, Lucil. ap. Non. p. 35, 9: Sues moriuntur angĭnā acri acerrume, Plaut. Trin. 2, 4, 139 : Angĭna verŏ sibi mixtum sale poscit acetum, Ser. Samm. 282; Cels. 2, 10; 4, 4; Plin. 23, 2, 29, § 61 al.: anginam vinariam habere dicuntur, qui vino suffocantur, Paul. ex Fest. p. 28 Müll.— `II` Trop. : angina mentis, **distress of mind**, **produced by physical disease**, Tert. Anim. 48. 2558#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2557#angiportus#angĭportus, ūs, m. (and angĭpor-tum, i, n.; cf. Prisc. p. 714 P.) [ang- as in angustus, and portus; cf. Varr. L. L. 5, § 145 Müll.; Paul. ex Fest. p. 17 Müll.], `I` *a narrow street*, *lane*, or *alley*, Paul. ex Fest. l. l.; cf. Dig. 16, 59; Plaut. Cist. 1, 2, 5; id. Most. 5, 1, 5: viae omnes angiportusque, Cic. Div. 1, 32, 69; * Hor. C. 1, 25, 10; Plaut. Ps. 4, 2, 5; 4, 7, 137; id. Cist. Fragm. ap. Non. p. 190, 10; Ter. Ad. 4, 2, 39; id. Eun. 5, 2, 6: angiporto toto deerrare, Auct. ad Her. 4, 51, 64: in quadriviis et angiportis, Cat. 58, 4. 2559#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2558#Angitia#Angĭtĭa, ae, f., `I` *sister of Medea and Circe*, *who received divine honors from the Marsi*, Verg. A. 7, 759 (acc. to Serv. ad Verg. A. 7, 750, *Medea herself*); Sil. 8, 498; Inscr. Orell. 115; 116; 1846.—Hence, Nemus Angitiae, *the region consecrated to Angitia*, *near Lucus*, *in the Marsian territory*, now *Luco*, Verg. l. c.; cf. Mann. Ital. 1, 515. 2560#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2559#Angli#Angli, ōrum, m., `I` *the Angli*, *a branch of the Suevi in Lower Germany*, Tac. G. 40; c. A.D. 450 they united with the Saxons (hence the designation *Anglo-Saxons*), conquered Britannia, and gave their name to the country, —Anglia, *England.* 2561#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2560#Anglia#Anglĭa, ae, f., v. Angli. 2562#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2561#ango#ango, xi, ctum, and anxum, 3, v. a. ( `I` *perf.* and *sup.* rest only on the assertion in Prisc. p. 895 P.; Diom. p. 366 P.; *part.* anctus, Paul. ex Fest. p. 24 Müll.; acc. to Prisc. l. c., the *sup.* is sometimes anxum; cf. Struve, 214) [the root of this word is widely diffused: ἄγκος, a bend, hollow; whence, valley, ravine; from the notion of *closeness*, come ἄγχω = to press tight, to strangle, throttle; ango; Germ. hangen, hängen; Engl. hang; angustus, anxius, anxietas; old Germ. Angust; Germ. Angst = Engl. anguish; from the notion of *being bent*, come ancus anculus, a crouching slave, ancora = Gr. ἄγκυρα; angulus = Germ. Angel, Engl. angle; old Germ. Angul, a hook; Gael. ingle = nook for the fire, fireplace; ancale = ἀγκάλη, Engl. ankle; ancon, and the pr. names Ancon and Ancona; uncus, curved, crooked; ungula, claw; unguis, claw, nail; cf. Sanscr. ahus, close; ahas, anguish; ankāmi, to bend; ankas, the lap (sinus), a hook; for the other Greek words belonging to this group, v. L. and S. s. vv. ἄγκος and ἄγχω ]. `I` Lit., *to bind*, *draw*, or *press together;* of the throat, *to throttle*, *strangle* (so ἄγχω; in this signif. antiquated; hence, in class. perh. only in the poets; in prose, instead of it, suffocare; cf. Diom. p. 361 P.): angit inhaerens Elisos oculos et siccum sanguine guttur, Verg. A. 8, 260; so id. G. 3, 497: cum colla minantia monstri Angeret, Stat. Th. 4, 828; 6, 270; Sil. 13, 584.—Hence, of plants, *to choke*, Col. 4, 2, 2; 6, 27, 7 al.— `II` Metaph. `I.A` *To cause* (physical) *pain;* hence, angi, *to feel* or *suffer pain*, Plin. 10, 60, 79, § 164. — `I.B` Most freq. of the mind, *to distress*, *torment*, *torture*, *vex*, *trouble;* and angi, *to feel distressed*, *to suffer torment*, etc.: illum incommodis dictis angam, Plaut. Cas. 2, 1, 11 : cura angit hominem, * Ter. Phorm. 1, 3, 8; * Lucr. 4, 1134: cruciatu timoris angi? Cic. Off. 2, 7, 25 : multa sunt, quae me sollicitant anguntque, id. Att. 1, 18 : angebar singularum horarum exspectatio ne, id. ib. 9, 1 et saep.; Liv. 2, 7; 21, 1 al.: ne munere te parvo beet aut incommodus angat (cruciet, cum non vult dare quod poscis, Cruqu.), Hor. Ep. 1, 18, 75 : ad humum maerore gravi deducit et angit, id. A. P. 110 : poëta, meum qui pectus inaniter angit, **puts in torturing suspense**, id. Ep. 2, 1, 211 al. : Pompeius... curis animum mordacibus angit, Luc. 2, 680 sq. : Ea res animum illius anxit, Gell. 1, 3 : (aemula eam) vehementer angebat, Vulg. 1 Reg. 1, 6.—With *de* (in respect to): de Statio manumisso et non nullis aliis rebus angor, Cic. Att. 2, 18 *fin.* : de quo angor et crucior, id. ib. 7, 22.—Sometimes with *gen.* (on this const. cf. Roby, II. § 1321): absurde facis, qui angas te animi, Plaut. Ep. 3, 1, 6 : (Sthenius) angebatur animi necessario, quod etc., Cic. Verr. 2, 34, 84. But Cic. also uses the abl. : angor animo, Brut. 2, 7 : audio te animo angi, Fam. 16, 142; and acc. to some edd. Tusc. 1, 40, 96 Seyff. (v. further on this *gen.* s. v. animus). 2563#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2562#angor#angor, ōris, m. ango, = angina. `I` *A compression of the neck*, *a strangling* : occupat fauces earum angor, **the quinsy**, Plin. 8, 27, 41, § 100 : aestu et angore vexata, i.e. aestu angorem ac prope suffocationem efficiente, Liv. 5, 48.—Far oftener, `II` Trop., *anguish*, *torment*, *trouble*, *vexation* (as a momentary feeling; while *anxietas* denotes a permanent state): est aliud iracundum esse, aliud iratum, ut differt anxietas ab angore; neque enim omnes anxii, qui anguntur aliquando; nec qui anxii, semper anguntur, etc., Cic. Tusc. 4, 12, 27 : angor est aegritudo premens, id. ib. 4, 8, 18; Lucr. 3, 853: anxius angor, id. 3, 993; so id. 6, 1158: animus omni liber curā et angore, Cic. Fin. 1, 15, 49 : angor pro amico saepe capiendus, id. Am. 13, 48; Tac. A. 2, 42: angor animi, Suet. Tib. 7; so id. ib. 49 al.—In plur. : confici angoribus, Cic. Phil. 2, 15; id. Off. 2, 1, 2. 2564#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2563#Angrivarii#Angrivarii, ōrum, m., `I` *a German tribe in the neighborhood of the Teutoburg Forest*, *on both sides of the Weser*, Tac. G. 33 Rup.; id. A. 2, 8; 2, 19; 2, 22; 2, 24; 2, 41. 2565#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2564#anguen#anguen, v. anguis `I` *init.* 2566#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2565#angueus#anguĕus, a, um, adj. anguis, `I` *of* or *pertaining to a serpent* : lapsus, Sol. 24. 2567#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2566#anguicomus#anguĭcŏmus (four syl.), a, um, adj. anguis-coma, `I` *with snaky hair* (only in the poets): Gorgon, Ov. M. 4, 699; cf. id. ib. 4, 801; Stat. Th. 1, 544. 2568#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2567#anguiculus#anguĭcŭlus, i, m. dim. anguis, `I` *a small serpent*, Cic. Fin. 5, 15, 42. 2569#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2568#anguifer#anguĭfer ( trisyl.), fĕra, fĕrum, adj. anguis-fero, `I` *serpent-bearing* : caput, Ov. M. 4, 741 : Gorgo, Prop. 2, 2, 8.—Hence, *subst.* : Anguĭfer, fĕri, m. (as transl. of Ὀφιοῦχος), *the serpent-bearer*, *the constellation Serpentarius* or *Ophiuchus*, Col. 11, 2, 49; cf. anguitenens. 2570#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2569#anguigena#anguĭgĕna, ae, m. anguis-gigno, `I` *engendered of a snake* or *dragon*, an epithet of the Thebans, who sprang from dragons' teeth, Ov. M. 3, 531; cf.: draconigena urbs, i. e. **Thebes**, id. F. 3, 865. 2571#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2570#anguilla#anguilla, ae, f. dim. anguis, Varr. L. L. 5, § 77 Müll.; but it may be directly con. with Gr. ἔγχελυς; v. anguis, `I` *an eel.* `I` Lit. : Muraena anguilla, Linn.; Plin. 9, 21, 38, § 74 al.; Juv. 5, 103.— `II` Trop. : anguilla est, elabitur, *he is an eel; he slips away*, *is a slippery fellow*, prov. of a sly man, Plaut. Ps. 2, 4, 56.— `III` *The hard skin of an eel*, *used as a whip in schools*, Verr. ap. Plin. 9, 23, 39; Isid. Orig. 5, 27. 2572#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2571#anguimanus#anguĭ-mănus, a, um, adj. anguismanus, `I` *with serpent-hand*, an epithet of the elephant, because he makes quick, serpent-like motions with his trunk (manus), perh. only in Lucr. 2, 537; 5, 1303. 2573#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2572#anguineus#anguĭnĕus, a, um, adj. anguis, less freq. than the foll. `..1` *Of* or *pertaining to the serpent*, *snaky* : Gorgonis comae, Ov. Tr. 4, 7, 12.— `..2` *Similar to a serpent in form*, *serpent-like* : cucumis, Col. 2, 9, 10; 7, 10, 5. 2574#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2573#anguinus#anguīnus, a, um, adj. id., `I` *of* or *pertaining to the serpent*, *snaky* : cervix, Pac. ap. Cic. Div. 2, 64: capillus Eumenidum, Cat. 64, 193 : pellis, Cato, R. R. 73 : cucumis, Varr. R. R. 1, 2, 25 : adeps, Plin. 30, 5, 12, § 37 : vernatio, id. 30, 3, 8, § 24 : cor, id. 30, 3, 8, § 23 al. —Hence, anguīnum, i, n. (sc. ovum), *a snake's egg*, Plin. 29, 3, 12, § 52. 2575#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2574#anguipes#anguĭ-pēs ( trisyl.), ĕdis, adj. anguis-pes, `I` *serpent - footed*, an epithet of giants, Ov. M. 1, 184; cf.: serpentipedes Gigantes, id. Tr. 4, 7, 17. 2576#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2575#anguis#anguis ( dissyl.), is (rare form an-guen, like sanguen for sanguis, Jul. Val. Rer. Gest. Alex. M. 1, 29 Mai.— `I` *Abl.* angue; but angui, Enn. ap. Cic. Ac. 2, 28, or Trag. v. 51 Vahl.; Hor. Ep. 1, 17, 30; Ov. M. 4, 483 MS.; cf. Prisc. p. 766 P.; in Cic. Div. 2, 31, 66, suspected by Schne id. Gram. II. 227, on account of angue just before; angue also, Enn. ap. Acron. ad Hor. C. 3, 11, 18, or Trag. v. 441 Vahl.; Varr. Atac. ap. Charis. p. 70; Cic. Div. 2, 30, 65; Prop. 4, 4, 40; Ov. H. 9, 94; id. Am. 3, 6, 14; id. M. 10, 349; 15, 390; Sen. Herc. Fur. 793; Stat. Th. 4, 85; cf. Neue, Formenl. I. p. 218), m. and f.; cf. Charis. p. 70 P.; Rudd. I. p. 25; Neue, Formenl. I. p. 612 [cf. ἔγχελυς; Lith. angis; old Germ. unc = adder; ἔχις; ἔχιδνα = adder; Sanscr. ahis; Germ. Aal = Engl. eel. Curtius], *a serpent*, *a snake* (syn.: serpens, coluber, draco). `I` Lit. : angues jugati, Naev. ap. Non. p. 191, 18; Plaut. Am. 5, 1, 56: emissio feminae anguis... maris anguis, Cic. Div. 2, 29 : vertatur Cadmus in anguem, Hor. A. P. 187 al. —As *fem.* : caerulea, Enn. ap. Cic. Ac. 2, 28: angues volucres vento invectae, Cic. N. D. 1, 36 : torta, Varr. Atac. ap. Non. p. 191, 22; Tac. A. 11, 11 al.— *Masc.* : domi vectem circumjectus, Cic. Div. 2, 28 : ater, Prop. 3, 5, 40 : tortus, Ov. M. 4, 483, and id. Ib. 4, 79; Stat. Th. 4, 485.—Sometimes *serpent*, *snake*, as a hateful, odious object: odisse aliquem aeque atque angues, Plaut. Merc. 4, 4, 21 : cane pejus et angui, Hor. Ep. 1, 17, 30.— `II` Transf. `I.A` In fable, an emblem. `I.A.1` Of terror; hence the snaky head of Medusa, Ov. M. 4, 803.— `I.A.2` Of rage; hence the serpent-girdle of Tisiphone, Ov. M. 4, 483 and 511; her hair of snakes, Tib. 1, 3, 69; Prop. 3, 5, 40.— `I.A.3` Of art and wisdom; hence the serpent-team of Medea, Ov. M. 7, 223, and of the inventive Ceres, id. ib. 5, 642; cf. Voss, Mythol. Br. 2, 55.— `I.B` As a constellation. `I.A.1` = draco, *the Dragon*, between the Great and the Little Bear, Hyg. Astr. 2, 3; 3, 2: flexu sinuoso elabitur Anguis, Verg. G. 1, 244 : neu te tortum declinet ad Anguem, Ov. M. 2, 138.— `I.A.2` = hydra, *the Hydra*, *water-serpent*, which extends over the constellations Cancer, Leo, and Virgo, carries on its back the Crater, and on its tail the Corvus, Ov. F. 2, 243; Manil. 1, 422; cf. Hyg. Astr. 3, 39.— `I.A.3` *The Serpent*, which Anguitenens ( Ὀφιοῦχος) carries in his hand, Ov. M. 8, 182.— `I.C` Prov.: Latet anguis in herbā, *there's a snake in the grass*, of some concealed danger, Verg. E. 3, 93. 2577#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2576#anguitenens#anguĭ-tĕnens, entis, adj. anguis-teneo, `I` *serpent-holding;* hence, *subst.*, *the constellation*, = anguifer, transl. of the Gr. Ὀφιοῦχος, *Serpent-bearer*, Cic. N. D. 2, 42; Manil. 5, 384. 2578#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2577#angularis#angŭlāris, e, adj. angulus, `I` *having corners* or *angles*, *angular* : lapis, **a square stone**, Cato, R. R. 14, 1; Col. 5, 3, 2: lapis, **a corner-stone**, Vulg. Job, 38, 6; and, in trop. sense, ib. Isa. 28, 16; ib. Ephes. 2, 20; ib. 1 Pet. 2, 6: pilae, **corner pillars of an arcade**, Vitr. 7, 11.—Hence, *subst.* : angŭlā-ris, is, m., *an angular vessel*, Apic. 5, 3 al. 2579#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2578#angulatim#angŭlātim, adv. id., `I` *from corner to corner*, *from angle to angle* (post-class.): cuncta perlustrari, App. M. 9, p. 237, 26; so id. ib. 3, p. 103; Sid. Ep. 7, 9. 2580#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2579#angulo#angŭlo, āre, v. a. id., `I` *to make angular* or *cornered*, Ambros. Ep. 42.—Hence, * angŭlātus, a, um, P. a., *made angular; with angles*, *angular* : corpuscula, Cic. N. D. 1, 24. 2581#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2580#angulosus#angŭlōsus, a, um, adj. id., `I` *full of corners* (post-Aug.; perh. only in Plin.): folia, Plin. 16, 23, 35, § 86 : acini, id. 15, 24, 29, § 100 : recessus, id. 4, 4, 5, § 9 : gemmae, id. 37, 12, 75, § 196 et saep. 2582#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2581#angulus#angŭlus, i, m. cf. ἀγκύλος, crooked, bent, angular, Paul. ex Fest. p. 11 Müll.; v. ango, `I` *an angle*, *a corner.* `I` Lit. `I.A` Math. t. t., *an angle* : angulus optusus, Lucr. 4, 355 : angulus acutus, Plin. 12, 3, 29, § 50 : meridianus circulus horizonta rectis angulis secat, Sen. Q. N. 5, 17; so, ad pares angulos ad terram ferri, **at right angles**, **perpendicularly**, Cic. Tusc. 1, 17, 40 : Hoc ubi suffugit sensum simul angulus omnis, Lucr. 4, 360 : figura, quae nihil habet incisum angulis, nihil anfractibus, Cic. N. D. 2, 18.— `I.B` *A corner* : hujus lateris alter angulus qui est ad Cantium, Caes. B. G. 5, 13 : extremus, **the extreme point**, **corner**, Ov. M. 13, 884; Hor. S. 2, 6, 8; Plin. 37, 10, 66, § 178: arcae anguli, Vulg. Exod. 25, 12 : quattuor anguli pallii, ib. Deut. 22, 12 : hic factus est in caput anguli, **the corner-stone**, ib. Matt. 21, 42 : anguli oculorum, **the corners of the eyes**, Cels. 6, 6, 31; Plin. 24, 14, 77, § 126: anguli parietum, **the angles of walls**, id. 2, 82, 84, § 197; so, murorum, Vulg. 2 Par. 26, 13 : in angulis platearum, ib. Matt. 6, 5 : quattuor anguli terrae, **the four quarters of the earth**, ib. Apoc. 7, 1.— `II` Transf. `I.A` *A retired*, *unfrequented place*, *a nook*, *corner*, *lurking-place* : in angulum abire, * Ter. Ad. 5, 2, 10: nemo non modo Romae, sed nec ullo in angulo totius Italiae oppressus aere alieno fuit, quem etc., Cic. Cat. 2, 4 *fin.* : ille terrarum mihi praeter omnes Angulus ridet, Hor. C. 2, 6, 14 : angulus hic mundi nunc me accipit, Prop. 5, 9, 65 : gratus puellae risus ab angulo, Hor. C. 1, 9, 22; Vell. 2, 102, 3.—Contemptuously, of the schools or places of private discussion, in contrast with public, practical life: quibus ego, ut de his rebus in angulis consumendi otii causā disserant, cum concessero, etc., Cic. de Or. 1, 13, 57 : earum ipsarum rerum, quas isti in angulis personant, reapse, non oratione perfectio, id. Rep. 1, 2; Lact. 3, 16.—On the contr. without contempt, in Seneca, Ep. 95.—So also, detractingly, of a little country-seat, in opp. to the city: quod Angulus iste feret piper, *that hole*, said by the discontented steward, Hor. Ep. 1, 14, 23 (so without detraction: recessus, Juv. 3, 230).—* Trop. : me ex hoc, ut ita dicam, campo aequitatis ad istas verborum angustias et ad omnes litterarum angulos revocas, *into every strait*, *embarrassment* (the figure is taken from a contest or game, in which one strives to get his antagonist into a corner), Cic. Caecin. 29.— `I.B` *A projection of the sea into the land*, *a bay*, *gulf* : Gallicus, Cato ap. Charis. p. 185 P. 2583#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2582#anguste#angustē, adv., v angustus `I` *fin.* 2584#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2583#angustiae#angustĭae, ārum (rare in class. Lat. in `I` *sing* angustĭa, ae, Plin. 14, 6, 8, § 61; cf. Charis. p. 20 P.; but freq. in eccl. Lat., Vulg. Gen. 42, 21; ib. Psa. 118, 143; ib. Rom. 2, 9; ib. 2 Cor. 2, 4 al.), f. angustus. `I` Lit., *narrowness*, *straitness; a defile*, *strait* (perhaps only in prose; syn.: fauces, angustum). `I.A` Of places: Corinthus posita in angustiis atque in faucibus Graeciae, Cic. Agr. 2, 32; so id. N. D. 2, 7; id. Tusc. 1, 20, 45: itineris, Caes. B. G. 1, 39 : Italia coacta in angustias, Sall. Fragm. H. ap. Serv ad Verg. A. 3, 400 (97, II. p. 250 Gerl.): loci, id. C. 58, 20 : quod intercidit et incuriā coloni locique angustiā. Plin. 14, 6, 8, § 61: angustiae locorum, Nep. Dat. 8, 4, and Vulg. 2 Macc. 12, 21: angustiae saltibus crebris inclusae, Liv. 28, 1 : diu in angustiis pugnatum est, id. 34, 46 : itinerum, Tac. A. 15, 43 *fin.* : per angustias Hellesponti, Suet. Caes. 63 : vicorum, id. Ner. 38; so id. Aug. 45; id. Claud. 12; id. Oth. 9 al.— `I.B` Of other things: spiritūs, **shortness of breath**, Cic. de Or. 3, 46, 181 : urinae, **strangury**, Plin. 21, 21, 92, § 160.— `II` Trop. `I.A` Of time, *shortness*, *brevity*, *want*, *deficiency* : in his vel asperitatibus rerum vel angustiis temporis, Cic. de Or. 1. 1: edidi quae potui, non ut volui, sed ut me temporis angustiae coëgerunt, id. ib. 3, 61; Cic. Verr. 2, 1, 56; Cic. Fil. ad Tir. Fam. 16, 21, 7: in angustiā temporum, Vulg. Dan. 9, 25.— `I.B` Of money or other possessions, *scarcity*, *want* : aerarii, Cic. Agr. 2, 14 : pecuniae publicae, id. Fam. 12, 30 : rei frumentariae, Caes. B. C. 2, 17 : fortunae, Tac. A. 2, 38 : stipendii, id. ib. 1, 35 : ad eas rei familiaris angustias decidit, Suet. Claud. 9.— Sometimes *absol.*, *want*, *indigence*, *poverty* : ex meis angustiis illius sustento tenuitatem, Cic. Fil. ad Tir. Fam. 16, 21, 4 : paternae, Tac. A. 1, 75.— `I.C` Of external circumstances, condition, etc., *difficulty*, *distress*, *perplexity*, *straits* : in summas angustias adduci, Cic. Quint. 5; so id. Fin. 2, 9, 28: cum in his angustiis res esset, Caes. B. C. 1, 54 : vereri angustias, Cic. Planc. 22 : angustiae petitionis, i. e. **the difficulty of obtaining the consular dignity**, id. Brut. 47. —So the Vulg. very freq. of external circumstances and of inward state, both in sing. and in plur. : videntes angustiam animi, Gen. 42, 21; so ib. Exod. 6, 9; ib. Rom. 2, 9; and ib. 2 Cor. 2, 4: tenent me angustiae, ib. 2 Reg. 1, 9; so ib. 2 Cor. 6, 4; 12, 10 al. — `I.D` Of mind or feeling, *narrowness*, *contractedness* : non capiunt angustiae pectoris tui, Cic. Pis. 11 : cujus animus tantis angustiis invidiae continetur, *by such meanness of envy*, Auct. ad Her. 4, 43.— `I.E` Of scientific inquiries which go too deeply into details, and lay too much stress upon little things, *subtile* or *minute verbal criticisms* : me ex campo aequitatis ad istas verborum angustias revocas, **into a dilemma of verbal subtleties**, Cic. Caecin. 29 : cur eam (orationem) in tantas angustias et in Stoicorum dumeta compellimus? **straits**, id. Ac. 2, 35.— `F` Of discourse, *brevity*, *simplicity* : angustia conclusae orationis non facile se ipsa tutatur. Cic. N. D. 2, 7, 20 (v. the context).—So in sing., Non. p. 73, 26. 2585#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2584#angusticlavius#angustĭclāvĭus, a, um, adj. angustus-clavus, `I` *wearing a narrow* ( *purple*) *stripe;* an epithet of a plebeian tribune, who, as a plebeian, could wear only a narrow stripe of purple on his tunic (while the tribune from the nobility had a broad stripe, v. laticlavius), Suet. Oth. 10. 2586#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2585#angustio#angustĭo, āvi, ātum, 1, v. a. angustus, pr. `I` *to make narrow*, *to straiten;* only trop. and in eccl. Lat. *to straiten*, *hamper*, *distress* : angustiatus prae pavore, Vulg. Jud. 13, 29 : qui se angustiaverunt, ib. Sap. 5, 1 : sed non angustiamur, ib. 2 Cor. 4, 8; 6, 12; ib. Heb. 11, 37. 2587#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2586#angustitas#angustĭtas, ātis, f., = angustia, Att. ap. Non. p. 73, 25. 2588#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2587#angusto#angusto, āvi, ātum, 1, v. a. angustus, `I` *to make narrow*, *to straiten* (first used after the Aug. per.): Cujus (Hellesponti) iter caesis angustans corporum acervis, Cat. 64, 359 : (puteus) ore angustatur, Plin. 17, 8, 4, § 45 : servorum turba, quae quamvis magnam domum angustet, Sen. Cons. ad Helv. 11 : maris angustat fauces, Luc. 5, 232 : angustare aëris meatus. id. 4, 327: animam in artus tumidos angustare, Stat. Th. 4, 827; 12, 665.— Trop., *to circumscribe*, *restrain* : gaudia sua, Sen. Cons. ad Polyb. 29 : angustanda sunt patrimonia, id. Tranq. 8. 2589#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2588#angustus#angustus, a, um. adj. v. ango, `I` *narrow*, *strait*, esp. of local relations, *close*, *contracted*, *small*, *not spacious* (syn.: artus, brevis, contractus; opp. latus, Cic. Ac. 2, 29, 92). `I` Lit. : fretus, Lucr. 1, 720 : Angustum per iter, id. 5, 1132; so Sall. J. 92, 7, and Vulg. Judith, 4, 6; 7, 5: pontes angusti, Cic. Leg. 3, 17 : domus, id. Fin. 1, 20, 65 : fauces portūs angustissimae, Caes. B. C. 1, 25 : fines, id. B. G. 1, 2 Herz.: cellae, Hor. S. 1, 8, 8 : rima, id. Ep. 1, 7, 29 : Principis angustā Caprearum in rupe sedentis, **on the narrow rock**, Juv. 10, 93 Herm., where Jahn reads *augusta*, both readings yielding an apposite sense: porta, Vulg. Matt. 7, 13; ib. Luc. 13, 24 al.— *Subst.* : angustum, i, n., *narrowness* : per angustum, Lucr. 4, 530 : angusta viarum, Verg. A. 2, 332 : pontes et viarum angusta, Tac. H. 4, 35.— `II` Trop. `I.A` In angustum concludere, adducere, deducere, etc., *to reduce to a strait*, i. e. *to restrain*, *confine*, etc.: ab illā immensā societate humani generis in exiguum angustumque concluditur, Cic. Off. 1, 17 : amicitia ex infinitā societate generis humani ita contracta est et adducta in angustum, ut, etc., id. Am. 5.—Of the passions, *to curb*, *restrain*, *moderate* : perturbationes animi contrahere et in angustum deducere, Cic. Ac. 1, 10.— `I.B` Of other things: clavus angustus, *the narrow purple stripe upon the tunic*, v. clavus: spiritus, **short**, **difficult**, Cic. de Or. 1, 61 : odor rosae, **not diffused far**, Plin. 21, 4, 10, § 14.—Once also of the point of an arrow = acutus, Cels. 7, 5, n. 2.— `I.C` Of time, *short*, *brief* : angustus dies, Ov. Tr. 5, 10, 8; Stat. Th. 1, 442: nox, Ov. Am. 3, 7, 25 : tempus, Luc. 4, 447.— `I.D` Of means of living, and the like, *pinching*, *scanty*, *needy* : pauperies, Hor. C. 3, 2, 1 : res angusta domi, Juv. 3, 164 : mensa, Sen. Thyest. 452 : domus, *poor*, i. e. *built without much expense*, Tac. A. 2, 33.— `I.E` Of other external relations of life, *difficult*, *critical*, *uncertain* : rebus angustis animosus atque Fortis adpare, Hor. C. 2, 10, 21 : cum fides totā Italiā esset angustior, **was weakened**, Caes. B. C. 3, 1.— *Subst.* : angustum, i, n., *a difficult*, *critical*, *condition*, *danger* : in angustum cogi, * Ter. Heaut. 4, 2, 2: res est in angusto, **the condition is perilous**, Caes. B. G. 2, 25 : spes est in angusto, **hope is feeble**, Cels. 8, 4.— `F` Of mind or character, *narrow*, *base*, *low*, *mean-spirited* : nihil est tam angusti animi, tam parvi, quam amare divitias, Cic. Off. 1, 20, 68 : animi angusti et demissi, id. Pis. 24, 57 : ecce autem alii minuti et angusti, aut omnia semper desperantes, aut malevoli, invidi, etc., id. Fin. 1, 18, 61.— `G` Of learned investigations that lay too much stress upon little things, *subtle*, *hair-splitting* : minutae angustaeque concertationes, Cic. de Or. 3, 31 : pungunt (Stoici) quasi aculeis, interrogatiunculis angustis, id. Fin. 4, 3, 7.— `H` Of discourse, *brief*, *simple* : et angusta quaedam et concisa, et alia est dilatata et fusa oratio, Cic. Or. 56, 187 : Intonet angusto pectore Callimachus, i.e. **in simple style**, Prop. 2, 1, 40.— *Adv.* : angustē. `I` Lit., of space, quantity, or number, *within narrow limits*, *closely*, *hardly* : recepissem te, nisi anguste sederem, *if I were not in close quarters*, Cic. ap. Macr. S. 2, 3: anguste putare vitem, **to prune close**, Col. 4, 16, 1; so, anguste aliquid deputare, id. 4, 22, 3 : quā (re frumentariā) anguste utebatur, **in small quantity**, Caes. B. C. 3, 16 : tantum navium repperit, ut anguste quindecim milia militum, quingentos equites transportare possent, = vix, **scarcely fifteen thousand**, id. ib. 3, 2.— *Comp.* : angustius pabulabantur, **within narrower range**, Caes. B. C. 1, 59 : aliae (arbores) radices angustius diffundunt, Varr. R. R. 1, 37, 5 : quanto sit angustius imperitatum, Tac. A. 4, 4 : eo anno frumentum propter siccitates angustius provenerat, **more scantily**, Caes. B. G. 5, 24.— *Sup.* : Caesar (nitebatur) ut quam angustissime Pompeium contineret, Caes. B. C. 3, 45 : furunculus angustissime praecisus, Col. 4, 24, 17. — `II` Trop. `I.A` In gen., *within narrow limits* : anguste intraque civiles actiones coërcere rhetoricam, Quint. 2, 15, 36.— *Comp.* : haud scio an recte ea virtus frugalitas appellari possit, quod angustius apud Graecos valet, qui frugi homines χρησίμους appellant, id est tantum modo utiles, *has a narrower meaning*, Cic. Tusc. 3, 8, 16: Reliqui habere se videntur angustius, enatant tamen etc., **seem to be more hampered**, id. ib. 5, 31, 87.— `I.B` Esp. of speaking or writing, *closely*, *briefly*, *concisely*, *without diffuseness* : anguste scribere, Cic. Mur. 13, 28: anguste et exiliter dicere, id. Brut. 84, 289 : anguste disserere, id. Part. Or. 41, 139 : presse et anguste rem definire, id. Or. 33, 117 : anguste materiem terminare, Quint. 7, 4, 40.— *Comp.* : Pergit idem et urget angustius, Cic. N. D. 2, 8, 22 : concludere brevius angustiusque, id. ib. 2, 7, 20. 2590#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2589#anhelatio#ănhēlātĭo, ōnis, f. anhelo (post-Aug. for the earlier anhelitus), `I` *a difficulty of breathing*, *panting*, *puffing.* `I` Lit. : piscium aestivo calore, **the panting of fish**, Plin. 9, 7, 6, § 18.—As a disease = ἆσθμα, *asthma*, Plin. 23, 1, 24, § 47.— `II` Trop. : in iis (gemmis) caelestis arcūs anhelatio, **breathing**, **play of**, Plin. 37, 6, 23, § 89. 2591#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2590#anhelator#ănhēlātor, ōris, m. id. (only postAug.), `I` *one who has a difficulty in breathing*, Plin. 21, 21, 89, § 156; 22, 23, 49, § 105. 2592#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2591#anhelitus#ănhēlĭtus, ūs, m. id.. `I` *A difficulty of breathing*, *panting*, *puffing* (class. for the post-Aug. anhelatio): ex cursurā anhelitum ducere, **to pant**, Plaut. As. 2, 2, 61 : nimiae celeritates gressus cum fiunt, anhelitus moventur, **quickness of breathing is caused**, Cic. Off. 1, 36, 131 : anhelitum vix sufferre, Plaut. Merc. 1, 2, 4 : anhelitum recipere, id. Ep. 2, 2, 21 : sublimis anhelitus, *deep*, * Hor. C. 1, 15, 31: creber, **quick**, Quint. 11, 3, 55 : vastos quatit aeger anhelitus artus, **painful panting**, Verg. A. 5, 432 : aridus e lasso veniebat anhelitus ore, Ov. M. 10, 663; Sen. Ep. 54; Gell. 12, 5.—As a disease, *the asthma* (cf. anhelatio), Plin. 35, 15, 51, § 180.— `II. A.` In gen., *breathing*, *breath* : unguentorum odor, vini anhelitus, **breath smelling of wine**, Cic. Red. in Sen. 7, 16 : male odorati anhelitus oris, **bad breath**, Ov. A. A. 1, 521 : anhelitum reddere ac per vices recipere, **to breathe out and in**, Plin. 9, 7, 6, § 16 al. — `I.B` Metaph., of other things, *breath*, *exhalation*, *vapor* : credo etiam anhelitus quosdam fuisse terrarum, quibus inflatae mentes oracula funderent, Cic. Div. 1, 50, 115 : placet Stoicos eos anhelitus terrae, qui frigidi sunt, cum fluere coeperint, ventos esse, id. ib. 2, 19, 44. 2593#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2592#anhelo#ănhēlo, āvi, ātum, 1, v. n. and `I` *a.* [2. anand halo]. `I` *Verb. neutr.* `I.A` Pr., *to move about for breath;* hence, *to draw the breath with great difficulty*, *to pant*, *puff*, *gasp*, etc.: anhelat inconstanter, Lucr. 3, 490 : cum languida anhelant, id. 4, 864 : * Ter. Hec. 5, 3, 25: anhelans ex imis pulmonibus prae curā spiritus ducebatur, Auct. ad Her. 4, 33: anhelans Colla fovet, Verg. A. 10, 837; 5, 254 al.: nullus anhelabat sub adunco vomere taurus, Ov. F. 2, 295 : sudare atque anhelare, Col. 2, 3, 2.— In gen., *to breathe* (cf. anhelitus, II.), Prud. Apoth. 919.— `I.B` Metaph., of fire: fornacibus ignis anhelat, **roars**, Verg. A. 8, 421.—Of the earth: subter anhelat humus, **heaves**, Stat. S. 1, 1, 56.—Of the foaming of the sea, Sil. 9, 286.— Trop., of poverty *panting* for something: anhelans inopia, Just. 9, 1, 6.— `II` *Verb. act.*, *to breathe out*, *to emit by breathing*, *breathe forth*, *exhale* : nolo verba exiliter exanimata exire, nolo inflata et quasi anhelata gravius, Cic. de Or. 3, 11, 38 : de pectore frigus anhelans Capricornus, vet. poët. ap. Cic. N. D. 2, 44: anhelati ignes, Ov. F. 4, 492; so id. H. 12, 15: rabiem anhelare, Luc. 6, 92 : anhelatis exsurgens ictibus alnus, **the strokes of the oars made with panting**, Sil. 14, 379.— Trop., *to pursue*, *pant for*, *strive after something with eagerness* : Catilinam furentem audaciā, scelus anhelantem, **breathing out wickedness**, Cic. Cat. 2, 1 : anhelans ex imo pectore crudelitatem, Auct. ad Her. 4, 55.!*? Some, as Corssen, Ausspr. II. p. 564, regard the prefix of this word as the Gr. ἀνά; hence, pr. *to draw up the breath;* cf. antestor. 2594#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2593#anhelus#ănhēlus, a, um, adj. anhelo, `I` *out of breath*, *panting*, *puffing; attended with short breath* (only in the poets): sic igitur tibi anhela sitis de corpore nostro Abluitur, * Lucr. 4, 875 dub.: equi, Verg. G. 1, 250, and Ov. M. 15, 418: pectus, Verg. A. 6, 48 : senes, **who suffer from shortness of breath**, id. G. 2, 135 : cursus, **causing to pant**, Ov. M. 11, 347; so, febres, id. P. 1, 10, 5 : tussis, Verg. G. 3, 497 : dies, Stat. Th. 4, 680 : mons, Claud. Rapt. 3, 385.—With *gen.* : nec soli faciles; longique laboris anhelos Avertit patrius genti pavor, *panting on account of* *the long struggle*, Sil. 15, 721 (for this *gen.* v. Roby. II. § 1318). 2595#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2594#anhydros1#ănhȳdros ( ănȳdr-), i, f., = ἄνυδρος (without water), `I` *the narcissus*, as thriving in dry regions, App. Herb. 55. 2596#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2595#Anhydros2#Ănhydros ( Ănydr-), i, f., `I` *an island in the Ægean Sea*, Plin. 5, 31, 38, § 137. 2597#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2596#aniatrologetus#ănĭātrŏlŏgētus, a, um, adj., = ἀνιατρολόγητος, `I` *ignorant of medicine*, Vitr. 1, 1. 2598#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2597#Anicianus#Ănĭcĭānus, a, um, adj., `I` *pertaining to Anicius*, *named from him*, *Anician* : pyra, Cato, R. R. 7; Col. 5, 10; Plin. 15, 15, 16, § 54: lapicidinae, Vitr. 2, 7; Plin. 36, 22, 49, § 168: nota, *brand of a wine whose age extended back to the consulship of* L. Anicius Gallus (594 A.U.C.), Cic. Brut. 83, 287 and 288: lectica, id. Q. Fr. 2, 10. 2599#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2598#anicilla#ănĭcilla (later ănŭcella), ae, f. `I` *doub. dim.* [anicula], *a little old woman*, Varr. L. L. 9, 45, 146; Front. ad Amic. 1, 18 *fin.* 2600#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2599#anicula#ănĭcŭla (sync. ănĭcla, Prud. π. στεφ. 6, 149), ae, f. dim. anus, `I` *a little old woman* : neque illi benivolens extra unam aniculam quisquam aderat, Ter. Phorm. 1, 2, 48 : importunitatem spectate aniculae, id. And. 1, 4, 4 : haec ne aniculae quidem existimant, Cic. Div. 2, 15 : ista sunt tota commenticia, vix digna lucubratione anicularum, id. N. D. 1, 34; 1, 20; id. Fl. 36; Sen. Ep. 77 al. 2601#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2600#anicularis#ănĭcŭlāris, e, adj. anicula, `I` *worthy of an old woman*, *after the manner of an old woman* : verba, Aug. in Psa. 38. 2602#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2601#Anidus#Anidus ( mons), i, m., `I` *a mountain in Liguria*, Liv. 40, 38, 3. 2603#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2602#Anien#Ănĭēn, v. Anio `I` *init.* 2604#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2603#Anienicola#Ănĭēnĭcŏlă, ae, m. Anio-colo, `I` *a dweller near the Anio* ( poet.): Catilli, Sil. 4, 225 : nymphae, id. 12, 751. 2605#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2604#Aniensis#Ănĭensis, e, adj. Anio, `I` *of* or *pertaining to the Anio* : tribus, **in the Tiburtine region**, **through which the Anio flows**, Liv. 10, 9 *fin.*; Cic. Planc. 22. 2606#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2605#Anienus1#Ănĭēnus, i, m., v. Anio. 2607#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2606#Anienus2#Ănĭēnus, a, um, adj. Anio, `I` *of* or *pertaining to the Anio* : fluenta, Verg. G. 4, 369 : unda, Prop. 1, 20, 8 : lympha, id. 4, 15, 4. 2608#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2607#Anigros#Ănī^grŏs, i, m., = Ἄνιγρος, `I` *a little river in Elis*, *rising on Mount Lapithus*, now *Mauropotamo; its waters were muddy and of an unpleasant odor*, Ov. M. 15, 282; cf. Mann. Greece, p. 519. 2609#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2608#anilis#ănīlis, e, adj. anus, `I` *of* or *pertaining to an old woman.* `I` Lit. : voltus, Verg. A. 7, 416 : passus, Ov. M. 13, 533 : aetas, Col. 2, 1, 2.— `II` Often in a contemptuous sense, *like an old woman*, *old womanish*, *anile* : ineptiae paene aniles, Cic. Tusc. 1, 39, 93 : superstitio imbecilli animi atque anilis, id. Div. 2, 60; so id. N. D. 2, 28; 3, 5; * Hor. S. 2, 6, 77; Quint. 1, 8, 19.— *Comp.* and *sup.* not used.—* *Adv.* : ănīlĭter, *like an old woman* : dicere aliquid, Cic. N. D. 3, 39. 2610#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2609#anilitas#ănīlĭtas, ātis, f. anilis, `I` *the old age of a woman*, *anility* (very rare): cana, Cat. 61, 158; cf. Isid. Orig. 11, 2, 28. 2611#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2610#aniliter#ănīlĭter, adv., v. anilis `I` *fin.* 2612#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2611#anilitor#ănīlĭtor, āri, v. dep. anilis, `I` *to become an old woman*, App. de Mundo, p. 67, 39 Elm. 2613#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2612#anima#ănĭma, ae, f. ( `I` *gen.* animāï, Lucr. 1, 112; 3, 150 et saep.; cf. Neue, Formenl. I. p. 12; Lachm. ad Lucr. 1, 29; dat. and *abl. plur.* regul. animis, Cic. Fam. 14, 14; Lact. Inst. 6, 20, 19; 7, 2, 1; Arn. 2, 18; 2, 30; 2, 33; Aug. Civ. Dei, 13, 18; 13, 19; id. Ver. Relig. 22, 43: animabus, only in eccl. and later Lat., Vulg. Exod. 30, 12; ib. Psa. 77, 18; ib. Matt. 11, 29; ib. Heb. 13, 17 et saep.; Tert. adv. Marc. 4, 34; id. Anim. 33 al.; Aug. Civ. Dei, 19, 23; Prud. c. Symm. 1, 531; Aus. Rer. Odyss. 11; Serv. ad Verg. A. 6, 136 al.; Neue, Formenl. I. p. 29) [v. animus], pr. that which blows or breathes; hence, `I` Lit., *air*, *a current of air*, *a breeze*, *wind* (mostly poet.): ne quid animae forte amittat dormiens, Plaut. Aul. 2, 4, 23 sq. : vela ventorum animae immittere, Att. ap. Non. p. 234, 9 (Trag. Rel. p. 137 Rib.): aurarum leves animae, Lucr. 5, 236 : prece quaesit Ventorum pavidus paces animasque secundas, **he anxiously implores a lull in the winds and a favoring breeze**, id. 5, 1229 : impellunt animae lintea, Hor. C. 4, 12, 2 : Ne dubites quin haec animaï turbida sit vis, Lucr. 6, 693 : Quantum ignes animaeque valent (of the wind in the workshop of Vulcan), Verg. A. 8, 403.—Also of a flame of fire (blowing like the air): noctilucam tollo, ad focum fero, inflo; anima reviviscit, Varr. ap. Non. p. 234, 5.— `II` Transf. `I.A` In gen., *the air*, as an element, like fire, water, and earth (mostly poet.): aqua, terra, anima et sol, Enn. ap. Varr. R. R. 1, 4, 1: qui quattuor ex rebus posse omnia rentur, Ex igni, terrā atque animā, procrescere et imbri, Lucr. 1, 715 : ut, quem ad modum ignis animae, sic anima aquae, quodque anima aquae, id aqua terrae proportione redderet. Earum quattuor rerum etc., Cic. Tim. 5 : utrum (animus) sit ignis, an anima, an sanguis, id. Ac. 2, 39, 124 : si anima est (animus), fortasse dissipabitur, id. Tusc. 1, 1, 24; 1, 25, 6: si deus aut anima aut ignis est, idem est animus hominis, id. ib. 1, 26, 65 : animus ex inflammatā animā constat, ut potissimum videri video Panaetio, id. ib. 1, 18, 42 : Semina terrarumque animaeque, Verg. E. 6, 32.— `I.B` *The air inhaled and exhaled*, *breath* (concr.); while spiritus denotes orig. breathing (abstr.; very freq. in prose and poetry); cf. Cic. N. D. 2, 54, 136: excipiat animam eam, quae ducta sit spiritu, Plaut. As. 5, 2, 44 : animam compressi, aurem admovi, Ter. Phorm. 5, 6, 28 Ruhnk.: animam recipe, **take breath**, id. Ad. 3, 2, 26 : cum spiritus ejus (sc. Demosthenis) esset angustior, tantum continendā animā in dicendo est assecutus, ut, etc., Cic. de Or. 1, 61, 261 : ne circuitus ipse verborum sit longior quam vires atque anima patiatur, id. ib. 3, 49, 191; 3, 46, 181; id. N. D. 2, 54, 136: fetida anima nasum oppugnat, Titin. ap. Non. p. 233, 5 (Com. Rel. p. 136 Rib.); Caecil. ib. 9: qui non modo animum integrum, sed ne animam quidem puram conservare potuisset, Cic. Verr. 2, 3, 58 : animas et olentia Medi Ora fovent illo, *with this the Medes correct their breath*, etc., Verg. G. 2, 134: respiramen iterque Eripiunt animae, Ov. M. 12, 143; cf. id. F. 1, 425: animae gravitas, **bad smell of the breath**, Plin. 20, 9, 35, § 91; cf. id. 11, 37, 72, § 188; 22, 25, 64, § 132 al.: artavit clusitque animam, Luc. 4, 370; so Tac. A. 6, 50: spes illorum abominatio animae, Vulg. Job, 11, 20.—Of breath exhaled: inspirant graves animas, Ov. M. 4, 498.— Of the air breathed into a musical instrument, *a breath of air*, Varr. ap. Non. p. 233. 13.—Since air is a necessary condition of life, `C. 1.` *The vital principle*, *the breath of life* : animus est, quo sapimus, anima, quā vivimus, Non. p. 426, 27 (hence anima denotes *the animal principle of life*, in distinction from animus, the spiritual, reasoning, willing principle; very freq. in Lucr. and class.): Mater est terra, ea parit corpus, animam aether adjugat, Pac. ap. Non. p. 75, 11 (Trag. Rel. p. 88 Rib.): tunc cum primis ratione sagaci, Unde anima atque animi constet natura, videndum, **whence spring life and the nature of the mind**, Lucr. 1, 131; 3, 158 sq.; so id. 3, 417 sq.; 3, 565; 3, 705; 2, 950; 4, 922; 4, 944; 4, 959; 6, 798; 6, 1223; 6, 1233 et saep.: deus totus est sensuus, totus visuus, totus audituus, totus animae, totus animi, totus sui, Plin. 2, 7, 5, § 14 Jan: quaedam (animantia) animum habent, quaedam tantum animam, Sen. Ep. 58 : anima omnis carnis in sanguine est, Vulg. Lev. 17, 14 al. —Hence, `I.A.2` In gen., *life* : cum anima corpus liquerit, Att. Trag. Rel. p. 214 Rib.: Animae pauxillulum in me habet, Naev. Com. Rel. p. 14 Rib.: Date ferrum, quī me animā privem, Enn. ap. Non. p. 474, 31 (Trag. Rel. p. 37 Rib.): me dicabo atque animam devōvo (i. e. devovero) hostibus, Att. ap. Non. p. 98, 12 (Trag. Rel. p. 283 Rib.): conficit animam vis volneris, Att. Trag. Rel. p. 209 Rib.: adimere animam, Plaut. Mil. 3, 1, 137; so id. Men. 5, 5, 7: exstinguere, Ter. Ad. 3, 2, 16 : relinquere, id. ib. 3, 4, 52 : edere, Cic. Sest. 38 : de vestrā vitā, de conjugum vestrarum ac liberorum animā judicandum est, id. Cat. 4, 9, 18 : si tibi omnia sua praeter animam tradidit, id. Rosc. Am. 50 : libertas et anima nostra in dubio est, Sall. C. 52, 6 : pauci, quibus relicta est anima, clausi in tenebris, etc., id. J. 14, 15; cf. retinere, id. ib. 31, 20 : de manu viri et fratris ejus requiram animam hominis, Vulg. Gen. 9, 5; ib. Matt. 2, 20; ib. 1 Cor. 14, 7: animam agere, **to give up the ghost**, **to die**, Cic. Tusc. 1, 9, 19; so also efflare, **to expire**, id. ib.; id. Mil. 18 *fin.*; Suet. Aug. 99; so, exhalare, Ov. M. 15, 528; and, exspirare, id. ib. 5, 106 (cf. in Gr. θυμὸν ἀποπνέειν, ψυχὴν ἐκπνέειν, βίον ἀποψύχειν, etc.): deponere, Nep. Hann. 1, 3 : ponere, Vulg. Joan. 10, 17; 13, 27: amittere, Lucr. 6, 1233 : emittere, Nep. Epam. 9, 3 Br. (so in Gr. ἀφιέναι τὴν ψυχήν): proicere, Verg. A. 6, 436 : purpuream vomit ille animam, said of a wounded man, id. ib. 9, 349.—In Vulg. Matt. 16, 25 and 26, anima in v. 25 seems to pass to the higher meaning, *soul*, (cf. infra, II. D.) in v. 26, as ἡ ψυχή in the original also can do.— Poet. : anima amphorae, **the fumes of wine**, Phaedr. 3, 1 : Ni ego illi puteo, si occepso, animam omnem intertraxero, *draw up all the life of that well*, i. e. draw it dry, Plaut. Am. 2, 2, 41.— Trop. : corpus imperii unius praesidis nutu, quasi animā et mente, regeretur, Flor. 4, 3 : accentus quasi anima vocis est, Pompon. p. 67 Lind.—Prov.: animam debere, *to owe life itself*, of one deeply in debt: quid si animam debet? Ter. Phorm. 4, 3, 56 (Graecum proverbium: καὶ αὐτὴν τὴν ψυχὴν ὀφείλει, Don.).—Metaph., applied to plants and other things possessing organic life, Sen. Ep. 58; so Plin. 17, 21, 35, § 152; 31, 1, 1, § 3; 14, 1, 3, § 16 al.— `I.A.3` Meton., *a creature endowed with* anima, *a living being* : ova parere solet genu' pennis condecoratum, non animam, Enn. ap. Varr. L. L. 5, 10, 18: hi (deos) fibris animāque litant, Stat. Th. 2, 246; Vulg. Gen. 2, 7; ib. Josh. 11, 11; ib. Luc. 9, 56; ib. Act. 2, 43 et saep.: animae rationis expertes, Lact. 3, 8.—So esp. of men (as we also say *souls* for *persons;* poet. or in post-Aug. prose): egregias animas, quae sanguine nobis Hanc patriam peperere suo, etc., Verg. A. 11, 24 : animae quales nec candidiores, etc., Hor. S. 1, 5, 41; Luc. 5, 322: vos Treveri et ceterae servientium animae, **ministering spirits**, Tac. H. 4, 32.—So in enumerations in eccl. Lat.: hos genuit Jacob sedecim animas, Vulg. Gen. 46, 18; 46, 22; ib. Act. 2, 41; 7, 14.—Of slaves (eccl. Lat.): merces animarum hominum, Vulg. Apoc. 18, 13 (after the use of ἡ ψυχή and). —Hence, also, *souls separated from the body*, *the shades of the Lower World*, *manes* : Unde (ex Averno) animae excitantur, Enn. ap. Cic. Tusc. 1, 16, 37: tu pias laetis animas reponis Sedibus, Hor. C. 1, 10, 17; cf. id. S. 1, 8, 29: animamque sepulcro Condimus, Verg. A. 3, 67; Ov. M. 7, 612; so id. ib. 8, 488; 10, 41; 14, 411; 15, 158; Suet. Caes. 88; so, vita: tenuīs sine corpore vitas volitare, Verg. A. 6, 292.—So in eccl. Lat. of *departed spirits* : timete eum, qui potest animam et corpus perdere in Gehennam, Vulg. Matt. 10, 28 bis: non derelinques animam meam in Inferno, ib. Act. 2, 27; ib. Apoc. 6, 9; 20, 4.— `I.A.4` As expressive of love: vos, meae carissimae animae, **my dearest souls**, Cic. Fam. 14, 14; 14, 18: Pro quā non metuam mori, Si parcent animae fata superstiti, **the dear surviving life**, Hor. C. 3, 9, 12; cf.: animae dimidium meae, id. ib. 1, 3, 8 : meae pars animae, id. ib. 2, 17, 5.— `I.D` Sometimes for animus, as *the rational soul of man.* `I.2.2.a` *The mind as the seat of thought* (cf. animus, II. A.): anima rationis consiliique particeps, Cic. N.D.1, 31, 87 : causa in animā sensuque meo penitus affixa atque insita, Cic. Verr. 2, 5, 53 : ingenii facinora, sicut anima, immortalia sunt, Sall. J. 2, 2.—So often in eccl. Lat.: ad te Domine, levavi animam meam, Vulg. Psa. 24, 1; 102, 1; 118, 129: magnificat anima mea Dominum, ib. Luc. 1, 46; ib. Act. 15, 24 al.— `I.2.2.b` *As the seat of feeling* (cf. animus, II. B.): sapimus animo, fruimur animā: sine animo anima est debilis, Att. ap. Non. p. 426, 29 (Trag. Rel. p. 175 Rib.): desiderat anima mea ad te, Deus, Vulg. Psa. 41, 2 : tristis est anima mea, ib. Matt. 26, 38; ib. Joan. 10, 27 et saep.— `I.E` For *consciousness* (cf. animus, II. A. 3. and conscientia, II. A.): cum perhibetur animam liquisse, Lucr. 3, 598; in this phrase animus is more common. 2614#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2613#animabilis#ănĭmābĭlis, e, Cic.N.D. 2, 36, 91; where others, as B. and K., read animalis, q. v. 2615#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2614#animadversio#ănĭmadversĭo, ōnis, f. animadverto, `I` *the perception* or *observation* of an object; *consideration*, *attention* (in good prose, most freq. in Cic.). `I` In gen.: notatio naturae et animadversio peperit artem, Cic. Or. 55, 183 : hoc totum est sive artis sive animadversionis sive consuetudinis, id. de Or. 2, 34, 147; so id. Fin. 1, 9, 30 al.—Hence, in reference to one's self, *self-inspection*, *watchfulness* : excitanda animadversio et diligentia, ut ne quid temere agamus, Cic. Off. 1, 29, 103; and in gen. *inquiry* : quaestio atque animadversio in aliquem, Liv. 21, 18. — `II` Esp. `I.A` *Reproach*, *censure* : nec effugere possemus animadversionem, si, etc., Cic. Or. 57, 195.— `I.B` *Chastisement*, *punishment* : animadversio Dollabellae in audaces servos, Cic. Phil. 1, 2 : paterna, id. Rosc. Am. 24 : omnis autem animadversio et castigatio contumeliā vacare debet, id. Off. 1, 25, 88; so Cic. Verr. 1, 17; id. Fin. 1, 10, 35: in proelium exarsere, ni valens animadversione paucorum oblitos jam Batavos imperii admonuisset, * Tac. H. 1, 64; Suet. Aug. 24; id. Calig. 11 al.—So of the punishment decreed by the censors for crime committed (usu. called nota censoria): notiones animadversionesque censorum, Cic. Off. 3, 31, 111 B. and K.: censoriae, id. Clu. 42, 119; cf. id. ib. 42, 117.—And by the dictator: dictatoria, Vell. 2, 68, 5; cf. Suet. Tib. 19 Bremi. 2616#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2615#animadversor#ănĭmadversor, ōris, m. id., `I` *an observer* : acres ac diligentes animadversores vitiorum, Cic. Off. 1, 41, 146. 2617#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2616#animadverto#ănĭmadverto (archaic -vorto), ti, sum, 3, v. a. contr. from animum adverto, which orthography is very freq. in the anteclass. period; cf. adverto, II. B. (scarcely found in any poet beside Ter. and Verg.), `I` *to direct the mind* or *attention* to a thing, *to attend to*, *give heed to*, *to take heed*, *consider*, *regard*, *observe.* `I` Lit. `I.A` In gen.: alios tuam rem credidisti magis quam tete animum advorsuros, Ter. Phorm. 3, 1, 3 : atque haec in bello plura et majora videntur timentibus, eadem non tam animadvertuntur in pace, Cic. Div. 2, 27 : sed animadvertendum est diligenter, quae natura rerum sit, id. Off. 2, 20, 69 : dignitas tua facit, ut animadvertatur quicquid facias, id. Fam. 11, 27, 7; Nep. Epam. 6, 2.—With *ut*, *to think of* : illud me non animadvertisse moleste ferrem, ut ascriberem, etc., Cic. Fam. 5, 20, 5 (cf.: animos advertere, ne, Liv. 4, 45).— `I.B` Esp., as t. t. `I.A.1` Of the lictor, whose duty it was *to give attention*, *to see*, that the consul, when he appeared, should receive due homage (cf. Sen. Ep. 64; Schwarz ad Plin. Pan. 23, and Smith, Dict. Antiq., s. v. lictor): consul animadvertere proximum lictorem jussit, Liv. 24, 44 *fin.* — `I.A.2` Of the people, to whom the lictor gave orders *to pay attention*, *to pay regard to* : consule theatrum introeunte, cum lictor animadverti ex more jussisset, Suet. Caes. 80 Ruhnk.— `II` Transf., as a consequence of attention. `I.A` *To remark*, *notice*, *observe*, *perceive*, *see* (in a more general sense than above; the most usu. signif. of this word). `I.1.1.a` With *acc.* : Ecquid attendis? ecquid animadvertis horum silentium? Cic. Cat. 1, 8, 20 : utcumque animadversa aut existimata erunt, Liv. praef. *med.* : his animadversis, Verg. G. 2, 259; 3, 123 et saep.: Equidem etiam illud animadverto, etc., Cic. Off. 1, 12, 37 Beier.: nutrix animadvertit puerum dormientem circumplicatum serpentis amplexu, id. Div. 1, 36, 79.— `I.1.1.b` With acc. and *inf.* : postquam id vos velle animum advorteram, Ter. Phorm. 5, 8, 16 : qui non animadverterit innocentes illos natos, etc., Nep. Epam. 6, 3 : turrim conlucere animadvertit, Tac. H. 3, 38.— `I.1.1.c` With *ind. quest.* : quod quale sit, etiam in bestiis quibusdam animadverti potest, Cic.Am. 8, 27.— `I.B` In a pregn. sense, *to discern* something, or, in gen., *to apprehend*, *understand*, *comprehend*, *know* (less freq. than the synn. cognoscere, intellegere, etc.): boni seminis sues animadvertuntur a facie et progenie, Varr. R. R. 2, 4, 4 : nonne animadvertis, quam multi effugerint? Cic. N. D. 3, 37, 89 : ut adsint, cognoscant, animadvertant, quid de religione... existimandum sit, id. ib. 1, 6, 14 : animadverti enim et didici ex tuis litteris te, etc., id. Fam. 3, 5.— `I.C` *To notice a wrong*, *to censure*, *blame*, *chastise*, *punish* (cf. the Engl. phrase *to attend to one*, for *to punish*): Ea primum ab illo animadvortenda injuriast, **deserves to be punished**, Ter. And. 1, 1, 129 (animadvortenda = castiganda, vindicanda, Don.): O facinus animadvortendum, **O crime worthy of punishment**, id. ib. 4, 4, 28 : animadvertenda peccata, Cic. Rosc. Am. 40 : res a magistratibus animadvertenda, id. Caecin. 12 : neque animadvertere neque vincire nisi sacerdotibus permissum = morte multare, **to punish with death**, Tac. G. 7.—Esp. freq. in judicial proceedings as t. t., constr. with *in aliquem* : qui institueras animadvertere in eos, Cic. Verr. 2, 2, 23: imperiti, si in hunc animadvertissem, crudeliter et regie factum esse dicerent, id. Cat. 1, 12, 30 : qui in alios animadvertisset indictā causā, id. Fam. 5, 2; so Sall. C. 51, 21; Liv. 1, 26: in Marcianum Icelum, ut in libertum, palam animadversum, Tac. H. 1, 46; 1, 68; 1, 85; 4, 49; Suet. Aug. 15; id. Tib. 61; id. Calig. 30; id. Galb. 20; Dig. 48, 19, 8 al.; hence, effect for cause, animadverti, **to offend**, **be censurable**, Cic. Or. 3, 12. 2618#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2617#animaequus#ănĭm-aequus, a, um, adj. animus, `I` *not easily moved;* also *of good courage* (eccl. Lat.): animaequior esto, Vulg. Bar. 4, 5, 21, 30; ib. Marc. 10, 49: animaequiores estote filii, ib. Bar. 4, 27; ib. Sap. 18, 6; ib. Act. 27, 36. 2619#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2618#animal#ănĭmăl, ālis ( abl. animali; but Rhem. Palaem. p. 1372 P. gives animale), n. as if for animale, which is found in Cic. Fin. 2, 10, 31 MS.; Lucr. 3, 635; cf. animalis, `I` *a living being*, *an animal.* `I` In the widest sense, ζῶον (cf. ζωός = living): inanimum est omne, quod pulsu agitatur externo, quod autem est animal, id motu cietur interiore et suo, Cic. Tusc. 1, 23, 54, where it is opp. to the adj. inanimum, and therefore is equivalent to *animale;* cf. id. Ac. 2, 12: uti possint sentire animalia quaeque, Lucr. 2, 973 : cum omne animal patibilem naturam habeat, etc., Cic. N. D. 3, 12, 29; 2, 47, 122: formicae, animal minumum, Plin. 7, 15, 13, § 65; 28, 4, 6, § 33 et saep.—Of men: animal providum et sagax homo, Cic. Leg. 1, 7, 22; so id. Fin. 2, 13: sanctius his animal, Ov. M. 1, 76 : bicipites hominum aliorumve animalium, Tac. A. 15, 47 : (Vitellius) umbraculis hortorum abditus, ut ignava animalia, quibus cibum suggeras, jacent torpentque, id. H. 3, 36; 4, 17: etiam fera animalia, si clausa teneas, virtutis obliviscuntur, id. ib. 4, 64; id. Agr. 34: animalia maris, id. A. 15, 37; Plin. 10, 63, 83, § 171.—Also of the universe, considered as an animated existence: hunc mundum animal esse, idque intellegens et divinā providentiā constitutum, Cic. Tim. 3; 4.— `II` Sometimes in a more restricted sense, as antith. to man, *a beast* (as in Heb., animal, from, to live): multa ab animalium vocibus tralata in homines, Varr. L. L. 7, 5, 100 : alia animalia gradiendo, alia serpendo, etc., Cic. N. D. 2, 47, 122 : animalia inusitata ceteris gentibus, nisi invecta, Curt. 8, 9, 16; Sen. Ep 76, 6: si quod animal in mustum inciderit, Col. 12, 31 : si quod animal aurem intraverit, Plin. 28, 4, 7, § 37 : similitudo non ab hominibus modo petitur, verum etiam ab animalibus, Quint. 6, 3, 57.—Hence, with contempt, of a man: funestum illud animal, ex nefariis stupris concretum, **that pernicious brute**, Cic. Pis. 9. 2620#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2619#animalis#ănĭmālis, e, adj. anima. `I` *Consisting of air*, *aërial* (cf. anima, I. and II. A.): simplex est natura animantis, ut vel terrena vel ignea vel animalis vel umida, Cic. N. D. 3, 14, 34 : naturam esse quattuor omnia gignentium corporum... terrena et humida... reliquae duae partes, una ignea, altera animalis, id. Tusc. 1, 17, 40 : animalis spirabilisque natura, cui nomen est aër (B. and K.; others read animabilis), id. N. D. 2, 36, 91 : spirabilis, id est animalis, id. Tusc. 1, 18, 42.— `II` *Animate*, *living* (cf. anima, II. C.). `I.A` In gen.: corpora, Lucr. 2, 727 : pulli, id. 2, 927 : colligata corpora vinculis animalibus, Cic. Tim. 9 : intellegentia, id. Ac. 2, 37 : ut mutum in simulacrum ex animali exemplo veritas transferatur, **from the living original**, id. Inv. 2, 1.— `I.B` In the lang. of sacrifice: hostia animalis, **an offering of which only the life is consecrated to the gods**, **but the flesh is destined for the priests and others**, Macr. S. 3, 5; Serv. ad Verg. A. 3, 231; 4, 56.—Dii animales, *gods who were formerly men*, Serv. ad Verg. A. 3, 168.—* *Adv.* ănĭmālĭter, *like an animal* (opp. spiritualiter): animaliter vivere, Aug. Retr. 1, 26, 67. 2621#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2620#animans#ănĭmans, v. animo, P. a. 2622#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2621#animatio#ănĭmātĭo, ōnis, f. animo, `I` *a quickening*, *animating* (extremely rare). `I` Lit. : arboris, Tert. Anim. 19.— `II` Meton., concr., *a living being* : divinae animationis species, * Cic. Tim. 10, 31. 2623#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2622#animator#ănĭmātor, ōris, m. id., `I` *he that quickens* or *animates* (post-class., oftenest in the Church fathers): animarum, Tert. Apol. 48; so Prud. στεφ. 10, 788.— Trop. : marmoris signifex animator, Capitol. 1, p. 13. 2624#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2623#animatrix#ănĭmātrix, īcis, f. animator, `I` *she that quickens* or *animates* : confessionis, Tert. adv. Gnost. 12. 2625#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2624#animatus1#ănĭmātus, a, um, v. animo, P. a. 2626#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2625#animatus2#ănĭmātus, ūs, m. animo, `I` *a breathing* : animatu carere, Plin. 11, 3, 2, § 7. 2627#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2626#animicida#ănĭmĭcīda, ae, m. anima - caedo, `I` *soul-destroyer*, as transl. of the Gr. ψυχοφθόρος, Cod. Just. 1, 1, 6. 2628#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2627#animitus#ănĭmĭtus, adv. animus, `I` *heartily*, like oculitus, medullitus, Non. p. 147, 27. 2629#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2628#animo#ănĭmo, āvi, ātum, 1, v. a. and n. anima and animus. `I` *Act.* `I.A` *To fill with breath* or *air* (cf. anima, I. and II.): duas tibias uno spiritu, **to blow upon**, App. Flor. 3, p. 341, 25 : bucinas, Arn. 6, p. 196.—More freq., `I.B` *To quicken*, *animate* (cf. anima, II. C.): quicquid est hoc, omnia animat, format, alit, auget, creat, Pac. ap. Cic. Div. 1, 57; Lucr. 2, 717: vitaliter esse animata, id. 5, 145 : formare, figurare, colorare, animare, Cic. N. D. 1, 39, 110. stellae divinis animatae mentibus, id. Rep. 6, 15; Plin. 7, 15, 13, § 66. — `I.C` *To endow with*, *to give*, *a particular temperament* or *disposition of mind* (cf. animus, II. B. 1. b.): utcumque temperatus sit aër, ita pueros orientes animari atque formari, ex eoque ingenia, mores, animum fingi, Cic. Div. 2, 42, 89 : Mattiaci ipso terrae suae solo ac caelo acrius animantur, i. e. ferociores redduntur, *are rendered more spirited*, * Tac. G. 29.— `I.D` In Ovid in a pregnant signif.: aliquid in aliquid animare, *to transform a lifeless object to a living being*, *to change into by giving life* (cf. anima, II. C. 3.): guttas animavit in angues, Ov. M. 4, 619 : in Nymphas animatā classe marinas, id. ib. 14, 566.— `I.E` Trop., of colors, *to enliven* : si quid Apellei gaudent animāsse colores, Stat. S. 2, 2, 64.—Of torches, *to light* or *kindle* : animare ad crimina taxos, Claud. Rapt. 3, 386.—Sometimes = recreare, *to refresh*, *revive* : cibo potuque animavit, Hyg. Fab. 126 : florem, Plin. 11, 23, 27, § 77; so Pall. 4, 10; or in gen., *to encourage*, *help* : ope animari, Cod. Th. 6, 4, 21, § 3: copiis, ib. 14, 4, 10, § 5.—And with *inf.* = incitare, *to move*, *incite to* : Ut hortatu vestro Eustathius, quae de scommate paulo ante dixerit, animetur aperire, Macr. S. 7, 3.—Hence, ănĭmātus, a, um, P. a. `I...a` *Animated* (cf. anima, II. C.): virum virtute verā vivere animatum addecet, Enn. ap. Gell. 7, 17.— `I...b` (Acc. to C.) *Brought* or *put into a particular frame of mind*, *disposed*, *inclined*, *minded*, in some way (freq. and class.): hoc animo decet animatos esse amatores probos, Plaut. Men. 1, 3, 20 : avi et atavi nostri, quom allium ac caepe eorum verba olerent, tamen optime animati erant, Varr. ap. Non. p. 201, 7 (where the play upon olere and animati is to be noticed): animatus melius quam paratus, **better disposed than prepared**, Cic. Fam. 6, 6 : socii infirme animati, id. ib. 15, 1 : sic animati esse debetis, ut si ille adesset, id. Phil. 9, 5 : ut quem ad modum in se quisque, sic in amicum sit animatus, id. Am. 16, 57 : insulas non nullas bene animatas confirmavit, **well affected**, Nep. Cim. 2, 4; Liv. 29, 17: male animatus erga principem exercitus, Suet. Vit. 7 : circa aliquem, Just. 14, 1 : hostili animo adversus rem publicam animatus, Dig. 48, 4, 1 : animatus in necem alicujus, Macr S. 1, 11.—In Plaut. with *inf.* : si quid animatus es facere, Truc. 5, 74.— `I...c` *Endowed with courage*, *courageous*, *stouthearted* (cf. animus, II. 2. a. and animosus; only in ante-class. poetry): milites armati atque animati probe, Plaut. Bacch. 4, 9, 18 : cum animatus iero, satis armatus sum, Att. ap. Non. p. 233, 18: hostis animatus, id. ib. p. 233, 18.—* *Sup.* Auct. Itin. Alex. 13.— *Adv.* not used.— `II` *Neutr.*, *to be animate*, *living* (cf. anima, II. C.); so only ănĭ-mans, antis ( abl. com. animante, but animanti in Cic. Tim. 6; *gen. plur.* animantium in Cic., animantum in Lucr., Manil. 4, 374, and App. Mag. 64, p. 536), `I...a` P. a., *animate*, *living* : quos (deos) Vitellius ne animantes quidem esse concedat, Cic. N. D. 3, 4, 11 : mundum ipsum animantem sapientemque esse, id. ib. 1, 10, 23 : animans composque rationis mundus est, id. ib. 2, 8, 22. —Hence, `I...b` Subst., *any living*, *animate being; an animal* (orig. in a wider sense than *animal*, since it included men, animals, and plants; but usu., like that word, for animals in opp. to men. The gender varies in the best class. writers between *masc.*, *fem.*, and *neutr.* When it designates man, it is *masc.;* brutes, com. *fem.;* in its widest sense, it is *neutr.*): sunt quaedam, quae animam habent, nec sunt animalia, etc., Sen. Ep. 58, 10 sq.; Lucr. 2, 669; 2, 943: genus omne animantum, id. 1, 4; so id. 1, 194; 1, 350; 1, 1033; 1, 1038; 2, 78; 2, 880; 2, 921; 2, 943; 2, 1063; 2, 1071; 3, 266; 3, 417; 3, 720; 5, 431; 5, 855; 5, 917: animantium genera quattuor, Cic. Tim. 10; 11 *fin.* : animantium aliae coriis tectae sunt, aliae villis vestitae, etc., id. N. D. 2, 47, 121 : cum ceteras animantes abjecisset ad pastum, solum hominem erexit, id. Leg. 1, 9, 26 : animantia, quae sunt nobis nota, id. Tim. 4.—Of animals, *living beings*, as opp. to plants: Jam vero vites sic claviculis adminicula tamquam manibus adprehendunt atque ita se erigunt, ut animantes, Cic. N. D. 2, 47, 120.— Of man: hic stilus haud petet ultro Quemquam animantem, * Hor. S. 2, 1, 40.— *Comp.*, *sup.*, and adv. not used. 2630#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2629#animose#ănĭmōsē, adv., v. 2. animosus `I` *fin.* 2631#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2630#animositas#ănĭmōsĭtas, ātis, f. animosus (only post-class.). `I` *Boldness*, *courage*, *spirit* : resistendi, Amm. 16, 12 : equi, Sid. Ep. 4, 3. — `II` *Vehemence*, *impetuosity*, *ardor*, Macr. Somn. Scip. 1, 6; in plur., * id. ib. 2, 12; Aug. Ep. 162, and Civ. Dei, 14, 2 al.— `III` *Wrath*, *enmity* (eccl. Lat.): iracundia animositatis illius (Dei) subversio illius est, Vulg. Eccli. 1, 28; ib. 2 Cor. 12, 20; ib. Heb. 11, 27. 2632#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2631#animosus1#ănĭmōsus, a, um, adj. anima. `I` *Full of air*, *airy* (cf. anima, I. and II. A.): guttura, **through which the breath passes**, Ov. M. 6, 134.—Of the wind. *blowing violently* : Eurus, Verg. G. 2, 441 : ventus, Ov. Am. 1, 6, 51.— `II` *Full of life*, *living*, *animate*, of pictures, etc. (cf. anima, II. C.): Gloria Lysippost animosa effingere signa, Prop. 4, 8, 9.— *Comp.*, *sup.*, and adv. of 1. animosus not used. 2633#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2632#animosus2#ănĭmōsus, a, um, adj. animus. `I` *Full of courage*, *bold*, *spirited*, *undaunted* (cf. animus, II. B. 2. a.): mancipia neque formidolosa neque animosa, Varr. R. R. 1, 17, 3 : in gladiatoriis pugnis timidos odisse solemus, fortes et animosos servari cupimus, Cic. Mil. 34 : ex quo fit, ut animosior etiam senectus sit quam adulescentia et fortior, **shows more courage and valor**, id. Sen. 20 equus, Ov. M. 2, 84; id. Tr. 4, 6, 3: animosum (equorum) pectus, Verg. G. 3, 81 : bella, Ov. F. 5, 59 : Parthus, Hor. C. 1, 19, 11 : Hector, id. S. 1, 7, 12 : rebus angustis animosus atque Fortis appare, id. C. 2, 10, 21 : frigus animosum, **fear coupled with courage**, Stat. Th. 6, 395.— `II` *Proud* on account of something: En ego (Latona) vestra parens, vobis animosa creatis, **proud to have borne you**, Ov. M. 6, 206 : spoliis, id. ib. 11, 552.— `III` Adeo animosus corruptor, *that fears* or *avoids no expense* or *danger in bribery*, * Tac. H. 1, 24.—So, also, emptor animosus, *sparing* or *fearing no expense*, Dig. 17, 1, 36 (cf. Suet. Caes. 47: gemmas semper animosissime comparāsse prodiderunt).— *Adv.* ănĭmōsē, *in a spirited manner*, *courageously*, *eagerly* : animose et fortiter aliquid facere, Cic. Phil. 4, 2 : magnifice, graviter animoseque vivere, **independently**, id. Off. 1, 26, 92; id. Tusc. 4, 23, 51: animose liceri, **to bid eagerly**, Dig. 10, 2, 29.— *Comp.* : animosius dicere, Sen. Ben. 6, 37 : animosius se gerere, Val. Max. 8, 2 *fin.—Sup.* : gemmas animosissime comparare, Suet. Caes. 47. 2634#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2633#animula1#ănĭmŭla, ae, f. dim. anima, `I` *a little soul*, *life* : aegra et saucia, Auct. ap. Gell. 19, 11, 4 (Hertz, anima): mulierculae, Sulp. ap. Cic. Fam. 4, 5, 11: vagula, blandula, etc., Hadr. Imp. ap. Spart. Hadr. 25; so Inscr. Orell. 2579 and 4761; Cic. Att. 9, 7. 2635#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2634#Animula2#Ănĭmŭla, ae, f. : urbs parvarum opum in Apuliā, Paul. ex Fest. p. 25 Müll.; Plaut. Mil. 3, 1, 53; cf. Philarg. ad Verg. G. 2, 134. 2636#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2635#animulus#ănĭmŭlus, i, m. dim. animus, only in the voc. as term of endearment (cf. animus, II. B. 2. f.): `I` Mi animule, **my heart**, **my darling**, Plaut. Cas. 1, 46 : Animule mi, id. Men. 2, 3, 11. 2637#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2636#animus#ănĭmus, i, m. a Graeco-Italic form of ἄνεμος = wind (as ego, lego, of ἐγώ, λέγω); cf. Sanscr. an = to breathe, anas = breath, anilas = wind; Goth. uz-ana = exspiro; Erse, anal = breath; Germ. Unst = a storm (so, sometimes); but Curt. does not extend the connection to ΑΩ, ἄημι = to blow; a modification of animus—by making which the Romans took a step in advance of the Greeks, who used ἡ ψυχή for both these ideas—is anima, which has the physical meaning of ἄνεμος, so that Cic. was theoretically right, but historically wrong, when he said, ipse animus ab animā dictus est, Tusc. 1, 9, 19; after the same analogy we have from ψύχω = to breathe, blow, ψυχή = breath, life, soul; from πνέω = to breathe, πνεῦμα = air, breath, life, in class. Greek, and = spirit, a spiritual being, in Hellenistic Greek; from spiro = to breathe, blow, spiritus = breath, breeze, energy, high spirit, and poet. and post-Aug. = soul, mind; the Engl. ghost = Germ. Geist may be comp. with Germ. giessen and χέω, to pour, and for this interchange of the ideas of gases and liquids, cf. Sol. 22: insula adspiratur freto Gallico, *is flowed upon*, *washed*, *by the Gallic Strait;* the Sanscr. ātman = breath, soul, with which comp. ἀϋτμή = breath; Germ. Odem = breath, and Athem = breath, soul, with which group Curt. connects αὔω, ἄημι; the Heb. = breath, life, soul; and = breath, wind, life, spirit, soul or mind. `I` In a general sense, *the rational soul in man* (in opp. to the body, *corpus*, and to the physical life, *anima*), ἡ ψυχή : humanus animus decerptus ex mente divinā, Cic. Tusc. 5, 13, 38 : Corpus animum praegravat, Atque affixit humo divinae particulam aurae, Hor. S. 2, 2, 77 : credo deos immortales sparsisse animos in corpora humana, ut essent qui terras tuerentur etc., Cic. Sen. 21, 77 : eas res tueor animi non corporis viribus, id. ib. 11, 38; so id. Off. 1, 23, 79: quae (res) vel infirmis corporibus animo tamen administratur, id. Sen. 6, 15; id. Off. 1, 29, 102: omnes animi cruciatus et corporis, id. Cat. 4, 5, 10 : levantes Corpus et animum, Hor. Ep. 2, 1, 141 : formam et figuram animi magis quam corporis complecti, Tac. Agr. 46; id. H. 1, 22: animi validus et corpore ingens, id. A. 15, 53 : Aristides primus animum pinxit et sensus hominis expressit, quae vocantur Graece ethe, item perturbationes, **first painted the soul**, **put a soul into his figures**, Plin. 35, 10, 36, § 98 (cf.: animosa signa, **life-like statues**, Prop. 4, 8, 9): si nihil esset in eo (animo), nisi id, ut per eum viveremus, i. e. were it mere *anima*, Cic. Tusc. 1, 24, 56: Singularis est quaedam natura atque vis animi, sejuncta ab his usitatis notisque naturis, i. e. the four material elements, id. ib. 1, 27, 66 : Neque nos corpora sumus. Cum igitur *nosce te* dicit, hoc dicit, *nosce animum tuum*, id. ib. 1, 22, 52: In quo igitur loco est (animus)? Credo equidem in capite, id. ib. 1, 29, 70 : corpora nostra, terreno principiorum genere confecta, ardore animi concalescunt, **derive their heat from the fiery nature of the soul**, id. ib. 1, 18, 42 : Non valet tantum animus, ut se ipsum ipse videat: at, ut oculus, sic animus, se non videns alia cernit, id. ib. 1, 27, 67 : foramina illa ( *the senses*), quae patent ad animum a corpore, callidissimo artificio natura fabricata est, id. ib. 1, 20, 47: dum peregre est animus sine corpore velox, *independently of the body*, i. e. the mind roaming in thought, Hor. Ep. 1, 12, 13: discessus animi a corpore, Cic. Tusc. 1, 9, 18; 1, 30, 72: cum nihil erit praeter animum, **when there shall be nothing but the soul**, **when the soul shall be disembodied**, id. ib. 1, 20, 47; so, animus vacans corpore, id. ib. 1, 22, 50; and: animus sine corpore, id. ib. 1, 22, 51 : sine mente animoque nequit residere per artus pars ulla animaï, Lucr. 3, 398 (for the pleonasm here, v. infra, II. A. 1.): Reliquorum sententiae spem adferunt posse animos, cum e corporibus excesserint in caelum pervenire, Cic. Tusc. 1, 11, 24 : permanere animos arbitramur consensu nationum omnium, id. ib. 1, 16, 36 : Pherecydes primus dixit animos esse hominum sempiternos, id. ib. 1, 16, 38 : Quod ni ita se haberet, ut animi immortales essent, haud etc., id. Sen. 23, 82 : immortalitas animorum, id. ib. 21, 78; id. Tusc. 1, 11, 24; 1, 14, 30: aeternitas animorum, id. ib. 1, 17, 39; 1, 22, 50 (for the plur. animorum, in this phrase, cf. Cic. Sen. 23, 84); for the atheistic notions about the soul, v. Lucr. bk. iii.— `II` In a more restricted sense, the mind as thinking, feeling, willing, *the intellect*, *the sensibility*, and *the will*, acc. to the almost universally received division of the mental powers since the time of Kant (Diog. Laert. 8, 30, says that Pythagoras divided ἡ ψυχή into ὁ νοῦς, αἱ φρένες, and ὁ θυμός; and that man had ὁ νοῦς and ὁ θυμός in common with other animals, but he alone had αἱ φρένες. Here ὁ νοῦς and ὁ θυμός must denote *the understanding* and *the sensibility*, and αἱ φρένες, *the reason.* Plutarch de Placit. 4, 21, says that the Stoics called the supreme faculty of the mind ( τὸ ἡγεμονικὸν τῆς ψυχῆς) ὁ λογισμός, *reason.* Cic. sometimes speaks of a twofold division; as, Est animus in partes tributus duas, quarum altera rationis est particeps, altera expers (i. e. τὸ λογιστικόν and τὸ ἄλογον of Plato; cf. Tert. Anim. 16), i. e. *the reason* or *intellect* and *the sensibility*, Tusc. 2, 21, 47; so id. Off. 1, 28, 101; 1, 36, 132; id. Tusc 4, 5, 10; and again of a threefold; as, Plato triplicem finxit animum, cujus principatum, id est rationem in capite sicut in arce posuit, et duas partes ( *the two* other *parts*) ei parere voluit, iram et cupiditatem, quas locis disclusit; iram in pectore, cupiditatem subter praecordia locavit, i. e. *the reason* or *intellect*, and *the sensibility* here resolved into *desire* and *aversion*, id. ib. 1, 10, 20; so id. Ac. 2, 39, 124. *The will*, ἡ βούλησις, *voluntas*, *arbitrium*, seems to have been sometimes merged in *the sensibility*, ὁ θυμός, *animus*, *animi*, *sensus*, and sometimes identified with *the intellect* or *reason*, ὁ νοῦς, ὁ λογισμός, *mens*, *ratio*). `A. 1.` The general power of perception and thought, *the reason*, *intellect*, *mind* (syn.: mens, ratio, ingenium), ὁ νοῦς : cogito cum meo animo, Plaut. Most. 3, 2, 13; so Ter. Ad. 3, 4, 55: cum animis vestris cogitare, Cic. Agr. 2, 24 : recordari cum animo, id. Clu. 25, 70; and without cum: animo meditari, Nep. Ages. 4, 1; cf. id. Ham. 4, 2: cogitare volvereque animo, Suet. Vesp. 5 : animo cogitare, Vulg. Eccli. 37, 9 : statuere apud animum, Liv. 34, 2 : proposui in animo meo, Vulg. Eccli. 1, 12 : nisi me animus fallit, hi sunt, etc., Plaut. Men. 5, 9, 23 : in dubio est animus, Ter. And. 1, 5, 31; id. ib. prol. 1; cf. id. ib. 1, 1, 29: animum ad se ipsum advocamus, Cic. Tusc. 1, 31, 75 : lumen animi, ingenii consiliique tui, id. Rep. 6, 12 al. — For the sake of rhet. fulness, animus often has a synonym joined with it: Mens et animus et consilium et sententia civitatis posita est in legibus, Cic. Clu. 146 : magnam cui mentem animumque Delius inspirat vates, Verg. A. 6, 11 : complecti animo et cogitatione, Cic. Off. 1, 32, 117; id. de Or. 1, 2, 6: animis et cogitatione comprehendere, id. Fl. 27, 66 : cum omnia ratione animoque lustraris, id. Off. 1, 17, 56 : animorum ingeniorumque naturale quoddam quasi pabulum consideratio naturae, id. Ac. 2, 41, 127.—Hence the expressions: agitatio animi, attentio, contentio; animi adversio; applicatio animi; judicium, opinio animorum, etc. (v. these vv.); and animum advertere, adjungere, adplicare, adpellere, inducere, etc. (v. these vv.).— `I..2` Of particular faculties of mind, *the memory* : etiam nunc mihi Scripta illa dicta sunt in animo Chrysidis, Ter. And. 1, 5, 46 : An imprimi, quasi ceram, animum putamus etc. (an idea of Aristotle's), Cic. Tusc. 1, 25, 61 : ex animo effluere, id. de Or. 2, 74, 300 : omnia fert aetas, animum quoque;... Nunc oblita mihi tot carmina, Verg. E. 9, 51.— `I..3` *Consciousness* (physically considered) or *the vital power*, on which consciousness depends ( = conscientia, q. v. II. A., or anima, q. v. II. E.): vae miserae mihi. Animo malest: aquam velim, **I'm fainting**, **my wits are going**, Plaut. Am. 5, 1, 6; id. Curc. 2, 3, 33: reliquit animus Sextium gravibus acceptis vulneribus, Caes. B. G. 6, 38 : Unā eademque viā sanguis animusque sequuntur, Verg. A. 10, 487 : animusque reliquit euntem, Ov. M. 10, 459 : nisi si timor abstulit omnem Sensum animumque, id. ib. 14, 177 : linqui deinde animo et submitti genu coepit, Curt. 4, 6, 20 : repente animo linqui solebat, Suet. Caes. 45: ad recreandos defectos animo puleio, Plin. 20, 14, 54, § 152.— `I..4` *The conscience*, in mal. part. (v. conscientia, II. B. 2. b.): cum conscius ipse animus se remordet, Lucr. 4, 1135 : quos conscius animus exagitabat, Sall. C. 14, 3 : suae malae cogitationes conscientiaeque animi terrent, Cic. Sex. Rosc. 67.— `I..5` In Plaut. very freq., and once also in Cic., meton. for judicium, sententia, *opinion*, *judgment;* mostly meo quidem animo or meo animo, *according to my mind*, *in my opinion*, Plaut. Men. 1, 3, 17: e meo quidem animo aliquanto facias rectius, si, etc., id. Aul. 3, 6, 3 : meo quidem animo, hic tibi hodie evenit bonus, id. Bacch. 1, 1, 69; so id. Aul. 3, 5, 4; id. Curc. 4, 2, 28; id. Bacch. 3, 2, 10; id. Ep. 1, 2, 8; id. Poen. 1, 2, 23; id. Rud. 4, 4, 94; Cic. Sest. 22: edepol lenones meo animo novisti, Plaut. Curc. 4, 2, 19 : nisi, ut meus est animus, fieri non posse arbitror, id. Cist. 1, 1, 5 (cf.: EX MEI ANIMI SENTENTIA, Inscr. Orell. 3665 : ex animi tui sententiā, Cic. Off. 3, 29, 108).— `I..6` *The imagination*, *the fancy* (for which Cic. often uses cogitatio, as Ac. 2, 15, 48): cerno animo sepultam patriam, miseros atque insepultos acervos civium, Cic. Cat. 4, 6, 11 : fingere animo jubebat aliquem etc., id. Sen. 12, 41 : Fingite animis; litterae enim sunt cogitationes nostrae, et quae volunt, sic intuentur, ut ea cernimus, quae videmus, id. Mil. 29, 79 : Nihil animo videre poterant, id. Tusc. 1, 16, 38.— `I.B` *The power of feeling*, *the sensibility*, *the heart*, *the feelings*, *affections*, *inclinations*, *disposition*, *passions* (either honorable or base; syn.: sensus, adfectus, pectus, cor), ὁ θυμός. `1. a.` In gen., *heart*, *soul*, *spirit*, *feeling*, *inclination*, *affection*, *passion* : Medea, animo aegra, amore saevo saucia, Enn. ap. Auct. ad Her. 2, 22 (cf. Plaut. Truc. 2, 7, 36: animo hercle homo suo est miser): tu si animum vicisti potius quam animus te, est quod gaudeas, etc., Plaut. Trin. 2, 2, 27 -29: harum scelera et lacrumae confictae dolis Redducunt animum aegrotum ad misericordiam, Ter. And. 3, 3, 27 : Quo gemitu conversi animi (sunt), Verg. A. 2, 73 : Hoc fletu concussi animi, id. ib. 9, 498; 4, 310: animum offendere, Cic. Lig. 4; id. Deiot. 33; so Vulg. Gen. 26, 35.—Mens and animus are often conjoined and contrasted, *mind and heart* (cf. the Homeric κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμόν, *in mind and heart*): mentem atque animum delectat suum, *entertains his mind and delights his heart*, Enn. ap. Gell. 19, 10: Satin tu sanus mentis aut animi tui? Plaut. Trin. 2, 4, 53 : mala mens, malus animus, **bad mind**, **bad heart**, Ter. And. 1, 1, 137 : animum et mentem meam ipsā cogitatione hominum excellentium conformabam, Cic. Arch. 6, 14 : Nec vero corpori soli subveniendum est, sed menti atque animo multo magis, id. Sen. 11, 36 : ut omnium mentes animosque perturbaret, Caes. B. G. 1, 39; 1, 21: Istuc mens animusque fert, Hor. Ep. 1, 14, 8 : Stare Socrates dicitur tamquam quodam recessu mentis atque animi facto a corpore, Gell. 2, 1; 15, 2, 7.— And very rarely with this order inverted: Jam vero animum ipsum mentemque hominis, etc., Cic. N. D. 2, 59, 147 : mente animoque nobiscum agunt, Tac. G. 29 : quem nobis animum, quas mentes imprecentur, id. H. 1, 84; and sometimes pleon. without such distinction: in primis regina quietum Accipit in Teucros animum mentemque benignam, **a quiet mind and kindly heart**, Verg. A. 1, 304; so, pravitas animi atque ingenii, Vell. 2, 112, 7 (for mens et animus, etc., in the sense of *thought*, used as a pleonasm, v. supra, II. A. 1.): Verum animus ubi semel se cupiditate devinxit malā, etc., Ter. Heaut. 1, 2, 34 : animus perturbatus et incitatus nec cohibere se potest, nec quo loco vult insistere, Cic. Tusc. 4, 18, 41 : animum comprimit, id. ib. 2, 22, 53 : animus alius ad alia vitia propensior, id. ib. 4, 37, 81; id. ad Q. Fr. 1, 1: sed quid ego hic animo lamentor, Enn. Ann. 6, 40 : tremere animo, Cic. ad Q. Fr. 1, 1, 4 : ingentes animo concipit iras, Ov. M. 1, 166 : exsultare animo, id. ib. 6, 514.—So often ex animo, *from the heart*, *from the bottom of one's heart*, *deeply*, *truly*, *sincerely* : Paulum interesse censes ex animo omnia facias an de industriā? **from your heart or with some design**, Ter. And. 4, 4, 55; id. Ad. 1, 1, 47: nisi quod tibi bene ex animo volo, id. Heaut. 5, 2, 6 : verbum ex animo dicere, id. Eun. 1, 2, 95: sive ex animo id fit sive simulate, Cic. N. D. 2, 67, 168 : majore studio magisve ex animo petere non possum, id. Fam. 11, 22 : ex animo vereque diligi, id. ib. 9, 6, 2 : ex animo dolere, Hor. A. P. 432 : quae (gentes) dederunt terram meam sibi cum gaudio et toto corde et ex animo, Vulg. Ezech. 36, 5; ib. Eph. 6, 6; ib. 1 Pet. 5, 3.—And with *gen.* With *verbs* : Quid illam miseram animi excrucias? Plaut. Mil. 4, 2, 76; 4, 6, 65: Antipho me excruciat animi, Ter. Phorm. 1, 4, 10 : discrucior animi, id. Ad. 4, 4, 1 : in spe pendebit animi, id. Heaut. 4, 4, 5 : juvenemque animi miserata repressit, *pitying him in her heart*, θυμῷ φιλέουσά τε κηδομένη τε (Hom. Il. 1, 196), Verg. A. 10, 686.— With *adjj.* : aeger animi, Liv. 1, 58; 2, 36; 6, 10; Curt. 4, 3, 11; Tac. H. 3, 58: infelix animi, Verg. A. 4, 529 : felix animi, Juv. 14, 159 : victus animi, Verg. G. 4, 491 : ferox animi, Tac. A. 1, 32 : promptus animi, id. H. 2, 23 : praestans animi, Verg. A. 12, 19 : ingens animi, Tac. A. 1, 69 (for this *gen.* v. Ramsh. Gr. p. 323; Key, § 935; Wagner ad Plaut. Aul. v. 105; Draeger, Hist. Synt. I. p. 443).— `I.2.2.b` Meton., *disposition*, *character* (so, often ingenium): nimis paene animo es Molli, Pac. ap. Cic. Tusc. 2, 21, 49: animo audaci proripit sese, Pac. Trag. Rel. p. 109 Rib.: petulans protervo, iracundo animo, Plaut. Bacch. 4, 3, 1; id. Truc. 4, 3, 1: ubi te vidi animo esse omisso (omisso = neglegenti, Don.), Ter. Heaut. 5, 2, 9; Cic. Fam. 2. 17 *fin.* : promptus animus vester, Vulg. 2 Cor. 9, 2 : animis estis simplicibus et mansuetis nimium creditis unicuique, Auct. ad Her. 4, 37: eorum animi molles et aetate fluxi dolis haud difficulter capiebantur, Sall. C. 14, 5 : Hecabe, Non oblita animorum, annorum oblita suorum, Ov. M. 13, 550 : Nihil est tam angusti animi tamque parvi, quam amare divitias, Cic. Off. 1, 20, 68 : sordidus atque animi parvi, Hor. S. 1, 2, 10; Vell. 2, 25, 3: Drusus animi fluxioris erat, Suet. Tib. 52.— `I.B.2` In particular, some one specific emotion, inclination, or passion (honorable or base; in this signif., in the poets and prose writers, very freq. in the plur.). — `I.2.2.a` *Courage*, *spirit* : ibi nostris animus additus est, Plaut. Am. 1, 1, 94; cf. Ter. Heaut. 3, 2, 31; id. And. 2, 1, 33: deficiens animo maesto cum corde jacebat, Lucr. 6, 1232 : virtute atque animo resistere, Cic. Fam. 5, 2, 8 : fac animo magno fortique sis, id. ib. 6, 14 *fin.* : Cassio animus accessit, et Parthis timor injectus est, id. Att. 5, 20, 3 : nostris animus augetur, Caes. B. G. 7, 70 : mihi in dies magis animus accenditur, Sall. C. 20, 6; Cic. Att. 5, 18; Liv. 8, 19; 44, 29: Nunc demum redit animus, Tac. Agr. 3 : bellica Pallas adest, Datque animos, Ov. M. 5, 47 : pares annis animisque, id. ib. 7, 558 : cecidere illis animique manusque, id. ib. 7, 347 (cf.: tela viris animusque cadunt, id. F. 3, 225) et saep.—Hence, bono animo esse or uti, *to be of good courage*, Varr. R. R. 2, 5, 5: *Am.* Bono animo es. *So.* Scin quam bono animo sim? Plaut. Am. 22, 39: In re malā animo si bono utare, adjuvat, id. Capt. 2, 1, 9 : bono animo fac sis, Ter. Ad. 3, 5, 1 : quin tu animo bono es, id. ib. 4, 2, 4 : quare bono animo es, Cic. Att. 5, 18; so Vulg. 2 Macc. 11, 26; ib. Act. 18, 25; so also, satis animi, **sufficient courage**, Ov. M. 3, 559.—Also for *hope* : magnus mihi animus est, hodiernum diem initium libertatis fore, Tac. Agr, 30.— Trop., of the violent, stormy motion of the winds of Æolus: Aeolus mollitque animos et temperat iras, Verg. A. 1, 57.—Of a top: dant animos plagae, **give it new force**, **quicker motion**, Verg. A. 7, 383.— Of spirit in discourse: in Asinio Pollione et consilii et animi satis, Quint. 10, 1, 113. — `I.2.2.b` *Haughtiness*, *arrogance*, *pride* : quae civitas est in Asiā, quae unius tribuni militum animos ac spiritus capere possit? *can bear the arrogance and pride*, etc., Cic. Imp. Pomp. 22, 66: jam insolentiam norātis hominis: norātis animos ejus ac spiritus tribunicios, id. Clu. 39, 109; so id. Caecin. 11 al.; Ov. Tr. 5, 8, 3 (cf.: quia paululum vobis accessit pecuniae, Sublati animi sunt, Ter. Hec. 3, 5, 56).— `I.2.2.c` *Violent passion*, *vehemence*, *wrath* : animum vincere, iracundiam cohibere, etc., Cic. Marcell. 3 : animum rege, qui nisi paret Imperat, Hor. Ep. 1, 2, 62 : qui dominatur animo suo, Vulg. Prov. 16, 32.—So often in plur.; cf οἱ θυμοί : ego meos animos violentos meamque iram ex pectore jam promam, Plaut. Truc. 2, 7, 43: vince animos iramque tuam, Ov. H. 3, 85; id. M. 8, 583; Prop. 1, 5, 12: Parce tuis animis, vita, nocere tibi, id. 2, 5, 18 : Sic longius aevum Destruit ingentes animos, Luc. 8, 28 : coëunt sine more, sine arte, Tantum animis irāque, Stat. Th. 11, 525 al. — `I.2.2.d` *Moderation*, *patience*, *calmness*, *contentedness*, in the phrase aequus animus, *an even mind* : si est animus aequos tibi, Plaut. Aul. 2, 2, 10; id. Rud. 2, 3, 71; Cic. Rosc. Am. 50, 145; and often in the abl., aequo animo, *with even mind*, *patiently*, etc.: aequo animo ferre, Ter. And. 2, 3, 23; Cic. Tusc. 1, 39, 93; id. Sen. 23, 84; Nep. Dion. 6, 4; Liv. 5, 39: aequo animo esse, Vulg. 3 Reg. 21, 7; ib. Judith, 7, 23: Aequo animo est? *of merry heart* (Gr. εὐθυμεῖ), ib. Jac. 5, 13: animis aequis remittere, Cic. Clu. 2, 6 : aequiore animo successorem opperiri, Suet. Tib. 25 : haud aequioribus animis audire, Liv. 23, 22 : sapientissimus quisque aequissimo animo moritur; stultissimus iniquissimo. Cic. Sen. 23, 83; so id. Tusc. 1, 45, 109; Sall. C. 3, 2; Suet. Aug. 56: iniquo animo, Att. Trag. Rel. p. 150 Rib.; Cic. Tusc. 2, 2, 5; Quint. 11, 1, 66.— `I.2.2.e` *Agreeable feeling*, *pleasure*, *delight* : cubat amans animo obsequens, Plaut. Am. 1, 1, 134 : indulgent animis, et nulla quid utile cura est, Ov. M. 7, 566; so, esp. freq.: animi causā (in Plaut. once animi gratiā), *for the sake of amusement*, *diversion* (cf.: haec (animalia) alunt animi voluptatisque causā, Caes. B. G. 5, 12): Post animi causā mihi navem faciam, Plaut. Rud. 4, 2, 27; so id. Trin. 2, 2, 53; id. Ep. 1, 1, 43: liberare fidicinam animi gratiā, id. ib. 2, 2, 90 : qui illud animi causā fecerit, hunc praedae causā quid facturum putabis? Cic. Phil. 7, 6 : habet animi causā rus amoenum et suburbanum, id. Rosc. Am. 46 Matth.; cf. id. ib. § 134, and Madv. ad Cic. Fin. 2, 17, 56; Cic. Fam. 7, 2: Romanos in illis munitionibus animine causā cotidie exerceri putatis? Caes. B. G. 7, 77; Plin. praef. 17 Sill.— `I.2.2.f` *Disposition toward any one* : hoc animo in nos esse debebis, ut etc., Cic. Fam. 2, 1 *fin.* : meus animus erit in te semper, quem tu esse vis, id. ib. 5, 18 *fin.* : qui, quo animo inter nos simus, ignorant, id. ib. 3, 6; so id. ib. 4, 15; 5, 2: In quo in primis quo quisque animo, studio, benevolentiā fecerit, ponderandum est, id. Off. 1, 15, 49 : quod (Allobroges) nondum bono animo in populum Romanum viderentur, **to be well disposed**, Caes. B. G. 1, 6 *fin.* —In the pregn. signif. of *kind*, *friendly feeling*, *affection*, *kindness*, *liberality* : animum fidemque praetorianorum erga se expertus est, Suet. Oth. 8 : Nec non aurumque animusque Latino est, Verg. A. 12, 23.—Hence, meton., of a person who is loved, *my heart*, *my soul* : salve, anime mi, Plaut. Curc. 1, 2, 3 : da, meus ocellus, mea rosa, mi anime, da, mea voluptas, id. As. 3, 3, 74; so id. ib. 5, 2, 90; id. Curc. 1, 3, 9; id. Bacch. 1, 1, 48; id. Most. 1, 4, 23; id. Men. 1, 3, 1; id. Mil. 4, 8, 20; id. Rud. 4, 8, 1; Ter. Eun. 1, 2, 15 et saep. — `I.C` *The power of willing*, *the will*, *inclination*, *desire*, *purpose*, *design*, *intention* (syn.: voluntas, arbitrium, mens, consilium, propositum), ἡ βούλησις : qui rem publicam animo certo adjuverit, Att. Trag Rel. p. 182 Rib.: pro inperio tuo meum animum tibi servitutem servire aequom censui, Plaut. Trin. 2, 2, 23 : Ex animique voluntate id procedere primum, **goes forth at first from the inclination of the soul**, Lucr. 2, 270; so, pro animi mei voluntate, Cic. Fam. 5, 20, 8 (v. Manut. ad h.l.): teneo, quid animi vostri super hac re siet, Plaut. Am. prol. 58; 1, 1, 187: Nam si semel tuom animum ille intellexerit, Prius proditurum te etc., Ter. Heaut. 3, 1, 69 : Prius quam tuom ut sese habeat animum ad nuptias perspexerit, id. And. 2, 3, 4 : Sin aliter animus voster est, ego etc., id. Ad. 3, 4, 46 : Quid mi istaec narras? an quia non audisti, de hac re animus meus ut sit? id. Hec. 5, 2, 19 : qui ab auro gazāque regiā manus, oculos, animum cohibere possit, Cic. Imp. Pomp. 66 : istum exheredare in animo habebat, id. Rosc. Am. 18, 52 : nobis crat in animo Ciceronem ad Caesarem mittere, *we had it in mind to send*, etc., id. Fam. 14, 11; Serv. ad Cic. ib. 4, 12: hostes in foro constiterunt, hoc animo, ut, etc., Caes. B. G. 7, 28 : insurrexerunt uno animo in Paulum, **with one mind**, Vulg. Act. 18, 12; 19, 29: persequi Jugurtham animus ardebat, Sall. J. 39, 5 Gerlach (others, *animo*, as Dietsch); so id. de Rep. Ord. 1, 8: in nova fert animus mutatas dicere formas, *my mind inclines to tell of*, etc., Ov. M. 1, 1.—Hence, est animus alicui, with *inf.*, *to have a mind for* something, *to aim at*, etc.: omnibus unum Opprimere est animus, Ov. M. 5, 150 : Sacra Jovi Stygio perficere est animus, Verg. A. 4, 639 : Fuerat animus conjuratis corpus occisi in Tiberim trahere, Suet. Caes. 82 *fin.*; id. Oth. 6; cf. id. Calig. 56.—So, aliquid alicui in animo est, with *inf.*, Tac. G. 3.—So, inducere in animum *or* animum, *to resolve upon doing something;* v. induco.— `I.D` Trop., of the principle of life and activity in irrational objects, as in Engl. the word mind is used. `I.B.1` Of brutes: in bestiis, quarum animi sunt rationis expertes, **whose minds**, Cic. Tusc. 1, 33, 80 : Sunt bestiae, in quibus etiam animorum aliquā ex parte motus quosdam videmus, id. Fin. 5, 14, 38 : ut non inscite illud dictum videatur in sue, animum illi pecudi datum pro sale, ne putisceret, id. ib. 5, 13, 38, ubi v. Madv.: (apes Ingentes animos angusto in pectore versant, Verg. G. 4, 83 : Illiusque animos, qui multos perdidit unus, Sumite serpentis, Ov. M. 3, 544 : cum pecudes pro regionis caelique statu et habitum corporis et ingenium animi et pili colorem gerant, Col. 6, 1, 1 : Umbria (boves progenerat) vastos nec minus probabiles animis quam corporibus, id. 6, 1, 2 si equum ipsum nudum et solum corpus ejus et animum contemplamur, App. de Deo Socr. 23 (so sometimes mens: iniquae mentis asellus, Hor. S. 1, 9, 20).— `I.B.2` Of plants: haec quoque Exuerint silvestrem animum, i. e. naturam, ingenium, **their wild nature**, Verg. G. 2, 51.— `III` Transf. Of God or the gods, as we say, *the Divine Mind*, *the Mind of God* : certe et deum ipsum et divinum animum corpore liberatum cogitatione complecti possumus, Cic. Tusc. 1, 22, 51 (so mens, of God, id. ib. 1, 22, 66; id. Ac. 2, 41, 126): Tantaene animis caelestibus irae? Verg. A. 1, 11. 2638#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2637#Anio#Ănĭo, ēnis, m., = Ἀνίων, Strab., Ἀνίης, Plut. (the orig. form was Ănĭen : non minus quam XV. milia Anien abest, Cato ap. Prisc. p. 684 P.; also in Stat.: praeceps Anien, S. 1, 5, 25; 1, 3, 20. Still Enn., acc. to Serv. ad Verg. A. 7, 683, used the form Anio, ōnis, analogous to the Gr. Ἀνίων; cf. also Anionis in Front. Aquaed. § 92; `I` and, ANIONIS, Inscr. Orell. 3203; and thus, during the whole class. per., Anio remained the principal form of the nom., while the remaining cases of Anien were retained; only Aug. and post-Aug. poets, e. g. Prop. 5, 7, 86; Stat. S. 1, 3, 70, have as an access. form. Ănĭēnus, i; cf. Mart. Cap. 8, 72; Prisc. p. 684 P; Phoc. Ars, p. 1691 P.; Schne id. Gram. II. 148; Rudd. I. p. 60; Neue, Formenl. I. pp. 163, 187), *the classic tributary stream of the Tiber*, *which*, *taking its rise in the Apennines*, *passes along the southern Sabine country*, *separating it from Latium; and at Tibur*, *beside its cataract* (hence, praeceps Anio, * Hor. C. 1, 7, 13), *it presents the most charming natural beauties;* now *Teverone*, Cic. Corn. Fragm. ap. Prisc. p. 684 P.: Anio spumifer, Prop. 5, 7, 81; Ov. M. 14, 329; Plin. 3, 12, 17, § 109 al. The waters of the upper Anio are very pure, and in ancient times aqueducts conveyed them to Rome. The first, called Anio Vetus, was constructed B. C. 271, by M'. Curius Dentatus and Fulvius Flaccus; it began twenty miles from Rome, but wound about for fortythree miles. The second, built by the emperor Claudius, and known as Anio Novus, took up the stream forty-two miles from Rome, and was about sixty miles in length, preserving the highest level of all the aqueducts of Rome, cf. Front. Aquaed. §§ 6, 13, 15; Nibby, Dintorni, I. pp. 156-160; cf. Mann. Ital. 1, 517; Müll. Roms Camp. 1, 157; 1, 229; 1, 241; 1, 306 al. 2639#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2638#anisocycla#ănīsŏcȳ^cla, ōrum, n., = ἀνισόκυκλα (with unequal rings or circles), `I` *screws* or *elastic springs.* Vitr. 10, 1. 2640#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2639#anisum#ănīsum ( ane-), i, n., = ἄνισον, `I` *anise* : Pimpinella anisum, Linn.: Et anesum adversum scorpiones ex vino habetur... ob has causas quidam anicetum id vocavere, i. e. ἀνίκητον, *all powerful*, Plin. 20, 17, 72, § 185 sq. Jan. 2641#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2640#Anius#Ănĭus, ii, m., `I` *a king and priest at Delos*, *who hospitably entertained Æneas*, Verg. A. 3, 80, ubi, v. Serv.; Ov. M. 13, 632; cf. Lycophr. Cassandr. 570. 2642#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2641#Anna#Anna, ae, f., (cf. Gesen. Gesch. Hebr. Spr. p. 228), `I` *the sister of Dido*, Verg. A. 4, 9 et saep.; Ov. H. 7, 191; Sil. 8, 55 al. 2643#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2642#Anna Perenna#Anna Perenna, ae, f., `I` *an old Italian goddess*, *the protector* or *bestower of the returning year* (acc. to Macr. S. 1, 12, offerings were made to her, ut *annare perennareque* commode liceat, and hence her name); cf. Inscr. Orell. II. 1847; II. p. 412; in later times she was identified with 1. Anna; cf. Ov. F. 3, 654; Sil. 8, 50 sq. 2644#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2643#annalis#annālis, e, adj. annus. `I` *Continuing a year*, *annual* : tempus, cursus, Varr. R. R. 1, 27, 1; so Dig. 14, 2, 1; 38, 17, 6.— `II. A.` *Relating to the year* or *the age* : Lex Villia Annalis, *the law passed* B. C. 180 *by* L. Villius, *which determined the age necessary for election to an office of state* (for the quæstorship, 31; for the office of ædile, 37; for the praetorship, 40; and for the consulship, 43 years): legibus annalibus grandiorem aetatem ad consulatum constituebant, Cic. Phil. 5, 17; cf.: eo anno (573 A. U. C.) rogatio primum lata est ab L. Villio tribuno plebis, quot annos nati quemque magistratum peterent caperentque. Inde cognomen familiae inditum, ut annales appellarentur, Liv. 40, 44; cf. also Cic. de Or. 2, 65.— `I.B` annālis, is ( abl. reg. annali, Cic. Brut. 15, 58; Nep. Hann. 13, 1; but annalei, Varr. ap. Charis. 1, 17, p. 97: annale, Ascon. ad Cic. Pis. 22, 52; v. Neue, Formenl. I. p. 224), *subst. m.* (sc. liber), most freq. in plur. : an-nāles, ium (sc. libri), *an historical work*, *in which the occurrences of the year are chronologically recorded*, *chronicles*, *annals* (diff. from *historia*, a philosophical narration. following the internal relation of events, Ver. Fl. ap. Gell. 5, 18; cf. Cic. Or. 20). `I.B.1` Spec., from the most ancient per. down to the time of the Gracchi, when a literature had been formed, each pontifex maximus wrote down the occurrences of his year on tablets, which were hung up in his dwelling for the information of the public. Such tablets, accordingly, received the name of Annales Maximi (not to be confounded with the *Libri Pontificales* sive *Pontificii*, which contained instructions and liturgies for the holy rites). See the class. passages, Cic. de Or. 2, 12, 51; id. Rep. 1, 16; Fest. s. v. maximi, and cf. Creuz. ad Cic. N. D. 1, 30; id. Leg. 1, 2; Niebuhr, Rom. Hist. 1, 277 sq. From these sources the Rom. histt. drew, and hence called their works, in gen., Annales. The most renowned among the annalists of the ancient period are Q. Fabius Pictor, M. Porcius Cato, and L. Calpurnius Piso (cf. Cic. de Or. 2, 12, 51); in the time of the emperors, Tacitus named one of his hist. works Annales, since in it the history of Rome, from the death of Aug. until the time of Nero, was given acc. to the *annual* succession of events; cf. Bähr, Lit. Gesch. p. 255 sq.; 301 sq.; 313 sq.; Teuffel, Rom. Lit. § 333, 1.—Annalis in sing., Cic. Att. 12, 23; id. Brut. 15; Nep. Hann. 13, 1; Plin. 7, 28, 29, § 101.— Adj., with *liber*, Ver. Fl. in the above-cited passage, and Quint. 6, 3, 68.— `I.B.2` In gen., *records*, *archives*, *history* : carminibus antiquis, quod unum apud illos memoriae et annalium genus est, Tac. G. 2 : annalibus traditum (est) coram rege, Vulg. Esth. 2, 23 : annales priorum temporum, ib. ib. 6, 1.— `I.C` annālia, ium, n., *a festival observed at the beginning of the year*, Inscr. Grut. 116, 2. 2645#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2644#annarius#annārĭus, a, um, adj. id., `I` *relating to the appointed year* : annaria lex dicebatur ab antiquis, quā finiuntur anni magistratus capiendi, Paul. ex Fest. p. 27 Müll.: lex, Lampr. Com. 2; Arn. 2, p. 91. 2646#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2645#annascor#annascor, v. agnascor. 2647#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2646#annato#an-năto (better adn-), āre, v. n. `I` *To swim to* or *toward* : ei insulae crocodili non adnatant, Plin. 8, 25, 38, § 93; Jan here reads *adnant;* Sil. 10, 610.—With *ad* : ad manum hominis adnatare, Plin. 9, 29, 46, § 87; 9, 10, 12, § 38.— `II` *To swim along by* or *by the side of* : comes lateri adnatat, Sen. Agam. 452. 2648#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2647#annavigo#an-nāvĭgo (better adn-), āre, v. n., `I` *to sail to* or *toward*, *to come to by ship.* `I...a` *Absol.* : tres (pyramides) sane conspicuae undique adnavigantibus, Plin. 36, 12, 16, § 76.— `I...b` With *quo* : quo cum adnavigāsset, Plin. 35, 10, 36, § 11. 2649#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2648#anne#anne, v. 1. an, I. F. 2650#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2649#annecto#an-necto (better adn-), nexui, nexum, 3, v. a., `I` *to tie* or *bind to*, *to connect*, *annex.* `I` Lit. : (animum) corporibus nostris, * Lucr. 3, 688: funiculus scapham adnexam trahebat, Cic. Inv. 2, 51 : ad linguam stomachus adnectitur, id. N. D. 2, 54; Sall. Fragm. ap. Serv. ad Verg. A. 11, 770: adnexa (ratis) erat vinculis, Liv. 21, 28 : continenti adnexuit, Plin. 5, 29, 31, § 117, where Jan reads *adjecit* : epistulae adnexae pedibus columbarum, id. 10, 37, 53, § 110; Suet. Oth. 12: remedia corporibus aegrorum, **to apply**, Val. Max. 2, 5 *fin.* — `II` Trop. : rebus praesentibus adnectit futuras, Cic. Off. 1, 4 : aliquod membrum adnexum orationi, id. Inv. 1, 18; cf. id. Top. 13. 2651#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2650#annellus#annellus, v. anellus. 2652#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2651#annexio#annexĭo ( adn-), ōnis, f. annecto, `I` *a tying* or *binding to*, *a connecting*, Pall. Mart. 10, 36. 2653#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2652#annexus1#annexus ( adn-), a, um, Part. of annecto. 2654#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2653#annexus2#annexus ( adn-), ūs, m. annecto, `I` *a tying* or *binding to*, *a connection* : Cremona annexu connubiisque gentium floruit, Tac. H. 3, 34. 2655#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2654#Annianus#Annĭānus, a, um, adj. `I` *Of* or *pertaining to Annius* or *Annia*, Cic. Verr. 2, 1, 46.— `II` *The name of a Roman poet under the emperors Antonine and Adrian*, Gell. 7, 7; 20, 8; cf. Bähr, Röm. Gesch. 71 and 194; Teuffel, Rom. Lit. § 349, 3. 2656#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2655#Annibal#Annĭbal, v. Hannibal. 2657#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2656#Annicerii#Annĭcĕrīi, ōrum, m., = Ἀννικέρειοι, `I` *a philosophical sect of Cyrene*, *so called from its founder Anniceris*, Cic. Off. 3, 33, 116. 2658#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2657#annicto#an-nicto (better adn-), āre. v. n., `I` *to wink with the eyes*, *to wink* or *blink to* or *at* : alii adnutat, alii adnictat, Naev. ap. Paul. ex Fest. p. 29 Müll. (Com. Rel. p. 19 Rib.). 2659#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2658#anniculus#annĭcŭlus, a, um, adj. annus, `I` *a year old*, *of a year*, or *a yearling* (not in Cic.; freq. in Vulg.): nuces, Cato, R. R. 17, 2 Schneid.: taurus, Varr. R. R. 2, 5, 12 : vituli, Vulg. Micah, 6, 6 : agnus, ib. Ex. 12, 5 : ovis, ib. Lev. 14, 10 : capra, ib. ib. 15, 27 : vinum, Varr. R. R. 1, 65 : virgo vix annicula, * Nep. Att. 19, 4: aetas, Col. 7, 9, 2 al. 2660#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2659#annifer#annĭfer, fera, ferum, adj. annus-fero (only in Plin. H. N.). `I` *Bearing fruit the whole year* : Citreae et junipirus et ilex anniferae habentur, Plin. 16, 26, 44, § 107.— `II` *Producing annually a new stalk* (in Theophrast. ἐπετειόκαυλα), Plin. 19, 7, 36, § 121, where Jan reads *seminifer.* 2661#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2660#annihilo#an-nĭhĭlo ( adn-), āre, v. a., `I` *to bring to nothing*, *to annihilate;* introd. by Jerome: nullificāsti seu adnihilāsti vel adnullāsti, Hier Ep. 135 *fin.* 2662#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2661#annisus1#annīsus ( adn-), a, um, Part. of annitor 2663#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2662#annisus2#annīsus ( adn-), ūs, m. annitor, `I` *a striving*, *exertion* : ut alieno adjuventur adnisu, Symm. Ep. 5, 74. 2664#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2663#annitor#an-nītor (better adn-), nīsus or nixus, 3, v. dep. `I` Lit., *to press upon* or *against*, *to lean upon;* with *ad* or dat. (most freq. after the commencement of the Aug. per.): natura ad aliquod tamquam adminiculum adnititur, Cic. Lael. 23, 88 : hasta ingenti adnixa columnae, Verg. A. 12, 92 : stant longis adnixi hastis, id. ib. 9, 229 : Latona oleae adnisa, Tac. A. 3, 61.— `II` Trop., *to take pains about* something, *to exert one's self*, *strive;* constr. with *ut* or *ne.* or a gerund with *ad* (mostly prose). With *ut* or *ne* : quo mihi acrius adnitendum est, ut, etc., Sall. J. 85, 6; Liv. 6, 6: omni ope adnisi sunt, ut, etc., id. 8, 16; 22, 58; Plin. 7, 53, 54, § 186: omni ope adniti, ne quis e plebe, etc., Plin. Pan. 25 *fin.* — Ad ea patranda omnis civitas summo studio adnitebatur, Sall. J. 43, 4; Liv. 27, 14.—Other constructions: With *de* : nisi Bibulus adniteretur de triumpho, Cic. Att. 6, 8; Liv. 5, 25.— With *pro* : patres non temere pro ullo aeque adnisi sunt, Liv. 2, 61.—( ε) With *acc. of pron.*, Plin. Ep. 6, 18.—( ζ) With *inf.* : adnitentibus retinere morem, Tac. H. 4, 8; 5, 8.—( η) *Absol.* : adnitente Crasso, Sall. C. 19, 1; so id. J. 85, 47; Liv. 21, 8.!*? adnītendus, a, um, in *pass.* signif.: si in concordiā adnitendā (i. e. procurandā), Gell. 2, 12, 5. 2665#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2664#Annius#Annĭus, ii, m., `I` *name of a Roman* gens, e. g. T. Annius Milo, T. Annius Cimber, P. Annius Asellus al.—Hence, Annianus, v. Annianus, I. 2666#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2665#anniversarie#annĭversārĭē, adv., v. anniversarius. 2667#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2666#anniversarius#annĭversārĭus, a, um, adj. annusverto, `I` *that returns*, *happens*, *is used*, etc., *every year*, *returning* or *renewed annually*, *annual*, *yearly* : sacra, Cic. Verr. 2, 4, 39 : Ecce solemnitas Domini est in Silo anniversaria, Vulg. Jud. 21, 19 : festi dies, Cic. Verr. 2, 4, 48 *fin.* : (caeli) vicissitudines, **the changes of the seasons of the year**, id. N. D. 2, 38, 97; Varr. R. R. 1, 16, 4: arma, Liv. 4, 45; so, hostes, Flor. 1, 12 : valetudines, Suet. Aug. 81 : pervigilium, id. Galb. 4 al. — *Adv.* : annĭversārĭē, *annually*, Aug. Ep. 118 *fin.* 2668#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2667#annixus1#annixus ( adn-), a, um, Part. of annitor. 2669#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2668#annixus2#annixus ( adn-), ūs, v. 2. annisus. 2670#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2669#anno1#an-no (better adn-), āre, v. n. `I` *To swim to*, *toward*, or *along;* constr. with the dat., *ad*, or acc. With *dat.* : terrae, Verg. A. 6, 358 : ei insulae crocodili non adnant, Plin. 8, 25, 38, § 93 Jan.— With *ad* : ad litus, Gell. 7, 8, 7.— With *acc.* : pauci milites, qui naves adnare possent, Caes. B. C. 2, 44.— *Absol.* : plures adnabunt thynni, * Hor. S. 2, 5, 44.— `I.B` Trop. : quod ubique gentium est, ad eam urbem posset adnare, **come to**, **approach**, Cic. Rep. 2, 4.— `II` *To swim with* or *along with* : pedites adnantes equis, Tac. A. 14, 29. 2671#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2670#anno2#anno, āre, v. a. annus, `I` *to pass* or *live through a year*, Macr. S. 1, 12; cf. Anna. 2672#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2671#Anno3#Anno, v. Hanno. 2673#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2672#annodo#an-nōdo (better adn-), āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to cut off knots*, *to cut away suckers* or *shoots of the vine*, in the lang. of gardening and the vintage, Col. 4, 22, 4 Schneid.; for which, as also in id. 4, 24, 10 al., other edd. have *abnodo.* 2674#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2673#annominatio#annōmĭnātĭo, v. agnominatio. 2675#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2674#annon#annon, v. 1. an. I. E. 2676#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2675#annona#annōna, ae, f. from annus, as pomona from pomum. `I` In gen., *the yearly produce*, *the annual income of natural products*, in the widest sense (cf.: cibaria annua, Cato, R. R. 60): vectigal novum ex salariā annonā, Liv. 29, 37 : lactis, Col. 8, 17, 13 : musti, id. 3, 21, 6; 3, 3, 10.— `II` Esp. `I.A` *Means of subsistence*, and, for the most part, *corn* or *grain* : annona nisi in calamitate pretium non habet, Cic. Verr. 2, 3, 98 : vilitas annonae ex summā inopiā et caritate rei frumentariae consecuta est, id. Imp. Pomp. 15, 44 : uberrimus ager ad varietates annonae horreum populi Romani fore videbatur, Liv. 7, 31 : clausis annonae subsidiis, Tac. H. 3, 48 *fin.* : provincia annonae fecunda, id. ib. 1, 11; cf. Suet. Aug. 18: annonae curam agere, id. Claud. 18; cf. id. Tib. 8: praebebant annonam regi, Vulg. 3 Reg. 4, 7; ib. 4 Reg. 25, 30; ib. Dan. 1, 5 al.—Sometimes contrasted with frumentum, as provisions in gen.: copia frumenti et annona tolerabilis rerum aliarum, *a supply*, Liv 35, 44.— `B. 1.` Meton., *the price of grain* or *other food* : quom cara annona sit, Plaut. Capt. 3, 1, 35; id. Stich. 1, 3, 25; Ter. And. 4, 4, 7; Cic. Div. 2, 27 *fin.* : annona est gravis, Plaut. Stich. 4, 2, 53; so Suet. Aug. 25: incendere annonam, Varr. R. R. 3, 2, 16 : jam ad denarios quinquaginta in singulos modios annona pervenerat, Caes. B. C. 1, 52 : nihil mutavit annona, Liv. 5, 12 (cf. id. 2, 34: annona vetus): annona acris, Tac. A. 4, 6 : gravitas annonae, id. ib. 6, 13 : in annonae difficultatibus, Suet. Aug. 41 : annona macelli, id. Tib. 34.— `I.A.2` Trop., *the prices*, *the market* : Qui homines probi essent, esset īs annona vilior, Plaut. Mil. 3, 1, 140 : Vilis amicorum est annona, bonis ubi quid deest, **cheap indeed is the market of friendship**, Hor. Ep. 1, 12, 24 : his opibus numquam cara est annona veneni, Juv. 9, 100.—Hence sometimes, `I.C` *Dearness* : cena hac annonā est sine sacris hereditas, *at the present* (i. e. high) *market-price*, *at the present dear rate*, Plaut. Trin. 2, 4, 83: ob annonae causam, Cic. Dom. 5.— `I.D` In milit. lang., *provisions*, *supplies* : necessitas annonam pariter et arma portandi, Veg. Mil. 1, 19 : annona decem et septem dierum, Amm. 17, 9.—Hence, meton., *the loaves of bread them selves*, *rations* (in this sense only in the plur.): ceteri annonas binas aut ternas accipiebant, Lampr. Alex. Sev. 42; cf. Cod. Th. 7, 5.— `I.E` Personified, *the goddess of the yearly produce* : ANNONAE SANCTAE AELIVS VITALIO, etc., Inscr. Orell. 1810. 2677#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2676#annonarius#annōnārĭus, a, um, adj. annona, `I` *of or pertaining to provisions* : frumentum, ceteraeque annonariae species, Veg. Mil. 3, 3 : causa, Dig. 49, 14, 46. 2678#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2677#annonor#annōnor, āri, v. dep. id., `I` *to collect provisions*, Capitol. Gord. 29. 2679#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2678#annositas#annōsĭtas, ātis, f. annosus, `I` *fulness of years*, *old age* (post-class.), Cod. Th. 12, 1, 113; Aug. Ep. 251. 2680#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2679#annosus#annōsus, a, um, adj. annus, `I` *of many years*, *aged*, *old* (a favorite word of the Aug. poets and post-Aug. prose writers): anus, Ov. F. 2, 571 : vetustas, id. Tr. 5, 2, 11 : merum, Tib. 3, 6, 58 : bracchia, Verg. A. 6, 282 : robur, id. ib. 4, 441 : ornus, id. ib. 10, 766 al.: cornix, Hor. C. 3, 17, 13 : palatum, id. S. 2, 3, 274 : volumina vatum, id. Ep. 2, 1, 26 (not elsewhere): gens, quos Hyperboreos appellavere, annoso degit aevo, Plin. 4, 12, 26, § 89; 24, 1, 1, § 2.— *Comp.*, Aug. Conf. 1, 7.— *Sup.*, Aug. Ep. 3, 1 *fin.* al. 2681#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2680#annotamentum#annŏtāmentum ( adn-), i, n. annoto, `I` *a remark*, *annotation* (perh. only in Gell.), Gell. 1, 7, 18; 1, 17, 2. 2682#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2681#annotatio#annŏtātĭo ( adn-), ōnis, f. id., `I` *a noting down in writing*, *a remark*, *annotation* (post-Aug.). `I` In gen.: a te librum meum cum adnotationibus tuis exspecto, Plin. Ep. 7, 20; Gell. praef.— `II` Esp. `I.A` In the jurists, *the registering of a person among the accused*, Dig. 48, 17, 4.— `I.B` *A rescript of the emperor*, *signed with his own hand*, Cod. Th. Fragm. 1, 2, 1. 2683#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2682#annotatiuncula#annŏtātĭuncŭla ( adn-), ae, f. dim. annotatio, `I` *a brief annotation* (only in Gell.), Gell. 19, 7, 12; 19, 17, 21 *fin.* 2684#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2683#annotator#annŏtātor ( adn-), ōris, m. annoto. `I` *An observer*, *remarker* (post-Aug.): Non ante medium diem distentus solitariā cenā spectator adnotatorque convivis tuis immines, Plin. Pan. 49.— `II` In the jurists, *the controller of the annual income*, Cod. Th. 12, 6, 3. 2685#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2684#annotatus#annŏtātus ( adn-), ūs, m. id., `I` *a remark*, *mention* : mortes dignae adnotatu, Val. Max. 9, 12, 1. 2686#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2685#annotinus#annōtĭnus, a, um, adj. from annus, as diutinus from diu, `I` *a year old*, *of last year* (only in prose and rare): cum annotinis (navibus), Caes. B. G. 5, 8 (the paraphrast: συν ταῖς τοῦ πρόσθεν ἔτους): ungues, Col. 4, 24, 8 : novus fructus cum annotino, Plin. 16, 26, 44, § 107. 2687#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2686#annoto#an-nŏto (better adn-), āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to put a note to* something, *to write down* something, *to note down*, *remark*, *comment on* (only in post-Aug. prose, like its derivatives annotatio, annotator, annotamentum, etc.). `I. A.` In gen.: ut meminisset atque adnotaret, quid et quando et cui dedisset, Col. 12, 3, 4 : in scriptis adnotare quaedam ut tumida, Plin. Ep. 9, 26, 5 : liber legebatur, adnotabatur, id. ib. 3, 5, 10; so Suet. Gram. 24: quā in re et aliud adnotare succurrit, Plin. 7, 48, 49, § 157 : quod annales adnotavere, id. 34, 6, 11, § 24 : de quibus in orthographiā pauca adnotabo, Quint. 1, 14, 7 al. —Hence, `I.B` = animadvertere, *to observe*, *perceive* : cum adnotāsset insculptum monumento militem Gallum, etc., Suet. Ner. 41.— `I.C` Adnotare librum, *to give a book some title*, *to entitle*, *denominate* : ausus est libros suos φιλαληθεῖς adnotare, Lact. 5, 3 *fin.* — `I.D` Annotari, *to be distinguished*, *noted for something* : haec litora pisce nobili adnotantur, Plin. 3, 5, 9, § 60.— `II` Judic. t. t. `I.A` *To enter* or *register an absent person among the accused* : absens requirendus, adnotandus est, ut copiam sui praestet, Dig. 48, 17, 1.— `I.B` *To note or designate one*, *already condemned*, *for punishment* : quos, quia cives Romani erant, adnotavi in urbem remittendos, Plin. Ep. 10, 97; so id. ib. 3, 16; 7, 20; id. Pan. 56 Schwarz; Suet. Calig. 27. 2688#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2687#annualis#annŭālis, e, adj. annus, `I` *a year old* (post-class. and rare): agni, Paul. Sent. 3, 7 : cum operario annuali, * Vulg. Eccli. 37, 14. 2689#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2688#annubilo#an-nūbĭlo (better adn-), āre, v. a., `I` *to involve in clouds*, *to overcast* : velis adnubilat aura secundis, Stat. S. 5, 1, 146.— Trop., *to obscure* : virtutem, Amm. 27, 6. 2690#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2689#annularis#annŭlāris, annŭlārius, annŭlā-tus, annŭlus, v. anularis, etc. 2691#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2690#annullo#an-nullo (better adn-), āvi, 1, v. a. ad-nullus, `I` *to annihilate*, *annul* (eccl. Lat.): adnullabunt substantiam, Vulg. Eccli. 21, 5 : adnullabitur superbia, ib. ib.; v. annihilo. 2692#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2691#annumeratio#annŭmĕrātĭo ( adn-), ōnis, f. annumero, `I` *a numbering*, *counting* : dierum, Dig. 27, 1, 13. 2693#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2692#annumero#an-nŭmĕro (better adn-), āvi, ātum, 1, `I` *v.a.* `I. A.` Lit., *to count to*, *to count out to*, *to put to a person's account* : mihi talentum argenti adnumerat, Plaut. Merc. prol. 88 : argentum, * Ter. Ad. 3, 3, 15: et reddere pecuniam mulieri, Cic. Div. in Caecil. 17, 56 : senatus singulos denarios alicui, Cic. Verr. 2, 3, 84 : non adnumerare verba sed appendere, id. Opt. Gen. 5 : cuique sua, Col. 12, 3, 4.— `I.B` *To add to*, *to include with*, *reckon with.* With *dat.* : his libris adnumerandi sunt sex de re publicā, Cic. Div. 2, 1 : his duobus adnumerabatur nemo tertius, id. Brut. 57; so Ov. P. 4, 16, 4; Tac. H. 4, 5; Vulg. 1 Reg. 18, 27.— With *in* : in grege adnumeror, **I am counted with**, **numbered with**, **the multitude**, Cic. Rosc. Am. 32; Ov. Tr. 5, 4, 20; Vulg. Heb. 7, 6.—Also With *inter* : servos inter urbanos, Dig. 32, 97.— With *cum* (eccl. Lat.): adnumeratus est cum undecim apostolis, Vulg. Act. 1, 26. —In Plin. also, *to give the number of something* : Mandorum nomen iis dedit trecentosque eorum vicos adnumerat, Plin. 7, 2, 2, § 29.— `II` Trop. `I.A` *To attribute*, *impute to* (only post-class.): imperitia culpae est adnumeranda, Dig. 19, 2, 9.—* `I.B` *To reckon for*, *consider equal to* : agni chordi duo pro uno ove adnumerantur, Varr. R. R. 2, 2, 5. 2694#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2693#annuntiatio#annuntĭātĭo ( adn-), not annun-cĭātĭo ( adn-), ōnis, f. annuntio, `I` *an announcing*, *announcement*, *annunciation* (eccl. and late Lat.), Vulg. 1 Joan. 1, 5; 3, 11; Lact. 4, 21; Aug. Serm. Sanct. 18; Arn. 7, p. 248. 2695#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2694#annuntiator#annuntĭātor ( adn-), not annuncĭ-ātor ( adn-), ōris, m. id., `I` *an announcer* (eccl. Lat.), * Vulg. Act. 17, 18; Tert. adv. Marc. 4, 7; Aug. Serm. Sanct. 14. 2696#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2695#annuntio#an-nuntĭo (better adn-), not an-nuncĭo ( adn-), āre, v. a., `I` *to announce*, *make known*, *relate*, *proclaim* (post-Aug. and mostly eccl.; very freq. in Vulg.). `I...a` With acc. and *inf.* : adnuntiavere exanimatum illum, Plin. 7, 52, 53, § 174.— `I...b` With *quod* : adnuntiavit ei, quod occidisset Saül sacerdotes, Vulg. 1 Reg. 22, 21.— `I...c` With *ut* and *subj.* : gentibus adnuntiabam, ut paenitentiam agerent, Vulg. Act. 26, 20; 17, 30.— `I...d` With *acc.* : adnuntiabo veritatem tuam, **I will declare**, Vulg. Psa. 88, 2 : adnuntia regnum Dei, **preach**, ib. Luc. 9, 60 : qui Evangelium adnuntiant, ib. 1 Cor. 9, 14 : adnuntiantes Dominum Jesum, ib. Act. 11, 21; so, sic adnuntiabat, App. M. 8 *init.* — `I...e` With acc. and *dat.* : bona regi adnuntiant, Vulg. 2 Par. 18, 12; ib. Isa. 42, 9; ib. Joan. 4, 25.— `I...f` With *de* : adnuntiantes ei de puteo, Vulg. Gen. 26, 32; ib. Job, 36, 33; ib. Joan. 16, 25; ib. Rom. 15, 21. 2697#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2696#annuntius#annuntĭus ( adn-), not annuncĭus ( adn-), ii, m. annuntio, `I` *that announces* or *makes known* (late Lat.): signum, App. de Deo Socr. p. 52, 28; Ambros. Hexaëm. 5, 9. 2698#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2697#annuo#an-nŭo (better adn-), ŭi (ūvi, Enn. ap. Prisc. p. 882 P.), ūtum, 3, v. n. -nuo, whence nutum; Gr. νεύω; cf. abnuo, `I` *to nod to*, *to nod.* `I` In gen.: ne illa ulli homini nutet, nictet, adnuat, Plaut. As. 4, 1, 39 : adnuerunt sociis, Vulg. Luc. 5, 7 : simul ac adnuisset, **at the first nod**, Cic. Quint. 5 : adnuentibus ac vocantibus suis evadit, Liv. 1, 12 : adnuit, et totum nutu tremefecit Olympum, Verg. A. 9, 106; *to ask by a wink* or *nod* (opp. renuo), Tac. A. 15, 58.— `II` Esp. `I.A` *To give assent* or *approval by nodding*, *to nod assent to*, *to approve*, *favor*, *allow*, *grant. promise to do* (constr. with *dat. of person*, or with *acc. of thing* and *dat. of person;* opp. abnuo, to dissent, refuse): daturine estis an non? adnuunt, Plaut. Truc. prol. 4 : adnuo Terram intuens modeste, * Ter. Eun. 3, 5, 32: id quoque toto capite adnuit, Cic. de Or. 2, 70, 285; id. Phil. 13, 3: non adversata petenti Adnuit, Verg. A. 4, 128 : audacibus adnue coeptis, **be favorable to**, **smile on our undertakings**, id. G. 1, 40; id. A. 9, 625; Plin. Ep. 1, 22 *fin.* : amicitiis adnuere, Vulg. 2 Macc. 14, 20 : Adnuit precibus Lysiae, ib. ib. 11, 15 : Omnia omnibus adnuit, Cat. 61, 159.—With *acc. of thing* : quod cum rex adnuisset, Vulg. 2 Macc. 4, 10.—With acc. and *inf.* : adnuvit sese mecum decernere ferro, Enn. ap. Prisc. p. 882 P.: ego autem venturum adnuo, Plaut. Bacch. 2, 2, 9; Liv. 28, 17; Verg. A. 11, 20.— `I.B` Adnuere alicui aliquid; poet., *to promise* or *grant something to one* : caeli quibus adnuis arcem, Verg. A. 1, 250 : sin nostrum adnuerit nobis Victoria Martem, **shall grant us a successful engagement**, id. ib. 12, 187 : ni divūm pater adnuisset rebus Aeneae potiore ductos alite muros, Hor. C. 4, 6, 22 : adnuite nutum numenque vestrum invictum Campanis, *give your assent*, etc., Liv. 7, 30.— `I.C` *To designate a person* or *thing*, *By a nod* : quos iste adnuerat, Cic. Verr. 2, 1, 61.— *By a wink* : quae adnuit oculo, Vulg. Prov. 10, 10; so *absol.* : adnuunt oculis, **they make signs with their eyes**, ib. Psa. 34, 19; ib. Prov. 6, 13; ib. Eccli. 27, 25.— *By the hand* : adnuens eis manu, ut tacerent, Vulg. Act. 12, 17 : adnuit manu ad plebem, ib. ib. 21, 40. —Hence, in gen., *to indicate*, *declare* : falsa adnuere, Tac. A. 14, 60. 2699#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2698#annus#annus, i, m. acc. to some, as Corssen, Beitr. 16, for am-nus, from 2. an- am-; or acc. to others, directly from 2. anus, a ring, and kindred to the form appearing, in ἐνοαυτός, δί.ενος, τρί.ενος. `I` Lit., *a circuit*, *circular course*, *periodical return* : tempus a brumā ad brumam, dum sol redit, vocatur annus; quod, ut parvi circuli anuli, sic magni dicebantur circites ani, unde annus, Varr. L. L. 6, § 8 Müll.; cf. for the same idea: circum tribus actis annis, Lucr. 5, 883 : anno, qui solstitiali circumagitur orbe, Liv. 1, 19; 6, 1: quae (stellae) volvunt magnos in magnis orbibus annos, Lucr. 5, 644; so Verg. A. 1, 234: multis solis redeuntibus annis, Lucr. 1, 311; so Verg. A. 8, 47; cf. also Voss ad Verg. G. 2, 402; and the Heb. = month, from = to renew; hence, *a year* (consisting among the Rom. orig. of ten months, ending with Dec. and beginning with Mart., but from the time of Numa of twelve): annos sexaginta natus, Ter. Heaut. 1, 1, 10 : principio circum tribus actis impiger annis Floret equus, Lucr. 5, 881 : tempora mutare annorum, **the seasons**, id. 2, 170 : anni tempus, Varr, R. R. 1, 46: nemo est tam senex, qui se annum non putet posse vivere, Cic. Sen. 7, 24 : centum et septem complevit annos, id. ib. 5, 13 et saep.: anni fugaces, Hor. C. 2, 14, 1 : anni mobiles, id. A. P. 157 : annus piger, id. Ep. 1, 1, 21 : anni breves, id. C. 4, 13, 23 : per exactos annos, id. ib. 3, 22, 6 : initio anni, Liv. 2, 52 : principio anni, id. 2, 48 : anno ineunte, Suet. Calig. 42; id. Tib. 54: anno exeunte, Cic. Div. 1, 25 : extremo anno, Liv. 2, 64 : extremo anni, Tac. A. 6, 27 : anno circumacto, Liv. 6, 1 : vertente anno, Vulg. 2 Reg. 11, 1 : annus totus, Hor. S. 2, 3, 1 : annus solidus, **a full year**, Liv. 1, 19.— Poet. : pleno anno, **at the close of**, Hor. C. 3, 18, 5; Plaut. Stich. 1, 1, 30; id. Men. 2, 1, 9: nondum centum et decem anni sunt, cum lata est lex, Cic. Off. 2, 21, 75 : lex anno post quam lata sit abrogata, id. Cornel. Fragm. ap. Orell. IV. 2, p. 448.— `I.B` Adverb. phrases. `I.B.1` Anno. `I.1.1.a` *A year ago*, *last year*, πέρυσι (for the most part anteclass.; not used by Cic.), Plaut. Am. prol. 91 : quattuor minis ego emi istanc anno, id. Men. 1, 3, 22; id. Truc. 2, 4, 39: utrum anno an horno te abstuleris a viro, Lucil. ap. Non. p. 121, 8; so, ab anno priore, Vulg. 2 Cor. 8, 10; and: ab anno praeterito, ib. ib. 9, 2.— `I.1.1.b` *A full* or *whole year*, Liv. 3, 39 *fin.* : corpus ejus matronae anno luxerunt, Aur. Vict. Vir. Ill. 10 *fin.* (in Livy, instead of it, annum; v. 2. infra).— `I.1.1.c` *In each year*, *yearly* : uno boum jugo conseri anno quadragena jugera, difficilis tricena justum est, Plin. 18, 18, 48, § 173.—But *in* is freq. added when it is related how often a thing happened during the year, Varr. R. R. 2, 11, 8: ter in anno, Cic. Rosc. Am. 46 : semel in anno, Vulg. Heb. 9, 7 (cf.: semel per annum, ib. Ex. 30, 10) al. (but without *in'* ter et quater anno, Hor. C. 1, 31, 14: bis anno, Plin. 2, 73, 75, § 184).— `I.B.2` Annum, *a year*, *during a whole year* : matronae annum eum luxerunt, Liv. 2, 7.— `I.B.3` Ad annum, *for the coming year*, *a year hence* : faciendum est ad annum, Cic. de Or. 3, 24, 92 : quem ad annum tribunum plebis videbam fore, id. Att. 5, 2.— `I.B.4` In annum. `I.1.1.a` *For a year* : prorogatum in annum im perium est, Liv. 37, 2, 11: si quid Est ( *gnaws*) animum, differs curandi tempus in annum? Hor. Ep. 1, 2, 39: provisae frugis in annum Copia, id. ib. 1, 18, 109.— `I.1.1.b` *In the next year*, *the next year* : quod stercoratione faciunt in annum segetes meliores, Varr. R. R. 2, 2, 12.— `I.B.5` Per annos, *year by year*, *yearly* : arva per annos mutant, et superest ager, Tac. G. 26; so, per omnes annos, Vulg. Lev. 16, 34; ib. Luc. 2, 41.— `I.B.6` Omnibus annis, *all the years*, *always*, Hor. Ep. 1, 7, 21.— `II` Transf. `I.A` Poet., *a part of a year*, *a season of the year* : nunc frondent silvae, nunc formosissimus an-nus, **now the forest is clothed with verdure**, **now the year is most beautiful**, Verg. E. 3, 57; so, pomifer annus, Hor. C. 3, 23, 8 : hibernus annus, id. Epod. 2, 29 : Pisaeumque domus non aestuat annum, i. e. *the summer* (in which season of the year the Olympic games were celebrated at Pisa), Stat. S. 1, 3, 8.— `I.B` *The produce of the year* ( poet. or in post-Aug. prose; cf. annona, I.), Luc. 9, 437 : agricolae annum flevere, id. 3, 452; 3, 70; Stat. Th. 4, 710; Val. Fl. 5, 424: nec arare terram aut exspectare annum, Tac. G. 14, ubi v. Rup.; cf. Schwarz ad Plin. Pan. 29.— `I.C` *Time of life* ( poet.): Dum vernat sanguis, dum rugis integer annus, **while your years are free from wrinkles**, Prop. 5, 5, 59 : vitae longus et annus erit, **the years of life**, id. 3, 7, 38.— `I.D` In polit. life, *the age to which one must attain in order to be appointed to an office* (cf. annalis, II.): quod hoc honore me adfecistis primā petitione, quod anno meo, Cic. Agr. 2, 2 : subito reliquit annum suum seseque in annum proximum transtulit, id. Mil. 9, 24 : qui anno suo petierint, id. ib. 9, 24; id. Att. 1, 1; id. Fam. 10, 25.— `I.E` In astronomy: annus magnus or mundanus, *the period of time in which the constellations return to the same place;* acc. to Macr. Somn. Scip. 2, 11, 15, 000 years; v. Cic. N. D. 2, 20; Tac. Or. 16; and Madv. ad Cic. Fin. 2, 31, 102. 2700#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2699#annuto#an-nūto (better adn-), āre, `I` *v. freq.*, *to nod often to*, *to nod to* (ante- and postclass.): alii adnutat, alii adnictat, Naev. ap. Paul. ex Fest. p. 29 Müll. (Com. Rel. p. 19 Rib.); Plaut. Merc. 2, 3, 100; App. M. 10. 2701#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2700#annutrio#an-nūtrĭo (better adn-), īre, v. a., `I` *to nourish* or *train up at or near to* : arboribus vites, Plin. 17, 23, 35, § 202. 2702#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2701#annuus#annŭus, a, um, adj. annus. `I` *That lasts a year or continues through a year*, *of a year's duration* : penus, Plaut. Ps. 1, 2, 45 : tempus, Cic. Att. 6, 5 : provincia, id. Fam. 15, 14 *fin.* : magistratus, Caes. B. G. 1, 16 : reges, Nep. Hann. 7, 4 : imperium, Tac. H. 3, 46 al. : spatium, Hor. C. 4, 5, 11 : cultura, id. ib. 3, 24, 14 : annui victus, Plin. 7, 46, 47, § 151 et saep.— `II` *That returns*, *recurs*, or *happens every year*, *yearly*, *annual.* `I.A` *Adj.* : annuo in cursu, Att. ap. Non. p. 20, 28: tempora, Lucr. 5, 618 : commutationes, **changes of the seasons**, Cic. Inv. 1, 34 : labor (agricolarum), Cic. Verr. 2, 3, 48 : plenitudo annuae messis, Vulg. Jer. 5, 24 : deponit flavas annua terra comas, Tib. 2, 1, 48 : annua magnae Sacra refer Cereri, Verg. G. 1, 338 : annuos reditus non dabunt, Vulg. 1 Esdr. 4, 13: annuā vice, **annually**, Plin. 28, 8, 27, § 92 : annuis vicibus, id. 10, 20, 22, § 44 al. —Hence, `I.B` *Subst.* : annŭum, i, and more freq. in the plur. : annŭa, ōrum, n., *an annuity*, *annual stipend*, *pension* : publici servi annua accipiunt, Plin. Ep. 10, 40; Suet. Vesp. 18; id. Tib. 50; id. Gram. 3, 23: si cui annuum relictum fuerit, Dig. 33, 1, 14; 33, 1, 10. 2703#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2702#anodynos#ănōdŭnŏs ( -us), a, on (um), adj., = ἀνώδυνος, `I` *stilling pain* : medicamentum, **an anodyne**, Cels. 5, 25; Cael. Aur. Tard. 1, 1; cf. id. ib. 2, 4: ănōdŭnon, i, n., Marc. Emp. 25. 2704#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2703#anomalia#ănōmălĭa, ae, f., = ἀνωμαλία, in gram., `I` *irregularity*, *anomaly*, Varr. L. L. 9, § 3 sq. Müll. 2705#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2704#anomalos#ănōmălŏs ( -us), a, on (um), adj., = ἀνώμαλος, in gram., `I` *deviating from the general rule*, *irregular*, *anomalous*, Diom. p. 314 P.; Prisc. p. 833 P.; Mart. Cap. 3, p. 71 al. 2706#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2705#anonis#ănōnis, v. ononis. 2707#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2706#anonomastos#ănŏnŏmastos, on, adj. ἀνονόμαστος, unnamed, designation of one of the æons: aeon. Valent. ap Tert. adv. Valent. 35. 2708#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2707#anonymos#ănōnŭmŏs, i, f., = ἀνώνυμος (without name), `I` *the designation of a plant*, Plin. 27, 4, 14, § 31. 2709#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2708#anquina#anquīna, ae, f., `I` *the rope by which the sail-yard is bound to the mast*, Cinna ap. Isid. Orig. 19, 4, 7; so also Lucil. ap. Non. p. 536, 8. 2710#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2709#anquiro#an-quīro, quīsīvi, sītum, 3, v. a. 2. anand quaero, `I` *to seek on all sides*, *to look about for*, *to search after.* `I` Lit. and in gen.: anquirere est circum quaerere, Paul. ex Fest. p. 22 Müll.: anquirere aliquem, apud quem evomet virus, etc., Cic. Lael. 23, 87; so id. ib. 27, 102; id. Off. 1, 4, 11.— `I.B` Trop., *to inquire about*, *to examine into* : aut anquirunt aut consultant, conducat id necne, Cic. Off. 1, 3, 9 : anquirentibus nobis omnique acie ingenii contemplantibus, id. de Or. 1, 33; so id. Fat. 9; Tac. A. 12, 6 al. — `II` Esp. in judic. lang. t. t. `I.A` *To institute a careful inquiry* or *examination* : de perduellione, Liv. 6, 20 : de morte alicujus, Tac. A. 3, 12.— `I.B` *To enter a complaint*, *to accuse one*, with the word designating the punishment in the abl. or *gen.* : capite anquisitus, Liv. 8, 33 : pecuniā anquirere, id. 26, 3 : cum capitis anquisissent, id. 2, 52; 26, 3.—Hence, anquīsītē, adv., *carefully* (only in Gell.): satis anquisite satisque sollicite, Gell. 1, 3, 9, where Hertz now reads *inquisite.* — *Comp.* : Theophrastus anquisitius super hac ipsā re et exactius pressiusque quam Cicero disserit, Gell. 1, 3, 21, where Hertz now reads *inquisitius.* 2711#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2710#anquisitio#anquīsītĭo, ōnis, f. anquiro, II., `I` *a judicial indictment* : anquisitionis M. Sergii, Varr. L. L. 6, §§ 90 and 92 Müll. 2712#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2711#ansa#ansa, ae, f. cf. χανδάνω, and pre-hendo, pre-hensum, and λαβή from λαβεῖν, `I` *that by which something is taken hold of*, *a handle*, *haft;* of a vessel, pitcher, vase, and the like. `I` Lit., Cato, R. R. 113; Verg. E. 3, 45; 6, 17; Ov. M. 8, 653; id. H. 16, 252; Mart. 14, 106 al.—Of other things, e. g. of *an iron handle of a door* : ansa ostii, Petr. 96.—Of *the loop on the edge of a sandal*, through which the shoetie was drawn, Plin. 35, 10, 36, § 12; so Tib. 1, 8, 14.—Of *the handle of the rudder*, *the tiller*, Vitr. 10, 8.—Of *the cheeks of a balance in which the lever moves*, Vitr. 10, 8.— In architecture, *the cramp-iron* or *brace which holds several stones together*, Vitr. 2, 8; Prop. 5, 1, 142.— `II` Trop., as also the Gr. λαβή, *handle*, *occasion*, *opportunity* (rare, and in the class. per. only in Cic.): illum quaerere ansam, infectum ut faciat? Plaut. Pers. 4, 4, 119 : reprehensionis ansa, Cic. Planc. 34 : controversiarum, id. Caecin. 6 *fin.* : ansas sermonis dare, id. Sest. 10 : sibi tamquam ansas ad reprehendendum dare, id. Am. 16, 59 : alicui lucrandi ansam offerre, Amm. 28, 1. 2713#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2712#Ansanctus#Ansanctus, v. Amsanctus. 2714#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2713#ansatus#ansātus, a, um, adj. ansa, `I` *furnished with* or *having a handle* : capulae a capiendo, quod ansatae, ut prehendi possint, Varr. L. L. 5, 26, 35 : vas, Col. 9, 15 : tela, *darts having a thong*, Enn. ap. Macr. S. 6, 1 (Ann. v. 155 Vahl.).—Also, *absol.* : ansatae (sc. hastae), Enn. ap. Non. p. 556, 25 (Ann. v. 176 Vahl.): homo ansatus, *a man with handles*, i. e. *with his arms a-kimbo*, Plaut. Pers. 2, 5, 7. 2715#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2714#anser1#anser, ĕris, usu. m. Sanscr. hasas; Gr. χήν; Germ. Gans; Engl. Gander; Erse, goss = goose ( f., Varr. R. R. 3, 10, 3; Col. 8, 14, 4; cf. Schneid. Gram. II. p. 7; Bentl. ad Hor. S. 2, 8, 88; Neue, Formenl. I. p. 612 sq.), `I` *a goose;* sacred to Juno, and which preserved the Capitol in the Gallic war. Hence held in high honor by the Romans, Liv. 5, 47; Cic. Rosc. Am. 20; Plin. 10, 22, 26, § 81 al.—Anser Amyclaeus, *the swan*, *into which Jupiter changed himself at Amyclœ*, Verg. Cir. 488. 2716#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2715#Anser2#Anser, ĕris, m., `I` *a petulant and obscene poet* ( Ov. Tr. 2, 435), *a friend of the triumvir Antonius*, *who presented him with an estate at Falernum* ( Cic. Phil. 13, 5). Acc. to Servius, Virgil makes a sportive allusion to him in Ecl. 9, 36: argutos inter strepere anser olores; cf.: ore canorus Anseris indocto carmine cessit olor, Prop. 3, 32, 84, and Weich. Poet. Lat. pp. 159-167. 2717#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2716#anserculus#ansercŭlus, i, m. dim. anser, `I` *a little goose*, *a gosling*, Col. 8, 14, 7. 2718#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2717#anserinus#ansĕrīnus, a, um, adj. id., `I` *of* or *pertaining to geese* : genus, Col. 8, 5, 10; Plin. 10, 22, 29, § 56: pedes, id. 11, 47, 107, § 257 : adeps, **goose-grease**, id. 30, 8, 22, § 133 al. : lana, **down**, Dig. 32, 68. 2719#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2718#Ansibarii#Ansibarĭi, ōrum, m., `I` *a Cheruscan tribe on the western shore of the Weser*, Tac. A. 13, 55; 13, 56; cf. Mann. Germ. 156 sq. 2720#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2719#ansula#ansŭla, ae, f. dim. ansa, `I` *a little handle* : cymbii, App. M. 11, p. 258, 37.— *A small ring* or *hook*, App. M. 4, p. 143, 41.— *A small loop at the edge of sandals for the ties*, Val. Max. 8, 12 *fin.* 2721#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2720#antachates#antăchātēs, ae, m., = ἀνταχάτης, `I` *a precious stone*, Plin. 37, 10, 54, § 139, where Jan reads *aethachates;* others still, *autachates.* 2722#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2721#antae#antae, ārum, f. perh. ante, q. v., `I` *pillars* or *pilasters on each side of* (i.e. opposite sides of) *doors* or *at the corners of buildings*, Vitr. 3, 1; 4, 4.—Hence, aedes in antis, *a temple with pilasters on the corners*, Vitr. 4, 7. 2723#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2722#Antaeopolites#Antaeŏpŏlītes ( nomus), ae, m., `I` *a district of Upper Ægypt*, Plin. 5, 9, 9, § 49. 2724#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2723#Antaeus#Antaeus, i, m., = Ἀνταῖος, `I` *a huge giant in Libya*, *slain by Hercules*, Ov. M. 9, 184; Luc. 4, 590 sq. 2725#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2724#antagonista#antăgōnista, ae, m., = ἀνταγωνιστής, `I` *an adversary*, *opponent*, *antagonist*, Hier. Vit. Hil. *fin.* 2726#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2725#antamoebaeus#antămoebaeus, a, um, adj., pes, in verse (opp. amoebaeus, q. v.), `I` *composed of two short*, *two long*, *and a short syllable*, as, e. g. mănĭfēstārĕt; cf. Diom. 3, p. 478 P. 2727#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2726#Antandros#Antandrŏs ( -us), i, f., = Ἄντανδρος, `I` *a maritime town in Mysia*, now *Antandro* (acc. to Thuc. 8, 108, an Æolic colony), Plin. 5, 30, 32, § 123; cf. Mann. Asia Min. 3, 418.—Hence, Antandrius, a, um, adj., *of Antandros*, Cic. ad Q. Fr. 1, 2, 2. 2728#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2727#antapocha#antăpŏcha, ae, f., = ἀνταποχή, `I` *the writing by which a debtor showed that he had paid a debt*, Just. Cod. 4, 21, 18 (opp. apocha). 2729#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2728#antapodosis#antăpŏdŏsis, is, f., = ἀνταπόδοσις; `I` in rhet., **the application of a similitude to the object compared**, Quint. 8, 3, 77; v. apodosis. 2730#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2729#Antarados#Antărădos ( -us), i, f., `I` *a harbor and town in the northern part of Phœnicia and over against the island of Aradus*, *whence its name*, Tab. Peuting. Itin. Ant.; cf. Plin. 5, 20, 17, § 78. 2731#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2730#antarcticus#antarctĭcus, a, um, adj., = ἀνταρκτικός, `I` *southern*, Hyg. Astr. 1, 6; App. de Mundo, p. 57 (in Varr. L. L. 9, § 24 Müll., written as a Greek word). 2732#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2731#antarium bellum#antārium bellum : quod ante urbem geritur, Paul. ex Fest. p. 8 Müll. [ante]. 2733#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2732#antarius#antārĭus, a, um, adj. ἀνταίρω, to raise against, `I` *that serves for raising up* : funes, *the cables for raising a scaffold*, *stage*, *mast*, and the like, Vitr. 10, 3. 2734#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2733#ante#antĕ (old form anti, whence antidea, antideo, antidhac; v. antea, anteeo, and antehac) [Gr. ἀντί, over against, facing, ἄντα, ἄντην; Sanscr. anti = over against; Germ. ant- in Ant-wort = Goth. anda-vaurdi, an answer, anda-nahti, the night before], prep. and adv. (acc. to Max. Victor. p. 1953, as prep. with the grave accent; as adv. with the acute on the last syl.). `I` *Prep.* with acc., *before* (syn.: prae, pro). `I.A` In space, or trop. in regard to estimation, judgment, or rank (usu. only of objects at rest. while *prae* is used of those in motion; cf. Herz. ad Caes. B. G. 1, 21; v. exceptions infra). `I.A.1` In space: quem ante aedīs video, Plaut. Am. 1, 1, 136 : ante ostium Me audivit stare, Ter. And. 3, 1, 16; so Vulg. Lev. 1, 5: Ornatas paulo ante fores, Juv. 6, 227; so Vulg. Num. 3, 26: ante meum limen, Juv. 11, 190 : ante suum fundum, Cic. Mil. 10 : ut ante suos hortulos postridie piscarentur, id. Off. 3, 14, 58 : ante sepulcrales infelix adstitit aras, Ov. M. 8, 480; so Verg. A. 1, 344; 3, 545; Juv. 10, 268: ante altaria, id. 8, 155; so Vulg. Deut. 26, 4; ib. Matt. 5, 24. —Of persons: ante hosce deos erant arulae, Cic. Verr. 2, 4, 3 : quīs ante ora patrum contigit oppetere, Verg. A. 1, 95; id. G. 4, 477: ipsius unam (navem) ante oculos pontus in puppim ferit, id. A. 1, 114; 2, 531; 2, 773: ante se statuit funditores, Liv. 42, 58 : Flos Asiae ante ipsum, Juv. 5, 56; Vulg. Matt. 17, 2: si luditur alea pernox Ante Numantinos, Juv. 8, 11.— Trop. : ante oculos collocata, Cic. de Or. 1, 43, 192 : ante oculos errat domus, Ov. Tr. 3, 4, 57 : causam ante eum diceret, *before him as judge*, Cic. Verr. 1, 3, 9: donec stet ante judicium, Vulg. Josh. 20, 6; ib. Marc. 13, 9.—And in eccl. Lat., after the Heb. and Hel. Gr., *before*, *in the sight of*, *in the judgment of* : ante Dominum vilior fiam, Vulg. 2 Reg. 6, 21 sq.: non te justifices ante Deum, ib. Eccli. 7, 5 : justi ambo ante Deum, ib. Luc. 1, 6; and fully: fecit Asa rectum ante conspectum Domini, ib. 3 Reg. 15, 11; ib. Apoc. 12, 10.—Hence, homines ante pedes (in later Lat.), *servants;* cf. the annotators upon Juv. 7, 143.—With verbs of motion: ante me ito, Plaut. As. 3, 3, 70 : equitatum omnem ante se mittit, Caes. B. G. 1, 21 : ante ceteras cohortes extra aciem procurrere, id. B. C. 1, 55 : praecurrit ante omnes, id. ib. 2, 34; so Nep. Dat. 3, 2; Liv. 7, 41; 45, 40 al.; Vulg. Lev. 27, 11; ib. 1 Reg. 12, 2.— `I.A.2` Trop. of preference in judgment, or regulations in respect to rank, *before* (this is properly the signification of *prae*, q. v.; hence more rare than that, and never used by Cic.): quem ante me diligo, *before myself*, *more than myself*, Balbus ap. Cic. Att. 8, 15.—So ante aliquem esse, *to surpass*, *excel any one* : facundiā Graecos, gloriā belli Gallos ante Romanos fuisse, Sall. C. 53, 3, ubi v. Corte and Kritz: tum me vero et ante Alexandrum et ante Pyrrhum et ante omnes alios imperatores esse, **superior to**, Liv. 35, 14 : necessitas ante rationem est, **necessity knows no law**, Curt. 7, 7, 10.—Hence very freq. (but mostly poet. and post-class.), `I.1.1.a` Ante alios, ante omnes, ante ceteros, etc., *before others*, *before all*, etc., to designate a comparative relation; also sometimes, for the sake of emphasis, with comparatives and superlatives: tibi, Neptune, ante alios deos gratias ago, Plaut. Trin. 4, 1, 5; so Ov. M. 10, 120: scito illum ante omnīs minumi mortalem preti, Plaut. As. 5, 2, 8 : tua ante omnes experientia, Tac. A. 2, 76; 1, 27; Liv. 1, 9: Junoni ante omnīs candentis vaccae media inter cornua (pateram) fundit, Verg. A. 4, 59 : Ipse est ante omnes, Vulg. Col. 1, 17 : O felix una ante alias Priameïa virgo, Verg. A. 3, 321 : ante omnes furor est insignis equarum, id. G. 3, 266 : scelere ante alios immanior omnīs, id. A. 1, 347; Liv. 5, 42: ante alios pulcherrimus omnīs Turnus, Verg. A. 7, 55; so Nep. Att. 3, 3; Liv. 1, 15; cf. Rudd. II. p. 82; II. p. 101; II. p. 305.— `I.1.1.b` Ante omnia. *Before all things*, *first of all* : alvus ante omnia ducitur, Cels. 7, 30 : oportet autem ante omnia os nudare, id. 8, 2 : Ante omnia instituit, ut etc., Suet. Ner. 32; id. Calig. 21: Ante omnia autem, fratres, etc., Vulg. Jac. 5, 12; ib. 1 Petr. 4, 8.— Comparatively, *above all*, *especially*, *chiefty* : publica maestitia eo ante omnia insignis, quia matronae annum, ut parentem, eum luxerunt, Liv. 2, 7; 7, 4: quae natura multis et ante omnia ursis, Plin. 8, 35, 53, § 125 : dulces ante omnia Musae, **the Muses pleasing above all things**, Verg. G. 2, 475; id. E. 2, 72: deformem et taetrum ante omnia vultum, Juv. 10, 191.— In entering upon the discussion of several particulars, or in adducing arguments, *first of all*, *in the first place* (similar to ac primum quidem, καὶ πρῶτον μὲν οὖν; cf. Spald. ad Quint. 4, 2, 4): ante omnia quid sit rhetorice, Quint. 2, 15, 1 : ante omnia igitur imitatio per se ipsa non sufficit, id. 10, 2, 4; so id. 1, 2, 9; 4, 2, 40; 4, 2, 52; 5, 13, 6; 9, 1, 23.— `I.B` Of time. `I.A.1` *Before* : ANTE MERIDIEM CAVSAM CONICITO, Fragm. XII. Tab. ap. Auct. ad Her. 2, 13; cf. Dirks. Transl. 177 sq.: ante lucem a portu me praemisisti domum, Plaut. Am. 2, 1, 55; so Cic. de Or. 2, 64, 259; id. Inv. 2, 4, 15; Suet. Galb. 22; Vulg. Luc. 24, 22: ante diem caupo sciet, Juv. 9, 108 : ante brumam, Ter. Phorm. 4, 4, 28 : ante noctem, Hor. S. 1, 4, 51 : pereundum erit ante lucernas, Juv. 10, 339 : ante haec omnia, Vulg. Luc. 21, 12.— The designation of time is often expressed paraphrastically. `I.1.1.a` By a person who lived at the time: jam ante Socratem, **before the time of**, Cic. Ac. 1, 12, 44 : qui honos togato habitus ante me est nemini, **before me**, **before my time**, id. Cat. 4, 3 : ante Jovem nulli subigebant arva coloni, Verg. G. 1, 125 : vixere fortes ante Agamemnona Multi, Hor. C. 4, 9, 25 : ante Helenam, id. S. 1, 3, 107 : ante se, Tac. H. 1, 50 : quod ante eum nemo, Suet. Caes. 26 al. — `I.1.1.b` By other objects pertaining to a particular time: ante hoc factum, Plaut. Mil. 4, 8, 64: ante has meas litteras, i. e. **before the receipt of this letter**, Cic. Fam. 13, 17 : per hunc castissimum ante regiam injuriam sanguinem juro, Liv. 1, 59 : ante mare et terras, et quod tegit omnia, caelum, Ov. M. 1, 5 : ante sidus fervidum, Hor. Epod. 1, 27 : ante cibum, id. S. 1, 10, 61, and Juv. 6, 428: Hoc discunt omnes ante alpha et beta, **before their A B C**, id. 14, 209 : cur ante tubam tremor occupat artus? Verg. A. 11, 424 : Tecum prius ergo voluta Haec ante tubas, Juv. 1, 169.—Also by the designation of the office of a person: ante aedilitatem meam, Cic. Att. 12, 17 : ante sceptrum Dictaei regis, Verg. G. 2, 536 : ante imperium ducis, Flor. 4, 2, 66 : relictis multis filiis et in regno et ante regnum susceptis, Just. 2, 10.—And by the designation of office in app. to the person: mortuus est ante istum praetorem, Cic. Verr. 1, 45, 115 : docuerant fabulas ante hos consules, id. Brut. 18, 73 : cum ante illum imperatorem clipeis uterentur, Nep. Iphicr. 1, 3 : quos ante se imperatorem nemo ausus sit aspicere, id. Epam. 8, 3.—A *part. perf.* or *fut. pass.* is freq. added to such substantives for the sake of explanation: ante hanc urbem conditam, **before the founding of this city**, Cic. Tusc. 5, 3, 7 (opp. post urbem conditam): non multo ante urbem captam, id. Div. 1, 45 : ante Epaminondam natum, Nep. Epam. 10, 4 : ante te cognitum multis orantibus opem tuli, Sall. J. 110, 2 : ante decemviros creatos, Liv. 3, 53 al. — `I.A.2` Hence particular phrases. `I.1.1.a` Ante tempus, *Before the right time* : ante tempus excitatis suis, Liv. 31, 36.— *Before the appointed*, *proper*, or *lawful time* : factus est consul bis, primum ante tempus, Cic. Lael. 3 : honores et ante tempus et quosdam novi generis cepit, Suet. Aug. 26 : venisti ante tempus torquere nos? Vulg. Matt. 8, 29 (cf. annus, II. D.).— `I.1.1.b` Ante diem, poet., *Before the time* : Caesaribus virtus contigit ante diem, Ov. A. A. 1, 184 : ante diem vultu gressuque superbo Vicerat aequales, Stat. S. 2, 1, 108.— *Before the time destined by fate* : filius ante diem patrios inquirit in annos, Ov. M. 1, 148 : hic dolor ante diem Pandiona misit ad umbras, id. ib. 6, 675; id. A. A. 3, 739: sed misera ante diem subitoque accensa furore, etc., Verg. A. 4, 697 (cf. Soph. Antig. 461: ει δὲ τοῦ χρόνου πρόσθεν θανοῦμαι). — `I.1.1.c` Ante hunc diem, with a negative: istunc hominem numquam audivi ante hunc diem, **never before this day**, **never until now**, Plaut. Ep. 3, 4, 60; 4, 2, 7: neque umquam ante hunc diem, Ter. Hec. 4, 4, 19; 5, 4, 23: Novum crimen et ante hunc diem inauditum ad te Q. Tubero detulit, Cic. Lig. 1, 1 (cf. Plaut. Trin. 5, 2, 17: neque eum ante usquam conspexi prius). — `I.A.3` Ante diem (abbrev. a. d.) with an ordinal number gives the date, not of the foregoing, but of the present day; e. g. ante diem quintum (a. d. V.) Kalendas Apriles, *the fifth day before the calends of April.* Orig. the ante belonged to Kalendas, and they said either, ante die quinto Kalendas (i. e. die quinto ante Kalendas), or ante diem quintum Kalendas; the latter phraseology became the prevailing one, and ante diem, being considered as one word, the *prepp. in* and *ex* could be prefixed; cf. Manut. ad Cic. Fam. 3, 12; Duker ad Liv. 27, 23; Rudd. II. p. 291; Madv. Gr. Suppl. I.; Drak. ad Liv. 45, 2, 12: me ante diem XIII. Kalendas Januarias principem revocandae libertatis fuisse, *the thirteenth before the calends of January*, i. e. *the* 20 *th of Dec.*, Cic. Phil. 14, 7, 20: ante diem XII. Kalendas Novembres, *the* 21 *st of Oct.* : ante diem VI. Kalendas Novembres, *the* 27 *th of Oct.*, id. Cat. 1, 3: ante diem VIII. Kalendas Decembres, *the* 24 *th of Nov.*, id. Phil. 3, 8: a. d. IV. Id. Mart. (ante diem quartum Idus Martias), i. e. *the* 12 *th of March*, Liv. 40, 59: ante diem III. Non. Jan. M. Cicero natus est, i. e. *on the* 3 *d of Jan.*, Gell. 15, 28 al.: in ante diem quartum Kal. Dec. distulit, Cic. Phil. 3, 8 : caedem te optimatium contulisse in ante diem V. Kal. Nov., *to the* 28 *th of Oct.*, id. Cat. 1, 3: ex ante diem VII. Id. Febr., Varr. R. R. 1, 28, 1 : nuntii venerant ex ante diem Non. Jun. usque ad prid. Kal. Sept., *from the* 3 *d of June*, Cic. Att. 3, 17: supplicatio indicta est ante diem V. Id. Oct. cum eo die in quinque dies, Liv. 45, 2, 12.— `I.A.4` Sometimes to designate the whole time until the passing moment: ante id tempus et mari et terrā duces erant Lace daemonii, Nep. Arist. 2, 3 : qui honos huic uni ante id tempus contigit, id. Timoth. 2, 3 : invictus ante eam diem fuerat, Curt. 5, 3, 22.— `I.A.5` Ante annos, *before the destined time* : Ante suos annos occidit, Ov. Am. 2, 2, 46 : Ante annos animumque gerens curamque virilem, **beyond his years**, Verg. A. 9, 311 (cf.: suos annos praeterire, Sil. 4, 428; and: annos transcendere factis, id. 2, 348). — `I.A.6` Ante hoc, for antea, antehac, belongs to the later Latin: ante hoc incognita, Luc. 6, 116 : ante hoc domūs pars videntur, Tac. G. 13. `II` *Adv.*, of space and time (the latter most freq.). `I.A` Of space, *before*, *in front*, *forwards* : post me erat Aegina, ante Megara, Sulp. ap. Cic. Fam. 4, 5, 9: fluvius ab tergo, ante circaque velut ripa praeceps oram ejus omnem cingebat, Liv. 27, 18; 22, 5: coronatus stabit et ante calix, Tib. 2, 5, 98 : plena oculis et ante et retro, Vulg. Apoc. 4, 6.—Of motion (cf. supra, I. A. 1.): si aut manibus ingrediatur quis aut non ante, sed retro, Cic. Fin. 5, 12, 35 : pallida Tisiphone morbos agit ante metumque, Verg. G. 3, 552.— `B. 1.` Of time, *before*, *previously* (always in reference to another past time, while ante as prep. is used in reference to the present). `I.1.1.a` With *verbs* : nonne oportuit Praescīsse me ante, Ter. And. 1, 5, 4 : id te oro, ut ante eamus, id. ib. 3, 3, 24; very freq. in Cic.: quod utinam illi ante accidisset, Cic. Phil. 11, 14 : quae ante acta sunt, Cic. Verr. 1, 109 : sicut ante fecimus, Vulg. Jos. 8, 5; ib. Jud. 16, 20: fructus omnis ante actae vitae, Cic. Marcell. 3; so Ov. M. 12, 115, and Tac. A. 6, 16: apud vos ante feci mentionem, Cic. Agr. 3, 4 : faciam hoc non novum, sed ab eis ante factum, Cic. Verr. 1, 55; Verg. E. 9, 63; Juv. 3, 243; 15, 320: illud de quo ante dixi, Cic. Sex. Rosc. 116 : quos ante dixi, id. Off. 2, 14, 50 : ut ante dixi, id. Imp. Pomp. 16; id. Mil. 45: quem ad modum ante dixi, id. Sex. Rosc. 91 : additis, quae ante deliquerant, Tac. A. 6, 9 : filium ante sublatum brevi amisit, id. Agr. 6; id. G. 10; id. A. 11, 7; id. H. 2, 43.—And often accomp. by *jam* : acceperam jam ante Caesaris litteras, ut etc., Cic. Phil. 2, 49; id. Marcell. 12; Cic. Verr. 2, 23.—Rarely accomp. by *saepe.* : ut saepe ante fecerant, Cic. Balb. 40; id. Rab. Post. 13.— `I.1.1.b` Rarely with *adjj.* : non filius ante pudicus, Juv. 3, 111 : quos acciverat, incertum, experiens an et ante gnavos, Tac. A. 14, 7.— `I.1.1.c` Often with *substt.* in the abl. or acc. for a more accurate designation of time (cf. also abhinc with the abl. and *acc.;* in these cases ante was considered by the ancient critics as a prep., which could also govern the abl.; cf. Charis. p. 209 P.; Serv. ad Verg. E. 1, 30. The position of ante is sometimes before and sometimes after the subst., and sometimes between the numeral and the subst.): illos septem et multis ante saeculis Lycurgum accepimus fuisse sapientes, Cic. Tusc. 5, 3, 7 : etsi perpaucis ante diebus (i. e. before the departure of Theophilus, of whom mention is afterwards made) dederam Q. Mucio litteras ad te, id. Fam. 4, 9 : paucis diebus ante, id. Phil. 2, 40 : viginti annis ante, id. Lael. 12, 42 : voverat eam annis undecim ante, Liv. 40, 52, 4 (cf. id. 40, 51: quae bello Ligustico ante annis octo vovisset): optimum erit ante annum scrobes facere, **a year before**, Col. 4, 2; Plin. Ep. 8, 23, 7: Tyron urbem ante annum Trojanae cladis condiderunt, **a year before the fall of Troy**, Just. 18, 3, 5 : ante quadriennium amissus es, **four years previously**, Tac. Agr. 45 : aliquot ante annos, Suet. Caes. 12; v. id. ib. 81 al.— `I.1.1.d` With the *advv. multo*, *paulo*, *aliquanto*, *tanto*, *quanto*, and rarely *permultum* : multo ante prospexi tempestatem futuram, Cic. Fam. 4, 3, 3 : haud multo ante adventum, Tac. Agr. 18.—And in the order ante multo: ante multo a te didicerimus, Cic. Sen. 2, 6 : Venisti paulo ante in senatum, id. Cat. 1, 7, 16; id. Marcell. 7; id. Mil. 7; Tac. G. 41; id. H. 3, 68; Suet. Caes. 21; Vulg. Sap. 15, 8; ib. 2 Macc. 3, 30; 6, 29 et saep.—And in the order ante paulo: quae ante paulo perbreviter attigi, Cic. Rep. 2, 4 : profectus est aliquanto ante furorem Catilinae, id. Sull. 20, 56 *bis;* Cic. Verr. 1, 149.—And in the order ante aliquanto: ante aliquanto quam tu natus es, Cic. Fam. 10, 4; id. Vatin. 25; Cic. Verr. 2, 46: tanto ante praedixeras, id. Phil. 2, 33 : quod si Cleomenes non tanto ante fugisset, Cic. Verr. 2, 5, 34; 5, 78, 89; id. Cat. 3, 17; id. de Or. 1, 7, 26; so Quint. 2, 4, 28: quanto ante providerit, Cic. Sest. 8 : permultum ante certior factus eram litteris, id. Fam. 3, 11; cf. Prisc. p. 1191 P.— `I.A.2` Followed by *quam* (written also as one word, antequam; the form prius quam was more freq. in archaic Latin), *sooner than; before.* `I.1.1.a` With *ind. pres.* : ante quam doceo id factum non esse, libet mihi, Cic. Quinct. 48 : ante quam ad sententiam redeo, de me pauca dicam, id. Cat. 4, 20; id. Mil. 7; id. Deiot. 7; id. Clu. 6.— `I.1.1.b` With *ind. perf.* : memini Catonem anno ante quam est mortuus mecum disserere, Cic. Lael. 3, 11 : anno ipso ante quam natus est Ennius, id. Brut. 18, 72 : ante aliquanto quam tu natus es, id. Fam. 10, 3 : neque ante dimisit eum quam fidem dedit, Liv. 39, 10 : ante quam ille est factus inimicus, Cic. Phil. 12, 9.— `I.1.1.c` Rarely with *fut. perf.* : ante provinciam sibi decretam audiet quam potuerit tempus ei rei datum suspicari, Cic. Phil. 11, 24 : neque defatigabor ante quam... percepero, id. de Or. 3, 36, 145.— `I.1.1.d` With *subj. pres.* : ante quam veniat in Pontum, litteras ad Cn. Pompeium mittet, Cic. Agr. 2, 53 : hac lege ante omnia veniunt, quam gleba una ematur, id. ib. 2, 71; id. Sest. 15; id. Phil. 1, 1; Verg. E. 1, 60 sqq.; Vulg. Gen. 11, 4; ib. 4 Reg. 2, 9; ib. Matt. 6, 8.— `I.1.1.e` With *subj. imperf.* : Romae et ad urbem, ante quam proficisceretur, quaerere coepit, Cic. Verr. 2, 167 : qui (sol) ante quam se abderet, fugientem vidit Antonium, id. Phil. 14, 27; 8, 1; Cic. Verr. 4, 147; Vulg. Gen. 2, 5; 13, 10; ib. Matt. 1, 18; ib. Joan. 8, 58.— `I.1.1.f` With *subj. perf.* : ante vero quam sit ea res adlata, laetitiā frui satis est, Cic. Phil. 14, 1 : domesticum malum opprimit ante quam prospicere potueris, Cic. Verr. 1, 39; id. Sull. 44; id. Planc. 40: nec ante vincere desierint quam Rubro mari inclusis quod vincerent defuerit, Liv. 42, 52 : nec ante (barbam capillumque) dempserit quam vindicāsset, Suet. Caes. 67.— `I.1.1.g` With *subj. pluperf.* : se ante quam eam uxorem duxisset domum, sperāsse etc., Ter. Hec. 1, 2, 71 : qui ante quam de meo adventu audire potuissent, in Macedoniam perrexi, Cic. Planc. 98 : ut consul ante fieret, quam ullum alium magistratum capere licuisset, id. Imp. Pomp. 62; id. Quinct. 9; Cic. Verr. 2, 55; 2, 171.— `I.1.1.h` With *inf.* : dici vix potest quam multa sint quae respondeatis ante fieri oportere, quam ad hanc rationem devenire, Cic. Quinct. 54.— `I.1.1.i` With *part.* : armati nullum ante finem pugnae quam morientes fecerunt, Liv. 21, 15, 4 (on the use of these different constructions, v. Roby, §§ 1671, 1462, 1672 etc.; Draeger, Hist. Synt. II. pp. 589 sqq.; and esp. Fischer, Gr. § 621). —In the poets sometimes with quam before ante: Respice item quam nil ad nos anteacta vetustas Temporis aeterni fuerit, quam nascimur ante, Lucr. 3, 972 : Non ego signatis quicquam mandare tabellis, Ne legat id nemo quam meus ante, velim, Tib. 4, 7, 8; Mart. 9, 36, 6.—Also in the poets sometimes pleon. ante—prius—quam: sed mihi vel tellus optem prius ima dehiscat Ante, pudor, quam te violo aut tua jura resolvo, Verg. A. 4, 24; so, prius—quam— ante: Aut prius infecto deposcit praemia cursu, Septima quam metam triverit ante rota? Prop. 3, 20, 25.— `I.A.3` For the designation of order, foll. by tum, deinde, etc., *first*, *in the first place* (only in later Lat. for the class. primum): ut ante caput, deinde reliqua pars auferatur, Cels. 7, 29 : et ante dicam de his, quae, etc.: tum, etc., id. 5, 26 : ante tonderi... deinde... tum, etc., id. 6, 6, 8; so Plin. 34, 13, 34, § 131 dub.— `I.A.4` Very rarely used as adj. (in imitation of the Greek): neque enim ignari sumus ante malorum, **earlier**, **previous ills**, Verg. A. 1, 198 (cf. τῶν πάρος κακῶν, Soph. O. T. 1423): ille elegit, qui recipit ante meliorem, Quint. Decl. 1, 14; cf. Liv. 24, 82, 5 (on this use of the adv., v. Kritz ad Sall. J. 76, 5). `III` In composition. `I.A` Of space, *before*, *in front of*, *forwards* : antepono, antefigo, antefero, antemitto.— `I.B` Fig. of preference, *before*, *above* : antepono.— `I.C` Of degree, *before*, *above*, *more* : antepotens, antepollens— `I.D` In designations of time only with *adjj.* and *advv.* : antelucanus, antemeridianus, antehac, antelucio.With *verbs*, ante is more correctly written separately: ante actus, ante factus, ante gestus, ante paro, etc., although editions differ in this respect. V. more upon this word in Hand, Turs. I. pp. 361-390, and pp. 394-402. 2735#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2734#antea#antĕā, `I` *temp. adv.* (old form * antidĕā or anteidĕā, MS., Liv. 22, 10, 6; v. Neue, Formenl. II. p. 680) [ante-eā like antehāc, posteā, posthāc, proptereā, quāpropter, etc., in which Corssen, Ausspr. I. p. 769, regards the *pron.* as an old acc. with the *a* final long; Key, Gr. § 802, regards these suffixes as corrupted from the acc. of pronouns in -am; cf. quam], of some (past or pres.) time, *before*, *formerly*, *earlier*, *aforetime*, *in time past*, etc. (relative; while antehac demonstr. is used only in ref. to present time. The use of antea for prius is censured by Atticus in Cic. Att. 15, 13). `I` *Absol.* : nam antea Quī scire posses aut ingenium noscere? Ter. And. 1, 1, 25 : antea, cum equester ordo judicaret, improbi et rapaces magistratus in provinciis inserviebant publicanis, Cic. Verr. 2, 3, 41 : ac fuit antea tempus, cum, etc., Caes. B. G. 6, 24 : cum antea semper factiosus fuisset, Nep. Lys. 1, 3 : et antea laudatus et hoc tempore laudandus, Cic. Phil. 10, 6, 13; so id. Fam. 12, 30; 13, 17 al.: hunc audiebant antea, nunc praesentem vident, etc., id. Imp. Pomp. 5; so Cic. Verr. 2, 3, 57; id. Fam. 9, 16; Liv. 5, 17; 13, 41 al.: si antea fuit ignotum, nuper est cognitum, Cic. Off. 2, 7, 23 : quales antea fuerant, Vulg. Ex. 34, 4; ib. Jer. 36, 32; ib. Luc. 23, 12 et saep.— `II` Freq. opp. to postea, post, posthac, tum, tunc, etc.: et clari fuerunt, et antea fuerant, nec postea defecerunt, Cic. Or. 2, 6; so id. Fam. 1, 9, 74; Suet. Dom. 2: hanc consuetudinem jam antea minuebamus, post Sullae victoriam penitus amisimus, Cic. Off. 2, 8, 27; so id. Att. 1, 11: non accusabimur posthac: neque antea neglegentes fuimus, id. ib. 7, 3 : semper ille antea cum uxore, tum sine eā, id. Mil. 21; so Liv. 23, 19; so, antea... tunc, id. 29, 9.— `III` Rarely for ante followed by deinde, mox, etc.: clipeis antea Romani usi sunt, deinde scuta pro clipeis fecere, *formerly*, *at an earlier period*... *then*, *in process of time*, etc., Liv. 8, 8: Poneropolis antea, mox Philippopolis, nunc Trimontium dicta, Plin. 4, 11, 18, § 41.— `IV` Rarely also for ante, followed by quam: te antea, quam tibi successum esset, decessurum fuisse, Cic. Fam. 3, 6, 2 B. and K.: Achaei non antea ausi capessere bellum, quam ab Romā revertissent legati, Liv. 35, 25, 3 Weissenb. 2736#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2735#anteactus#anteactus, a, um, and anteago; better written separately, ante actus and ante ago; v. ante and ago. 2737#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2736#anteambulo#antĕ-ambŭlo (in poetry four syll.), ōnis, m. ambulo, āre, `I` *a forerunner*, *a servant that went before distinguished personages to clear the way*, etc.: anteambulo regis, Mart. 2, 18, 5; so id. 10, 74, 3; Suet. Vesp. 2. 2738#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2737#anteaquam#antĕāquam or antea quam, v. antea, IV. 2739#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2738#antebasis#antĕbăsis, v. antibasis. 2740#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2739#Antecanis#Antĕ-cănis, is, m., transl. of Προκύων, `I` *a constellation*, *the Lesser Dog-star*, so called as rising *before the Dog-star* : Antecanis Graio Procyon qui nomine fertur, Cic. N. D. 2, 44, 114; id. Arat. 222; cf. Plin. 18, 28, 68, § 268. 2741#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2740#antecantamentum#antĕ-cantāmentum, i, n. cantamen, `I` *a prelude*, *overture*, App. M. 11, p. 261, 24 Elm. 2742#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2741#antecantativus#antĕ-cantātīvus, a, um, adj. canto, `I` *of* or *pertaining to a prelude*, Marc. Vict. p. 2500 P. 2743#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2742#antecapio#antĕ-căpĭo, cēpi, ceptum, 3, v. a., `I` *to obtain before*, *to receive before.* `I` In gen.: quam appellat πρόληψιν Epicurus, anteceptam animo rei quandam informationem, *an inborn*, *innate idea*, Cic. N. D. 1, 16, 43 B. and K. (cf. anticipatio, I.).— `II` Esp. `I.A` *To take possession of beforehand*, *to preoccupy* : multa antecapere, quae bello usui forent, Sall. C. 32, 3 Dietsch: pontem anteceperat, Tac. H. 4, 66 Halm.— `I.B` *To anticipate* : noctem antecapere, Sall. C. 55, 1 : ea omnia luxu antecapere, id. ib. 13, 4. 2744#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2743#antecedo#antĕ-cēdo, cessi, cessum, 3, v. n., `I` *to go* *before*, *precede* (in space), *to take the lead*, *get the start;* with dat., acc., or *absol.* `I` Lit. `I...a` With *dat.* : ubi ambitionem virtuti videas antecedere, Titin. ap. Non. 499, 8: si huic rei illa antecedit, huic non antecedit, Cic. Top. 23.— `I...b` With *acc.* : Pompeius expeditus antecesserat legiones, Cic. Att. 8, 9 : biduo me Antonius antecessit, Brut. ap. Cic. Fam. 11, 13; Curt. 4, 7, 15: antecedite me, Vulg. Gen. 32, 16; ib. 1 Reg. 9, 27; ib. Matt. 2, 9, and so Vulg. always.— `I...c` *Absol.* : magnis itineribus antecessit, Caes. B. G. 7, 35; Liv. 2, 6; Vell. 1, 4, 1: antecedente famā, Liv. 5, 37, 6 : antecedens scelestus, * Hor. C. 3, 2, 31.— `II` Fig. `I.A` *To precede*, in time: haec (dies) ei antecessit, * Ter. Phorm. 3, 2, 40: exercitatio semper antecedere cibum debet, Cels. 1, 2.— `I.B` *To have the precedence of* any one, *to excel*, *surpass;* with dat. and acc. (cf. Rudd. II. p. 136). `I...a` With *dat.* : virtute regi antecesseris, Plaut. Ps. 1, 5, 118 : quantum natura hominis pecudibus antecedit, Cic. Off. 1, 30, 105; so id. Brut. 21, 82.— `I...b` With acc. of person or thing and abl. or abl. with *in* : scientiā atque usu nauticarum rerum ceteros antecedunt, Caes. B. G. 3, 8 : nemo eum in amicitiā antecessit, Nep. Alcib. 9, 3 : maltha duritiam lapidis antecedens, Plin. 36, 24, 58, § 18.— `I...c` *Absol.*, *to distinguish one's self*, *to become eminent* : ut quisque honore et aetate antecedebat, Cic. Verr. 2, 4, 64; so id. Inv. 2, 22.—Hence, `I.A.1` antĕcēdens, entis, P. a. `I.1.1.a` In gen.: hora, Cic. ad Octav. 3 : annus, Plin. 13, 8, 16, § 59; so Suet. Tib. 5.— `I.1.1.b` T. t. of philosophy, *the antecedent* (opp. consequens): causa, Cic. Fat. 11, 33; 15, 34.—In plur. as *subst.* : an-tĕcēdentĭa, ōrum, n. : locus ex antecedentibus, Cic. Top. 12; so id. Part. Or. 2; Quint. 5, 10, 45; 6, 3, 66.— `I.A.2` antĕces-sus, a, um, P. a., *that goes before;* only in the connection, in antecessum dare, solvere, accipere, etc.; t. t., *to give*, *pay*, *receive*, etc., *beforehand*, *in advance* (postAug.): in antecessum dabo, Sen. Ep. 118 : accipere, id. ib. 7 : reponere, id. Ben. 4, 32 : praedam dividere, Flor. 4, 12, 24 al. 2745#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2744#antecello#antĕ-cello, ĕre ( `I` *perf.* and *sup.* not used), v. n. -cello; lit., *to project;* hence, trop., *to be prominent*, *to distinguish one's self;* and with dat. or acc., *to distinguish one's self above* any one, *to surpass*, *excel*, *be superior to;* and with *abl. of respect* (a favorite word with Cic.; elsewhere rare): qui, quā re homines bestiis praestent, eā in re hominibus ipsis antecellat, Cic. Inv. 1, 4; so id. N. D. 2, 58, 145: facile omnibus terris, id. Imp. Pomp. 6; so Cic. Verr. 2, 3, 5; 2, 4, 53; id. Mur. 13; id. Arch. 3; Corn. Fragm. ap. Prisc. p. 897 P.; Cic. Verr. 3, 5, 10 al.: omnes, Plin. 8, 44, 69, § 174 : peregrinam stirpem, Tac. H. 2, 3; so id. A. 14, 55; Val. Max. 3, 8, n. 1.—Without the oblique case of the person: humanitate antecellens, Cic. Mur. 17 : cognitione astrorum sollertiāque ingeniorum, id. Div. 1, 41. —* *Pass.* : qui omnibus his rebus antecelluntur, Auct. ad Her. 2, 30, 48. 2746#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2745#antecenium#antĕ-cēnĭum, i, n. cena, `I` *a meal taken before the principal meal*, *a lunch*, *luncheon*, Isid. Orig. 20, 2; hence, trop., App. M. 2, p. 121, 29 Elm. 2747#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2746#anteceptus#antĕceptus, Part. of antecapio. 2748#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2747#antecessio#antĕcessĭo, ōnis, f. antecedo. `I` *A going before*, *preceding* : quae in orbibus conversiones antecessionesque eveniunt, Cic. Tim. 10.— `II` *That which goes before*, *the antecedent cause*, as opp. to the final cause (perh. only in Cic.): homo causas rerum videt earumque progressus et quasi antecessiones non ignorat, *and understands their course forwards and backwards*, i. e. can reason from cause to effect and from effect to cause, Cic. Off. 1, 4, 11: consecutio, antecessio, repugnantia, id. Top. 13. 2749#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2748#antecessor#antĕcessor, ōris, m. id., `I` *he that goes before;* hence, `I` In milit. lang., antecessores, *the forerunners of the army*, *the advanced guard* (cf. antecursor): speculatores et antecessores, Auct. B. Afr. 12: agminis antecessores, * Suet. Vit. 17.— `II` In the jurists, `I.A` *Teachers* or *professors of law*, Cod. Just. 1, 17, 2.— `I.B` *A predecessor in office* (opp. successor): ad antecessores meos Apostolos, Vulg. Gal. 1, 17; Dig. 5, 1, 55; 27, 9, 9.— `III` Tert. thus designates the Holy Ghost, Tert. Virg. Vel. 1 *fin.*; and also the Apostles, id. adv. Marc. 1, 20; 5, 3. 2750#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2749#antecessus#antĕcessus, a, um, P. a., from antecedo. 2751#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2750#antecurro#antĕ-curro, ĕre, v. n., `I` *to run before* : stella solem antecurrens, Vitr. 9, 4. 2752#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2751#antecursor#antĕcursor, ōris, m. antecurro, `I` *he that runs before;* hence, `I` In milit. lang.: antecursores, **the forerunners of the army**, **the advanced guard**, **precursors**, **pioneers**, Caes. B. G. 5, 47; id. B. C. 1, 16; 3, 36; so Vulg. Sap. 12, 8.— `II` In Tert. John the Baptist is so named, as *the forerunner* of Christ, Tert. adv. Marc. 4, 33. 2753#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2752#antedico#antĕdīco and antĕdictus, better written separately, ante dīco, etc., v. ante and dico. 2754#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2753#anteeo#antĕ-ĕo, īvi or ii, īre, v. n. (old form antĭdeo = anteeo, like antidea for antea, Plaut. Cist. 2, 1, 3; `I` antidit = anteit, id. Trin. 2, 4, 145 Ritschl. In verse the *e* in ante blends with the foll. *e* or *i*, per synaloephen, into one syll.; hence, anteire trisyl., Lucr. 4 [141]; cf. Hor. C. 1, 35, 17; id. Ep. 1, 2, 70 al.; later we find the sync. forms: *pres. subj.* antēat, Ov. A. A. 2, 726; *fut.* antībo, Tac. A. 5, 6; *pluperf. subj.* antīssent, id. ib. 3, 69; *inf.* antīsse, id. ib. 4, 40). `I` In space, *to go before*, *precede*, *to take the lead;* with dat., acc., or *absol.* `I...a` With *dat.* : interdum montes Montibus anteire (videntur), Lucr. 4 [141]: praetoribus anteeunt, Cic. Agr. 2, 34.— `I...b` With *acc.* : te anteit necessitas, Hor. C. 1, 35, 17.— `I...c` *Absol.* : barbarum jubebat anteire, Cic. Off. 2, 7, 25; so Hor. Ep. 1, 2, 70; Liv. 1, 59; Tac. A. 3, 69; Suet. Caes. 57; id. Aug. 64. — `II` Trop. `I.A` *To go before* : anteibit faciem tuam justitia, * Vulg. Isa. 58, 8.— `I.B` *To excel*, *surpass* any one: virtus omnibus rebus anteit, Plaut. Am. 2, 2, 18 : Qui omnīs homines supero atque antideo cruciabilitatibus animi, id. Cist. 2, 1, 3 : aliquem sapientiā, Ter. Phorm. 2, 1, 17 : alicui aetate, Cic. Phil. 9, 1; id. Tusc. 1, 3, 5: aliquem virtutibus, Nep. Thras. 1, 3 : aetatem meam honoribus vestris anteistis, Liv. 38, 51 : candore nives, cursibus auras, Verg. A. 12, 84 al. — *Pass.* : se aequales tui, abs te anteiri putant, Cic. Sull. 8 : a deterioribus honore anteiri, Sen. Cons. ad Marc. 3; Tac. H. 2, 101.—More rare, `I.C` *To anticipate*, *prevent any thing* : damnationem anteiit, Tac. A. 6, 29; id. ib. 15, 38.— `I.D` *To oppose*, *resist* : auctoritati parentis, Tac. A. 5, 3.—* `I.E` Poet., *to know beforehand*, *to foreknow* : quid vellet crastinus Auster, Anteibat, Sil. 14, 455. 2755#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2754#antefactus#antĕfactus, a, um; better written separately, ante factus, v. ante and factus. 2756#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2755#antefero#antĕ-fĕro, tŭli, lātum, ferre, v. a. `I` *To bear* or *carry before* : ut legum latarum tituli anteferrentur, Tac. A. 1, 8.—More freq., `II` Trop., *to place before*, *to prefer*, *give the preference to*, aliquem alicui: longe omnibus unum Demosthenem, Cic. Or. 7; so id. Sull. 32; id. Att. 6, 8; id. Fam. 1, 9; 5, 20; 6, 6 al.: cum ipse ceteris esset omni honore antelatus, id. Prov. Cons. 11; Nep. Them. 1, 1.—* `III` *To anticipate* : quod dies est allaturus, id consilio anteferre debemus, i. e. *to consider beforehand*, *to reflect upon* (in order to diminish the overpowering effect of it), Cic. Fam. 5, 16. 2757#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2756#antefixus#antĕfixus, a, um, Part., qs. from antefigo, `I` *fixed* or *fastened before*, *nailed to* (rare): truncis arborum antefixa ora, Tac. A. 1, 61.—Hence, antĕfixa, ōrum, n.; subst., *the little ornaments*, *images*, *statues*, etc., *affixed to the roofs and gutters of houses* or *temples*, Paul. ex Fest. p. 8 Müll.: antefixa fictilia deorum Romanorum, Liv. 34, 4; 26, 23; cf. Müll. Etrusc. 2, 247; and id. Archaeol. § 284. 2758#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2757#antegenitalis#antĕ-gĕnĭtālis, e, adj., `I` *before birth* : experimentum antegenitale, **of that which was before our birth**, Plin. 7, 55, 56, § 190. 2759#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2758#antegestus#antĕgestus, a, um, better written separately, ante gestus, v. ante and gero. 2760#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2759#antegredior#antĕ-grĕdĭor, gressus, 3, v. dep. -gradior, `I` *to go before*, *to precede* (perh. only in Cic.): stella Veneris cum antegreditur solem, Cic. N. D. 2, 20, 53 : quicquid est quod deceat, id tum adparet, cum antegressa est honestas, id. Off. 1, 27, 94; id. Fat. 10; id. Div. 1, 14. 2761#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2760#antehabeo#antĕ-hăbĕo, ēre, v. a., `I` *to prefer* : incredibilia veris, Tac. A. 4, 11. 2762#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2761#antehac#antĕ-hāc (old form antĭdhāc, like antidea for antea, and antideo for anteeo, Plaut. Am. 2, 2, 79; id. Aul. 2, 8, 26; id. Cas. prol. 88; id. Cist. 1, 1, 1; 1, 3, 50; id. Ep. 4, 1, 12; id. Bacch. 3, 6, 10; id. Ps. 1, 1, 14; 2, 2, 26; id. Poen. 3, 5, 7.—Antehac, dissyl., Hor. C. 1, 37, 5) [v. antea], `I` *before this* (present) *time*, *formerly*, *aforetime*, *in time past*, *previously* (demonstr.; on the contr. antea, before any fixed time, rel.; cf. antea): quod antehac imperitabam, nunc te oro, Plaut. Capt. 2, 1, 47; id. Mil. 4, 8, 56: magis me benigne nunc salutas, quam antidhac, id. Poen. 3, 5, 7; Ter. And. 1, 2, 16: antehac sperare saltem licebat, nunc etiam id ereptum est, Cic. Fam. 12, 23, 6; Hor. C. 1, 37, 5: utque antehac flagitiis, ita tunc legibus laborabatur, Tac. A. 3, 25.—Sometimes for antea (rel.), *before any specified time*, *earlier*, *before that time* : Nam hic quidem omnem imaginem meam, quae antehac fuerat, possidet, Plaut. Am. 1, 1, 302 : ea saepe antehac fidem prodiderat, Sall. C. 25, 4. 2763#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2762#anteidea#anteidĕā = antidea, v. antea. 2764#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2763#antelatus#antĕlātus, a, um, Part. of antefero. 2765#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2764#Antelii#Antēlĭi ( Anthēlĭi), ōrum, m., = Ἀντήλιοι or Ἀνθήλιοι, `I` *images of gods that stood before the house door*, Tert. Idol. 15. 2766#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2765#antelogium#antĕlŏgĭum, ii, n. vox hybrida, from ante- λόγος, `I` *a prologue* or *preamble* : Huic argumento antelogium quidem hoc fuit, Plaut. Men. prol. 13. 2767#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2766#anteloquium#antĕ-lŏquĭum, ii, n. loquor (postclass. and rare). `I` *The right of speaking before another*, Macr. S. 7, 4; 1, 24.— `II` *A proem*, *preface*, Symm. Ep. 8, 23. 2768#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2767#antelucanus#antĕ-lūcānus, a, um, adj. lux, `I` *before light*, *before day* (class.; only in prose): ex antelucano tempore, Cic. Fam. 15, 4 : gutta roris antelucani, Vulg. Sap. 11, 23 : industria, Cic. Tusc. 4, 19, 44 : cenae, **which continue the whole night until daybreak**, id. Cat. 2, 10 : lucubratio, Col. 11, 2, 55 : spiritus, i. e. ventus, Vitr. 1, 6; so, aurae, Plin. 18, 6, 7, § 2.—Hence, *subst.* : antĕlūcā-num, i, n., *the dawn* (eccl. Lat.): doctrinam quasi antelucanum illumino omnibus, *I make to shine as the dawn*, * Vulg. Eccli. 24, 44. 2769#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2768#antelucio#antĕ-lūcĭo, adv. id., `I` *before daybreak* (only in App.): aufugere, App. M. 1, p. 107, 8 Elm.: recubare, id. ib. 9, p. 223, 30. 2770#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2769#anteluculo#antĕ-lūcŭlo, adv. id., `I` *before daybreak*, App. M. 1, p. 108, 36 Elm. 2771#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2770#anteludium#antĕ-lūdĭum, ii, n. ludo, `I` *a prelude*, App. M. 11, p. 260, 31 Elm. 2772#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2771#antemeridialis#antĕ-mĕrīdĭālis, e, adj. (a rare form for the foll.), `I` *before mid-day* or *noon* : horae, Mart. Cap. 6, p. 195. 2773#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2772#antemeridianus#antĕ-mĕrīdĭānus, a, um, adj., `I` *before mid-day* or *noon* : sermo, Cic. de Or. 3, 6 : ambulatio, id. ib. 3, 30 : litterae, **received before mid-day**, id. Att. 13, 23. 2774#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2773#antemitto#antĕ-mitto, ĕre, v. a., `I` *to send before*, *send forwards*, *send on* (rare; for praemittere): equitatum, Caes. B. G. 1, 21, ubi v. Herz.: antemissis equitibus, id. B. C. 1, 51; Sol. 25. 2775#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2774#Antemnae#Antemnae, ārum ( sing. Antemna, Cato. Orig. ap. Prisc. p. 716 P.; Sil. 8, 367), f., `I` *a very ancient town of the Sabines*, so called from its situation on the river (ante amnem; cf. Interamna) Anio, where it empties into the Tiber, Varr. L. L. 5, § 28 Müll.; Serv. ad Verg. A. 7, 631; cf. Plin. 3, 5, 9, § 68; and Mann. Ital. 1, 662.—Hence, An-temnās, ātis, adj., *belonging to Antemnœ;* Antemnātes, ium, m., *its inhabitants*, Liv. 1, 9, 10. 2776#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2775#antemoenio#antĕ-moenĭo, īre, v. a. munio, `I` *to furnish with a front* or *protecting wall*, *to provide with a rampart* : antemoeni aliquā, Plaut. Mil. 2, 2, 68 dub. (Ritschl, anteveni; v. Ritschl ad h. l.). 2777#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2776#antemurale#antĕ-mūrāle, is, n., `I` *a protecting wall*, *an outwork*, *breastwork* (eccl. Lat.), Hier. Hom. 2: murus et antemurale, Vulg. Isa. 26, 1 : luxitque antemurale, ib. Thren. 2, 8. 2778#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2777#antemuranus#antĕ-mūrānus, a, um, adj. murus, `I` *that is before the wall* : vallum, Amm. 22 (12). 2779#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2778#antenna#antenna (also antemna), ae, f. akin to ἀνατείνω, acc. to Doed., `I` *a sail-yard* : funes, qui antemnas ad malos destinabant, Caes. B. G. 3, 14 : malis antemnisque de nave in navem trajectis, Liv. 30, 10 Weissenb.: antemnae gemunt, * Hor. C. 1, 14, 6: Effugit hibernas demissa antemna procellas, Ov. Tr. 3, 4, 9 : cornua velatarum antemnarum, **the ends of the sail-yards covered with the sails**, Verg. A. 3, 549.—As pars pro toto = velum: pinus... antemnis apta ferendis, Ov. M. 13, 783. 2780#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2779#Antenor#Antēnor, ŏris, m., = Ἀντήνωρ. `I` *A noble Trojan*, *who was in favor of restoring Helen and making peace with the Greeks; after the fall of Troy*, *he went to Italy and founded Patavium* (Padua), Serv. ad Verg. A. 1, 247; Ov. M. 13, 201; id. F. 4, 75; Liv. 1, 1.— Hence, `II` Derivv. `I.A` Antēnŏrĕus, a, um, adj., *pertaining to Antenor;* or, *Patavian*, *Paduan*, Mart. 1, 77; 4, 25.— `I.B` Antēnŏrĭdes, ae, m., *a male descendant of Antenor*, Verg. A. 6, 484; also, **an inhabitant of Padua**, Serv. ad Verg. A. 1, 252. 2781#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2780#antenuptialis#antĕ-nuptĭālis, e, adj., `I` *before marriage* (only in late Lat.), Justin. Novell. 2, 1 al. 2782#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2781#anteoccupatio#anteoccŭpātio and anteoccŭpo, better separately, ante occŭpātio, etc. 2783#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2782#antepaenultimus#antĕ-paenultĭmus (less correctly written -pēn-), a, um, adj.; `I` in gram., **pertaining to the third syllable from the end**, **antepenultimate**, Diom. p. 425 P.; Mart. Cap. 3, p. 60 al. 2784#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2783#antepagmentum#antĕ-pagmentum or antĭp-, i, n. pango; in archit., `I` *every thing that is used for garnishing the exterior of a house*, *as the ornaments about the doors*, *windows*, etc., Cato, R. R. 14; cf. Vitr. 4, 6; Paul. ex Fest. p. 8 Müll.; Müll. Archaeol. § 287. 2785#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2784#anteparo#antĕpăro and antĕpartus, more correctly, antĕ păro, etc. 2786#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2785#antepassio#antĕ-passĭo, ōnis, f., a transl. of the Gr. προπάθεια, `I` *a presentiment of pain*, *suffering*, etc., Hier. Ep. 97 ad Salv. 9. 2787#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2786#antependulus#antĕ-pendŭlus, a, um, adj., `I` *hanging before* (only late Lat.): crines, App. M. 2, p. 125, 4 Elm.; 5, p. 168, 23 Elm. 2788#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2787#antepereo#antĕpĕrĕo, more correctly written antĕ pĕrĕo. 2789#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2788#antepes#antĕ-pēs, pĕdis, m. * `I` *The forefoot* Cic. Arat. 454.— `II` = anteambulo, *a forerunner*, etc., Agroet. Orthogr. p. 2274 P. (in Juv. 7, 143, the correct read. is *ante pedes*, Jahn). 2790#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2789#antepilanus#antĕ-pīlānus, i, m. `I` In milit. lang. `I.A` *The soldiers who fought before the* pilani, i. e. *the hastati and the principes*, Liv. 8, 8.— `I.B` In Ammianus, = antesignanus, *one who fought before the standards*, 16, 12, 20. — `II` Trop., *a competitor*, *a rival*, Amm. 28, 1. 2791#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2790#antepolleo#antĕ-pollĕo, ēre, v. n., `I` *to be more powerful*, *to excel*, *surpass* (late Lat.): alicui, App. M. 1, p. 104, 20 Elm.: toto vertice cunctos, id. ib. 7, p. 189, 35 Elm. 2792#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2791#antepono#antĕ-pōno, pŏsui, pŏsĭtum, 3, v. a., `I` *to set* or *place before.* `I` Lit. `I.A` In gen.: equitum locos sedilibus plebis, Tac. A. 15, 32 : propugnacula anteposita, id. ib. 12, 56. — `I.B` Esp., *to set* ( *food*) *before one* (com., pono, as Hor. S. 1, 3, 92; Juv. 1, 141 al.): prandium pransoribus, Plaut. Men. 2, 2, 2; so id. Curc. 1, 1, 73; id. Rud. 2, 6, 25.— `II` Trop., *to prefer*, *give the preference to* : longe Academiae illi hoc gymnasium anteponam, Cic. de Or. 1, 21 *fin.* : suo generi meum, id. Sull. 8, 25 : amicitiam omnibus rebus humanis, id. Am. 5, 17; Nep. Eum. 1, 3; Tac. A. 12, 69.← With tmesis: pono ante: mala bo nis ponit ante, Cic. Off. 3, 17, 71. 2793#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2792#antepotens#antĕ-pŏtens, entis, adj., `I` *superior in power* or *fortune* : voluptatibus gaudiisque antepotens, Plaut. Trin. 5, 1, 2. 2794#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2793#antequam#antĕquam and antĕ quam, v. ante, II. B. 2. 2795#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2794#anterides#antērĭdes, um, f., = ἀντηρίδες; `I` in archit., **counter-props set against a wall to support it**, **a buttress**, Vitr. 10, 1. 2796#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2795#anteridion#antērĭdĭon, i, `I` *dim. n.*, = ἀντηρίδιον, *a little prop* or *support*, Vitr. 10, 17 *fin.* (dub.). 2797#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2796#anterior#antĕrĭor, ōris, `I` *adj. comp.* [ante] (only in late Lat.), *that is before*, *foremost* : pars. Amm. 16, 8; 25, 3.—Of time, *previous*, *former*, *anterior* : litterae tuae, Symm. Ep. 6, 59: reges, Sulp. Sev. Hist. Sacr. 1, 52 al. — * *Adv.* : antĕrĭus, *before*, Sid. Ep. 2, 9. 2798#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2797#Anteros#Antĕrōs, ōtis, m., = Ἀντέρως (an opponent of Eros) `I` *An avenger of slighted love*, Cic. N. D. 3, 23, 60.— `II` *A kind of amethyst*, Plin. 37, 9, 40, § 123.— `III` *A slave of Atticus*, Cic. Att. 9, 14, 3; 11, 1, 1. 2799#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2798#antes#antes, ium, m. etym. unc., perh. from ante, as before, over against, one another, `I` *rows*, e. g. of vines, Verg. G. 2, 417, cf. Paul. ex. Fest. p. 16 Müll.—Also of plants, Col. 10, 376.—Of *ranks* of soldiers, Cato ap. Philarg. ad Verg. G. 2, 417. 2800#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2799#antescholanus#antĕ-schŏlānus, i. m. schola, `I` *a kind of teacher*, Petr. 81. 2801#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2800#antescolarius#antescŏlārius, ii, m., same as foregoing: `I` ANTE SCOLARIS VIRGINVM (Vestalium), Inscr. Orell. 1175. 2802#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2801#antesignanus#antĕ-signānus, i, m. signum, `I` *that is before the standard;* hence, `I` Lit. : antesignant (sc. milites), **a chosen band of Roman soldiers who fought before the standards**, **and served for their defence**, Caes. B. C. 1, 43; 1, 57; Liv. 22, 5; 9, 39; Varr. ap. Non. p. 553, 10.— `II` Transf., *a leader*, *commander* : in acie Pharsalicā, Cic. Phil. 2, 29; so App. M. 4, p. 147, 12. 2803#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2802#antesto#ante-sto or anti-sto, stĕti, 1, v. n., `I` *to stand before*, only in a trop. signif., *to excel*, *be superior to;* with dat. or *acc.;* also *absol.*, *to distinguish one's self*, *to be distinguished* : brassica, quae omnibus holeribus antistat, Cato, R. R. 156 : Crotoniatae omnibus corporum viribus et dignitatibus antestiterunt, Cic. Inv. 2, 12 B. and K.: quanto antestaret eloquentia innocentiae, Nep. Arist. 1, 2 Halm: virtute ceteris, Claud, Quadrig. ap. Gell. 9, 13: aliquem, Met. Numid. ap. Gell. 12, 9: Scandinavia magnitudine alias (insulas) antestat, Mel. 3, 6, 7 : Herculis antistare si facta putabis, * Lucr. 5, 22 Lachm. 2804#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2803#antestor#antestor, ātus, 1, `I` *v. dep* [acc. to Corssen, Ausspr. II. p. 564, from an-, the Gr. ἀνά, as in anhelo, q. v. *fin.*, and testor; acc. to others, from ante and testor], a word peculiar to judicial proceedings, *to call up as a witness before the opening of the cause*, *to call as a witness* (the formula was: licet antestari? and the person gave his assent by offering the tip of his ear, which the summoner touched; cf. Smith, Dict. Antiq.); so in 1 Fragm. in XII. Tab.: SI. IN. IVS. VOCAT. NI. IT. ANTESTATOR. IGITVR. EM. CAPITO: *Ph.* Licet te antestari? *Th.* Non licet, Plaut. Curc. 5, 2, 23; cf. id. ib. 5, 2, 25; id. Pers. 4, 9, 10; so id. Poen. 5, 4, 59; 5, 4, 60: magnā Inclamat voce, et *Licet antestari?* Ego vero Oppono auriculam, * Hor. S. 1, 9, 76: est in aure imā memoriae locus, quem tangentes antestamur, Plin. 11, 45, 103.—In Cic. once, in gen. sense, not pertaining to judic. proceedings: te, magne, antestaretur, quod nunc etiam facit, Mil. 25 *fin.* —In a *pass.* signif., Liv. Andron. ap. Prisc. p. 792 P.—Hence, antestātus, a, um, *P. a.; subst.*, *a witness*, Gai. Inst. 1, 6, 3. 2805#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2804#anteurbana#antĕurbāna, ōrum, n. : anteurbana: praedia urbi propinqua, Paul. ex Fest. p. 8 Müll. 2806#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2805#antevenio#antē-vĕnĭo, vēni, ventum, 4, v. n., `I` *to come before*, *get the start of*, *anticipate.* `I` Lit., with dat. or acc. (cf. Rudd. II. p. 137): temport, Plaut. Trin. 4, 2, 66 (tempus, Claud. 23, 152): exercitum, Sall. J. 48, 2; so id. ib. 56, 2: consilia et insidias (hostium), **to thwart**, id. ib. 88, 2.— *Pass.* : omni tempore anteventum est, Cato ap. Non. p. 87, 17.— `II` Trop., *to exceed*, *surpass*, *excel* (very rare): amor omnibus rebus antevenit, Plaut. Cas. 2, 3, 1 : per virtutem nobilitatem, Sall. J. 4, 7.— Also, *absol.*, *to become greater*, *more distinguished* : beneficia, ubi multum antevenere, Tac. A. 4, 18. 2807#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2806#anteventulus#antĕ-ventŭlus, a, um, adj. venio, `I` *coming before*, *hanging before*, = antependulus (perh. only in App.): comae, App. M. 9, 231, 5 : crines, id. Flor. 3, p. 342, 2 Elm. 2808#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2807#anteversio#antĕversĭo, ōnis, f. anteverto, `I` *an anticipating*, *preventing* : anteversio et praegressus, Amm. 21, 5 *fin.* 2809#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2808#anteverto#antĕ-verto (archaic -vor-), ti, sum, 3, v. a. (as `I` *dep* antevortar, Plaut. Bacch. 3, 5, 1), *to place one's self before*, *to go* or *come before*, *to precede.* `I` Lit. : maerores antevortunt gaudiis, Plaut. Capt. 4, 2, 60 : stella tum antevertens, tum subsequens, Cic. N. D. 2, 20, 53 : itaque antevertit, id. Mil. 17.— `II` Trop. `I.A` *To anticipate* : miror, ubi ego huic antevorterim, * Ter. Eun. 4, 5, 12: mihi Fannius antevertit, Cic. Am. 4, 16 : damnationem veneno, Tac. A. 13, 30.— `I.B` *To prefer*, *to place before* : rebus aliis antevortar, ut, etc., Plaut. Bacch. 3, 5, 1 : Caesar omnibus consiliis antevertendum existimavit, ut, etc., Caes. B. G. 7, 7 (where omnibus consiliis are not, as Herz. ad h. l. supposes, the abl., but analog. to rebus aliis in the preced. example, in the dat., e. g.: prae omnibus aliis consiliis id efficiendum existimavit ut, etc., Fr.). 2810#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2809#antevio#antĕ-vĭo, āre, v. n. via, `I` *to go before*, Ven. Fort. 4, 26. 2811#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2810#antevolo#antĕ-vŏlo, āre, v. n., `I` *to fly before;* with acc. (only post-Aug.; in Verg. A. 9, 47, and 12, 455 Rib., it is written apart, ante volo): currum, Stat. Th. 3, 427 : agmen, Sil. 12, 600 : Zephyros, Claud. Phoen. 21. 2812#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2811#Antevorta#Antĕ-vorta, ae, f. verto, `I` *the name of a goddess who reminds men of things past* (opp. Postvorta), Macr. S. 1, 7 (in Ov. F. 1, 633, and Serv. ad Verg. A. 8, 336, called Porrima). 2813#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2812#anthalium#anthălĭum, ii, n., = ἀνθάλιον, `I` *a kind of bulbous esculent root* : Cyperus esculentus, Linn.; Plin. 21, 15, 52, § 88. 2814#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2813#anthedon1#anthēdon, ŏnis, f., = ἀνθηδών, `I` *a species of the medlar-tree*, *the Greek medlar* : Mespilus tanacetifolia, Linn.; Plin. 15, 20, 22, § 84. 2815#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2814#Anthedon2#Anthēdon, ŏnis, f., = Ἀνθηδών, `I` *A town and harbor in Bœotia*, *opposite the island Eubœa* (hence called Euboica), *the birthplace of Glaucus*, *and noted for its great traffic in sponges*, now *Paleo-kastro*, Ov. M. 13, 905; 7, 232; cf. Mann. Gr. 220.— Hence, Anthēdŏnĭus, a, um, adj., *Anthedonic*, Stat. Th. 9, 291; 9, 328.— `II` *A maritime town in Palestine*, afterwards called *Agrippias*, Plin. 5, 13, 14, § 68.— `III` *A port on the Saronic Gulf*, *belonging to Argolis*, Plin. 4, 5, 9, § 18. 2816#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2815#anthemis#anthĕmis, ĭdis, f., = ἀνθεμίς, `I` *the herb chamomile* : Anthemis, Linn.; Plin. 22, 21, 26, § 53. 2817#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2816#anthemum#anthĕmum, i, n., = ἄνθεμον, `I` *an herb good for calculi*, Plin. 26, 8, 55, § 9. 2818#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2817#Anthemus#Anthĕmūs, untis, f., = Ἀνθεμοῦς. `I` *A region in Macedonia*, Plin. 4, 10, 17, § 36. — `II` *A town in Mesopotamia*, Plin. 6, 26, 30, § 118; called also Anthĕmūsĭăs, ădis (sc. urbs), Tac. A. 6, 41.— `III` *A river of Colchis*, Plin. 6, 5, 5, § 15.—Hence, Anthĕ-mūsĭus, a, um, adj., *pertaining to Anthemus*, Eutr. 8, 2; Amm. 14, 9. 2819#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2818#Anthemusia#Anthĕmūsia, ae, f., `I` *a town in Macedonia*, Plin. 5, 24, 21, § 86; also called An-themus, q. v. 2820#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2819#Anthemusa#Anthĕmūsa, ae, f., `I` *an old name of the island of Samos*, Plin. 5, 31, 37, § 135. 2821#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2820#anthera#anthēra, ae, f., = ἀνθηρά (blooming), `I` *a medicine composed of flowers*, Cels. 6, 11 *med.*; Plin. 24, 9, 42, § 69. 2822#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2821#anthericos#anthĕrĭcos, i, m., = ἀνθέρικος, `I` *the stalk of the asphodel*, Plin. 21, 17, 68, § 109; 22, 22, 32, § 67. 2823#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2822#anthias#anthĭas, ae, m., = ἀνθίας, `I` *a sea-fish unknown to us*, *which was difficult to catch*, Plin. 9, 59, 85, § 180; Ov. Hal. 45. 2824#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2823#anthinus#anthĭnus, a, um, adj., = ἀνθινός, `I` *gathered from flowers* : mel, Plin. 11, 14, 14, § 34. 2825#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2824#anthologica#anthŏlŏgĭca, ōrum, n., = ἀνθολογικά, `I` *anthology*, *a work consisting of choice thoughts*, *proverbs*, *poems*, etc., Plin. 21, 3, 9, § 13. 2826#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2825#anthracias#anthrăcĭas, v. anthracitis. 2827#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2826#anthracinus#anthrăcĭnus, a, um, adj., = ἀνθρἀκινος, `I` *coal-black*, Varr. ap. Non. p. 550, 5. 2828#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2827#anthracites#anthrăcītes, ae, m., = ἀνθρακίτης, `I` *a kind of blood-stone*, Plin. 36, 20, 38, § 148. 2829#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2828#anthracitis#anthrăcītis, ĭdis, f., = ἀνθρακῖτις, `I` *a kind of carbuncle*, *the coal-carbuncle*, Plin. 37, 7, 27, § 99; in Sol. 37 *fin.* called an-thrăcĭas, ae, m., = ἀνθρακίας. 2830#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2829#anthrax1#anthrax, ăcis, m., = ἄνθραξ (coal). `I` *Natural cinnabar* (the color of which is like a burning coal), Vitr. 7, 8.— `II` In medic., *a virulent ulcer* (in pure Lat., carbunculus), Aem. Macr. de Herb. c. de Sabina. 2831#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2830#Anthrax2#Anthrax. ăcis, m., = Ἄνθραξ, `I` *name of a slave*, Plaut. Aul. 2, 4, 8. 2832#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2831#anthriscus#anthriscus, i, f., or -um, i, n., = ἄνθρισκον, `I` *the southern chervil* : Scandix australis, Linn.; Plin. 22, 22, 38, § 81; 21, 15, 52, § 89. 2833#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2832#anthropographos#anthrōpō^grăphŏs, i, m., = ἀνθρωπογράφος, `I` *portrait-painter*, an epithet of the painter Dionysius, Plin. 35, 10, 37, § 113. 2834#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2833#anthropolatra#anthrōpŏlā^tra, ae, m., = ἀνθρωπολάτρης, `I` *a man-worshipper*, Cod. Just. 1, 1, 5; 1, 1, 6. 2835#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2834#anthropomorphitae#anthrōpŏmorphītae, ārum, m., = ἀνθρωπομορφῖται, `I` *heretics that attributed to God a human form*, Aug. Haeres. ad Quod vult Deum.—Hence, anthrōpŏmor-phītĭcus, a, um, adj., *professing the error of such heretics* : haeresis, Isid. Orig. 8, 5. 2836#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2835#anthropophagus#anthrōpŏphăgus, i, m., = ἀνθρωποφάγος, `I` *a man-eater*, *a cannibal*, Plin. 4, 12, 26, § 88; 6, 17, 20, § 53; 6, 30, 35, § 195. 2837#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2836#anthus#anthus, i, m., = ἄνθος (cf. τὸ ἄνθος = blossom, brilliancy), `I` *a small bird*, prob. *the yellow wagtail* : Motacilla flava, Linn.; Plin. 10, 42, 57, § 116; 10, 74, 95, § 206. 2838#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2837#anthyllion#anthyllĭon, ii, n., = ἀνθύλλιον, `I` *a plant*, acc. to Sprengel, *the Cretan pitchplant* : Cressa Cretica, Linn.; Plin. 26, 8, 51, § 84 (called in Plin. 21, 99, 103, § 175, also anthyllum). 2839#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2838#anthyllis#anthyllis, ïdis, f., = ἀνθυλλίς, `I` *a plant*, acc. to Sprengel, *the musk-ivy* : Teucrium iva, Linn.; Plin. 26, 15, 90, § 160. 2840#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2839#anthypophora#anthŭpŏphŏra, ae, f., = ἀνθυποφορά, `I` *a rhetorical figure in which one anticipates the arguments of his antagonist*, *and refutes them*, Sen. Contr. 1, 7 (in Quint. 9, 2, 106, and id. 9, 3, 87, written as Greek, Halm). 2841#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2840#antiae#antiae, ārum, f. (cf. Charis. p. 20 P.) [ante], `I` *the hair growing upon the forehead*, *forelock;* of Apollo, App. Flor. 3, p. 342, 1; of lions, Tert. Pall. 4; of the hair of women, Paul. ex Fest. s. h. v. p. 15 Müll. 2842#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2841#Antianus#Antĭānus, Antĭas, Antĭātīnus, v. Antium. 2843#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2842#antibacchius#antĭbacchīus, i, adj., = ἀντιβακχεῖ ος. `I` Pes, *a poetical foot*, *the antibacchus* or *reversed Bacchius*, ˘¯¯ (e. g. nĕpō tēs), Ter. Maur. p. 2414 P. (acc. to other ¯¯˘).— `II` Versus, *a verse composed of this foot*, Diom. p. 513 P.; called palimbac chius by Quint. 9, 4, 82; Isid. Orig. 1, 16, p. 30 Lind. 2844#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2843#antibasis#antĭbăsis ( antĕb-), is, f., = ἀντίβασις (counter-basis), `I` *the hindmost small pillar at the pedestal of the ballista*, Vitr. 10, 17; cf. id. 10, 15. 2845#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2844#antiboreus#antĭbŏrēus, a, um, adj., = ἀντιβόρειος, `I` *turned toward the north* : horologium, Vitr. 9, 9. 2846#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2845#anticategoria#antĭcătēgŏrĭa, ae, f., = ἀντικατηγορία, `I` *a recrimination*, *counter-plea*, Aug. 3: contra Cresc. 26; 74 *fin.* (in Quint. 3, 10, 4, and 7, 2, 9, written as Greek, Halm). 2847#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2846#Anticato#Antĭcăto, ōnis, m., `I` *the title of Cœsar's reply to Cicero's panegyric of Cato Uticensis*, *the title of which was* Cato, Quint. 1, 5, 68; Juv. 6, 337; Gell. 4, 16; cf. Bähr, Lit. Gesch. 267 and 462; Teuffel, Rom. Lit. § 182, 7. 2848#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2847#Antichristus#Antī^christus, i, m., = Ἀντίχριστος, `I` *the Antichrist* (eccl. Lat.); Vulg. 1 Joan. 2, 18; 2, 22; 4, 3; ib. 2 Joan. 7; very freq. in the Church fathers. 2849#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2848#antichthones#antichthŏnes, um, m., = ἀντίχθονες, = antipodes ( ἀντίπόδες), `I` *the antipodes* Plin. 6, 22, 24, § 81; Mel. 1, 1; 1, 9. 2850#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2849#anticipatio#antĭcĭpātĭo, ōnis, f. anticipo. `I` *A preconception*, *the innate notion of a thing formed before receiving instruction concerning it*, Gr. πρόληψις (only in Cic.): deorum, Cic. N. D. 1, 16, 43 : sive anticipatio sive praenotio deorum, id. ib. 1, 17, 43.— `II` *The first movements of the body before walking*, Arn. 3, p. 107.— `III` In rhet., *a figure of speech*, *anticipation* = occupatio and πρόληψις, Jul. Ruf. p. 30 Pith. 2851#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2850#anticipo#antĭ-cĭpo, āvi, ātum, 1, v. a. ante-capio. `I` *To take before* one or *before* the time, *to anticipate* something. `I...a` With *acc.* : vigilias, Vulg. Psa. 76, 5 : nos, ib. ib. 78, 8 : ita est informatum anticipatumque mentibus nostris, etc., **already known**, **innate**, Cic. N. D. 1, 27, 76 (cf. anticipatio; B. and K. here reject anticipatumque): qui anticipes ejus rei molestiam, quam triduo sciturus sis, id. Att. 8, 14 : anticipata via, **travelled over before**, Ov. M. 3, 234 : mortem, Suet. Tib. 61 : saeculares anticipati (i. e. justo maturius editi), id. Claud. 21 al. — `I...b` With *inf.* (eccl. Lat.): anticipemus facere pacem, Vulg. 1 Macc. 10, 4.— `I...c` *Absol.*, *to anticipate* : sol Anticipat caelum radiis accendere temptans, Lucr. 5, 658; Varr. ap. Non. p. 70, 13: venti uno die anticipantes, Plin. 2, 47, 47, § 122.—* `II` *To surpass*, *excel* : alicujus acumen, Aus. Ep. 4, 69 (by conj. of Salmas.). 2852#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2851#Anticlea#Anticlēa or -īa, ae, f., = Ἀντικλεία, `I` *the mother of Ulysses*, Hyg. Fab. 201; App. de Deo Socr. 24, p. 55; Serv. ad Verg. A. 6, 529; *in Cicero*, *erroneously put for the nurse of Ulysses*, *Euryclea*, Cic. Tusc. 5, 16, 46. 2853#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2852#anticus#antīcus, a, um, adj. ante, `I` *that is in front*, *foremost*, Paul. ex Fest. p. 220 Müll.: antica (pars) ad meridiem, postica ad septentrionem, Varr. L. L. 7, § 7 Müll.: pars, * Cic. Tim. 10. 2854#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2853#Anticyra#Antĭcŭra, ae, f., = Ἀντίκιρρα, Dicaearch. and Strabo; Ἀντίκυρρα, Eustath.; and Ἀντίκυρα, which the Romans followed. `I` *A town in Phocis*, *on a peninsula* (which Pliny and Gellius erroneously call an island), *on a bay of the Corinthian Gulf*, now *Aspra Spitia*, *famous for hellebore;* hence much frequented by hypochondriacs, Ov. P. 4, 3, 54; Liv. 26, 26; 28, 8; 30, 18; 32, 18; Plin. 22, 25, 64, § 133; 25, 5, 21, § 52.— `II` *A town on the Sinus Maliacus*, *also noted for hellebore*, but less famous than the foregoing; cf. Hor. S. 2, 3, 83; 2, 3, 166; Gell. 17, 15.— `III` *A town of Locris*, *at the entrance of the Corinthian Gulf*, often confounded with the Anticyra in Phocis, Liv. 26, 26 (Hor., A. P. 300, speaks as if all three places produced hellebore: tribus Anticyris Caput insanabile; and the plur. Anticyrae, in Pers. 4, 16, may be used in the same way, or the form may be here a mere poetic exaggeration; v. Gildersleeve ad h. l.). 2855#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2854#antidactylus#antĭdactŭlus, a, um, adj., = ἀντιδάκτυλος : pes, `I` *a reversed dactyl*, ˘˘¯ (e. g. lĕgĕrēnt), Mar. Vict. p. 2488 P. 2856#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2855#antidea#antĭdĕa or anteĭdĕa, v. antea. 2857#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2856#antideo#antĭdĕo, v. anteeo `I` *init.* 2858#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2857#antidhac#antĭdhac, v. antehac `I` *init.* 2859#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2858#antidotum#antĭdŏtum, i, n., and -us or -ŏs, i, f. (cf. Scrib. Larg. Comp. 99, 106, and passages cited there), = ἀντίδοτον (.ος), `I` *a counterpoison.* `I` Lit. : antidota raro, sed interdum necessaria sunt, Cels. 5, 23; Phaedr. 1, 14, 3: se antidotum daturum, Quint. 7, 2, 25; so Suet. Calig. 23; id. Ner. 34 al.: antidotus, Gell. 17, 16; Dig. 18, 1, 35.—Sometimes, in gen., *an antidote*, *remedy*, Spart. Hadr. 23.— `II` Trop. : antidotum adversus Caesarem, Suet. Calig. 29. 2860#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2859#Antiensis#Antiensis, v. Antium. 2861#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2860#antigerio#antigerio, an ancient word for valde, Paul. ex Fest. p. 8 Müll. [perh. antegero]; cf. Quint. 1, 6, 40; 8, 3, 25. 2862#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2861#Antignotus#Antignōtus, i, m., = Ἀντίγνωτος, `I` *an artist that cast statues*, Plin. 34, 8, 19, § 86. 2863#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2862#Antigone#Antĭgŏnē, ēs, or Antĭgŏna, ae, f., = Ἀντιγονη. `I` *A daughter of the Theban king Œdipus*, Hyg. Fab. 72: Antigones, Juv. 8, 228.— `II` *A daughter of the Trojan king Laomedon* : Antigonen, Ov. M. 6, 93; Serv. ad Verg. G. 2, 320. 2864#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2863#Antigonea#Antĭgŏnēa, ae, f., = Ἀντιγόνεια or Ἀντιγονία, `I` *the name of several towns.* `I` *In Epirus*, Liv. 32, 5; 43, 23.—Hence, An-tĭgŏnensis : ager, Liv. 43, 23; and An-tĭgŏnenses, ium, m., *its inhabitants*, Plin. 4, praef. 1, 1.— `II` *In Macedonia*, Liv. 44, 10.— `III` *In Arcadia*, Plin. 4, 6, 10, § 20.— `IV` *In Troas*, afterwards called *Alexandria*, Plin. 5, 30, 33, § 124. 2865#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2864#Antigonus#Antĭgŏnus, i, m., = Ἀντίγονος. `I` *The name of several kings after Alexander the Great.* `I.A` Antigonus I., *father of Demetrius Poliorcetes*, Nep. Eum. 5, 7; Cic. Off. 2, 14, 48; Just. 13.— `I.B` Antigonus Gonatas, *son of Demetrius Poliorcetes*, Just. 17, 1; 24, 1 al.— `I.C` Antigonus Doson, Liv. 40, 54; Just. 28, 3.— `II` *Of other persons.* `I.A` Antigonus *of Cymœ*, *a writer on Agriculture*, Varr. R. R. 1, 1, 8, Col. 1, 1, 9.— `I.B` *A plastic artist*, Plin. 34, 8, 19, § 84.— `I.C` *A messenger of king Deiotarus*, Cic. Deiot. 15, 41.— `I.D` *A Roman freedman*, Cic. Fam. 13, 33. 2866#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2865#Antilibanus#Antĭlĭbănus, i, m., = Ἀντιλίβανος, `I` *a mountain range in Phœnicia*, *opposite to Libanus*, now *Jebel esh-Shurky*, Cic. Att. 2, 16; cf. Mann. Phoen. 270 sq. 2867#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2866#Antilochus#Antĭlŏchus, i, m., = Ἀντίλοχος, `I` *a son of Nestor*, *slain by Hector before Troy*, Hor. C. 2, 9, 14; Ov. H. 1, 15; Juv. 10, 253. 2868#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2867#Antimachus#Antĭmăchus, i, m., = Ἀντίμαχος. `I` *A Greek poet of Colophon*, *a contemporary of Socrates and Plato*, *and author of a Thebaid*, Cic. Brut. 51, 191; Cat. 95, 10; Prop. 3, 32, 45.— `II` *A centaur slain by Cœneus in the contest with the Lapithœ*, Ov. M. 12, 460. — `III` *A son of Ægyptus*, murdered by his bride, Idæa, Hyg. Fab. 170.— `IV` *A statuary*, Plin. 34, 8, 19, § 86. 2869#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2868#antimetabole#antĭmĕtăbŏlē, ēs, f., = ἀντιμεταβολή, a rhet. fig., `I` *a reciprocal interchange*, in Auct. ad Her. 4, 28, 39, called commutatio, e. g.: non ut edam vivo, sed ut vivam edo, Isid. Orig. 2, 21, p. 81 Lind. (in Quint. 9, 3, 85, written as Greek, Halm). 2870#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2869#antinomia#antĭnŏmĭa, ae, f., = ἀντινομία, `I` *a contradiction between laws*, Quint. 7, 7, 1; so id. 7, 10, 2; 3, 6, 45. 2871#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2870#Antiochea#Antĭŏchēa or Antĭŏchīa (like Alexandrēa, Alexandrīa, q. v.; cf. Prisc. p. 588 P., and Ochsn. Eclog. 143), ae, f., = Ἀντιόχεια, `I` *Antioch.* `I` *The name of several cities.* `I.A` *The most distinguished is that founded by Seleucus Nicator*, *and named after his father Antiochus; the chief town of Syria*, *on the Orontes*, now *Antakia*, Just. 15, 4; Cic. Arch. 3, 4; cf. Mann. Syr. 363.— `I.B` *A town in Caria*, *on the Mœander;* also called ΙΙυθόπολις, Liv. 38, 13; Plin. 5, 29, 29, § 108.— `I.C` *In Mesopotamia*, afterwards called *Edessa*, Plin. 5, 24, 21, § 86.— `I.D` *In Mygdonia* (Mesopotamia), Ἀντιόχεια ὴ Μυγδονική, now *Nisibin*, Plin. 6, 13, 16, § 42.— `I.E` *In Macedonia; its inhabitants*, Antiochienses, Plin. 4, 10, 17, § 35.— `II` *The province of Syria*, *in which Antiochia*, *on the Orontes*, *was situated*, Plin. 5, 12, 13, § 66; Mel. 1, 11, 12. 2872#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2871#Antiochensis1#Antĭŏchensis, e, adj. Antiochia, `I` *of* or *belonging to Antiochia* : plebs, Amm. 14, 7.—Hence, in plur. : Antĭŏchenses, ium, m., *the inhabitants of Antiochia*, Caes. B. C. 3, 102; Tac. H. 2, 80; 2, 82 al. 2873#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2872#Antiochensis2#Antĭŏchensis, e, adj. Antiochus, `I` *of* or *belonging to King Antiochus* : pecunia, **received from him**, Val. Max. 3, 7, 1 (cf. 2. Antiochenus). 2874#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2873#Antiochenus1#Antĭŏchēnus, a, um, adj. Antiochia, `I` *of* or *belonging to Antiochia* : ager, Ven. Fort. 8, 5 *fin.* 2875#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2874#Antiochenus2#Antĭŏchēnus, a, um, adj. Antiochus, `I` *of* or *belonging to King Antiochus* : pecunia, **received from him**, Gell. 4, 18; 7, 19 *fin.* (cf. 2. Antiochensis). 2876#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2875#Antiocheus#Antĭŏchēus or -īus, a, um, adj., = Ἀντιόχειος, `I` *of* or *pertaining to the philosopher Antiochus* : ista Antiochea contemnit, Cic. Ac. 2, 36, 115; id. Att. 13, 19. 2877#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2876#Antiochinus#Antĭŏchīnus, a, um, adj. Antiochus. `I` *Of King Antiochus Magnus* : bellum, Cic. Phil. 11, 7, 17; cf. Fasti Capitol. Baiter, p. xli.— `II` *Of* or *pertaining to the philosopher Antiochus*, *the founder of the fifth Academy*, Cic. Fam. 9, 8, 1. 2878#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2877#Antiochius#Antĭŏchīus, v. Antiocheus. 2879#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2878#Antiochus#Antĭŏchus, i, m., = Ἀντίοχος. `I` *The name of several Syrian kings*, *among whom Antiochus Magnus was most distinguished*, *on account of his war with the Romans*, Liv. 31, 14; 33, 13 sq. al.; Nep. Hann. 2, 7; Cic. de Or. 2, 18, 75; Cic. Verr. 1, 21; id. Sest. 27; id. Deiot. 13 al.— `II` *The name of an Academic philosopher*, *a teacher of Cicero and Brutus*, Cic. Ac. 2, 43, 132; id. N. D. 1, 3, 6; id. Brut. 91, 315. 2880#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2879#Antiopa#Antĭŏpa, ae, f., = Ἀντιόπη. `I` *A daughter of Nycteus*, *wife of Lycus*, *king of Thebes*, *mother of Amphion and Zethus.* She was bound to the neck of a bull by Dirce, whom Lycus had married, but was released by her sons, Hyg. Fab. 7.— `II` *The name of a tragedy of Pacuvius*, Cic. Fin. 1, 2, 4; Pers. 1, 77. 2881#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2880#Antipater#Antĭpăter, tri (later form, ANTIPATRVS, Inscr. Orell. 4727), m., = Ἀντίπατρος. `I` *One of the generals and successors of Alexander the Great*, *the father of Cassander*, Just. 11, 7; 11, 12; 13, 5 al.; Cic. Off. 2, 14, 48.— `II` *His grandson*, *son of Cassander*, *and son-in-law of Lysimachus*, Just. 16, 1.— `III` *The name of several philosophers.* `I.A` *Of a Cyrenaic*, Cic. Tusc. 5, 37, 107.— `I.B` *Of a Stoic*, Cic. Off. 3, 12, 51; id. Ac. 2, 6, 17; id. Div. 1, 3; 1, 20.— `I.C` *Of a contemporary of Cicero*, *from Tyre*, Cic. Off. 2, 24, 86.— `I.D` *A distinguished lawyer*, *friend of the orator L. Crassus*, Cic. de Or. 2, 12, 54; id. Brut. 26, 102; id. Leg. 1, 2 al. 2882#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2881#antipathes1#antĭpăthēs, is, f., = ἀντιπαθής (serving as remedy for suffering), `I` *a black kind of coral used as a preventive of witchcraft*, Plin. 37, 10, 54, § 145. 2883#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2882#antipathes2#antĭpăthĕs, is, n., = ἀντιπαθές, `I` *a charm against pain*, Lael. ap. App. Mag. 30. 2884#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2883#antipathia#antĭpăthīa, ae, f., = ἀντιπάθεια, `I` *the natural aversion of two things to each other*, *antipathy* (opp. concordia), Plin. 37, 4, 15, § 59; so id. 20, 4, 13, § 28; 24, 9, 41, § 67 al. 2885#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2884#Antipatria#Antĭpā^trĭa, ae, f., = Ἀντιπατρία, `I` *a town in Macedonia*, *on the borders of Illyria*, Liv. 31, 27. 2886#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2885#Antiphates#Antĭphătes, ae, m., = Ἀντιφάτης. `I` *A king of the Lœstrygones*, *who sunk the fleet of the Greeks returning from Troy with Ulysses*, *and devoured one of his companions*, Ov. M. 14, 234 sq.; Juv. 14, 20; Sil. 8, 531.— `II` *A son of Sarpedon*, *slain by Turnus*, Verg. A. 9, 696. 2887#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2886#antipherna#antĭpherna, ōrum, n., = ἀντίφερνα, `I` *the return-present which the bridegroom brought to the bride*, Cod. Just. 5, 3, 20. 2888#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2887#Antiphon#Antĭphōn, ōntis, m., = Ἀντιφῶν. `I` *A renowned sophist of Rhamnus*, *a contemporary of Socrates*, Cic. Brut. 12, 47; Quint. 3, 1, 11; 12, 10, 22.— `II` *The name of an interpreter of dreams*, Cic. Div. 1, 20; 1, 51. 2889#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2888#antiphrasis#antĭphrăsis (better written as Gr.), is, f., = αντίφρασις, `I` *the use of a word in a sense opposite to its proper meaning;* as, *lucus*, quod minime luceat, Diom. p. 458 P.; cf. Charis. p. 247 P. al. 2890#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2889#antipodes#antĭpŏdes, um, m., = ἀντίποδες, `I` *the antipodes*, Lact. 3, 23; Aug. Civ. Dei, 16, 9; Serv. ad Verg. A. 6, 532; hence ironic. of *banqueters* who turn night to day, Sen. Ep. 122 (in Cic. Ac. 2, 39, 123, written as Greek). 2891#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2890#Antipolis#Antĭpŏlis, is, f., = Ἀντίπολις. `I` *A city in Gaul*, now *Antibes*, Plin. 3, 4, 5, § 35; Mel. 2, 5.—Hence, Antĭpŏlĭtānus, a, um, adj., *of* or *from Antipolis* : thynni, **found in that region**, Mart. 13, 103; cf. id. 4, 89.— `II` *An old settlement in Latium*, *afterwards Janiculum*, Plin. 3, 5, 9, § 68. 2892#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2891#antiptosis#antiptōsis, is, f., = ἀντίπτωσις, a gram. fig., `I` *the putting of one case for another*, Serv. ad Verg. A. 1, 577; 2, 283; 6, 727; 10, 653; 11, 56 al. 2893#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2892#antiquarius#antīquārĭus, a, um, adj. antiquus, `I` *pertaining to antiquity.* `I` *Adj.* : ars, **the art of reading and copying ancient MSS**., Hier. Ep. ad Flor. 5, 1.—Hence, `II` *Subst.* : antīquārĭus, ii, m. `I.A` *One that is fond of or employs himself about antiquities*, *an antiquarian*, *antiquary* (post-Aug.): nec quemquam adeo antiquarium puto, ut, etc., Tac. Or. 21; * Suet. Aug. 86.—Also * antī-quārĭa, ae, f., *she that is fond of antiquity*, *a female antiquarian*, Juv. 6, 454.— `I.B` *One that understands reading and copying ancient MSS.*, Cod. Th. 4, 8, 2; Aus. Ep. 16 al. 2894#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2893#antiquatio#antīquātĭo, ōnis, f. antiquo; in judicial lang., `I` *an abrogating*, *annulling*, *repealing* : poenarum, Cod. Th. 6, 55, 4. 2895#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2894#antique#antīquē, adv., v. antiquus. 2896#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2895#antiquitas#antīquĭtas, ātis, f. antiquus, `I` *the quality of being* antiquus, *age*, *antiquity* (class., but only in prose). `I` In gen.: antiquitas generis, Cic. Font. 14, 31; so Nep. Milt. 1, 1: non vestra (urbs) haec est, quae gloriabatur a diebus pristinis in antiquitate suā? Vulg. Isa. 23, 7.— `II` Spec., *ancient time*, *antiquity.* `I.A` Lit. : fabulae ab ultimā antiquitate repetitae, Cic. Fin. 1, 20, 65 : habet ut in aetatibus auctoritatem senectus, sic in exemplis antiquitas, id. Or. 50, 169 : antiquitas dat dignitatem verbis, Quint. 8, 3, 24; Suet. Ner. 38 al.— `I.B` Meton. `I.A.1` *The occurrences of antiquity*, *the history of ancient times*, *antiquity* : tenenda est omnis antiquitas, Cic. de Or. 1, 5, 18 : memoria antiquitatis, id. Brut. 59, 214 : antiquitatis iter, id. de Or. 1, 60, 256 al. : antiquitatis amator, Nep. Att. 18, 1 Bremi and Dähne; cf. id. ib. 20 al.—In plur., *a title of historical* or *archœological works*, *antiquities;* cf. Plin. praef.; Gell. 5, 13: Varro in antiquitatibus rerum humanarum scripsit, etc., id. 11, 1 et saep. — `I.A.2` *Men of former times*, *the ancients* : errabat multis in rebus antiquitas, Cic. Div. 2, 33; cf. Hand, Wopk. Lectt. Tull. p. 209; Cic. Leg. 2, 11, 27: antiquitas melius ea, quae erant vera, cernebat, id. Tusc. 1, 12, 26 : fabulose narravit antiquitas, Plin. 12, 19, 42, § 85; 19, 4, 19, § 1 al.— `I.A.3` *The condition* or *state of former times* (eccl. Lat.): Et soror tua Sodoma et filiae ejus revertentur ad antiquitatem suam, Vulg. Ezech. 16, 55 *ter.* — `II` Esp., with the access. idea of moral excellence (cf. antiquus, II. C.), *the good old times*, *the honesty of the good old times*, *integrity*, *uprightness*, etc.: P. Rutilius documentum fuit virtutis, antiquitatis, prudentiae, Cic. Rab. Post. 10 : his gravissimae antiquitatis viris probatus, id. Sest. 3 : haec plena sunt antiquitatis, id. Planc. 18, 45; Sall. H. Fragm. ap. Serv. ad Verg. G. 2, 209: exemplar antiquitatis, Plin. Ep. 5, 15, 1. 2897#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2896#antiquitus#antīquĭtŭs, adv., v. antiquus `I` *fin.* 2898#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2897#antiquo#antīquo, āvi, ātum, 1, v. a. antiquus; cf.: veto, vetus. `I` In class. Lat. only a t. t. of civil life, *to leave it in its ancient state*, *to restore a thing to its former condition* (antiquare est in modum pristinum reducere, Paul. ex Fest. p. 26 Müll.).—Hence of a bill, *to reject it*, *not to adopt it* : legem agrariam antiquari facile passus est, Cic. Off. 2, 21, 73; so Liv. 4, 58; 5, 30, 55 et saep.: Piso operam dat, ut ea rogatio antiquetur, Cic. Att. 1, 13; cf. id. ib. 1, 14; Liv. 31, 6; cf. id. 45, 35; 6, 39; 6, 40: legem antiquāstis, Cic. Leg. 3, 17, 38 (cf. the letter A, abbrev.): plebiscitum primus antiquo abrogoque, Liv. 22, 30.— `II` In eccl. Lat., *to make old* : Dicendo novum, veteravit prius; quod autem antiquatur prope interitum est, * Vulg. Heb. 8, 13. 2899#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2898#antiquus#antīquus, a, um, adj. a diff. orthog. for anticus, from ante (of that which is before in time, while `I` *anticus* denotes that which is before in space; cf. Vel. Long. p. 2223 P.), *that has been* or *has been done before*, *old*, *ancient*, *former* (opp. *novus*, that has not previously existed, new; while *vetus*, that has existed a long time, is opp. *recens*, that has not been long in existence, recent; cf. Manut. ad Cic. Fam. 11, 21; Lind. ad Plaut. Mil. 3, 1, 154, and id. Capt. 1, 2, 29; Doed. Syn. IV. p. 82 sq.). `I` Lit. : Juppiter Alcumenam rediget in antiquam concordiam conjugis, **to her former harmony with her husband**, Plaut. Am. 1, 2, 13 : hoc timet, Ne tua duritia antiqua illa etiam adaucta sit, **thy former severity**, Ter. Heaut. 3, 1, 26; so id. Hec. 1, 2, 17; Lucr. 2, 900: causam suscepisti antiquiorem memoriā tuā, Cic. Rab. Perd. 9, 25 : tres epistulas tuas accepi: igitur antiquissimae cuique respondeo, id. Att. 9, 9 : antiquior dies in tuis erat adscripta litteris, quam in Caesaris, *an earlier* or *older date*, id. ad Q. Fr. 3, 1, 3; Liv. 3, 58: Nilus antiquo sua flumina reddidit alveo, Ov. M. 1, 423 et saep.— Hence, *subst.* `I.A` antīqui, ōrum, m., *the ancients*, esp. *the ancient writers* (i. e. those whose age has been long past; while *veteres* denotes those who have lived and acted for a long time): antiquorum auctoritas, Cic. Am. 4, 13; so Hor. S. 1, 4, 117; 2, 2, 89 et saep.: quod decus antiqui summum bonum esse dixerunt, Cic. Leg. 1, 21, 55 : habemus Scaurum in antiquis, id. Brut. 30, 116; Hor. Ep. 2, 1, 78 et saep.—And so in gen.: in antiquis est sapientia, Vulg. Job, 12, 12 : sapientia omnium antiquorum, ib. Eccli. 39, 1 : dictum est antiquis, ib. Matt. 5, 21 al. : facere in antiquum, **to restore a thing to its former condition**, **to place on its old footing**, Liv. 33, 40 dub.—Antiquus and vetus are often conjoined: veterem atque antiquam rem ( *old and antiquated*) novam ad vos proferam, Plaut. Am. prol. 118; id. Mil. 3, 1, 154; id. Most. 2, 2, 45; id. Poen. 5, 2, 18; id. Pers. 1, 2, 1; id. Trin. 2, 2, 106; Plin. Ep. 3, 6: vetera tantum et antiqua mirari, Tac. Or. 15 : simultas vetus et antiqua, Juv. 15, 53; so id. 6, 21 al.— `I.B` an-tīquum, i, n., *antiquity*, *the things of olden times* : Nec quicquam antiqui Pico, nisi nomina, restat, Ov. M. 14, 396 : novissima et antiqua, Vulg. Psa. 138, 5 : antiqua ne intueamini, ib. Isa. 43, 18.— `II` Transf. `I.A` Poet., = praeteritus, *past*, *gone by*, *former* : vulnus, Ov. P. 1, 5, 38 : vigor, id. Tr. 5, 12, 32 : carcer, Luc. 6, 721; Val. Fl. 2, 394.—So often in eccl. Lat.: dies antiqui, Vulg. Deut. 4, 32; ib. Act. 15, 7: anni, ib. Mal. 3, 4 : tempora, ib. Act. 15, 21.— `I.B` In *comp.* and *sup.*, *that is before* or *first in rank* or *importance*, *more* or *most celebrated*, *famous*, *preferable*, or *better* (antiquior: melior, Non. p. 425, 32): genere antiquior, Att. ap. Non. p. 426, 3: quanto antiquius quam etc., Lucil. ib.; Varr. ib.: quod honestius, id mihi est antiquius, Cic. Att. 7, 3: antiquior ei fuit laus et gloria quam regnum, id. Div. 2, 37 : antiquiorem mortem turpitudine habere, Auct. ad Her. 3, 3: neque habui quicquam antiquius quam ut, etc., Cic. Fam. 11, 5 : ne quid existimem antiquius, id. Phil. 13, 3 : neque prius neque antiquius quicquam habuit, quam ut, etc., Vel. 2, 52; Suet. Claud. 11: judiciorum causam antiquissimam se habiturum dixit, Cic. Q. Fr. 2, 1 : navalis apparatus ei antiquissima cura fuit, id. Att. 10, 8; 12, 5; Liv. 1, 32; cf. id. 9, 31 al.— `I.C` With the access. idea of simplicity, purity, innocence, *of the old fashion*, *good*, *simple*, *honest*, etc. (cf. antiquitas, II. A., and our phrase *the good old times*): antiquis est adulescens moribus, Plaut. Capt. 1, 1, 37; cf. id. Trin. 2, 2, 20: homo antiquā virtute et fide, Ter. Ad. 3, 3, 88 : homines antiqui, qui ex suā naturā ceteros fingerent, **people of the old stamp**, Cic. Rosc. Am. 9, 26 : vestigia antiqui officii, id. ib. 10, 27 : vide quam sim antiquorum hominum, id. Att. 9, 15 : vir sanctus, antiquus, Plin. Ep. 2, 9.— `I.D` With the access. idea of veneration, honor, *old*, *venerable*, *illustrious* : antiquum veteres etiam pro nobili posuere, Paul. ex Fest. p. 22 Müll.: terra antiqua potens armis, Verg. A. 1, 531; 3, 164: urbs, id. ib. 11, 540 : Longior antiquis visa Maeotis hiems, Ov. Tr. 3, 12, 2 : Sabinae, id. Med. 11 : Amyclae, id. M. 8, 314. —So, in eccl. Lat., after the Heb., of God: Antiquus Dierum, **the Ancient of Days**, Vulg. Dan. 7, 9; 7, 13; 7, 22.— `I.E` Sometimes = vetus, *that has been in existence a long time*, *old* : Athenae, antiquum opulentum oppidum, Enn. ap. Non. p. 470, 5: mos, id. ib. p. 506, 1: amnis, Att. ap. Non. p. 192, 6: hospes, Ter. Phorm. 1, 2, 17 (cf. Verg. A. 3, 82: veterem Anchisen agnoscit amicum); so, amicus, Vulg. Eccli. 9, 14 : discipulus, ib. Act. 21, 16 : artificium, Cic. Verr. 1, 2, 5 : genus, Nep. Dat. 2, 2 : templa, Hor. S. 2, 2, 104 : antiquissima scripta, id. Ep. 2, 1, 28 : saxum antiquum (i. e. *which for a long time had lain in this place*), ingens, etc., Verg. A. 12, 897: ne transfer terminos antiquos, Vulg. Prov. 22, 28 et saep.—Hence, *subst.* : antīquum, i, n., *an old custom* or *habit.* `I...a` In mal. part.: antiquum hoc obtines tuum, tardus ut sis, Plaut. Most. 3, 2, 102. — `I...b` In bon. part.: O optume hospes, pol Crito antiquum obtines! Ter. And. 4, 5, 22 : Ac tu ecastor morem antiquum atque ingenium obtines, id. Hec. 5, 4, 20.— `F` *Aged* : antiqua erilis fida custos corporis, Enn. Medea, ap. Non. p. 39, 2 (as a transl. of the Gr. ΙΙαλαιὸν οἴκων κτῆμα δεσποίνης ἐμῆς): Cives antiqui, amici majorum meūm, Pac. ap. Cic. Or. 46, 155: Butes, Verg. A. 9, 647 : antiqui Neleïa Nestoris arva, Ov. H. 1, 63; Dig. 50, 3, 1.—Hence, adv. : antīquē and an-tīquĭtŭs (formed from antiquus, as humanitus, divinitus, from humanus, divinus; cf. Prisc. p. 1015). `I` *In former times*, *of old*, *anciently* (only in prose; most freq. in the histt.; never in Cic.). Form antīquĭ-tŭs : Belgas Rhenum antiquitus transductos, Caes. B. G. 2, 4; 7, 32: tectum antiquitus constitutum, Nep. Att. 13, 2; Suet. Caes. 42; id. Aug. 60; 94; Vulg. Jos. 11, 10; ib. 1 Reg. 27, 8.— *Sup.* : Titanas in eā antiquissime regnāsse, Sol. 11.— `II` *From ancient times;* form antīquĭtŭs; sometimes with *inde* or *ab... ad*, Plin. Pan. 31: cum Pythagoras acceptam sine dubio antiquitus opinionem vulgaverit, Quint. 1, 10, 12 : jam inde antiquitus insita pertinacia, Liv. 9, 29 : hi sunt jam inde antiquitus castellani, etc., id. 34, 27; Plin. Pan. 82, 7: cum (hoc studium) antiquitus usque a Chirone ad nostra tempora apud omnes duraverit, Quint. 1, 10, 30.— `III` *In the old way*, *style*, or *fashion;* form antīquē : nimis antique dicere, Hor. Ep. 2, 1, 66.— *Comp.* : simplicius et antiquius permutatione mercium uti, **in the simpler and more ancient manner**, Tac. G. 5.—Esp., *in the good old style*, *the way* or *fashion of former times* : quanto antiquius, quam facere hoc, fecisse videatis, Lucil. ap. Non. p. 426, 3. 2900#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2899#antirrhinon#antirrhīnon ( -um), i, n., = ἀντίρρινον; also ănarrhīnon, i, n., = ἀνἀρρινον, `I` *a plant*, *wild lion's-mouth* : Antirrhinum Orontium, Linn.: antirrhinum, Plin. 25, 10, 80, § 129 Jan; cf. App. Herb. 86. 2901#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2900#antisagoge#antīsăgōgē, ēs, f., = ἀντεισαγωγή, `I` *a figure of speech by which one thing adduced* *is opposed to another*, *a counter-assertion*, Mart. Cap. 5, p. 172. 2902#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2901#antiscii#antiscĭi, ōrum, m., = ἀντίσκιο. (counter-shadows), `I` *people on the other side of the equator*, *whose shadows are cast in the opposite direction from ours*, Amm. 22, 15 *fin.* 2903#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2902#antisigma#antĭsigmă, ătis, n., = ἀντίσιγμα. `I` *A character*, ©, *which the emperor Claudius wished to introduce into Latin for* ps = the Gr. ψ, Prisc. p. 558 P.; cf. Schne id. Gram. 1, 5; Wordsworth's Early Lat. p. 9.— `II` *A critical mark*, ©, *placed before a verse which is to be transposed*, Isid. Orig. 1, 20. 2904#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2903#antisophista#antĭsŏphista, ae, m., = ἀντισοφιστής, `I` *a counter-sophist*, i. e. *a grammarian who takes the opposite side of a question* (only post-Aug.), Quint. 11, 3, 127; Suet. Tib. 11; so id. Gram. 9. 2905#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2904#antispastus#antispastus, i, m., = ἀντίσπαστος (reversed), in metre (sc. pes), `I` *an antispast*, *a foot in verse*, ˘¯¯˘, i. e. the choriambus reversed, e. g. Mĕdūllīnă, Diom. p. 478 P.; hence: antispasticum metrum, **verse consisting of antispasts**, id. p. 505 P. 2906#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2905#antispodos#antispŏdos, i, f., = ἀντίσποδος, `I` *ashes used instead of spodium*, Plin. 34, 13, 35, § 133. 2907#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2906#Antissa#Antissa, ae, f., = Ἄντισσα, `I` *a town in the southern part of the island of Lesbos*, now *Kalas Limneonas*, Liv. 45, 31; Ov. M. 15, 287; Plin. 5, 31, 39, § 89.—Hence, An-tissaei, ōrum, m., *inhabitants of Antissa*, Liv. 45, 31. 2908#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2907#antistatus#antistātus, ūs, m. v. antesto, `I` *superiority in rank* : angelorum, Tert. adv. Val. 13. 2909#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2908#antistes#antistĕs, ĭtis, m. and f. ( `I` *fem.* also antistĭta, ae, like hospita from hospes, sospita from sospes, clienta from cliens, Inscr. Orell. 2200; cf. Charis. p. 77 P.; Prisc. p. 650 P.) [antisto = antesto, q. v.; pr. adj., standing before], *an overseer*, *president.* `I` Lit. `I.A` In gen. (rare): vindemiatorum, Col. 3, 21, 6 : imperii Romani, Tert. Apol. 1. —In *fem.*, *a female overseer* : latrinarum, Tert. Pall. 4 *fin.* —Far more freq., `I.B` Esp., *an overseer of a temple*, *a high-priest* : caerimoniarum et sacrorum, Cic. Dom. 39, 104; id. Div. 2, 54 *fin.* : Jovis, Nep. Lys. 3, 3; Liv. 9, 34; 1, 7: sacrorum, Juv. 2, 113.— In the O. T. simply *a priest* : et sanctificarentur antistites, * Vulg. 2 Par. 29, 34.—In the Christian writers, *a bishop*, Cod. Just. 1, 3; 1, 18 et saep.— `I.C` In *fem.*, *a female overseer of a temple*, *a chief priestess.* — Form antistĕs : adsiduae templi antistites, Liv. 1, 20; so id. 23, 24; 31, 14: perita antistes, Val. Max. 1, 1, n. 1: templi aeditua et antistes pudicitia, Tert. Cult. Fem. 1.— Form antistĭta, Plaut. Rud. 3, 2, 10: Veneris antistita, Pollio ap. Charis. p. 77 P.; Att. ap. Non. p. 487, 19: fani antistitae, Cic. Verr. 2, 2, 45; cf. Gell. 13, 20, 22: antistita Phoebi, i. e. *Cassandra*, so called as prophetess, Ov. M. 13, 410: Cybeles antistita, Verg. Cir. 166; Corn. Sev. ap. Charis. p. 77 P.— `II` Trop., *a master in any science* or *art*, as in Engl. *high-priest* : artis dicendi antistes, Cic. de Or. 2, 46, 202 : cultor et antistes doctorum virorum, Ov. Tr. 3, 14, 1 : artium, Col. 11, 1, 10 : sapientiae, Plin. 7, 30, 31, § 110 : philosophiae, Lact. 5, 2 : juris, Quint. 11, 1, 69 : justitiae, Gell. 14, 4 : studiorum liberalium, Dig. 10, 46, 1. 2910#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2909#Antisthenes#Antisthĕnes, is and ae, m., = Ἀντισθένης, `I` *a pupil of Socrates*, *teacher of Diogenes*, *and founder of the Cynic philosophy* : Antisthenes, Cic. N. D. 1, 13, 32; so id. de Or. 3, 17, 62.—In plur. : Antisthenae multi, Gell. 14, 1, 29. 2911#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2910#antistita#antistĭta, ae, v. antistes. 2912#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2911#antistitium#antistĭtĭum, ii, n. antistes, `I` *the office of an* antistes, *the chief-priest's office*, Mart. Cap. 2, p. 34. 2913#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2912#antisto#antisto, v. antesto. 2914#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2913#antistro/phe#antistro/phē, ēs, f., = ἀντιστροφή. `I` In the chorus of the Greek and Roman tragedy, *the antistrophe answering to the strophe*, Victorin. p. 2051 P.— `II` *A rhetorical figure*, *when several parts of a period end with the same word* = conversio, q. v.; Mart. Cap. 5, p. 175; Jul. Rufin. 35, p. 211. 2915#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2914#antithesis#antĭthĕsis, is, f., = ἀντίθεσις, a gram. ng., `I` *the putting of one letter for another* (e. g. olli for illi, impete for impetu), Charis. p. 249 P.; Diom. p. 437 P. 2916#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2915#antitheton#antĭthĕton, i, n., = ἀντίθετον, `I` *opposition*, *antithesis*, a rhetor. fig., Cic. Or. 50, 166; Pers. 1, 85 (e. g. frigida pugnabant calidis, humentia siccis, Ov. M. 1, 19; cf. Quint. 9, 3, 81). 2917#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2916#antitheus#antĭthĕus, i, m., = ἀντίθεος (a counter-deity), `I` *one who pretends to be God*, Arn. 4, p. 134.—Hence, *the devil*, Lact. 2, 9. 2918#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2917#Antium#Antĭum, ii, n., = Ἄντιον. `I` *An ancient town in Latium distinguished for the temple of Fortune* ( Hor. C. 1, 35, 1), *not far from the sea-coast*, now *Porto d'Anzio*, the birthplace of Nero, Plin. 3, 5, 9, § 27; Inscr. Orell. 1738; cf. Mann. Ital. 1, 618; Müll. Roms Campagn. 2, 271 sq.—Hence, `II` Derivv. `I.A` Antĭānus, a, um, adj., *Antian* : Hercules Antianus, *honored at Antium*, Cic. Fragm. ap. Non. p. 284, 1.— `I.B` Antĭas, ātis, adj., *of* or *belonging to Antium*, *Antian*, Liv. 8, 14; so id. 6, 9; 8, 12 al.—So, Valerius Antias, *a historian before Livy*, Gell. 1, 7, 10; cf. Bähr, Lit. Gesch. 260; Teuffel, Rom. Lit. § 142, 3.—Hence, Antĭātes, um, m., *the inhabitants of Antium* : naves Antiatum, Liv. 8, 14 *fin.* — `I.C` Antĭātīnus, a, um, adj., *Antian* : fortunae, Suet. Calig. 57.— `I.D` Antĭensis, e, adj., the same: templum, Val. Max. 1, 8, n. 2. 2919#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2918#Antius#Antĭus, a, um, adj., `I` *name of a Roman* gens; hence, Antia lex (by Antius Restio), against prodigality, Gell. 2, 24; Macr. S. 2, 13. 2920#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2919#antizeugmenon#antizeugmĕnon, i, n., = ἀντιζεύγμενον, `I` *a grammatical figure*, *by which several clauses are referred to one verb*, Mart. Cap. 5, p. 176. 2921#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2920#antlia#antlĭa, ae, f., = ἀντία, `I` *a machine for drawing water*, *worked with the foot*, *a pump*, Mart. 9, 14, 3; * Suet. Tib. 51. 2922#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2921#antlo#antlo, v. anclo. 2923#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2922#Antodice#Antŏdĭcē, ēs, f., `I` *one of the Danaids*, Hyg. Fab. 170. 2924#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2923#Antonia#Antōnĭa, v. Antonius. 2925#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2924#Antonianus#Antōnĭānus, v. Antonius. 2926#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2925#Antoniaster#Antōnĭaster, tri, m. dim. from Antonius, as surdaster from surdus, parasitaster from parasitus; cf. Prisc. p. 628 P., `I` *a servile imitator of the orator Antonius*, *a petty Antony* : hic noster Antoniaster, Cic. Varen. Fragm. ap. Prisc. p. 617 P. 2927#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2926#Antoninus#Antōnīnus, i, m. Antonius, `I` *Antonine*, *the name of several Roman emperors;* among whom the most distinguished were Antoninus Pius and M. Aurelius Antoninus Philosophus, Inscr. Orell. 834 sq.; 856 sq. —Hence, Antōnīnĭānus, a, um, adj., *of* or *belonging to Antonine*, Eutr. 8, 10; Lampr. Elag. 24 al. 2928#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2927#Antoniopolitae#Antōnĭŏpŏlītae, ārum, m., `I` *the inhabitants of Antoniopolis in Lydia*, Plin. 5, 25, 30, § 111. 2929#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2928#Antonius#Antōnĭus, ii, m., `I` *name of a Roman* gens. `I` M. Antonius, *Marc Antony*, *a distinguished triumvir*, *conquered by Octavianus at Actium*, *a mortal enemy of Cicero.* — `II` M. Antonius, *a celebrated orator just before the age of Cicero;* cf. Cic. Brut. 37 sq.; Ellendt, Cic. Brut. p. lxii. sq.; Bähr, Lit. Gesch. 355; Teuffel, Rom. Lit. § 139.— `III` C. Antonius, *Cicero's colleague in the consulship.* — `IV` *Fem.* : Antōnĭa, ae, *a daughter of the triumvir Antonius*, Plin. 35, 10, 36, § 16.—Derivv. `I.A` Antōnĭus, a, um, adj., *of* or *pertaining to Antonius* : leges Antonias fregi, i. e. *proposed by the triumvir Antonius*, Lentul. ap. Cic. Fam. 12, 14 *fin.* B. and K.—Hence, Antōnĭi, *the adherents of the triumvir Antonius*, Lepid. ap. Cic. Fam. 10, 34.— `I.B` Antō-nĭānus, a, um, adj. `I.A.1` *Of* or *pertaining to the triumvir Antonius* : contra Antonianos, Cic. Fam. 10, 34; 12, 25 *fin.*; Vell. 2, 74; Sen. Ben. 2, 25; hence, also Antōnĭā-nae, ārum, f. (sc. orationes), *the orations of Cicero against Antonius* (com. called *Philippicae;* v. Philippicus), Gell. 7, 11; 13, 1 and 21.— `I.A.2` *Of* or *pertaining to the orator Antonius* : dicendi ratio, Cic. Verr. 2, 5, 13. 2930#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2929#antonomasia#antŏnŏmăsĭa, ae, f., = ἀντονομασία, `I` *a rhetorical figure*, *by which*, *instead of the name*, *an epithet of a person is employed* (e. g. instead of Scipio, Eversor Carthaginis; instead of Achilles, Pelides; instead of Juno, Saturnia, etc.), Quint. 8, 6, 29; 8, 6, 43. 2931#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2930#antonomasivus#antŏnŏmăsīvus, a, um, adj. antonomasia, `I` *pertaining to* or *forming an antonomasia*, Serv. ad Verg. A. 2, 171; 2, 615. 2932#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2931#antroare#antroare : gratias referre, `I` *to requite*, Paul. ex Fest. p. 9 Müll.; cf. Kuhn in Zeitschr. für Vergl. Sprachf. 7, p. 64 sq.; Vanicek, Etym. p. 291. 2933#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2932#Antron#Antrōn, ōnis, f., = Ἀντρών (Hom. Il. 2, 697), `I` *a town in Thessaly* (Phthiotis), now *Fano*, Liv. 42, 42; 42, 67. 2934#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2933#antrum#antrum, i, n., = ἄντρον, `I` *a cave*, *cavern*, *grotto* (almost entirely confined to the poets). `I` Lit. : succedere antro, Verg. E. 5, 19 : subire antra, Ov. M. 1, 121 : occulere se antro, Val. Fl. 8, 315 : ingens, Verg. A. 6, 42 : gratum, Hor. C. 1, 5, 3 : gelida antra, Verg. G. 4, 509 : silvestria, Ov. M. 13, 47 : Dionaeo sub antro, Hor. C. 2, 1, 39 : vos Caesarem Pierio recreatis antro, id. ib. 3, 4, 40 : quibus antris audiar? id. ib. 3, 25, 4 : harenosum Libyae Jovis antrum, Prop. 5, 1, 103 : effossa antra, Mart. 13, 60; Stat. S. 4, 6; Sil. 6, 149 et saep.—In prose mostly in eccl. Lat., Vulg. Gen. 23, 20; ib. Jud. 6, 2; ib. 1 Reg. 13, 6; ib. Job, 37, 8; 38, 40: per antra et cavas rupes, Suet. Tib. 43.— `II` Fig., of *the hollow of a tree* : ekesae arboris antrum, Verg. G. 4, 44.—Of *a sedan* : clausum antrum, Juv. 4, 21.—Later, of *any cavity* : narium, Sid. Ep. 1, 2 : palati, id. ib. 9, 13 : pectoris, Prud. Psych. 6, 774. 2935#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2934#Anubis#Ănūbis, is and ĭdis ( acc. Anubin, Prop. 4, 10, 41: `I` Anubim, Plin. 33, 9, 46, § 131 Jan), m., = Ἄνουβις [Egyptian], *an Egyptian deity which was represented with the head of a dog* (cf. Müll. Archaeol. § 408), *tutelary deity of the chase* : latrator Anubis, Verg. A. 8, 698; so Ov. Am. 2, 13, 11. 2936#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2935#anularis#ānŭlāris, e, adj. anulus, `I` *relating to a signet-ring;* hence, anulare (sc. genus coloris), *a white color prepared from chalk*, *mixed with glass beads*, *such as were worn in rings*, Plin. 35, 6, 30, § 48. Cf. anularius. 2937#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2936#anularius#ānŭlārĭus, a, um, adj. id., `I` *of* or *pertaining to a signet-ring* : creta = anulare (v. anularis), Vitr. 7, 14 : * Scalae anulariae, *a place in Rome*, *in the eighth district* (the origin of the name is unknown), Suet. Aug. 72.—Hence, *subst.* : ānŭlārĭus, ii, m., *a ring-maker*, Cic. Ac. 2, 26, 86. 2938#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2937#anulatus#ānŭlātus, a, um, P. a. id., `I` *furnished* or *ornamented with a ring* : aures, * Plaut. Poen. 5, 2, 21: anulati pedes, **fettered**, App. M. 9, p. 222, 30; cf. id. ib. 9, p. 234, 15. 2939#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2938#anulus1#ānŭlus (not ann-), i, m. 2. anus, like circulus from circum, not a dim., `I` *a ring*, esp. *for the finger*, *a finger-ring;* and for sealing, *a seal-ring*, *signet-ring.* `I` Lit. : ille suum anulum opposuit, Plaut. Curc. 2, 3, 76 : de digito anulum Detraho, Ter. Heaut. 4, 1, 37; id. Ad. 3, 2, 49; id. Hec. 5, 3, 31 et saep.; Lucr. 1, 312; 6, 1008; 6, 1014: (Gyges) anulum detraxit, Cic. Off. 3, 9, 38 : gemmatus, Liv. 1, 11; Suet. Ner. 46; id. Caes. 33; id. Tib. 73 et saep.: anulo tabulas obsignare, Plaut. Curc. 2, 3, 67 : sigilla anulo imprimere, Cic. Ac. 2, 26, 85; id. ad Q. Fr. 1, 1, 4; Plin. 33, 1, 5 sqq. et saep.—The right to wear a gold ring was possessed, in the time of the Republic, only by the knights (equites); hence, equestris, * Hor. S. 2, 7, 53: anulum invenit = eques factus est, Cic. Verr. 2, 3, 76.—So also jus anulorum = dignitas equestris, Suet. Caes. 33: donatus anulo aureo, id. ib. 39; so id. Galb. 10; 14; id. Vit. 12 al.; cf. Mayor ad Juv. 7, 89; Smith. Dict. Antiq.— `II` Of other articles in the form of rings. `I.A` *A ring for curtains* : velares anuli, Plin. 13, 9, 18, § 62. — `I.B` *A link of a chain*, Plin. 34, 15, 43, § 150; cf. Mart. 2, 29.— *Irons for the feet*, *fetters* : anulus cruribus aptus, Mart. 14, 169.— `I.C` *A curled lock of hair*, *a ringlet* : comarum anulus, Mart. 2, 66.— `I.D` *A round ornament upon the capitals of Doric columns* : anuli columnarum, Vitr. 4, 3.— `I.E` Anuli virgei, *rings made of willow rods*, Plin. 15, 29, 37, § 124. 2940#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2939#anulus2#ānŭlus, i, m. dim. 1. anus, `I` *the posteriors*, *fundament*, Cato, R. R. 159. 2941#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2940#anus1#ānus, i, m. for as-nus; cf. Sanscr. ās, = to sit, seat one's self; ἧμαι (Dor. ἧσμαι) κάθ.ημαι, Varr.; others refer it to 2. anus, from its form, `I` *the posteriors*, *fundament.* `I` Lit., * Cic. Fam. 9, 22; Cels. 7, 30; Scrib. Comp. 227.— `II` Meton., disease of the anus, *piles*, *hemorrhoids* (eccl. Lat.): quinque anos aureos facietis, i. e. representations of, Vulg. 1 Reg. 6, 5 *bis;* 6, 11; 6, 17. 2942#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2941#anus2#ānus, i, m. related to 2. an- = ἀμφί; prim. signif. a rounding, a circular form; hence also 1. anulus; cf. Varr. L. L. 6, 8, p. 76 Müll., `I` *an iron ring for the feet*, Plaut. Men. 1, 1, 9. 2943#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2942#anus3#ănus, ūs (also uis, Enn. ap. Non. p. 474, 30, or Trag. v. 232 Vahl.; Ter. Heaut. 2, 3, 46; Varr. ap. Non. p. 494, 24; cf. Gell. 4, 16; Prisc. p. 718 P.; v. domus, fructus, victus), f. cf. old Germ. Ano, Ana, = great-grandfather, great-grandmother; Germ. Ahn, ancestor, `I` *an old woman* ( *married* or *unmarried*), *a matron*, *old wife*, *old maid* (sometimes in an honorable sense, but com. as a term of contempt). `I` Lit. : tremulis anus attulit artubus lumen, Enn. ap. Cic. Div. 1, 20, 40 (Ann. v. 36 Vahl.); Plaut. Rud. 2, 3, 75: quid nuntias super anu? id. Cist. 4, 1, 8 : ejus anuis causā, Ter. Heaut. 2, 3, 46 : prudens, Hor. Epod. 17, 47 : pia, Ov. M. 8, 631 : huic anui non satis, Plaut. Curc. 1, 2, 16; Vulg. Gen. 18, 13; ib. 1 Tim. 5, 2: quae est anus tam delira, quae ista timeat? Cic. Tusc. 1, 21, 48 et saep.—Sometimes for *a female soothsayer*, *sibyl*, Hor. S. 1, 9, 30; Ov. F. 4, 158.— `II` Transf. as adj., *old*, *aged* (cf. senex, *old; old man*, sometimes *old woman*): anus matronae, Suet. Ner. 11 : libertinam quamvis anum, id. Oth. 2.—Also of animals, or inanimate things of the feminine gender: cerva anus, Ov. A. A. 1, 766 : charta, Cat. 68, 46 : testa, Mart. 1, 106 : terra, Plin. 17, 3, 5, § 35 : fici, id. 15, 19, 21, § 82 al. 2944#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2943#anxie#anxĭē, adv., v. anxius `I` *fin.* 2945#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2944#anxietas#anxĭĕtas, ātis, f. anxius. `I` *The quality* or *state of* anxius, *anxiety* (as a per manent condition, while *angor*, anguish, is only momentary; cf. Hab. Syn. 108, and v. angor), Cic. Tusc. 4, 12, 27 : perpetua anxie tas, Juv. 13, 211.—But sometimes = angor, *temporary anguish*, *fear*, *trouble*, etc.: animi, Ov. P. 1, 4, 8; Curt. 4, 13: divortii anxietate mortuus, Plin. 7, 53, 54, § 186.— `II` *Anxious care*, *carefulness* in regard to a thing (only post-Aug.): quaerendi, judicandi, comparandi anxietas, Quint. prooem. 8 *fin.* : anxietas et quasi morositas disputationis, Gell. 1, 3, 12; cf. anxius, B. 2946#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2945#anxietudo#anxĭĕtūdo, v. anxitudo. 2947#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2946#anxifer#anxĭfer, fĕra, fĕrum, adj. anxius-fero, `I` *causing* or *bringing anxiety* (only in Cic.): curae, Cic. Div. 1, 13, 22 : dolorum vertices, id. Tusc. 2, 9, 21. 2948#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2947#anxio#anxĭo, āre, v. a. anxius, `I` *to make uneasy* or *anxious* (only in late Lat.): anxiatum iri, App. M. 4, p. 155, 14 : dum anxiaretur cor meum, Vulg. Psa. 60, 3 : anxiatus est super me spiritus, ib. ib. 142, 4. 2949#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2948#anxiosus#anxĭōsus, a, um, adj. id., `I` *full of anxiety; act.*, *causing anxiety*, *pain*, *uneasiness*, Cael. Aur. Tard. 3, 2. 2950#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2949#anxitudo#anxĭtūdo, ĭnis, f. (mostly ante-class.), and anxĭĕtūdo, ĭnis, f. (post-class. for the class. anxietas) [id.], `I` *anxiety*, *trouble*, *anguish* : animi, Pac. ap. Non. p. 72, 33; Att. ib. 28; 29.—Once also in Cic.: anxitudo prona ad luctum, Rep. 2, 41: macerabatur anxietudine, Aug. Conf, 9, 3 : anxietudinis poena, Paul. Nol. Ep. 14. 2951#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2950#anxius#anxĭus, a, um, adj. v. ango, `I` *distressed*, *solicitous*, *uneasy*, *troubled*, *anxious* (as a permanent state of mind). `I` Lit. : neque omnes anxii, qui anguntur aliquando, nec qui anxii semper anguntur, Cic. Tusc. 4, 12, 27; cf.: anxietas and angor.—But frequently momentary' anxiae aegritudines et acerbae, Cic. Tusc. 4, 15, 34 : anxio animo aut sollicito esse, id. Fin. 2, 17, 55 : spiritus anxius, Vulg. Bar. 3, 1 : senes morosi et anxii, Cic. Sen. 18, 65 : Oratio pauperis, cum anxius fuerit, Vulg. Psa. 101, 1 : anxius curis, Ov. M. 9, 275 : mentes, * Hor. C. 3, 21, 17: anxius angor, Lucr. 3, 993; 6, 1158: anxium habere aliquem, *to bring one into trouble*, *to make anxious* or *solicitous*, Auct. B. Afr. 71; Tac. A. 2, 65.—With *gen.* animi or mentis: animi anxius, Sall. J. 55, 4 Cort., where Dietsch reads *animo*, and Gerl. omits it altogether: anxius mentis, Albin. 1, 398 (for this *gen.* v. animus, II. B. 1.).—The object on account of which one is anxious or solicitous is put, In abl. : gloriā ejus, Liv. 25, 40 : omine adverso, Suet. Vit. 8 : venturis, Luc. 7, 20.— In *gen.* (diff. from the preced. *gen.* animi and mentis): inopiae, Liv. 21, 48 : furti (i. e. ne furtum fiat), Ov. M. 1, 623 : vitae, id. H. 20, 198 : securitatis, Plin. 15, 18, 20, § 74 : potentiae, Tac. A. 4, 12 : sui, id. H. 3, 38; in acc. vicem, Liv. 8, 35.— With *de* : de famā ingenii, Quint. 11, 1, 50 : de successore, Suet. Calig. 19 : de instantibus curis, Curt. 3, 2; with *pro*, Plin. Ep. 4, 21.— With *ad* : ad eventum alicujus rei, Luc. 8, 592.—( ε) With *in* and abl. : noli anxius esse in divitiis, Vulg. Eccli. 5, 10.—( ζ) With *ne* and *an* : anxius, ne bellum oriatur, Sall. J. 6, 6 : anxius, an obsequium senatūs an studia plebis reperiret, Tac. A. 14, 13.— `II` Transf. `I.A` In an *act.* sense, *that makes anxious*, *troubles*, *awakens solicitude*, *troublesome* : curae, Liv. 1, 56 (cf.: anxius curis, Ov. M. 9, 275): timor, Verg. A. 9, 89 : accessu propter aculeos anxio, Plin. 12, 8, 18, § 33.— `I.B` *Prepared with anxious care* : elegantia orationis neque morosa neque anxia, Gell. 15, 7, 3; cf. anxietas, II.—Hence, adv. : anxĭē, *anxiously*, *with anxiety* (not in Cic.): aliquid ferre, Sall. J. 82, 3 : auguria quaerere, Plin. 11, 52, 114, § 273 : certare, Suet. Ner. 23 : aliquam prosequi, Justin. 1, 4: loqui, Gell. 20, 1 : anxie doctus, Macr. S. 5, 18; 7, 7.— *Comp.* : anxius, Gargil. Mart. p. 395 Mai; and formed by magis: magis anxie, Sall. ad Caes. Ord. Re Publ. 2 *fin.* 2952#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2951#Anxur#Anxur (rarely written Anxyr, Prob. p. 1459 P.), ŭris, n. ( m., Mart. 5, 1; 10, 58 al., as lying upon a mountain of the same name). `I` *An ancient town in Latium*, *situated not far from the sea-shore*, afterwards also called Tarracina, now *Terracina*, Enn. ap. Fest. p. 19: Tarracina oppidum linguā Volscorum Anxur dictum, Plin. 3, 5, 9, § 59; Hor. S. 1, 5, 26; cf. Mann. Ital. 1, 626 sq. (this town had its name from a fountain in the neighborhood, Serv. ad Verg. A. 7, 799; Vitr. 27, 38.)—Hence, `II` Derivv. `I.A` Anxŭrus : Juppiter, **who was worshipped at Anxur**, Verg. A. 7, 799; v. Serv. ad h. l.— `I.B` Anxŭras, ātis, m., *belonging to Anxur*, Liv. 27, 38. 2953#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2952#anydros#ănydros, v. anhydros. 2954#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2953#Anytus#Ănŭtus, i, m., = Ἄνυτος, `I` *one of the accusers of Socrates*, Hor. S. 2, 4, 3. 2955#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2954#Aoede#Ăoedē ( trisyl.), ēs, f., `I` *one of the first four Muses*, Cic. N. D. 3, 21, 54. 2956#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2955#Aones#Āŏnes, um, m. adj., = Ἄονες, `I` *Bœotian* : Aonas in montes, Verg. E. 6, 65.—Hence *subst.*, *the inhabitants of Bœotia*, Serv. ad Verg. E. 6, 65. 2957#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2956#Aonia#Āŏnĭa, ae, f., = Ἀονία. `I` *A part of Bœotia*, *in which are the Aonian mountains*, *Mount Helicon*, *and the fountain Aganippe*, Serv. ad Verg. E. 6, 65; 10, 12.—Also in gen. for *Bœotia*, Gell. 14, 6.—Hence, `II` Derivv. `I.A` Āŏnĭdes, ae, m. *patr.*, *an Aonid*, i. e. *Bœotian;* of the Theban Eteocles, Stat. Th. 9, 95.— `I.B` Āŏnis, ĭdis, f. *patr.*, *a Bœotian woman;* hence, in the plur. : Aonides, *the Muses*, as dwellers by Hellcon and Aganippe (cf. Aonia), Ov. M. 5, 333; 6, 2; Juv. 7, 59.— `I.C` Āŏnĭus, a, um, adj., *of* or *belonging to Aonia*, i.e. *Bœotia* (purely poet.), *Aonian*, *Bœotian*, Ov. M. 3, 339; 7, 763; 12, 24 al.—Hence, Aonius vir, *Hercules*, *a native of Thebes*, Ov. M. 9, 112: juvenis, **Hippomenes**, id. ib. 10, 589 : deus, **Bacchus**, id. A. A. 2, 380 : Aoniae, aquae, **Aganippe**, id. F. 3, 456.—Also, *an epithet of the Muses* (cf. Aonis), *and of objects that have reference to them*, Ov. F. 4, 245; id. Tr. 4, 10, 39; id. Am. 1, 1, 12; id. A. A. 3, 547; Stat. Achill. 5, 1, 113 al. 2958#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2957#Aornos#Ăornos, i, = Ἄορνος (without birds) or ἡ Ἄορνος λίμνη (v. Strab. 1, 26; 5, 244 sqq.). `I` *Masc.*, *the Lake of Avernus in Campania*, now *Averno*, Verg. A. 6, 242.— `II` *Fem.* `I.A` *A very high*, *steep rock in India*, Curt. 8, 11.— `I.B` *A place in Epirus*, Plin. prooem. 4. 2959#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2958#Aous#Ăōus, i, m., `I` *a river of Illyria which falls into the Ionian Sea*, now *Vovussa* or *Lao*, Liv. 32, 5, 10; Plin. 3, 23, 26, § 145. 2960#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2959#apage#ăpăgĕ, the Greek `I` *imp.* ἄπαγε, used as interj., *away with thee! away! begone! avaunt!* etc.; or also, *away with it! away! not surely!* constr. with acc. (like o, ah, en, etc.) or *absol.*, also with sis (= si vis) (only in the comic poets or in epist. style; never used by Cic.). `I...a` With *acc.* : apage te a me, Plaut. Am. 2, 1, 32; id. Cas. 2, 8, 23; Ter. Eun. 5, 2, 65; Auct. ad Her. 4, 51, 64; Vatin. ap. Cic. Fam. 5, 10: apage istas a me sorores, Plaut. Bacch. 3, 1, 5; id. Merc. 1, 2, 33.— `I...b` *Absol.* : Apage, non placet me etc., Plaut. Am. 1, 1, 154 : apage, haud nos id deceat, id. Capt. 2, 1, 17.— `I...c` With *sis* : apage, sis, Plaut. Poen. 1, 2, 15, and Ter. Eun. 4, 6, 18: apage, sis, Amor, Plaut. Trin. 2, 1, 30 : apage me, sis, id. ib. 4, 1, 19. Cf. Hand, Turs. I. p. 403 sq. 2961#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2960#apala#ăpălă ( hăp-), `I` *adj. n. plur.*, = ἁπαλά, *soft*, *tender*, only with ova, Apic. 7, 17; Cael. Aur. Tard. 2, 7; Scrib. Comp. 104. 2962#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2961#Apamea#Ăpămēa or -īa, ae, f., = Ἀπάμεια. `I` *One of the most distinguished towns in Cœle-Syria*, *on the Orontes*, in the Middle Ages, *Afamiah* or *Famit*, now *Famieh*, Liv. 38, 13 (where there is an allusion to the origin of the name), Cassiod. ap. Cic. Fam. 12, 12; Plin. 5, 23, 19, § 81; cf. Mann. Syr. 360.— `II` *A town in Bithynia*, earlier called Myrlea, now *Moudania*, Plin. 5, 32, 40, § 143; cf. Mann. Asia Min. 3, 560.— `III` *A town in Phrygia the Great*, now *Dineir*, Cic. Att. 5, 16; id. Fam. 2, 17; Plin. 5, 29, 29, § 106; cf. Mann. Asia Min. 3, 120 and 122.—Hence, `IV` Derivv. `I.A` Ăpămēensis or Ăpă-mensis, e, adj., *pertaining to Apamea* (in Phrygia Major): forum Apamense, Cic. Att. 5, 21 : civitas, id. Fam. 5, 20, 2.— `I.B` Ăpă-mēnus, a, um, adj., the same: regio, Plin. 5, 29, 31, § 113 : vinum, id. 14, 7, 9, § 75.— `I.C` Ăpămēus, a, um, adj., *of* or *belonging to Apamea* (in Bithynia); hence, Ăpămēi, ōrum, m., *its inhabitants*, Trajan. ap. Plin. Ep. 10, 57. 2963#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2962#aparctias#ăparctĭas, ae, m., = ἀπαρκτἰας, `I` *the north wind* (in pure Latin, septentrio), Plin. 2, 47, 46, § 119; cf. Gell. 2, 22. 2964#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2963#aparine#ăpărīnē, ēs, f., = ἀπαρίνη, `I` *a plant*, *cleavers* : Galium aparine, Linn.; Plin. 27, 5, 15, § 32. 2965#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2964#apathia#ăpăthīa, ae, f., = ἀπάθεια, `I` *freedom from passion* or *feeling*, *insensibility*, *the Stoic principle of morals*, *Stoicism*, Gell. 19, 12 *fin.* 2966#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2965#apator#ăpătōr, ŏris, adj., = ἀπάτωρ, `I` *without father*, Tert. Praescr. c. 53 Melchis. 2967#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2966#Apaturius#Ăpătūrĭus, ii, m., `I` *a scene-painter of Allabanda*, Vitr. 7, 5, 5. 2968#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2967#Apaturos#Ăpătūrŏs, i, n., `I` *a place on the Cimmerian Bosporus*, *with a temple of Venus Apaturia*, Plin. 6, 6, 6, § 18.—Hence, Ăpă-tūrĭa, ōrum, n., *a festival of Venus Apaturia*, Tert. Apol. 39. 2969#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2968#ape#ape : prohibe, compesce, Paul. ex Fest. p. 22 Müll.; v. apio. 2970#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2969#apeliotes#ăpēlĭōtes, ae, m., = ἀφηλιώτης, Att., ἀπηλιώτης, `I` *the east wind* (in pure Lat., subsolanus), Cat. 26, 3; Plin. 2, 47, 46, § 119. 2971#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2970#Apella#Ăpella, ae, m. `I` *The name of a Roman freedman*, Cic. Att. 12, 19; id. Fam. 7, 25; Planc. ap. Cic. Fam. 10, 17.— `II` *The name of a credulous Jew who lived in the time of Horace;* hence, appellative for *a credulous man*, Hor. S. 1, 5, 100. 2972#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2971#Apelles#Ăpelles, is ( voc. Apella, Plaut. Poen. 5, 4, 101, as if from the Doric Ἀπελλᾶς), m., = Ἀπελλῆς, `I` *a distinguished Greek painter in the time of Alexander the Great*, Plin. 35, 10, 36, § 10; Cic. Brut. 18, 70; id. Off. 3, 2, 10; id. Fam. 1, 9; Prop. 4, 8, 11 al.—Hence, Ăpellēus, a, um, adj., *of* or *belonging to Apelles* : opus, Mart. 7, 83 : tabulae, Prop. 1, 2, 22 al. 2973#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2972#Apello#Ăpello, v. Apollo. 2974#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2973#Apenninicola#Āpennīnĭcŏla, ae, comm. Apenninus-colo, `I` *a dweller among the Apennines*, Verg. A. 11, 700. 2975#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2974#Apenninigena#Āpennīnĭgĕna, ae, comm. Apenninus - gigno, `I` *born upon the Apennines*, *originating there*, Ov. M. 15, 432; Claud. VI. Cons. Hon. 505. 2976#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2975#Apenninus#Āpennīnus (better Appennīnus, Verg. A. 12, 703 Cod. Med.; `I` also APENINVS, Inscr. Grut. 204, 18), i, m. from the Celtic penn, mountain - summit, *the mountainchain that passes through the length of Italy*, *the Apennines*, Plin. 3, 5, 7, § 48; *conspicuous for height;* hence, celsus Appenninus, Hor. Epod. 16, 29: Appenninus nubifer, Ov. M. 2, 226.—Personified: gaudetque nivali Vertice se attollens pater Appenninus ad auras, Verg. A. 12, 703; cf. Mann. Ital. 1, 264 sq. 2977#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2976#aper1#ăper, pri, m. cf. old Germ. Ebar; Germ. Eber; Angl.-Sax. bār = aper, verres; Engl. boar; cf. Lat. caper, with change of meaning, and the Gr. κάπρος, `I` *a wild boar.* `I. A.` Lit., Ov. M. 8, 282; 9, 192; 10, 550; 10, 715; Verg. E. 7, 29; 10, 56; id. A. 1, 324 al.: aper Erymanthius, Cic. Tusc. 4, 22, 50 : Arcadius, **the Erymanthian boar slain by Her cules**, Mart. 9, 104 : aper de silvā, Vulg. Psa. 79, 14.—Among the Romans a delicacy, Juv. 1, 140.— *Masc.* form used of the female in Varr. L. L. 8, 47, p. 183 Müll., though Pliny had formed *apra*, q. v.— `I.B` Prov. `I.B.1` Uno saltu duos apros capere, *to kill two birds with one stone*, Plaut. Cas. 2, 8, 40.— `I.B.2` Apros immittere liquidis fontibus, for something perverse, inconsiderate, Verg. E. 2, 59.— `II` Transf. `I.A` *A standard of the Roman legions*, Plin. 10, 4, 5, § 16.— `I.B` *A kind of fish*, Enn. ap. App. p. 486: is, qui aper vocatur in Acheloo amne, grunnitum habet, Plin. 11, 51, 112, § 267 Jan. 2978#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2977#Aper2#Ăper, pri, m., `I` *a Roman cognomen*, Tac. Or. 2; Lampr. Commod. 2; Inscr. Grut. 692, 8. 2979#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2978#Aperantia#Ăpĕrantĭa, ae, f., = Ἀπεραντία, `I` *a small province in Thessaly*, *south of the Dolopians*, Liv. 36, 33; 38, 3; cf. Mann. Greece, 39.—Hence, Ăpĕrantĭi, ōrum, m., *its inhabitants*, Liv. 43, 22. 2980#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2979#aperibilis#ăpĕrĭbĭlis, v. apertibilis. 2981#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2980#aperio#ăpĕrĭo, ĕrŭi, ertum, 4, v. a. ( `I` *fut.* aperibo, Plaut. Truc. 4, 2, 50; Pompon. ap. Non. p. 506, 30) [ab-pario, to get from, take away from, i.e. to uncover, like the opp. operio, from obpario, to get for, to put upon, i. e. to cover; this is the old explanation, and is received by Corssen, Ausspr. I. p. 653; II. p. 410, and by Vanicek, p. 503], *to uncover*, *make* or *lay bare.* `I` Lit. : patinas, Plaut. Ps. 3, 2, 51 : apertae surae, Turp. ap. Non. p. 236, 16: apertis lateribus, Sisenn. ib. p. 236, 26 : capite aperto esse, Varr. ib. p. 236, 25; p. 236, 28: ut corporis partes quaedam aperiantur, Cic. Off. 1, 35, 129 : caput aperuit, id. Phil. 2, 31; Sall. H. Fragm. ap. Non. p. 236, 20: capita, Plin. 28, 6, 17, § 60 : aperto pectore, Ov. M. 2, 339; and poet. transf. to the person: apertae pectora matres, id. ib. 13, 688 : ramum, Verg. A. 6, 406 al. — Trop., *to make visible*, *to show*, *reveal*, Liv. 22, 6: dispulsā nebulā diem aperuit, id. 26, 17 (cf. just before: densa nebula campos circa intexit): dies faciem victoriae, Tac. Agr. 38 : lux aperuit bellum ducemque belli, Liv. 3, 15 : novam aciem dies aperuit, Tac. H. 4, 29 : his unda dehiscens Terram aperit, **opens to view**, Verg. A. 1, 107.—From the intermediate idea of making visible, `II` Metaph. `A. 1.` *To unclose*, *open* : aperto ex ostio Alti Acheruntis, Poët. ap. Cic. Tusc. 1, 16, 37: aperite aliquis ostium, Ter. Ad. 4, 4, 26; so id. Heaut. 2, 3, 35: forem aperi, id. Ad. 2, 1, 13 : fores, id. Eun. 2, 2, 52; Ov. M. 10, 457; Suet. Aug. 82: januas carceris, Vulg. Act. 5, 19 : fenestram, ib. Gen. 8, 6 : liquidas vias, **to open the liquid way**, Lucr. 1, 373; so Verg. A. 11, 884: sucum venis fundere apertis, **to pour out moisture from its open veins**, Lucr. 5, 812 : saccum, Vulg. Gen. 42, 27 : os, ib. ib. 22, 28 : labia, ib. Job, 11, 5: oculos, ib. Act. 9, 8 : accepi fasciculum, in quo erat epistula Piliae: abstuli, aperui, legi, Cic. Att. 5, 11 *fin.*; so id. ib. 1, 13; 6, 3: aperire librum, Vulg. Apoc. 5, 5; 20, 12: testamentum, Plin. 7, 52, 53, § 177 (cf.: testamentum resignare, Hor. Ep. 1, 7, 9); Suet. Caes. 83; id. Aug. 17: sigillum aperire, **to break**, Vulg. Apoc. 6, 3 al. : ferro iter aperiundum est, Sall. C. 58, 7 : locum... asylum, **to make it an asylum**, Liv. 1, 8 : subterraneos specus, Tac. G. 16 : navigantibus maria, Plin. 2, 47, 47, § 122 : arbor florem aperit, id. 12, 11, 23, § 40 et saep.: aperire parietem, *to open a wall*, in order to put a door or window in it, Dig. 8, 2, 40: alicui oculos aperire, *to give sight to* (after the Heb.), Vulg. Joan. 9, 10; 9, 14 al.; so, aures aperire, **to restore hearing to**, ib. Marc. 7, 35.— `I..2` Trop. : nec ita claudenda est res familiaris, ut eam benignitas aperire non possit, Cic. Off. 2, 15, 54 : amicitiae fores. id. Fam. 13, 10: multus apertus cursus ad laudem, id. Phil. 14, 6 *fin.* : tibi virtus tua reditum ad tuos aperuit, id. Fam. 6, 11 : philosophiae fontes, id. Tusc. 1, 3, 6; id. Mil. 31, 85 et saep.: alicujus oculos aperire, *to open one's eyes*, *make him discern* (after the Heb.), Vulg. Gen. 3, 5; 3, 7; ib. Act. 26, 18; so, alicujus cor aperire, ib. ib. 16, 14 : ventus incendio viam aperuit, Liv. 6, 2: occasionem ad invadendum, id. 4, 53; so id. 9, 27: si hanc fenestram aperueritis (i.e. *if you enter upon the way of complaint*), nihil aliud agi sinetis, Suet. Tib. 28 (cf. Ter. Heaut. 3, 1, 72: Quantam fenestram ad nequitiem patefeceris!): quia aperuisset gentibus ostium fidei, Vulg. Act. 14, 27; ib. Col. 4, 3.— So of the new year, *to open it*, i.e. *begin* : annum, Verg. G. 1, 217 : contigit ergo privatis aperire annum (since the consul entered upon his office the first of January), Plin. Pan. 58, 4 Gierig and Schaef.—So also of a school, *to establish*, *set up*, *begin*, or *open it* : Dionysius tyrannus Corinthi dicitur ludum aperuisse, Cic. Fam. 9, 18; so Suet. Gram. 16; id. Rhet. 4.— Poet. : fuste aperire caput, i.e. **to cleave**, **split the head**, Juv. 9, 98.— `I.B` Aperire locum (populum, gentes, etc.), *to lay open a place*, *people*, etc., i.e. *to open an entrance to*, *render accessible* (cf. patefacio); most freq. in the histt., esp. in Tacitus: qui aperuerint armis orbem terrarum, Liv. 42, 52; 42, 4: Syriam, Tac. A. 2, 70 : omnes terras fortibus viris natura aperuit, id. H. 4, 64 : novas gentes, id. Agr. 22 : gentes ac reges, id. G. 1 : Britanniam tamdiu clausam aperit, Mel. 3, 6, 4; Luc. 1, 465 Cort.: Eoas, id. 4, 352 : pelagus, Val. Fl. 1, 169.— `I.C` Transf. to mental objects, *to disclose something unknown*, *to unveil*, *reveal*, *make known*, *unfold*, *to prove*, *demonstrate;* or gen. *to explain*, *recount*, etc.: occulta quaedam et quasi involuta aperiri, Cic. Fin. 1, 9, 30 : explicanda est saepe verbis mens nostra de quāque re atque involutae rei notitia definiendo aperienda est, id. Or. 33, 116 : alicui scripturas aperire, Vulg. Luc. 24, 32 : tua probra aperibo omnia, Plaut. Truc. 4, 2, 50 : ne exspectetis argumentum fabulae; hi partem aperient, Ter. Ad. prol. 23 : non quo aperiret sententiam suam, sed etc., Cic. de Or. 1, 18, 84 : eo praesente conjurationem aperit, Sall. C. 40, 6 : naturam et mores, id. ib. 53 *fin.*; so id. ib. 45, 1; 47, 1; id. J. 33, 4: lux fugam hostium aperuit, Liv. 27, 2 : aperiri error poterat, id. 26, 10 : casus aperire futuros, **to disclose the future**, Ov. M. 15, 559 : futura aperit, Tac. H. 2, 4.—So also, se aperire or aperiri, *to reveal one's true disposition*, *character* : tum coacti necessario se aperiunt, **show themselves in their true light**, Ter. And. 4, 1, 8 : studio aperimur in ipso, Ov. A. A. 3, 371 : exspectandum, dum se ipsa res aperiret, Nep. Paus. 3, 7; Quint. prooem. § 3.—Sometimes constr. with acc. and *inf.*, a *rel.-clause*, or *de* : cum jam directae in se prorae hostes appropinquare aperuissent, Liv. 44, 28 : domino navis, quis sit, aperit, Nep. Them. 8, 6; so id. Eum. 13, 3: de clementiā, Auct. ad Her. 2, 31.—In a gen. sense (freq. in epistt.) in Cic. Att. 5, 1, 2: de Oppio factum est, ut volui, et maxime, quod DCCC. aperuisti, *you promised*, i.e. *that it should be paid to him* (= ostendisti te daturum, Manut.); cf. the more definite expression: de Oppio bene curāsti, quod ei DCCC. exposuisti, id. ib. 5, 4, 3.—Hence, ăpertus, a, um, *P. a.;* pr., *opened;* hence, *open*, *free.* `I.A` Lit. `I.B.1` *Without covering*, *open*, *uncovered* (opp. tectus): naves apertae, **without deck**, Cic. Verr. 2, 5, 40; Liv. 31, 22 *fin.*; cf. id. 32, 21, 14: centum tectae naves et quinquaginta leviores apertae, et saep.; v. navis.—Also, *without covering* or *defence*, *unprotected*, *exposed* : locus, Caes. B. C. 3, 84.— Poet., of the sky, *clear*, *cloudless* : caelo invectus aperto, Verg. A. 1, 155 : aether, id. ib. 1, 587 : aperta serena prospicere, id. G. 1, 393.— `I.B.2` *Unclosed*, *open*, *not shut* (opp. clausus): Janua cum per se transpectum praebet apertum, **since this affords an open view through it**, Lucr. 4, 272 : oculi, id. 4, 339 : oculorum lumine aperto, id. 4, 1139 et saep.: nihil tam clausum, neque tam reconditum, quod non istius cupiditati apertissimum promptissimumque esset, Cic. Verr. 2, 4, 20 : caelum patens atque apertum, id. Div. 1, 1 (diff. from 1.); so Ov. M. 6, 693: vidit caelos apertos, Vulg. Marc. 1, 10 : apertus et propatulus locus, Cic. Verr. 2, 4, 49 : iter, Liv. 31, 2 : apertior aditus ad moenia, id. 9, 28 : campi, id. 38, 3 : per apertum limitem (viae), Tac. H. 3, 21; Ov. M. 1, 285: fenestrae, Vulg. Dan. 6, 10 : ostia, ib. ib. 13, 39 : aequor, Ov. M. 4, 527; so id. ib. 8, 165; 11, 555 et saep. — Poet., of a battle: nec aperti copia Martis Ulla fuit, *an action in the open field*, Ov. M. 13, 208.—Very freq. ăpertum, *subst.*, *that which is open*, *free; an open*, *clear space* : in aperto, Lucr. 3, 604 : per apertum fugientes, Hor. C, 3, 12, 10 : impetum ex aperto facerent, Liv. 35, 5 : castra in aperto posita, id. 1, 33; so id. 22, 4: volantem in aperto, Plin. 10, 8, 9, § 22 : in aperta prodeunt, id. 8, 32, 50, § 117 : disjecit naves in aperta Oceani, Tac. A. 2, 23.— `I.B` Trop. `1. a.` Opp. to that which is concealed, covered, dark, *open*, *clear*, *plain*, *evident*, *manifest*, *unobstructed* : nam nihil aegrius est quam res secernere apertas ab dubiis, **nothing is**, **indeed**, **more difficult than to separate things that are evident from those that are doubtful**, Lucr. 4, 467; so id. 4, 596; 1, 915; 5, 1062: cum illum ex occultis insidiis in apertum latrocinium conjecimus, Cic. Cat. 2, 1 : simultates partim obscurae, partim apertae, id. Manil. 24 : quid enim potest esse tam apertum tamque perspicuum? id. N. D. 2, 2, 4 : quid rem apertam suspectam facimus? Liv. 41, 24 : non furtim, sed vi aperta, id. 25, 24 : apertus animi motus, Quint. 10, 3, 21 : invidia in occulto, adulatio in aperto, Tac. H. 4, 4 et saep.—So, in rhet., of *clear*, *intelligible* discourse: multo apertius ad intellegendum est, si, etc.... apertam enim narrationem tam esse oportet quam, etc., Cic. de Or. 2, 80, 328; cf. id. Inv. 1, 20.—Hence, `I.2.2.b` Esp. as *subst.* : in aperto esse, *To be clear*, *evident*, *well known*, *notorious*, ἐν τῷ φανερῷ εἶναι : ad cognoscendum omnia illustria magis magisque in aperto, Sall. J. 5, 3.— *To be easily practicable*, *easy*, *facile* (the figure taken from an open field or space): agere memoratu digna pronum magisque in aperto erat, **there was a greater inclination and a more open way to**, Tac. Agr. 1 : hostes aggredi in aperto foret, id. H. 3, 56 : vota virtusque in aperto omniaque prona victoribus, id. Agr. 33.— `I.B.2` Of character, *without dissimulation*, *open*, *frank*, *candid* : animus apertus et simplex, Cic. Fam. 1, 9; id. Off. 3, 13, 57: pectus, id. Lael. 26, 97. —Hence, ironically: ut semper fuit apertissimus, *as he has always been very open*, *frank* (for *impudent*, *shameless*), Cic. Mur. 35.—Hence, ăpertē, adv., *openly*, *clearly*, *plainly.* `I` In gen.: tam aperte irridens, Ter. Phorm. 5, 8, 62 : ab illo aperte tecte quicquid est datum, libenter accepi, Cic. Att. 1, 14, 4; id. Or. 12, 38; id. Am. 18, 67: cum Fidenae aperte descissent, Liv. 1, 27 : aperte quod venale habet ostendit, Hor. S. 1, 2, 83 : aperte revelari, Vulg. 1 Reg. 2, 27 : non jam secretis colloquiis, sed aperte fremere, Tac. A. 11, 28 : aperte adulari, Cic. Am. 26, 99 : aperte mentiri, id. Ac. 2, 6, 18 : aperte pugnare, id. ap. Aquil. Rom. 10: aperte immundus est, Vulg. Lev. 13, 26.— *Comp.* : cum ipsum dolorem hic tulit paulo apertius, Cic. Planc. 34; id. Att. 16, 3, 5; Curt. 6, 1, 11: ab his proconsuli venenum inter epulas datum est apertius quam ut fallerent, Tac. A. 13, 1.— *Sup.* : hinc empta apertissime praetura, Cic. Verr. 1, 100 : equite Romano per te apertissime interfecto, id. Har. Resp. 30 : largiri, id. ib. 56 : praedari, Cic. Verr. 1, 130.— `II` Esp. of what is set forth in words or writing, *plainly*, *clearly*, *freely*, *without reserve* : nempe ergo aperte vis quae restant me loqui? Ter. And. 1, 2, 24; id. Phorm. 4, 3, 49: aperte indicat (lex) posse rationem habere non praesentis, Cic. ad Brut. 1, 5, 3 : Non tu istuc mihi dictura aperte es, quicquid est? Ter. Eun. 5, 1, 3 : narrare, id. Heaut. 4, 3, 24 : scribere, Cic. Fam. 5, 7, 3; Quint. 1, 5, 43.— *Comp.* : Planius atque apertius dicam, Cic. Rosc. Com. 14, 43 : distinguere, Quint. 3, 6, 45.— *Sup.* : istius injurias quam apertissime vobis planissimeque explicare, Cic. Verr. 2, 64, 156 : aliquid apertissime ostendere, Quint. 5, 12, 11. 2982#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2981#Aperta#Ăperta, `I` *a surname of Apollo* : quia patente (i.e. apertā) cortinā responsa ab eo darentur, Paul. ex Fest. p. 22 Müll. 2983#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2982#apertibilis#ăpertĭbĭlis, e, adj. aperio, `I` *opening*, *aperient*, med. t., Cael. Aur. Acut. 3, 3; 3, 4, where *aperibilis* also is read. 2984#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2983#apertio#ăpertĭo, ōnis, f. id., `I` *an opening*, *unfolding* (only ante- and post-class.). `I...a` With *gen.* : floris, Pall. 1, 6, 4 : templi, App. M. 11, p. 266, 22 : oris, Vulg. Eccli. 20, 15; ib. Ephes. 6, 19.— `I...b` *Absol.* : cum periculo introitur recenti apertione, Varr. R. R. 1, 63: apertio, **the solemn opening of a temple**, Serv. ad Verg. A. 4, 301. 2985#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2984#aperto#ăperto, āre, `I` *v. freq.* [id.], *to lay bare* : Quaeso, cur apertas brachium? Plaut. Men. 5, 5, 12. 2986#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2985#apertor#ăpertor, ōris, m. id., `I` *he that opens*, *begins* (cf. aperio, II. A.): baptismi, Tert. adv. Marc. 2, 3. 2987#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2986#apertum#ăpertum, i, n., v. aperio. 2988#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2987#apertura#ăpertūra, ae, f. aperio (only post Aug.). `I` *An opening* (abstr.), Vitr. 4, 6 *fin.*; Dig. 28, 5, 3.— `II` *An opening* (concr.), *aperture*, *a hole*, Vitr. 5, 5; so id. 10, 9: Vulg. Amos, 4, 3; 9, 11. 2989#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2988#apertus#ăpertus, a, um, P. a., from aperio. 2990#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2989#apex#ăpex, ĭcis, m. etym. acc. to Serv. ad Verg. A. 10, 270, and Paul. ex Fest. p. 18 Müll., from apo, to join to, whence aptus; cf. Van. Etym. p. 33, `I` *the extreme end of a thing*, *the point*, *summit*, *top* (syn.: cacumen, summa, fastigium, culmen, vertex); hence, `I` Lit., *the small rod at the top of the flamen's cap*, *wound round with wool*, Serv. ad Verg. A. 2, 683; 10, 270.—Hence, `II` Transf. `I.A` (As pars pro toto.) *The conical cap of the flamen*, *ornamented with this rod* : QVEI. APICEM. INSIGNE. DIALIS. FLAMINIS. GESISTEI, Epitaph. Scip. Grotef. 2, 299: apicem dialem, Liv. 6, 41 : apex e capite prolapsus, Val. Max. 1, 1, n. 4.—Hence, of the *priesthood* itself: homo honestus non apice insignis, Sen. ap. Lact. 17, 6.— `I.B` *Any hat* or *helmet*, *a crown* : ab aquilā Tarquinio apicem impositum putent, Cic. Leg. 1, 1 : regum apices, Hor. C. 3, 21, 20 : ardet apex capiti, Verg. A. 10, 270; 2, 683.—Of birds, *the crest*, Plin. 11, 37, 44, § 121.— `I.C` *A projecting point* or *summit.* `I.A.1` Lit., of trees: lauri, Verg. A. 7, 66.—Of a headland: sublimis, Juv. 12, 72 : montis apex, Sil. 12, 709; so Vulg. Judith, 7, 3.—Of the point of a sickle, Col. 4, 25, 1.—Of the summit of a flame, Ov. M. 10, 279 et saep.— `I.A.2` Trop., *the highest ornament* or *honor*, *the crown of a thing* : apex est senectutis auctoritas, Cic. Sen. 17, 60 : hinc apicem Fortuna sustulit, hic posuisse gaudet, Hor. C. 1, 34, 14.— `D. 1.` In gram., *the long mark over a vowel*, Quint. 1, 7, 2; 1, 4, 10; 1, 5, 23; Victor. p. 2469 P.—Hence, trop.: nullum apicem quaestionis praetermittere, Arn. 3 *init.* — `I.A.2` *The forms* or *outlines of the letters* : litterarum apices, Gell. 13, 30, 10; 17, 9, 12.—Hence (per synecdochen), `I.E` *A letter* or *any other writing* : apicum oblator, Sid. Ep. 6, 8 : Augusti apices, i. e. **rescripts**, Cod. Just. 2, 8, 6 *fin.* — `F` Of the point or apex of a Hebrew letter, put fig. for *the least particle*, *tittle* (eccl. Lat.; Gr. ἡ κεραία): iota unum aut unus apex non praeteribit a lege, Vulg. Matt. 5, 18; ib. Luc. 16, 17. 2991#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2990#apexabo#ăpexăbo, ōnis, m. apex, `I` *a kind of sausage* (perh. only in the two foll. examples), Varr. L. L. 5, § 111 Müll.; Arn. 7, p. 229. 2992#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2991#aphaca#ăphăca, ae, f., = ἀφάκη. `I` *A kind of pulse*, *field* or *chick-pea* : Lathyrus aphaca, Linn.; Plin. 27, 5, 21, § 38.— `II` *A wild plant*, *the common dandelion* : Leontodon taraxacum, Linn.; Plin. 21, 15, 52, § 89. 2993#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2992#Aphaea#Ăphaea, ae, f., = Ἀφαία, `I` *an epithet of Britomartis* (q. v.), Verg. Cir. 303, ubi v. Wagner. 2994#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2993#aphaerema#ăphaerĕma, ătis, n., = ἀφαίρεμα, `I` *a coarse kind of grits*, Plin. 18, 11, 29, § 2. 2995#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2994#aphaeresis#ăphaerĕsis, is, f., = ἀφαίρεσις, a gram. fig., `I` *the dropping of a letter* or *syllable at the beginning of a word* (e. g. ruere for eruere, temnere for contemnere, etc.), Prob. p. 1438 P.; Don. p. 1772 ib.; Charis. p. 248 ib.; Serv. ad Verg. A. 1, 546; 1, 669 al. 2996#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2995#Aphareus#Ăphăreus ( trisyl.), ĕi, m., = Ἀφαρεύς. `I` *A king of the Messenians;* hence his sons Lynceus and Idas are called Ăphărēïa proles, Ov. M. 8, 304.— `II` *A centaur*, Ov. M. 12, 341 sq. 2997#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2996#aphe#ăphē, v. haphe. 2998#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2997#Aphesas#Ăphĕsās, antos, m., = Ἀφέσας, `I` *a mountain in Peloponnesus*, *near Nemea*, now *Fouka*, Stat. Th. 3, 460 (in Plin. 4, 5, 9, § 17, called Apesantus, Jan). 2999#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2998#Aphidnae#Ăphidnae, ārum, f., = Ἄφιδναι, `I` *a small place in Attica*, Sen. Hippol. 24.—In sing. : Aphidna, Ov. F. 5, 708; cf. Mann Gr. p. 335. 3000#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n2999#aphractus#ā^phractus, i, f., or ā^phractum, i, n., = ἄφρακτος (uncovered, sc. ναῦς, hence), `I` *a long vessel without a deck* (in pure Latin, navis aperta; only in Cic.): Navigavimus tardius propter aphractorum Rhodiorum imbecillitatem, Cic. Att. 5, 13, 1 : detraxit viginti ipsos dies aphractus Rhodiorum, id. ib. 6, 8, 4 : aphracta Rhodiorum habebam, id. ib. 5, 11, 4; so id. ib. 5, 12, 1. 3001#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3000#aphrodes#ā^phrōdes, `I` *adj. comm.*, = ἀφρώδης, *foamy*, *like foam* : mecon, **a wild poppy**, Plin. 27, 12, 93, § 119; cf. App. Herb. 53 (in Plin. 20, 19, 79, § 207, called aphron). 3002#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3001#Aphrodisia#Ā^phrŏdīsĭa, ōrum, n., = Ἀφροδίσια, `I` *a festival of Venus*, Plaut. Poen. 1, 1, 62; 1, 2, 44. 3003#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3002#aphrodisiace#ā^phrŏdīsĭăcē, ēs, f., = ἀφροδισιακή, `I` *a precious stone of a reddish-white color*, unknown to us, Plin. 37, 10, 54, § 148. 3004#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3003#Aphrodisias1#Ā^phrŏdīsĭăs, ădis, f., = Αφροδισιάς. `I` *A region in Asiatic Æolis*, Liv. 37, 21; Plin. 5, 30, 32, § 122.— `II` *A town and promontory in Caria*, *on the Mœander*, now *Geira*, Plin. 5, 28, 29, § 104.— `III` *An island near Gades*, Plin. 4, 22, 36, § 120.— `IV` *An island in the Persian Gulf*, now *Kaish*, Plin. 6, 25, 28, § 111. 3005#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3004#aphrodisias2#ā^phrŏdīsĭas = acorus, q. v.; perh. `I` *sweet-flag*, *calamus*, App. Herb. 6. 3006#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3005#Aphrodisium#Ā^phrŏdīsĭum, ii, n., = Ἀφροδίσιον. `I` *A town on the coast of Latium*, *in the province of Lavinium*, *with a renowned temple of Venus*, *which was destroyed as early as the time of Pliny*, Plin. 3, 5, 9, § 57; cf. Mann. Ital. 1, 617; Müll. Roms Camp. 2, 271.— `II` Ā^phrŏdīsĭum promontorium, *a promontory in Thessaly*, Plin. 31, 2, 7, § 10. — `III` Ā^phrŏdīsĭum flumen, *a river in Caria*, Plin. 31, 2, 7, § 10. 3007#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3006#aphron#ā^phron, v. aphrodes. 3008#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3007#aphronitrum#ā^phrŏnī^trum, i, n., = ἀφρόνιτρον, `I` *the efflorescence of saltpetre*, Plin. 31, 10, 46, § 3; Mart. 14, 58. 3009#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3008#aphthae#aphthae, ārum, f., = ἄφθαι, `I` *an eruption in the mouth*, *the thrush*, Marc. Emp. 11 (in Cels. 6, 11, written as Greek). 3010#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3009#aphya#ăphŭa, ae, or -ē, ēs, f., = ἀφύη, `I` *a small fish*, usu. called apua, acc. to some the *anchovy*, Plin. 32, 11, 53, § 145; cf. id. 31, 8, 44, § 95. 3011#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3010#Apia#Ăpĭa, ae, f., = Ἀπία, `I` *an old name of the Peloponnesus*, Plin. 4, 4, 5, § 9 (v. aqua *init.*). 3012#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3011#apiacus#ăpĭăcus, a, um, adj. apium, `I` *of* or *relating to parsley*, *similar to parsley* : brassica, Cato ap. Plin. 19, 8, 41, § 136 Jan; cf. Cato, R. R. 157, 2 (others read in the first passage *apianam*, in the latter *apia*). 3013#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3012#apianus#ăpĭānus, a, um, adj. apis, `I` *belonging to bees*, *of bees.* `I` Adj., uva, loved by bees, *the muscatel*, Plin. 14, 2, 4, § 3; cf. Col. 12, 39, 3; so, vitis, id. 3, 2, 17 : vinum, id. 12, 47, 6.— `II` *Subst.* : ăpĭāna, ae, f. (sc. herba), *chamomile*, App. Herb. 23. 3014#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3013#apiarius#ăpĭārĭus, a, um, adj. id., `I` *relating to bees;* only *subst.*, `I` ăpĭārĭus, ii, m., *a bee-keeper*, Plin. 21, 10, 31, § 56.— `II` ăpĭ-ārĭum, ii, n., *a bee-house*, *beehive* (prob. first introd. by Columella into the written lang.; cf. Gell. 2, 20, 8), Col. 9, 5, 1; so id. 9, 3, 4; 9, 5, 6; 9, 7, 1; 9, 12, 4 al. 3015#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3014#apiastellum#ăpĭastellum, i, n. `I` *The plant* batrachion or herba scelerata, App. Herb. 8. — `II` *The plant* bryonia, App. Herb. 66. 3016#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3015#apiastra#ăpĭastra, ae, f. apis, `I` *a bird that lies in wait for bees*, *a bee-eater*, commonly called merops (for apiaster or merops apiaster, Linn.), Serv. ad Verg. G. 4, 14. 3017#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3016#apiastrum#ăpĭastrum, i, n. id.. `I` *Wild-parsley* : Selinum palustre, Linn.; Plin. 21, 12, 41, § 70; cf. Col. 9, 8, 12.— `II` *Balm*, *a plant of which bees are fond* : melissophyllon, Varr. R. R. 3, 16, 10; Plin. 21, 9, 29, § 53. 3018#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3017#apiatus#ăpĭātus, a, um apium. `I` *Boiled with parsley* : aqua, Theod. Prisc. 2, 2.— `II` *Like a parsley-leaf*, *crisped* : mensa, Plin. 13, 15, 30, § 96. 3019#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3018#apica#ăpīca, ae, f. (sc. ovis) [perh. ἀπεικώς, unfit, unnatural], `I` *a sheep that has no wool on the belly*, Varr. R. R. 2, 2, 3; Plin. 8, 48, 75, § 198; Paul. ex Fest. p. 25 Müll. 3020#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3019#apicatus#ăpĭcātus, a, um, Part., as if from apico [apex], `I` *adorned with the priest's cap* : Dialis, Ov. F. 3, 397. 3021#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3020#apicius1#ăpīcĭus, a, um, adj. apis, `I` *sought by bees*, *liked by bees;* hence, *sweet*, *dainty*, = apianus, q. v.: uvae, Cato, R. R. 24, 1; Varr. R. R. 1, 58; Plin. 14, 4, 5, § 46; Macr. S. 2, 16.—Hence, ăpīcĭum, i, n., sc. vinum, Cato, R. R. 6, 5; 7, 1; Varr. R. R. 1, 25. 3022#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3021#Apicius2#Ăpīcĭus, ii, m. `I. A.` *A notorious epicure under Augustus and Tiberius*, Plin. 10, 48, 68, § 133; cf. Tac. A. 4, 1.—Hence, `I. A..B` *The title of a Latin book on cookery*, *yet extant*, *in ten books*, whose author is unknown, v. Bähr, Lit. Gesch. p. 521; Teuffel, Rom. Lit. § 278, 4.— `II` Deriv.: Ăpīcĭ-ānus, a, um, adj., *of* or *pertaining to Apicius* : coctura, Plin. 19, 8, 41, § 143 : patina, Apic. 4, 2 : condimenta, Tert. Anim. 33. 3023#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3022#apicula#ăpĭcŭla, ae, f. dim. apis, `I` *a little bee*, * Plaut. Curc. 1, 1, 10; Plin. 7, 21, 21, § 85; Fronto Ep. ad Ver. 8 Mai. 3024#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3023#apiculum#ăpĭcŭlum : filum, quo flamines velatum apicem gerunt, Paul. ex Fest. p. 23 Müll.; cf. apex, I. 3025#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3024#Apidanus#Āpĭdănus, i, m., = Ἀπιδανός, `I` *a river in Thessaly*, *which*, *uniting with the Enipeus*, *flows into the Peneus*, now *Fersaliti*, Ov. M. 1, 580; 7, 228; Luc. 6, 373; Val. Fl. 1, 357. 3026#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3025#Apina#Ăpĭna, ae, f., `I` *a poor and small town in Apulia*, Plin. 3, 11, 16, § 144.—Hence, in the plur. : ăpĭnae, prov. (as tricae, q. v.), *trifles*, *worthless things* : apinae tricaeque, Mart. 14, 1, 7; 1, 113, 2 (some regard this form as from ἀφανής, obscure, of no account). 3027#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3026#apio#ăpĭo, v. apo. 3028#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3027#Apiolae#Apiŏlae, v. Appiolae. 3029#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3028#apis1#ăpis or -es, is, f. ( `I` *nom. sing.* apis, Ov. M. 13, 928; Petr. Fragm. 32, 7; Col. 9, 3, 2; 9, 12, 1.—The form apes is given in Prisc. p. 613 and 703 P., and Prob. 1470 ib. as the prevailing one, to which the dim. apicula is no objection, since fides also has fidicula.—The *gen. plur.* varies between -ium and -um. The form apium is found, Varr. R. R. 3, 16, 14; Liv. 4, 33, 4; 27, 23, 3; 38, 46, 5; Col. 9, 3, 3; 9, 9, 1 al.; Plin. 8, 42, 64, § 158; 11, 7, 7, § 7; 11, 11, 11, § 27; 11, 16, 16, § 46; 17, 27, 44, § 255 al.; Just. 13, 7, 10; Ov. M. 15, 383; Juv. 13, 68: the form apum, Liv. 21, 46, 2; 24, 10, 11; Col. 8, 1, 4; 9, 2, 2; Pall. Apr. 8, 2; id. Jun. 7, 1; Aug. 7. Of the seven examples in Cicero, Ac. 2, 17, 54; 2, 38, 120; Div. 1, 33, 73; Sen. 15, 54; Off. 1, 44, 157; Har. Resp. 12, 25 *bis*, the form apium is quite certain or has preponderating MS. authority) [kindred with old Germ. Bia, Imbi; Germ. Biene, Imme; Engl. bee], *a bee* : apis aculeus, Cic. Tusc. 2, 22, 52 : sicut apes solent persequi, Vulg. Deut. 1, 44 : examen apium, **a swarm of**, Cic. Har. Resp. 12, 25 : examen apum, Liv. 24, 10, 11, and Vulg. Jud. 14, 8: apes leves, Tib. 2, 1, 49; so Verg. G. 4, 54: florilegae, Ov. M. 15, 366 : melliferae, id. ib. 15, 387 : parcae, **frugal**, Verg. G. 1, 4 : apis sedula, **the busy bee**, Ov. M. 13, 298 (cf. Hor. Ep. 1, 3, 21): apum reges (their sovereign being regarded by the ancients as a male), Col. 9, 10, 1; so Verg. G. 4, 68 et saep.: Attica apis, Ov. Tr. 5, 4, 30 : fingunt favos, Cic. Off. 1, 44, 157 : confingunt favos, Plin. 11, 5, 4, § 11 : condunt examina, Verg. G. 2, 452 : exeunt ad opera, Plin. 11, 6, 5, § 14 : insidunt floribus, Verg. A. 6, 708 : tulit collectos femine flores, Ov. M. 13, 928 : mellificant, Plin. 11, 18, 19, § 59 : mella faciunt, id. ib. : stridunt, Verg. G. 4, 556.— Their habits are described in Varr. R. R. 3, 16 sqq.; Verg. G. 4, 1 sqq.; Col. 9, 2 sqq.; Plin. 11, 5 sqq.; Pall. 1, 37 sqq. al. 3030#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3029#Apis2#Āpis, is ( abl. Apide, Paul. Nol. 85), m., = Ἆπις, `I` *the ox worshipped as a god by the Egyptians*, *Apis*, Plin. 8, 46, 71, § 184 sqq.; Ov. Am. 2, 13, 14. 3031#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3030#Apis3#Apis vicus, `I` *a harbor in Lake Mœotis*, Plin. 5, 6, 6, § 39. 3032#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3031#apiscor#ăpiscor, aptus, 3, v. dep. apo (class., but more rare than the compd. adipiscor; in the post-Aug. per. most freq. in Tac.), orig., `I` *to reach after* something, *in order to take*, *seize*, or *get possession of* it (syn.: peto, sequor, adquiro, attingo); hence, in gen., `I` *To pursue* ( *with effort*, *zeal*, etc.): sine me hominem apisci, Plaut. Ep. 5, 2, 3.—And as the result of the pursuit, `II` *To take*, *seize upon* : etenim nullo cessabant tempore apisci Ex aliis alios avidi contagia morbi, Lucr. 6, 1235.— `III` *To reach*, *attain to*, *get*, *gain*, *acquire* ( *by* *effort*, *trouble*, etc.; cf. adipiscor), both lit. and trop.: quod ego objectans vitam bellando aptus sum, Pac. ap. Non. p. 234, 25: hereditatem, Plaut. Capt. 4, 1, 8 : cupere aliquid apisci, Lucil. ap. Non. p. 74, 30; so id. ib. p. 74, 23: aliquem, Sisenn. ap. Non. p. 68, 25: maris apiscendi causā, Cic. Att. 8, 14 *fin.* : laudem, Sulp. ap. Cic. Fam. 4, 5 *fin.* : aliquid animus praegestit apisci, Cat. 64, 145 : spes apiscendi summi honoris, Liv. 4, 3 : jus, Tac. A. 6, 3 : summa apiscendi libido, id. ib. 4, 1 : qui id flaminum apisceretur, id. ib. 4, 16 : apiscendae potentiae properi, id. ib. 4, 59 : cujus (artis) apiscendae otium habuit, id. ib. 6, 26 al.— Once in Tacitus with *gen.* like the Gr. τυγχάνειν τινός : dominationis, A. 6, 45.— Poet., *to reach something in mind*, i. e. *to perceive*, *understand* : Nec ratione animi quam quisquam possit apisci, Lucr. 1, 448.!*? Apiscendus, *pass.*, Manil. 3, 145; Tac. A. 3, 31; 13, 20 al.; cf. adipiscor. 3033#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3032#apium#ăpĭum, ii, n. apis, `I` *parsley*, esp. liked by bees; an umbelliferous plant of several species (mountain-parsley, celery, etc.), Plin. 19, 8, 37, § 123 sq. The leaves of one species (water-parsley, our celery, the Apium graveolens, Linn.), were often used by the ancients for garlands, on account of their strong fragrance, Verg. E. 6, 68 Voss., esp. in drinking-bouts: vivax, **that long remains green**, Hor. C. 1, 36, 16; so id. ib. 2, 7, 24; 4, 11, 3 (cf. Theoc. 3, 23); and, among the Greeks, given as a prize to the victors in the Isthmian and Nemean games, Juv. 8, 226; cf. Plin. 19, 8, 46, § 158; Juv. 8, 226; Hyg. Fab. 74. 3034#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3033#aplanes#aplănēs, adj., = ἀπλανής, `I` *not moving about*, *standing firm*, Macr. Somn. Scip. 1, 6, 9 and 11. 3035#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3034#apluda#aplūda ( appl-), ae, f. prob. from a and pludo or plaudo, that which is beaten off. `I` *Chaff*, Plin. 18, 10, 23, § 99: non hercle apluda est hodie quam tu nequior, Naev. ap. Paul. ex Fest. p. 10 Müll. (Trag. Rel. p. 23 Rib.).— `II` *Bran* : apludam edit, Auct. ap. Gell. 11, 7, 3 sq.; cf. Non. p. 69.— `III` Acc. to some, *a kind of drink* : Sunt qui apludam sorbitionis liquidissimum putent genus, Paul. ex Fest. l. l. 3036#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3035#aplustre#ā^plustre, is, n. ( abl. aplustri, Prisc. p. 769 P.; `I` *nom. plur.* aplustra, Lucr. 2, 555, and Cic. ap. Prisc. p. 769 P.; dat. heterocl. aplustris, Lucr. 4, 437), = ἄφλαστον, *the curved stern of a ship*, *with its ornaments* ( *ribbons*, *streamers*, *and little flags upon a pole*): fluitantia quaerere aplustra, Cic. Arat. ap. Prisc. l. l. (Orell. IV. 2, p. 522): fulgent aplustria, Caes. Germ. Arat. ap. Prisc. l. l. (v. 345 Orell.); Luc. 3, 586; 3, 672: torquet aplustribus ignes, Sil. 14, 422; 10, 324 Drak.: bellorum exuviae, lorica et buccula victaeque triremis aplustre humanis majora bonis creduntur, Juv. 10, 136, ubi v. Rupert and Mayor. 3037#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3036#aplysiae#aplysĭae, ārum, f., = ἀπλυσίαι, `I` *an inferior kind of sponge*, Plin. 9, 45, 69, § 150. 3038#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3037#apo#ăpo (or ăpio, Isid. Orig. 19, 30), ĕre, v. a. cf.: ἅπτω, apiscor, apex. `I. A.` *To fasten*, *attach*, *join*, *bind*, *tie to* (syn.: ligo, adligo, jungo, conjungo, recto): comprehendere antiqui vinculo apere dicebant, Paul. ex Fest. s. v. apex, p. 18 Müll.; cf. apex; used only in *part. perf. pass.* aptus (the P. a. v. infra): uteri terrae radicibus apti, **fastened to the earth**, Lucr. 5, 808 (Lachm., *terram* and apti = adepti): bracchia validis ex apta lacertis, **united with the strong shoulders**, id. 4, 829 : gladium e lacunari setā equinā aptum demitti jussit, Cic. Tusc. 5, 21, 62 : linguam vinclis de pectore imo aptis moveri, Gell. 1, 15.— `I. A..B` Trop. : ex aliquā re (like pendere ex aliquā re), *depending upon*, *arising from* (so only in Cic.): rerum causae aliae ex aliis aptae et necessitate nexae, Cic. Tusc. 5, 25, 70 : honestum, ex quo aptum est officium, id. Off. 1, 18, 60; id. Fin. 2, 14, 47: ex quā re (sc. virtute) una vita omnis apta sit, id. Ac. 2, 10, 31 : causa ex aeternis causis apta, id. Fat. 15, 34 : cui viro ex se apta sunt omnia, etc., id. Tusc. 5, 12, 36 (as transl. of Plat. Menex. p. 302: Ὅτῳ γὰρ ἀνδρὶ εἰς ἑαυτὸν ἀνήρτηται πάντα, etc.); cf. id. Fam. 5, 13.—Once also with pendere: non ex verbis aptum pendere jus, Cic. Caecin. 18.—Also without ex: vitā modicā et aptā virtute perfrui, Cic. Leg. 1, 21, 56 : rudentibus apta fortuna, id. Tusc. 5, 14, 40.— `II. A.` *Joined*, *bound*, or *tied together*, *connected* : aptum conexum et colligatum significat, Non. p. 234, 32 (so most freq. in Lucr.): conjugio corporis atque animae consistimus uniter apti, Lucr. 3, 846; 5, 555; 5, 558: genus... validis aptum per viscera nervis, **bound together by the strong band of the sinews**, id. 5, 928 : quae memorare queam inter se singlariter apta, id. 6, 1067 al. : facilius est apta dissolvere quam dissipata conectere, Cic. Or. 71, 235 : quā ex conjunctione caelum ita aptum est, ut, etc., id. Tim. 5 : qui tam certos caeli motus, tamque omnia inter se conexa et apta viderit, id. N. D. 2, 38, 97; Gell. 6, 2. — `I. A..B` Trop. : omnia inter se apta et conexa, Cic. Fin. 4, 19, 53 : apta inter se et cohaerentia, id. N. D 3, 1, 4 : efficiatur aptum illud, quod fuerit antea diffiuens ac solutum, id. Or. 70, 233.— Poet., with abl., *endowed*, *furnished*, or *ornamented with something* : fides alma, apta pinnis, *furnished with wings*, *winged*, Enn. ap. Cic. Off. 3, 29, 105: stellis fulgentibus apta caeli domus, **the abode of heaven studded with glittering stars**, Lucr. 6, 357 (cf. id. 5, 1205: stellis micantibus aethera fixum); imitated by Verg.: caelum stellis fulgentibus aptum, Verg. A. 11, 202, and: axis stellis ardentibus aptus, id. ib. 4, 482 : veste signis ingentibus aptā, Lucr. 5, 1428 : magis apta figura, id. 2, 814 : lucus opacus teneris fruticibus aptus, Varr. ap. Non. p. 235, 9: Tyrio prodeat apta sinu, Tib. 1, 9, 70.—Hence, `III` aptus, a, um, P. a., pr., *fitted* to something; hence, *suited*, *suitable*, *proper*, *apposite*, *fit*, *appropriate*, *adapted*, *conformable to* (cf. accommodatus and appositus, 2.). `I. A..A` In gen.: aptus is, qui convenienter alicui junctus est, Paul. ex Fest. s. v. apex, p. 18 Müll. (so most freq. after the Cic. per.); constr. with *ad* or *dat.;* of persons always with dat. With *ad* : ossa habent commissuras ad stabilitatem aptas, Cic. N. D. 2, 55, 139 : in pulmonibus inest raritas quaedam ad hauriendum spiritum aptissima, id. ib. 2, 55, 136 : locus ad insidias aptior, id. Mil. 20 : calcei habiles et apti ad pedem, id. de Or. 1, 54, 231 : castra ad bellum ducendum aptissima, Caes. B. C. 2, 37; so Vulg. 1 Par. 7, 40; ib. 2 Par. 26, 13: aptum ad proelium, ib. 1 Reg. 14, 52 : fornices in muro erant apti ad excurrendum, Liv. 36, 23, 3 al. — With *dat.* : non omnia rebus sunt omnibus apta, Lucr. 6, 961 : aliis alias animantibus aptas Res, id. 6, 773 : initia apta et accommodata naturae, Cic. Fin. 4, 17, 46 : quod verum, simplex sincerumque sit, id esse naturae hominis aptissimum, id. Off. 1, 4, 13 : haec genera dicendi aptiora sunt adulescentibus, id. Brut. 95, 223; so id. ib. 62, 326; id. Tusc. 1, 36, 87; id. Or. 22, 1 al.: quod aetati tuae esset aptissimum, id. Off. 1, 2, 4; so Nep. Att. 16, 1: apta dies sacrificio, Liv. 1, 45 : venti aptiores Romanae quam suae classi, id. 25, 37 al. : notavi portus puppibus aptos, Ov. M. 3, 596; 4, 160: armis apta magis tellus, Prop. 4, 22, 19 : aptum equis Argos, Hor. C. 1, 7, 9 : apta vinculo conjugali, Vulg. Ruth, 1, 12; ib. Luc. 9, 62: aptus amicis, Hor. S. 2, 5, 43 et saep.— Other constrr.: With *in* (cf. Rudd. II. p. 96, n. 60): in quod (genus pugnae) minime apti sunt, Liv. 38, 21 : formas deus aptus in omnes, **apt for**, **easily changed into**, Ov. M. 14, 765 : in ceteros apta usus, Vulg. Deut. 20, 20 : vasa apta in interitum, ib. Rom. 9, 22.— With *qui* (cf. Zumpt, § 568): nulla videbatur aptior persona, quae de illā aetate loqueretur, Cic. Am. 1, 4 : est mihi, quae lanas molliat, apta manus, Ov. H. 3, 70.—( ε) Poet., with *inf* : (Circe) apta cantu veteres mutare figuras, Tib. 4, 1, 63 : aetas mollis et apta regi, Ov. A. A. 1, 10.— Esp. freq., ( ζ) *Absol.*, Sall. H. Fragm. ap. Non. p. 235, 16: amor, Prop. 4, 22, 42 : saltus, Ov. M. 2, 498 : ars, Tib. 1, 7, 60 : apta oscula, Tib. 1, 4, 54; Ov. H. 15, 132: lar aptus, **an extensive**, **satisfying possession**, Hor. C. 1, 12, 43.—So in prose: aptus exercitus, **an army good in fight**, **ready for battle**, Liv. 10, 25 : tempus aptum, **the right time**, id. 35, 19; so Vulg. Eccli. 20, 6 al.— `I. A..B` Esp., in rhet., of the fitness, appropriateness of discourse: quid aptum sit, hoc est quid maxime decens in oratione, Cic. de Or. 3, 55, 210; so apta oratio, which has the appropriate rhet. fulness and periodic rounding: numerosa et apta oratio, id. Or. 50, 168; cf. id. ib. 50, 70; so id. Brut. 17, 68: Thucydides verbis aptus et pressus, **exact and brief in expression**, id. de Or. 2, 13, 56.—Hence, aptē, adv., *closely*, *fitly*, *suitably*, *nicely*, *rightly.* `I` Lit. `I. A..A` *Absol.* : atque ita apte cohaeret (mundi corpus), ut etc., Cic. Tim. 5 : altera est nexa cum superiore et inde apteque pendens, id. ap. Non. p. 235, 18: capiti apte reponere, Liv. 1, 34, 8.— `I. A..B` With *ad* : apte convenire ad pedem, Cic. Fin. 3, 14, 46.— *Sup.*, `I. A..C` With *inter* : ut inter se quam aptissime cohaereant extrema (verba) cum primis etc., Cic. Or. 44, 149.— `II` Trop., *fitly*, *suitably*, *properly*, *duly*, *rightly.* `I. A..A` *Absol.* : facile judicabimus, quid eorum apte fiat, Cic. Off. 1, 41, 146 : quod est oratoris proprium, apte, distincte, ornate dicere, id. ib. 1, 1, 2 : apte et quiete ferre, id. ib. 4, 17, 38 : non equite apte locato, Liv. 4, 37, 8 : Qui doceant, apte quid tibi possit emi, Ov. Am. 1, 8, 88 : nec aliter imperium apte regi potest, Curt. 8, 8, 13 : floribus compositis apte et utiliter, Plin. 11, 16, 16, § 46. — *Comp.* : qualia aptius suis referentur locis, Plin. 2, 62, 62, § 153 : Aptius haec puero, quam tibi, dona dabis, Mart. 13, 26.— `I. A..B` With *dat.* : si quid exierit numeris aptius, Quint. 10, 12, 26.— *Sup.* : seruntur Parilibus tamen aptissime, Plin. 19, 3, 24, § 69.— `I. A..C` With *ad* : (ut) ad rerum dignitatem apte et quasi decore (loquamur), Cic. de Or. 1, 32, 144 : spolia ducis hostium caesi suspensa fabricato ad id apte ferculo gerens, Liv. 1, 10, 5. 3039#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3038#apocalypsis#ăpŏcălypsis, is, f., = ἀποκάλυψις, `I` *a disclosing*, *revelation* (eccl. Lat.): apocalypsim habet, Vulg. 1 Cor. 14, 26 : apocalypsis Jesu Christi, ib. Apoc. 1, 1 : Joannis, **the Revelation**, **the Apocalypse**, Tert. adv. Marc. 4, 5. 3040#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3039#apocarteresis#ăpŏcartĕrēsis, is, f., = ἀποκαρτέρησις, `I` *a voluntary starvation*, Tert. Apol. 46 (in Quint. 8, 5, 23, written as Greek, Halm; cf. Cic. Tusc. 1, 34, 84). 3041#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3040#apocatastasis#ăpŏcătastăsis, is, f., = ἀποκατάστασις, `I` *a restoring to a former position;* in astronomy, *the return of the stars to their position of the preceding year*, App. Ascl. 84, 6 Elm. (in Col. 3, 6, 4, written as Greek). 3042#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3041#apocatastaticus#ăpŏcătastătĭcus, a, um, adj., = ἀποκαταστατικός, `I` *returning* : Mars, *to the position of the previous year* (cf. apocatastasis), Sid. Ep. 8, 11. 3043#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3042#apocha#ăpŏchă, ae, f., = ἀποχή, `I` *the receipt of a creditor acknowledging the payment of a debt* : apocha non alias contingit quam si pecunia soluta sit, **there is no receipt till the money is paid**, Dig. 46, 4, 19; 47, 2, 27; 12, 6, 67, § 3. 3044#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3043#Apocleti#Ăpoclēti, ōrum, m., = ἀπόκλητοι (Select); `I` among the Ætolians, **the members of the smaller council**, **a select committee**, Liv. 35, 34; 36, 28. 3045#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3044#apocolocyntosis#ăpŏcŏlŏcyntōsis, is, f., = ἀποκολοκύντωσις, `I` *the Metamorphosis into a Pumpkin*, the title of an insipid lampoon written by the philosopher Seneca upon Claudius Cæsar. who, acc. to this title, instead of being transformed to a god, is changed to a pumpkin; cf. Bähr, Lit. Gesch. pp. 469 and 470; Teuffel, Rom. Lit. § 284, 7. 3046#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3045#apocope#ăpŏcŏpē, ēs, f., = ἀποκοπή, a gram. fig., `I` *the dropping of a letter* or *syllable at the end of a word* (e. g. bonu' for bonus, do for domo), Prob. p. 1438 P.; Don. p. 1772 P.; Charis. p. 248 P.; Victor. p. 2499 P.; cf. Wagn. ad Verg. Cat. 2. 3047#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3046#apocrisiarius#ăpocrĭsĭārĭus or ăpocrĭsārĭus, ii, m. ἀποκρινομαι, to answer; ἀπόκρισις, an answer (late Lat.), `I` *a delegate*, *deputy*, *who performs a duty in the place of another*, esp. *of a high Church officer*, *called also* responsalis, Julian. Epit. 6, 26; cf. Just. Nov. 6, 2; Hon. Aug. G. Anim. 1, 185. 3048#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3047#apocryphus#ăpŏcrŭphus, a, um, adj., = ἀπόκρυφος (eccl. t. = spurious or uncanonical): libri, in the Church fathers, `I` *the apocryphal books incorporated with the Bible.* 3049#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3048#apocynon#ăpŏcŭnon, i, n., = ἀπόκυνον (dog'sbane). `I` *A little bone in the left side of the venomous frog*, Plin. 32, 5, 8, § 51.— `II` *A plant*, *dog's-bane* : Aconitum lycoctonum, Linn.; Plin. 24, 11, 56, § 98. 3050#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3049#apodes#ăpŏdes, v. apus. 3051#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3050#apodicticus#ăpŏdīctĭcus, a, um, adj., = ἀποδεικτικός, `I` *proving clearly*, *demonstrative* : argumentum, Gell. 17, 5, 3. 3052#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3051#apodixis#ăpŏdīxis, is, f., = ἀπόδειξις, `I` *a conclusive proof*, *demonstration*, = evidens prebatio, Quint. 5, 10, 7; Petr. 132, 10; Gell. 17, 5, 5 (in Quint. 5, 10, 7 al., written as Greek). 3053#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3052#apodosis#ăpŏdŏsis, is, f., = ἀπόδοσις, `I` *a subsequent proposition*, or *a clause which refers to one preceding* (protasis), *by which it is explained;* cf. Don. ad Ter. And. 1, 5, 44. 3054#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3053#Apodoti#Ăpŏdō^ti, ōrum, m., `I` *a people in Ætolia*, Liv. 32, 34, 4. 3055#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3054#apodyterium#ăpŏdȳtērĭum, ii, n., = ἀποδυτήριον, `I` *the undressing-room in a bathing-house*, * Cic. ad Q. Fr. 3, 1, 1; Plin. Ep. 5, 6; Inscr. Orell. 3278. 3056#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3055#apogeus#ăpŏgēus, a, um, adj., = ἀπόγαιος, `I` *that comes from the land* : venti, Plin. 2, 43, 44, § 114. 3057#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3056#apographon#ăpŏgrăphon, i, n., = ἀπόγραφον, `I` *a transcript*, *a copy* : tabulae exemplar, quod apographon vocant, Plin. 35, 11, 40, § 125 (in Cic. Att. 12, 52, 3, written as Greek). 3058#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3057#apolactizo#ăpŏlactīzo, āre, v. a., = ἀπολακτίζω, `I` *to thrust from one with the foot;* hence, *to spurn*, *scorn* : apolactizo inimicos omnīs, * Plaut. Ep. 5, 2, 13. 3059#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3058#apolectus#ăpŏlectus, i, m., = ἀπόλεκτος (picked out). `I` *A kind of tunny-fish when not a year old*, Plin. 32, 11, 53, § 150.— `II` Apolecti, *pieces for salting*, *cut from the tunnyfish of that age* (pelamis), Plin. 9, 15, 18, § 48. 3060#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3059#Apollinar#Ăpollĭnar, āris, n. instead of Apollinal from Apollo, like Frutinal, Supercal, Fagutal, etc., `I` *a temple dedicated to Apollo*, Liv. 3, 63, 7, where Weissenb. reads *Apollinarem;* v. Apollinaris. 3061#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3060#apollinaria#ăpollĭnārĭa, ae, f., `I` *the plant commonly called* strychnos, App. Herb. 74. 3062#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3061#Apollinaris#Ăpollĭnāris, e, adj. Apollo, `I` *belonging* or *sacred to Apollo*, *of Apollo.* `I` *Adj.* : laurea, Hor. C. 4, 2, 9 : Apollinarem (aedem), Liv. 3, 63, 7 Weissenb.—Hence, Ludi Apollinares, *the games celebrated in honor of Apollo*, *annually*, *on the 5th of July*, Liv. 25, 12; 27, 23; Cic. Att. 2, 19; id. Phil. 10, 3; Plin. 35, 10, 36, § 19 al.— `II` Subst. `I.A` ăpol-lĭnāris, is, f. (sc. herba), *the herb commonly called hyoscyamus*, Plin. 26, 14, 87, § 140. — `I.B` *A species of solanum*, App. Herb. 22. 3063#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3062#Apollineus#Ăpollĭnĕus, a, um, adj. id., `I` *relating* or *belonging to Apollo* (only poet.): urbs, i. e. **Delos**, **where Apollo was born and specially honored**, Ov. M. 13, 631 : proles, i. e. **Æsculapius**, id. ib. 15, 533 : mater, i. e. **Latona**, Stat. Th. 11, 12 : vates, i. e. **Orpheus**, Ov. M. 11, 8 : ars, both *the art of soothsaying*, id. Ib. 264, and *that of healing*, id. Tr. 3, 3, 10: cantus, id. M. 11, 155 et saep. 3064#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3063#Apollo#Ăpollo, ĭnis (earlier Ăpello, like hemo for homo, Paul. ex Fest. p. 22 Müll.; `I` *gen.* APOLONES, Inscr. Orell. 1433, like salutes, v. salus; dat. APOLLONI, Corp. Inscr. III. 567, APOLENEI, ib. I. 167, APOLONE, Inscr. Ritschl, Epigr. Suppl. 3, p. 3; abl. APOLONE; the *gen.* Apollōnis etc., is often found in MSS., as in Cic. Tusc. 1, 47, 114, and even Apollŏnis is found in Plaut. Men. 5, 2, 119; Neue, Formenl. I. p. 165), m., = Ἀπόλλων, *Apollo*, *son of Jupiter and Latona*, *twinbrother of Diana*, *and god of the sun. On account of his omniscience*, *god of divination; on account of his lightnings* ( βέλη), *god of archery* (hence represented with quiver and dart), *and of the pestilence caused by heat;* but, since his priests were the first physicians, also *god of the healing art;* and since he communicated oracles in verse, *god of poetry and music*, *presiding over the Muses*, etc.; cf. Hor. C. S. 61 sq. In more ancient times, represented as a protecting deity, by a conical pillar in the streets and highways (Apollo Agyieus, v. Agyieus and Müll. Denkm. 2). In the class. period of the arts, represented with weapons, the cithara, a crown of laurel, etc., with hair commonly flowing down upon his neck, but sometimes collected together and fastened up ( ἀκερσεκόμης), as a blooming youth ( μειράκιον); cf. Müll. Archaeol. §§ 359 and 360. The laurel-tree was sacred to him, Phaedr. 3, 17, 3; Ov. F. 6, 91; hence, arbor Phoebi, **the laurel-tree**, id. ib. 3, 139; cf. arbor.—After the battle at Actium, Augustus there consecrated a temple to Apollo; hence, Apollo Actiacus, Ov. M. 13, 715, and Actius Phoebus, Prop. 5, 6, 67 (cf. Strabo, 10, 451, and v. Actium and Actius): Pythius Apollo, Naev. ap. Macr. S. 6, 5: crinitus Apollo, Enn. ap. Cic. Ac. 2, 28, 89: dignos et Apolline crines, Ov. M. 3, 421 : flavus Apollo, id. Am. 1, 15, 35 : Apollinis nomen est Graecum, quem solem esse volunt, Cic. N. D. 2, 27, 68 : Apollinem Delium, Cic. Verr. 1, 18, 48; Verg. A. 4, 162: Apollinem morbos depellere, Caes. B. G. 6, 17; Verg. E. 6, 73; Hor. C. 1, 7, 28: magnus Apollo, Verg. E. 3, 104 : formosus, id. ib. 4, 53 : pulcher, id. A. 3, 119 : vates Apollo, Val. Fl. 4, 445 : oraculum Apollinis, Cic. Am. 2, 7.—Hence, `II` Esp. `I.A` Apollinis urbs magna, *a town in Upper Egypt*, *also called* Apollonopolis, now the village *Edju*, Plin. 5, 9, 11, § 60; cf. Mann. Afr. I. 328.— `I.B` Apollinis promontorium. `I...a` *In Zeugitana in Africa*, a mile east of Utica, now *Cape Gobeah* or *Farina* (previously called promontorium pulchrum), Liv. 30, 24, 8; Mel. 1, 7, 2; Plin. 5, 4, 3, § 23; cf. Mann. Afr. II. 293.— `I...b` *In Mauretania*, Plin. 5, 2, 1, § 20.— `I.C` Apollinis oppidum, *a town in the eastern part of Ethiopia*, Plin. 6, 30, 35, § 189.— `I.D` Apollinis Phaestii portus, *a harbor in the territory of Locri Ozolœ*, Plin. 4, 3, 4, § 7.— `I.E` Apollinis Libystini fanum, *a place in Sicily*, now *Fano*, Macr. S. 1, 17. 3065#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3064#Apollodorus#Ăpollŏdōrus, i, m., = Ἀπολλοδωρος. `I` *A distinguished rhetorician*, *teacher of Augustus*, Suet. Aug. 89; Tac. Or. 19.— Hence, Ăpollŏdōrēi, *his pupils*, Quint. 2, 11, 2; 3, 1, 18 al.— `II` *A distinguished grammarian of Athens*, *author of a work on mythology still extant*, Cic. Att. 12, 23; Macr. S. 1, 13.— `III` *An Academic philosopher*, Cic. N. D. 1, 34, 93.— `IV` *A tyrant of Cassandrea*, Cic. N. D. 3, 33, 82. 3066#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3065#Apollonia#Ăpollōnĭa, ae, f., = Ἀπολλωνια. `I` *The name of several celebrated towns.* `I.A` *In Ætolia*, Liv. 28, 8, 9.— `I.B` *In Crete*, Plin. 4, 12, 20, § 59.— `I.C` *In Thrace*, *on the Pontus Euxinus*, Plin. 34, 7, 18, § 39; 4, 11, 18, § 42; Mel. 2, 2.— `I.D` *In Macedonia*, Liv. 45, 28; Plin. 4, 10, 17, § 37.— `I.E` *In Illyria*, Cic. Phil. 11, 11; Caes. B. C. 3, 12; Plin. 3, 23, 26, § 145.— `F` *In Cyrenaica*, Plin. 5, 5, 5, § 31; Mel. 1, 8 al.— `II` Derivv. `I.A` Ăpol-lōnĭātes, ae, *a native of Apollonia* (in Crete): Diogenes Apolloniates, Cic. N. D. 1, 12, 29.— *Plur.* : Ăpollōnĭātae, ārum, m., *the inhabitants of Apollonia* (in Caria), Plin. 5, 29, 29, § 109; in Illyria, Cic. Pis. 35, 86; Liv. 33, 3, 10; Plin. 2, 106, 110, § 238.— `I.B` Ăpollōnĭātes, ium, *plur. m.*, *the inhabitants of Apollonia* (in Illyrĭa), Caes. B. C. 3, 12; Liv. 24, 40, 10; Plin. 3, 11, 16, § 100.— `I.C` Ăpollōnĭensis, e, adj., *belonging to Apollonia*, *Apollonian* : civitas (in Sicily), Cic. Verr. 2, 3, 43.— *Plur.* : Ăpollōnĭen-ses, ium, m., *its inhabitants*, Just. 9, 2.— `I.D` Ăpollōnĭātĭcus, a, um, adj., the same: bitumen, *dug in the neighborhood of Apollonia* (in Epirus), Plin. 35, 15, 51, § 178. 3067#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3066#Apollonidenses#Ăpollōnĭdenses, ium, m., `I` *the inhabitants of Apollonis in Lydia* ( *between Pergamus and Sardes*), Cic. Fl. 29; Plin. 5, 30, 33, § 126; Tac. A. 2, 47. 3068#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3067#Apollonides#Ăpollōnĭdes, ae, m. `I` *A ruler of Chios in the time of Alexander the Great*, Curt. 4, 5.— `II` *A famous Greek graver*, Plin. 37, 1, 4, § 8.— `III` *A writer in the time of Tiberius*, Plin. 7, 2, 2, § 17. 3069#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3068#Apollonius#Ăpollōnĭus, ii, m., = Ἀπολλώνιος, `I` *a distinguished rhetorician in Rhodes*, Cic. de Or. 1, 28, 126; Suet. Caes. 4. 3070#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3069#apologatio#ăpŏlŏgātĭo, ōnis, f. from ἀπόλογος, with the Lat. ending, atio, `I` *a narration in the manner of Æsop*, Quint. 5, 11, 20. 3071#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3070#Apologeticus#Ăpŏlŏgētĭcus, i, m., = ἀπολογητικός (suitable for defence; sc. liber), `I` *Apology*, *the title of a treatise by Tertullian in defence of Christianity.* 3072#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3071#apologia#ăpŏlŏgĭa, ae, f., = ἀπολογία, `I` *a defence*, *apology*, Hier. ap. Ruf. 2, 4; 2, 6 al. —Also, *the title of a work by Apuleius of Madaura;* cf. Bähr, Gesch. Rom. Lit. p. 411; Teuffel, Rom. Lit. § 362. 3073#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3072#apologo#ăpŏlŏgo, āvi, 1, v. a., = ἀπολέγω, `I` *to reject*, *spurn* (only once in Seneca): ipse illum apologavit, Sen. Ep. 47. 3074#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3073#apologus#ăpŏlŏgus, i, m., = ἀπολογος. `I` *A narrative* : apologum agere, Plaut. Stich. 4, 1, 32; so id. ib. 4, 1, 38 and 64.—More freq., `II` *A fable after the manner of Æsop*, *an apologue'* narrationes apologorum, Cic. de Or. 2, 66, 264; so id. Inv. 1, 17; Auct. ad Her. 1, 6; Quint. 6, 3, 45; Gell. 2, 29. 3075#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3074#Aponus#Ăpŏnus, i, m., = ἄπονος (pain-curing). `I` *A warm*, *medicinal fountain in the vicinity of Padua*, now *Bagni d' Albano* : Patavinorum aquae calidae, Plin. 2, 103, 106, § 227 : Aponi fons, Suet. Tib. 14 : Aponi fontes, Mart. 6, 42, 4; Cassiod. Var. 2, 39; cf. Mann. Ital. 1, 91.—Hence, `II` Ăpŏ-nus, a, um, adj., *Aponian* : tellus, Mart. 1, 62, 3 : Aponinus, dub. in Vop. Firm. Sat. c. 3. 3076#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3075#apophasis#ăpŏphăsis, is, f., = ἀπόφασις (denial), rhet. fig., `I` *whereby one*, *as it were*, *answers himself*, Jul. Rufin. 8. 3077#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3076#apophlegmatismos#ăpŏphlegmătismos, i, m., = ἀποφλεγματισμός, `I` *a remedy for expelling phlegm*, *an expectorant*, Cael. Aur. Tard. 1, 4; 2, 4. 3078#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3077#apophoreta#ăpŏphŏrēta, ōrum, n., = ἀποφόρητα (to be borne away), `I` *presents which guests received at table*, *especially at the Saturnalia*, *to carry home with them*, Suet. Calig. 55; id. Vesp. 19; cf. id. Aug. 75; or *which candidates distributed*, Symm. 2, 87 al.—Also, *title of the fourteenth book of the epigrams of Martial.* 3079#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3078#apophygis#ăpŏphŭgis, is, f., = ἀποφυγη; in archit., `I` *the curve of a column at top* or *bottom*, *the apophyge*, Vitr. 4, 1; 4, 7. 3080#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3079#apoplecticus#ăpŏplēctĭcus or ăpŏplēctus, a, um, adj., = ἀποπληκτικός or ἀπόπληκτος, med. t., `I` *apoplectic*, Firm. Math. 3, 14, n. 8; Cael. Aur. Acut. 3, 5 al. 3081#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3080#apoplexia#ăpŏplēxĭa, ae, or -xis, is, f., = ἀποπληξια or ἀπόπληξις, med. t., `I` *apoplexy;* form apoplexia, Cael. Aur. Acut. 3, 5.—Form apoplexis, Tert. Anim. 53; Firm. Math. 3, 7, n. 8. 3082#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3081#apoproegmenon#ăpŏprŏēgmĕnon, i, n., = ἀποπροηγμένον; in the philos, lang. of the Stoics, `I` *that which is to be rejected* (opp. proegmenon): puto concedi nobis oportere, ut Graeco verbo utamur, si quando minus occurret Latinum, ne hoc ephippiis et acratophoris potius quam proëgmenis et apoproëgmenis concedatur, Cic. Fin. 3, 4, 15. 3083#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3082#apopsis#ăpopsis, is, f., = ἄποψις (far-sight), `I` *an eminence that furnishes an extensive view*, Fronto, Fer. Als. 3. 3084#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3083#apor#apor, a form of apud, q. v. 3085#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3084#aporia#ăpŏrĭa, ae, f., = ἀπορἰα, `I` *doubt*, *perplexity*, *embarrassment*, with the idea of confusion, disorder: aporia hominis in cogitatu illius, Vulg. Eccli. 27, 5 (in Cic. Att. 7, 21, 3 al., written as Greek). 3086#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3085#aporiatio#ăpŏrĭātĭo, ōnis, f. aporior, `I` *vacillation of mind*, *uncertainty*, *doubt*, Tert. adv. Haer. 49. 3087#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3086#aporior#ăpŏrĭor, āri, v. dep., = ἀπορέω, `I` *to be in uncertainty*, *to doubt*, *vacillate* (eccl. Lat.), Vulg. Isa. 59, 16; ib. Eccli. 18, 6; ib. 2 Cor. 4, 8. 3088#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3087#aposcopeuon#ăposcŏpeuōn, ontis, m., = ἀποσκοπεύων (looking far off), `I` *a painting by Antiphilus*, *in which a satyr is represented*, *with his hand shading his eyes*, *looking at something far off*, Plin. 35, 11, 40, § 138 Hard., Jan, where others read *aposcopon.* 3089#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3088#aposiopesis#ăpŏsĭōpēsis, is, f., = ἀποσιώπησις, `I` *a breaking off in the midst of a speech*, a rhet. fig. (in pure Lat., reticentia, q. v.), Quint. 9, 2, 54 (e. g. Verg. E. 3, 9; id. A. 1, 135; Ov. H. 13, 164; 20, 51 al.). 3090#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3089#aposphragisma#ăposphrāgisma, ătis, n., = ἀποσφράγισμα, `I` *the figure engraved upon a signet-ring*, Plin. Ep. 10, 16 *fin.* 3091#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3090#aposplenos#ăpŏsplēnos, i, f. ἀπό.σπλην, `I` *rosemary*, App. Herb. 79. 3092#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3091#apostasia#ăpostăsĭa, ae, f., = ἀποστασία, `I` *a departure from one's religion*, *apostasy*, Salv. Gub. Dei, 6, p. 128; Aug. c. Jul. 56. 3093#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3092#apostata#ăpostăta, ae, m., = ἀποστάτης, `I` *an apostate* (eccl. Lat.). `I` Lit., Tert. adv. Marc. 5, 11; Sedul. 5, 138; Cod. Th. 16, 7, 1. — `II` In gen., *a bad*, *wicked man* : qui dicit regi, apostata, Vulg. Job. 34, 18 : homo apostata, vir inutilis etc., ib. Prov. 6, 12. 3094#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3093#apostaticus#ăpostătĭcus, a, um, adj., = ἀποστατικός, `I` *relating to apostasy*, *apostatizing*, Tert. adv. Marc. 4, 5; Sedul. 5, 375.— *Adv.*, Cod. Just. 1, 1. 3095#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3094#apostato#ăpostăto, āre, v. n., = ἀποστατέω, `I` *to forsake one's religion*, *to apostatize* (eccl. Lat.): apostatare a Deo, Vulg. Eccli. 10, 14 : apostatare faciunt sapientes, ib. ib. 19, 2; Cypr. Ep. 1, 2. 3096#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3095#apostatrix#ăpostātrix, īcis, f. apostato, `I` *she that apostatizes* (eccl. Lat.); adj. : gentes, Vulg. Ezech. 2, 3. 3097#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3096#apostema#ăpostēma, ătis, n., = ἀποστημα (separation), the separation of corrupt matter into an ulcer, `I` *an abscess*, *imposthume*, Plin. 30, 5, 12, § 40; 28, 15, 61, § 217 3098#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3097#apostolatus#ăpostŏlātus, ūs, m. apostolus, `I` *the office of an apostle*, *apostleship* (eccl. Lat.), Vulg. Act. 1, 25; ib. Rom. 1, 5 al.; Tert. adv. Marc. 1, 20; Sid. Ep. 7, 4. 3099#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3098#apostolicus#ăpostŏlĭcus, a, um, adj., = ἀποστολικος, `I` *relating to an apostle*, *apostolic* (eccl. Lat.): aetas, Tert. Praescr. adv. Haer. 32 : doctrina, id. ib. —Hence, Ăpostŏlĭci, ōrum, m., *the pupils and friends of the Apostles*, Tert. Praescr. adv. Haer 32; *the name of a Christian sect*, Isid. 8, 5, p. 257 Lind. al 3100#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3099#apostolus#ăpostŏlus, i, m., = ἀπόστολος (sent). `I` In the jurists, *a notice sent to a higher tribunal* or *judge*, Dig. 50, 16, 106; Paul. Sent. 5, 33.— `II` In the Vulg. and Church fathers, *an Apostle*, Vulg. Matt. 10, 2; ib. Marc. 6, 30; ib. Luc. 6, 13; ib. Joan. 13, 16; ib. Rom 1, 1 et persaep.; Tert. Praescr. adv. Haer. 20; Prud. Ham. v 508. 3101#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3100#apostrophe#ăpostrŏphē, ēs, f., = ἀποστροφή (a turning away), `I` *a rhetorical figure*, *when the speaker turns from the judges* or *his hearers*, *and addresses some other person* or *thing*, *an apostrophe*, Quint. 9, 2, 38; 9, 3, 24; Mart. Cap. 5, p. 171 (e. g. Cic. Lig. 3 sq.; Cic. Verr. 2, 1, 9 al.). 3102#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3101#apostrophos#ăpostrŏphŏs ( -phus), i, f., = ἀπόστροφος; in gram., `I` *a mark of elision*, *apostrophe*, Don. p. 1742 P.; Diom. p. 430 P.; Prisc. p. 1287 P. 3103#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3102#apotelesma#ăpŏtĕlesma, ătis, n., = ἀποτέλεσμα (effect), `I` *the influence of the stars upon human destiny*, Firm. Math. 8, 5, 18. 3104#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3103#apotheca#ăpŏthēca, ae, f., = ἀποθήκη [corrupted in Ital. to bottega, in Fr. to boutique, and in Germ. to Bude = booth, shop], `I` *a place where things are put away*, *laid up*, *a repository*, *storehouse*, *magazine*, *warehouse*, etc., Cic. Phil. 2, 27, so id. Vatin. 5; Dig. 33, 7, 12; esp. for wine, *a store-room* (not wine-cellar, since the ancients kept their wine in the upper part of the house), * Hor. S. 2, 5, 7; Plin. 14, 14, 16, § 49; 14, 4, 6, § 57; Dig. 47, 2, 21, Arn. 7, p. 236; also for oil: apothecae olei, Vulg. 1 Par. 27, 28; for corn: apothecae frumenti, ib. 2 Par. 32, 28; ib. Joel, 1, 17; for armor, equipments: omnes apothecas supellectilis suae, ib. Isa. 39, 2. 3105#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3104#apothecarius#ăpŏthēcārĭus, ii, m. apotheca, `I` *a warehouseman*, *a clerk*, Dig. 12, 58, 12, § 3. 3106#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3105#apotheco#ăpŏthēco, āre, v. a. id., `I` *to lay up in a storehouse*, Ven. Ep. praef. Carm. 6, 1, 5. 3107#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3106#apotheosis#ăpŏthĕōsis, is, f., = ἀποθέωσις, `I` *a deification*, Tert. Apol. 34: Apotheosis Christi, *title of a poem of Prudentius;* v. Teuffel, Rom. Lit. § 430, 4. 3108#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3107#apothesis#ăpŏthĕsis, is, i. q. apophygis, q. v., Vitr. 4, 1. 3109#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3108#Apoxyomenos#Ăpoxȳŏmĕnŏs, i, m., = ἀποξυόμενος (se destringens, rubbing himself off, i. e. in the bath), `I` *the name of a statue by Lysippus*, Plin. 34, 8, 19, § 62. 3110#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3109#apozema#ăpŏzĕma, ătis, n., = ἀπόζεμα, `I` *a decoction*, Aem. Mac. Herb. c. de Apio. 3111#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3110#apozymo#ăpozȳmo, āre, v. a. ἀπό.ζυμόω, `I` *to make ferment* (in pure Lat., fermento), Theod. Prisc. 119 3112#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3111#appango#ap-pango ( adp-), ĕre, v. a., `I` *to fasten to*, Paul. ex Fest. p. 8 Müll. 3113#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3112#apparamentum#appărāmentum ( adp-), i, n. apparo, `I` *a preparing*, *preparation;* concr., *that which is prepared*, Inscr. Orell. 2332; cf. apparator. 3114#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3113#apparate#appărātē ( adp-), adv., v. apparo, `I` *P a. fin.* 3115#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3114#apparatio#appărātĭo ( adp-), ōnis, `I` *f* [apparo], *a preparing*, *preparation* (rare) adparatio popularium munerum, Cic. Off. 2, 16, 56; Vitr. 2, 10.— Trop. apparatio atque artificiosa diligentia, *preparation*, Cic. Inv. 1, 18, so Auct. ad Her. 1, 8; cf. apparatus, *P a.* A. 3116#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3115#apparator#appărātor ( adp-), ōris, m. id., `I` *one that prepares*, Inscr. Orell. 2325; cf. apparamentum. 3117#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3116#apparatrix#appărātrix ( adp-), īcis, f. apparator, `I` *she that prepares*, Hier. Ep. 18. 3118#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3117#apparatus1#appărātus ( adp-), a, um, P. a., from apparo. 3119#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3118#apparatus2#appărātus ( adp-), ūs, m. apparo. `I` *A preparing*, *providing*, *preparation*, *getting ready;* abstr. (class.; but, except in Hor. C. 1, 38, 1, scarcely to be found in any poet): requiro omnem totius operis designationem atque adparatum, Cic. N. D. 1, 8, 20 : totius belli instrumentum et adparatus, id. Ac. 2, 1, 3 : sacrorum, id. Rep. 2, 14 : operum ac munitionum, Liv. 21, 7 : sacrificii, Suet. Ner. 56.—More freq., `II` Meton., *a preparation*, *provision;* concr., *equipment*, *apparatus* ( *instruments*, *furniture*, *machines*, etc.). `I.A` In gen.: in reliquo Darei adparatu, **movables**, Plin. 13, 1, 1, § 3; so, argenteus, id. 22, 23, 47, § 99 : apparatus ( *military engines*) et munitiones, Nep. Eum. 5, 7; Caes. B. C. 3, 41 al.: arma promta ex regio apparatu, Liv. 5, 5 : apparatus oppugnandarum urbium, id. 34, 33; so id. 25, 14; 26, 47.—Also of men: auxiliorum apparatus, Liv. 9, 7 al. — `I.B` Esp., *magnificent preparation*, *splendor*, *pomp*, *magnificence*, *state* : magnifici adparatus vitaeque cultus cum elegantiā et copiā, Cic. Off. 1, 8, 25 : omitto festum diem, argento, veste, omni apparatu ornatuque virendo, id. Vatin. 13; id. Or. 25, 83; id. Fam. 9, 19: regio adparatu accepti, etc., id. Rep. 6, 10; so Nep. Paus. 3, 2; so also of the pomp and parade attending public spectacles or other festive celebrations: ludorum venationumque adparatus, Cic. Off. 2, 16, 55; Liv. 27, 6; Suet. Caes. 10 (cf. apparo). 3120#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3119#apparentia#appārentĭa ( adp-), ae, f. appareo, `I` *a becoming visible*, *appearing*, *appearance* (only late Lat.): Christi, Tert. adv. Marc. 1, 19.— Trop., *the external appearance* : bona, Firm. Math. 5, 8. 3121#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3120#appareo#ap-pārĕo ( adp-, Ritschl, Fleck., B. and K.; app-, Lachm., Merk., Weissenb., Halm, Rib.), ui, itum, 2, v. n., `I` *to come in sight*, *to appear*, *become visible*, *make one's appearance* (class. in prose and poetry). `I. A.` Lit. : ego adparebo domi, Plaut. Capt. 2, 3, 97 : ille bonus vir nusquam adparet, Ter. Eun. 4, 3, 18; Lucr. 3, 25; so id. 3, 989: rem contra speculum ponas, apparet imago, id. 4, 157 : unde tandem adpares, Cic. Fragm. ap. Prisc. p. 706 P.; id. Fl. 12 *fin.* : equus mecum una demersus rursus adparuit, id. Div. 2, 68; so id. Sull. 2, 5: cum lux appareret (Dinter, adpeteret), Caes. B. G. 7, 82 : de sulcis acies apparuit hastae, Ov. M. 3, 107 : apparent rari nantes, Verg. A. 1, 118, Hor. C. S. 59 al.—With *dat.* : anguis ille, qui Sullae adparuit immolanti, Cic. Div. 2, 30 *fin.*; id. Clu. 53: Quís numquam candente dies adparuit ortu, Tib. 4, 1, 65.—Once in Varro with *ad* : quod adparet ad agricolas, R. R. 1, 40.— `I.B` In gen., *to be seen*, *to show one's self*, *be in public*, *appear* : pro pretio facio, ut opera adpareat Mea, Plaut. Ps. 3, 2, 60 : fac sis nunc promissa adpareant, Ter. Eun. 2, 3, 20; cf. id. Ad. 5, 9, 7: illud apparere unum, **that this only is apparent**, Lucr. 1, 877; Cato, R. R. 2, 2: ubi merces apparet? i. e. illud quod pro tantā mercede didiceris, Cic. Phil. 2, 34 : quo studiosius opprimitur et absconditur, eo magis eminet et apparet, id. Rosc. Am. 41 *fin.* : Galbae orationes evanuerunt, vix jam ut appareant, id. Brut. 21, 82 : apparet adhuc vetus mde cicatrix, Ov. M. 12, 444; 2, 734: rebus angustis animosus atque fortis appare, Hor. C. 2, 10, 22 : cum lamentamur, non apparere labores Nostros, **are not noticed**, **considered**, id. Ep. 2, 1, 224, so id. ib. 2, 1, 250 al.; Plaut. Men. 2, 1, 14; cf. id. Am. 2, 2, 161 and 162.—Hence, apparens (opp. latens), *visible*, *evident* : tympana non apparentia Obstrepuere, Ov. M. 4, 391 : apparentia vitia curanda sunt, Quint. 12, 8, 10; so id. 9, 2, 46.— `II` Trop. : res apparet, and far more freq. *impers.* apparet with acc. and *inf.* or *rel.-clause*, *the thing* (or *it*) *is evident*, *clear*, *manifest*, *certain*, δῆλόν ἐστι, φαίνεται (objective certainty, while videtur. δοκεῖ, designates subjective belief, Web. Uebungssch. 258): ratio adparet, Plaut. Trin. 2, 4, 17 : res adparet, Ter Ad. 5, 9, 7: apparet id etiam caeco, Liv 32, 34. cui non id apparere, id actum esse. etc., id. 22, 34; 2, 31 *fin.* : ex quo adparet antiquior origo, Plin. 36, 26, 67, § 197 al. : adparet servom nunc esse domini pauperis, Ter. Eun. 3, 2, 33 : non dissimulat, apparet esse commotum, Cic. Phil. 2, 34 : apparet atque exstat, utrum simus earum (artium) rudes, id. de Or. 1, 16, 72: quid rectum sit, adparet, id. Fam. 5, 19; 4, 7: sive confictum est, ut apparet, sive, etc., id. Fl. 16 *fin.*; Nep. Att. 4, 1; Liv. 42, 43: quo adparet antiquiorem hanc fuisse scientiam, Plin. 35, 12, 44, § 153 al. —Also with *dat. pers.* : quas impendere jam apparebat omnibus, Nep. Eum. 10, 3; and, by attraction, with nom. and *inf.*, as in Gr. δῆλός ἐστι, Varr. R. R. 1, 6, 2: membra nobis ita data sunt, ut ad quandam rationem vivendi data esse adpareant, Cic. Fin. 3, 7, 23, ubi v. Otto: apparet ita degenerāsse Nero, Suet. Ner. 1; or without the *inf.*, with an adj. as predicate: apparebat atrox cum plebe certamen (sc. fore, imminere, etc.), Liv. 2, 28; Suet. Rhet. 1.— `III` *To appear as servant* or *aid* ( *a lictor*, *scribe*, etc.), *to attend*, *wait upon*, *serve;* cf. apparitor (rare): sacerdotes diis adparento, Cic. Leg. 2, 8, 21 : cum septem annos Philippo apparuisset, Nep. Eum. 13, 1 : cum appareret aedilibus, Liv. 9, 46 Drak.: lictores apparent consulibus, id. 2, 55 : collegis accensi, id. 3, 33 : tibi appareo atque aeditumor in templo tuo, Pompon. ap. Gell. 12, 10: Jovis ad solium Apparent, Verg. A. 12, 850 (= praestant ad obsequium, Serv.). 3122#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3121#apparesco#ap-pāresco ( adp-), ĕre, `I` *v. inch.* [appareo], *to begin to appear*, Ennod. Ep. 7, 9. 3123#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3122#appario#ap-părĭo ( adp-), ĕre, v. a., `I` *to gain besides*, *acquire* : unde Appareret spatium caeli domus, **gain a great space**, Lucr. 2, 1110 Lachm. 3124#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3123#apparitio#appārĭtĭo ( adp-), ōnis, f. appareo, III.. `I` *A serving*, *service*, *attendance* : in longā adparitione singularem fidem cognovi, Cic. Fam. 13, 54; so Aug. Ep. 75.— `II` Meton., *household*, *domestics*, *servants* : ex necessariis adparitionibus, Cic. ad Q. Fr. 1, 1, 4; so Dig. 4, 2, 23; Amm. 15, 3. 3125#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3124#apparitor#appārĭtor ( adp-), ōris, m. id., `I` *a servant*, esp. *a public servant* ( *lictor*, *scribe*, *military aid*, *priest*, etc.), Cic. Verr. 2, 3, 25; id. Phil. 2, 32 *fin.*; id. ad. Q. Fr. 1, 1, 4; Auct. B. Afr. 37; Liv. 1, 8; 1, 40; 1, 48; Suet. Aug. 14; id. Tib. 11; id. Dom. 14; Cod. Just. 12, 53 sq.; cf. Inscr. Orell. 3202; 1896; 2462; 2975; 4921 et saep. 3126#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3125#apparitura#appārĭtūra ( adp-), ae, f. id., `I` *a serving*, *service*, Suet. Gram. 9. 3127#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3126#apparo#ap-păro ( adp-, Ritschl, Fleck., Bait.; app-, Lachm., Kayser, Weissenb., Halm), āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to prepare* or *make ready for something* (esp. with effort, care, expense), *to put in order*, *provide*, *furnish*, *equip*, etc. (freq. and class.). `I` Lit. : alicui prandium adparare, Plaut. Men. 1, 2, 61 : cenam adparare, Ter Heaut. 1, 1, 74: convivium, id. Ad. 5, 9, 8 : ornare et apparare convivium, Cic. Verr. 2, 4, 20; * Hor. Epod. 2, 48; Suet. Claud. 33; cf. id. Caes. 26: nuptias, Ter. And. 3, 2, 34; so id. Phorm. 4, 4, 20: bellum apparare, Cic. Imp. Pomp. 12, 35 : ludos magnificentissimos, id. Q. Fr. 3, 8 (cf. apparatus, II. B.): iter ad caedem faciendam, id. Mil. 10, 28 : aggerem, Caes. B. G. 7, 17 : bellum armaque vi summā, Liv. 4, 1; 6, 21.—With *ad* : ad hostes bellum apparatur, Liv. 7, 7.— With *in* : in Sestium adparabantur crimina, Cic. ad Q. Fr. 2, 3, 6.— `II` Trop. : nunc hoc consilium capio et hanc fabricam adparo, Plaut. Poen. 5, 2, 139 : ut tibi auxilium adparetur, id. Ep 3, 2, 18.—Constr. with *inf.* as object: delinire adparas, Plaut. As. 2, 4, 28 : meam exscindere gentem apparat, Stat. Th. 4, 670 : traicere ex Siciliā, Suet. Aug. 47.— *Absol.* (cf Ruhnk. Dict. ad Ter. And. 1, 5, 19; Corte ad Sall. C. 6, 5, Bremi ad Nep. Thras. 2, 2): dum adparatur, Ter. Eun. 3, 5, 35 : cum in apparando esset occupatus, Nep. Hann. 7, 1.—With *ut* : ut eriperes, adparabas, Plaut. Aul. 5, 18.—Se apparare with *inf.* in Plaut.: qui sese parere adparent legibus, Plaut. As. 3, 3, 11.—Hence, appărā-tus ( adp-), a, um, P. a., pr. *prepared;* hence, `I.A` Of persons, *prepared*, *ready* : adparatus sum, ut videtis, Plaut. Merc. 5, 2, 10 : adparatus et meditatus ad causam accedo, Cic. Leg. 1, 4, 12.— `I.B` Of things, *well supplied*, *furnished with every thing* : domus omnibus instructior rebus et apparatior, Cic. Inv. 1, 34.—Hence, *magnificent*, *splendid*, *sumptuous* (cf. apparatus, II. B.): ludi apparatissimi et magnificentissimi, Cic. Sest. 54 : apparatis accipere epulis, Liv. 23, 4 Drak.: apparatissimae epulae, Sen. Ep. 83 : apparatissimum funus, Suet. Ner. 9 : munus apparatissimum largissimumque, id. Tit. 7.— Trop., of discourse, *too studied*, *far-felched*, *labored* : ut non apparata oratio esse videatur, Auct. ad Her. 1, 7; so, verba apparata, id. ib. (cf. apparatio).— *Adv.* : appărātē ( adp-), *sumptuously* : et edit et bibit opipare sane et adparate, Cic. Att. 13, 52 : ludi Romani scaenici eo anno magnifice apparateque facti (sunt), Liv. 31, 4.— *Comp.* : Potes apparatius cenare apud multos; nusquam hilarius, Plin. Ep. 1, 15. 3128#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3127#appectoro#ap-pectŏro ( adp-), āre, v. a. pectus, `I` *to press to the breast*, Sol. 26 dub. 3129#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3128#appellatio#appellātĭo, ōnis, f. 2. appello. `I` *A going to one* in order to accost or make a request of him (not found in earlier Lat.). `I.A` *An address*, *an accosting* : hanc nactus appellationis causam, *this opportunity for an address* or *appeal*, Caes. B. C. 2, 28.—Hence, `I.B` In judicial lang., t. t., *an appeal* : intercessit appellatio tribunorum, i. e. ad tribunos, Cic. Quint. 20 *fin.*; so id. Vatin. 14 *fin.* : appellationem et tribunicium auxilium, Liv. 9, 26 : appellatio provocatioque, id. 3, 56; Suet. Aug. 33: ut omnes appellationes a judicibus ad Senatum fierent, id. Ner. 17; so, ad populum, Plin. 6, 22, 24, § 90 al. — `II` Esp. `I.A` *A calling by name*, *a naming* : neque nominum ullorum intereos appellatio est, Plin. 5, 8, 8, § 45.—Hence, meton. syn. with nomen, *name*, *title*, *appellation* (mostly post-Aug.): voluit appellatione hac inani nobis esse par, Cic. Att. 5, 20, 4 : regum appellationes venales erant, id. Dom. 50 : qui non aura, non procella, sed mares appellatione quoque ipsā venti sunt, Plin. 2, 45, 45, § 116; Tac. A. 3, 56; Suet. Ner. 55; id. Aug. 100; id. Dom. 13; id. Tib. 67; id. Vesp. 12: nihil esse rem publicam, appellationem modo, **a mere name**, id. Caes. 77.— `I.B` In gram. `I.A.1` *Pronunciation* : suavitas vocis et lenis appellatio litterarum, Cic. Brut. 74, 259; Quint. 11, 3, 35 (cf. 2. appello, II. E.).— `I.A.2` *A substantive*, Quint. 9, 3, 9; cf. id. 1, 4, 20, and Scaurus ap. Diom. p. 306 P. 3130#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3129#appellativus#appellātīvus, a, um, adj. id.; in gram., `I` *appellative*, *belonging to a species* : nomen (opp. nomen proprium), Charis. p. 126 P.; Prisc. p. 579 P. al. 3131#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3130#appellator#appellātor, ōris, m. id., `I` *one that appeals*, *an appellant*, * Cic. Verr. 2, 4, 65 *fin.*; Paul. Sent. 5, 4 *fin.*; Cod. Th. 11, 31, 3. 3132#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3131#appellatorius#appellātōrĭus, a, um, adj. appellator, `I` *relating to an appellant* : tempora, **within which an appeal is allowed**, Dig. 49, 5, 5; Cod. Th. 11, 30, 2. 3133#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3132#appellito#appellĭto, āre, v. freq. a. 2. appello, `I` *to name often*, *to be accustomed to call* or *name* (only post-Aug.): montem Caelium appellitatum a Caele Vibennā, * Tac. A. 4, 65; Gell. 18, 9 *fin.*; so App. Mag. p. 279; cf. Paul. ex Fest. p. 27 Müll. 3134#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3133#appello1#ap-pello ( adp-, Fleck., Halm (in Tac.); app-, Merk., B. and K., Rib., Weissenb., Halm (in Nep.), pŭli, pulsum, 3, v. a. and n., `I` *to drive*, *move* or *bring a person* or *thing to* or *toward.* `I` In gen. `I.A` Lit., constr. with *ad*, or *in*, with the dat., with *quo*, or *absol.* `I...a` With *ad* : ad ignotum arbitrum me adpellis, Plaut. Rud. 4, 3, 104 : armentum ad aquam, Varr. R. R. 2, 5, 15; cf. id. ib. 2, 2, 11: ad litora juvencos, Ov. M. 11, 353 : visum in somnis pastorem ad me appellere, *to drive toward me*, i. e. *the herd*, *the flock*, Att. ap. Cic. Div. 1, 22: turres ad opera appellebat, Caes. B. C. 1, 26.— `I...b` With *in* : in flumen, Dig. 43, 13, 1.— `I...c` With *dat.* : Hinc me digressum vestris deus appulit oris, Verg. A. 3, 715.— `I...d` With *quo* : quo numquam pennis appellunt Corpora saucae Cornices, * Lucr. 6, 752.— `I...e` *Absol.* : dant operam, ut quam primum appellant, Lucil. ap. Non. p. 238, 28: postquam paulo appulit unda (corpus), *drove a little toward* me, *brought near*, Ov. M. 11, 717 al.— `I.B` Trop. : animum ad aliquid, *to turn*, *direct*, *apply* : animum ad scribendum adpulit, Ter. And. prol. 1; so id. ib. 2, 6, 15.—Also *to bring into any condition* : argenti viginti minae me ad mortem adpulerunt, **drove me to destruction**, Plaut. As. 3, 3, 43; id. Bacch. 3, 1, 11.— `II. A.` Esp. freq. as a nautical t. t., *to bring* or *conduct a ship somewhere*, *to land* (in Cic. only in this signif.); constr.: appellere navem, nave, or *absol.* in *act.* and *pass.;* also navis appellit, or appellitur (cf. applico, II.). `I...a` With navem. abitu appellant huc ad molem nostram naviculam, Afran. ap. Non. p. 238, 24: cum Persae classem ad Delum appulissent, Cic. Verr. 2, 1, 18 : si ille ad eam ripam naves appulisset, id. Phil. 2, 11, 26 Wernsd.: cum ad villam nostram navis appelleretur, id. Att. 13, 21 : Alexandrum in Italiam classem appulisse constat, Liv. 8, 3; so id. 28, 42: naves appulsae ad muros, id. 30, 10; 44, 44; 45, 5 al.— `I...b` With nave: cum Rhegium onerariā nave appulisset, Suet. Tit. 5; cf. Gron. ad Liv. 30, 10.— `I...c` *Act. absol.* : huc appelle, * Hor. S. 1, 5, 12: ad insulam appulerunt, Liv. 37, 21 : cum ad litus appulisset, Quint. 7, 3, 31 : cum ad Rhodum appulisset, Suet. Tib. 11; so id. Ner. 27.— `I...d` *Pass. absol.* : alios ad Siciliam appulsos esse, Cic. Verr. 2, 5, 28 : ripae suorum appulsus est, Vell. 2, 107.— `I...e` Seldom in a *neutr.* sense: navis adpellit, **comes to land**, **arrives at**, Tac. A. 4, 27 : Germanici triremis Chaucorum terram adpulit, id. ib. 2, 24; Suet. Aug. 98: Alexandrina navis Dertosam appulit, id. Galb. 10. — Poet. : appellere aliquem: me vestris deus appulit oris, Verg. A. 3, 715; so id. ib. 1, 377 (cf. id. ib. 1, 616: quae vis te immanibus applicat oris).— `I.B` Trop. : timide, tamquam ad aliquem libidinis scopulum, sic tuam mentem ad philosophiam appulisti, Cic. de Or. 2, 37 : nec tuas umquam rationes ad eos scopulos appulisses, id. Rab. Perd. 9, 25. 3135#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3134#appello2#appello ( adp-, Ritschl), āvi, ātum, 1 ( `I` *subj. perf.* appellāssis = appellaveris, Ter. Phorm. 5, 1, 15), orig. v. n., as a secondary form of the preced. (cf.: jungere, jugare), *to drive to* or *toward*, *to go to in order to accost*, *make a request*, *admonish*, etc.; like adire, aggredi; hence like these constr. as v. a. with acc., *to accost*, *address*, *to speak to*, *call upon* (very freq. and class.). `I` In gen. adgrediar hominem, adpellabo, Plaut. Most. 5, 1, 26: accedam atque adpellabo, id. Am. 1, 3, 17 : adeamus, adpellemus, id. Mil. 2, 5, 10; cf. id. Poen. 5, 2, 22; 5, 2, 30; 5, 2, 32: te volo adpellare, id. Aul. 2, 2, 23; id. Bacch. 5, 2, 50: quo ore appellabo patrem? Ter. Heaut. 4, 3, 22; id. Phorm. 5, 8 (9), 22: Lucil. ap. Non. p. 238, 23 aliquem hilari vultu, Cic. Clu. 26, 72: hominem verbo graviore, Cic. Verr. 2, 3, 58 : legatos superbius, id. Imp. Pomp. 5 : homines asperius, id. Agr. 2, 24 : ibi a Virdumaro appellatus, **accosted**, Caes. B. G. 7, 54 : Adherbalis appellandi copia non fuit, Sall. J. 22, 5 milites alius alium laeti appellant, id. ib. 53, 8, Tac. Agr. 40: senatu coram appellato, Suet Ner. 41; id. Tib. 29 al.: nec audet Appellare virum virgo, Ov. M. 4, 682 al. —Also *to address by letter* : crebris nos litteris appellato, Cic. Fam. 15, 20.— `II` Esp `A. 1.` Freq. with the access. idea of entreating, soliciting, *to approach with a request*, *entreaty*, etc., *to apply to*, *to entreat*, *implore*, *beseech*, *invoke*, etc.: vos etiam atque etiam imploro et appello, Cic. Verr. 2, 5, 72, § 188 quem enim alium appellem? quem obtester? quem implorem? id. Fl. 2: quem praeter te appellet, habebat neminem, id. Quint. 31; id. Fam. 12, 28: quo accedam aut quos appellem? Sall. J. 14, 17 : appellatus est a C. Flavio, ut, etc., Nep. Att. 8, 3 : appellatis de re publicā Patribus, Suet. Caes. 34.— `I..2` Aliquem de aliquā re, *to address one in order to incite him to something* ( *bad*): aliquem de proditione, Liv 26, 38, 4: de stupro, Quint. 4, 2, 98.—Also without *de* : aliquem, Sen. Contr. 2, 15; Dig. 47, 10, 15, § 15.— `I..3` In judic. language, t. t., *to appeal to one*, i. e. *to call upon him for assistance* (in the class. period always with *acc.;* also in Pandect. Lat. constr. with *ad*): procurator a praetore tribunos appellare ausus, Cic. Quint. 20, 64 : tribuni igitur appellabantur, id. ib. 20, 63; so, praetor appellabatur, Cic. Verr. 2, 4, 65; Liv. 9, 26: Volero appellat tribunos, id. 2, 55; Plin. 1, praef. 10: mox et ipse appellato demum collegio ( *after he had appealed to the college of the tribunes*), obtinuit, etc., Suet. Caes. 23: adversarii ad imperatorem appellārunt, Dig. 4, 4, 39 et saep.— `I.B` *To address* in order to demand something, esp. the payment of money, *to dun* : Tulliola tuum munusculum flagitat et me ut sponsorem appellat, Cic. Att. 1, 8 *fin.*; id. Quint. 12; with de pecuniā: appellatus es de pecuniā, id. Phil. 2, 29; and without *de* : magnā pecuniā appellabaris a creditoribus, Quint. 5, 13, 12; Alphius ap. Col. 1, 7, 2.— Trop. : cupressus in Cretā gignitur etiam non appellato solo, Plin. 16, 33, 60, § 142.—Later also appellare rem, *to demand*, *claim something* : mercedem appellas? Juv. 7, 158.— `I.C` *To sue*, *inform against*, *complain of*, *accuse*, *to summon before a court* : ne alii plectantur, alii ne appellentur quidem, Cic. Off. 1, 25, 89; so, aliquem stupri causā, Val. Max. 6, 1, 11 al. — `I.D` *To accost by any appellation* (cf.: centurionibus nominatim appellatis, Caes. B. G. 2, 25); hence, *to call by name*, or *to call*, *to term*, *entitle*, *to declare* or *announce as something* (cf. προσαγορεύω, and in Heb., to call, and also to name; *appellare* gives a new predicate to the subject, while *nominare* only designates it by name, without a qualifying word; cf. Hab. Syn. 958; Herz. ad Caes. B. G. 7, 4): vir ego tuus sim? ne me adpella falso nomine, Plaut. Am. 2, 2, 181; so id. Mil. 2, 5, 26; Ter. Phorm. 5, 1, 15: aliquem patrem, id. Hec. 4, 4, 30, pater a gnatis ne dulcibus umquam Appelletur, Lucr. 4, 1235; 1, 60; 5, 10: O Spartace, quem enim te potius appellem? Cic. Phil. 13, 10 : unum te sapientem appellant et existimant, id. Am. 2, 6 : hos viros bonos, ut habiti sunt, sic appellandos putemus, id. ib. 5, 19 : cum fruges Cererem appellamus, vinum autem Bacchum, id. N D 2, 23, 60 suo quamque rem nomine appellare, id. Fam. 9, 22 al.: rex ab suis appellatur, Caes. B. G 7, 4 : me subditum et ex pellice genitum appellant, Liv. 40, 9. quem nautae appellant Lichan, Ov. M. 9, 229 victorem appellat Acesten, *declares him victor*, Verg. A. 5, 540 al.—Hence, *to call by name* : quos non appello hoc loco, Cic. Sest 50, 108 : multi appellandi laedendique sunt, id Verr 2, 1, 60; id. Caecin. 19; so, appellare auctores, **to declare**, **name**, Plin. 28, 1, 1, § 2.— Trop. : quos saepe nutu significationeque appello, **make known**, Cic. Fam. 1, 9 *fin.* —* `I.E` Appellare litteras, *to pronounce*, Cic. Brut. 35, 133 (v. appellatio). 3136#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3135#appendeo#appendeo, v appendo. 3137#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3136#appendicium#appendĭcĭum, ii, n., a post-class. form kindr with appendix, q. v., `I` *an appendage*, Hier Ep 10. 3138#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3137#appendicula#appendĭcŭla, ae, f. dim. appendix, `I` *a small appendage*, Cic. Rab. Post. 4. 3139#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3138#appendix#appendix, ĭcis, `I` *f* (acc. to Paul. ex Fest. p. 21 Müll., earlier ampendix, m.; v. ampendices) [appendo]. `I` *That which hangs to* any thing, *an appendage.* `I.A` Lit., App. M. 8, p. 211, 27; 5, p. 169, 10.—More freq., `I.B` Trop., *an addition*, *supplement*, or *accession to* any thing, Varr R. R. 1, 16, 1; cf. id. ib. 3, 9, 2: vidit enim appendicem animi esse corpus, * Cic. Hort. Fragm. ap. Non. p. 42, 9: exigua appendix Etrusci belli, Liv. 9, 41 (cf. accessio): appendices majoris muneris, id. 39, 27 : appendices Olcadum, id. 21, 5.— `II` *A thorny shrub*, *the barberrybush* : Berberis vulgaris, Linn.; Plin. 24, 13, 70, § 114. 3140#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3139#appendo#ap-pendo ( adp-, Jan), endi, ensum, 3 (kindr, with appendeo, ēre, Apic. 8, 7 *fin.*), v. a. `I` *To hang* something *upon* something, *to suspend on* (eccl. Lat.): (Deus) appendit terram super nihilum, **hangeth the earth on nothing**, Vulg. Job, 26, 7.— `II` Commonly *to weigh* something *to one*, *to weigh* (cf. pendo) `I.A` Lit. : si tibi optimā fide sua omnia concessit, adnumeravit, appendit, Cic. Rosc. Am. 49, 144 : quodcumque trades, numera et appende, Vulg. Eccli. 42, 7 : aurum alicui, Cic. Verr. 2, 4, 25, § 56 : appendit pecuniam, Vulg. Gen. 23, 16 : ut appendantur, non numerentur pecuniae, Cic. Phil. 2, 38 : nondum omni auro appenso, Liv. 5, 49; so Col. 12, 3, 9: talentum auri appendebat, Vulg. Exod. 37, 24 : appensum est argentum, ib. 1 Esdr 8, 33: qui cenis Caesaris sex milia numero murenarum mutua adpendit, Plin. 9, 55, 81, § 171 Jan; Dig. 23, 3, 34.—* `I.B` Trop., *to weigh*, *to consider* : non verba me adnumerare lectori putavi oportere, sed tamquam appendere, *to have regard not to their number*, *but to their weight* or *force*, Cic. Opt. Gen. 5: appendit corda Dominus, Vulg. Prov. 21, 2. 3141#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3140#appensor#appensor ( adp-), ōris, m. appendo, `I` *he that weighs out*, *a weigher* (only in Augustin.): verborum, Cres. 3, 73; so Tract. in Joan. 20 *fin.* 3142#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3141#appensus#appensus ( adp-), a, um, Part. of appendo. 3143#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3142#appertineo#ap-pertĭnĕo ( adp-), ēre, v. n., `I` *to belong to*, *appertain to;* with dat. or *ad*, Innoc. p. 221 Goes.; p. 232 Goes. 3144#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3143#appetens#appĕtens ( adp-), entis, v. appeto, P. a. 3145#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3144#appetenter#appĕtenter ( adp-), adv., v. appeto, `I` *P. a. fin.* 3146#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3145#appetentia#appĕtentĭa ( adp-), ae, f. appeto, `I` *a longing after* something, *appetite* : adpetentia cibi, Plin. 19, 8, 38, § 127 : liberalium artium, id. 23, 1, 22, § 38 : gloriae, Aur. Vict. Epit. 15.—Without *gen.*, *desire*, *longing* : libido effrenatam (efficit) adpetentiam, Cic. Tusc. 4, 7, 15. 3147#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3146#appetibilis#appĕtībĭlis ( adp-), e, adj. id., `I` *worthy of desire*, *desirable* (post-class.), App. Dogm. Plat. 2, p. 19; Macr. S. 1, 1. 3148#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3147#appetisso#appĕtisso ( adp-), ĕre, `I` *v. intens.* [id.], *to strive for*, *to seek earnestly*, Att. ap. Non. p. 237, 22 dub. (Ribbeck, Trag. Rel. p. 132, reads *appetis*). 3149#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3148#appetitio#appĕtītĭo ( adp-), ōnis, f. id., * `I` *a grasping at* something, *a reaching after.* `I` Lit. : adpetitio solis, Cic. Div. 1, 23, 46.— `II` Trop. `I.A` In gen., *a passionate longing* or *striving for something*, *strong desire* or *inclination* (most freq. in Cic.): aliter adpetitio (eam enim esse volumus ὁρμήν), quā ad agendum impellimur et id adpetimus, quod est visum, moveri non potest, Cic. Ac. 2, 8, 24; so id. Fin. 3, 7, 23; id. N. D. 3, 13, 33: alieni, id. Off. 3, 6, 30 : societatis, Sen. Ep. 9.—* `I.B` Esp., *a desire for food*, *an appetite* (cf. abstinentia), Gell. 16, 3, 2. 3150#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3149#appetitor#appĕtītor ( adp-), ōris, m. id., `I` *one that strives* or *longs for something* (eccl. and late Lat.): alienorum, Vulg. 1 Pet. 4, 15; boni linteaminis, Lampr. Alex. Sev. 40; so Amm. 25, 5; Arn. 4, p. 136. 3151#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3150#appetitus1#appĕtītus ( adp-), a, um, Part. of appeto. 3152#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3151#appetitus2#appĕtītus ( adp-), ūs, m. appeto. * `I` *An onset*, *attack*, *assault* : reprimebat barbaricos appetitus, Amm. 30, 5.—Far more freq., `II` Trop. `I.A` *A passionate*, *eager longing* or *desire for* a thing (in the class. per. perh. only in Cic.): adpetitus voluptatis, Cic. Off. 1, 30, 105 : sub te erit appetitus ejus, Vulg. Gen. 4, 7; ib. Ezech. 21, 16.—Hence, without *gen.*, `I.B` *The power* or *faculty of desire* : duplex est vis animorum atque naturae: una pars in adpetitu posita est, quae est ὁρμή Graece, quae hominem huc atque illuc rapit, altera in ratione, etc., Cic. Off. 1, 28, 101; so id. N. D. 2, 47, 122; id. Div 1, 32.— `I.C` *The passions*, *appetites* : ut adpetitus rationi oboediant, Cic. Off. 1, 29, 102; so id. N. D. 2, 12, 34. 3153#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3152#appeto1#ap-pĕto ( adp-, Lachm., Baiter, Weissenb., Halm; app-, Ritschl, Kayser), īvi or ii, ītum, 3, v. a. and n. (class.; in poetry rare); `I` *act.*, *to strive after* a thing, *to try to get*, *to grasp after* (syn.: adfecto, nitor in aliquid). `I` Lit. `I.A` In gen.: solem manibus adpetere, Cic. Div. 1, 23, 46; so id. ib. 2, 41: placentam, Plin. 7, 53, 54, § 183; so, adpetere manum osculis, *to seize upon the hand with kisses*, i. e. *in order to kiss it*, Plin. 11, 45, 103, § 250; hence, appeti, of old men whose hands one seizes and kisses: haec enim ipsa sunt honorabilia, salutari, adpeti, decedi, adsurgi, etc., Cic. Sen. 18, 63; hence (like accedere), *to go* or *come somewhere*, *to approach*, *arrive at* : urbem, Suet. Caes. 42.— Of things without life: mare terram adpetens, *pressing* or *rushing on*, Cic. N. D. 2, 39, 100: crescebat interim urbs, munitionibus alia atque alia adpetendo loca, **by continually advancing farther**, Liv. 1, 8 : Thule, quam hactenus nix et hiems adpetebat, **only snow and frost had approached**, Tac. Agr. 10.— `I.B` Esp., *to attack*, *to fall* or *seize upon*, *assault*, *assail* (syn.: peto, adgredior, adorior, invado): lapidibus appetere, Cic. Dom. 5, 13 : ferro atque insidiis, id. Rosc. Am. 11, 30; id. Planc. 29 *fin.* : umerum gladio, Caes. B. C. 2, 35; Liv. 7, 26: aquila aquaticas aves adpetit, Plin. 10, 3, 3, § 9 : morsu, Tac. H. 4, 42; Dig. 38, 2, 14; 48, 5, 27 al.— Trop. : ignominiis omnibus appetitis, Cic. Quint. 31 : me amor appetit, Plaut. Cist. 2, 1, 8 : (uxor) falsā suspitione appetitur, Vulg. Num. 5, 14.— `I.C` Trop., *to strive after earnestly*, *to desire eagerly*, *to long for* (syn.: peto, cupio, expeto; opp. declino, aspernor; v. infra): aliut in dies magis adpetitur, * Lucr. 5, 1279: ut bona naturā adpetimus, sic a malis naturā declinamus, Cic. Tusc. 4, 6, 13; cf. id. N. D. 3, 13, 33: idem non modo non recusem, sed appetam etiam atque deposcam, id. Phil. 3, 14 : inimicitias potentium appetere, id. Mil. 36; so id. Rosc. Am. 18; Cic. Verr. 2, 5, 2; id. Agr. 2, 23: alterum esse adpetendum, alterum aspernandum, id. Fin. 1, 9, 31 al. : amicitiam, Caes. B. G. 1, 40 : adulescentium familiaritates, Sall. C. 14, 5 : hereditates, Suet. Aug. 60 : divitias, Vulg. Sap. 8, 5; ib. 1 Tim. 6, 10: nihil ornamentorum, Suet. Vesp. 12 al. : alienum, Phaedr. 1, 4, 1 : nec abnuendum imperium nec adpetendum, Sen. Thyest. 472 et saep.—Also of food, *to have an appetite for* (cf. appetitio, II. B.): appetitur vilis oliva, Mart. 9, 27 : pisciculos minutos, caseum, Suet. Aug. 76.—Constr. with *inf.* as object: ut adpetat animus agere semper aliquid, Cic. Fin. 5, 20, 55; Stat. Th. 1, 234; Pall. 10, 13, 2.— `II` *Neutr.*, *to draw on* or *nigh*, *to approach*, *be at hand* (only of time and things having relation to it; syn.: venio, advenio, adpropinquo, adsum): cum appetit meridies, Plaut. Most. 3, 1, 116 : dies adpetebat, Caes. B. G. 6, 35 : nox jam adpetebat, Liv. 8, 38; so id. 5, 44; 10, 42: tempus anni, id. 34, 13; so id. 22, 1; 29, 10 al.: lux, Tac. A. 4, 51 al. : partitudo cui appetit, Plaut. Aul. 1, 1, 36 : consularia comitia adpetebant, Liv. 41, 28 : adpetit finis, Sen. Cons. ad Marc. 23 *fin.* — Hence, appĕtens ( adp-), entis, P. a. (acc. to II.); pr. *striving* passionately *after* something; hence, `I.A` In gen., *desirous of*, *eager for;* constr. with *gen.* : appetens gloriae atque avidus laudis, Cic. Imp. Pomp. 3 : nihil est adpetentius similium sui, id. Lael. 14, 50 : studiosissimi adpetentissimique honestatis, id. Tusc. 2, 24, 58; so Sall. C. 5, 4; id. J. 7, 1; Plin. 31, 6, 36, § 69: turbidi et negotiorum adpetentes, Tac. A. 14, 57; id. H. 1, 49; 3, 39; 4, 6; 4, 83; Gell. 16, 3.— `I.B` Esp., *eager for money* (cf. abundans), *avaricious* : homo non cupidus neque appetens, Cic. Agr. 2, 8 : grati animi, non appetentis, non avidi signa, id. de Or. 2, 43, 182.— *Adv.* : appĕtenter ( adp-), *eagerly*, *in a grasping spirit* or *manner* : ne cupide quid agerent, ne adpetenter, Cic. Off. 1, 10, 33; App. M. 7, p. 192, 40 Elm.— *Comp.* and *sup.* not used. 3154#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3153#appeto2#appĕto ( adp-), ōnis, m. 1. appeto, `I` *he that strives eagerly for* a thing, Laber. ap. Non. p. 74, 8 (Com. Rel. p. 251 Rib.). 3155#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3154#Appia#Appĭa, v. Appius. 3156#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3155#Appianus1#Appĭānus, a, um, adj. Appia, `I` *pertaining to Appia* (a town in Phrygia Major): legati, Cic. Fam. 3, 7; and *subst.* : Appĭāni, ōrum, m., *the inhabitants of Appia*, Plin. 5, 29, 29, § 105. 3157#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3156#Appianus2#Appĭānus, a, um, adj. Appius, `I` *of* or *pertaining to Appius* : libido, Liv. 3, 51 : caedes, Tac. A. 11, 29 : mala, *apples* (of great excellence), Plin. 15, 14, 15, § 49. 3158#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3157#Appianus3#Appĭānus, a, um, adj. id., `I` *Appian*, of a castle in Rhætia: viride, quod Appianum vocatur, i. e. **a kind of poor green soil**, Plin. 35, 6, 29, § 48. 3159#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3158#Appias#Appias, ădis, f. id.. `I` *An epithet of the nympi at the fountain of Aqua Appia* (v. Applus), whose waters gushed forth near the temple of Venus: Non illas lites Appias ipsa probat, Ov. R. Am. 660; id. A. A. 1, 82.—Hence, transf., to *her statues*, found at the neighboring temple of Venus: Appiadesque deae, Ov. A. A. 3, 452.— `II` *An epithet of Minerva*, given by Cicero jestingly, to flatter Appius Pulcher, in imitation of the appellative Pallas, Cic. Fam. 3, 1 Manut. 3160#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3159#Appietas#Appĭĕtas, ātis, f. id., `I` *the ancient nobility of the Appian family*, a word formed jocosely by Cicero: Appietas aut Lentulitas, *the nobility of Appius* or *Lentulus*, Cic. Fam. 3, 7, 5. 3161#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3160#appingo1#ap-pingo ( adp-, Baiter, K. and H.), ĕre, v. a., `I` *to paint upon* something (very rare): Delphinum silvis adpingit, fluctibus aprum, * Hor. A. P. 30: colorem vetusculum, Front. Or. 1, p. 229; 2, p. 257; Laud. Neglig. 2, 371.—In Cic. in epistolary style, also of writing, *to add by writing*, *to* *write* : adpinge aliquid novi, Cic. Att. 2, 8, 2. 3162#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3161#appingo2#ap-pingo, ĕre, 3, v. a. pango, `I` *to fasten* or *joint to* : aliquid alicui rei, Paul. ex Fest. p. 8 Müll. 3163#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3162#Appiolae#Appĭŏlae (better Apĭ-), ae, f., `I` *a city of Latium*, *probably near Bovillœ*, Liv. 1, 35, 7 Weissenb. 3164#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3163#Appius#Appĭus, ii, m., and Appĭa, ae, f. (abbrev. App.). `I` *A Roman prœnomen*, esp. of persons of the gens Claudia; hence, `II` Appĭus, a, um, adj., *Appian.* `I.A` Appia via, *the Appian Way*, *a well-known high - road*, *begun by the censor Appius Claudius Cœcus* (about 442 A. U. C.), which began in Rome at the Porta Capena, and passed in a direct line to the Albanian Mountains, and thence through the Pontine Marshes to Capua; later it was continued to Brundisium, perh. by Trajan (the stones were large polygons of basaltic lava; parts here and there are yet in existence), Cic. Imp. Pomp. 18, 55; id. Mil. 6, 15; id. ad Q. Fr. 1, 1, 6; id. Phil. 7, 1, 1; Liv. 9, 29, 6; Front. Aquaed. 5; Inscr. Orell. 131; cf. Müll. Roms Camp. 2, 230.—Called also Appī via, Hor. Ep. 1, 6, 26; and simply Appia, id. Epod. 4, 14, al.; Cic. Att. 2, 12.— `I.B` Appia aqua, *the aqueduct which this same Appius constructed;* Front. Aquaed. 5; cf. Liv. 9, 29. — `I.C` Appii Forum, *a small market-town in Latium*, *founded by the same Appius*, *on the left side of the Via Appia*, *in the midst of the Pontine Marshes*, now *Foro Appio*, Hor. S. 1, 5, 3; Vulg. Act. 28, 15; cf. Mann. Ital. I. 637 and 638. 3165#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3164#applaudo#ap-plaudo (post-class. applōdo), ( adp-, Ritschl, Fleck., Müll.; app-, Merk.), si, sum, 3, v. a. `I` *To strike* one thing *upon* another, *to clap* : cavis applauso corpore palmis, Ov. M. 4, 352 : adplauso tela sonat latere, Tib. 2, 1, 66; so Sil. 16, 357: ovum applosum ad terram, Spart. Get. 3; so Lampr. Elog. 6: terrae ( dat.), App. M. 6, p. 184, 34; 9, p. 236, 21.— `II` Trop., *to clap the hands in approbation*, *to applaud* : sacerdotes applaudebant manibus suis, Vulg. Jer. 5, 31 : adplaudere atque adprobare fabulam, Plaut. Ps. 5, 2, 33 : nobis clare adplaudite, id. Men. 5, 9, 100 : agite, adplaudamus, id. Pers. 5, 2, 13 : cui generi civium maxime adplaudatur? * Cic. Sest. 54, where B. and K. read *plaudatur.* 3166#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3165#applausor#applausor ( adp-), ōris, m. applaudo, `I` *one that expresses approbation by clapping of hands*, *an applauder* : Idem populus ille aliquando scaenici imperatoris spectator et applausor, Plin. Pan. 46, where Keil now reads *plausor.* 3167#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3166#applausus#applausus ( adp-), a, um, Part. of applaudo. 3168#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3167#applex#applex ( adp-), ĭcis, adj. applico, `I` *closely joined* or *attached to* : adpliciore nexu inhaerebat, App. M. 10, p. 249, 21. 3169#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3168#applicatio#applĭcātĭo ( adp-), ōnis, f. id. (only in Cic.). `I` *A joining* or *attaching* one's self *to;* hence, trop., *an inclining to*, *inclination* : adplicatio animi, Cic. Lael. 8, 27.— `II` Judic. t. t., *a placing of one's self under the protection of a superior*, *clientship* : jus applicationis, **the right of inheriting the effects of such a client**, Cic. de Or. 1, 39, 177 (cf. applico, I. B. 2.). 3170#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3169#applicatus#applĭcātus ( adp-), a, um, v. applico, P. a. 1. 3171#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3170#applicitus#applĭcĭtus ( adp-), a, um, v. applico, P. a. 2. 3172#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3171#applico#ap-plĭco ( adp-, Ritschl, Fleck., Baiter, Weissenb., Halm, in Quint.; app-, Merk., Kayser, Halm, in Nep. Rib.), āvi and ui, ātum and ĭtum, 1, v. a. (applicui appears to have first become prevalent in the time of Cic., and is the com. form in Vulg.; cf. Gell. 1, 7 *fin.*; applicavi is used by Pac. ap. Prisc. p. 860 P.; Varr. ib.; Ter. Heaut. prol. 23; Auct. B. Alex. 17 `I` *fin.*; Cic. Clu. 16, 46; 24, 66; id. de Or. 1, 39, 177; 2, 13, 55; id. Brut. 91, 316; id. Inv. 2, 13, 43; 2, 51, 153; id. Tusc. 5, 27, 77; id. Ac. 2, 20, 65; and id. Fam. 3, 11, 5; Val. Max. 4, 7, 4; Plin. 11, 2, 1, § 2; Vulg. 1 Reg. 30, 7; ib. Eccli. 33, 12; ib. Osee, 7, 6. It is found in the best MSS. and edd.; cf. Zumpt ad Cic. Verr. p. 240, and Neue, Formenl. II. pp. 477 and 479. Still later than applicui, the *sup.* applicitum became prevalent, Inscr, Neap. l. 6916; Inscr. Orell. 4570; Col. 4, 22, 1; 4, 24, 18; Quint. 1, 2, 26; 2, 4, 30; 4, 2, 117; Plin. Ep. 2, 17, 23; cf. Neue, Formenl. II. p. 551, and v. P. a. infra; cf. plico and its compounds, complico, explico, implico, etc.); orig., *to join*, *fasten*, or *attach to*, *to affix;* hence, *to bring*, *add*, *put*, *place to* or *near to*, etc. (very freq., esp. in trop. signif. and in more elevated style; in Plaut. twice; in Ter. four times; in Cic. epistt. only once, Cic. Fam. 3, 11, 3; never in Tac.; syn.: admoveo, adjungo, addo, adhibeo, adicio). `I` In gen. `I.A` Lit.; constr. usu. with *ad;* rarely with dat. `I...a` With *ad* : se ad arbores, **to lean against**, Caes. B. G. 6, 27 (cf.: trunco se applicuit, Just. 12, 9, 9): applicuit ambos ad eum, Vulg. Gen. 48, 13; ib. 1 Macc. 9, 3: umeros ad saxa, Ov. M. 5, 160 : sinistrum (cornu) ad oppidum, Liv. 27, 2 : se ad flammam, **to approach**, Cic. Tusc. 5, 27, 77 : sudarium ad os, Suet. Ner. 25 al. — `I...b` With *dat.* : ratem (sc. rati), Liv. 21, 28, 5 : flumini castra, id. 32, 30 : corporibus adplicantur, id. 23, 27 : (asellum) ulmo, Ov. F. 3, 750 : sanctos applicabit sibi, Vulg. Num. 16, 5; ib. 2 Par. 2, 16.—Also with *local adv.* : boves illuc, Ov. F. 1, 543.— `I.B` Trop. `I.A.1` *To connect with*, *to add to* a thing: ut ad honestatem adplicetur (voluptas), Cic. Fin. 2, 12, 37 : annum, Mart. 6, 28, 9 : adplicare verba verbis, Quint. 7, 10, 17; 7, 3, 19.— `I.A.2` Se or animum, *to attach*, *apply*, or *devote one's self* or *one's mind to* a person or thing: illae extemplo se (ad eos) adplicant, adglutinant, Plaut. Men. 2, 2, 67 : hi se ad vos adplicant, Ter. Heaut. 2, 4, 13; id. And. 5, 4, 21: ad Siculos se adplicavit, Varr. ap. Prisc. p. 860 P.: se ad alicujus familiaritatem, Cic. Clu. 16, 46 : Sicilia se ad amicitiam fidemque populi Romani applicavit, Cic. Verr. 2, 2, 1; so id. Lael. 9, 32; id. de Or. 1, 39, 177; id. Fam. 3, 11, 3 al.: ad Atheniensium societatem se applicare, Nep. Arist. 2, 3 : Certa res est ad frugem adplicare animum, Plaut. Trin. 2, 1, 34 : animum aegrotum ad deteriorem partem adplicat, Ter. And. 1, 2, 22 : ad virtutem animus se adplicat, Cic. Lael. 14, 48 : aures modis, Hor. C. 3, 11, 8; so id. C. S. 72 (cf.: admovere aures, s. v. admoveo, and adhibere aures, Cic. Arch. 3): sese ad convivia, Cato ap. Gell. 11, 2, 5: se ad studium musicum, Ter. Heaut. prol. 23 : me ad eundem quem Romae audiveram Molonem applicavi, Cic. Brut. 91, 316 : se ad philosophiam, ad jus civile, ad eloquentiam, id. Off. 1, 32, 115 : se ad scribendam historiam, id. de Or. 2, 13, 55 al. — `I.A.3` Crimen alicui, *to charge one with a crime*, Plin. Ep. 10, 66, 4.— `II` Esp., naut. t. t., navem, or *absol.* applicari, and in the *act.* as v. n. (cf. 1. appello, II.), *to drive*, *direct*, *steer*, or *bring a ship anywhere*, *to land*, *to bring to* land: navim ad naufragum applicarunt, Cic. Inv. 2. 51, 153: ad Heraeum naves adplicuit, Liv 33, 17; 37, 12, 5: adplicatis nostris ad ter ram navibus, Caes. B. C. 3, 101 Held.: Ciae telluris ad oras Applicor, Ov. M. 3, 598 : applicor ignotis (sc. terris), id. H. 7, 117 Ruhnk. and Loers.—With *in* and *acc.* : applicor in terras, Ov. H. 16, 126 (cf.: appellere in aliquem locum, Liv. 8, 3, and 28, 42): ad terram adplicant, Auct. B. Hisp. 37 *fin.*; so Just. 2, 4, 21; 2, 12, 2; Dig. 1, 16, 4.—With *acc. of place whither* : aliā applicuimus Samum, Vulg. Act. 20, 15.—With abl. : quocumque litore adplicuisse naves, Liv. 44, 32, 4.— *Absol.* : et applicuerant, Vulg. Marc. 6, 53.— Poet. : quo accedam? quo adplicem? Enn. ap. Cic. Tusc. 3, 19, 44: quae vis immanibus applicat oris, *drives* or *brings you*, etc., Verg. A. 1, 616 (cf.: nos Libycis tempestas adpulit oris, id. ib. 1, 377): sublimis rapitur (Medea) et Creteis regionibus applicat angues, i. e. **her dragon-chariot**, Ov. M. 7, 223.—Hence, `I.A.1` applĭcātus ( adp-), a, um, P. a. `I.1.1.a` *Placed upon*, *lying upon* or *close to*, *attached to* : aures, Varr. R. R. 2, 7, 5 : Leucas colli adplicata, Liv. 33, 17, and Plin. 4, 4, 5, § 11: nervi adplicati ossibus, id. 11, 37, 88, § 217.— `I.1.1.b` *Inclined* or *adapted to*, *directed to* : omne animal adplicatum esse ad se diligendum, **inclined to self-love**, Cic. Fin. 4, 13, 34 : vehemens ad aliquam rem applicata occupatio, id. Inv. 1, 25, 36.— *Comp.*, *sup.*, and adv. not used.— `I.A.2` ap-plĭcĭtus ( adp-), a, um, P. a., *applied* or *joined to*, *attached to* : adplicitum est cubiculo hypocauston, Plin. Ep. 2, 17, 23 : trunco palus, Col. 4, 22, 2 : vites arboribus adplicitae, Quint. 1, 2, 26.— Trop. : pressus et velut adplicitus rei cultus, Quint. 4, 2, 117. 3173#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3172#applodo#applōdo ( adp-), v. applaudo. 3174#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3173#apploro#ap-plōro (K. and H.), āvi, 1, v. n., `I` *to lament*, *deplore a thing*, *to weep at* or *on account of* (perh. only in the two foll. exs.). `I...a` With *dat.* : querebar applorans tibi, Hor. Epod. 11, 12 K. and H.— `I...b` *Absol.* : cum jam adploraveris, Sen. Q. N. 4, 2 Haase. 3175#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3174#applosus#applōsus ( adp-), a, um, Part. of applodo, v. applaudo. 3176#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3175#appluda#applūda, v. apluda. 3177#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3176#applumbo#ap-plumbo ( adp-), āre, v. a., `I` *to apply lead to*, *to solder;* only found in the *part. perf.* : vas, Scrib. Comp. 271 : statua, Dig. 47, 12, 2; so ib. 19, 1, 17, § 8; 6, 1, 23. 3178#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3177#appono#ap-pōno ( adp-, Ritschl, Fleck., Lachm., Baiter, Halm; app-, Merk., Kayser, K. and H., Weissenb.), pōsŭi, pŏsĭtum, 3, v. a. ( `I` *perf.* apposivi, Plaut. Mil. 3, 3, 31; App. ap. Prisc. p. 898 P.; cf. pono), *to place*, *put*, or *lay at*, *near* or *by the side of* a thing; *to apply to*, *add*, *unite*, etc. (class. in prose and poetry; syn.: addo, adicio, adjungo). `I` Lit. `I.A` In gen.: adpone hic mensulam, Plaut. Most. 1, 3, 150 : appositas instruxere epulis mensas, Ov. M. 8, 570; so id. ib. 8, 831: sitellam, Plaut. Cas. 2, 6, 11 : *Sy.* Onus urget. *Mi.* At tu adpone, *put it down then*, id. Poen. 4, 2, 35: illam alteram apud me, quod bonist, adponito, id. Trin. 4, 3, 60 : munera eorum illis apponentur, Vulg. Bar 6, 26 : At istos rastros interea tamen adpone, Ter. Heaut. 1, 1, 37; so id. And. 4, 3, 10 al.: aër Omnibus est rebus circumdatus adpositusque, Lucr. 6, 1036; 3, 373: omnes columnae machinā appositā dejectae, Cic. Verr. 2, 1, 55, § 144 : notam ad malum versum, id. Pis. 30; so id. Fam. 13, 6; cf. Suet. Claud. 16: manus ad os (eorum more, qui secreto aliquid narrant, Manut.), Cael. ap. Cic. Fam. 8, 1: scalis appositis urbem defenderunt, Liv. 37, 5 : adpositā aure ad glaciem, Plin. 8, 28, 42, § 103 : adpositum *in* mensā lumen, Tac. A. 2, 31: paenulam ad vulnus, Suet. Ner. 49 et saep.: dominum Adpositum flavis in Simoenta vadis, Prop. 2, 9, 12.—So freq. of the putting on of garments, crowns, etc.: cur tamen appositā velatur janua lauro, Ov. Tr. 3, 1, 39 : gemmas toris, id. H. 9, 60 Loers; cf. the same, id. ib. 7, 100 : meretrix Appositā populum submovet ante serā, id. Am. 3, 14, 10 (cf.: ponere seram, Juv. 6, 347): candelam valvis, i. e. **to set fire to**, Juv. 9, 98 al. — `I.B` Esp. `I.A.1` Freq. as t. t. of food, dishes, *to serve up*, *set before one* (cf. Gr. παρατίθημι; the simple verb pono is often so used, q. v.): adposita sit cena, Plaut. Trin. 2, 4, 69 : apposuit eis mensam, Vulg. Act. 16, 34 : adpositum est ampliter, Plaut. Mil. 3, 1, 160 : apposuit patellam, Cic. Verr. 2, 4, 22 : Cenabat apud eum: argentum ille ceterum purum apposuerat, etc., id. ib. 4, 22, 49; id. Tusc. 5, 32, 91; id. Att. 6, 1; 14, 21; Liv. 1, 7; Plin. 8, 51, 78, § 210: convivis panem et obsonia apponere, Suet. Calig. 37; id. Caes. 43; id. Tib. 34; id. Galb. 12; Vitr. 13: Appositaque est eis ciborum magna praeparatio, Vulg. 4 Reg. 6, 23 al.; Albanum sive Falernum Te magis appositis delectat, Hor. S. 2, 8, 17; 2, 8, 69 al.— `I.A.2` Aliquem alicui or alicui rei, *to appoint* or *designate one to any service* or *duty*, *to place in any station*, *to join to as an aid* : custodem Tullio me apponite, Cic. Div. in Caecil. 16, 51; so Tac. A. 4, 60; cf.: adpositus custodiae ( dat.), id. ib. 1, 6; 2, 68: accusator apponitur civis Romanus, Cic. Verr. 2, 1, 29, § 74; so id. ib. 2, 1, 5, § 41 *fin.* : calumniatores, id. ib. 2, 2, 10 : praevaricatorem, id. Phil. 2, 11 : non illicitatorem venditor adponet, id. Off. 3, 15, 61; cf. Cic. Verr. 2, 1, 54: custodes, Nep. Dion, 4, 5 : moderator et magister consulibus appositus, Liv. 2, 18, 6; so, rectorem, Suet. Aug. 48 : scrutatores, id. Claud. 35 al. — `I.A.3` *To put to* something *by way of increase*, *to add to*, *superadd* (rare; cf. addo, adicio): nihil his novum adposivi, Plaut. Mil. 3, 3, 31; id. Trin. 4, 3, 18: aetas illi, quos tibi dempserit, adponet annos, Hor. C. 2, 5, 15 : exemplum, Gell. 1, 13, 9 : si quis apposuerit ad haec, apponet Deus super illum etc., Vulg. Apoc. 22, 18; ib. Gen. 49, 32.— `II` Trop. `I.A` Of the mind, *to apply* (eccl. Lat.): appone cor ad doctrinam, Vulg. Prov. 22, 17 : apposui cor meum, ut etc., ib. Eccl. 8, 16.— `I.B` In eccl. Lat., after the Hebrew, of an act, *to do* *further*, *also to do* something: non apponet, ut complacitior sit adhuc? Vulg. Psa. 76, 8; so ib. Act. 12, 3: apposuerunt adhuc peccare, ib. Psa. 77, 17; 88, 23.— `I.C` With a *dat. of end*, *to set down for something*, *count*, *reckon*, or *consider as*, *to hold as* (very rare): cum is nil promereat, postulare id gratiae adponi sibi, Ter. And. 2, 1, 32 (addi in gratiam suam, Don.): aliquid lucro, Hor. C. 1, 9, 15.—Hence, appŏsĭ-tus ( adp-), a, um, P. a., *put* or *applied to*, etc. `I.A` Of relations of space, *placed* or *situated at* or *near to*, *contiguous to*, *bordering upon;* constr. with *dat.* : regio mari adposita, Plin. 3, 18, 22, § 126 : platanus itineri, id. 12, 1, 5, § 9 : castellum Lupiae flumini adpositum, Tac. A. 2, 7.— Trop. : audacia fidentiae non contrarium, sed appositum ac propinquum, Cic. Inv. 2, 54, 165.— `I.B` Metaph. `I.A.1` *Fit*, *proper*, *suitable*, *appropriate*, *apposite*, etc. (like aptus, q. v.; hence in MSS. freq. interchanged with it; cf. Spald. ad Quint. 3, 11, 9); constr. with *ad* (in this signif. very freq. in Varr. and Cic.; elsewhere very rare, perh. not found except in Quint. and Gell.): ager ad vitem adpositus, Varr. R. R. 1, 7, 5 : loca adposita ad faenum, ad vinum, ad oleum, id. ib. 1, 23, 1 : equus ad medendum adpositus, id. ib. 2, 7, 5 : (gallinae) adpositissimae ad partum, id. ib. 3, 9, 9; 2, 10, 4: menses ad agendum maxime appositi, Cic. Verr. 2, 1, 11; 2, 5, 41 *fin.*; id. Att. 3, 14: multo appositior ad deferenda, Cic. Verr. 2, 4, 57 : argumentatio appositissima ad judicationem, id. Inv. 1, 14. —* `I.A.2` *Inclined to;* constr. with *dat.* : judex juri magis an aequo sit adpositus, Quint. 4, 3, 11 (cf.: adclinis falsis animus, Hor. S. 2, 2, 6).— `I.A.3` *Subst.* : appŏsĭtum, i, n., in rhet. and gram., *an epithet*, *adjective* : adposita, quae epitheta dicuntur, ut dulce mustum, Quint. 8, 2, 10; 2, 14, 3; 9, 4, 24.—Hence, appŏsĭtē, adv., *suitably*, *fitly*, etc.: ad persuasionem, Cic. Inv. 1, 5; cf. Spald ad Quint. 2, 15, 3 praeclare et apposite et facete scribere, Gell. 2, 23, 11 ( *comp.* and *sup* not used). 3179#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3178#apporrectus#apporrectus ( adp-), a, um, P. a. as if from ap-porrigo, `I` *stretched* or *extended near* a thing: draco, Ov. M. 2, 561. 3180#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3179#apportatio#apportātĭo ( adp-), ōnis, f. apporto, `I` *a conveying*, *carrying to a place* : ad urbem, Vitr. 2, 9. 3181#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3180#apporto#ap-porto ( adp-, Ritschl, Fleck., Lachm., Baiter; app-, Kayser), āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to bring*, *carry*, *conduct*, *convey to;* lit. and trop. (most freq. in ante-class. per. and in Cic.; in the latter only in its lit. signif.; and in poetry perh. only anteclass., later replaced by adferre; syn.: importo, adfero, adveho, inveho): alia adportabunt filiae, Plaut. Ep. 1, 1, 34 : divitias domum, id. Stich. 3, 1, 11 : Quid nam adportas? Ter. And. 5, 2, 17; id. Phorm. prol. 24 (cf. Plaut. Cas. prol. 70); so id. And. 1, 1, 46; id. Ad. 5, 4, 2; id. Heaut. 3, 1, 18; 4, 4, 25: insolitam rem auribus adportare, Lucr. 5, 100 : bonum adporto nuntium, Vulg. 2 Reg. 18, 31 : morbos, Lucr. 5, 221, and perh. not elsewhere: si nihil quicquam aliud vitī adportes tecum, Caecil. ap. Cic. Sen. 8, 25, and Non. p. 247, 6: cochleas de Illyrico, Varr. R. R. 3, 14, 4 : signa populo Romano apportare, Cic. Verr. 2, 1, 21 : multa undique adportans, id. Off. 1, 42, 151 : Indicum adportatur ex Indiā, Plin. 35, 6, 25, § 43; Suet. Dom. 6.—In Plaut., adporto adventum, *to bring an arrival*, for advenio, *to arrive*, *come to* : Huc autem quom extemplo adventum adporto, Plaut. Am. 3, 1, 5. 3182#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3181#apposco#ap-posco ( adp-), ĕre, v. a., `I` *to demand in addition to* something (only in the two foll. exs.): haec talenta dotis adposcunt duo, * Ter. Heaut. 4, 7, 10 Bentl. and Ruhnk.: si plus apposcere visus (est), * Hor. Ep. 2, 2, 100. 3183#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3182#apposite#appŏsĭtē ( adp-), adv., v. appono, `I` *P. a. fin.* 3184#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3183#appositio#appŏsĭtĭo ( adp-), ōnis, f. appono, `I` *a setting before.* `I` Lit. : epularum, * Vulg. Eccli. 30, 18: cucurbitae, **the application of**, Cael. Aur. Acut. 3, 5.— `II` Trop. : criminis, **the imputation of crime**, Lampr. Com. 5. 3185#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3184#appositum#appŏsĭtum ( adp-), i, n., v. appono, P. a. B. 3. 3186#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3185#appositus1#appŏsĭtus ( adp-), a, um, v. appono, P. a. 3187#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3186#appositus2#appŏsĭtus ( adp-), ūs, m. appono; in medicine, t. t., `I` *an applying*, *application* (only in post-Aug. prose and in *abl. sing.*): (Mystidanum) volvae prodest adpositu, fotu et inlitu, Plin. 23, 9, 82, § 164; 24, 5, 13, § 22; 24, 6, 15, § 24; Arn. 2, p. 91. 3188#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3187#appostulo#ap-postŭlo ( adp-) [ad `I` *intens.* ], āre, v. a., *to entreat* or *solicit importunately* : aliquid alicui, Tert. Mon. 10. 3189#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3188#appotus#ap -pōtus ( adp-), a, um, adj. (ad `I` *intens.*), *drunk*, *intoxicated* (only in the foll. exs.), Plaut. Am. 1, 1, 126; id. Curc. 2, 3, 75; id. Rud. 2, 7, 8; cf. Gell. 7, 7, 7. 3190#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3189#apprecio#apprĕcĭo, v. appretio. 3191#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3190#apprecor#ap-prĕcor ( adp-), āri, v. dep., `I` *to pray to*, *to adore*, *worship* (very rare, perh. only in Hor. and App.): Rite deos prius adprecati, * Hor. C. 4, 15, 28; App. M. 11, p. 266, 23: deam, id. ib. 11, p. 4, 1. 3192#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3191#apprehendo#ap-prĕhendo ( adp-, Fleck., Baiter, Halm; app-, Kayser) ( poet. sometimes apprendo: adprendas, Caecil. ap. Gell. 15, 9; `I` apprensus, Tac. A. 4, 8; Stat. S. 3, 4, 43; apprendere, Sil. 13, 653), di, sum, 3, v. a., *to lay hold upon*, *to seize*, *take hold of* (class., esp. in prose; syn.: prehendo, comprehendo, cupio, arripio, corripio). `I` In gen. `I.A` Lit. : Alterum alterā adprehendit eos manu, Plaut. Am. 5, 1, 64, where Fleck. reads *prehendit* : Pone (me) apprendit pallio, * Ter. Phorm. 5, 6, 23: adprehendens pallium suum, Vulg. 3 Reg. 11, 30 : atomi aliae alias adprehendentes continuantur, Cic. N. D. 1, 20, 54 : adprehendit cornu altaris, Vulg. 3 Reg. 2, 28 : vites sic claviculis adminicula tamquam manibus adprehendunt, Cic. N. D. 2, 47, 120 : morsu, Plin. 11, 24, 28, § 84 : quantum adprehenderint tres digiti, Quint. 1, 2, 26.—So of *seizing hold of* the hand, or *embracing the person* : manum osculandi causā, Suet. Tib. 72 (prehendere manum is found in Cic. Quint. 31, and id. de Or. 1, 56, 240): manum adprehendere, Vulg. Gen. 19, 16; id. Isa. 41, 13; ib. Marc. 1, 31; ib. Act. 3, 7: quibus adprensis, Tac. A. 4, 8 al. : adprehensum deosculatur, Vulg. Prov. 7, 13.—Also in entreaty: conscientiā exter ritus adprehendit Caecilium, etc., Plin. Ep. 1, 5, 8.— `I.B` Trop. `I.A.1` Of discourse: quidquid ego apprehenderam statim accusator extorquebat e manibus, **whatever I had brought forward**, **alleged**, Cic. Clu. 19, 52 : nisi caute adprehenditur, **is laid hold of**, **employed**, Quint. 10, 2, 3.— `I.A.2` *To grasp with the mind*, *to understand*, *comprehend* : passio apprehensa, Cael. Aur. Tard. 3, 5, 70; Tert. adv. Val. 11.— `I.A.3` For complector, *to embrace*, *include* : casum testamento, Dig. 28, 2, 10 : personam filii (sc. in stipulatione), ib. 45, 1, 56.— `II` Esp., *to seize*, *to take*, or *lay hold of*, *to apprehend* : a militibus adprehensus, Gell. 5, 14, 26 : furem adprehendere, Dig. 13, 7, 11 : fugitivum, ib. 11, 4, 1.—Hence, `I.A` * In milit. lang., *to take possession of* : adprehendere Hispanias, Cic. Att. 10, 8 *init.* (cf. Caes. B. C. 3, 112: Pharon prehendit); and in gen. *to lay hold of*, *to get*, *secure*, *obtain* (eccl. Lat.): adprehende vitam aeternam, Vulg. 1 Tim. 6, 12; 6, 19: justitiam, **righteousness**, ib. Rom. 9, 30.— `I.B` As med. t., of disease, *to seize* : Ubi libido veniet nauseae eumque adprehendit, decumbat etc., Cato, R. R. 156, 4.—So in gen. *of fear*, *pain*, *trouble* (eccl. Lat.): tremor adprehendit eam, Vulg. Jer. 49, 24 : dolor, ib. 2 Macc. 9, 5 : angustia, ib. Jer. 50, 43 : stupor, ib. Luc. 5, 26 : tentatio, ib. 1 Cor. 10, 13. 3193#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3192#apprehensibilis#apprĕhensĭbĭlis ( adp-), e, adj. apprehendo, `I` *that can be understood*, *intelligible* (late Lat.), Cael. Aur. Acut. 3, 15; Tert. adv. Val. 11. 3194#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3193#apprehensio#apprĕhensĭo ( adp-), ōnis, f. id. (late Lat.). `I` Lit., *a seizing upon*, *laying hold of* : arae, Macr. S. 3, 2.— `II` Trop., *apprehension*, *understanding*, Cael. Aur. Acut. 1, 8; 2, 28; id. Tard. 5, 4 al. 3195#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3194#apprendo#apprendo, v. apprehendo. 3196#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3195#apprenso#apprenso ( adp-), āre, `I` *v. freq.* [apprendo, i. e. apprehendo], *to seize* something *with eagerness;* of the air, *to catch*, *snuff up* : naribus auras, Grat. Cyn. 239 (cf. Verg. G. 1, 376: patulis captavit naribus auras). 3197#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3196#appretio#ap-prĕtĭo ( adp-), āvi, ātum, 1, v. a. pretium (only in eccl. Lat.). `I` *To value* or *estimate at a price*, *to appraise*, *rate*, Tert. Res Carn. 20 *med.* al.— `II` *To purchase* : pretium adpretiati, *of him on whom a price was set*, *who was bought*, Vulg. Matt. 27, 9; in gen., **to appropriate to one's self**, Tert. Res. Carn. 9. 3198#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3197#apprime#apprīmē ( adp-), adv., v. apprimus. 3199#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3198#apprimo#ap-prĭmo (better adp-), essi, essum, 3, v. a., `I` *to press to* (post- Aug. and rare): ad ossa carnes adprimere, Plin. 26, 1, 5, § 7 : aliquid pectori, id. 8, 36, 54, § 128; 24, 9, 41, § 68 al.: adpressit dextram ejus jugulosque occurrit, Tac. A. 16, 15 : scutum pectori adpressum, **fitting close to**, id. ib. 2, 21. 3200#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3199#apprimus#ap-prīmus (better adp-), a, um, adj. (ad `I` *intens.*), *the very first;* only once in Liv. Andron.: Ibidemque vir summus adprimus Patroclus, Gell. 6, 7, 11.—Hence, ap-prīmē ( adp-), adv., *first of all*, *before all*, *especially*, *exceedingly*, *very* (most freq. in ante- and post-class. per.; in the class. per. only in Nep. Att. 13, 4; for in Cic. Fin. 3, 9, 32, the reading should be a primo; v. Madv. ad h. l.; syn.: in primis, praecipue, ante omnia); with *adjj.* and *verbs.* `I.A` With *adjj.* : adprime nobilis, Plaut. Cist. 1, 2, 6; so Ter. Eun. 5, 4, 30: adprime probus, Plaut. Rud. 3, 4, 30 : adprime probo (genere), id. Trin. 2, 2, 92 : utile, Ter. And. 1, 1, 34 : obsequens, id. Hec. 2, 2, 5 (vehementissime, Don.): adprime doctus, Varr. R. R. 3, 2, 17 : adprime boni, * Nep. Att. 13, 3.—Once with the *sup.* : adprime summo genere gnatus, Quadrig. ap. Gell. 7, 11, 7.— `I.B` With *verbs* (post-class.): adprime potuit obtingere Socrati, App. de Deo Socr. *fin.*; so id. Flor. 3 (in Verg. G. 2, 134, the reading of Servius and Arus. Mess. p. 214 Lind. is: flos apprima tenax; apprima being here used as adv., like acerba, acuta al.; for which, however, the best MSS. and editt. have *ad prima;* v. Wagn. and Rib. ad h. l.). 3201#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3200#approbatio#apprŏbātĭo ( adp-), ōnis, f. approbo. `I` *An approving*, *allowing*, *assenting to*, *approbation*, *acquiescence* (most freq. in Cic.): id volgi adsensu et populari approbatione judicari solet, Cic. Brut. 49, 185 : id. Tusc. 2, 1, 3: hoc decorum movet adprobationem, id. Off. 1, 28, 98; id. Ac. 2, 17: hominum, Liv. 23, 23.—In plur. : non adprobationes solum movere, Cic. Or. 71, 236. —Hence, approbatio testium, *approbation*, i. e. *reception*, Auct. ad Her. 2, 6.— `II` *Proof*, *confirmation* (only in Cic.): haec propositio indiget approbationis, Cic. Inv. 1, 36 and 37: assumptionis, **proof of the minor proposition**, id. ib. 1, 34. 3202#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3201#approbator#apprŏbātor ( adp-), ōris, m. id., `I` *one who gives his assent* or *approval*, *an approver* (perh. only in the two foll. exs.): quamvis non fueris suasor et impulsor profectionis meae, adprobator certe fuisti, * Cic. Att. 16, 7, 2: verbi, * Gell. 5, 21, 6. 3203#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3202#approbe#apprŏbē ( adp-), adv., v. approbus. 3204#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3203#approbo#ap-prŏbo ( adp-, Fleck., Bait., Halm, Weissenb.; app-, Kayser), āvi, ātum, 1, v. a. `I` *To assent to as good*, *to regard as good*, *to approve*, *to favor* (freq. and class.; syn.: probo, laudo): id si non fama adprobat, * Ter. Phorm. 4, 5, 12: (populus Romanus) meum jus jurandum unā voce et consensu approbavit, Cic. Pis. 3, 7 : approbatā laudatāque Cottae sententiā, id. Sest. 34, 74 : aliquid magno clamore, id. Arch. 10, 24 : legiones clamore donum adprobantes, Liv. 7, 37; 7, 41: consilium vehementer adprobare, Cic. ad Q. Fr. 3, 4 et saep.—So of the gods, *to allow a thing to take place*, *to favor* (cf. admitto, II. B.): quod actum est di adprobent, Cic. Fam. 2, 15; 1, 9, 19: musis omnibus adprobantibus, id. ib. 7, 23, 2; cf. Plaut. Am. prol. 13.— `II` *To show as being good and true*, *to make evident*, *to prove*, *demonstrate*, *confirm*, *establish* : hoc autem nihil attinet approbari, Cic. Inv. 1, 36 *fin.* : innocentiam adprobare, Tac. A. 1, 44 : excusationem, id. Agr. 42.—With acc. and *inf.* : vivere eos approbant, Plin. 9, 57, 83 : quo magis degenerāsse eum a civili more approbaret, Suet. Aug. 17 : Cajo talem et se et exercitum approbavit, ut, etc., Suet. Galb. 6 al. — `III` Aliquid alicui adprobare, *to make good to one*, *to render acceptable*, *satisfactory* : opus manu factum regi adprobavit, Vitr. 9, 3 : prima castrorum rudimenta duci adprobavit, **his first military duties he learned to the satisfaction of his commander**, Tac. Agr. 5; Dig. 19, 2, 24; cf. Herz. ad Caes. B. G. 7, 63. 3205#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3204#approbus#ap-prŏbus ( adp-), a, um, adj. ad *intens.;* cf. apprimus, `I` *very good* or *excellent;* as an adj. once: adulescens adprobus, Caecil. ap. Gell. 7, 7, 9.—Once as adv. : ap-prŏbē : ni me ille et ego illum novissem adprobe, **very well**, Plaut. Trin. 4, 2, 117. 3206#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3205#appromissor#apprōmissor ( adp-), ōris, m. appromitto, `I` *one who is security for another*, *security*, *bail* (only in jurid. Lat.), Dig. 45, 1, 5; 46, 3, 43; cf. Fest. p. 13. 3207#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3206#appromitto#ap-prōmitto ( adp-), ĕre, v. a., `I` *to promise in addition to*, i. e. *also in one's own name* : cumque id ita futurum T. Roscius Capito appromitteret, Cic. Rosc. Am. 9, 26. 3208#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3207#approno#ap-prōno ( adp-), āre, v. a., `I` *to bow down forwards;* hence, se, *to fall down* (upon the knees), *to kneel*, App. M. 1, p. 111 Elm. 3209#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3208#appropero#ap-prŏpĕro ( adp-, Ritschl, Fleck., Baiter, Halm, Weissenb.; app-, Merkel, Kayser), āvi, ātum, 1, v. a. and n. `I` *Act.*, *to hasten*, *accelerate* (syn.: festino, accelero, maturo, volo, provolo, curro, accurro): opus adeo adproperatum est, ut, etc., Liv. 4, 9 : quae (res) summā ope adproperata erat, id. 26, 15; 27, 25: intercisis venis mortem adproperavit, * Tac. A. 16, 14 (cf.: adcelerare mortem, Lucr. 6, 773).—With *inf.* as object: portasque intrare patentes Appropera, Ov. M. 15, 584.— `II` *Neutr.*, *to fly*, *hasten*, *hurry somewhere* : adde gradum, adpropera, Plaut. Trin. 4, 3, 3 : adproperat, * Ter. And. 3, 1, 17: eum, ut adproperet, adhorteris, Cic. Att. 4, 6, 4; id. ad Q. Fr. 2, 10 *fin.* — Trop. : ad cogitatum facinus approperare, Cic. Mil. 15. 3210#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3209#appropinquatio#apprŏpinquātĭo ( adp-), ōnis, f. appropinquo, `I` *an approach* (in time), *drawing near* (very rare; perh. only twice in Cic.): adpropinquatio mortis, Cic. Fin. 5, 11, 33 Baiter; so id. Sen. 19, 66: partus Faustinae, Marc. Aur. ap. Front. ad M. Caes. 5, 45. 3211#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3210#appropinquo#ap-prŏpinquo ( adp-, Baiter, Weissenb.; app-, Kayser), āvi, ātum, 1, v. n., `I` *to come near*, *draw nigh to*, *to approach.* `I` Of place. `I...a` With *ad* : ad summam aquam adpropinquare, Cic. Fin. 4, 23, 64 : ad portam, Auct. B. Hisp. 3; so id. ib. 2 al.: ad juga montium adpropinquare, Liv. 40, 58.— `I...b` With *dat.* : finibus Bellovacorum adpropinquare, Caes. B. G. 2, 10 *fin.* : munitionibus, id. ib. 7, 82 : cum ejusmodi locis esset adpropinquatum, id. B. C. 1, 79 (in id. B. G. 4, 10, and Auct. B. Hisp. 5, the readings vary between the dat. and acc.): moenibus, Flor. 1, 13, 8 : castris, Suet. Galb. 10 *fin.* al.— Trop. : illi poena, nobis libertas appropinquat, Cic. Phil. 4, 4 *fin.* : catulus ille, qui jam adpropinquat, ut videat, **is near seeing**, **will soon see**, id. Fin. 3, 14, 48 : Erant centuriones, qui jam primis ordinibus adpropinquarent, **were near obtaining the first rank**, Caes. B. G. 5, 44.— `II` Of time: jamque hiems adpropinquabat, Caes. B. C. 3, 9 : cum dies comitiorum adpropinquaret, Liv. 3, 34, 7; 5, 39, 8 al.: tempus, Suet. Dom. 14 al. : tuus adventus adpropinquat, Cic. Fam. 2, 6 : rei maturitas, id. ad Q. Fr. 3, 8 al. 3212#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3211#appropriatio#apprō^prĭātĭo ( adp-), ōnis, f. approprio, `I` *a making one's own*, *appropriation* : ciborum (i. e. converting into blood, etc.), Cael. Aur. Tard. 2, 13. 3213#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3212#approprio#ap-prō^prĭo ( adp-), āre, v. n., `I` *to make one's own*, *to appropriate* : cibum, Cael. Aur. Tard. 4, 3 *fin.* 3214#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3213#approximo#ap-proxĭmo ( adp-), āre, v. a., `I` *to be* or *draw near to*, *approach*, Tert. adv. Jud. 11. 3215#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3214#appugno#ap-pugno ( adp-, Halm), āre, v. a., `I` *to fight against*, *attack*, *assault* (only in Tac. in the three foll. exs.): castra adpugnare, Tac. A. 4, 48 : castellum, id. ib. 15, 13 : classem, id. ib. 2, 81. 3216#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3215#Appuleius#Appŭlēius (also, Āpŭl-), i, m., `I` *the name of several Romans*, among whom the most distinguished were, `I` L. Appuleius Saturninus, *a turbulent tribune of the people* (about A.U.C. 653): post Gracchos eloquentissimus, Cic. Brut. 62, 224.— `II` *A native of Madaura*, *in Africa*, who was a spirited and flowery, but sometimes bombastic writer of the second century. His principal work yet extant is called Metamorphoseon sive de Asino Aureo libri XI.; cf. Bähr, Lit. Gesch. p. 422 sq.; Teuffel, Rom. Lit. § 362.—Hence, `III` Appŭlēius, a, um, adj., *of Appuleius* : lex, proposed by the tribune Appuleius, Cic. Balb. 21; id: Leg. 2, 6; Flor. 3, 16. 3217#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3216#Appulia#Appūlĭa (better, Āpūl-; v. Mart. Lagun. Luc. 2, 608; cf. also Jahn ad Hor. C. 3, 4, 10), ae, f. `I` *A province in Lower Italy*, *at the north of Calabria*, *and east of Samnium*, *on both sides of the Aufidus*, *which divides it into Daunia and Peucetia*, now *Puglia*, Hor. S. 1, 5, 77; id. C. 3, 4, 10; id. Epod. 3, 16; Mart. 14, 155; cf. Mann. Ital. 2, 3.—Hence, `II` Derivv. `I.A` Appūlĭcus ( Āpūl-), a, um, adj., *Appulian* : mare Apulicum, i.e. **the Adriatic Sea**, Hor. C. 3, 24, 4 (K. and H., *publicum*).— `I.B` Appŭlus ( Āpŭl-), a, um, the same: gens, Hor. S. 2, 1, 38 : Daunus, id. C. 4, 14, 26 : Vultur, id. ib. 3, 4, 9 al. 3218#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3217#appulsus1#appulsus ( adp-), a, um, Part. of 1. appello. 3219#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3218#appulsus2#appulsus ( adp-), ūs, m. 1. appello, `I` *a driving to* some place. `I` In the lit. signif. only in the jurists: pecoris, **a driving of a flock to drink**, Dig. 43, 19, 1.— `II` Transf. `I.A` *A landing*, *bringing to land* : ab litorum appulsu arcere, Liv, 27, 30: oppidum celerrimum adpulsu, Tac. A. 3, 1; 2, 6: utrinque prora paratam semper adpulsui frontem agit, id. G. 44.— `I.B` *An approaching*, *approach*, in gen.: pars terrae adpulsu solis exarsit, Cic. N. D. 1, 10, 24.— `I.C` *An effect*, *influence caused by approach* : frigoris et caloris adpulsus sentire, Cic. N. D. 2, 56, 141 : deorum adpulsu homines somniare, id. Div. 1, 30 *fin.* 3220#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3219#apra#ā^pra, ae, f. aper, `I` *a wild sow*, Plin. ap. Prisc. p. 698 P.; v. aper. 3221#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3220#aprarius#ā^prārĭus, a, um, adj. id., `I` *of* or *relating to wild hogs* (in jurid. Lat.): retia, Dig. 33, 7, 22; so Sent. 3, tit. 7. 3222#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3221#apricatio#ā^prīcātĭo, ōnis, f. apricor, `I` *a basking in the sun*, *a sunning* (very rare): Unam mehercule tecum apricationem in illo lucrativo tuo sole malim quam etc., Cic. Att. 7, 11, 1 : ubi potest illa aetas (senectus) calescere apricatione melius? id. Sen. 16, 57 (perh. not elsewhere in Cic.); Col. 8, 8, 4. 3223#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3222#apricitas#ā^prīcĭtas, ātis, f. apricus, `I` *the quality of* apricus, *sunniness*, *sunshine* (only postAug.): regio apricitatis inclytae, Plin. 6, 16, 18, § 46 : tepidi aëris, Just. 36, 3 : diei, **the clearness of the day**, **sunshine**, Col. 7, 4, 5; 8, 15, 4. 3224#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3223#apriclus#ā^prīclus, v. apriculus. 3225#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3224#aprico#ā^prīco, āre, v. a. apricus, `I` *to warm in the sun* (late Lat.), Pall. 1, 38; so Paul. Nol. Carm. ad Cyther. 13, 311. 3226#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3225#apricor#ā^prīcor, āri, v. dep. id., `I` *to sun one's self*, *bask in the sun* : in sole, Varr. ap. Non. p. 76, 15: Alexander offecerat Diogeni apricanti, Cic. Tusc. 5, 32, 92; so Col. 8, 4, 6; Plin. 36, 25, 60, § 184. 3227#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3226#apriculus#ā^prĭcŭlus, i, m. dim. aper, `I` *a small fish*, *similar in appearance to the wild hog*, App. Mag. p. 296, 34 Elm. ( Enn. ib. 299, 15, contracted, apriclus). 3228#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3227#apricus#ā^prīcus, a, um, adj. qs. contr. from apericus, from aperio, Doed. Syn. III. p. 170; for the long *i*, cf. antīcus, postīcus; acc. t oothers, kindr. with old Germ. ābar; mid. Germ. aeber, = dry, warm, orig., `I` *lying open*, *uncovered*, or, acc. to the second etymol., *warm* : Qui tulit aprico frigida castra Lare, **under the open heaven**, Prop. 5, 10, 18, where Müller reads *e parvo.* —Hence, with esp. ref. to the warmth of the sun, *exposed to the sun* or *to the warmth of the sun*, *open to the sun*, *sunny.* `I. A.` Of places (class. in prose and poetry): loci... opaci an aprici, Cic. Part. Or. 10 *fin.* : hortus, id. Fam. 16, 18 (perh. not elsewhere in Cic.): colles, Liv. 21, 37 : campus, Hor. C. 1, 8, 3; id. A. P. 162: rura, id. C. 3, 18, 2 : agger, id. S. 1, 8, 15 et saep.— `I.B` *Subst.* : ā^prīcum, i, n., *a sunny spot*, *place.* `I.B.1` Lit. : buxus amat aprica, Plin. 16, 16, 28, § 71 : aprica Alpium, id. 21, 7, 20, § 43.—And `I.B.2` * Trop. : in apricum proferre, **to bring to light**, Hor. Ep. 1, 6, 24 (= in apertum, Cruq.).— `I.C` Poet., of other objects exposed to the sun, *delighting* or *growing in the sunshine* : arbor, Ov. M. 4, 331 : mergi, **basking in the sun**, Verg. A. 5, 128 : flores, Hor. C. 1, 26, 7 : senes, Pers. 5, 179 al. — `II` Transf. `I.A` *Clear*, *pure* (only in Col.): caeli status, Col. 11, 3, 27 : apricissimus dies, id. 9, 14, 13.— `I.B` *Coming from the sunny quarter*, i.e. *from the south* : flatus, **the south wind**, Col. 1, 5, 8 — *Comp.*, Col. 11, 3, 24.— *Adv.* not used. 3229#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3228#Aprilis#Ā^prīlis, is qs. contr. from aperilis, from aperio; cf. Varr. L. L. 6, 33, p. 86 Müll.; Cincius ap. Macr. S. 1, 12; Serv. ad Verg. G. 1, 43 (orig. adj.; sc. mensis), m., `I` *the month of April* (as the month in which the earth *opens* and softens): Sex ubi luces Aprilis habebit, Ov. F. 4, 901.—With mensis expressed: mense Aprili, Cic. Phil. 2, 39, 100 : Qui dies mensem Veneris marinae Findit Aprilem, Hor. C. 4, 11, 15.— Adj., *of* or *pertaining to April* : Nonarum Aprilium, Cic. Fam. 3, 11, 8; 1, 9, 8: Datis mane a. d. Id. April. Scriptis litteris, id. ad Brut. 2, 4, 1 : Apriles Idus, Ov. F. 4, 621. 3230#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3229#aprineus#ā^prīnĕus, a, um, adj., v. aprinus. 3231#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3230#aprinus#ā^prīnus, a, um, adj. aper, `I` *of* or *belonging to the wild boar* : viscus, Lucil. ap. Charis. p. 63 P.: pulmo, Plin. 28, 16, 62, § 222 : vesica, id. 28, 15, 60, § 215 : fel, id. 28, 16, 62, § 221.—As a secondary form, Hyg. Fab. 69, has twice ā^prīnĕus, a, um, if the reading is correct. 3232#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3231#apronia#ā^prōnĭa, ae, f., `I` *the plant usually called* bryonia, Plin. 23, 1, 17, § 27. 3233#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3232#Apronius#Ā^prōnĭus, ii, m., `I` *a Roman* nomen. `I` Q. Apronius, Cic. Verr. 3, 9, 22.— `II` L. Apronius, Tac. A. 1, 29.—Hence, Ā^prōnĭā-nus, a, um, adj., *originating from Q. Apronius*, *named after him* : convivium, Cic. Verr. 2, 3, 11 : cerasa, Plin. 15, 25, 30, § 102. 3234#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3233#aproxis#ā^proxis, is, f., `I` *a plant whose root*, acc. to Pythagoras, *takes fire at a distance*, Plin. 24, 17, 101, § 158. 3235#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3234#apruco#ā^prūco, ōnis, f., `I` *the plant commonly called* saxifraga, App. Herb. 97. 3236#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3235#aprugineus#ā^prūgĭnĕus, a, um, v. aprugnus. 3237#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3236#aprugnus#ā^prūgnus (also ā^prūnus), a, um, adj. aper, `I` *of* or *belonging to the wild boar* : aprugnum callum, Plaut. Pers. 2, 5, 4 Ritschl; cf. id. Poen. 3, 2, 2: aprunus adeps, Plin. 28, 11, 47, § 167 Jan: lumbus, id. 8, 51, 78, § 210. —Hence, ā^prūgna ( ā^prūna), ae, f. (sc. caro), *the flesh of a wild boar*, Capitol. Max. Jun. 2.—A secondary form, ā^prūgĭnĕus, a, um, Sol. 32. 3238#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3237#Aprusa#Ā^prūsa, ae, f., `I` *a river in Umbria near Ariminum*, Plin. 3, 15, 50, § 115. 3239#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3238#apsinthium#apsinthĭum, v. absinthium. 3240#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3239#apsis#apsis, v. absis. 3241#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3240#Apsoros#Apsŏrŏs ( -us), i, f., `I` *an island in the Adriatic Sea*, Mel. 2, 7, 13. 3242#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3241#Apsus#Apsus, i, m., = Ἄψος, `I` *a river of Illyria*, *falling into the Ionian Sea*, now *Crevata*, Caes. B. C. 3, 13; 3, 19; Liv. 31, 27. 3243#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3242#apsyctos#apsyctŏs, i, f., = ἄψυκτος (uncolled), `I` *a precious stone unknown to us*, Plin. 37, 10, 54, § 148. 3244#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3243#Apsyrtis#Apsyrtis, etc., v. 2. Absyrtus. 3245#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3244#aptatus#aptātus, a, um, v. apto, P. a. 3246#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3245#apte#aptē, adv., v. apo, `I` *P. a. fin.* 3247#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3246#apto#apto, āvi, ātum, 1, `I` *v. freq.* [apo], *to fit*, *adapt*, *accommodate*, *apply*, *put on*, *adjust*, etc. (cf. accommodo); *absol.*, with dat. or less freq. with *ad* (in Cic. only once, as P. a.). `I` Lit. `I...a` *Absol.* : aptat cristas telaque, Verg. A. 11, 8 : arma aptare, Liv. 5, 49, 3 : remos, Curt. 9, 9, 12 : tabulam, Col. 12, 56, 2 : jubas, Sil. 5, 166 : armamenta, vela, Quint. 10, 7, 23.— `I...b` With *dat.* : aliquid umeris, Verg. A. 9, 364 : arma corpori, Liv. 44, 34, 8 : vincula collo, Ov. M. 10, 381 : claves foribus, Mart. 9, 47 : sagittas nervo, Verg. A. 10, 131 : dexteris enses, Hor. Epod. 7, 2 : tela flagello, Verg. A. 7, 731 : os cucurbitulae corpori, Cels. 2, 11 : anulum sibi, Sen. Ben. 3, 25, 1 : digito (anulum), Suet. Tib. 73.— `II` Trop. `I...a` With the access. idea of fitting: bella citharae modis, Hor. C. 2, 12, 4; cf. id. Ep. 1, 3, 13.—And with *ad* : sed usum nec ad commoditatem ferendi nec ad ipsius munitionis firmamentum aptaverunt, Liv. 33, 5, 5 : ad transeundum omnia aptaverant, Curt. 7, 8, 8 : ad militares remus aptatur manus, i. e. **is taken in hand by the soldiers**, Sen. Agam. 425.— `I...b` Without the access. idea of fitting, *to prepare*, *get ready*, *furnish*, *put in order;* constr. *absol.*, with dat. or *ad.* *Absol.* : aptate convivium, Pomp. ap. Non. p. 234, 30: idonea bello, Hor. S. 2, 2, 111.— With *dat.* : arma pugnae, Liv. 22, 5; cf.: aptat se pugnae, Verg. A. 10, 588; and, animos aptent armis, id. ib. 10, 259.— With *ad* : Aptat et armiferas miles ad arma manus, Ov. Am. 1, 13, 14 : ad pugnam classem, Liv. 22, 5 : ad primum se velut aspectum orationis aptare, Quint. 10, 2, 16.—Hence, `I...c` With abl. of that with which something is fitted, furnished, provided: oppidi partes testudinibus et musculis, Auct. B. Alex. 1: biremes remigio, Verg. A. 8, 80 : classem velis, id. ib. 3, 472; so, pinum armamentis, Ov. M. 11, 456 : ut quisque se aptaverat armis, *had fitted himself with arms*, i. e. *for battle*, Liv. 9, 31.—Hence, aptātus, a, um, P. a., pr., *fitted* for something; thus, *suitable*, *fit*, *appropriate*, *accommodated* to (syn.: aptus, accommodatus): hoc verbum est ad id aptatum, quod ante dixerat, * Cic. de Or. 3, 40, 162: ad popularem delectationem, Quint. 2, 10, 11; so Sen. Contr. 6 al.: omnia rei aptata, id. Ep. 59. 3248#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3247#aptota#aptōta ( nomina), ōrum, n., = ἄπτωτα (without case); in gram., `I` *substantives that are not declined*, *aptotes* (e. g. dicis, fas, frit, git, etc.), Diom. p. 287; Prisc. 5, p. 669. 3249#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3248#aptus#aptus, a, um, v. apo, P. a. 3250#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3249#apua#apua, v. aphya. 3251#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3250#apud#ăpŭd ( apud down to the time of Cæsar, Corp. Inscr. I. 30; I. 196; and after 45 B. C. both apud, Inscr. Orell. 206; 818, and aput, ib. 206; 15; 34; another form of apud was apor, Paul. ex Fest. p. 26 Müll. apud, Ritschl, Rib. in Trag. et Com. Rel., Müll. in Lucil., and Dietsch in Sall.; aput, Lachm., Fleck. in Plaut.; both apud and aput, Müll. in Cat. and Rib. in Verg.) [Corssen once regarded apud as connected with apisci, as juxta with jungo, Ausspr. I. p. 335, 1st ed., but afterwards, ib. 2d ed. I. p. 197, he adopted Pott's view, that it was comp. of Sanscr. api, = to, toward, near (Gr. ἐπί), and ad, old form ar, which view the form apor favors, and thus its strict meaning would be `I` *on to*, *unto;* v. infra, IV.]; prep. gov. acc., *with*, *at*, *by*, *near* (regularly with words denoting rest, and primarily of persons, while *ad* properly designates only direction, motion, extension, etc., and is chiefly used of places; the diff. between apud and penes is given in Paul. ex Fest. p. 22 Müll.: apud et penes in hoc differunt, quod alterum personam cum loco significat, alterum personam et dominium ac potestatem; v. penes, and cf. Nep. Them. 7, 2: ad ephoros Lacedaemoniorum accessit, penes quos summum imperium erat, atque apud eos (v. infra, I. B. 2. a.) contendit, etc.; and for the difference between ad and apud, cf. Lucil. 9, 58 sq. Müll.: apud se longe alid est, neque idem valet ad se: Intro nos vocat ad sese, tenet intus apud se; syn.: ad, prope, coram, inter, in with abl.; rare in early Lat.; very freq. in Plaut., less freq. in Ter., seven times in Verg., five times in Juv., three times in Catull., twice in Ov, and once in Hor. and Prop.; never in Tib. or Pers.; very freq. in Cic., the historians, and the Vulg.). `I. A.` In designating nearness in respect of persons, *with*, *near* : apud ipsum adstas, Att. ap. Non. p. 522, 25: adsum apud te, genitor, id. ib. p. 522, 32: alteram (partem) apud me adponito, Plaut. Trin. 4, 3, 60 : nunc hic apud te servio, id. Capt. 2, 2, 62 : scriptorum non magnast copia apud me, Cat. 68, 33 Müll.: mane apud me, Vulg. Gen. 29, 19 : Advocatum habemus apud Patrem, ib. 1 Joan. 2, 1 : cum in lecto Crassus esset et apud eum Sulpicius sederet, Cic. de Or. 2, 3, 12; so id. Pis. 26, and id. Rep. 3, 28.— `I.B` Esp. `1. a.` With a *pron.* or *subst.*, apud me, te, se, aliquem, etc., *with me*, *in my house*, etc., *in one's house*, *at the house of a person;* Fr. *chez moi*, *chez vous*, *chez soi*, etc.: Quis heri apud te? Naev., Com. Rel. p. 9 Rib.: dico eum esse apud me, Plaut. Capt. 3, 2, 15; 4, 2, 73: hic apud me hortum confodere jussi, id. Aul. 2, 2, 66 : si commodumst, apud me, sis, volo, Ter. Heaut. 1, 1, 110 : condixerant cenam apud me, Turp., Com. Rel. p. 108 Rib.: quid nunc virgo? Nempe apud test? Plaut. Trin. 1, 2, 159 : Quid sibi volunt homines isti apud te? Vulg. Num. 22, 9; ib. Matt. 26, 18: cenabis bene apud me, Cat. 13, 1 : apud me habitavit, Cic. Clu. 33; Cic. Verr. 4, 111; 5, 77: apud te cenavit, id. Div. in Caecil. 58; Cic. Verr. 4, 49; id. Cael. 26; id. Deiot. 32: in curiā posita potius quam rure apud te, Titin., Com. Rel. p. 142 Rib.: mane apud me etiam hodie, Vulg. Jud. 19, 9 : tenet intus apud se, Lucil. 9, 59 Müll.: Pompeius petiit, ut secum et apud se essem cotidie, Cic. Att. 5, 6 : apud se fecit manere, Vulg. Jud. 19, 7; ib. Luc. 11, 37: de gladiis, quae apud ipsum erant deprehensa, Cic. Cat. 3, 10 : Cum postridie apud eundem ventum exspectans manerem, id. Phil. 1, 8 : mansit apud eum quattuor mensibus, Vulg. Jud. 19, 2; ib. Act. 28, 14: apud quem deversatus es, Cic. Verr. 4, 37 : apud nympham Calypsonem, Liv. And. ap. Prisc. p. 685 (cf. Hom. Od. 4, 557: Νύμφης ἐν μεγάροισι Καλυψοῦς): habitāsti apud Heium Messanae, Cic. Verr. 4, 18; id. Cael. 51: Fuisti apud Laecam illā nocte, id. Cat. 1, 4, 9; id. de Or. 1, 22, 104; id. Att. 1, 8: apud Ostorium Scapulam epulatur, Tac. A. 14, 48 : apud Cornelium Primum juxta Velabrum delituit, id. H. 3, 74; 1, 14: Factum est, ut moraretur apud Simonem quendam, Vulg. Act. 9, 43 : invenient hominem apud sororem tuam occultantem se, Cic. Dom. 83 : qui apud te esset eductus, id. Quinct. 69 : apud quem erat educatus, id. Lael. 20, 75 : cum alter ejus filius apud matrem educaretur, id. Clu. 27 : disciplinā C. Cassii, apud quem educatus erat, Tac. A. 15, 52 : se apud Q. Mucium jus civile didicisse, id. Or. 30 : apud eosdem magistratus institutus, Suet. Calig. 24 : servorum manus tamquam apud senem festinantes, Tac. H. 1, 7 : in convivio apud regem, id. A. 2, 57 : Bene vale; apud Orcum te videbo, **in the abode of Orcus**, Plaut. As. 3, 3, 16 : sacrificāsse apud deos, i. e. in templis deorum, Tac. A. 11, 27 : frater apud Othonem militans, **in the army of Otho**, id. H. 2, 26; so, nec solum apud Caecinam (cognoscebatur id damnum composuisse), id. ib. 2, 27 : quorum sint legati apud se, **in his camp**, Caes. B. G. 4, 8; cf.: Quos cum apud se in castris Ariovistus conspexisset, id. ib. 1, 47 : dici hoc potest, Apud portitores eas (litteras) resignatas sibi, **at the custom-house**, Plaut. Trin. 3, 3, 64; 3, 3, 80: Quantillum argenti mihi apud trapezitam siet, **at the banker's**, id. Capt. 1, 2, 90 : duo genera materiarum apud rhetoras tractantur, i. e. in scholis rhetorum, as he says just before, Tac. Or. 35.—Apud me etc. is sometimes added to domi or in aedibus, or interchanges with domi: *Me.* Ubi namst, quaeso? *Ch.* Apud me domi, Ter. Heaut. 3, 1, 21: a me insidias apud me domi positas esse dixerunt, Cic. Sest. 41 : domi esse apud sese archipiratas dixit duos, Cic. Verr. 5, 73; so Vulg. Gen. 27, 15: quae (signa) cognovi apud istum in aedibus, Cic. Verr. 1, 50 : esse illa signa domi suae, non esse apud Verrem, id. ib. 4, 16 : nihil apud hanc lautum, pistor domi nullus, id. Pis. 67; id. Clu. 165.—Hence, `I...b` Trop. : apud se esse, *to be at home*, i. e. *to be in one's senses*, *be one's self*, *be sane* (only in conversational lang.; most freq. in Ter.; cf. Gr. ἐν ἑαυτῷ εἶναι, Ar. Vesp. 642; opp. vecors, amens esse, *to be out of one's wits*, *beside one's self;* so Gr. φρενῶν ἐξεστάναι, Eur. Or. 1021): Sumne ego apud me? Plaut. Mil. 4, 8, 36 : Non sum apud me, Ter. Phorm. 1, 4, 26, and Afran., Com. Rel, p. 170 Rib.: Prae iracundiā, Menedeme, non sum apud me, Ter. Heaut. 5, 1, 48 : Vix sum apud me: ita animus commotust metu, spe, gaudio, id. And. 5, 4, 34 : Num tibi videtur esse apud sese? id. Hec. 4, 4, 85 (quasi ob amorem meretricis insanus, Don.): proin tu fac, apud te ut sies, id. And. 2, 4, 5 (= ut praeparatus sis, Don.); Petr. 129.— `I.B.2` In respect of persons, in whose presence or before whom any thing is done or takes place, esp. of discussions or debates in which the persons have the right of decision (Web. Uebungsch. p. 33), *before*, *in the presence of*, = coram, ad. `I.2.2.a` Of civil or military affairs, *before* : cum res agatur apud praetorem populi Romani et apud severissimos judices, Cic. Arch. 3 : apud eosdem judices reus est factus, id. Clu. 22, 59 : vis de his judicari apud me? Vulg. Act. 25, 9 : accusavit fratres suos apud patrem, ib. Gen. 37, 2; ib. 1 Macc. 7, 6; ib. Joan. 5, 45: hoc, quod nunc apud pontifices agis, Cic. Dom. 51; 117: istud ne apud eum quidem dictatorem quisquam egit isto modo, id. Lig. 12 : qui hanc causam aliquotiens apud te egit, id. Quinct. 30; so Cic. Verr. 2, 100; 3, 114; id. Caecin. 69; id. Sest. 120: (populus Romanus) mihi potestatem apud se agendi dedit, Cic. Verr. 5, 173 : Repulsior secundā collatione dixit Cato in eā, quae est contra Cornelium apud populum, Paul. ex Fest. p. 286 Müll.: tutoresne defendent apud istius modi praetorem? Cic. Verr. 1, 153; id. Clu. 126: apud te cum sim defensurus me, Vulg. Act. 26, 2: omnia apud praetores gererentur, Tac. Or. 38 : causam nescio quam apud judicem defendebat, Cic. Clu. 74; so Tac. A. 3, 12; id. Or. 19: apud te defendit alium in eā voluntate non fuisse, in quā te, Cic. Lig. 6 : apud judicem causam dicere, id. Quinct. 43; Cic. Verr. 1, 26; id. Sex. Rosc. 85: apud aliquem dicere, id. Lig. 6; id. Deiot. 4: verba apud senatum fecit, Cic. Verr. 2, 2, 20 : habitā apud senatum oratione, Tac. A. 12, 25; 6, 8: haec apud patres disseruit, id. ib. 2, 43; 4, 2; 4, 6: modeste apud vos socius populi Romani questus est, Cic. Verr. 4, 18 : Quae est ergo apud Caesarem querella? id. Lig. 25 : isne apud vos obtinebit causam, qui etc., id. Caecin. 38 : petita multa est apud eum praetorem, Cic. Verr. 1, 155 : causam contra aliquem apud centumviros dicere, id. de Or. 2, 23, 98; Tac. Or. 38: numerus oratorum quot annis apud magistratus publice subscribitur, Cic. Verr. 3, 120 : apud eorum quem qui manumitteretur, Liv. 41, 9 : apud proconsules aliquem manumittere, Marcian. ap. Dig. 1, 162.— `I.2.2.b` In extra judicial cases, *before* : apud hunc confessus es et genus etc., Plaut. Capt. 2, 3, 52 : nullam causam dico, quin mihi Et parentum et libertatis apud te deliquio siet, id. ib. 3, 4, 93 : apud erum qui (servos) vera loquitur, id. Am. 2, 1, 43 : apud novercam querere, id. Ps. 1, 3, 80 : ego apud parentem loquor, Cic. Lig. 30 : plura fateri apud amicos, Tac. A. 14, 62 : aliquid apud aliquem laudare, Cic. Att. 2, 25; Tac. A. 13, 46; so Vulg. Gen. 12, 15: aliquem apud aliquos vituperare, Cic. Phil. 2, 11 : apud quem tu etiam nos criminari soles, id. Vatin. 29.— `I.2.2.c` Of one's feelings, views, judgment, *with*, *in the view* or *sight of*, *before.* With *verbs* : apud Tenedios sanctissimus deus habetur, Cic. Fl. 61; Cic. Verr. 1, 49: quod apud illos amplissimum sacerdotium putatur, id. ib. 2, 126; 1, 69: si tutoris auctoritas apud te ponderis nihil habebat, id. ib. 2, 55; id. Planc. 4: apud judicem grave et sanctum esse ducetur, id. Q. Rosc. 6 : Quae omnia apud nos partim infamia... ponuntur, Nep. praef. 5: justificatur apud Deum, Vulg. Gal. 3, 11 : haec apud illos barbatos ridicula videbantur, Cic. Mur. 26; id. Dom. 101: unus dies apud Dominum (est) sicut mille anni, et mille anni sicut dies unus, Vulg. 2 Pet. 3, 8.— With *adjj.* : fuisti apud pontifices superior, Cic. Dom. 4 : qui honos est apud Syracusanos amplissimus, Cic. Verr. 4, 137; id. Font. 36: quam clara (expugnatio) apud omnes, Cic. Verr. 1, 50; 2, 50: Satis clarus est apud timentem quisquis timetur, Tac. H. 2, 76; id. Or. 7: hoc est apud Graecos prope gloriosius quam Romae triumphāsse, Cic. Fl. 31; Tac. H. 5, 17: quod aeque apud bonos miserum est, id. ib. 1, 29 : quae justa sunt apud nos, Vulg. 1 Macc. 11, 33; ib. Rom. 2, 13: tunc eritis inculpabiles apud Dominum, ib. Num. 32, 22 : si is pretio apud istum idoneus esset, Cic. Verr. 2, 121.— With *substt.* : est tanta apud eos ejus fani religio atque antiquitas, ut etc., Cic. Verr. 1, 46 : tanta nominis Romani dignitas est apud omnes nationes, ut etc., id. ib. 5, 150 : quā (hic) apud omnes Siculos dignitate atque existimatione sit, id. ib. 2, 111 : Dymnus modicae apud regem auctoritatis et gratiae, Curt. 6, 72 : abominatio est uterque apud Deum, Vulg. Prov. 17, 15.—Apud animum, apud animum meum, etc. sometimes stand for mihi, mecum, etc., or simply animo: Ea tute tibi subice et apud animum propone, *before your mind*, *before you*, Sulp. ap. Cic. Fam. 4, 5: ipsi primum statuerint apud animos, quid vellent, Liv. 6, 39, 11 : Sic apud animum meum statuo, Sall. de Ord. Rep. 2 : sic statuere apud animum meum possum, Liv. 34, 2, 4.—So with *pers. pron.* in Vulg. after the Greek: haec apud se ( πρὸς ἑαυτόν) oravit, *within himself*, *to himself*, Luc. 18, 11: Sciens apud semet ipsum ( ἐν ἑαυτῷ), *in himself*, Joan. 6, 62: statui hoc ipsum apud me ( ἐμαυτῷ), ne etc., *with myself*, 2 Cor. 2, 1; so, hoc cogitet apud se ( ἐφ' ἑαυτοῦ), ib. 10, 7.— `I.2.2.d` And simply *before*, *in the presence of* : id apud vos proloquar, Plaut. Capt. prol. 6 : nemo est meorum amicorum, apud quem expromere omnia mea occulta audeam, Ter. Heaut. 3, 3, 14 : se jactant apud eos, quos inviti vident, Cic. Fl. 61 : licet mihi, Marce fili, apud te gloriari, ad quem etc., id. Off. 1, 22, 78 : de vobis glorior apud Macedones, Vulg. 2 Cor. 9, 2: plus quam apud vos commemorari velitis, Cic. Caecin. 77 : non apud indoctos loquor, id. Pis. 68 : ostendit, quae quisque de eo apud se dixerit, Caes. B. G. 1, 19 : quid apud magnum loquerentur Achillem, Ov. M. 12, 163 : neque raro neque apud paucos talia jaciebat, Tac. A. 4, 7 : loqui de se apud aliquem, Cic. Att. 1, 3 : mentiri apud aliquem, Plaut. Poen. 1, 1, 24 : apud aliquem profiteri, Curt. 7, 7, 24 : Non est nobis haec oratio habenda apud imperitam multitudinem, Cic. Mur. 61 : Caesar apud milites contionatur, Caes. B. C. 1, 7 : gratias agere alicui apud aliquem, Cic. Sest. 4; so Tac. A. 15, 22: si quid (in me) auctoritatis est, apud eos utar, qui etc., Cic. Imp. Pomp. 2; so id. Lig. 16, and id. Red. in Sen. 24: Quae fundebat apud Samson lacrimas, Vulg. Jud. 14, 16.— `I.B.3` Of a person *with whom*, *in whose case* something is, exists, is done, *with*, *in the case of*, often = *in with abl.* : quom apud te parum stet fides, Plaut. Ps. 1, 5, 62 : Et bene apud memores veteris stat gratia facti, Verg. A. 4, 539 : At fides mihi apud hunc est, Ter. Heaut. 3, 3, 10 : *De.* Quid est? *Ch.* Itan parvam mihi fidem esse apud te? id. Phorm. 5, 3, 27: ut apud me praemium esse positum pietati scias, id. Hec. 4, 2, 8 : alioqui mercedem non habebitis apud Patrem vestrum, Vulg. Matt. 6, 1 : illa res quantam declarat ejusdem hominis apud hostes populi Romani auctoritatem, Cic. Imp. Pomp. 46 : (eum) Aeduorum auctoritatem apud omnes Belgas amplificaturum, Caes. B. G. 2, 14 : si M. Petrei non summa auctoritas apud milites exstitisset, Cic. Sest. 12 : Pompei auctoritas apud omnes tanta est. quanta etc., id. Fl. 14; id. Phil. 13, 7: ecquid auctoritatis apud vos socii populi Romani habere debeant, id. Div. in Caecil. 17; so Cic. Verr. 2, 14; id. Mur 38: (servi) apud eum sunt in honore et pretio, id. Sex. Rosc. 77; Cic. Verr. 5, 157; id. Cat. 3, 2: videmus quantā sit in invidiā quantoque in odio apud quosdam virtus et industria, Cic. Verr. 5, 181 : quo majore apud vos odio esse debet quam etc., id. ib. 1, 42 : domi splendor, apud exteras nationes nomen et gratia, id. Clu. 154; id. Mur. 38: Dumnorigem, magnā apud plebem gratiā, Caes. B. G. 1, 18 : tanti ejus apud se gratiam esse ostendit, uti etc., id. ib. 1, 20 : certe apud te et hos, qui tibi adsunt, veritas valebit, Cic. Quinct. 5; id. Div. in Caecil. 17; id. Lig. 30; id. Marcell. 14; id. Mil. 34: utrum apud eos pudor atque officium aut timor valeret, Caes. B. G. 1, 40 : apud quem ut multum gratiā valeret, Nep. Con. 2, 1 : video apud te causas valere plus quam preces, Cic. Lig. 31; so id. Lael. 4, 13, and Tac. H. 3, 36: quod apud vos plurimum debebit valere, Cic. Div. in Caecil. 11; so Caes. B. G. 1, 17, and Tac. H. 4, 73: qui tantum auctoritate apud suos cives potuit, ut etc., Cic. Verr. 2, 113 : speravit sese apud tales viros aliquid posse ad etc., id. Sex. Rosc. 141 : (eum) apud finitimas civitates largiter posse, Caes. B. G. 1, 18 : quae (pecunia) apud me contra fidem meam nihil potuisset, Cic. Verr. 1, 19 : quae (memoria) plus apud eum possit quam salus civitatis, id. Phil. 5, 51; Cic. Verr. 3, 131: qui apud eum plurimum poterat, id. ib. 3, 130 : qui apud me et amicitiā et beneficiis et dignitate plurimum possunt, id. Sex. Rosc. 4; so Caes. B. G. 1, 9.—So very rarely with *adjj.* : faciles sunt preces apud eos, qui etc., Cic. Har. Resp. 63 : nihil me turpius apud homines fuisset, id. Att. 2, 19 : apud quos miserum auxilium tolerabile miserius malum fecit, Cels. 3, 23.— `I.B.4` Of persons, of inhabitants of cities or countries, among whom one is, or something is, is done or happens, *among* = inter: CONSOL. QVEI. FVIT. APVD. VOS., Epit. Scip. ap. Grotef. Gr. II. p. 296: homines apud nos noti, inter suos nobiles, Cic. Fl. 52 : Ut vos hic, itidem ille apud vos meus servatur filius, Plaut. Capt. 2, 2, 11; 2, 2, 62: qui (colonus) perigrinatur apud vos, Vulg. Exod. 12, 49 : qui regnabat apud vos, ib. 1 Macc. 12, 7; ib. Matt. 13, 56; ib. Luc. 9, 41: si iste apud eos quaestor non fuisset, Cic. Div. in Caecil. 4; 65: Apud eos fuisse regem Divitiacum, Caes. B. G. 2, 4; 2, 2: qui (praetores) apud illos a populo creantur, Cic. Fl. 44 : apud quos consul fuerat, id. Div. in Caecil. 66; Cic. Verr. 2, 5; 4, 108: apud inferos illi antiqui supplicia impiis constituta esse voluerunt, id. Cat. 4, 8; id. Tusc. 1, 5, 10; so Vulg. Eccli. 14, 17: Sunt apud infernos tot milia formosarum, Prop. 3, 2, 63: fateri quae quis apud superos distulit in seram commissa piacula mortem, Verg. A. 6, 568; Vel. 2, 48, 2: studiis militaribus apud juventutem obsoletis, Cic. Font. 42 : qui apud socios nominis Latini censi essent, Liv. 41, 9 : qui apud gentes solus praestat, Naev., Com. Rel. p. 25 Rib.: quae sacra apud omnes gentes nationesque fiunt, Cic. Verr. 4, 109 : id (simulacrum) apud Segestanos positum fuisse, id. ib. 4, 80 : si apud Athenienses non deerant qui rem publicam defenderent, id. Sest. 141, and Nep. Milt. 6, 2: ille est magistratus apud Siculos, qui etc., Cic. Verr. 2, 131 : si tu apud Persas deprehensus etc., id. ib. 5, 166 : Apud Helvetios longe nobilissimus fuit Orgetorix, Caes. B. G. 1, 2 : apud omnes Graecos hic mos est, ut etc., Cic. Verr. 2, 158, and id. Fragm. B. 7, 18 B. and K.: quod apud Germanos ea consuetudo esset, ut etc., Caes. B. G. 1, 50 : aliis Germanorum populis usurpatum raro apud Chattos in consensum vertit, Tac. G. 31 : Cui (mihi) neque apud Danaos usquam locus (est), Verg. A. 2, 71 : apud Nahanarvalos antiquae religionis lucus ostenditur, Tac. G. 43; 32; 38; 44; id. H. 4, 56; 4, 61; id. A. 2, 1; 2, 45: apud Graecos magis quam in ceteris nationibus exculta est medicina, Cels. praef. 3, 9.—So of an army, *in*, *with*, where *in with abl.* is commonly used: qui apud exercitum cum Lucio Lucullo est, **in the army under L. Lucullus**, Cic. Verr. 4, 49; so id. Arch. 11: apud exercitum mihi fueris tot annos, id. Mur. 45 : quod Hannibalem etiam nunc cum imperio apud exercitum haberent, **in the army with a command**, Nep. Hann. 7, 3 : simul manere apud exercitus Titum utile videbatur, Tac. H. 5, 10 : quod XII. pondo argenti habuisset apud exercitum, **with his troops**, Plin. 33, 4, 50, § 143.— `I.B.5` In designating the author of a work or of an assertion, apud aliquem, *in*, *by*, *in the writings of*, *any one* (the work itself being designated by *in with abl.;* as, de quā in Catone majore satis multa diximus, Cic. Off. 1, 42, 151: Socraiem illum, qui est in Phaedro Platonis, id. de Or. 1, 7, 28 : quo in libro, id. ib. 1, 11, 47): ut scriptum apud eundem Caelium est, Cic. Div. 1, 26, 55 : apud Xenophontem autem moriens Cyrus major haec dicit, id. Sen. 22, 79 : quod apud Platonem est in philosophos dictum, quod etc., id. Off. 1, 9, 28 : apud Agathoclem scriptum in historiā est, id. Div. 1, 24, 50 : ut est apud poëtam nescio quem, id. Phil. 2, 65 : Quod enim est apud Ennium, etc., id. Off. 1, 8, 26 : de quā (ambitione) praeclare apud eundem est Platonem, simile etc., id. ib. 1, 25, 87 : Apud Varronem ita est, etc., Plin. 18, 35, 79, § 348 : ut video scriptum apud Graecos, Cic. Scaur. 4 : invenio apud quosdam auctores, Tac. H. 2, 37; so id. A. 1, 81; 3, 3: reperio apud scriptores, id. ib. 2, 88 : apud Solonem, i. e. **in his laws**, Cic. Leg. 2, 26, 64 : cui bono est, si apud te Agamemnon diserte loquitur, i. e. in tragoediis tuis, Tac. Or. 9. —Also of speakers: apud quosdam acerbior in conviciis narrabatur, Tac. Agr. 22.— `6. a.` Est aliquid apud aliquem = est alicui aliquid, apud aliquem being equivalent to *dat. of possessor* : quae (scientia auguralis) mihi videtur apud majores fuisse dupliciter, ut etc., Cic. Leg. 2, 13, 33 : juris civilis magnum usum apud multos fuisse, id. Brut. 41, 152 : cum apud eum summum esset imperium populi, Nep. Phoc. 2, 4 : omnis gratia, potentia, honos, divitiae apud illos sunt, Sall. C. 20, 8 : par gloria apud Hannibalem hostesque Poenos erat, Liv. 22, 30, 8 : apud quos nulla loricarum galearumve tegmina (erant), Tac. A. 12, 35 : pecuniam ac dona majora apud Romanos (esse), id. H. 4, 76 : minorem esse apud victos animum, id. ib. 3, 1; 2, 75: quando quidem est apud te virtuti honos, Liv. 2, 1, 15 : Phoebo sua semper apud me Munera sunt, *Phœbus has his gifts with me*, i. e. *I have his gifts for Phœbus*, Verg. E. 3, 62; so Hor. C. 3, 29, 5: apud te est fons vitae, Vulg. Psa. 35, 10 : apud Dominum (est) misericordia, ib. ib. 129, 7.— `I.2.2.b` Est aliquid apud aliquem also simply denotes that *something is in one's hands*, *in his power*, *at his disposal* : erat ei apud me pauxillulum Nummorum, Ter. Phorm. 1, 1, 3 : negāsse habere se (phaleras): apud alium quoque eas habuisse depositas, Cic. Verr. 4, 29 : multa (signa) deposita apud amicos, id. ib. 4, 36 : apud quem inventus est scyphus, Vulg. Gen. 44, 16; ib. Exod. 22, 4; ib. Deut. 24, 12.—So also of persons: te pix atra agitet apud carnuficem, **in the hands of**, Plaut. Capt. 3, 4, 65 : qui (obsides) apud eum sint, Caes. B. G. 1, 31; 1, 33.— `I.2.2.c` Apud aliquem = alicui, *the dat. of indir. obj.* : remanet gloria apud me, Att., Trag. Rel. p. 194 Rib.: nihil apud Siculum, nihil apud civem Romanum totā in Siciliā reliquisse, Cic. Verr. 4, 2 : si (cura rei publicae) apud Othonem relinqueretur, Tac. H. 1, 13; 1, 20: qui judicia manere apud ordinem Senatorium volunt, Cic. Div. in Caecil. 8 : neque praemia caedis apud interfectorem mansura, Tac. H. 2, 70; id. A. 15, 7: fidens apud aliquem obligare, Dig. 16, 1, 27.—So rarely with *adjj.* : Essetne apud te is servos acceptissimus? Plaut. Capt. 3, 5, 56 : non dicam amicum tuum, quod apud homines carissimum est, Cic. Verr. 2, 110 : apud publicanos gratiosus fuisti, id. ib. 2, 169; 4, 38; id. Fl. 76; id. Lig. 31: Apud homines hoc impossibile est; apud Deum autem omnia possibilia sunt, Vulg. Matt. 19, 26; ib. Marc. 10, 27. `II` Transf. In designations of place, `I.A` *At*, *near*, *about*, *around*, *before* (esp. freq. in the post-Aug. histt.) = ad, prope, circum, ante: tibi servi multi apud mensam adstant, Naev. ap. Prisc. p. 893 P. (Com. Rel. p. 10 Rib.): verecundari neminem apud mensam decet, Plaut. Trin. 2, 4, 77 : Quid apud hasce aedīs negotii est tibi? id. Am. 1, 1, 194 : Quid illisce homines quaerunt apud aedīs meas? id. Most. 4, 2, 26; id. Trin. 4, 2, 25: apud ignem adsidere, Turp. ap. Non. p. 522, 26 (Com. Rel. p. 100 Rib.); Sisenn. ap. Non. p. 86, 16: navem is fregit apud Andrum insulam, Ter. And. 1, 3, 17 : apud Tenedum pugna illa navalis, Cic. Arch. 21 : ut apud Salamina classem suam constituerent, Nep. Them. 3, 4 : apud oppidum morati, Caes. B. G. 2, 7 : agri in Hispaniā apud Karthaginem Novam, Cic. Agr. 1, 5 : bellatum apud Actium, Tac. H. 1, 1; 1, 72; 3, 76: Pugnabant alii tardis apud Ilion armis, Ov. R. Am. 163 : morabatur in castris apud Galgalam, Vulg. Jos. 10, 6 : quidquid apud durae cessatum est moenia Trojae, Verg. A. 11, 288 : apud vetustam turrem, Att., Trag. Rel. p. 189 Rib.: apud castellum consedisse, Tac. A. 4, 25 : Vitellianos, sua quemque apud signa, componunt, id. H. 3, 35 : apud vexillum tendentes, id. A. 1, 17 : trepidatur apud naves, id. H. 2, 15 : hostis est non apud Anienem, sed in urbe, Cic. Mur. 84; id. Fam. 2, 10, 5: quam detraxerat apud rapidum Simoenta sub Ilio alto, Verg. A. 5, 261 : apud abunaantem amnem et rapidas undas Inachi, Att., Trag. Rel. p. 175 Rib.: apud gelidi flumina Hebri, Verg. A. 12, 331 : octo apud Rhenum legiones, Tac. A. 1, 3 : apud ripam Rheni, id. ib. 2, 83 : probavi te apud Aquam Contradictionis, Vulg. Psa. 80, 8 : repertus apud fretum Siciliae, Tac. A. 6, 14 : propitiata Juno apud proximum mare, id. ib. 15, 44 : apud promunturium Miseni consedit in villā, id. ib. 6, 50 : Ut aput nivem et ferarum gelida stabula forem, for in nive etc., Cat. 63, 53 Müll.: apud altaria deūm pepigere, **before**, Tac. A. 11, 9 : decernuntur supplicationes apud omnia pulvinaria, id. ib. 14, 12 (cf.: unum diem circa omnia pulvinaria supplicatio fuit, Liv. 41, 9): apud Caesaris effigiem procubuit, Tac. A. 12, 17; 13, 23: quartum apud lapidem substiterat, id. ib. 15, 60 : laudavit ipse apud rostra (for pro rostris), Tac. A. 16, 6; so, apud forum (cf.: ad forum under ad, I. A. 3., and in Gr. Sophocl. Trach. 371, πρὸς μέσῃ ἀγορᾷ; on the other hand, id. ib. 423, ἐν μέσῃ ἀγορᾷ; id. ib. 524, τηλαυγεῖ παρ ὄχθῳ): Quidam apud forum mihi vendidit, Pomp., Com. Rel. p. 250 Rib.: *Ch.* Quī scis? *By.* Apud forum modo e Davo audivi, Ter. And. 2, 1, 2; 1, 5, 18: Capuae multa apud forum aedificia de caelo tacta, Liv. 41, 9 (Weissenb., *in foro*): quod (templum) apud forum holitorium C. Duilius struxerat, Tac. A. 2, 49.— `I.B` *At*, *in* = *in with abl.* or *gen.* or *abl. of place* : CONSVLES SENATVM CONSOLVERVNT N. OCTOB. APVD AEDEM DVELONAI, S. C. de Bacch. I.; so, ejus statuam majores apud aedem matris deūm consecravisse, Tac. A. 4, 64 : apud villam est, Ter. Ad. 4, 1, 1; so Cic. Verr. 4, 22, 48: Eum argentum sumpsisse apud Thebas ab danistā fenore, Plaut. Ep. 2, 2, 67 : deponere apud Solos in delubro pecuniam, Cic. Leg. 2, 16, 40 : ut rationes apud duas civitates possim relinquere, id. Att. 6, 7, 2 : qui mense Aprili apud Baias essent, id. Fragm. B. 13, 4, 1 B. and K.; 13, 4, 4 iid.: seditio militum coepta apud Sucronem, Liv. 28, 29 : donum apud Antium statuitur, Tac. A. 3, 71 : bellis civilibus Maecenatem equestris ordinis cunctis apud Romam atque Italiam praeposuit, id. ib. 6, 11 : Titus in consecrando apud Memphim bove Apide diadema gestavit, Suet. Tit. 5 : quod Judaeam praeterveniens apud Hierosolymam non supplicāsset, id. Aug. 93 : apud Mediolanum, Lact. Mort. Persec. 48 : eum pugionem apud Capitolium consecravit, Tac. A. 15, 74 : Equitum Romanorum locos sedilibus plebis anteposuit apud Circum, id. ib. 15, 32 : quae (effigies) apud theatrum Pompei locaretur, id. ib. 3, 72 : qui (rei) apud aerarium pependissent, Suet. Dom. 9 Roth: cujus (scientiae) apiscendae otium apud Rhodum magistrum Thrasullum habuit, Tac. A. 6, 20; 4, 14; so Suet. Aug. 92; Eutr. 7, 13: ut civitati Cibyraticae apud Asiam subveniretur, Tac. A. 4, 13; 4, 18; 16, 15: apud Pharsaliam, Liv. Epit. 111 : apud Palaestinam, Eutr. 7, 13 : qui erant apud Helladam, Vulg. 1 Macc. 8, 9. — `III` Of time. `I.A` With words denoting time or occasion, *in*, *at* (rare): apud saeclum prius, Ter. Eun. 2, 2, 15 : aliquem apud judicium persequi, **at the trial**, Cic. Verr. 4, 104.— `I.B` With words designating persons, *with*, *among*, *in the time of* : hostis apud majores nostros is dicebatur, quem nunc etc., Cic. Off. 1, 12, 36 : fecerunt hoc multi apud majores nostros, Cic. Verr. 2, 118; 5, 148: Fuit eodem ex studio vir eruditus apud patres nostros, id. Mur. 36; id. Off. 2, 24, 85; id. Lael. 2, 6: Apud antiquos fuit Petron quidam, Cels. praef. 3, 9: aliam apud Fabricios, aliam apud Scipiones pecuniam (fuisse), Tac. A. 2, 33.— `IV` For *ad* with words implying motion (very rare): APVT EVM PERVENIRE, Inscr. Grut. 786, 5 : atque apud hunc eo vicinum, Plaut. Mil. 2, 5, 70 : Bito apud aurificem, Lucil. 30, 66 Müll.: apud legiones venit, Sall. Fragm. ap. Pomp. Commod. Don. p. 395 Lind.: (naves) apud insulas longius sitas ejectae, Tac. A. 2, 24 : qui apud Romanos de societate functus est legatione, Vulg. 2 Macc. 4, 11.!*? Apud has some peculiarities of position, chiefly in Tac. (cf. ad, I. *fin.* b.) `I.2.2.a` It is sometimes placed after its *subst.* : quae fiunt apud fabros, fictores, item alios apud, Varr. L. L. 6, 78, p. 104 Müll.: Is locus est Cumas aput, Lucr. 6, 747 Lachm.: montem apud Erycum, Tac. A. 4, 43 : ripam apud Euphratis, id. ib. 6, 31 : Misenum apud et Ravennam, id. ib. 4, 5 (in Suet. Dom. 9 the editt. vary between aerarium apud and apud aerarium; the latter seems preferable, and is adopted by Oudend., Bremi, Baumg.-Crus., and Roth).— `I.2.2.b` It is sometimes placed between the *subst.* and adj. : barbaras apud gentes, Tac. A. 2, 88; 3, 26; 15, 60: non modo Graecis in urbibus, sed Romana apud templa, id. ib. 14, 14.— `I.2.2.c` Twice in Verg. it stands before the secondary adjunct of its *subst.* : apud durae moenia Trojae, A. 11, 288: apud gelidi flumina Hebri, ib. 12, 331. Apud is never found in compound words. V. more on this word in Hand, Turs. I. pp. 405-416. 3252#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3251#Apuleius#Āpŭlēius, v. Appuleius. 3253#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3252#Apulia#Āpūlia, Āpūlĭcus, and Āpŭlus, v. Appul-. 3254#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3253#apus1#ăpūs, pŏdis, m., = ἄπους (footless), `I` *a kind of swallow*, *said to have no feet*, *the black martin* : Hirundo apus, Linn.; Plin. 10, 39, 55, § 144. 3255#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3254#Apus2#Apus, `I` *name of a town and river in Dacia*, now *Salavicza*, Tab. Peut. 3256#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3255#aput#ăpŭt, v. apud `I` *init.* 3257#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3256#apyretus#ăpȳrĕtus, a, um, adj., = ἀπύρετος, `I` *without fever*, Theod. Prisc. 3258#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3257#apyrinus#ăpȳrĭnus and ăpȳrēnus, a, um, adj., = ἀπύρηνος (without kernel), `I` *with soft kernels* or *seeds* : fructus, Col. 5, 10, 15.— *Subst.* : ăpȳrēnum, i, n., *a kind of pomegranate with soft kernels.* Plin. 13, 19, 34, § 112; cf. id. 23, 6, 57, § 106; Sen. Ep. 85; Mart. 13, 43. 3259#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3258#apyros#ăpŭros, on, adj., = ἄπυρος, ον (without fire): apyron sulpur, `I` *virgin-sulphur*, prepared without fire, Plin. 35, 15, 50, § 174: aurum, **obtained without smelting**, **pure**, id. 21, 11, 38, § 66. 3260#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3259#aqua#ăqua, ae (ACVA, Inscr. Grut. 593, 5; `I` *gen.* aquāï, Plaut. Mil. 2, 6, 71; Lucr. 1, 284; 1. 285; 1, 307; 1, 454 et saep.; Verg. A. 7, 464; poët. ap. Cic. Div. 1, 9, 15; Cic. Arat. 179; Prud. Apoth. 702; the dat. aquaï also was used acc. to Charis. p. 538; v. Neue, Formenl. I. pp. 9, 11, 12; pp. 14 sq.; aquae, as trisyl., Lucr. 6, 552 Lachm.), f. cf. Sanscr. ap = water; Wallach. apa, and Goth. ahva = river; old Germ. Aha; Celt. achi; and the Gr. proper names Μεσσ.άπι.οι and γῆ Ἀπί.α, and the Lat. Apuli, Apiola; prob. ultimately con. with Sanscr. ācus = swift, ācer, and ὠκύς, from the notion of quickly, easily moving. Curtius.. `I. A.` *Water*, in its most gen. signif. (as an element, rainwater, river-water, sea-water, etc.; in class. Lat. often plur. to denote several streams, springs, in one place or region, and com. plur. in Vulg. O. T. after the Hebrew): aër, aqua, terra, vapores, Quo pacto fiant, Lucr. 1, 567 : SI. AQVA. PLVVIA. NOCET, Fragm. of the XII. Tab. ap. Dig. 40, 7, 21; cf. Dirks. Transl. p. 486; so also of titles in the Digg. 39, 3; cf. ib. 43, 20: pluvialis, **rain-water**, Ov. M. 8, 335, and Sen. Q. N. 3, 1; so, aquae pluviae, Cic. Mur. 9, 22; Plin. 2, 103, 106, § 233; Quint. 10, 1, 109 (and pluviae *absol.*, Cic. Att. 15, 16, B; Lucr. 6, 519; Verg. G. 1, 92; Ov. F. 2, 71; Plin. 2, 106, 110, § 227); so, caelestes aquae, Hor. Ep. 2, 1, 135; Liv. 4, 30, 7; 5, 12, 2; Plin. 17, 2, 2, § 14; so, aquae de nubibus, Vulg. 2 Reg. 22, 12 : aquae nivis, *snow-water*, ib. Job, 9, 30: fluvialis, **river-water**, Col. 6, 22; so, aqua fluminis, Vulg. Jer. 2, 18 : aquaï fons, Lucr. 5, 602 : fons aquae, Vulg. Gen. 24, 13 : fontes aquarum, ib. Joel, 1, 20: flumen aquae, Verg. A. 11, 495 : fluvius aquae, Vulg. Apoc. 22, 1 : rivus aquae, Verg. E. 8, 87 : rivi aquarum, Vulg. Isa. 32, 2 : torrens aquae, ib. Macc. 5, 40; and plur., ib. Jer. 31, 9: dulcis, *fresh-water*, Fr. *eau douce*, Lucr. 6, 890: fons aquae dulcis, Cic. Verr. 4, 118; and plur. : aquae dulces, Verg. G. 4, 61; id. A. 1, 167: marina, *sea-water* (v. also salsus, amarus), Cic. Att. 1, 16; so, aquae maris, Vulg. Gen. 1, 22; ib. Exod. 15, 19: dulcis et amara aqua, ib. Jac. 3, 11 : perennis, **never-failing**, Liv. 1, 21; and plur. : quo in summo (loco) est aequata agri planities et aquae perennes, Cic. Verr. 4, 107 : aqua profluens, **running-water**, id. Off. 1, 16, 52; so, currentes aquae, Vulg. Isa. 30, 25; so, aqua viva, **living-water**, Varr. L. L. 5, 26, 35; Vulg. Gen. 26, 19; and plur. : aquae vivae, ib. Num. 19, 17; and in a spiritual sense: aqua viva, ib. Joan. 4, 10; so, vitae, ib. Apoc. 22, 17 : aquae viventes, ib. Lev. 14, 5 : stagna aquae, **standing-water**, Prop. 4, 17, 2; and plur., Vulg. Psa. 106, 35; so, stativae aquae, Varr. ap. Non. p. 217, 2: aquae de puteis, **well-water**, Vulg. Num. 20, 17 : aqua de cisternā, **cisternwater**, ib. 2 Reg. 23, 16; so, aqua cisternae, ib. Isa. 36, 16 : aquae pessimae, ib. 4 Reg. 2, 19 : aqua recens, Verg. A. 6, 636 : turbida, Vulg. Jer. 2, 18 : crassa, ib. 2 Macc. 1, 20 : munda, ib. Heb. 10, 22 : purissima, ib. Ezech. 34, 18 : aquae calidae, **warm-water**, ib. Gen. 36, 24; and *absol.* : calida, Cato, R. R. 156, 3; Plin. 25, 7, 38, § 77; Tac. G. 22; and contr.: calda, Col. 6, 13; Plin. 23, 4, 41, § 83: aqua fervens, *boiling-water* : aliquem aquā ferventi perfundere, Cic. Verr. 1, 67 : aqua frigida, **cold-water**, Plaut. Cist. 1, 1, 37; Vulg. Prov. 25, 23; ib. Matt. 10, 42; and *absol.* : frigida, Cels. 1, 5; Plin. Ep. 3, 5, 11; Quint. 5, 11, 31: aqua decocta, *water boiled* and then cooled with ice or snow, Mart. 14, 116; and *absol.* : decocta, Juv. 5, 50; Suet. Ner. 48 al.— `I.B` Particular phrases. `I.B.1` Praebere aquam, *to invite to a feast*, *to entertain* (with ref. to the use of water at table for washing and drinking), Hor. S. 1, 4, 88 (cf. id. ib. 2, 2, 69).— `I.B.2` Aquam aspergere alicui, *to give new life* or *courage*, *to animate*, *refresh*, *revive* (the fig. taken from sprinkling one who is in a swoon): ah, adspersisti aquam! Jam rediit animus, Plaut. Truc. 2, 4, 15.— `I.B.3` Aqua et ignis, to express the most common necessaries of life: non aquā, non igni, ut aiunt, locis pluribus utimur quam amicitiā, Cic. Lael. 6, 22.—Hence aquā et igni interdicere alicui, *to deny intercourse* or *familiarity with one*, *to exclude from civil society*, *to banish*, Cic. Phil. 1, 9; so the bride, on the day of marriage, received from the bridegroom aqua et ignis, as a symbol of their union: aquā et igni tam interdici solet damnatis quam accipiunt nuptae, videlicet quia hae duae res humanam vitam maxime continent, Paul. ex Fest. p. 3 Müll. (this custom is differently explained in Varr. L. L. 5, 9, 18): aquam et terram petere, of an enemy (like γῆν καὶ ὕδωρ αἰτεῖν), *to demand submission*, Liv. 35, 17: aquam ipsos (hostes) terramque poscentium, ut neque fontium haustum nec solitos cibos relinquerent deditis, Curt. 3, 10, 8.— Provv. `I.1.1.a` Ex uno puteo similior numquam potis Aqua aquaï sumi quam haec est atque ista hospita, **you can't find two peas more like**, Plaut. Mil. 1, 6, 70 sq. — `I.1.1.b` In aquā scribere = καθ' ὕδατος γράφειν, *to write in water*, of something transient, useless: cupido quod dicit amanti, In vento et rapidā scribere oportet aquā, Cat. 70, 4 (cf. Keats' epitaph on himself: here lies one whose name was writ in water; and the Germ., etwas hinter die Feueresse schreiben).— `II` *Water*, in a more restricted sense. `I.A` *The sea* : coge, ut ad aquam tibi frumentum Ennenses metiantur, **on the sea-coast**, Cic. Verr. 2, 3, 83 : laborum quos ego sum terrā, quos ego passus aquā, Ov. P. 2, 7, 30 : findite remigio aquas! id. F. 3, 586.— Trop. : Venimus in portum... Naviget hinc aliā jam mihi linter aquā, *in other waters let my bark now sail* (cf. Milton in the Lycidas: To-morrow to fresh woods and pastures new), Ov. F. 2, 864.— `I.B` = la. cus, *a lake* : Albanae aquae deductio, Cic. Div. 1, 44 *fin.* — `I.C` *A stream*, *a river.* in Tuscae gurgite mersus aquae, i. e. Albula, Ov. F. 4, 48: alii in aquam caeci ruebant, Liv. 1, 27 : sonitus multarum aquarum, **of many streams**, Vulg. Isa. 17, 12; ib. Apoc. 1, 15; 19, 6: lignum, quod plantatum est secus decursus aquarum, **along the watercourses**, ib. Psa. 1, 3.— `I.D` *Rain* : cornix augur aquae, Hor. C. 3, 17, 12 : deūm genitor effusis aethera siccat aquis, Ov. F. 3, 286 : multā terra madescit aquā, id. ib. 6, 198 : aquae magnae bis eo anno fuerunt, **heavy rains**, **a flood**, **inundation**, Liv. 24, 9; 38, 28.— `I.E` In the plur., *medicinal springs*, *waters*, *baths.* `I.B.1` In gen.: ad aquas venire, Cic. Planc. 27, 65; id. Fam. 16, 24, 2: aquae caldae, Varr. L. L. 9, 69, p. 219 Müll.: aquae calidae, Plin. 2, 103, 106, § 227 : aquae medicatae, Sen. Q. N. 3, 25 : aquae Salutiferae, Mart. 5, 1.—Hence, `I.B.2` As *prop. noun*, *Waters.* Some of the most important were. `I.1.1.a` Ăquae Ăpollĭnāres, *in Etruria*, prob. the Phoebi vada of Mart. 6, 42, 7, now *Bagni di Stigliano*, Tab. Peut.— `I.1.1.b` Ăquae Aurēlĭae, *in the Black Forest in Germany*, now *Baden-Baden*, Inscr.— `I.1.1.c` Ăquae Baiae, *in Campania*, Prop. 1, 11, 30; earlier called Ăquae Cūmānae, Liv. 41, 16.— `I.1.1.d` Ăquae Călĭdae, *In Britain*, now *Bath;* also called Ăquae Sōlis, Itin Anton.— *In Zeugitana on the Gulf of Carthage*, now *Hammam Gurbos*, Liv. 30, 24, 9; Tab. Peut.— *In Gallia*, now *Vichy* on the Allier, Tab. Theod.— `I.1.1.e` Ăquae Cĭcĕrōnĭānae, *at Cicero's villa at Puteoli*, Plin. 31, 2, 3, § 6.— `I.1.1.f` Ăquae Mattĭăcae, *among the Mattiaci in Germany*, now *Wiesbaden*, Amm. 29, 4, also called Fontes Mattĭăci in Plin. 31, 2, 17, § 20.— `I.1.1.g` Ăquae Sextĭae, *near Massilia*, once a famous watering-place, now *Aix*, Liv Epit 61; Vell. 1, 15; Plin. 3, 4, 5, § 36.— `I.1.1.h` Ăquae Tauri or Tau-ri Thermae, *in Etruria*, now *Bagni di Ferrata*, Plin. 3, 5, 8, § 52. V. Smith, Dict. Geog., s. v. Aquae.— `F` *The water in the water-clock.* From the use of this clock in regulating the length of speeches, etc. (cf. clepsydra), arose the tropical phrases, Aquam dare, *to give the advocate time for speaking*, Plin. Ep. 6, 2, 7.— Aquam perdere, *to spend time unprofitably*, *to waste it*, Quint. 11, 3, 52.— Aqua haeret, *the water stops*, i.e. *I am at a loss*, Cic. Off. 3, 33, 117: in hac causā mihi aqua haeret, id. ad Q. Fr. 2, 7.— `G` Aqua intercus, *the water under the skin* of a dropsical person; hence, as med. t., **the dropsy**, Plaut. Men. 5, 4, 3 : medicamentum ad aquam intercutem dare, Cic. Off. 3, 24, 92 : decessit morbo aquae intercutis, Suet. Ner 5; cf. Cels. 2, 8.— Trop. : aquam in animo habere intercutem, Lucil. ap. Non. p. 37, 3.— `III` Aqua, *the name of a constellation*, Gr. Ὕδωρ : hae tenues stellae perhibentur nomine Aquāī, Cic. Arat. 179 (as translation of τοὺς πάντας καλέουσιν Ὕδωρ); v. Orell. ad h. l. 3261#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3260#aquaeductio#ăquaeductĭo ( ăquae ductĭo), ōnis, f., `I` *a conveyance of water*, Vitr. 7, 14; 8, 6; Dig. 39, 3, 13. 3262#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3261#aquaeductus#ăquaeductus ( ăquae ductus; also ductus ăquae, Vitr. 8, 6: ăquārum ductus, Plin. 16, 42, 81, § 224; Vitr. 8, 6, 3; and ductus ăquārum, Suet. Claud. 20), ūs, m., `I` *a conveyance of water*, *an aqueduct*, *a conduit* (cf.: (Appius) aquam in urbem duxit, Liv. 9, 29): De aquae ductu probe fecisti, Cic. Att. 13, 6 : usque ad Collem aquae ductūs, Vulg. 2 Reg. 2, 24 : fecitque aquae ductum, ib. 3 Reg. 18, 32; ib. Isa. 7, 3 al.; also, **the right of conducting water to some place**, Cic. Caecin. 26; cf. Dig. 8, 3, 1. On the aqueducts of Rome, v. Smith, Dict. Antiq., s. v. aquaeductus. 3263#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3262#aquaelicium#ăquaelīcĭum ( ăquīlīcĭum), ii, n. aqua-elicio, `I` *a means* ( *sacrifice*, etc.) *to produce rain* : aquaelicium dicitur, cum aqua pluvialis remediis quibusdam elicitur, ut quondam, si creditur, manali lapide in urbem ducto, Paul. ex Fest. p. 2 Müll.; Tert. Apol. 40. 3264#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3263#aquaemanalis#ăquaemănālis, e, adj. aqua - manus, `I` *pertaining to water for the hand*, i. e. *to water for washing;* hence, ăquaemă-nālis, is, m., sc urceus (cf. aqualis), *a basin for washing the hands*, *a wash-basin*, Varr. ap. Non. p 547, 9.—For which in Paul. Sent. 3, 6, ăquĭmĭnāle, is, n., v aquiminarium 3265#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3264#aquagium#ăquăgĭum, ii, n. aqua-ago, `I` *a conveyance of water*, *an aqueduct*, Paul. ex Fest. p. 2 Müll.; Dig 43, 20, 3; 8, 3, 15. 3266#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3265#aqualiculus#ăquālĭcŭlus, i, m. dim. aqualis; lit., `I` *a small vessel for water;* hence, `I` *The stomach*, *maw*, Sen. Ep. 90; Veg. Vet. 1, 40. — `II` *The belly*, *paunch* : pinguis aqualiculus, Pers. 1, 57. 3267#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3266#aqualis#ăquālis, e, adj. aqua `I` *Of* or *pertaining to water;* nubes aquales, Varr. ap. Non p. 46, 2.—Hence, `II` *Subst* ăquā-lis, is, *comm* (sc. urceus or hama), *a vessel for washing*, *a basin*, *wash-basin*, *ewer* ab aquā aqualis dictus, Varr L L. 5, § 119 Müll pertusi, Cat. ap. Fest p 169 Müll.: dare aqualem cum aquā, Plaut. Curc. 2, 3, 33. bilibris aqualis, id. Mil. 3, 2, 39. 3268#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3267#aquariolus#ăquārĭŏlus, i, m. aquarius, `I` *an attendant of lewd women*, Paul ex Fest. p. 22 Müll.; App. Mag. 323, 35, Tert. Apol 43 3269#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3268#aquarius#ăquārĭus, a, um, adj. aqua `I` *Of* or *relating to water* : rota, **for drawing water**, Cato, R. R. 11, 3 : vas, Varr L. L. 5, § 119 Müll.: provincia, i.e. Ostiensis, * Cic. Vatin. 5 al.—Hence, `II` Subst. `I.A` ăquārĭus, ii, m. `I.A.1` *A water-carrier* : venit et conduc tus aquarius, Juv 6, 332.— `I.A.2` *A conduitmaster* (in aqueducts, etc.), *an inspector of the conduits* or *water-pipes* : cum tabernariis et aquariis pugnare, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 6, so, AQVARIVS AQVAE ANIONIS, Inscr. Orell. 3203.— `I.A.3` *The Water-bearer*, one of the signs of the zodiac, Gr Ὑδροχόοσ· cervix Aquarī, Cic. Arat. 56; 172; 176: inversum contristat Aquarius annum, Hor. S. 1, 1, 36.— `I.B` ăquārĭum, ii, n., *a wateringplace for cattle*, Cato, R. R. 1, 3. 3270#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3269#aquate#ăquātē, adv., v. aquatus `I` *fin.* 3271#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3270#aquaticus#ăquātĭcus, a, um, `I` *adj* [aqua]. `I` *Living*, *growing*, or *found in* or *by the water*, *aquatic* : aves, Plin. 8, 27, 41, § 101 : arbores, id. 16, 37, 67, § 173 : frutices, id. 16, 36, 64, § 156.— `II` *Full of water*, *watery*, *moist*, *humid* : Auster, Ov M. 2, 853: in aquaticis natus calamus, Plin. 16, 36, 66, § 165 : Agrestia in aquatica convertebantur, * Vulg. Sap. 19, 18.— `III` *Resembling water* : color, **of the color of water**, Sol. 30 *fin.* 3272#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3271#aquatilis#ăquātĭlis, e, adj. id.. `I. A.` *Living*, *growing*, or *found*, *in* or *near water*, *aquatic* : vescimur bestiis et terrenis et aquatilibus et volantibus, Cic. N. D. 2, 60, 151 B. and K.— `I. A..B` *Subst.* : ăquātĭlĭa, ium, n., *aquatic animals* : aquatilium in medicinā beneficia, Plin. 31, 1, 1, § 1.— `II` *Having a watery taste*, ὑδαρής : sunt amari absinthi, aquatiles cucumeris, cucurbitae, lactucae, Plin. 19, 12, 61, § 186.— `III` ăquātĭlĭa, ium, n., *a disease of cattle*, *watery vesicles* : hydatides, Veg. Vet. 2, 49. 3273#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3272#aquatio#ăquātĭo, ōnis, f. aquor. `I` *A getting* or *fetching of water* : aquationis causā procedere, Caes. B. G. 4, 11; so, Auct. B. Afr. 51; id. B. Hisp. 8; Plin. 6, 23, 26, § 102.— `II` Concr. `I.A` *Watering*, *water* : mutare pabula et aquationes, Col. 7, 5.—Of plants *a watering* : salices aquationibus adjuvan dae, Pall. 4, 17 *fin.*; 3, 19 *fin.* — `I.B` *Water. rains* : ranae multae variaeque per aquationes autumni nascentes, Plin. 32, 7, 24, § 76. — `I.C` *A place whence water is brought*, *a watering-place* : hic aquatio, * Cic. Off. 3, 14, 59. 3274#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3273#aquator#ăquātor, ōris, m. aquor, `I` *one that fetches water*, *a water-carrier*, Caes. B. C. 1, 73; Liv. 41, 1. 3275#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3274#aquatus#ăquātus, a, um, P. a. as if from aquo, āre, `I` *mixed with water;* hence, *watery*, *thin* : lac vernum aquatius aestivo, Plin. 28, 9, 33, § 124; so Sen. Q. N. 1, 3 *fin.*; Pall. 4, 1: vinum aquatissimum, Aug. Conf. 6, 2.— *Adv.* : ăquātē, *with water*, *by the use of water; comp.* : temperare aliquid aquatius, Plin. Val. 1, 10.— *Sup.* : aquatissime vinum temperare, Cael. Aur. Tard. 1, 4. 3276#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3275#Aquensis#Ăquensis, e, adj. Aquae, `I` *of* or *belonging to Aquœ.* `I` To Aquae Taurīnae: Aquenses cognomine Taurini, Plin. 3, 5, 8, § 52.— `II` To Aquae Aureliae: CIVITAS, Inscr. Orell. 928; 949.— `III` To Aquae in Aquitania, now *Bagnères* : VICANI, Inscr. Orell. 204. — `IV` To Aquae Helveticae, now *Wettingen*, Inscr. Orell. 457. 3277#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3276#Aquicaldenses#Ăquĭcaldenses, ium, m., `I` *a people in Spain*, *whose chief city was Aquœ Calidœ*, now *Caldes*, Plin. 3, 3, 4, § 23. 3278#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3277#aquicelus#aquicelus, i, m., among the Taurini, `I` *pine-kernels boiled in honey*, Plin. 15, 10, 9, § 36. 3279#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3278#aquiducus#ăquĭdūcus, a, um, adj. aqua-duco, med. t., for the Gr. ὑδραγωγός, `I` *drawing off water* medicamina, Cael. Aur. Tard. 3, 8. 3280#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3279#aquifolius#ăquĭfŏlĭus, a, um, adj. 2. acus-folium, like antiquus from anticus, aquipenser from acipenser, `I` *having pointed leaves;* hence, aquifolia ilex, or *absol.* : ăquĭfŏ-lĭa, ae, f., or ăquĭfŏlĭum, ii, n., *the holly-tree*, or *the scarlet holm* : llex aquifolium, Linn.; Plin. 16, 8, 12, § 32; 16, 18, 30, § 73, 16, 43, 84, § 230.—And adj. : vectes aquifolii, **made of holly-wood**, Cato, R. R. 31. 3281#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3280#aquifuga#ăquĭfŭga, ae, comm. aqua-fugio, `I` *one fearful of water*, med. t., *one having hydrophobia*, ὑδροφόβος, Cael. Aur. Acut. 3, 15. 3282#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3281#aquigenus#ăquĭgĕnus, a, um, adj. aqua-gigno, `I` *born in the water* : animalia, Tert. adv. Marc. 2, 12. 3283#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3282#aquila1#ăquĭla, ae, f. *gen.* aquilāï, Cic. Arat 372) [perh. from aquilus, from its common color, Gr μελανάετος; cf. Engl. eagle; Fr. aigle; Germ. Adler, `I` *an eagle.* `I` Lit. : Falco melanaëtus, Linn.; Plin. 10, 3, 3, § 6 sqq.; Cic. Div 1, 15, 26; 2, 70, 144; Varr. R. R. 3, 16, 4, Liv 1, 34, 8; Verg. A. 11, 751; Ov. M. 1, 506; Hor. C. 4, 4, 32: aquilis velociores, Vulg. 2 Reg. 1, 23 si exaltatus fueris ut aquila, ib. Abd. 4: dilata calvitium tuum ut aquila, ib. Mich. 1, 16.— Poet., *the lightningbearer of Jupiter.* Jovis satelles, Cic. Tusc. 2, 10, 24: armigera Jovis, Plin. l. l.; cf. Serv ad Verg. A. 1, 398.— `II` Transf. `I.A` *The eagle*, *as the principal standard of a Roman legion* (while signa are the standards of the single cohorts; cf. Schwarz ad Plin. Pan. 82; Web. ad Luc. 7, 164; Smith, Dict. Antiq.): aquila argentea, Cic. Cat. 1, 9, 24; aquilae duae, signa sexaginta sunt relata Antonii, Galba ap. Cic. Fam. 10, 30; Plin. 13, 3, 4, § 23 et saep.— Poet. : ut locupletem aquilam tibi sexagesimus annus Adferat, **the office of a standard-bearer**, Juv. 14, 197.—Hence, meton., *a legion* : erat acies tredecim aquilis constituta, Auct. B. Hisp. 30; Luc. 5, 238.—* `I.B` In arch.: aquilae, as in Gr. ἀετοί and ἀετώματα, *the highest parts of a building*, *which supported the front of a gable.* sustinentes fastigium aquilae, Tac. H. 3, 71.—* `I.C` *The Eagle*, *a constellation*, Cic. Arat. 372.— `I.D` *A species of fish of the ray genus*, *the sea-eagle* : Raja aquila, Linn.; Plin. 9, 24, 40, § 78.— `I.E` Aquilae senectus, prov., acc. to Donatus, of an old man fond of drinking (since it was believed that the eagle, in old age, drank more than it ate; but more prob., *a vigorous old age*), Ter. Heaut. 3, 2, 10, ubi v. Don. 3284#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3283#Aquila2#Ăquĭla, ae, m., `I` *a Roman proper name.* `I` L. Pontius Aquna, Cic. Phil. 11, 6.— `II` Julius Aquila, Tac. A. 12, 15.— `III` Vedius Aquila. Tac. A. 12, 15.— `IV` Aquila Romanus, author of a work *De Figuris Sententiarum et Elocutionis;* v. Teuffel, Rom. Lit. § 384.— `V` Julius Aquila, *a Roman jurist*, author of *Liber Responsorum*, of which there are extracts in Dig.; v. Bach, Hist. Jurisp. Rom. III. 3.— `VI` Aquila, *the name of a Christian Jew*, Vulg. Act. 18, 2; ib. Rom. 16, 3. 3285#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3284#Aquilaria#Aquilarĭa, ae, f., `I` *a town of Zeugitana*, now prob. *Alhowareah*, Caes. B. C. 2, 23. 3286#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3285#aquilegus#ăquĭlĕgus, a, um, adj. aqua-lego. `I` *Water-drawing* : rota, Tert. Anim. 33.— `II` Subst. = aquilex, *a conduit-master*, Cassiod. Var. 3, 53 dub. 3287#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3286#Aquileia#Ăquĭlēia, ae, f., = Ἀκυληἱα, `I` *a town in Upper Italy*, still called *Aquileia*, *not far from Tergeste*, built by the Romans after the second Punic war, as a protection against the neighboring tribes, Liv. 40, 34; Caes. B. G. 1, 10; Mart. 4, 25; Plin. 3, 18, 22, § 127; Mel. 2, 4, 3; cf. Mann. Ital. I. 74 sq.— Hence, Ăquĭlēiensis, adj. : ager, Liv. 39, 45; and Ăquĭlēienses, ium, m., *the inhabitants of Aquileia*, id. 43, 17. 3288#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3287#aquilentus#ăquĭlentus, a, um, adj. aqua, `I` *full of water*, *humid*, *wet* : luna, *bringing rain*, Varr. ap. Non. 4, 318. 3289#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3288#aquilex#ăquĭlex, ĕgis (ĭcis post-class., Tert. adv. Marc. 3, 5; Serv. ad Verg. G. 1, 109), m. aqua-lego, `I` *a conduit-master*, *water-inspector* (= indagator aquarum, Col. 2, 2, 20), Varr. ap. Non. p. 69, 21; Plin. 26, 6, 16, § 30: Plin. Ep. 10, 46; Sen. Q. N. 3, 15. 3290#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3289#Aquilianus#Ăquilĭānus ( Ăquill-), a, um, adj., `I` *Aquilian*, *proceeding from the jurist Aquilius* ( *a friend of Cicero*): quod si Aquiliana definitio vera est, Cic. Off. 3, 15, 61. 3291#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3290#aquilicium#ăquīlīcĭum, v. aquaelicium. 3292#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3291#aquilifer#ăquĭlĭfer, fēri, m. aquila-fero, `I` *an eaglebearer*, *standard-bearer*, *an officer who carried the chief standard of the Roman legion*, Caes. B. G. 5, 37; id. B. C. 3, 64; Suet. Aug. 10; Inscr. Orell. 3389; 3477; 4729. 3293#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3292#aquilinus#ăquĭlīnus, a, um, adj. aquila, `I` *of* or *pertaining to the eagle*, *aquiline* : ungulae, Plaut. Ps. 3, 2, 63 : aspectus, i. e. **sharp**, App. M. 2, p. 115. 3294#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3293#Aquilius#Ăquilĭus (on coins and in inscrr. Ăquill-; in MSS. Ăquil-), a, um, adj., `I` *name of a Roman* gens; hence, `I` *Subst.* : Ăquilĭus, m. `1. A.` M. Aquilius Gallus, *consul* A.U.C. 653, Cic. Ac. 3, 54, 125; id. de Or. 2, 28, 124.— `I.B` C. Aquilius Gallus, *a Roman jurist and orator*, Cic. Brut. 42, 154; id. Off. 2, 14, 50.— `I.C` Aquilius Niger, *a Roman historian*, Suet. Aug. 11.— `I.B.2` Ăqui-lĭa, f. — `II` *Adj.* : Aquilia lex de damno injuriā dato, perh. introduced by the tribune Aquilius Gallus, Cic. Brut. 34, 131. 3295#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3294#aquilo#ăquĭlo, ōnis, m. perh. from aqua, as bringing wet weather, or aquilus, dark, as bringing lowering and stormy weather. `I. A.` Lit., *the north wind;* Gr. Βορεας; plur., Cic. N. D. 2, 10, 26; Ov. M. 2, 132; 5, 285; 10, 77 al.; acc. to accurate nautical designation, *north-one-third-east wind*, between the septentrio and vulturnus, opp. to Auster Africanus or Libonotus, Sen. Q. N. 5, 16; Plin. 2, 47, 46, § 119 sq.: horrifer Aquilonis stridor gelidas molitur nives, Att. ap. Cic. Tusc. 1, 28, 68: cum ille vento Aquilone venisset Lemnum, Nep. Milt. 1, 5 : Aquilo frigidus, Verg. G. 2, 404 : densus, id. ib. 3, 196 : stridens Aquilone procella, id. A. 1, 102 : hiems aquilonibus asperat undas, id. ib. 3, 285 : impotens, Hor. C. 3, 30, 3 : clarus, Verg. G. 1, 460 : Threïcius, Hor. Epod. 13, 3 : ad aquilonem et ad austrum, Vulg. 1 Par. 9, 24; ib. Luc. 13, 29: ad aquilonem et meridiem, ib. Gen. 13, 14 et persaepe (in the Vulg. only in sing.).— *Plur.* : Africum Decertantem aquilonibus, Hor. C. 1, 3, 13 : Neptunus classes aquilonibus arcet, id. A. P. 64 al. persaepe.— `I. A..B` Meton. for *the north* : spelunca conversa ad aquilonem, Cic. Verr. 2, 4, 48.— `II` Ăquĭlo, ōnis, m.; in mythology, *the husband of Orithyia and father of Calais and Zetes*, who dwelt in a cave of Hæmus, Cic. Leg. 1, 1, 3; Ov. M. 7, 3; Mel. 3, 5, 1; Val. Fl. 4, 432; Hyg. Fab. 14. 3296#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3295#aquilonaris#ăquĭlōnāris, e, adj. aquilo.. `I` *Northerly*, *northern* : regio tum aquilonaris, tum australis, Cic. N. D. 2, 19, 50 (but v. aquilonius).— `II` Piscis aquilonaris, *a constellation*, *the Northern Fish*, Vitr. 9, 6; cf. Cic. Fragm. ix. 2, p. 580 Orell. 3297#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3296#Aquilonia#Ăquĭlōnĭa, ae, f., `I` *a town of the Hirpini*, *upon the river Aufidus*, now *Lacedogna*, Liv. 10, 38; 39, 41 sq.; cf. Mann. Ital. I. 797.— Ăquĭlōni, ōrum, m., *its inhabitants*, Plin. 3, 11, 16, § 105. 3298#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3297#Aquilonigena#Ăquĭlōnĭgĕna, ae, comm. aquilogigno, `I` *born in the north*, *of northern extraction;* a poet. epithet of northern nations: Britanni, Aus. Mos. 407. 3299#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3298#aquilonius#ăquĭlōnĭus, a, um, adj. aquilo. `I` *Northern*, *northerly*, *of the north* : quae (regio) tum est aquilonia tum australis, Cic. N. D. 2, 19, 50 B. and K.: hiems, Plin. 17, 2, 2, § 12 : luna, **toward the north**, id. 2, 97, 99, § 215 : loca, id. 27, 13, 119, § 144 : Aquilonius piscis, *a constellation* (cf. aquilonaris), Col. 11, 2, 24 and 63; Plin. 18, 26, 65, § 237.— `II` (Acc. to aquilo, II.) *Of* or *pertaining to Aquilo* (as a person): proles, i.e. **Calais and Zetes**, Prop. 1, 20, 25; Val. Fl. 4, 462: pignora, Stat. Th. 5, 432. 3300#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3299#aquilus#ăquĭlus, a, um, adj. etym. uncertain; cf. Paul. ex Fest. p. 22 Müll., `I` *dark-colored*, *dun*, *swarthy* (very rare): Aquilus color est fuscus et subniger, Paul. ex Fest. l. l.: Staturā haud magnā, corpore aquilo, Plaut. Poen. 5, 2, 152 : color inter aquilum candidumque, * Suet. Aug. 79; Arn. 3, p. 108. 3301#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3300#aquiminale#ăquĭmĭnāle, v. aquaemanalis and aquiminarium. 3302#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3301#aquiminarium#ăquĭmĭnārĭum, ii, n. aqua-manus (post-class. for ăquaemănālis), `I` *a waterbasin*, *wash-basin*, Dig. 34, 2, 19, § 12; 34, 2, 21 ( Paul. Sent. 3, 6, has ăquĭmĭnāle, is, n.). 3303#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3302#Aquinius#Ăquīnĭus (or Ăquīnus), i, m., `I` *an inferior poet*, *friend of Cicero* : Mihi fuit cum Aquinio amicitia, Cic. Tusc. 5, 22, 63.—As an appell.: Caesios, Aquinos, Cat. 14, 18. 3304#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3303#Aquinum#Ăquīnum, i, n., `I` *a town in Latium*, *not far from Casinum*, now *Aquino*, the birthplace of the poet Juvenal, Cic. Phil. 2, 41; id. Fam. 16, 24; Plin. 3, 5, 9, § 63; Juv. 3, 319; cf. Mann. Ital. I. 674.—Hence, Ăquī-nas, ātis, adj., *belonging to Aquinum* : colonia, Tac. H. 2, 63 : nescit Aquinatem potantia vellera fucum, i.e. **the purple color manufactured at Aquinum**, Hor. Ep. 1, 10, 27.— Ăquīnātes, ium, m. `I` *The inhabitants of Aquinum*, Cic. Clu. 68; Inscr. Orell. 133; 3851.— `II` *A community in the Saltus Gallianus in* Gallia Cispadana, Plin. 3, 15, 20, § 116. 3305#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3304#Aquitania#Ăquītānĭa, ae, f. `I` *A province in Southern Gaul*, *between the Loire and the Pyrenees*, Caes. B. G. 1, 1; 3, 20; Plin. 4, 19, 33, § 108 sq.— `II` Derivv. `I.A` Ăquītānus, a, um, adj., *Aquitanian* : gens, Tib. 1, 7, 3. — `I.B` Ăquītāni, ōrum, m., *the inhabitants of Aquitania*, Plin. 33, 6, 31, § 97; Caes. B. G. 1, 1.— `I.C` Ăquītānĭcus, a, um, adj., *Aquitanian* : sinus, Plin. 4, 19, 33, § 108 : provincia, id. 26, 1, 3, § 4.— `I.D` Ăquītā-nensis, e, adj., *Aquitanian*, Inscr. Grut. 440, 3. 3306#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3305#aquivergium#ăquĭ-vergĭum, ii vergo, `I` *a place in which water is collected*, Agrim. Goes. pp. 225, 234. 3307#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3306#aquor#ăquor, ātus, 1, v. dep. aqua, `I` *to bring* or *fetch water for drinking.* `I` Lit. (a milit. t. t.): aquabantur aegre, Caes. B. C. 1, 78; Auct. B. G. 8, 40: miles gregarius castris aquatum egressus, Sall. J. 93, 2.— `II` Metaph., of bees, *to get water*, Verg. G. 4, 193; Plin. 11, 18, 19, § 61; Pall. Apr. 8, 1.—Of the earth, *to get water*, *be watered* : quam diutissime aquari gaudet (solum), ut praepinguis et densa ubertas diluatur, Plin. 18, 17, 45, § 162 (where some, but unnecessarily, regard aquari as a real passive). 3308#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3307#aquosus#ăquōsus, a, um, adj. id., `I` *abounding in water*, *rainy*, *moist*, *humid*, *full of water* (not used in Cic.): aquosissimus locus, Cato, R. R. 34; so Varr. R. R. 1, 6, 6; Col. 5, 10: aquosior ager, Plin. 18, 17, 46, § 163 : hiems, **rainy winter**, Verg. E. 10, 66 : nubes, **rain-clouds**, Ov. M. 4, 622; 5, 570; Verg. A. 8, 429; so, Orion, id. ib. 4, 52; Prop. 2, 16, 51: Eurus, Hor. Epod. 16, 54 : Ida, id. C. 3, 20, 15 : crystallus, i.e. **bright**, **clear**, **pellucid**, Prop. 4, 3, 52 : languor, i.e. *the dropsy* (cf. aqua, II. G.), Hor. C. 2, 2, 15: Mater, i.e. **Thetis**, Ov. H. 3, 53 : Aquosus Piscis, **a constellation**, id. M. 10, 165. 3309#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3308#aquula#ăquŭla (archaic, ăquŏla; ăcŭla), ae, f. dim. id., `I` *a little water*, *a small stream of water* (perh. only in the foll. exs.): suffundam aquolam, Plaut. Curc. 1, 3, 3 Fleck.; id. Cist. 3, 2, 38: quae (umbra) mihi videtur non tam ipsā aquulā, quae describitur, quam Platonis oratione crevisse, i. e. **the Ilissus**, Cic. de Or. 1, 7, 28, where Ellendt and Sorof write *acula;* v. aqua *init.* — Trop. : non seclusa aliqua aquula, sed universum flumen, Cic. de Or. 1, 2, 39. 3310#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3309#ar#ăr, an old form for ad; v. ad `I` *init.* 3311#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3310#ara#āra, ae, f. (Osc. form aasa; Umbr. asa: PELLEX. ASAM. IVNONIS. NE. TAGITO., Lex Numae ap. Gell. 4, 3, 3; cf. Serv. ad Verg. A. 4, 219; Macr. S. 3, 2) [perh. Sanscr. ās, Gr. ἧμαι, Dor. ἧσμαι = to sit, as the seat or resting-place of the victim or offering; v. Georg Curtius. p. 381 sq.], `I` *an altar.* `I` Lit. : Jovis aram sanguine turpari, Enn. ap. Cic. Tusc. 1, 35, 85 (Trag. v. 125 Vahl.): Inde ignem in aram, ut Ephesiae Dianae laeta laudes, Plaut. Mil. 2, 5, 1 : omnīs accedere ad aras... aras sanguine multo Spargere, Lucr. 5, 1199 sq.; so id. 1, 84: turicremas aras, id. 2, 353 (adopted by Verg. A. 4, 453); 2, 417: multo sanguine maesti Conspergunt aras adolentque altaria donis, id. 4, 1237 al. : ara Aio Loquenti consecrata, Cic. Div. 1, 45, 101 : ara condita atque dicata, Liv. 1, 7; cf. Suet. Claud. 2: ara sacrata, Liv. 40, 22; cf. Suet. Tib. 14: exstruere, id. Aug. 15; so Vulg. 4 Reg. 21, 4: construere, ib. 2 Par. 33, 3 : facere, ib. ib. 33, 15 : erigere, ib. Num. 23, 4 : aedificare, ib. 3 Reg. 14, 23 : ponere, ib. ib. 16, 32 : destruere, ib. Exod. 34, 13, and ib. Jud. 6, 25: subvertere, ib. Deut. 7, 5 : dissipare, ib. ib. 12, 3 : suffodere, ib. Jud. 31, 32 : demolire, ib. Ezech. 6, 4 : depopulari, ib. Osee, 10, 2: interibunt arae vestrae, ib. Ezech. 6, 6 et saep.—Altars were erected not only in the temples, but also in the streets and highways, in the open air, Plaut. Aul. 4, 1, 20.—Esp. were altars erected in the courts of houses (impluvia), for the family gods (Penates), while the household gods (Lares) received offerings upon a small hearth (focus) in the family hall (atrium); hence, arae et foci, meton. for *home*, or *hearth and home*, and pro aris et focis pugnare, *to fight for altars and fires*, *for one's dearest possessions* : urbem, agrum, aras, focos seque dedere, Plaut. Am. 1, 1, 71 : te amicum Deiotari regis arae focique viderunt, Cic. Deiot. 3 : de vestris conjugibus ac liberis, de aris ac focis, decernite, id. Cat. 4, 11, 24; id. Sest. 42: nos domicilia, sedesque populi Romani, Penates, aras, focos, sepulcra majorum defendimus, id. Phil. 8, 3 : patriae, parentibus, aris atque focis bellum parare, Sall. C. 52, 3 : pro patriā, pro liberis, pro aris atque focis suis cernere, id. ib. 59, 5 : sibi pro aris focisque et deūm templis ac solo, in quo nati essent, dimicandum fore, Liv. 5, 30 et saep.—Criminals fled to the altars for protection, Don. ad Ter. Heaut. 5, 2, 22: interim hanc aram occupabo, Plaut. Most. 5, 1, 45 : Priamum cum in aram confugisset, hostilis manus interemit, Cic. Tusc. 1, 35, 85 : eo ille confugit in arāque consedit, Nep. Paus. 4, 4 : Veneris sanctae considam vinctus ad aras: haec supplicibus favet, Tib. 4, 13, 23.—Hence, trop., *protection*, *refuge*, *shelter* : tamquam in aram confugitis ad deum, Cic. N. D. 3, 10, 25 : ad aram legum confugere, Cic. Verr. 2, 2, 3 : hic portus, haec ara sociorum, id. ib. 2, 5, 48; Ov. Tr. 4, 5, 2; 5, 6, 14; id. H. 1, 110; id. P. 2, 8, 68.—One who took an oath was accustomed to lay hold of the altar, in confirmation of it, Plaut. Rud. 5, 2, 46: qui si aram tenens juraret, crederet nemo, Cic. Fl. 36, 90; Nep. Hann. 2, 4 (cf. Liv. 21, 1): tango aras, medios ignes et numina testor, Verg. A. 12, 201; 4, 219: ara sepulcri, *a funeral pile*, regarded as an altar, Verg. A. 6, 177; Sil. 15, 388.— `II` Meton. `I.A` *The Altar*, *a constellation in the southern sky*, Gr. Θυτήριον (Arat. 403 al.): Aram, quam flatu permulcet spiritus austri, poët. ap. Cic. N. D. 2, 44, 114; so Cic. Arat. 202; 213 Orell.; Hyg. Astr. 2, 39, and id. ib. 3, 38: pressa, i. e. **low in the south**, Ov. M. 2, 139. — `I.B` Arae, *The Altars.* `I...a` *Rocky cliffs in the Mediterranean Sea*, *between Sicily Sardinia and Africa*, so called from their shape, Varr. ap. Serv. ad Verg. A. 1, 108; Quadrig. Ann. ib.: saxa vocant Itali, mediis quae in fluctibus, Aras, Verg. A. 1, 109.— `I...b` Arae Philaenorum, v. Philaeni.— `III` Transf., in gen., *a monument of stone* : ara virtutis, Cic. Phil. 14, 13 : Lunensis ara, **of Lunensian marble**, Suet. Ner. 50 *fin.* —Also *a tombstone* : ARAM D. S. P. R. (de suā pecuniā restituit), Inscr. Orell. 4521; so ib. 4522; 4826. 3312#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3311#arabarches#ărăbarches (this is the proper form, not ălăbarches; cf. Haeckermann in Jahn's Neue Jahrbb. 1849, 15, supplem., pp. 450-566; very likely some said `I` *alabarches* and *alabarchia*, because of the foll. *r*, to avoid two *r* s), ae, m., = ἀραβάρχης, *an officer of customs in Egypt*, Juv. 1, 130 Jahn, Hermann.—Sarcastically of Pompey, because he boasted that he had augmented the taxes so much: velim ex Theophane expiscere, quonam in me animo sit Arabarches, Cic. Att. 2, 17, 3. 3313#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3312#arabarchia#ărăbarchīa (not ălăb-; v. arabarches), ae, f., `I` *a kind of customs in Egypt*, Cod. Just. 4, 61, 9. 3314#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3313#Arabia#Ā^răbĭa (on account of the long A in Prop. 3, 10, 16, erroneously written by many Arrabia; cf. Jahn ad Hor. C. 3, 4, 9), ae, f., = Ἀραβία. `I` In an extended sense, *the country Arabia*, *divided by the ancients into Petrœa* (from its principal city, Petra), *Deserta*, *and Felix*, Plin. 5, 11, 12, § 65; Mel. 1, 10; Vulg. 3 Reg. 10, 15; ib. Gal. 4, 25 al.— `II` In a more restricted sense, *a town in Arabia Felix*, Mel. 3, 8, 7. —Hence, Ā^răbĭcus, a, um, adj., *Arabic*, *Arabian* : odor (i. e. tus), Plaut. Mil. 2, 5, 2 : sinus, Plin. 2, 67, 67, § 168; Mel. 3, 8, 1: resina, Plin. 14, 20, 25, § 122 : adamas, id. 37, 4, 15, § 56 : alites, id. 37, 10, 54, § 146 : balanus, id. 12, 21, 46, § 102 : lapicidinae, i. e. of alabaster, id. 36, 12, 17, § 78 : spina, **the acacia**, id. 24, 12, 65, § 107 : vectis, Curt. 7, 2. 17. — *Absol.* : Ā^răbĭca, ae, f. (sc. gemma), *a precious stone*, *similar to ivory*, perh. a kind of chalcedony or onyx, Plin. 37, 10, 54, § 145; Isid. Orig. 16, 14.— Ā^răbĭcē, adv. : facite olant aedes Arabice, *make the apartments redolent with the perfumes of Araby* ( *frankincense*, which was brought from Arabia), Plaut. ap. Diom. p. 378 P. (Arabice olet, id est ex odoribus Arabicis, Fest. p. 23): Arabice sacri vocantur, *in Arabic*, Sol. c. 33. 3315#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3314#arabilis#ărābĭlis, e, adj. aro, `I` *that can be ploughed*, *arable* : campus nullis arabilis tauris, Plin. 17, 5, 3, § 41. 3316#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3315#Arabius#Ā^răbĭus (incorrectly Arr-, v. Arabia), a, um, adj., = Ἀράβιος, a secondary form of Arabus and Arabs, `I` *Arabian* : advecti ad Arabiam terram, Plaut. Trin. 4, 2, 88 : odor, id. Poen. 5, 4, 6 ( Charis. p. 99 P. reads Arabus): bombyx, Prop. 2, 3, 15 : limen, **furnished with Arabian curtains**, id. 1, 14, 19 : genus capparis, Plin. 13, 23, 44, § 127 Jan. 3317#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3316#Arabs#Ā^rabs, ăbis, adj. ( acc. Gr. Arabas, Ov. M. 10, 478), = Ἄραψ, `I` *proceeding from Arabia*, *Arabian* : pastor Arabs, Prop. 4, 12, 8 : messor Arabs, Mart. 3, 65, 5.—Hence, *subst.*, *an Arab*, *Arabian* : Eoi Arabes, Tib. 3, 2, 24 : Eoae domus Arabum, Verg. G. 2, 115; Vulg. 2 Par. 17, 11; ib. Act. 2, 11.— Meton., for *Arabia* : palmiferos Arabas, Ov. M. 10, 478. 3318#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3317#Arabus1#Ā^răbus, a, um, adj. a parallel form with Arabs, as Aethiopus with Aethiops; cf. Serv. ad Verg. A. 7, 605; Charis. p. 99 P., `I` *Arabian*, Lucil. ap. Charis. p. 99: ros, Ov. H. 15, 76 Heins.: lapis, Plin. 36, 21, 41, § 153.— Ā^răbi, ōrum, m., *the Arabs*, *Arabians*, C. Cassius ap. Charis. p. 99: Verg. A. 7, 605. 3319#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3318#Arabus2#Ā^răbus, i, m., = Αραβις, Ptol.; Ἀράβιος, Arrian; Ἄρβις, Strab., `I` *a river in Gedrosia*, now *Korkes*, Curt. 9, 10, ubi v. Zumpt. 3320#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3319#Arabus3#Ā^răbus, i, m., `I` *the son of Apollo and Babylon*, represented as the inventor of the medical art, Plin. 7, 56, 57, § 196. 3321#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3320#arachidna#ărăchidna, ae, f., = ἀράχιδνα, `I` *a wild leguminous plant*, *a kind of chickling vetch* : Lathyrus amphicarpos, Linn.; Plin. 21, 15, 52, § 89. 3322#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3321#Arachne#Ărachnē, ēs, f., = Ἀράχνη (a spider). `I` Myth., *a Lydian maiden*, *who challenged Minerva to a trial of skill in spinning*, *and*, *as a punishment*, *was changed by the goddess into a spider*, Ov. M. 6, 5 sq. (another form, Ărachnēa, ae, = Ἀράχνεια, like Calliopēa from Calliope, Manil. 4, 135).— `II` Arachne, *a kind of sundial*, Vitr. 9, 9. 3323#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3322#Arachosia#Ărăchōsĭa, ae, f., = Ἀραχωσία. `I` *A province of the Persian kingdom*, *separated from India by the Indus*, Plin. 6, 23, 25, § 82.—Hence, `II` Derivv. `I.A` Ără-chōsĭi, ōrum, m., *the inhabitants of Arachosia*, Just. 13, 4.— `I.B` Ărăchōtae, ārum, m., the same, Prisc. Perieg. 1003. 3324#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3323#aracia1#ărăcĭa, ae, f., `I` *a kind of white figtree*, Plin. 15, 18, 19, § 70, where Jan reads *aratia.* 3325#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3324#Aracia2#Ărăcĭa, ae, f., = Ἀρακία, `I` *an island in the Persian Gulf*, now *Karek*, Plin. 6, 25, 28, § 111. 3326#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3325#Aracynthus#Ărăcynthus, i, m., = Ἀράκυνθος. `I` *A mountain in Ætolia* (acc. to some, in Acarnania), now *Zygos*, Plin. 4, 2, 3, § 6.— `II` *A mountain between Bœotia and Attica*, Prop. 4, 14, 42; Stat. Th. 2, 239; with the epithet Actaeus ( *Attic*), Verg. E. 2, 24. 3327#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3326#Aradius#Ārădĭus, a, um, adj., `I` *of* or *belonging to Aradus* (now *Ruad*), *a city on an island of the same name on the coast of Phœnicia* ( Plin. 5, 20, 17, § 78; Mel. 2, 7; cf. Mann. Phoenic. p. 309): quod genus endo marist Aradī fons, Lucr. 6, 891.—Hence, Ārădĭi, ōrum, m., *the inhabitants of Aradus*, Plin. 5, 20, 17, § 78. 3328#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3327#araeostylos#ăraeostŭlos, on, adj., = ἀραιόστυλος, `I` *with columns standing for apart*, *areostyle*, Vitr. 3, 2 and 3. 3329#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3328#aranea#ărānĕa, ae, f. ἀράχνη. `I` *A spider* : aranearum perdere texturam, Plaut. Stich. 2, 2, 24 : antiquas exercet aranea telas, Ov. M. 6, 145 : tela aranearum, Vulg. Job, 8, 14; so ib. Isa. 59, 5; ib. Osee, 8, 6: araneae textura, Sen. Ep. 121 : invisa Minervae aranea, Verg. G. 4, 247 : anni nostri sicut aranea meditabuntur, Vulg. Psa. 89, 10.— `II` Meton. `I.A` *A spider's web*, *cobweb* : (aedes) oppletae araneis, Plaut. Aul. 1, 2, 6 : ut aranea bratteaque auri, Lucr. 4, 727 : arcula plena aranearum, Afran. ap. Fest. s. v. tanne, p. 154 Müll. (Com. Rel. p. 217 Rib.): Catulli Plenus sacculus est aranearum, Cat. 13, 8 : summo quae pendet aranea tigno, Ov. M. 4, 179; Claud. Rapt. Pros. 3, 158.— `I.B` Also, for *threads similar to spiders' webs* : salicis fructus ante maturitatem in araneam abit, Plin. 24, 9, 37, § 56. 3330#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3329#araneans#ărānĕans, antis, Part. [as if from araneo, āre], `I` *containing spiders' webs* : fauces, i. e. **through which no food has passed for a long time**, App. M. 4, p. 152, 34. 3331#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3330#araneola#ărānĕŏla, ae, f. dim. aranea, `I` *a small spider*, Cic. N. D. 2, 48, 113. 3332#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3331#araneolus#ărānĕŏlus, i, m. dim. araneus, i. q. araneola, Verg. Cul. 2. 3333#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3332#araneosus#ărānĕōsus, a, um, adj. araneum. `I` Lit., *full of spiders' webs* : situs, Cat. 25, 3. — `II` Meton., *similar to cobwebs* : fila, Plin. 11, 19, 21, § 65 : caulis araneosus in mandendo, id. 21, 15, 51, § 87 : lanugo, id. 24, 12, 66, § 108 al. 3334#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3333#araneum#ărānĕum, i, n., v. 2. araneus. 3335#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3334#araneus1#ărānĕus, i, m. ἀραχνός. `I` *A spider*, Lucr. 3, 383; Cat. 23, 2: aranei (apibus) hostiles, Plin. 11, 19, 21, § 65 : araneorum natura, id. 11, 24, 28, § 79 : aranei textura, Sen. Ep. 121, 22 al. — `II` *A sea-fish* : Draco trachinus, Linn.; Plin. 32, 11, 53, § 145. 3336#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3335#araneus2#ărānĕus, a, um, adj. 1. araneus. `I. A.` *Pertaining to the spider*, *spider's-* : genus, Plin. 18, 17, 44, § 156 : texta, id. 29, 4, 27, § 86.—Hence, `I. A..B` *Subst.* : ărā-nĕum, i, n., *a spider's web*, = ἀράχνιον : tollere haec aranea quantum est laboris? Phaedr. 2, 8, 23.— `I. A..B.2` *A disease of the vine and of the olive-tree*, Plin. 17, 24, 36, § 7.— `II` Araneus mus, *a kind of small mouse*, acc. to some *the shrew-mouse*, Col. 6, 17, 1; Plin. 8, 58, 83, § 227. 3337#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3336#arapennis#arapennis, v. arepennis. 3338#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3337#Arar#Ărar (also Ărăris, Claud. Ruf. 2, 111; Eutr. 1, 405; Inscr. Orell. 4018; acc. Ararim, Verg. E. 1, 63; Plin. 3, 4, 5, § 33; `I` and Ararin, Claud. B. Get. 298 : abl. Arari, Caes. B. G. 1, 13; 1, 16 MSS.; Arare, Tac. A. 13, 53; id. H. 2, 59; Serv. ad Verg. E. 1, 63; cf. Schneid. Gr. II. pp. 214, 298; Neue, Formenl. I. pp. 639, 184 sq., 228), is, m., *a river in Celtic Gaul*, now *the Saone*, Caes. B. G. 1, 12; Tib. 1, 7, 11; Plin. 3, 4, 5, § 33; Sil. 15, 504; Claud. M. Theod. 53; Eutr. 2, 269; cf. Mann. Gall. p. 76 (in Amm. 15, 11, called Saucona, whence comes the name *Saōne*). 3339#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3338#Ararauceles#Ararauceles, ium, m., `I` *a people in Cyrenaica in Africa*, Plin. 5, 5, 5, § 33. 3340#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3339#arater#ărāter, tri, m. (a rare form for aratrum), `I` *a plough*, Hyg. Limit. p. 204 Goes. 3341#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3340#Arateus#Ărātēus ( Ărātī-), a, um, adj., = Ἀράτειος, `I` *of* or *belonging to the Greek poet Aratus*, *Aratean* : lucernae, Cinna ap. Isid. Orig. 6, 12.—Hence, *absol.* : nostra quaedam Aratea, i. e. the Φαινόμενα of Aratus, translated by Cicero into Latin, Cic. Div. 2, 5, 14 B. and K.; of this translation we still possess large portions; v. Cic. Orell. IV. pp. 1014, 1033: carminibus Arateis, Cic. N. D. 2, 41, 104. 3342#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3341#aratio#ărātĭo, ōnis, f. aro. `I` *A ploughing*, and in gen. *the cultivation of the ground*, *agriculture* : iteratio arationis peracta esse debet, si, etc., Col. 11, 2, 64 : aratione per transversum iterata, Plin. 18, 20, 49, § 180 : ut quaestuosa mercatura, fructuosa aratio dicitur, Cic. Tusc. 5, 31, 86.— `II` Meton. (abstr. for concr.), *ploughed land*, Plaut. Truc. 1, 2, 47 (cf. aratiuncula): (calsa) nascitur in arationibus, Plin. 27, 8, 36, § 58.— Esp., in Roman financial lang., *the public farms* or *plots of land farmed out for a tenth of the produce* (cf. arator, I. B.), Cic. Phil. 2, 39 *fin.*; Cic. Verr. 2, 3, 98. 3343#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3342#aratiuncula#ărātĭuncŭla, ae, f. dim. aratio, `I` *a small arable field*, or *a small estate*, Plaut. Truc. 1, 2, 46. 3344#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3343#Aratius#Ărātīus, a, um, v. Arateus. 3345#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3344#arator#ărātor, ōris, m. aro. `I. A.` Lit., *one that ploughs*, *a ploughman;* freq. poet. = agricola, *a husbandman*, *farmer*, Cic. Verr. 2, 5, 38: caput quassans grandis suspirat arator Crebrius, * Lucr. 2, 1164: luce sacrā requiescat arator, Tib. 2, 1, 5 : Concidere infelix validos miratur arator Inter opus tauros, Ov. M. 7, 538; 8, 218; 15, 553: neque jam stabulis gaudet pecus aut aratorigni, * Hor. C. 1, 4, 3 et saep.— *Adj.* : taurus arator, Ov. F. 1, 698 : bos arator, Suet. Vesp. 5; v. Zumpt, § 102.— `I. A..B` In the Rom. lang. of finance, aratores, *the cultivators of public lands for a tenth of the produce;* cf. aratio, II. (usu. the Roman knights): aratorum penuria, Cic. Verr. 2, 3, 55; so id. ib. 2, 1, 37; 2, 2, 13; 2, 2, 64; 2, 3, 20; 2, 3, 27; 2, 3, 50; id. Phil. 3, 9; Inscr. Orell. 3308; Suet. Aug. 42.— `II` Meton., *The Ploughman*, *a constellation*, Nigid. and Varr. ap. Serv. ad Verg. G. 1, 19. 3346#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3345#aratro#ărātro and contr. artro, āre, v. a. aratrum, `I` *to plough* after sowing: quod nunc vocant artrare, id est aratrare, Plin. 18, 20, 49, § 182. 3347#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3346#aratrum#ărātrum, i, n. ἄροτρον, `I` *a plough* (the inventor of which was Byzyges, acc. to Plin. 7, 56, 57, § 199; or Triptolemus, acc. to Verg. G. 1, 19. The parts of it were temo, stiva, manicula, vomer, buris, aures, and dentale. For a description of it, v. Verg. G. 1, 162 sqq.; Pauly's Real-Ency. I. pp. 665 sq.; and Smith, Dict. Antiq.); Lucr. 1, 313; 5, 219: curvi moderator aratri, id. 5, 933, and id. 6, 1251; Cic. Rosc. Am. 18; id. Agr. 2, 25; id. N. D. 2, 63, 159; Verg. G. 1, 19; 1, 170 et saep.: imprimere aratrum muris, *to press the plough into the walls* (of a town), i. e. to turn a town into arable land, to destroy completely, Hor. C. 1, 16, 20; cf. Sen. Clem. 1, 26, 4; used for marking the boundaries of new towns, Cic. Phil. 2, 40 : Aeneas urbem designat aratro, Verg. A. 5, 755, ubi v. Serv.; Cato ap. Isid. Orig. 15, 2; Inscr. Orell. 3683. 3348#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3347#aratus1#ărātus, a, um, Part. of aro. 3349#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3348#Aratus2#Ărātus, i, m., = Ἄρατος. `I` *A Greek poet of Soli*, *in Cilicia*, *who fl.* B. C. 250; *author of an astronomical poem*, *entitled* Φαινόμενα, which Cicero, and afterwards Caesar Germanicus, translated into Latin, Cic. de Or. 1, 16, 69; id. Rep. 1, 22, 56; id. N. D. 2, 41; Ov. Am. 1, 15, 16; Stat. S. 5, 3, 23 (Ărătŭs, Paul. Nol. Carm. 19, 125; Sid. Carm. 23, 112).— `II` *Aratus of Sicyon*, *a distinguished Greek general*, *founder of the Achœan League*, Cic. Off. 2, 23, 81 (v. his life written by Plutarch). 3350#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3349#Arauris#Ărauris, is, m., `I` *a river in* Gallia Narbonensis now *Herault*, Plin. 3, 4, 5, § 32, where Jan reads *Araris;* Mel. 2, 5, 6; cf. Mann. Gall. 66. 3351#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3350#Arausio#Ărausĭo, ōnis, f., `I` *a town in* Gallia Narbonensis, now *Orange*, Plin. 3, 4, 5, § 36; Mel. 2, 5, 2; cf. Mann. Gall. 93. 3352#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3351#Araxes#Ăraxes, is, m., = Ἀράξης. `I` *A river in Armenia Major*, now *Aras*, Verg. A. 8, 728; Prop. 4, 11, 8; Sen. Hippol. 47; Plin. 6, 9, 9, § 25; Mel. 3, 5, 5.— Trop., *a dweller on the Araxes* : pharetratus Araxes, Stat. S. 5, 2, 32.— `II` *A river in Persia*, now *Bendemir*, Curt. 4, 5, 21. 3353#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3352#Arbaces#Arbăces, is, m., = Ἀρβάκης, `I` *the first king of Media*, Vell. 1, 6; called by Just. 1, 3, Arbactus. 3354#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3353#Arbela#Arbēla, ōrum, n., = Ἄρβηλα. `I` *A town in Adiabene*, *a province of Assyria*, now *Arbil. Between this town and Gaugamela*, *Alexander the Great defeated Darius*, Curt. 4, 9; 5, 1; Amm. 23, 6. In Plin. 37, 10, 55, § 149, it designates the region of Arbela.— `II` *A town in Sicily*, Sil. 14, 272, where MSS. also give *Arabela.* 3355#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3354#arbilla#arbilla, ae, f., = arvina, id est pinguedo corporis, Paul. ex Fest. p. 20 Müll. 3356#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3355#Arbis1#Arbis, is, f., `I` *a town in Gedrosia*, *on the river Arbis*, Plin. 6, 23, 26, § 97. 3357#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3356#Arbis2#Arbis, is, m., `I` *a river rising in Carmania*, *running through Gedrosia*, *and emptying into the Persian Gulf*, Plin. 6, 24, 28, § 109. 3358#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3357#arbiter#arbĭter, tri, m. ar = ad (v. ad *init.*) and bito = eo, orig., `I` *one that goes to* something in order to see or hear it; hence, *a spectator*, *beholder*, *hearer*, *an eye-witness*, *a witness* (class. through all periods; used several times by Plaut., but only twice by Ter.; syn.: testis, speculator, conscius). `I` In gen.: aequi et justi hic eritis omnes arbitri, Plaut. Am. prol. 16 : mi quidem jam arbitri vicini sunt, meae quid fiat domi, Ita per impluvium introspectant, id. Mil. 2, 2, 3 : ne arbitri dicta nostra arbitrari (i. e. speculari, v. arbitror) queant, id. Capt. 2, 1, 28; so id. ib. 2, 1, 34; id. Cas. 1, 1, 2; 1, 1, 55; id. Mil. 4, 4, 1; id. Merc. 5, 4, 46; id. Poen. 1, 1, 50; 3, 3, 50; id. Trin. 1, 2, 109: aut desine aut cedo quemvis arbitrum, Ter. Ad. 1, 2, 43 : quis est decisionis arbiter? Cic. Fl. 36 : ab arbitris remoto loco, Cic. Verr. 2, 5, 31 : remotis arbitris, **after the removal of**, id. Off. 3, 31, 112 : omnibus arbitris procul amotis, Sall. C. 20, 1 Corte: arbitros eicit, Liv. 1, 41 : remotis arbitris, id. 2, 4 : sine arbitro, id. 27, 28 : absque arbitris, Vulg. Gen. 39, 11 : loca abdita et ab arbitris libera, Cic. Att. 15, 16 B; Just. 21, 4: secretorum omnium arbiter, i. e. conscius, Curt. 3, 12, 9 : procul est, ait, arbiter omnis, Ov. M. 2, 458 (cf. id. ib. 4, 63: conscius omnis abest).— `II` Esp. `I.A` In judic. lang., t. t., prop., *he that is appointed to inquire into a cause* (cf. adire hiberna, Tac. H. 1, 52, and intervenio) *and settle it;* hence, *an umpire*, *arbiter*, *a judge*, in an actio bonae fidei (i. e. who decides acc. to equity, while the *judex* decides acc. to laws), Sen. Ben. 3, 7 (cf. Zimmern, Rechtsgesch. 3 B, § 8; 3 B, § 42; 3 B, § 60 sq., and the jurists there cited).— So in the fragments of the Twelve Tables: JVDICI. ARBITROVE. REOVE. DIES. DIFFISVS. ESTO., ap. Paul. ex Fest. s. v. reus, p. 227 Müll.: *Prae* TOR. ARBITROS. TRES. DATO. ap. Fest. s. v. vindiciae, p. 376 Müll., and the ancient judicial formula: P. J. A. V. P. V. D., i. e. PRAETOREM JVDICEM ARBITRVMVE POSTVLO VTI DET, Val. Prob. p. 1539 P.: ibo ad arbitrum, Plaut. Rud. 4, 3, 101; so id. ib. 4, 3, 104: Vicini nostri hic ambigunt de finibus: Me cepere arbitrum, Ter. Heaut. 3, 1, 90 (arbiter dabatur his, qui de finibus regendis ambigerent, Don.); so, arbiter Nolanis de finibus a senatu datus, Cic. Off. 1, 10, 33.—Of the Hebrew judges: subjacebit damno, quantum arbitri judicaverint, Vulg. Exod. 21, 22.—Hence, trop.: Taurus immensus ipse et innumerarum gentium arbiter, **that sets boundaries to numerous tribes**, Plin. 5, 27, 27, § 97 : arbitrum familiae herciscundae postulavit, Cic. Caecin. 7 : arbitrum illum adegit (i. e. ad arbitrum illum egit; cf. adigo), id. Off. 3, 16, 66 : quis in hanc rem fuit arbiter? id. Rosc. Com. 4, 12.—In the time of Cicero, when, acc. to the Lex Aebutia, the decisions were given in definite formulae of the praetor, the formal distinction between judex and arbiter disappeared, Cic. Mur. 12 *fin.* — `I.B` Transf. from the sphere of judicial proceedings, *a judge*, *an arbitrator*, *umpire*, in gen.: arbiter inter antiquam Academiam et Zenonem. Cic. Leg. 1, 20, 53: Judicet Dominus, arbiter hujus diei, inter etc., Vulg. Jud. 11, 27.—So of Paris: arbiter formae, Ov. H. 16, 69 : pugnae, *the judge*, *umpire of the contest*, ὁ βραβευτής, Hor. C. 3, 20, 11: favor arbiter coronae, **which adjudged the prize of victory**, Mart. 7, 72, 10.— `I.C` *He that rules over*, *governs*, or *manages* something, *a lord*, *ruler*, *master* (mostly poet. or in post-Aug. prose; syn.: rex, dominus): arbiter imperii (Augustus), Ov. Tr. 5, 2, 47: armorum (Mars), id. F. 3, 73 : bibendi, Hor. C. 2, 7, 25 (cf. id. ib. 1, 4, 18: nec regna vini sortiere talis, and in Gr. βασιλεὺς τοῦ συμποσίου): quo (sc. Noto) non arbiter Hadriae Major, **who rules over the sea**, id. ib. 1, 3, 15 : arbiter Eurystheus irae Junonis iniquae, i. e. **the executor**, **fulfiller of her wrath**, Ov. H. 9, 45 al. —In prose, Tac. A. 1, 26: regni, id. ib. 13, 14, where Halm reads *arbitrium* : rerum, id. ib. 2, 73 : di potentium populorum arbitri, id. ib. 15, 24 : (JOVI) RERVM RECTORI FATORVMQVE ARBITRO, Inscr. Orell. 1269 et saep. 3359#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3358#arbiterium#arbĭtērium, v. arbitrium. 3360#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3359#arbitra#arbī^tra, ae, f. arbiter, `I` *a female witness* : arbitrae Nox et Diana, Hor. Epod. 5, 50. 3361#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3360#arbitralis#arbī^trālis, e, adj. id., `I` *of an arbiter* or *umpire* : judicatio, Macr. S. 7, 1. 3362#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3361#arbitrario#arbī^trārĭō, adv., v. arbitrarius. 3363#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3362#arbitrarius#arbī^trārĭus, a, um, adj. arbiter. `I` *Of arbitration*, *arbitrating*, *done by way of arbitration* : formula, Gai Inst. 4, 163: actio, Dig. 13, 4, 2; cf. Zimmern, Rechtsgesch. 3 B, §§ 67 and 68.—Hence, `II` Transf. `I.A` In Plaut. (with ref. to the distinction in law lang. between certus and arbitrarius: judicium est pecuniae certae, arbitrium incertae, Cic. Rosc. Com. 4; cf. Zimmern, Rechtsgesch. 3 B, § 57) = incertus, *uncertain*, *not sure* : hoc certum est, non arbitrarium, Plaut. Am. 1, 1, 216.— *Adv.* : arbī^trārĭō : nunc pol ego perii certo, non arbitrario, **there's no mistake about it**, Plaut. Poen. 3, 5, 42 (the only adv. of this word in use).— `I.B` *Depending on the will*, *arbitrary* (cf. precarius): motus in arteriā naturalis, non arbitrarius, Gell. 18, 10 *fin.* 3364#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3363#arbitratio#arbī^trātĭo, ōnis, f. arbitror, `I` *the judgment*, *will*, = arbitratus, Gell. 13, 20, 19; Imp. Valent. ap. Scriptt. R. Agr. p. 342 Goes. 3365#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3364#arbitrator#arbī^trātor, ōris, m. id., in late Lat. = arbiter, II. B., `I` *a master*, *ruler*, *lord* : JVPPITER ARBITRATOR, Inscr. Gud. 7, 5.—Hence a place in the tenth district at Rome is called Pentapylon Jovis arbitratoris, Publ. Victor. Reg. 10. 3366#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3365#arbitratrix#arbī^trātrix, īcis, f. arbitrator, `I` *a mistress*, *female ruler*, Tert. adv. Marc. 2, 12 *fin.* 3367#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3366#arbitratus1#arbī^trātus, a, um, Part. of arbitror. 3368#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3367#arbitratus2#arbī^trātus, ūs, m. arbitror. `I` *The judgment* (as will, not as opinion; accordingly = voluntas, not = sententia), *freewill*, *inclination*, *pleasure*, *wish*, *choice*, *decision* (class.; cf. Gell. 13, 20, 19: hic allegatus et hic arbitratus pro allegatione proque arbitratione dicuntur. Quā ratione servatā arbitratu et allegatu meo dicimus, which latter expression is most freq. used): viri boni arbitratu resolvetur, Cato, R. R. 149, 2; so id. ib. 145, 3: arbitratu domini, id. ib. 144, 1 : nunc quidem meo arbitratu loquar libere, quae volam et quae lubebit, Plaut. Truc. 2, 1, 2 : Vapulabis meo arbitratu et novorum aedilium, id. Trin. 4, 2, 148; so id. Capt. 3, 1, 35; id. Ep. 5, 2, 22; id. Men. 5, 5, 46; id. Mil. 4, 6, 6; id. Ps. 1, 5, 13: tuus arbitratus sit: comburas, si velis, id. As. 4, 1, 21; so id. Rud. 5, 2, 68: *Er.* Agedum, excutedum pallium. *St.* Tuo arbitratu, id. Aul. 4, 4, 20; id. Am. 3, 2, 50; id. Most. 3, 2, 106; id. Capt. 4, 2, 87; id. Ps. 2, 2, 66; id. Truc. 5, 19: quas (sententias) exposui arbitratu meo, Cic. Lael. 1, 3 : ut id meo arbitratu facerem, id. Fin. 1, 21, 72, and id. ib. 4, 1, 2; id. Fam. 7, 1, 5: tuo vero id quidem arbitratu, id. Fin. 1, 8, 28; so id. Brut. 11, 42; Tac. Or. 42 *fin.* : suo arbitratu, Plaut. Men. 1, 1, 15 : ejus arbitratu fieri, id. Rud. 4, 3, 96 : arbitratu suo, Suet. Tib. 68 : *Tr.* Quoius arbitratu nos vis facere? *Gr.* Viduli arbitratu, Plaut. Rud. 4, 3, 63 sq.; 4, 3, 66: senatūs arbitratu, Suet. Tib. 34; so id. Aug. 35.— `II` *Direction*, *guidance* : considerare oportet, cujus arbitratu sit educatus, Cic. Inv. 1, 25; so Inscr. Grut. 185, 2. 3369#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3368#arbitrium#arbī^trĭum (in good MSS. and inscrr. sometimes arbī^tērĭum), ii, n. from arbiter, as adulterium from adulter. `I` In gen., *a coming near*, *a being present*, *presence;* hence meton. for *persons present* (only in post-Aug. poets): locus ab omni liber arbitrio. Sen. Hippol. 602, and id. Herc. Oet. 485: divina rerum cura sine arbitrio est, Auct. Aetnae, 195.— `II` Esp. `A. 1.` *The judgment*, *decision of an arbitrator* (cf. arbiter, II.: arbitrium dicitur sententia, quae ab arbitro statuitur, Paul. ex Fest. p. 13 Müll.): aliud est judicium, aliud arbitrium. Judicium est pecuniae certae: arbitrium incertae, Cic. Rosc. Com. 4 : Q. Scaevola summam vim dicebat esse in omnibus iis arbitriis, in quibus adderetur ex fide bonā, id. Off. 3, 17, 70; so, arbitrium rei uxoriae, id. ib. 3, 15; id. Top. 17, 66; cf. Dig. 24, 3, 66 *fin.*; 46, 3, 82 *fin.*; Cic. Rosc. Com. 9: arbitrium pro socio condemnari solerent, id. Quinct. 4, 13 B. and K. (here some consider arbitrium as a gloss, others read *arbitrio*, *ad arbitrium*, *ad arbitrum*, and the like; v. Orell. ad h. l.).— `I..2` Transf. from the sphere of judic. proceedings, *judgment*, *opinion*, *decision* : arbitrium vestrum, vestra existimatio Valebit, Ter. Heaut. prol. 25 : cum de te splendida Minos Fecerit arbitria, Hor. C. 4, 7, 21 : de aliquo arbitria agere, Liv. 24, 45 : arbitria belli pacisque agere, id. 44, 15; cf. Tac. A. 12, 60: agere arbitria victoriae, Curt. 6, 1 *fin.*; cf. Gron. Observ. 4, c. 11, p. 427, and Liv. 31, 11; 32, 37.— Trop. : res ab opinionis arbitrio sejunctae, **matters**, **in which nothing is decided according to mere opinion**, Cic. de Or. 1, 23, 108 : si volet usus, Quem penes arbitrium est et jus et norma loquendi, Hor. A. P. 72; Sen. Clem. 2, 7: arbitrio consilioque uti auris, **to determine by the ear**, Gell. 13, 20, 3.— `I.B` *Mastery*, *dominion*, *authority*, *power*, *will*, *free-will* : dedunt se In ditionem atque in arbitrium cuncti Thebano poplo, Plaut. Am. 1, 1, 103 (Fleck., *arbitratum*): esse in pectore nostro quiddam, Cujus ad arbitrium quoque copia materiaiï Cogitur interdum flecti per membra, per artus, *and at whose bidding the accumulated materials must yield obedience in every joint and limb*, * Lucr. 2, 281: cujus (Jovis) nutu et arbitrio caelum, terra mariaque reguntur, Cic. Rosc. Am. 45, 131 : ad alicujus arbitrium et nutum totum se fingere et adcommodare, id. Or. 8, 24; Cic. Verr. 1, 10, 30; 2, 5, 63 *fin.*; so Vulg. Lev. 13, 3; 13, 44: aliquid facere arbitrio suo, Cic. Phil. 6, 2 : Mentes ad suum arbitrium movere, id. de Or. 2, 16, 70; so id. Par. 5, 1 *fin.* : quam (pecuniam) sponte et arbitrio cordis sui inferunt, Vulg. 4 Reg. 12, 4 : vixit ad aliorum arbitrium, non ad suum, Cic. Mur. 9; so Hor. C. 3, 6, 40; 3, 2, 20; Tac. H. 1, 46; Suet. Caes. 9; 20; id. Aug. 28; id. Tit. 8; id. Galb. 14: in arbitrium vestrum diem constituistis ei, Vulg. Judith, 8, 13 : orationem tibi misi: ejus custodiendae et proferendae arbitrium tuum, Cic. Att. 15, 13 : munificentiam eorum in se ipsorum arbitrii debere esse, Liv. 37, 52 : in arbitrio viri erit, ut faciat sive non faciat, Vulg. Num. 30, 14 : tamquam congruere operationem eam serpentium humani sit arbitrī, Plin. 29, 3, 12, § 53; Suet. Tib. 18; id. Claud. 2: mox rei Romanae arbitrium (i. e. imperium, *dominion*, *power*) tribus ferme et viginti (annis) obtinuit, Tac. A. 6, 51; so, arbitrium orbis terrarum, Suet. Caes. 7; Nep. Con. 4, 1: huic deus optandi gratum, sed inutile fecit Muneris arbitrium, Ov. M. 11, 101 : liberum mortis arbitrium, Suet. Dom. 8; 11; cf. Tac. A. 15, 60.— `I.C` Arbitria funeris, *the expenses of a funeral* (fixed by an arbiter), Cic. Dom. 37; id. Pis. 9 *fin.*; id. Red. in Sen. 7; cf. Dig. 11, 7, 12, § 6. 3370#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3369#arbitro#arbĭtro, āre, v. arbitror `I` *fin.* 3371#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3370#arbitror#arbĭtror ( `I` *act.* arbitro, v. infra; arch. *inf.* arbitrarier, Plaut. Aul. 4, 1, 21), ātus, 1, v. dep. arbiter. `I` In gen., *to be a hearer* or *beholder* of something (v. arbiter, I.), *to observe*, *perceive*, *hear*, etc. (in this sense only ante- and post-class.): dicta alicujus, Plaut. Capt. 2, 1, 24; id. Aul. 4, 1, 21; App. M. 10, p. 246, 16; 3, p. 138, 23; 7 *init.* : domus attiguae fortunas arbitraturus, id. ib. 4, p. 148, 8.—Hence of the mind, *to examine*, *consider*, *weigh* : diligentius carmina Empedoclis, Gell. 4, 11, 10.— `II` Esp. `I.A` T. t. of judic. lang. (cf. arbiter, II.), *to make a decision*, *give judgment* or *sentence* : si in eo, quod utroque praesente arbitratus est, arbitrio paritum non esset, Dig. 4, 8, 44; 6, 1, 35.—Hence, fidem alicui arbitrari, *to adjudge*, i. e. *to give*, *credit to one*, *to put faith in*, Plaut. Bacch. 3, 6, 41.—Of witnesses, as t. t., *to testify*, *to declare* or *announce*, *give evidence* : qui testimonium diceret, ut arbitrari se diceret, etiam quod ipse vidisset, Cic. Ac. 2, 47, 146 : qui primum illud verbum consideratissimum nostrae consuetudinis arbitror, quo nos etiam tunc utimur, cum ea dicimus jurati, quae comperta habemus, quae ipsi vidimus, ex toto testimonio suo sustulit, atque omnia se scire dixit, id. Font. 9: mortuum inde arbitrari, Liv. 3, 13, 3; 4, 40.— `B. 1.` In gen., *to be of the opinion*, *to believe*, *consider as*, = νομίζω (most freq. in prose; a favorite word with Cic.): Bene facta male locata male facta arbitror, Enn. ap. Cic. Off. 2, 18, 62: gratum arbitratur esse id a vobis sibi, Plaut. Am. prol. 48 : nefas esse arbitrari Gracchos laudare, Cic. Agr. 2, 10 : Falsum arbitror radices arborum vetustate minui, Plin. 16, 31, 56, § 130 : Justum autem arbitror suscitarc vos, Vulg. 2 Pet. 1, 13: scelestissimum te arbitror, Plaut. Am. 2, 1, 2 : arbitraris me inimicum tuum, Vulg. Job, 13, 24; ib. Philipp. 3, 8: si hoc minus ad officium tuum pertinere arbitrabere, suscipiam partes, quas alienas esse arbitrabar, Cic. Verr. 2, 4, 37 : ut in ceteris artibus... similiter arbitror in hac ratione dicendi etc., id. de Or. 2, 16, 70; id. Quinct. 34; Cic. Verr. 2, 169; id. Clu. 17; id. Cat. 1, 17; id. Arch. 30; id. Deiot. 24; id. Mil. 21: tamen, ut arbitror, auctoritate advocatorum adducti in veritate manserunt, id. Clu. 63; so id. Sex. Rosc. 82; id. Imp. Pomp. 58; id. Clu. 176: ut ego arbitror, id. Sest. 16; id. Pis. 68: sicut arbitror, id. Clu. 50 : ego quod ad me attinet (itemque arbitror ceteros) idcirco taceo, quod, etc., id. ad Q. Fr. 2, 1 : arbitratus id bellum celeriter confici posse, Caes. B. G. 3, 28 : Jugurtham esse arbitrati cum magno gaudio obvii procedunt, **thinking it to be Jugurtha**, Sall. J. 69, 1 : non satis tuta eadem loca sibi arbitratus, Nep. Alcib. 9, 1; so id. Timoth. 3, 3 al.— `I.A.2` *To think*, *suppose*, as opp. to knowing: Arbitror: Certum non scimus, Ter. Eun. 1, 2, 30 : si hunc noris satis, Non ita arbitrere, id. And. 5, 4, 12 : *De.* Sanumne credis te esse? *Mi.* Equidem arbitror, id. Ad. 4, 7, 30: Quid consilii ceperis, quem nostrūm ignorare arbitraris? Cic. Cat. 1, 1; id. Imp. Pomp. 31: arbitrantur se posse fugere, Vulg. Esth. 16, 4; ib. Matt. 10, 34.!*? `I.2.2.a` *Act.* form arbĭtro, āre: te si arbitrarem dignum, Plaut. Ps. 4, 2, 57 : Probiores credo arbitrabunt, id. Stich. 1, 2, 87. — `I.2.2.b` Arbitror in *pass.* signif.: continuo arbitretur (i. e. eligatur, quaeratur) uxor filio tuo, Plaut. Ep. 2, 2, 82 : cum ipse praedonum socius arbitraretur, Cic. Verr. 2, 5, 41; id. Mur. 16 *fin.*; id. Att. 1, 11; cf. Zumpt ad Cic. Verr. l. l.: quaestio in utramque partem a prudentibus viris arbitrata, i. e. judicata, Gell. 1, 13 : sumptus funeris arbitrantur pro facultatibus defuncti, **are estimated**, Dig. 11, 7, 12; so ib. 4, 8, 27; 2, 15, 8: ex scriptis eorum, qui veri arbitrantur, ὑπολαμβάνονται, Cael. ap. Prisc. p. 792 P. 3372#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3371#Arbocala#Arbŏcăla, ae, f., `I` *a town in* Hispania Tarraconensis, Liv. 21, 5, 6. 3373#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3372#arbor1#arbor ( arbŏs, Lucr. 1, 774; 6, 786 Lachm.; Ov. M. 2, 212; id. F. 1, 153 (but Merk. `I` *arbor*, in both places); Verg. E. 3, 56; id. G. 2, 57; 2, 81; id. A. 3, 27; 6, 206 Rib. al.: acc. arbosem, Paul. ex Fest. p. 15 Müll.), ŏris, f. ( m., INTER DVOS ARBORES, Inscr. Lyon, I. 27) [v. arduus]. `I` *A tree.* `I.A` In gen.: arbores serere, *to plant*, Caecil. Stat. ap. Cic. Tusc. 1, 14, 31; Cic. Sen. 17, 59: poni, Verg. G. 2, 278 : arbos se sustulit, id. ib. 2, 57 : arbores putare, Cato, R. R. 32, 1 : arbores frondescere, Enn. ap. Cic. Tusc. 1, 28, 69: arboribus frondes redeunt, Ov. F. 3, 237 : arbos silvestris, Verg. E. 3, 70 : ramosa, Lucr. 5 [1096]: umbrosa, Verg. G. 2, 66; so Ov. P. 4, 5, 41: ingens, Verg. G. 2, 81 : alta, Ov. M. 15, 404 : summa, Verg. G. 4, 557; so Ov. M. 12, 15: patula, id. ib. 1, 106 : fertilis, Verg. G. 4, 142 : in quibus (arboribus) non truncus, non rami, non folia sunt, Cic. de Or. 3, 46, 178 : sub ramis arboris altae, Lucr. 2, 30, and Verg. A. 7, 108: arborum rami, Vulg. Sap. 17, 17 : arbor nuda sine frondibus, Ov. M. 13, 690; Vulg. Marc. 11, 8: arborum cortices, Vulg. Job, 30, 4 : arbores ab radicibus subruere, Caes. B. G. 6, 27; Plin. 16, 31, 56, § 130; Vulg. Matt. 3, 10: quarum (arborum) baca, Cic. Tusc. 1, 14, 31 : jacent sua quāque sub arbore poma, Verg. E. 7, 54; Vulg. Lev. 26, 20: fructus arborum, Quint. 8, 5, 26; Vulg. Sap. 10, 7.— `I.B` Spec. with *gen.* of species: alni, *the alder-tree*, Varr. R. R. 1, 7, 7: fici, **the fig-tree**, Cic. Fl. 17, 41; Vulg. Matt. 21, 19: arbores ficorum, Col. 11, 2, 59 : arbor ficus ( nom.), Vulg. Jud. 9, 10: abietis arbores, **fir trees**, Liv. 24, 3 : arbor palmae, **the palm-tree**, Suet. Aug. 94 : cupressūs, **the cypress**, id. Vesp. 5 : arbor sycomorus, **a sycamore**, Vulg. Luc. 19, 4; so, arbor morus, ib. ib. 17, 6 : arbores olivarum, **olive trees**, ib. Exod. 27, 20.— Poet. : Jovis, **the oak-tree**, Ov. M. 1, 106 : Phoebi, **the laurel-tree**, id. F. 3, 139 (cf. id. ib. 6, 91: Apollinea laurus): Palladis, **the olive-tree**, id. A. A. 2, 518 : arbor Herculea, **the poplar**, Verg. G. 2, 66 (cf.: Arborum genera numinibus suis dicata perpetuo servantur, ut Jovi aesculus, Apollini laurus, Minervae olea, Veneri myrtus, Herculi populus, Plin. 12, 1, 2, § 3; Phaedr. 3, 17) al.— `II` Meton. `I.A` *Things made of wood* (cf.: Mille sunt usus earum (arborum), sine quīs vita degi non possit. Arbore sulcamus, maria terrasque admovemus; arbore exaedificamus tecta; arborea et simulacra numinum fuere etc., Plin. 12, 1, 2, § 5). `I.A.1` *A mast.* With mali: adversique infigitur arbore mali, Verg. A. 5, 504.— Without mali, Luc. 9, 332; Sil. 3, 129; Paul. Sent. 1. 2, t. 3.— `I.A.2` *The lever* or *bar of a press*, *press-beam*, Cato, R. R. 18, 4; 18, 12; Plin. 18, 31, 74, § 317.— `I.A.3` *An oar* : centenāque arbore fluctum Verberat adsurgens, Verg. A. 10, 207.— `I.A.4` *A ship* : Phrixeam petiit Pelias arbor ovem, **the ship Argo**, Ov. H. 12, 8.— `I.A.5` *The shaft of a javelin*, *a javelin*, Stat. Th. 12, 769.— `I.A.6` Euphemist.: arbor infelix, *a gallows*, *gibbet* : caput obnubito, arbori infelici suspendito, Cic. Rab. 4 *fin.*; Liv. 1, 26, 7; cf. Plin. 16, 26, 45, § 108 (Niebuhr, Röm. Gesch. I. § 365, compares the words of the Fries. law: am argen vordern Baum henken; cf. in Engl. *to hang on the accursed tree*).— `I.B` *The fabulous polypus*, which was fancied to have arms like the branches of a tree: In Gaditano Oceano arbor in tantum vastis dispansa armis, ut fretum numquam intrāsse credatur, Plin. 9, 4, 3, § 8. 3374#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3373#Arbor2#Arbor infelix, `I` *a town and castle in Rhœtia*, now *Arbon*, Tab. Peut. 3375#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3374#arborarius#arbŏrārĭus, a, um, adj. arbor (a technical form of arboreus), `I` *of* or *pertaining to trees*, *tree-* : falx, i. e. **for pruning trees**, Cato, R. R. 10, 3; 31, 4; Varr. R. R. 1, 22, 5: picus, **a woodpecker**, Plin. 30, 16, 53, § 47 : proventus, Sol. 11 and 23.—Hence, arbŏrārĭa (sc. herba), ae, f., *the blackivy*, as growing on trees, App. Herb. 98. 3376#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3375#arborator#arbŏrātor, ōris, m. id., `I` *a pruner of trees* (syn. frondator), Col. 11, 1, 12; Plin. 18, 33, 76, § 330. 3377#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3376#arboresco#arbŏresco, ĕre, `I` *v. inch.* [id.], *to become a tree*, *to grow to be a tree*, Plin. 19, 4, 22, § 62. 3378#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3377#arboretum#arbŏrētum, i, n. id., i. q. arbustum, but an inferior word, `I` *a place grown with trees* : arboreta ignobilius verbum est, arbusta celebratius, Quadrig. ap. Gell. 17, 2, 25. 3379#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3378#arboreus#arbŏrĕus ( arbŏrĭus, Varr. L. L. 5, § 137 Müll.), a, um, adj. id., `I` *of* or *pertaining to a tree* : frondes arboreae, Ov. M. 1, 632; 4, 637: radix, id. ib. 8, 379 : umbra, id. ib. 10, 129 : fetus = poma, id. ib. 4, 125; 10, 665; 13, 820; 14, 625; 15, 97: fetus, Verg. G. 1, 55; Col. poët. 10, 401: fruges, Cornif. ap. Serv. ad Verg. G. 1, 55: coma, *tresses*, *locks*, i. e. *leaves*, = frondes, Prop. 3, 14, 28: comae, Ov. Am. 2, 16, 36 : frondes, id. ib. 3, 5, 7 : folia, Plin. 21, 15, 51, § 87 : cornua cervorum, **branching**, Verg. A. 1, 190 : telum coruscat, Ingens, arboreum, **huge**, **like a tree**, id. ib. 12, 888 : Harundini Indicae (est) arborea amplitudo, **attains the size of a tree**, Plin. 16, 36, 65, § 162. 3380#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3379#arbos#arbŏs, v. arbor `I` *init.* 3381#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3380#arbuscula1#arbuscŭla, ae, f. dim. from arbor, as majusculus, minusculus, from major, minor. `I` *A small tree*, *shrub.* `I.A` Lit., Varr. R. R. 3, 15; Col. 5, 10, 7; 5, 11, 13; 11, 2, 79.— `I.B` Transf., of a tuft of feathers: arbuscula crinita, i. e. **the crown on the head of the peacock**, Plin. 11, 37, 44, § 121.— `II` In mechanics, *a movable machine for propelling military engines*, Gr. ἁμαξόποδες, Vitr. 10, 20. 3382#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3381#Arbuscula2#Arbuscŭla, ae, f., `I` *the name of a mimic actress in the time of Cicero*, Cic. Att. 4, 15; Hor. S. 1, 10, 77. 3383#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3382#arbustivus#arbustīvus, a, um, adj. arbustum (only in Col.). `I` *Planted with trees* : locus, Col. 3, 13, 6.— `II` *Bound* or *fastened to a tree* : vitis, Col. 4, 1, 8; id. Arb. 4, 1; 16, 4: positio, id. 4, 1, 6 : arbusti Aminei urna, id. 12, 41, 2 : genus musti, id. 12, 41, 1. 3384#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3383#arbusto#arbusto, āre, v. a. id., `I` *to plant with trees* : Transpadana Italia, cornu, populo, quercu arbustat agros, Plin. 17, 23, 35, § 201. 3385#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3384#arbustum#arbustum, i, n. qs. for arbosetum from arbos, as virgultum for virguletum, salictum for salicetum, etc.; an inferior form is arboretum, q. v., `I` *a place where trees are planted* (esp. trees, about which the vine was trained), *an orchard*, *plantation*, *vineyard planted with trees*, δενδρών (while *vinea* was one in which the vine lay upon the earth, or was supported by poles): Jam vinctae vites, jam falcem arbusta reponunt, Verg. G. 2, 416. `I` Lit. : vinea est prima... septimo silva caedua, octavo arbustum, nono glandaria silva, Cato, R. R. 1, 7 : In fundo suum quicquid conseri oportet arbustoque vitem copulari, id. ib. 7, 1; Cic. Sen. 15, 54; Col. 5, 6, 37; 5, 7, 1; id. Arb. 1, 3; 16, 2; Plin. 17, 23, 35, § 207; Pall. Feb. 10, 1; Hor. C. 3, 1, 10; id. S. 1, 7, 29 al.— `II` Transf., for the most part in the plur. collect. for arbores, in the poets, on account of its quantity, ārbŏrēs: locos, Ingenio arbusta ubi nata sunt, non obsita, Naev. ap. Non. p. 323, 2 (Trag. Rel. p. 10 Rib.): e terrāque exorta repente arbusta salirent, **trees springing up suddenly from the earth**, **shot forth**, Lucr. 1, 187 : florescunt tempore certo arbusta, **trees blossom at the appointed time**, id. 5, 671; so id. 1, 351; 1, 806; 1, 808; 2, 188; 2, 1016; 5, 912; 5, 1378; 6, 141; Verg. E. 1, 40; 2, 13; 4, 2; 5, 64; id. G. 3, 328; id. Copa, 27; id. A. 10, 363; Ov. M. 1, 286; 2, 710 al.—So also perh. in the sing. for a single tree: cum me arbustum videre Miconis incidere falce, Verg. E. 3, 10.—In the Vulg. only in plur., and there for rami, *boughs*, *branches* : arbusta ejus (vitis) cedros Dei, Psa. 79, 11: Multiplicata sunt arbusta ejus, Ezech. 31, 5; 31, 7; 31, 12. 3386#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3385#arbustus#arbustus, a, um, adj. arbos, arbor. `I` *Set* or *planted with trees* : ager, * Cic. Rep. 5, 2: locus, Col. 3, 13, 6; Plin. 10, 29, 41, § 77.—* `II` Arbusta vitis for arbustiva, *fastened to* or *trained upon a tree*, Plin. 17, 23, 35, § 207.—* *Comp.* : arbustiores res, trop., *firmer*, *surer*, *more settled circumstances* (the figure drawn from vines, which are supported on trees more firmly than upon frames), Tert. adv. Marc. 2, 29. 3387#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3386#arbuteus#arbŭtĕus, a, um, adj. arbutus, `I` *of the arbute* or *strawberry-tree* : fetus, Ov. M. 1, 104 : crates, Verg. G. 1, 166 : liber, Stat. Th. 1, 584 : virgae, Verg. A. 11, 65. 3388#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3387#arbutum#arbŭtum ( arbĭtum, Lucr. 5, 941), i, n. id., `I` *the fruit of the arbute* or *strawberrytree*, *the wild strawberry.* `I` Lit. : quae nunc hiberno tempore cernis Arbita puniceo fieri matura colore, Lucr. 5, 941 : glandes atque arbuta vel pira lecta (as the food of man in the state of nature; cf. Varr. R. R. 2, 1, 4), id. 5, 963; so Verg. G. 1, 148; 2, 520.— `II` Meton. `I.A` = arbutus, *the arbute* or *strawberry-tree* : jubeo frondentia capris Arbuta sufficere, i. e. frondes arbuti, **that you give the goats a supply of arbuteshoots**, Verg. G. 3, 300; cf. id. E. 3, 82; so id. G. 4, 181.— `I.B` *A tree*, in gen., Rutil. Itin. 1, 31. (The gram. Phocas considers arbuta in the signif. A. and B. as heterogen. from arbutus; v. Phoc. Ars, p. 1706 P., p. 338 Lind.) 3389#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3388#arbutus#arbŭtus, i, f. kindr. with arbor, since the arbutus was abundant in Italy, `I` *the wild strawberry-tree*, *the arbute*, *arbutus* : Arbutus unedo, Linn.; Ov. M. 10, 102; cf. Verg. G. 2, 69; Col. 7, 9, 6; 8, 10, 4; Plin. 15, 24, 28, § 99; 23, 8, 79, § 151 al.; its fruit, like that of the oak, was anciently the food of men; cf. arbutum. Under it the goats were fond of grazing: dulce satis umor, depulsis arbutus haedis, etc., Verg. E. 3, 82; so Hor. C. 1, 17, 5; and idle men of reposing: nunc viridi membra sub arbuto Stratus, Hor. C. 1, 1, 21. 3390#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3389#arca#arca, ae, f. arceo: arca et arx quasi res secretae, a quibus omnes arceantur, Serv. ad Verg. A. 1, 262; v. arceo, `I` *a place for keeping any thing*, *a chest*, *box.* `I` Lit. `I.A` In gen.: arca vestiaria, Cato, R. R. 11, 3 : ex illā oleā arcam esse factam eoque conditas sortes, Cic. Div. 2, 41, 86; Suet. Tib. 63: arca ingens variorum venenorum plena, id. Calig. 59 al. —Very freq., `I.B` Esp., `I.A.1` *A box for money*, *a safe*, *a coffer*, and particularly of the rich, and loculi was their *purse*, *porte-monnaie*, while sacculus was the *pouch* of the poor, Juv. 1, 89 sq.; 11, 26; cf. id. 10, 25; 14, 259 Ruperti, and Cat. 13, 8; Varr. L. L. 5, § 182 Müll.: populus me sibilat: at mihi plaudo Ipse domi, simul ac nummos contemplor in arcā, Hor. S. 1, 1, 67.—Hence, meton., like our purse, for *the money in it* : arcae nostrae confidito, **rely upon my purse**, Cic. Att. 1, 9; id. ad Q. Fr. 2, 12; id. Par. 6, 1; Cat. 23, 1; Col. 3, 3, 5; 8, 8, 9; Plin. Ep. 3, 19, 8; Sen. Ep. 26 *fin.* — Hence, ex arcā absolvere aliquem, *to pay in cash upon the spot* (opp. de mensae scripturā absolvere), Ter. Ad. 2, 4, 13 Don.; cf. id. Phorm. 5, 7, 29 Don., and arcarius.—And of *public money*, *state treasure*, *revenues* (late Lat.): frumentaria, Dig. 50, 4, 1, § 2 : vinaria, Symm. Ep. 10, 42 al. — `I.A.2` *A coffin* (cf. Smith, Dict. Antiq.), Liv. 40, 29; cf. Plin. 13, 13, 27, § 85; Val. Max. 1, 1: cadavera Conservus vili portanda locabat in arcā, Hor. S. 1, 8, 9; Luc. 8, 736; Dig. 11, 7; Inscr. Orell. 3560; 4429.— `II` Transf. Of any thing in the form of a box or chest. `I.A` *Noah's ark* (eccl. Lat.), Vulg. Gen. 6, 14 sqq.; ib. Matt. 24, 38; ib. Heb. 11, 7 al.— `I.B` In Jewish antiq., *the Ark of the Covenant* (eccl. Lat.): arca foederis, Vulg. Deut. 10, 8 : arca foederis Domini, ib. Num. 10, 33 : arca testimonii, ib. Exod. 26, 34 : arca testamenti, ib. Heb. 9, 4 : arca testamenti Dei, ib. Jer. 3, 16 : arca Domini, ib. Jos. 4, 4 : arca Dei, ib. 1 Reg. 11, 17; and *absol.* : arca, ib. Exod. 30, 6; ib. Deut. 10, 5.— `I.C` *A small*, *close prison*, *a cell* : (Servi) in arcas coniciuntur, ne quis cum iis colloqui possit, Cic. Mil. 22 *fin.*; cf. Fest. p. 264 Müll. — `I.D` In mechanics, *the water-box of a hydraulic machine*, Vitr. 10, 13.— `I.E` *A watercistern*, *a reservoir*, Vitr. 6, 3.— `F` *A quadrangular landmark;* cf. Scriptt. Agrim. pp. 119, 222, 223, 271 Goes. 3391#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3390#Arcades#Arcădĕs, v. Arcas, II. 3392#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3391#Arcadia1#Arcădĭa, ae, f., = Ἀρκαδία, `I` *a mountainous province in the centre of the Peloponnesus*, the Greek Switzerland, Plin. 4, 6, 10, § 20; Verg. E. 4, 58; Ov. M. 2, 405; 9, 192 al.—Hence, derivv. `I.A` Arcădĭcus, a, um, adj., = Ἀρκαδικός, *Arcadian* : asinus, Plaut. As. 2, 2, 67; Varr. R. R. 2, 1, 14; cf. Plin. 8, 43, 68, § 167; Pers. 3, 9.—Arcadicus juvenis for *a simpleton* (since the Arcadians, as mostly mountaineers, were considered as a simple, uncultivated people), Juv. 7, 160.— `I.B` Arcădĭus, a, um, adj., = Ἀρκάδιος, *Arcadian* : Arcadius sus, *the Arcadian boar*, * Lucr. 5, 25: dea, i. e. **Carmenta**, **who came from Arcadia to Italy**, Ov. F. 1, 462 : virgo, i. e. **the nymph Arethusa**, id. Am. 3, 6, 30 : deus, i. e. **Pan**, Prop. 1, 18, 20 : rupes, id. 1, 1, 14 : agri, id. 3, 24, 23 : sidus, i. e. **the Great Bear**, Sen. Oedip. 476 : virga, *the wand of Mercury* (who was born upon the Arcadian mountain Cyllene, and worshipped there), Stat. Th. 2, 70: galerus, **the helmet of Mercury**, id. ib. 7, 39. 3393#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3392#Arcadia2#Arcădĭa, ae, f., `I` *a town in Crete*, Sen. Q. N. 3, 11, 4; Plin. 31, 4, 30, § 53. 3394#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3393#Arcae#Arcae, ārum, f., `I` *a Volscian town between Arpinum and Fabrateria*, now *Arce*, Inscr. Orell. 149; cf. Mann. Ital. I. 676. 3395#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3394#arcano#arcānō, adv., v. arcanus `I` *fin.* 3396#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3395#Arcanum#Arcānum, v. 2. Arcanus, B. 3397#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3396#arcanus1#arcānus, a, um, adj. v. arceo, orig., `I` *shut up*, *closed;* hence, trop., `I` *That keeps a secret*, *trusty* : dixisti arcano satis, Plaut. Trin. 2, 4, 155 : petiit, ut aliquem ex arcanis mitteret, Plin. 7, 52, 53, § 178.— Hence, poet., of the night: omina arcanā nocte petita, *in silent night*, or *night that keeps secrets*, Ov. H. 9, 40; Stat. S. 1, 3, 71.— `II` *Hidden*, *concealed*, *secret*, *private* (class., although very rare in Cic.): at quīcum joca, seria, ut dicitur, quīcum arcana, quīcum occulta omnia, Cic. Fin. 2, 26, 85 : consilia, Liv. 35, 18; so Hor. C. 3, 21, 15: secretae et arcanae opes, Plin. Pan. 34, 3 : fontis arcani aqua, Tac. A. 2, 54 : libidines, Suet. Tib. 43 al. : littera celatos arcana fatebitur ignes, Ov. M. 9, 516 : sensus, Verg. A. 4, 422 al. — Esp., in the lang. of religion, of things sacred and incommunicable: ARCANA VRBIS PRAESIDIA, Inscr. Orell. 2494 : audivit arcana verba, quae non licet homini loqui, Vulg. 2 Cor. 12, 4; and of secret, mysterious usages: sacra, Ov. M. 10, 436 : arcana cum fiunt sacra, Hor. Epod. 5, 52; so Stat. S. 3, 4, 92; Sil. 2, 427; Claud. Rapt. Pros. 3, 402; and by poet. license transf. to the deity presiding over such mysteries: qui Cereris sacrum Volgavit arcanae, Hor. C. 3, 2, 27.—Hence, *subst.* : arcānum, i, n., *a secret.* `I.A` In gen.: nox arcanis fidissima, Ov. M. 7, 192 : arcani Fides prodiga, Hor. C. 1, 18, 16 : si quid umquam arcani sanctive ad silendum in curiā fuerit, Liv. 23, 22, 9 : arcana regum, Curt. 4, 6, 5 : revelare arcana, Vulg. Prov. 11, 13 : denudare arcana amici, ib. Eccli. 27, 17.— `I.B` Spec., *a sacred secret*, *a mystery* : fatorum arcana, Ov. M. 2, 639; so Verg. A. 7, 123: Pythagorae arcana, Hor. Epod. 15, 21; cf.: Jovis arcana, **the secret decrees of**, id. C. 1, 28, 9 : deorum arcanum proferre, Plin. Pan. 23, 5 : arcana quaedam, *secret rites* (of the diviners), Vulg. Exod. 7, 11: violabunt arcanum meum, **my secret place**, **sanctuary**, Vulg. Ezech. 7, 22 et saep.— *Adv.* : arcā-nō (cf. Charis. pp. 173 and 179 P.), *in secret*, *privately* : arcano tibi ego hoc dico, Plaut. Trin. 2, 4, 117 : hunc (librum) lege arcano convivis tuis, Cic. Att. 16, 3 (cf. Charis. l. c.): arcano cum paucis familiaribus suis colloquitur, Caes. B. C. 1, 19.— * *Comp.* : arcanius judicare aliquid de aliquā re, Col. 3, 2 *fin.—Sup.* not used. 3398#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3397#Arcanus2#Arcānus, a, um, adj. Arcae, `I` *of* or *pertaining to Arcœ* hence, *subst.* `I.A` Arcāni, ōrum, m., *the inhabitants of Arcœ*, Inscr. Orell. 4007.— `I.B` Arcānum, i, n., *a villa of Q. Cicero*, *in the neighborhood of Arcœ*, Cic. Att. 5, 1; id. ad Q. Fr. 3, 1 al. 3399#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3398#arcarius#arcārĭus, a, um, adj. arca, I. B., `I` *of* or *pertaining to a money-box* or *ready money* : nomina, Gai. Inst. 1. 3, § 131 Goes.—Hence, arcārĭus, i, m., *a treasurer* (late Lat.): arcarii gazae tuae, Vulg. Esth. 3, 9 : arcarius civitatis, ib. Rom. 16, 23; Dig. 40, 5, 41.— Also, **a controller of public revenues**, Lampr. Alex. Sev. 43. 3400#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3399#Arcas#Arcăs, ădis, m., = Ἀρκάς. `I` *Son of Jupiter and Callisto*, *the progenitor of the Arcadians*, after his death placed as a constellation (Arctophylax) in heaven, Ov. F. 1, 470; 2, 190; id. M. 2, 468; 2, 497; Hyg. Fab. 176, and Astr. 2, 4 (cf. Apollod. 3, 8, 2).— `II` *An Arcadian; plur.* Arcădĕs, um, m. ( acc. Gr. Arcadăs, Verg. A. 10, 397), = Ἀρκάδες, *the Arcadians.* `I.A` As the most ancient men, Plin. 7, 48, 49, § 154; Ov. F. 2, 289 al.— `I.B` As skilled in pastoral music: Tamen cantabitis, Arcades, inquit, Montibus haec vestris; soli cantare periti, Arcades, Verg. E. 10, 31 : Arcades ambo, Et cantare pares et respondere parati, id. ib. 7, 4 (cf. id. ib. 4, 58 sq.; Theocr. 22, 157; Polyb. 4, 20).—Hence, Arcas, `I.C` Κατ' ἐξοχήν. `I.A.1` *Mercury*, *who was said to have been born on the Arcadian mountain Cyllene* (cf. 1. Arcadia, B.), Mart. 9, 35, 6; Luc. 9, 661; Stat. S. 5, 1, 107.— `I.A.2` *Parthenopœus*, *the son of Atalanta from Arcadia*, Stat. Th. 8, 745; 12, 805.— `I.A.3` Tyrannus, i. e. *Lycaon*, *grandfather of Arcas* (a poet. prolepsis), Ov. M. 1, 218.— `I.A.4` Bipennifer, i. e. *Ancœus*, Ov. M. 8, 391.— `III` Adj., = Arcadius, *Arcadian*, Verg. A. 12, 518; Mart. 5, 65, 2; Stat. S. 5, 2, 123; id. Th. 7, 94; Sil. 6, 636. 3401#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3400#arcatura#arcātūra, ae, f. arca, = arca, II. F., `I` *a square landmark of surveyors*, Cassiod. Var. 3, 52. 3402#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3401#arcebion#arcebĭon, i, n., `I` *a plant*, usu. called onochiles or anchusa, *a kind of ox-tongue;* cf. Plin. 22, 21, 25, § 11. 3403#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3402#arcella#arcella, ae, f. dim. arca; cf. Paul. ex Fest. p. 21 Müll.; among surveyors, `I` *a square landmark* (cf. arca, II. F., and arcatura), Front. Colon. pp. 119, 260, 308 Goes. 3404#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3403#arcellacae vites#arcellacae vītes, `I` *a species of the vine*, now unknown, Col. 3, 21, 3. 3405#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3404#arcellula#arcellŭla, ae. f., `I` *doub. dim.* [arcella, from arca], *a very little box*, Diom. p. 313 P. 3406#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3405#arceo#arcĕo, cui, ctum (arcitum, acc. to Prisc. p. 1265 P.) [cf. ἀρκέω = to keep off, to suffice; ἄρκιος = sufficient, safe; arx = a stronghold; arca = a strong-box, chest; ἀλαλκεῖν = to keep off; ἀλκή = defence, strength. Curt.]. `I` *To shut up*, *to enclose.* `I.A` Lit. : arcere est continere, Paul. ex Fest. p. 15 Müll.: alvus arcet et continet quod recipit, Cic. N. D. 2, 54, 136 : orbis caelestis arcens et continens ceteros, id. Rep. 6, 17: nos flumina arcemus, dirigimus, avertimus, id. N. D. 2, 60, 152 : hos quidem ut famulos vinclis prope ac custodiā arceamus, **shut in**, **confine**, id. Tusc. 2, 21, 48 (cf. Doed. Syn. II. p. 426).— `I.B` Trop. : videbam audaciam tam immanem non posse arceri otii finibus, Cic. Har. Resp. 3.—Also, *to keep in order* : arcendae familiae gratiā, Paul. ex Fest. s. v. noverca, p. 175 Müll.— `II` *To keep* or *hold off*, *to prevent from approaching*, *to keep at a distance* : arcere prohibere est, Paul. ex Fest. p. 15 Müll.; constr. *absol.* aliquem, with *ab*, the simple abl., poet. also with dat. *Absol.* aliquem: ille tenet et scit ut hostium copiae, tu ut aquae pluviae arceantur, Cic. Mur. 9, 22; so, aquam pluviam, aquas pluvias arcere, Cic. Top. 10, 43, and Dig. 39, 3: platanus solem arcet, Plin. 12, 1, 5, § 11 : somnos ducere et arcere, Ov. M. 2, 735 : Odi profanum vulgus et arceo, Hor. C. 3, 1, 1.— With an abstr. object: transitum hostis, **to arrest**, **hinder**, Liv. 26, 41.— Poet. and in postAug. prose, with *inf.* as object, *to hinder*, *prevent* : quae (dicta) clamor ad aures Arcuit ire meas, Ov. M. 12, 427 : plagamque sedere Cedendo arcebat, id. ib. 3, 89; so id. P. 3, 3, 56; Stat. S. 2, 1, 34; id. Th. 1, 455; Sen. Hippol. 805; Sil. 13, 341 al.; Tac. A. 3, 72.— And without object: arcuit Omnipotens, Ov. M. 2, 505.— With *ab* : tu, Juppiter, hunc a tuis aris ceterisque templis arcebis, Cic. Cat. 1, 13 *fin.* : homines ab injuriā, etc., id. Leg. 1, 14 : haec aetas a libidinibus arcenda est, id. Off. 1, 34, 122 : homines ab improbitate, id. Par. 3, 2, 23 : famulas a limine templi, Ov. F. 6, 482 : aliquem ab amplexu, id. M. 9, 751 : ignavum, fucos, pecus a praesepibus arcent, Verg. G. 4, 168.— With the simple abl. (not with persons): primordia genitali concilio arceri tempore iniquo, Lucr. 1, 183 : illum ut hostem arcuit Galliā, Cic. Phil. 5, 13 *fin.* : te dominus illis sedibus arcebit, id. ib. 2, 40 *fin.*; so id. Tusc. 1, 37, 89: Virginiam matronae sacris arcuerant, Liv. 10, 23 : aliquem aditu, id. 42, 6; so Suet. Ner. 46; Luc. 10, 499: aquā atque igni arcebatur, Tac. A. 3, 23; so id. ib. 3, 50 (cf. aqua, I. B. 3.) al.: arceor aris, Ov. M. 6, 209 : patriis penatibus, id. ib. 9, 446 al.: aliquem funesto veterno, i. e. **to protect**, **guard**, Hor. Ep. 1, 8, 10 : classes aquilonibus, id. A. P. 64 et saep.— With dat., *to keep off something from* : oestrum pecori, Verg. G. 3, 155 (cf.: Solstitium pecori defendite, id. E. 7, 47 : mortem fratri depulit, Ov. H. 14, 130; and the Gr. ἀμύνειν νηυσὶ θοῇσι πῦρ, Hom. Il. 9, 435; 9, 347; v. also Rudd. II. p. 150). 3407#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3406#arcera#arcĕra, ae, f. arca, Curt., `I` *a covered carriage for sick persons* : quod ex tabulis vehiculum erat factum ut arca, arcera dictum, Varr. L. L. 5, § 140 Müll.; Gell. 20, 1, 29; Non. p. 55, 26. So in the laws of the XII. Tables, Fragm. ap. Gell. 20, 1, 25; Varr. ap. Non. l. l. Acc. to Nonius ib. this word was found also in Cicero. At a later period the litter (lectica, sella) came into use, and hence arcera disappeared from the language. 3408#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3407#Arcesilas#Arcĕsĭlas, ae ( Arcĕsĭlāus, i, Gell. 3, 5), m. ( acc. Arcesilam, Cic. Ac. 2, 24, 76: `I` Arcesilan, Mel. 1, 18, 1), = Ἀρκεσίλας (- αος). `I` Arcesilas (mostly in this form), *a Greek philosopher of Pitane*, *a pupil of Polemon*, *and founder of the Middle Academy*, Cic. de Or. 3, 18, 67; id. Ac. 1, 12, 45; 2, 24, 76; id. Fin. 5, 31, 94; Sen. Ben. 2, 10; Pers. 3, 79 (cf. Diog. Laert. 4, 28).— `II` Arcesilaus, *a sculptor of the first century* B. C., Plin. 35, 12, 45, § 155.— `III` Arcesilaus, *an encaustic painter of Paros*, Plin. 35, 11, 38, § 122.— `IV` Arcesilas, *a painter*, *son of Tisicrates*, Plin. 35, 11, 40, § 146. 3409#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3408#Arcesius#Arcēsĭus, ii, m., = Ἀρκείσιος, `I` *son of Jupiter*, *father of Laertes*, *and grandfather of Ulysses*, Ov. M. 13, 144. 3410#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3409#arcessitio#arcessītĭo, ōnis, f. arcesso, `I` *a calling*, *summons* : dies propriae arcessitionis, i. e. *the day of death*, Cypr. de Mortal. *extr.* 3411#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3410#arcessitor#arcessītor, ōris, m. id., `I` *one that calls* or *fetches* another (perh. only in the two foll. exs.): nemo arcessitor ex proximo, Plin. Ep. 5, 6, 45.—Hence, in judic. lang., *an accuser*, Amm. 29, 1, 44. 3412#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3411#arcessitus1#arcessītus, a, um, Part. of arcesso. 3413#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3412#arcessitus2#arcessītus, ūs, m. arcesso, `I` *a calling*, *summons* (very rare; only in *abl. sing.*): tuo arcessitu venio huc, Plaut. Stich. 2, 3, 3 : cum ad eum ipsius rogatu arcessituque venissem, * Cic. N. D. 1, 6, 15; Amm. 31, 10. 3414#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3413#arcesso#arcesso (and accerso), īvi, ītum, 3, v. a. ( `I` *inf.* arcessire and arcessiri, like lacessiri instead of lacessi, freq. and in the best class. writers, though the MSS. and editt. vary very much; cf. Struve, p. 198.—The form accerso, used freq. by Sall., has been unjustly repudiated; cf. Doed. Syn. III. p. 281 sq.; Kritz ad Sall. C. 40, 6, and the grammarians cited by both; Dietsch, Sall. II. p. 145; Rib. prol. in Verg. p. 388) [causat. from accedo; cf. incesso from incedo; ar = ad]. `I` Lit., *to cause any one to come*, *to call*, *send for*, *invite*, *summon*, *fetch* (while *accio* designates merely the calling, without indicating the coming of the person called, Doed. Syn. III. p. 283). `I.A` In gen.: aliquem ad aliquem, Plaut. Cas. 3, 2, 1 : Blepharonem arcessat, qui nobiscum prandeat, id. Am. 3, 2, 70 : quaeso, hominem ut jubeas arcessi, id. Capt. 5, 1, 29; so id. Bacch. 2, 3, 120; 4, 6, 26; id. Truc. 1, 2, 28; so, arcessiturus, id. Cas. 3, 2, 23; 3, 4, 11: arcessitum, id. Rud. 4, 4, 12 : jussit me ad se accersier, Ter. Eun. 3, 3, 4 Bentl., where Fleck. reads *arcessier* : obstetricem arcesse, id. Ad. 3, 2, 56; so id. ib. 5, 7, 6; and id. Eun. 3, 5, 44 al.: cum ab aratro arcessebantur, qui consules fierent, Cic. Rosc. Am. 18 : sacra ab exteris nationibus ascita atque arcessita, Cic. Verr. 2, 4, 51 *fin.*; so id. ib. 5, 18: ejus librum arcessivi, id. Att. 16, 11 : ex continenti alios (fabros) accersi jubet, Caes. B. G. 5, 11 Dinter: Gabinium accersit, Sall. C. 40, 6; so id. ib. 52, 24; 60, 4: cunctos senatorii ordinis accersiri jubet, id. J. 62, 4; so id. ib. 113, 4: Agrippam ad se arcessi jussit, Nep. Att. 21, 4 : Pisonem arcessi jubet, Tac. H. 1, 14 al. : placere patrem arcessiri, Liv. 3, 45 : aliquem ab Epidauro Romam arcessendum, id. 10, 47 : Ityn huc arcessite, Ov. M. 6, 652; so id. ib. 15, 640; Hor. S. 2, 3, 261: sin melius quid (sc. vini) habes, arcesse, **order it**, **let it be brought**, id. Ep. 1, 5, 6 al. — Trop. : Illic homo a me sibi malam rem arcessit jumento suo, prov., **this man brings misfortunes upon his own head**, Plaut. Am. 1, 1, 171 : quies molli strato arcessita, Liv. 21, 4; so, somnum medicamentis, Cels. 3, 18 : gloriam ex periculo, Curt. 8, 13 *fin.* al.— `I.B` Esp. in judic. lang., *to summon*, *arraign one*, *before a court of justice;* hence, in gen., *to accuse*, *inform against;* constr. aliquem alicujus rei: ut hunc hoc judicio arcesseret, Cic. Fl. 6; so id. Rab. Perd. 9: ne quem umquam innocentem judicio capitis arcessas, **to accuse of a capital crime**, id. Off. 2, 14, 51 : aliquem capitis, id. Deiot. 11 : pecuniae captae, Sall. J. 32, 1 : majestatis, Tac. A. 2, 50 : tumultus hostilis, id. ib. 4, 29 : veneni crimine, Suet. Tib. 53; also *absol.* : arcessiri statim ac mori jussus est, id. Claud. 37.— Trop. : inscitiae, Nigid. ap Gell. 19, 14. — `II` Transf. to mental objects, *to bring*, *fetch*, *seek*, or *derive* a subject, thought, quality, etc.: a capite quod velimus, Cic. de Or. 2, 27, 117; so id. Top. 9: translationes orationi splendoris aliquid arcessunt, id. de Or. 3, 38, 156 : ex medio res arcessere, Hor. Ep. 2, 1, 168 : longe arcessere fabulas coepi, **to fetch from far**, Petr. 37.—Hence, arcessitus (in opp. to that which comes of itself, and is therefore natural), *far-fetched*, *forced*, *unnatural* (syn. durus): cavendum est, ne arcessitum dictum putetur, **that an expression may not appear forced**, **far-fetched**, Cic. de Or. 2, 63, 256 : frigidi et arcessiti joci, Suet. Claud. 21 : in Lysiā nihil est inane, nihil arcessitum, Quint. 10, 1, 78; cf. id. 2, 4, 3; 9, 3, 74; 12, 10, 40 al. 3415#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3414#arceuthinus#arceuthĭnus, a, um, adj., = ἀρκεύθινος, `I` *of the juniper-tree* : ligna, Vulg. Par. 2, 2, 8. 3416#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3415#Archaeopolis#Archaeŏpŏlis, is, f., = Ἀρχαιόπολις, `I` *a town in Lydia*, Plin. 5, 29, 31, § 117. 3417#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3416#archangelus#archangĕlus, i, m., = ἀρχάγγελος, `I` *an archangel* (eccl. Lat.), Vulg. 1 Thess. 4, 15; ib. Judas, 9; Hier. Ruf. 1, 6; Tert. adv. Val. 19. 3418#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3417#arche#archē, ēs, f., = ἀρχή (beginning). `I` *One of the Æons of Valentinus*, Tert. adv. Val. 35.— `II` Archē, *one of the four muses; a daughter of the younger Jupiter*, Cic. N. D. 3, 21, 54. 3419#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3418#Archelaus#Archĕlāus, i, m., = Ἀρχέλαος. `I` *A philosopher of Miletus*, *pupil of Anaxagoras*, *and teacher of Socrates*, Cic. Tusc. 5, 4, 10.— `II` *A king of Macedonia*, *son of Perdiccas*, *and friend of Euripides*, Cic. Tusc. 5, 12, 34; Just. 7, 4; Gell. 15, 20, 9.— `III` *A king of Cappadocia*, *in the time of Tiberius*, *and author of a work*, ΙΙερὶ λίθων, Plin. 37, 3, 11, § 46; cf. Tac. A. 2, 42; Suet. Tib. 37 *fin.* — `IV` *A general of Mithridates*, Gell. 15, 1, 4 sq.— `V` *His son*, *the rival of King Ptolemy Auletes of Egypt*, *slain by Gabinius*, Cic. Rab. Post. 8. 3420#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3419#archeota#archēōta, ae, m., = ἀρχειώτης, `I` *a keeper of the archives*, *a recorder*, Dig. 50, 4, 18, § 10. 3421#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3420#archetypus#archĕtŭpus, a, um, adj., = ἀρχέτυπος, `I` *that was first made*, *original* (very rare): archetypos servare Cleanthas, i. e. **the original statues of Cleanthes**, Juv. 2, 7. So Martial calls the original MSS. of his epigrams, archetypae nugae, 7, 11, and in jest, friends that cost nothing, archetypi amici, 12, 69.—Hence, *subst.* : archĕtŭ-pum, i, n., *an original*, Varr. R. R. 3, 5, 8; so Plin. Ep. 5, 10; Macr. S. 7, 14. 3422#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3421#archezostis#archēzōstis, is, f., `I` *the bryony*, *also called* ampeloleuce: Bryonia alba, Linn.; Plin. 23, 1, 16, § 21. 3423#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3422#Archias#Archĭas, ae, m., = Ἀρχίας. `I` Aulus Licinius, *a Greek poet of Antiochia*, *who became distinguished by Cicero's defence of him;* v. Cic. Or. pro Archia.— `II` *A cabinet-maker;* hence, Archiăcus, a, um: lecti, *a couch made by Archias*, and from the context, *a plain couch*, Hor. Ep. 1, 5, 1. 3424#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3423#archiatria#archĭā^trĭa, ae, f., = ΑΡΧΙΑΤΡΙΑ, `I` *the rank of chief physician*, Cod. Th. 13, 3, 8. 3425#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3424#archiatrus#archĭā^trus ( -ŏs), i, m., = ἀρχίατρος; in the time of the emperors, `I` *the chief physician*, *who was at the same time physician in ordinary to the emperor*, Cod. Th. 12, 13; Inscr. Orell. 3994; 4017; 4226 al. 3426#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3425#archibuculus#archĭbūcŭlus ( -būcŏl-), i, m., = ἀρχι.βούκολος, `I` *a chief priest of Bacchus*, Inscr. Orell. 2335; 2351; 2352. 3427#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3426#archidiaconus#archĭdĭācŏnus, i, m., = ἀρχιδιάκονος, `I` *an archdeacon*, Hier. ad Pamm. Ep. 61, 4; Sid. Ep. 4, 25. 3428#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3427#archiepiscopus#archĭĕpiscŏpus, i, m., = ἀρχιεπίσκοπος, `I` *an archbishop*, Cod. Just. 1, 1, 7. 3429#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3428#archiereus#archĭĕreus, i, m., = ἀρχιερεύς, `I` *a chief priest*, Lampr. Alex. Sev. 28 *fin.*; so Inscr. Orell. 2160; 2543; 2627. 3430#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3429#archierosyna#archĭĕrōsŭna, ae, f., = ἀρχιεπωσύνη, `I` *the chief priest's office*, Cod. Th. 12, 1, 112. 3431#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3430#archigallus#archĭgallus, i, m., = ΑΡΧΙΓΑΛΛΟΣ (cf. Gallus), `I` *a chief priest of Cybele*, Plin. 35, 10, 36, § 70; Tert. Apol. 25; Inscr. Orell. 2320 sq. al. 3432#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3431#archigeron#archĭgĕron, ontis, m., = ΑΡΧΙΓΕΡΩΝ, `I` *chief of the old men*, a title under the emperors, Cod. Th. 14, 27, 1. 3433#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3432#archigubernus#archĭgŭbernus, i, m., = ΑΡΧΙΚΥΒΕΡΝΟΣ, `I` *chief pilot* or *helmsman*, Dig. 36, 1, 46; Inscr. Orell. 3634. 3434#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3433#Archilochus#Archĭlŏchus, i, m., = Ἀρχίλοχος, `I` *a Greek poet of Paros*, who, acc. to Cic. Tusc. 1, 1, 3, lived in the age of Romulus; but, acc. to Nep. ap. Gell. 17, 21, 8, was a contemporary of Tullus Hostilius; he was the originator of iambic verse, and the author of very bitter satires, Hor. Ep. 1, 19, 23 sq.; id. A. P. 79; cf. Quint. 10, 1, 60.—Hence, Archĭ-lŏchīus, a, um, adj., *Archilochian* : metrum, Diom. p. 509 sq. P.; Serv. Centim. p. 1819 sq. P.; also an appel. for *severe*, *bitter*, *acrimonius* : edicta, Cic. Att. 2, 21. 3435#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3434#archimagirus#archĭmăgīrus, i, m., = ἀρχιμάγειρος, `I` *a chief cook*, Juv. 9, 109. 3436#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3435#archimandrita#archĭmandrīta, ae, m., = ἀρχιμανδρίτης, `I` *a chief* or *principal of monks*, *an abbot*, Sid. Ep. 8, 14. 3437#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3436#Archimedes#Archĭmēdes, is ( `I` *gen.* Archimedi, Cic. Rep. 1, 14, 21; 1, 14, 22; cf. Schne id. Gr. II. 163 sq.; Rudd. I. p. 58, n. 71; Neue, Formenl. I. p. 333; acc. Archimeden, Cic. Verr. 4, 58, 131; Liv. 25, 31, 9: Archimedem, Cic. Tusc. 5, 23, 64; Neue, Formenl. I. p. 309 sq.), m., = Ἀρχιμήδης, *a celebrated mathematician of Syracuse*, *who*, *with his burning-glasses*, *set fire to the ships of the Roman besiegers of his native city*, Liv. 24, 34; Cic. Tusc. 1, 25, 63; id. Fin. 5, 19, 50; his monument, before unknown, was discovered by Cicero, id. Tusc. 5, 23.—Hence, Archĭmēdēus or -īus, a, um, adj., *Archimedian* : manus, Mart. Cap. 6, p. 191: loculus, Marc. Vict. p. 2547 P. 3438#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3437#archimimus#archĭmīmus, i, m., = ἀρχίμιμος, `I` *chief mimic actor* or *pantomime*, * Suet. Vesp. 19; so Inscr. Orell. 2625.—Hence, *fem.* ARCHIMIMA, ae, *chief mimic actress*, Inscr. Orell. 4760. 3439#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3438#archipirata#archĭpīrāta, ae, m., = ἀρχιπειρατής, `I` *a leader of pirates*, Cic. Off. 2, 11, 40; so Cic. Verr. 2, 5, 25; 2, 5, 29; Liv. 37, 11. 3440#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3439#archipresbyter#archĭpresbŭter, ĕri, m., = ἀρχιπρεσβύτερος, `I` *the chief of the* presbyteri, *arch-priest*, Hier. Ep. 4 ad Rustic. 3441#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3440#archisacerdos#archĭ-săcerdos, ōtis, m. vox hybrida, `I` *chief priest*, Ven. Carm. 3, 13, 1. 3442#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3441#archisynagogus#archĭsŭnăgōgus, i, m., = ἀρχισυνάγωγος, `I` *the priest that was chief ruler of the synagogue*, Vulg. Marc. 5, 22; ib. Luc. 13, 14; ib. Act. 18, 8 al.; Lampr. Alex. Sev. 28 *fin.*; Cod. Th. 16, 8, 13 al. 3443#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3442#architecta#archĭtecta, ae, f., v. architectus, I. B. 3444#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3443#architecton#archĭtecton, v. architectus, II. 3445#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3444#architectonice#archĭtectŏnĭcē, ēs, f., = ἀρχιτεκτονική (sc. τέχνη), `I` *the art of building*, *architecture*, Quint. 2, 21, 8. 3446#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3445#architectonicus#archĭtectŏnĭcus, a, um, adj., = ἀρχιτεκτονικός, `I` *relating to architecture* : rationes, Vitr. 9, 4. 3447#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3446#architector#archĭtector, ātus, āri, v. dep. architectus. `I` Lit., *to build*, *construct*, *make* (rare): situm loci cujusdam ad suum arbitrium fabricari et architectari, Auct. ad Her. 3, 19, 32: Olympium, Vitr. 7, praef. 17: cardines, id. 9, 4.— `II` Trop., *to devise*, *invent*, *procure* : voluptates, Cic. Fin. 2, 16, 52 (cf. id. ib. 1, 10, 32: Epicurus architectus beatae vitae).!*? *Pass.* : Aedes Martis architectata ab Hermodoro Salaminio, ἀρχιτεκτονευθεῖσα, Nep. ap. Prisc. p. 792 P. 3448#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3447#architectura#archĭtectūra, ae, f. id., `I` *the art of building*, *architecture*, = ἀρχιτεκτονία. `I` Lit., * Cic. Off. 1, 42, 151; Vitr. 1, 1; 1, 3.— `II` Trop., of historical representation: Specus ipsa quā concameratur architecturā! Plin. 11, 24, 28, § 82. 3449#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3448#architectus#archĭtectus, i, m., = ἀρχιτέκτων (the usual form, while † archĭtecton, ŏnis, is rare). `I` Form architectus. `I.A` *A master-builder*, *architect* : fabri architectique, Plaut. Mil. 3, 3, 45 : Philo architectus, Cic. de Or. 1, 14, 62; so id. Fam. 9, 2; Vitr. 1, 1; Plin. 34, 14, 42, § 148; Vulg. Eccli. 38, 28; ib. Isa. 3, 3; ib. 2 Macc. 2, 30: ut sapiens architectus, ib. 1 Cor. 3, 10 al.— `I.B` Trop., *an inventor*, *deviser*, *contriver*, *author*, *maker* : bene factis Juppiter architectus, Plaut. Am. prol. 45 ( = auctor atque opifex, Lambin.): inventor veritatis et quasi architectus beatae vitae Epicurus, Cic. Fin. 1, 10, 32 (cf. id. ib. 2, 16, 52: architectari voluptates): princeps atque architectus sceleris, id. Clu. 22 : Stoici architecti paene verborum, id. Brut. 31, 118.—Hence, archĭtecta, ae, f., *a female architect* : natura architecta vis, Plin. 10, 71, 91, § 196.— `II` Form architecton. `I.A` *A master-builder*, *architect*, etc.: nam sibi laudavisse hasce ait architectonem, Nescio quem, esse aedificatas has sane bene, Plaut. Most. 3, 2, 73; Sen. Ep. 90; Sol. 32 *fin.* — `I.B` Trop., *a master in cunning*, *a crafty man* : me quoque dolis jam superat architectonem, Plaut. Poen. 5, 2, 150. 3450#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3449#Architis#Archītis, ĭdis, f., `I` *the name of Venus among the Assyrians*, acc. to Macr. S. 1, 21. 3451#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3450#architriclinus#archĭ-triclīnus, i, m. vox hybrida; triclinium, = tricliniarcha, `I` *one that presides at the table*, *the master of a feast*, Vulg. Joan. 2, 8; 2, 9 *bis.* 3452#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3451#archium#archīum or archīvum, i, n., = ἀρχεῖον, `I` *the archives* (post-class.), Dig. 48, 19, 9, § 6; Mel. 3, 8 *fin.* : antiquissimarum gentium archiva, Tert. Apol. 19; so id. adv. Marc. 4, 7. 3453#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3452#archon#archōn, ōntis, m., = ἄρχων (a ruler), `I` *the highest magistrate at Athens after the abrogation of royal authority*, *an archon*, * Cic. Fat. 9, 19; cf. Vell. 1, 2 and 8. 3454#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3453#Archytas#Archȳtas, ae, m. ( nom. Archŭtă, Sid. Carm. 2, 176), = Ἀρχύτας, `I` *a Pythagorean philosopher of Tarentum*, *and friend of Plato*, Cic. Tusc. 4, 36, 78; 5, 23, 64; id. Sen. 12, 41; Varr. R. R. 1, 1, 8; Vitr. 7, praef. 14 and 9; Hor. C. 1, 28, 2; Col. 1, 1, 7; Gell. 10, 12. 3455#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3454#arcifinalis#arcĭfīnālis, e, or arcĭfīnĭus, a, um, adj. arceo - finis; among surveyors, agri, `I` *lands received in possession and built upon by victors after expelling the previous owners* (whence the term), Sic. Fl. p. 3; Front. p. 38; Hyg Lim. p. 160. Defined otherwise by Isid. Orig. 15, 13. 3456#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3455#arcion#arcīon, i, n., = ἀρκεῖον, `I` *a plant* (in pure Lat., persollata), Plin. 25, 9, 66, § 113. 3457#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3456#Arcipotens#Arcĭ-pŏtens, entis, adj. arcus, `I` *skilful with the bow*, *a skilful archer*, an epithet of Apollo, Val. Fl. 5, 17. 3458#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3457#arcirma#arcirma (this is the correct read., not arcŭma), ae, f. arcera, `I` *a kind of small carriage*, Paul. ex Fest. p. 15 Müll.; v. Müll. ad h. l. 3459#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3458#Arcitenens#Arcĭ-tĕnens (in MSS. also arquĭtĕ-nens, like arquus for arcus, quur for cur, etc.), entis, adj. arcus-teneo, `I` *carrying a bow*, *bow-bearing*, in imitation of the Gr. Τοζοφόρος. `I` *A poet. epithet of Apollo and of Diana;* of Apollo, Naev. Bell. Pun. ap. Macr. S. 6, 5 (p. 14 Vahl.); Ov. M. 1, 441 (cf. Hor. C. S. 61: Phoebus fulgente decorus arcu); id. ib. 6, 265: pius Arcitenens, Verg. A. 3, 75 (Apollinem dicit, Serv.): Arquitenens dea, Att. ap. Non. p. 341, 25: Arquitenentes Diana et Apollo, Arn. 1, p. 20.— `II` As a constellation, *the Archer*, Cic. Arat. Phaen. 405 B. and K. 3460#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3459#arcte#arctē (correctly, artē), adv., v. artus `I` *fin.* 3461#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3460#arcticus#arctĭcus, a, um, adj., = ἀρκτικός (pertaining to the constellation of the Bear, ἄρκτος; hence), `I` *northern*, *arctic* : circulus, Hyg. Astr. 1, 6. 3462#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3461#arction#arctĭon, i, n., = ἄρκτιον, `I` *a plant*, *also called* arcturus, Plin. 27, 5, 16, § 33. 3463#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3462#arcto#arcto, v. arto `I` *init.* 3464#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3463#Arctophylax#Arctŏphŭlax, ăcis, m., = Ἀρκτοφύλαξ, `I` *the Bear-keeper*, *a constellation*, usu. called Bootes, Cic. Arat. Phaen. 394 B. and K.; id. N. D. 2, 42, 109 (as transl. from Arat. 92); so Luc. 8, 180. 3465#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3464#arctophyllum#arctŏphyllum, v. caerefolium. 3466#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3465#arctos#arctŏs ( nom. arctos, Verg. G. 1, 246; acc. arcton, Ov. M. 2, 132; 13, 293; id. F. 2, 192; Verg. G. 1, 138: `I` arctum, Cic. N. D. 2, 42, 109 (in verse); *nom. plur.* arctoe (as in Ter. Adelphoe for Adelphi), Cic. N. D. 2, 41, 105, and Arat. Phaen. 441 B. and K.; C. German. Arat. 25 and 63), i, f. (cf. Rudd. I. p. 27; Neue, Formenl. I. pp. 650 sq.; 129; 131), = ἄρκτος. `I` Lit., *the Great and the Lesser Bear* (Ursa Major et Minor; syn.: ursa, plaustrum, Septentrio), a double constellation (hence, geminae, Ov. M. 3, 45; Prop. 3, 15, 25) in the vicinity of the north pole; cf. Hyg. Astr. 2, 1 sq. Among the poets, on account of its place in the north, gelidae arcti, Ov. M. 4, 625; Verg. A. 6, 16; cf. Hor. C. 1, 26, 3; and since it never sets to our hemisphere, immunis aequoris, Ov. M. 13, 293 : aequoris expers, id. ib. 13, 727 : metuens aequore tingui, Verg. G. 1, 246 (an imitation of the Homeric: ἄμμορος λοετρῶν ?κεανοῖο, Il. 18, 489; Od. 5, 275; cf. also Arat. Phaen. 48: Ἄρκτοι κυανέου πεφυλαγμέναι ?κεανοῖο).— `II` Metaph. `I.A` *The north pole*, Ov. M. 2, 132.— `I.B` *The night* (cf. luna), Prop. 3, 15, 25.— `I.C` *The people dwelling in the north*, Luc. 3, 74: post domitas Arctos, Claud. Laud. Stil. 1, 246; id. VI. Cons. Hon. 336.— `I.D` *The north wind*, Hor. C. 2, 15, 16. 3467#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3466#arctous#arctōus, a, um, adj., = ἀρκτῷος, prop., `I` *pertaining to* arctos (q. v.); hence, poet., *northern* (syn.: arcticus, aquilonius, Borealis), Mart. 5, 68; 10, 6, 2; Luc. 1, 53; 10, 250; Sen. Oedip. 604; id. Herc. Oet. 1566. 3468#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3467#arcturus#arctūrus, i, m., = ἀρκτοῦρος. `I` As a star. `I.A` *The brightest star in Bootes*,, *whose rising and setting was supposed to portend tempestuous weather* ( Plaut. Rud. prol. 71): stella micans radiis, Arcturus, Cic. Arat. 99; id. N. D. 2, 42, 110 (as a transl. of Arat. 95); cf. Hyg. Fab. 130; id. Astr. 2, 4; Verg. A. 1, 744; Vulg. Job, 9, 6; 37, 9; ib. Amos, 5, 8; introduced in Plaut. Rud. as Prologus.— Transf. `I.B` *The whole constellation* (syn.: Bootes, Arctophylax), Verg. G. 1, 204 Voss.— `I.C` *The rising of Arcturus*, Verg. G. 1, 68.— `II` *A plant*, v. arction. 3469#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3468#arctus1#arctus, a, um, for artus, q. v. 3470#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3469#arctus2#arctus, i, m., v. arctos. 3471#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3470#arcuarius#arcŭārĭus, a, um, adj. arcus, `I` *pertaining to the bow* : fabricae, Veg. Mil. 2, 11. —Hence, *subst.* : arcŭārius, ii, m., *a maker of bows*, Dig. 50, 6, 6. 3472#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3471#arcuatilis#arcŭātĭlis, e, adj. arcuo, `I` *bow-formed* : caminus, Sid. Ep. 2, 2; cf. arcuatim. 3473#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3472#arcuatim#arcŭātim, adv. id., `I` *in the form of a bow* (perh. only in the foll. exs.): millepeda animal multis pedibus arcuatim repens, Plin. 29, 6, 39, § 136 : sanguis arcuatim fluens, Fest. s. v. Tullios, p. 352 Müll. 3474#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3473#arcuatio#arcŭātĭo, ōnis, f. id., `I` *an arch* (only in Front.), Aquaed. 18; 121. 3475#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3474#arcuatus#arcŭātus, a, um. `I` Part. of arcuo.— `II` = arquatus, q. v. 3476#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3475#arcuballista#arcŭ-ballista (better than balista), ae, f. arcus, `I` *a ballista furnished with a bow;* only Veg. Mil. 2, 15; 4, 22. 3477#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3476#arcuballistarius#arcŭballistārĭus ( balist-), ii, m. arcuballista, `I` *he that shoots with an* arcuballista, Veg. Mil. 4, 21. 3478#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3477#arcubii#arcubii, ōrum, m. : qui excubabant in arce [ar, = ad, and cubo], Paul. ex Fest. p. 25 Müll.; cf. Doed. Syn. II. p. 162. 3479#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3478#arcula#arcŭla, ae, f. dim. arca, `I` *a small chest* or *box*, *a casket*, etc. `I` For unguents, ornaments, etc. `I.A` *A small perfume - box*, *a jewel-casket*, Plaut. Most. 1, 3, 91: arculae muliebres, Cic. Off. 2, 7, 25.—Hence, trop. of rhetor. ornament: omnes (Isocratis) discipulorum arculae, Cic. Att. 2, 1.— `I.B` *A small money-box* or *casket* : arcula plena aranearum, Afran. ap. Fest. s. v. tanne, p. 154 (cf. Cat. 13, 8: Plenus sacculus est aranearum). — `II` *The wind-box of an organ*, Vitr. 10, 13.— `III` Arcula dicebatur avis, quae in auspiciis vetabat aliquid fieri, Paul. ex Fest. p. 16 Müll. 3480#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3479#arcularius#arcŭlārĭus, ii, m. arcula `I` *one that makes little boxes* or *jewel - caskets*, Plaut. Aul. 3, 5, 45. 3481#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3480#arculata#arcŭlāta, ōrum, n. Arculus, `I` *sacrificial cakes made of flour*, Paul. ex Fest. p. 16 Müll. 3482#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3481#arculum#arcŭlum, i, n. dim. arcus, `I` *a roll* or *hoop placed upon the head for the purpose of carrying the vessels at public sacrifices*, Paul. ex Fest. p. 16 Müll. 3483#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3482#Arculus#Arcŭlus, i, m. arca, `I` *the god of chests*, *coffers*, etc., Paul. ex Fest. p. 16 Müll. 3484#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3483#arcuma#arcŭma, ae, v. arcirma. 3485#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3484#arcuo#arcŭo, āvi, ātum, 1, v. a. arcus, `I` *to make in the form of a bow*, *to bend* or *curve like a bow* (not before the Aug. per.): curru arcuato vehi, i. e. **covered**, Liv. 1, 21 : opus, Plin. Ep. 10, 46, 2 : (millepeda) quae non arcuatur, **does not bend itself in the form of a bow**, Plin. 29, 6, 39, § 137 (cf. arcuatim); Ov. M. 11, 590. 3486#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3485#arcus#arcus, ūs, m. (the orthography, arquus (cf. arquatus), is freq. in MSS., like quum for cum, quur for cur, etc.; cf. Freund ad Cic. Mil. p. 31 sq. Thus Charis. p. 92 P. upon Cic. N. D. 3, 20, 51, reads arcuis; Prisc. p. 712 P. arci; and Non. p. 425, 5, upon Lucr. 6, 526, arqui; but the distinction which the latter gram. points out (arcus suspensus fornix appellatur; arquus non nisi qui in caelo apparet, quam Irim poëtae dixerunt) does not seem to be well founded.— `I` *Abl. plur.* never found; acc. to the gram., Don. p. 1751, Diom. p. 285, Prisc. p. 779, Rhem. Palaem. p. 1371 P. al., it was arcubus; so Vulg. 2 Esdr. 4, 13; cf. Rudd. I. p. 104, n. 48.— *Gen. sing.* arqui, Lucr. 6, 526 Lachm., and Cic. N. D. 3, 20, 51 B. and K.— *Dat.* arcu, Sil. 4, 18.— *Nom. plur.* ARCVVS, Corp. Inscr. V. 85; Inscr. Henz. 5313: arci, Varr. ap. Non. p. 77, 12.— *Acc.* ARCOS, Corp. Inscr. II. 3420.— *Fem.*, Enn. ap. Prisc. p. 712 P.; cf. id. 658 P.; and Serv. ad Verg. 6, 610, says that Catull. and others used it as *fem.;* v. Neue, Formenl. I. p. 679) [cf. Sanscr. arālas = bent, the bent arm, aratnis = Gr. ὠλένη; Lat. ulna; Germ. Elbogen; Engl. elbow. Curt.], prop., *something bent;* hence, `I` *A bow* (syn. cornu). `I.A` For shooting: intendit crinitus Apollo Arcum auratum, Enn. ap. Cic. Ac. 2, 28, 89 (Trag. v. 54 Müll.): arcus intentus in aliquem, Cic. Sest. 7 : haec cernens arcum intendebat Apollo Desuper, Verg. A. 8, 704; 9, 665; so Vulg. Psa. 10, 3; 36, 14: arcum tendere, ib. 3 Reg. 22, 34; ib. 4 Reg. 9, 24: adductus, Verg. A. 5, 507 : remissus, Hor. C. 3, 27, 67 : arcum dirigere in aliquem, Pers. 3, 60 : quom arcum et pharetram mi et sagittas sumpsero, Plaut. Trin. 3, 2, 98; so, arcum suscitare, Vulg. Hab. 3, 9 et saep. — `I.B` *The rainbow* (fully: pluvius arcus, v. infra, II.), Enn. ap. Prisc. p. 712 P. (Ann. v. 393 Vahl.): Tum color in nigris existit nubibus arqui, * Lucr. 6, 526 Lachm.: arcus ipse ex nubibus efficitur quodam modo coloratis, Cic. N. D. 3, 20, 51 : ceu nubibus arcus Mille jacit varios adverso sole colores, Verg. A. 5, 88 Rib.; so Ov. M. 6, 63; 11, 632; 14, 838: pluvius describitur arcus, Hor. A. P. 18; Liv. 30, 2; 41, 21; Plin. 18, 35, 80, § 353; Sen. Q. N. 1, 5 and 6: arcum meum ponam in nubibus, Vulg. Gen. 9, 13 sqq. (in Vulg. Apoc. 4, 3; 10, 1, iris, q. v.) al.— `I.C` *A bow* or *arch in building*, *a vault*, *arch*, *triumphal arch*, etc.: efficiens humilem lapidum compagibus arcum, Ov. M. 3, 30; 3, 160; Juv. 3, 11; Suet. Ner. 25: marmoreus arcus, id. Claud. 1; so id. ib. 11; id. Dom. 13; cf. Plin. Pan. 59, 2 Schwarz.— `II` Transf. `I.A` Poet. or in post-Aug. prose, *any thing arched* or *curved like a bow;* of the breaking of waves: niger arcus aquarum, Ov. M. 11, 568.—Of the windings of a serpent: immensos saltu sinuatur in arcus, Ov. M. 3, 42.—Of a curve in flight: dea se paribus per cælum sustulit alis Ingentemque fugā secuit sub nubibus arcum, Verg. A. 5, 658.—Of the curving or bendings of a bay: sinus curvos falcatus in arcus, Ov. M. 11, 229 (cf.: inque sinus scindit sese unda reductos, Verg. A. 1, 161).— Of a harbor: Portus ab Euroo fluctu curvatus in arcum, Verg. A. 3, 533.—Of boughs of trees, Verg. G. 2, 26 et saep.—Of the back of a chair, Tac. A. 15, 57.— `I.B` *The mathematical arc*, Sen. Q. N. 1, 10; Col. 5, 2, 9.—Hence, of the five parallel circles of the globe which bound the zones (or perhaps rather, the zones themselves): via quinque per arcus, Ov. M. 2, 129. 3487#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3486#ardea1#ardĕa, ae, f. kindred with the Gr. ἐρωδιός and ῥωδιός; cf. the Sanscr. rud = sonare, `I` *a heron* (in Pliny usu. ardeola, q. v.), Verg. G. 1, 364. 3488#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3487#Ardea2#Ardĕa, ae, f. v. arduus, = Ἀρδέα, `I` *the capital of the Rutuli*, *six leagues south of Rome;* acc. to the myth, it was burned by Æneas, and from its ashes the heron ( *ardea*) was produced, Ov. M. 14, 573; Verg A. 7, 411; cf. Serv. ad h. l.; Mann. Ital. I. 617; Müll. Roms Camp. 2, 296-312.—Hence, Derivv., `I.A` Ardĕas, ātis, adj. (old nom. Ardeātis, like Arpinātis, Cato ap. Prisc. p. 629 P.), *of* or *belonging to Ardea*, *Ardean* : in agro Ardeati, Cic. N. D. 3, 18, 47 : Ardeas templum, Plin. 35, 10, 37, § 115.— Hence, in the plur. : Ardeātes, ium, m., *the inhabitants of Ardea*, Liv. 5, 44; 4, 7.— `I.B` Ardĕātīnus, a, um, adj. (rare for Ardeas), *Ardean* : praedium, Nep. Att. 14, 3 (Halm, *Arretinum*); *absol.*, in Ardeatino (sc. agro), Sen. Ep. 105. 3489#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3488#Ardeatis#Ardĕātis, is, adj., v. Ardea. 3490#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3489#ardelio#ardĕlĭo, ōnis, m. ardeo, prop. `I` *a zealous person;* hence, in a bad sense, *a busybody*, *a meddler*, = πολυπράγμων, Phaedr. 2, 5, 1 sq.; cf. the epigrams of Mart. 2, 7; 4, 79. 3491#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3490#ardens#ardens, entis, P. a., from ardeo. 3492#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3491#ardenter#ardenter, adv., v. ardeo `I` *fin.* 3493#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3492#ardeo#ardĕo, rsi, rsum, 2, `I` *v.n.* ( *perf. subj.* ARDVERINT, Inscr. Fratr. Arval., of the time of the emperor Alexander Severus, in Inscr. Orell. 961) [cf. Sanscr. ghar = to shine. Sonne foll. by Curt.], *to take fire*, *to kindle;* hence, `I` Lit., *to be on fire*, *to burn*, *blaze* (syn.: ardesco, exardeo, flagro, incendor, uror): Nam multis succensa locis ardent sola terrae, **for the soil is on fire in different places**, Lucr. 2, 592 : tecta ardentia, id. 3, 1064 : Ultimus ardebit, quem etc., i. e. *His home will burn last*, *whom* etc., Juv. 3, 201: ardente domo, Tac. A. 15, 50 *fin.* : radii ardentes, Lucr. 6, 618 : circumstant cum ardentibus taedis, Enn. ap. Cic. Ac. 2, 28, 89 (Trag. v. 51 Vahl.): caput arsisse Servio Tullio dormienti, Cic. Div. 1, 53, 121 : vis ardens fulminis, Lucr. 6, 145 : Praeneste ardentes lapides caelo decidisse, Liv. 22, 1 : rogum parari Vidit et arsuros supremis ignibus artus, Ov. M. 2, 620; 2, 245; 14, 747: arsurae comae, Verg. A. 11, 77 : videbat quod rubus arderet, Vulg. Exod. 3, 2; ib. Deut. 5, 23; ib. Joan. 15, 6.— `II` Trop. `I.A` Of the eyes, *to flash*, *glow*, *sparkle*, *shine* (syn.: fulgeo, inardesco, mico): ardent oculi, Plaut. Capt. 3, 4, 62; Cic. Verr. 2, 4, 66; 2, 5, 62; cf.: oculi ejus (erant) ut lampas ardens, Vulg. Dan. 10, 6.— `I.B` Poet., transf. to color, *to sparkle*, *glisten*, *glitter*, *dazzle* : Tyrio ardebat murice laena, Verg. A. 4, 262 : campi armis sublimibus ardent, id. ib. 11, 602. — `I.C` In gen., of any passionate emotion or excitement, *to burn*, *glow*, *be inflamed*, usu. with abl. (dolore, irā, studio, invidiā, etc.), but often without an *abl.; to be strongly affected*, esp. with love; *to be inflamed*, *burn*, *glow*, *to blaze*, *be on fire*, *be consumed*, etc. (syn.: ardesco, exardeo, furo). With abl. : quippe patentia cum totiens ardentia morbis Lumina versarent oculorum, expertia somno, **they rolled around the open eyeballs glowing with heat**, Lucr. 6, 1180 : In fluvios partim gelidos ardentia morbo Membra dabant, **their limbs burning with the heat of fever**, id. 6, 1172 : ardere flagitio, Plaut. Cas. 5, 3, 1 : amore, Ter. Eun. 1. 1, 27; Cic. Verr. 2, 2, 47: iracundiā, Ter. Ad. 3, 2, 12 : curā, Varr. R. R. 3, 17, 9 : dolore et irā, Cic. Att. 2, 19 : cupiditate, id. Pis. 24 : studio et amore, id. ad Q. Fr. 1, 2 : desiderio, id. Mil. 15; id. Tusc. 4, 17, 37: podagrae doloribus, **to be tormented with**, id. Fin. 5, 31, 94 : furore, Liv. 2, 29 *fin.* et saep.: cum arderet Syria bello, Cic. Att. 5, 6; id. Fam. 4, 1; Liv. 28, 24 *fin.* al.— Without an abl. : ipse ardere videris, Cic. de Or. 2, 45, 188 (incensus *esse*, B. and K.); cf. Quint. 11, 3, 145: omnium animi ad ulciscendum ardebant, **were fired**, **eager**, Caes. B. G. 6, 34 : Ardet, Ov. M. 6, 609 : ultro implacabilis ardet, Verg. A. 12, 3 : ardet in arma, id. ib. 12, 71; so, in caedem, Tac. H. 1, 43.— Poet. with *inf.* as object (cf. infra), *to desire ardently to do a thing* : ruere ardet utroque, Ov. M. 5, 166 : Ardet abire fugā dulcīsque relinquere terras, Verg. A. 4, 281; 11, 895; Val. Fl. 6, 45.—Esp., *to burn with love* (syn. uror): ex aequo captis ardebant mentibus ambo, Ov. M. 4, 62 : deus arsit in illā, id. ib. 8, 50 (cf.: laborantes in uno Penelopen vitreamque Circen, Hor. C. 1, 17, 19): arsit Virgine raptā, Hor. C. 2, 4, 7; cf. id. ib. 3, 9, 6; and with acc. of the object loved (as supra, in constr. with the *inf.*): formosum pastor Corydon ardebat Alexin, *Corydon had a burning passion for*, etc., Verg. E. 2, 1: comptos arsit adulteri Crines, Hor. C. 4, 9, 13 : delphini pueros miris et humanis modis arserunt, Gell. 6, 8; cf. Arusian. Mess. p. 209 Lind. !*? * *Pass.* arsus, *roasted*, Plin. Val. 2, 9.— ardens, entis, P. a., prop. *on fire*, *burning;* hence, *glowing*, *fiery*, *ardent*, *hot*, etc., lit. and trop. `I.A` Lit. : sol ardentissimus, Tubero ap. Gell. 6, 4, 3: ardentissimum tempus, Plin. 2, 47, 47, § 123 : Austri ardentes, id. 12, 19, 42, § 93 : quinta (zona) est ardentior illis, **hotter**, Ov. M. 1, 46 : ardens Africa, Luc. 9, 729.— `I.B` Trop. `I.A.1` Of the eyes: oculi, **glowing**, Verg. G. 4, 451.— `I.A.2` Of color: ardentissimus color, Plin. 21, 4, 10, § 16 : apes ardentes auro, **glowing**, **glittering as with gold**, Verg. G. 4, 99; so id. A. 10, 262.— `I.A.3` Of wounds, *burning*, *smarting* : ardenti morsu premere dolorem, **with burning bite**, Lucr. 3, 663.— `I.A.4` Of wine, *strong*, *fiery* : ardentis Falerni Pocula, Hor. C. 2, 11, 19; cf. Mart. 9, 7, 45.— `I.A.5` Of passion or strong feeling, *burning*, *glowing*, *eager*, *impatient*, *ardent* : avaritia ardens, Cic. Fin. 3, 11, 36 : mortem ardentiore studio petere, id. ib. 2, 19, 61 : ardentes in eum litteras ad me misit, id. Att. 14, 10 *fin.* : ardentissimus dux, Flor. 4, 2, 42; 1, 8, 2: ardentissimus amor, Vulg. 3, Reg. 11, 2: studia, Ov. M. 1, 199 : Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, Vulg. Luc. 24, 32 : furor, ib. Isa. 30, 27 : miserere ardentis (sc. amore), Ov. M. 14, 691.— Poet. with *gen.* : ardens caedis, Stat. Th. 1, 662.—In Cic. freq. of passionate, excited discourse: nec umquam is qui audiret, incenderetur, nisi ardens ad eum perveniret oratio, Cic. Or. 38, 132 : verbum, id. ib. 8, 27 (cf. id. Brut. 24 *fin.*): nisi ipse (orator) inflammatus ad eam (mentem) et ardens accesserit, id. de Or. 2, 45, 190 : orator gravis, acer, ardens, id. Or. 28, 99 al. — *Adv.* ardenter, only trop., *in a burning*, *fiery*, *eager*, *passionate manner*, *ardently*, *eagerly*, *passionately* : ardenter aliquid cupere, Cic. Tusc. 4, 17, 39; Plin. Ep. 2, 7, 6.— *Comp.* : ardentius sitire, **to have a more burning thirst**, Cic. Tusc. 5, 6, 16 : ardentius diligere, Plin. Ep. 7, 20, 7, id. Pan. 85, 7: ardentius amare, Suet. Calig. 25.— *Sup.* : ardentissime diligere, Plin. Ep. 6, 4, 3; Suet. Dom. 22. 3494#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3493#ardeola#ardĕŏla, ae, f. dim. ardea, `I` *a little heron*, Plin. 10, 60, 79, § 164; 11, 37, 52, § 140. 3495#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3494#ardesco#ardesco, arsi, 3, `I` *v. inch.* [ardeo], *to take* *fire*, *to kindle*, *to be inflamed* (mostly poet. or in post-Aug. prose; not in Cic.; while exardesco is very freq.), lit. and trop. `I` Lit. : ut omnia motu Percalefacta vides ardescere, Lucr. 6, 178 : ardescunt caelestia templa, id. 6, 670 : ne longus ardesceret axis, Ov. M. 1, 255; Plin. 37, 3, 12, § 51.— `II` Trop., *to gleam*, *glitter.* `I.A` Of rays of light: fulmineis ardescunt ignibus undae, Ov. M. 11, 523.— `I.B` Of the gleaming of a sword: pugionem in mucronem ardescere jussit, Tac. A. 15, 54.— `I.C` Most freq. of the passions, *to be inflamed*, *become more intense*, *increase in violence* : ardescere dirā cuppedine, Lucr. 4, 1090; so id. 5, 897: in iras, Ov. M. 5, 41 (cf. Verg. A. 7, 445: exarsit in iras, and Luc. 3, 134: accensus in iram): in nuptias incestas, Tac. A. 11, 25 : ardescit tuendo, Verg. A. 1, 713 : stimulo ardescit, Plin. 8, 45, 70, § 181 : quibus haec rabies auctoribus arsit, Luc. 5, 359.—So, *absol.* : fremitus ardescit equorum, Verg. A. 11, 607 : ardescente pugnā, Tac. H. 5, 18 : in labiis ejus ignis ardescit, * Vulg. Prov. 16, 27. 3496#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3495#ardifetus#ardĭfētus, a, um, adj. ardeo-fetus, `I` *pregnant with flame;* poet. of a torch: lampas, Varr. ap. Non. p. 243, 25; cf. id. ib. p. 312, 6. 3497#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3496#ardor#ardor, ōris, m. ardeo, `I` *a flame*, *fire*, *heat*, *burning heat*, lit. and trop. `I` Lit. : solis ardor, Lucr. 2, 212 : exortus est sol cum ardore, Vulg. Jac. 1, 11 : ignium, Lucr. 5, 587 : ignis, Vulg. 2 Pet. 3, 12: flammarum, Lucr. 5, 1093 : flammaï, id. 5, 1099 al. : visas ab occidente faces ardoremque caeli, Cic. Cat. 3, 8 : ardor caelestis, qui aether vel caelum nominatur, id. N. D. 2, 15, 41 : ardore deflagrare, id. Ac. 2, 37, 119 : ardores corporum in morbis, Plin. 14, 16, 18, § 99 : Visitabo vos in egestate et ardore, **with burning fever**, Vulg. Lev. 26, 16 al. — `II` Trop. `I.A` Of the flashing fire of the eyes, *brightness*, *brilliancy* : fervescit et ex oculis micat acribus ardor, **and fire gleams forth from the keen eyes**, Lucr. 3, 289 : ille imperatorius ardor oculorum, Cic. Balb. 21, and id. N. D. 2, 42, 107.—Of the external appearance in gen.: in te ardor voltuum atque motuum, Cic. Div. 1, 37, 80 : oris, **animation**, Vell. 2, 35.— `I.B` Of the passions or feelings, *heat*, *ardor*, *glow*, *impatience*, *eagerness*, *ardent desire* : Sive voluptas est sive est contrarius ardor, i. e. dolor, **some tormenting pain**, Lucr. 3, 251 : cupiditatum ardore restincto, Cic. Fin. 1, 13, 43 : ardor mentis ad gloriam, id. Cael. 31 : quem ardorem studii censetis fuisse in Archimede, qui etc., id. Fin. 5, 19, 50 : ardor animi non semper adest, isque cum consedit, id. Brut. 24, 93 : vultus ardore animi micans, Liv. 6, 13 : ardorem compescere, Tac. Agr. 8; Liv. 8, 16. — Transf. from the combatants to the weapons: tantus fuit ardor armorum, Liv. 22, 5 : Ardorem cupiens dissimulare meum, **glowing love**, Tib. 4, 12, 6; so Ov. M. 7, 76.— With *obj. gen.* : at te ejusdem virginis ardor Perdiderat, Ov. M. 9, 101; 9, 140; Hor. Epod. 11, 27 al.—And meton., *the object of ardent affection*, *love*, *flame* : tu primus et ultimus illi Ardor eris, Ov. M. 14, 683. 3498#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3497#Arduenna#Ardŭenna, ae ( Ardenna, Ven. Fort. Carm. 7, 4), f. v. arduus; cf. Welsh ardh, to raise up, `I` *the forest-covered mountains in Gaul*, now *Ardennes*, Caes. B. G. 5, 3; 6, 29 Herz.; Tac. A. 3, 42; cf. Mann. Gall. p. 203. 3499#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3498#arduitas#ardŭĭtas, ātis, f. arduus, `I` *steepness* : montium arduitas, Varr. R. R. 2, 10, 3. 3500#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3499#ardus#ardus, a, um, adj., v. aridus. 3501#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3500#arduus#arduus, a, um, adj. akin to ΑΡΔΩ, ἄρσω = to water, to cherish; ἀλδαίνω = to make grow; ἀλδήεις = growing; alo, altus, q. v.; 1. ad-oleo, ad-olesco; related to arbor, arbutus as ἐρυθρός, Germ. roth, Engl. red, is related to ruber; Ardea was perh. so called from its lofty situation; cf. Arduenna, `I` *high*, *elevated*, *lofty*, *steep* (syn.: altus, celsus, sublimis). `I` Lit. : Pergama ardua, Enn. ap. Macr. S. 6, 2: aether, Ov. M. 1, 151 : sidera, id. ib. 1, 730 : cedrus, id. Am. 1, 14, 12 : cervix equi, Hor. S. 1, 2, 89 : et campo sese arduus infert (Turnus), Verg. A. 9, 53.—Also in prose in Gell.: supercilia, i. e. **proudly elevated**, Gell. 4, 1, 1 : confragosus atque arduus clivis, **steep**, Varr. R. R. 1, 18, 4 : ascensus, Cic. Verr. 2, 4, 23 : arduus ac difficilis ascensus, Liv. 25, 13 : ardua et aspera et confragosa via, id. 44. 3: via alta atque ardua, Enn. ap. Cic. Tusc. 1, 16, 37: mons, Ov. M. 1, 316 : Tmolus, id. ib. 11, 150 al.—Hence, *subst.* : arduum, i, n., *a* *steep place*, *a steep* : Ardua dum metuunt, amittunt vera viaï, Lucr. 1, 659 : in ardua montis Ite, Ov. M. 8, 692 : ardua terrarum, Verg. A. 5, 695 : per arduum scandere, Hor. C. 2, 19, 21 : in arduo, Tac. A. 2, 47 : in arduis ponet nidum suum, Vulg. Job, 39, 27 : ardua Alpium, Tac. H. 4, 70 : castellorum, id. A. 11, 9 : ingressi sunt ardua, Vulg. Jer. 4, 29. — `II` Trop. `I.A` *That is difficult to reach* or *attain*, *difficult*, *laborious*, *hard*, *arduous* : magnum opus omnino et arduum conamur, Cic. Or. 10, 33 : rerum arduarum ac difficilium perpessio, id. Inv. 2, 54; so id. Leg. 1, 13: id arduum factu erat, Liv. 8, 16; Tac. A. 4, 4: victoria, Ov. M. 14, 453 : virtus, Hor. C. 3, 24, 44 : nil mortalibus arduum est, id. ib. 1, 3, 37.— *Subst.* : nec fuit in arduo societas, Tac. A. 12, 15.— `I.B` *Troublesome*, *unpleasant* : in primis arduum videtur res gestas scribere, Sall. C. 3, 2, upon which Gellius remarks: Arduum Sallustius non pro difficili tantum, sed pro eo quoque ponit, quod Graeci χαλεπὸν appellant: quod est cum difficile tum molestum quoque et incommodum et intractabile, Gell. 4, 15 : quam arduum onus, Tac. A. 1, 11.— `I.C` Of fortune, *difficult*, *adverse*, *inauspicious* : aequam memento rebus in arduis Servare mentem, **in adversity**, Hor. C. 2, 3, 1.!*? *Comp.* arduior: iter longius arduiusque erat, Cato ap. Prisc. p. 600 P.— *Sup.* arduissimus: asperrimo atque arduissimo aditu, Cato ap. Prisc. p. 600 P.; cf.: assiduus, egregius, industrius, perpetuus, and Rudd. I. p. 180, n. 58.— *Adv.* not used. 3502#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3501#are#āre, v. arefacio. 3503#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3502#area#ārĕa (in inscriptions freq. ARIA, Inscr. Orell. 4130, etc.), ae, `I` *f* [some comp. ἔραζε = on the ground; Germ. Erde; Engl. earth, hearth; others, as Varro and Festus, connected it with areo, as if pr. *dry land*, as terra may be connected with torreo; so Bopp and Curt.], *a piece of level ground*, *a vacant place*, esp. in the town (syn.: planities, aequor): in urbe loca pura areae, Varr. L. L. 5, § 38 Müll: area proprie dicitur locus vacuus, Paul. ex Fest. p. 11 Müll.: locus sine aedificio in urbe area; rure autem ager appellatur, Dig. 50, 16, 211. `I` Lit., *ground* for a house, *a building-spot* : si Ponendae domo quaerenda est area primum, Hor. Ep. 1, 10, 13. arearum electio, Vitr. 1, 7, 1: pontifices si sustulerint religionem, aream praeclaram habebimus, Cic. Att. 4, 1 *fin.*; Liv. 4, 16; 1, 55; Suet. Vesp. 8; Dig. 7, 4, 10 al.— `II` Transf. `I.A` *A vacant space around* or *in a house*, *a court* (syn. spatium): resedimus in areā domŭs, Plin. Ep. 6, 20, 4; so id. ib. 7, 27, 10; Vulg. 3 Reg. 22, 10; Dig. 43, 22, 1; 8, 2, 1 al.— `I.B` *An open space for games*, *an open play-ground* (syn.: campus, curriculum), Hor. C. 1, 9, 18.— Hence, in gen., *a field for effort*, etc. (syn.: campus, locus, q. v.), Ov. Am. 3, 1, 26, and trop.: area scelerum, i. e. **where vices have full scope**, Cic. Att. 9, 18.—Also, *a raceground*, Ov. F. 4, 10 (cf. id. ib. 2, 360); and trop., *the course of life* : vitae tribus areis peractis (i. e. pueritiā, juventute, senectute), Mart. 10, 24.— `I.C` *A threshing floor* (among the ancients, an open space in the vicinity of the house). `I.A.1` Lit. : neque in segetibus neque in areis neque in horreis, Cic. Verr. 2, 3, 8; Hor. C. 1, 1, 10; id. S. 1, 1, 45; Tib. 1, 5, 22; Vulg. Gen. 50, 10; ib. Isa. 21, 10. Its construction may be learned from Cato, R. R. 91 and 129; Varr. R. R. 1, 51; Verg. G. 1, 178 sqq. Voss; Col. 5, 1, 4; 5, 2, 20; and Pall. 1, 36 al.— `I.A.2` Trop., *of the body of Christians*, *as subject to separation*, *judgment* (eccl. Lat.), Vulg. Matt. 3, 12; Aug. Ver. Rel. 5.— `I.D` *The halo around the sun* or *moon* : tales splendores Graeci areas (i. e. ἅλωνας) vocavere, Sen. Q. N. 1, 2.— `I.E` *A bed* or *border in a garden*, Varr. L. L. 6, § 64 Müll.; Col. 11, 3; Plin. 19, 4, 20, § 60; Pall. 1, 34.— `F` *A fowling-floor*, Plaut. As. 1, 3, 64: aedes nobis area est; auceps sum ego, id. ib. 1, 3, 67.— `G` *A burying-ground*, *church-yard*, Tert. ad Scap. 3. — `H` *A bald spot upon the head*, *baldness*, Cels. 6, 4; Mart. 5, 50. 3504#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3503#arealis#ārĕālis, e, adj. area, `I` *of* or *pertaining to a threshing-floor* : cribrum, Serv. ad Verg. G. 1, 166. 3505#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3504#Areatae#Arĕātae, ārum, m., `I` *a Sarmatian tribe*, also called Arraei, Plin. 4, 11, 18, § 41. 3506#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3505#Arectaeus#Ărectaeus, a, um, adj. from, acc. to O. T. Gen. 10, 10, an Assyrio-Babylonian town; cf. Amm. 23, 21, `I` *Babylonian* : campi, Tib. 4, 1, 142 (al. Areccei). 3507#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3506#arefacio#ārĕ-făcĭo (contr. arfăcĭo, Cato, R. R. 69; `I` per anastrophen, facio are, Lucr. 6, 962; cf. Rudd. II. p. 392), fēci, factum, 3, v. a. areo, *to make dry*, *to dry up* (anteclass. and post-Aug.; syn.: sicco, exsicco, coquo, uro), Cato, R. R. 69 : principio terram sol excoquit et facit are, * Lucr. 6, 962; Varr. L. L. 5, § 38 Müll.; Vitr. 2, 1; Vulg. Job, 15, 30; ib. Jac. 1, 11.— *Pass.* : arefieri in furno, Plin. 32, 7, 26, § 32 : caulis arefactus, id. 13, 22, 43, § 125; so id. 34, 13, 35, § 133; Cels. 5, 27, n. 7; * Suet. Vesp. 5: arefacta est terra, Vulg. Gen. 8, 14 : ficulnea, ib. Matt. 21, 19.— `II` Trop. (eccl. Lat.), *to wither up*, *break down* : gentem superbam arefecit Deus, Vulg. Eccli. 10, 18 : arefacient animam suam, ib. ib. 14, 9. 3508#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3507#Arelas#Ărĕlas, ātis ( Ărĕlātē, ēs, Suet. Tib. 4; Aus. Clar. Urb. 8), f., = Ἀρέλαται or Ἀρέλατον, `I` *a town in Southern Gaul*, *on the eastern branch of the Rhone*, now *Arles*, Caes. B. C. 1, 36; cf. Mann. Gall. 96.—Hence, Ărĕlātensis, e, adj., *Arelatian* : ager, Plin. 10, 42, 57, § 116; plur., Ărĕlāten-ses, ium, m., *the inhabitants of Arelas*, Dig. 32, 2, 34. 3509#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3508#Aremoricae#Ărēmŏrĭcae, v. Armoricae. 3510#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3509#arena#ărēna, ae, f., v. harena. 3511#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3510#arenaceus#ărēnācĕus, a, um, adj., v. harenaceus. 3512#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3511#Arenacum#Ărĕnācum ( Ărĕnātium, Tab. Peut.; Hărĕnātium, Itin. Anton.), i, n., `I` *a town in* Gallia Belgica, now *Ærth* or *Arth*, *near Herwen*, Tac. H. 5, 20 sq.; cf. Ukert, Gall. p. 531. 3513#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3512#arenarius#ărēnārĭus, a, um, adj., v. harenarius. 3514#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3513#arenatio#ărēnātĭo, ōnis, f., v. harenatio. 3515#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3514#arenatus#ărēnātus, a, um, adj., v. harenatus. 3516#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3515#arenifodina#ărēnĭ-fŏdīna, ae, f., v. hareni-fodina. 3517#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3516#arenivagus#ărēnĭ-văgus, a, um, adj., v. harenivagus. 3518#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3517#arenosus#ărēnōsus, a, um, adj., v. harenosus. 3519#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3518#arens#ārens, entis, P. a., from areo. 3520#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3519#arenula#ărēnŭla, ae, f., v. harenula. 3521#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3520#areo#ārĕo, ēre, v. n. akin to ardere, `I` *to be dry* (not in Cic.). `I` Lit. : ubi (amurca) arebit, Cato, R. R. 76; 69: uti, quom exivissem ex aquā, arerem tamen, Plaut. Rud. 2, 6, 50; 2, 7, 18: (tellus) sucis aret ademtis, Ov. M. 2, 211; so id. ib. 15, 268.— `II` Trop. of things, *to be dried up* or *withered* : arentibus siti faucibus, Liv. 44, 38; so Sen. Ben. 3, 8: fauces arent, Ov. M. 6, 355 : aret ager, Verg. E. 7, 57 : pars, super quam non plui, aruit, Vulg. Amos, 4, 7 : omnia ligna agri aruerunt, ib. Joel, 1, 12; ib. Marc. 11, 21; ib. Apoc. 14, 15.—Rarely of persons, *to languish from thirst* : in mediā Tantalus aret aquā, Ov. A. A. 2, 606; so, Sic aret mediis taciti vulgator in undis, id. Am. 3, 7, 51. —Hence, ārens, entis, P. a. `I` Lit., *dry*, *arid*, *parched* : saxa, Ov. M. 13, 691 : arens alveus (fluminis), Vulg. Jos. 3, 17 : arva, Verg. G. 1, 110 : rosae, id. ib. 4, 268; id. A. 3, 350: harenae, Hor. C. 3, 4, 31 : cetera (loca) abrupta aut arentia, * Tac. A. 15, 42. — `II` Trop., *languishing* or *fainting from thirst*, *thirsty* : trepidisque arentia venis Ora patent, Ov. M. 7, 556; 14, 277: faux, Hor. Epod. 14, 4.— Poet. as an epithet of thirst itself: sitis, Ov. H. 4, 174; Sen. Thyest. 5 (cf.: sitis arida, Lucr. 6, 1175; Ov. M. 11, 129). 3522#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3521#areola#ārĕŏla ( āri-), ae, f. dim. area. `I` (After area, I.) *A small*, *open place* : quae cenatio areolam aspicit, Plin. Ep. 5, 6, 21 : ARIOLA, Inscr. Grut. 584, 4.— `II` (After area, II. E.) *A small garden-bed*, *garden*, or *cultivated place*, Col. 10, 362; 11, 2, 30: areolae aromatum, Vulg. Cant. 5, 13; 6, 1; ib. Ezech. 17, 7. 3523#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3522#Areopagites#Ărēŏpăgītes, ae, m., = Ἀρειοπαγίτης, `I` *an Areopagite*, *a member of the court of the Areopagus at Athens* (v. Areopagus), Enn. ap. Varr. L. L. 7, § 19 Müll. (Trag. v. 190 Vahl.); Varr. L. L. l. l.; Cic. Phil. 5, 5, 14; id. Balb. 12 *fin.*; id. Off. 1, 22, 75; id. Div. 1, 25, 54; Vulg. Act. 17, 34; Macr. S. 7, 1.—Hence, † Ărēŏpăgītĭcus, a, um, adj., = Ἀρειοπαγιτικός, *of* or *pertaining to an Areopagite* : gymnasia, Sid. Ep. 9, 9. 3524#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3523#Areopagus#Ărēŏpăgus ( -ŏs), i, m., = Ἄρειος πάγος, `I` *Mars' Hill at Athens*, *on which the Areopagus*, *the highest judicial assembly of* *the Athenians*, *held its sessions* : Areopagitae ab Areopago: is locus est Athenis, Varr. L. L. 7, § 19 Müll.; Cic. Div. 1, 25, 54; id. Off. 1, 22, 75; Sen. Tranq. 3 *fin.*; Vulg. Act. 17, 19 sqq. (in Cic. Att. 1, 14 used as a Greek word; in Tac. A. 2, 55, called Areum judicium; and in Juv. 9, 101, Curia Martis; cf. Ov. M. 6, 70). 3525#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3524#arepennis#arepennis, is, m. Gallic; in mod. Fr. arpent = an acre; `I` syn. with semijugerum, **a half acre of ground**, Col. 5, 1, 6 : arapennis, Isid. Orig. 15, 15, p. 485 Lind. 3526#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3525#Ares#Ăres, is, m., = Ἄρης, `I` *the war-god Mars* (in Plaut. jocosely made to correspond with bellator, warrior): si tu ad legionem bellator clues, at ego in culinā Ares, Plaut. Truc. 2, 7, 54. (For the *A*, which is always short in Lat., cf. Lucil. ap. Scaur. Orth. p. 2255 P., and Mart. 9, 12, with reference to Hom. Il. 5, 31.) 3527#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3526#aresco#āresco, ĕre, `I` *v. n. inch.* [areo], *to become dry.* `I` Lit. : dum mea (vestimenta) arescunt, Plaut. Rud. 2, 7, 17 : fluvius arescat, Vulg. Job, 14, 11 : arescat aqua de mari, ib. Isa. 19, 5 : arescente undā, Tac. A. 13, 57 : quasi faenum, ita arescet, Vulg. Isa. 51, 12.—Of tears: cito arescit lacrima, praesertim in alienis malis, Cic. Part. Or. 17; so id. Inv. 1, 56 *fin.* — `II` Trop., *to languish.* `I.A` Of plants, *to dry up*, *wither* : nullo modo facilius arbitror posse herbas arescere et interfici, *to dry up*, Cic. Oecon. ap. Non. p. 450, 1; so Plin. 8, 38, 57, § 137: truncus (arboris), Tac. A. 13, 58 : vitis, Vulg. Ezech. 17, 9; 17, 10: palmes, ib. Joan. 15, 6 : manus (branch), ib. Job, 15, 32.— `I.B` Of persons (eccl. Lat.), *to pine away in sickness* : (filius meus) stridet dentibus et arescit, Vulg. Marc. 9, 17.—So, *to sink*, *be overcome*, with fear: arescentibus hominibus prae timore, Luc. 21, 26. 3528#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3527#Arestorides#Ărestŏrĭdes, ae, m. `I` *patr.*, = Ἀρεστορίδης, *son of Arestor*, i. e. *Argus*, Ov. M. 1, 624. 3529#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3528#aretalogus#ărĕtālŏgus, i, m., = ἀρεταλόγος, `I` *a prattler about virtue*, *a babbler*, *boaster;* in gen. of a Cynic or Stoic, Suet. Aug. 74 Casaub.: mendax aretalogus, Juv. 15, 16; cf. ethologus. 3530#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3529#Arete#Ārētē, ēs, f., = Ἀρήτη, `I` *the wife of Alcinous*, *king of the Phœacians*, Hyg. Fab. 23. 3531#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3530#Arethon#Ărĕthon, ontis, and Ărĕtho, ōnis, m., = Ἀρέθων, `I` *a river in Epirus*, Liv. 38, 3 and 4. 3532#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3531#Arethusa#Ărĕthūsa, ae, f., = Ἀρέθουσα. `..1` *A celebrated fountain near Syracuse*, Cic. Verr. 2, 4, 53; acc. to the fable, a nymph in the train of Diana, in Elis, pursued by the river-god Alpheus, fled to Sicily, Ov. M. 5, 573 (cf. Pausan. 5, 7); hence it was believed that it flowed under the sea with the Alpheus, and appeared again in Sicily, Verg. E. 10, 4 sqq.; id. A. 3, 694; Plin. 2, 103, 106, § 225; 31, 5, 30, § 55; cf. Mann. Ital. II. 325, and Alpheus.— `..2` *A fountain in Eubœa*, Plin. 4, 12, 21, § 64.— `..3` *A fountain in Bœotia*, Plin. 4, 12, 21, § 64.— `..4` *A lake in Armenia Major*, Plin. 2, 103, 106, § 226 (Jan, *Aritissa*).— `..5` *A town in Macedonia*, Plin. 4, 10, 17, § 38.— `..6` *A town in Syria*, *on the Orontes*, now *Rustan* or *Restun*, Itin. Anton. — `II` Derivv. `II.A` Ărĕthūsaeus, a, um, adj., *of* or *pertaining to the fountain Arethusa* (in Sicily), *Arethusian*, Claud. Rapt. Pros. 2, 60.— `II.B` Ărĕthūsis, ĭdis, adj., *Arethusian*, a poet. epithet for Syracuse, near which was the fountain Arethusa, Ov. F. 4, 873 (cf. id. ib. 5, 7: Aganippis Hippocrene).— `II.C` Ărĕthūsĭus, a, um, adj. `II.A.1` *Arethusian;* hence poet. for *Syracusan* : proles, Sil. 14, 356.— `II.A.2` *Subst.* : Ărĕthūsĭi, ōrum, m. `II.1.1.a` *The inhabitants of Arethusa*, *in Macedonia*, Plin. 4, 10, 17, § 35.— `II.1.1.b` *The inhabitants of Arethusa*, *in Syria*, Plin. 5, 23, 19, § 82. 3533#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3532#Aretinus#Ārētīnus ( Ārr-), a, um, adj., `I` *of* or *pertaining to the town Aretium* : testa, Mart. 1, 54 : vasa, id. 14, 98; cf. Müll. Etrusk. 2, 244.— `II` *Subst.* : Ārētīni, ōrum, m., *the inhabitants of Aretium*, Cic. Att. 1, 14, 9; Plin. 3, 5, 8, § 52. 3534#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3533#Aretium#Ārētĭum (ARRETIVM, Inscr. Orell. 3547 al.), ii, n., `I` *a large town in Etruria*, now *Arezzo*, Plin. 35, 12, 46, § 160; cf. Müll. Etrusk. 1, 125; 1, 128; 1, 224; 1, 233 al.; Mann. Ital. I. 402. 3535#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3534#Areus#Ărēus, a, um, adj., = Ἄρειος, `I` *pertaining to Mars* : judicium, **the Areopagus**, Tac. A. 2, 55; v. Areopagus. 3536#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3535#arferia#arferia aqua, quae inferis libabatur, Paul. ex Fest. p. 11 Müll. [ar, = ad, and fero]. 3537#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3536#Arganthonius#Arganthōnĭus, ii, m., = Ἀργανθώνιος, `I` *a Tartessian king who lived to a great age*, Cic. Sen. 19, 69; Val. Max. 8, 13, ext. 4 (cf. Herod. 1, 163); Plin. 7, 48, 49, § 154; Censor. 17.—Hence, Arganthōnĭăcus, a, um, adj., *of* or *pertaining to Arganthonius*, Sil. 3, 396. 3538#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3537#Arganthus#Arganthus, i, m., `I` *a mountain in Mysia*, *near Bithynia*, Gr. Ἀργανθώνιον ὄρος : Arganthi Pegae sub vertice montis, Prop. 1, 20, 33. 3539#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3538#Argei#Argēi, ōrum, m. `I` *A part of the city of Rome* : Argeorum sacraria in septem et XX. partes urbis sunt disposita, Varr. L. L. 5, § 45 sq. : Argea loca Romae appellantur, quod in his sepulti essent quidam Argivorum illustres viri, Paul. ex Fest. p. 19 Müll. (v. Müll. ad h. l.): multa alia sacrificia locaque sacris faciendis, quae Argeos pontifices vocant, (Numa) dedicavit, Liv. 1, 21; Ov. F. 3, 791.— `II` *Figures of men* ( *twentythree in number*) *made of rushes*, *which were annually*, *on the Ides of May*, *thrown into the Tiber from the* Pons Sublicius. Acc. to the belief of the ancients, it was necessary that these figures should take the place of the earlier human sacrifices, Varr. L. L. 7, § 44 Müll.; Ov. F. 5, 621 sq.: Argeos vocabant scirpeas effigies, quae per virgines Vestales annis singulis jaciebantur in Tiberim, Paul. ex Fest. p. 15 Müll.; cf. Fest. s. v. sexagenarios, p. 334 ib.; Enn. ap. Varr. L. L. 7, § 43 ib. (Ann. v. 124 ib.). 3540#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3539#argema#argĕma, ătis, n., = ἄργεμα [ ἀργήεις, white; cf. `I` albugo], **a small ulcer in the eye**, Plin. 20, 5, 20, § 40; 25, 13, 92, § 144. 3541#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3540#argemon#argĕmon, i, n., = ἄργεμον, `I` *an herb;* in pure Lat., lappa canaria, Plin. 24, 19, 116, § 176. 3542#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3541#argemone#argĕmōnē, ēs, f., = ἀργεμώνη, `I` *an herb;* in pure Lat., inguinalis, Plin. 26, 9, 59, § 92. 3543#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3542#argemonia#argĕmōnĭa, ae, f., `I` *a plant* similar to the preceding, Plin. 25, 9, 56, § 102; Cels. 5, 27, 10. 3544#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3543#argennon#argennon, i, n. ἀργεννός, white, `I` *brilliant*, *white silver*, Paul. ex Fest. p. 14 Müll. 3545#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3544#Argentanum#Argentānum, i, n., `I` *a town of the Bruttii*, Liv. 30, 19. 3546#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3545#argentaria#argentārĭa, ae, f., v. argentarius, II. B. 3547#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3546#argentarium#argentārĭum, ii, n., v. argentarius, II. C. 3548#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3547#argentarius1#argentārĭus, a, um, adj. argentum. `I` *Of* or *pertaining to silver* (cf. argentum, I. A.): metalla, **silver-mines**, Plin. 33, 5, 26, § 86 : plumbum, **a mixture of tin and lead**, id. 34, 9, 20, § 95, and 34, 17, 48, § 160: creta, **for polishing silver**, **tripoli**, **rottenstone**, id. 35, 17, 58, § 199 : faber, **a worker in silver**, **silver-smith**, Dig. 34, 2, 39.— `II` *Of* or *pertaining to money* (cf. argentum, I. B. 2.): amore pereo et inopiā argentariā, **am dying of love and want of money**, Plaut. Ps. 1, 3, 65; so, opes, **possessions in money**, id. Ep. 5, 2, 7 : auxilium, **pecuniary assistance**, id. Ps. 1, 1, 103 : sunt meretrices omnes elecebrae argentariae, **enticers away of money**, id. Men. 2, 3, 26 : cura, **care of money**, Ter. Phorm. 5, 7, 3 : taberna, **a banker's stall**, **bank**, Liv. 26, 11; so, mensa, **a banking-table**, Dig. 2, 13, 4 al. —Hence *subst.* in all genders, like aerarius, harenarius, etc. (only thus in Cic., never as an adj.). `I.A` argentārĭus, ii, m. `I.A.1` *A money-changer*, *banker* (by whom much business was transacted, since all business transactions were committed to writing by them; cf. Dig. 2, 13, 10), Plaut. As. 1, 1, 103; so id. ib. 1, 1, 113; id. Aul. 3, 5, 53; id. Pers. 3, 3, 29 al.; Cic. Caecin. 6: argentarii tabulae, id. ib. 6; Suet. Aug. 2; id. Ner. 5.— `I.A.2` (Sc. faber.) *A silver-smith*, Vulg. Jud. 17, 4; ib. Sap. 15, 9; ib. Isa. 40, 19: Demetrius, argentarius faciens aedes argenteas Dianae, ib. Act. 19, 24; Inscr. Orell. 913; 995; 4146.— `I.B` argentārĭa, ae, f. (sc. taberna). `I.A.1` *A banking-house*, *a bank*, Plaut. Truc. 1, 1, 47; so id. ib. 1, 1, 51; id. Ep. 2, 2, 15; Liv. 9, 40; 26, 27; 40, 51.— `I.A.2` (sc. ars.) *The vocation* or *employment of a bank* *er* or *broker* : M. Fulcinius, qui Romae argentariam non ignobilem fecit, Cic. Caecin. 4 : argentariā dissolutā, **after the dissolution**, **closing up**, **of the bank**, id. ib. 4 : exercere, Dig. 2, 13, 4 : administrare, ib. 2, 13, 4.— `I.A.3` (Sc. fodina; cf.: aeraria, harenaria, ferraria, etc.) *A silver-mine*, Liv. 34, 21; Tac. A. 6, 19 (conj. of Weissenb.).—* `I.C` argentārĭum, ii, n., *a place for keeping silver*, *a cupboard* or *safe for plate*, Dig. 34, 2, 19, § 8. 3549#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3548#Argentarius2#Argentārĭus mons. `I` *A promontory on the coast of Etruria*, now *Monte Argentaro*, Rutil. Itin. I. pp. 315-324.— `II` *The part of Mons Orospeda*, *in which the Bœtis took its rise*, so called from its silvermines, Avien. Or. Marit. 291. 3550#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3549#argentatus#argentātus, a, um, adj. argentum (cf. aeratus and auratus, and Prisc. p. 828 P.). `I` *Plated* or *ornamented with silver* (cf. argentum, I. A.): sandalia, Albin. 2, 65 : sella, Lampr. Elag, 4 *fin.* : milites, *whose shields were covered* or *plated with silver*, Liv. 9, 40.— `II` *Furnished with money* (cf. argentum, I. B. 2.): semper tu ad me cum argentatā accedito querimoniā, *come always with silvered complaints*, i. e. *bring money with your complaints*, Plaut. Ps. 1, 3, 78. 3551#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3550#argenteolus#argentĕŏlus ( argentĭŏlus, Fronto de Or. 1), a, um, `I` *adj. dim.* [argenteus], *of silver* : sicilicula, Plaut. Rud. 4, 4, 125. 3552#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3551#argenteus1#argentĕus, a, um, adj. argentum. `I` *Of* or *from silver*, *made of silver* (cf. argentum, I. A.): polubrum, Liv. And. ap. Non. p. 544, 23: aquila, Cic. Cat. 1, 9, 24 : brattea, Plin. 37, 7, 31, § 105 : phalerae, id. 8, 5, 5, § 12 : vasa, Hor. S. 2, 7, 73; so Vulg. Gen. 24, 53; ib. 2 Tim. 2, 20; Tac. G. 5: Triton, Suet. Claud. 21 *fin.* : dei, Vulg. Dan. 5, 4 : leones, ib. 1 Par. 28, 17 : simulacra, ib. Apoc. 9, 20 : nummus, Plin. 33, 3, 13, § 47; so Vulg. 1 Reg. 2, 36: denarius, Plin. 19, 3, 15, § 38; also *absol.* argenteus, Tac. G. 5; so Vulg. Gen. 20, 16; ib. Matt. 26, 15 al.— `II` Metaph. `I.A` *Adorned with silver*, = argentatus: scaena, Cic. Mur. 19 *fin.* : acies, Liv. 10, 39 (cf. a little before: per picta atque aurata scuta; and v. argentatus, I.).— `I.B` *Of a white*, *silver color*, *silvery* : niveis argentea pennis Ales, Ov. M. 2, 536 : color, id. ib. 10, 213; so, fons, id. ib. 3, 407 : undae, Plin. 4, 8, 15, § 31 : lilia, Prop. 5, 4, 25 : anser, Verg. A. 8, 655 : crinis, Plin. 2, 25, 22, § 90 al. — `I.C` *Of the silver age* : subiit argentea proles, Auro deterior, fulvo pretiosior aere, Ov. M. 1, 114.— `III` In comic style, *of* or *from money* (cf. argentum, I. B. 2.): salus, **a silver salutation**, Plaut. Ps. 1, 1, 44 sq. : amica tua facta est argentea, *is turned into money*, i. e. *has been sold*, id. ib. 1, 3, 113. 3553#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3552#Argenteus2#Argentĕus, a, um, adj., `I` *a standing epithet of a river in* Gallia Narbonensis, now *Argents* : flumen Argenteum, Lepidus ap. Cic. Fam. 10, 34, 1: amnis Argenteus, Plin. 3, 4, 5, § 35; with a *tēte du pont* and castle: Pons Argenteus, Lepidus ap. Cic. Fam. 10, 34, B. 3554#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3553#Argentia#Argentĭa, ae, f., `I` *a place in upper Italy*, between Milan and Bergamo, Itin. Hieros. 3555#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3554#Argentiexterebronides#Argentiextĕrĕbrŏnĭdes, ae, m., `I` *a word formed by Plautus in jest*, *as the name of one who is skilled in extorting money* [argentum-exterebro], *a sponger*, Plaut. Pers. 4, 6, 21 (cf. id. Capt. 2, 2, 35). 3556#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3555#argentifodina#argentī-fŏdīna (also written separately, argentī fŏdīna), ae, f. argentum, `I` *a silver - mine*, Varr. L. L. 8, § 62; Vitr. 7, 7 al.: Odor ex argenti fodinis inimicus omnibus animalibus, sed maxume canibus, Plin. 33, 6, 31, § 98; Varr. R. R. 1, 2, 22. 3557#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3556#Argentinus#Argentīnus, i, m. id., `I` *the god of silver money*, Aug. Civ. Dei, 4, 21; cf. Aesculanus. 3558#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3557#Argentoratus#Argentŏrātus, i, f., `I` *the name of a city*, now *Strasburg in Alsace*, Amm. 15, 11; cf. Mann. Gall. 270.—Hence, Argen-tŏrātensis, e, adj., *of* or *pertaining to Argentoratus* : campi, Aur. Vict. Ep. 42 : pugna, Amm. 17, 1. 3559#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3558#argentosus#argentōsus, a, um, adj. argentum, `I` *abounding in silver* : aurum, Plin. 33, 5, 29, § 93. 3560#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3559#argentum#argentum, i, n. ἀργήεις, ἀργής, Dor. ἀργᾶς, white, like Tarentum, from Τάρας, Doed. Syn. III. p. 193; prop. *white* metal; cf. Sanscr. arǵunas = bright; raǵatam = silver; hence, `I` *silver*, whose mineralogical description is found in Plin. 33, 6, 31, § 95. `I. A.` Lit. : argenti metalla, Plin. 33, 6, 33, § 101 : argenti aerisque metalla, Vulg. Exod. 35, 24 : argenti vena, Plin. 33, 6, 31, § 95 : argenti fodina, v. argenti-fodina; argenti scoria, id. 3, 6, 5, § 105 : spuma argenti, id. 33, 6, 35, § 106 : argenti duae differentiae (sunt), id. 33, 10, 44, § 127 : argentum candidum, rufum, nigrum, id. ib. : argentum infectum, **unwrought silver**, Liv. 26, 47; Dig. 34, 2, 19: argenti montes, Plaut. Mil. 4, 2, 73 : argentum purum, Foedus ap. Gell. 6, 5: argento circumcludere cornua, Caes. B. G. 6, 28 : Concisum argentum in titulos faciesque minutas, Juv. 14, 291 : quod usquam est Auri atque argenti, id. 8, 123 : argentum et aurum, Tac. G. 5; id. A. 2, 60, id. H. 4, 53; Vulg. Gen. 24, 35: aurum argentumque, Tac. H. 2. 82: aurum et argentum, Vulg. Gen. 13, 2.— `I.B` Meton. `I.B.1` *Wrought silver*, *things made of silver; silver-plate*, *silver-work* : tu argentum eluito, Plaut. Ps. 1, 2, 29 : nec domus argento fulget auroque renidet, Lucr. 2, 27; so, ridet argento domus, Hor. C. 4, 11, 6 : argenti quod erat solis fulgebat in armis, Juv. 11, 109 : argentumque expositum in aedibus, Cic. Verr. 2, 4, 15 : navis plena argenti facti atque signati, **full of wrought and stamped silver**, id. ib. 2, 5, 25; so Liv. 34, 25 and 26: argentum caelatum, Cic. Verr. 4, 23, 52; id. Tusc. 5, 21, 61: apponitur cena in argento puro et antiquo, Plin. Ep. 3, 1, 9 : argentum et marmor vetus aeraque et artīs Suspice, Hor. Ep. 1, 6, 17; so id. ib. 1, 16, 76; 2, 2, 181; id. S. 1, 4, 28: argenti vascula puri, Juv. 9, 141; 10, 19: vasa omnia ex argento, Vulg. Num. 7, 85; ib. Act. 17, 29: leve argentum, Juv. 14, 62 : argentum paternum, id. 6, 355 : argentum vetus, id. 1, 76 : argentum mittere, id. 12, 43 : Empturus pueros, argentum, murrina, villas, id. 7, 133 et saep.— `I.B.2` *Silver as weighed out for money*, or *money coined from silver*, *silver*, *silver money;* and, as the most current coin, for *money* in gen.: appendit pecuniam, quadringentos siclos argenti, Vulg. Gen. 23, 16 : Ratio quidem hercle adparet; argentum οἴχεται, Plaut. Trin. 2, 4, 15 sq. (quoted by Cic., Pis. 25 *fin.*): expetere, id. Cist. 4, 2, 73 : adnumerare, Ter. Ad. 3, 3, 15; so id. Heaut. 4, 4, 15; id. Ad. 3, 3, 56; 4, 4, 20; 5, 9, 20 al.: argenti sitis famesque, Hor. Ep. 1, 18, 23; id. S. 1, 1, 86: quis audet Argento praeferre caput, Juv. 12, 49 : tenue argentum venaeque secundae, id. 9, 31 : hic modium argenti, id. 3, 220 : venter Argenti gravis capax, id. 11, 41 : Argentum et aurum non est mihi, Vulg. Act. 3, 6; 20, 35 et saep.— `II` Argentum vivum, *quicksilver*, Plin. 33, 6, 32, § 100; Vitr. 7, 8, 1 sqq.; so, argentum liquidum, Isid. Orig. 16, 19, 2. 3561#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3560#argestes1#argestes, is, m., = ἀργέστης, acc. to Vitr. 1, 6, `I` *the west-southwest wind;* acc. to Plin. 2, 47, 46, § 120, *the west-northwest wind.* 3562#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3561#Argestes2#Argestes, is, m., = Ἀργέστης, `I` *son of Astrœus and Aurora*, Serv. ad Verg. A. 1, 136. 3563#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3562#Argeus#Argēus, a, um, v. Argos, II. B. 3564#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3563#Argi#Argi, ōrum, v. Argos `I` *init.* 3565#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3564#Argia#Argīa, ae, f., = Ἀργεία. `I` *Daughter of Adrastus*, *and wife of Polynices*, Stat. Th. 2, 266; 12, 113.— `II` *Wife of Inachus and mother of Io*, Hyg. Fab 145. 3566#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3565#Argiletum#Argīlētum, i, n. Argiletum sunt qui scripserunt ab Argolā, seu quod is huc venerit ibique sit sepultus; alii ab argillā, quod ibi id genus terrae, Varr. L. L. 5, § 157 Müll.: sane Argiletum quasi Argilletum multi volunt a pingui terrā, Serv. ad Verg. A. 8, 345; cf. Spald. ad Quint. 1, 6, 31, `I` *a part of Rome*, *in the* Vicus Tuscus, *between the* Circus Maximus *and* Mons Aventinus, *where handicraftsmen and booksellers traded*, Cic. Att. 12, 32; Verg. A. 8, 345.—Also, acc. to the first explanation of the word, separated (per tmesin): Argique letum, Mart. 2, 17, 3; 1, 118, 9.—Hence, Argīlētānus, a, um, adj., *of* or *belonging to the place Argiletum* : aedificium, **standing upon the Argiletum**, Cic. Att. 1, 14 *fin.* : tabernae, Mart. 1, 4 (cf. Hor. Ep. 1. 20, 1). 3567#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3566#argilla#argilla, ae, f., = ἄργιλλος ( ἀργής, white), `I` *white clay*, *potter's earth*, *argil;* cf. Col. 3, 11, 9; Pall. 1, 34, 3: homulus ex argillā et luto fictus, * Cic. Pis. 25: glandes ferventes ex argillā fusili, * Caes. B. G. 5, 53 ( ἐξ ἀργίλλης τετηγμένης, Paraphr.): idoneus arti Cuilibet, argillā quidvis imitabitur udā, * Hor. Ep. 2, 2, 8: Tenuis ubi argilla et dumosis calculus arvis, * Verg. G. 2, 180. 3568#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3567#argillaceus#argillācĕus, a, um, adj. argilla, `I` *clayey*, *of clay*, *argillaceous* : terra, Plin. 17, 7, 4, § 43. 3569#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3568#argillosus#argillōsus, a, um, adj. id., `I` *full of clay*, *abounding in clay* : terra, Varr. R. R. 1, 9, 2; so Plin. 12, 14, 30, § 31, and Vulg. 3 Reg. 7, 46; ib. 2 Par. 4, 17: collis, Col. Arb. 17. 3570#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3569#Arginusae#Arginūsae or Arginussae, ārum, f., = Ἀργινοῦσαι or Ἀργινοῦσσαι, `I` *three small islands in the Ægean Sea*, *near Lesbos* : classem ab Arginusis removere, Cic. Off. 1, 24, 84 B. and K.: Arginussae ab Aege IIII. M. passuum distant, Plin. 5, 31, 39, § 140 Jan.—And in sing. : circa Arginussam, Plin. 8, 58, 83, § 225. 3571#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3570#Argiphontes#Argīphontes, is, m., = Ἀργειφόντης (Hom. Il. 2, 103), `I` *the Argus-slayer*, an epithet of Mercury, who slew the hundredeyed Argus, Arn. 6, p. 209; cf. Macr. S, 1, 19. 3572#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3571#Argithea#Argĭthĕa, ae, f., `I` *a town in Athamania*, now *Knisovo*, Liv. 38, 1. 3573#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3572#argitis#argītis, ĭdis, f. ἀργής = white, `I` *a kind of vine with white clusters of grapes*, Col. 3, 2, 21 and 27; cf. Isid. Orig. 17, 5, 23. 3574#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3573#Argivus#Argīvus, v. Argos, II. A. 3575#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3574#Argo#Argo, ūs, f. ( `I` *gen.* Argūs, Prop. 3, 22, 19; acc. Argo, Varr. ap. Charis. p. 94 P.; Argon, Prop 1, 20, 17 Müll.; dat. and abl. prob. not used), = Ἀργώ, *the name of the ship in which the Greek heroes*, *under the guidance of Jason*, *sailed to Colchis in quest of the golden fleece*, Enn. ap. Auct. ad Her. 2, 22 (Trag. v. 284 Vahl.); Verg. E. 4. 34 al. Later placed by Minerva as a constellation in heaven (cf. Hyg. Fab. 14), Cic. Arat. 126; also id. N. D. 2, 44, 114, Col. 11, 2, 66: decimo Cal. Octobr. Argo navis occidit: tempestatem significat, interdum pluviam, id. 11, 2, 24.—Acc. to the first signif., Argō-us, a, um, adj., = Ἀργῶος, *pertaining to the Argo*, and in gen. *to the Argonauts*, Prop. 4, 22, 13; Hor. Epod. 16, 57; Val. Fl. 5, 436; 6, 116; 7, 573; 8, 294. 3576#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3575#Argolicus#Argŏlĭcus, a, um, adj., v. Argos, II. C. 2. 3577#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3576#Argolis#Argŏlis, ĭdis, f., v. Argos, II. C. 1. 3578#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3577#Argonautae#Argŏnautae, ārum, m., = Ἀργοναῦται (the sailors of the Argo), `I` *the Argonauts*, Val. Fl. 1, 353; Hyg. Fab. 14; Plin. 36, 15, 23, § 99: vehiculum Argonautarum, Cic. N. D. 2, 35, 89 : navis, id. de Or. 1, 38, 174 : princeps, i. e. **Jason**, id. Tusc. 4, 32, 69 al. — Martial, in his Epigr. 3, 67, De pigris nautis, plays upon the word, deriving it from ἀργός, lazy, instead of Ἀργώ, making Argonautae = pigri nautae.—Hence, Argŏ-nautĭcus, a, um, adj., *relating to the Argonauts*, *Argonautic.* — Argŏnautĭca, ōrum, n., *the title of a poem by* Valerius Flaccus, *which has for its subject the Argonautic expedition;* cf. Bähr, Lit. Gesch. p. 100; Teuffel, Rom. Lit. § 312. 3579#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3578#Argos#Argŏs, n. (only nom. and acc.), more freq. in the plur. Argi, ōrum, m. ( Varr. L. L. 9, § 89 Müll.: Graecanice hoc Argos, cum Latine Argei; cf. Prob. p. 1447 P.; Phocae Ars, p. 1707 P.), = Ἄργος. `I. A.` *Argos*, *the capital of Argolis*, *in the Peloponnesus*, *sacred to Juno*, *also called* Argos Hippium and Argos Dipsium or Inachium, Plin. 4, 5, 9; 7, 56, 57; cf. Mann. Gr. p. 641 sq.: quaerit Argos Amymonen, Ov. M. 2, 240; so id. ib. 6, 414; Hor. C. 1, 7, 9: securum per Argos, Ov. H. 14, 34; so Luc. 10, 60: patriis ab Argis Pellor, Ov. M. 14, 476; 15, 164; Verg. A. 7, 286; Hor. S. 2, 3, 132; id. Ep. 2, 2, 128; id. A. P. 118; Liv. 34, 25 et saep.—The acc. Argos, occurring in the histt., is best considered as plur., since the sing. seems rather to belong to the poets and geographers (e. g. Plin. above cited); cf. Daehne and Bremi ad Nep. Them. 8, 1.— `I. A..B` Poet., Argos is sometimes put for *the whole of Greece*, Luc. 10, 60.—Hence, `II` Derivv., the *adjj.*, `A. 1.` Argīvus, a, um (i. e. ArgiFus from ArgeiFos, like Achivus from Ἀχαιός), *of Argos*, *Argive*, Plaut. Am. 1, 1, 53: Argivus orator, Cic. Brut. 13, 50 : augur, i.e. **Amphiaraus**, Hor. C. 3, 16, 12 — *An epithet of Juno* (as in the Iliad Ἀργεία is an appel. of Here) *as tutelary goddess of Argos*, Verg. A. 3, 547.— `I. A..B.2` Poet. for *Greek* or *Grecian* in gen.: castra, Verg. A. 11, 243 : phalanx, id. ib. 2, 254 : ensis, id. ib. 2, 393 : Thalia, Hor. C. 4, 6, 25 (cf. id. ib. 2, 16, 38: Graja Camena).—And so Argivi for *the Greeks* : classis Argivūm, Verg. A. 1, 40; 5, 672; Hor. C. 3, 3, 67; Val. Max. 5, 1, ext. 4.— `I. A..B` Without digamma, Argēus ( Argī-), a, um, *Argive* or *Grecian* : Argia sacerdos, Cic. Tusc. 1, 47, 113 (B. and K., *Argiva*): Tibur Argeo positum colono (cf. Serv. ad Verg. A. 7, 670), Hor. C. 2, 6, 5 K. and H.; so, Tibur Argeum, Ov. Am. 3, 6, 46 Merk. — `I. A..C` Argŏlis, ĭdis, f., = Ἀργολίς. `I. A..B.1` *Argive* : Alcmene, Ov. M. 9, 276 : puppis, id. R. Am. 735.— `I. A..B.2` Subst. (sc. terra), *the province of Argolis*, *in Peloponnesus*, Plin. 4 prooem.; Mel. 2, 3.—Hence, Argŏlĭ-cus, a, um, adj., = Ἀργολικός, *Argolic* : sinus, Plin. 4, 5, 9, § 17 : mare, Verg. A. 5, 52 : urbes, id. ib. 3, 283 : leo, **the Nemean lion**, Sen. Herc. Oet. 1932 al. —Also *Grecian* in gen.: duces, **the Grecian leaders in the Trojan war**, Ov. M. 12, 627 : classis, id. ib. 13, 659 al.—* `I. A..D` Argus, a, um, adj., *Argive* : Argus pro Argivus, Plaut. Am. (prol. 98): Amphitruo natus Argis ex Argo patre, Non. p. 487, 31. (So the much-contested passage seems to be better explained than when, with Gronov. Observv. 4, 298, Argo is considered as abl. from Argos, *begotten of a father from Argos*, to which Argis in the plur. does not correspond.) 3580#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3579#Argous#Argōus, a, um, adj., v. Argo `I` *fin.* 3581#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3580#argumentabilis#argūmentābĭlis, e, adj. argumentum, `I` *that may be proved* : propositio difficile argumentabilis, Boëth. Arist. Anal. 1, 27. 3582#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3581#argumentalis#argūmentālis, e, adj. id., `I` *containing proof* : narratio, Ascon. ap. Cic. Div. in Caecil. 1.— *Adv.* : argūmentālĭter, *by way of proof*, Aggen. Urb. Com. ap. Front. p. 64 Goes. 3583#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3582#argumentatio#argūmentātĭo, ōnis, f. argumentor (a rhet. t. t., most freq. in Cic.). `I` *An adducing of proof*, *an argumentation* : argumentatio nomine uno res duas significat, ideo, quod et inventum aliquam in rem probabile aut necessarium, argumentatio vocatur et ejus inventi artificiosa expolitio, Cic. Inv. 1, 40 : argumentatio est explicatio argumenti, id. Part. Or. 13 : perspicuitas argumentatione elevatur, id. N. D. 3, 4, 9 : probabilis, id. Fin. 5, 4, 9 : expositio verbosior quibusdam argumentis, argumentis dico, non argumentatione, Quint. 4, 2, 79; 5, 14, 35; 11, 3, 164 al.— `II` *The proof itself* : etiamne in tam perspicuis rebus argumentatio quaerenda est aut conjectura capienda? Cic. Rosc. Am. 35. 3584#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3583#argumentator#argūmentātor, ōris, m. id., `I` *he that adduces proof*, *an arguer;* only in Tert. Anim. 38; id. Res. Carn. 24. 3585#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3584#argumentatrix#argūmentātrix, īcis, f. argumentator, `I` *she that adduces proof*, *a female arguer*, Tert. Spect. 2. 3586#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3585#argumentor#argūmentor, ātus, 1, v. dep. argumentum. `I` *To adduce proof of a thing*, *to prove* : ego neque in causis, si quid est evidens, de quo inter omnes conveniat, argumentari soleo, Cic. N. D. 3, 4, 9; Cic. Verr. 2, 1, 57; id. Att. 3, 12: cum essem argumentatus, id. Brut. 80, 277; Liv. 39, 36 *fin.* — `II` *To adduce something as proof* : atque ego illa non argumentabor, quae sunt gravia vehementer, eum corrupisse, etc., Cic. Clu. 24 : multa, Liv. 33, 28.— `III` *To make a conclusion*, *to conclude* : de voluntate alicujus, Cic. Inv. 2, 44; cf. Auct. ad Her. 4, 35.!*? *Pass.* : omnia argumentata nomina πιστωθέντα, Aufusius ap. Prisc. p. 792 P. 3587#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3586#argumentosus#argūmentōsus, a, um, adj. id.. `I` *Rich in proof* (v. argumentum, I. A.), Sid. Ep. 9, 9; Acron. ad Hor. S. 2, 3, 70.— `II` *Rich in matter* or *material* (v. argumentum, II. A. a.): opus, Quint. 5, 10, 10. 3588#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3587#argumentum#argūmentum, i, n. arguo. `I. A.` *The means by which an assertion* or *assumption may be made clear*, *proved*, *an argument*, *evidence*, *proof* (and in particular, that which rests upon facts, while ratio is that which depends upon reasoning): argumentum est ratio, quae rei dubiae facit fidem, Cic. Top. 2, 7 : quid est argumentum? Probabile inventum ad faciendam fidem, id. Part. Or. 2: argumentum est ratio probationem praestans, quā colligitur aliquid per aliud, et quae, quod est dubium, per id quod dubium non est, confirmat, Quint. 5, 10, 11 : de eā re signa atque argumenta paucis verbis eloquar, Plaut. Am. 5, 1, 35; 1, 1, 267; id. Rud. 4, 3, 84; id. Truc. 2, 6, 26 al.: commemorando Argumenta fidem dictis conradere, Lucr. 1, 401; so id. 1, 417: argumenta multa et firma ad probandum, Cic. Brut. 78, 272 : aliquid exemplis magis quam argumentis refellere, id. de Or. 1, 19, 88 : argumento esse, Liv. 5, 44; 39, 51: litterae ad senatum missae argumentum fuere, etc., id. 8, 30 : In argumentum fidei retentum pallium ostendit marito, Vulg. Gen. 39, 16; ib. Act. 1, 3: inopia fecerat eam (rem parvam) argumentum ingens caritatis, Liv. 5, 47 : libertatis argumentum, Tac. G. 25 : Est fides argumentum non apparentium, Vulg. Heb. 11, 22 : addit pro argumento, Suet. Calig. 8 : velut argumentum rursus conditae urbis, id. ib. 16 : levibus utrimque argumentis, id. Galb. 7 et saep.— `I. A..B` *A sign by which any thing is known*, *a mark*, *token*, *evidence* : animi laeti Argumenta, **signs**, **indications**, Ov. M. 4, 762 : voti potentis, id. ib. 8, 745 : unguentarii myrrham digerunt haud difficulter odoris atque pinguetudinis argumentis, *according to the indications of smell*, etc., Plin. 12, 15, 35, § 68: caelum quidem haud dubie caelati argumenti dicimus, id. 2, 4, 3, § 8 : amoris hoc est argumentum, non malignitatis, Petr. 137, 8 : argumenta viri, i. e. indicia, Juv. 9, 85 al. — `II` *The matter which lies at the basis of any written* or *artistic representation*, *contents*, *subject*, *theme*, *argument*, ὑπόθεσις : Argumentum plura significat. Nam et fabulae ad actum scaenicarum compositae argumenta dicuntur: et orationum Ciceronis velut thema ipse exponens Pedianus, argumentum, inquit, tale est: quo apparet omnem ad scribendum destinatam materiam ita appellari, Quint. 5, 10, 9 and 10. `I. A..A` Of *every kind of representation in writing.* `I. A..B.1` Lit. : argumentum est ficta res, quae tamen fieri potuit, Cic. Inv. 1, 19; id. Att. 15, 4, 3: tabulae novae, quid habent argumenti, nisi ut, etc., **what is their drift? what do they mean?** id. Off. 2, 23, 84 : epistulae, id. Att. 10, 13; 9, 10; 1, 19. `I. A..1.1.a` But esp. freq., *the subject-matter of a poem* or *fictitious writing*, *the subject*, *contents* : post argumentum hujus eloquar tragoediae, Plaut. Am. prol. 51; cf. id. ib. 96; so id. Trin. 3, 2, 81: argumentum narrare, Ter. And. prol. 6 : fabulae, id. Ad. prol. 22 : Livius Andronicus ab saturis ausus est primus argumento fabulam serere, i. e. **a scenic representation of a subject in its connection**, Liv. 7, 2 : spectaculum, quo argumenta inferorum explicarentur, Suet. Calig. 57.—Hence, `I. A..1.1.b` Meton. ( *part for the whole*), *a poem* in gen.: explicare argumenti exitum, Cic. N. D. 1, 20, 53 : hoc argumento se describi sentiat, Phaedr. 4, 8; so id. 4, 16; 5, 3; cf. Enn. ap. Gell. 2, 29 *fin.* : sumque argumenti conditor ipse mei, **I am myself the subject of my poem**, Ov. Tr. 5, 1, 10.— `I. A..B.2` Trop., *intrinsic worth*, *reality*, *truth* : haec tota fabella... quam est sine argumento, **without value**, **reality**, Cic. Cael. 27 : non sine argumento maledicere, **not without some reason**, id. ib. 3 *fin.* — `I. A..B` *The subject of artistic representations* ( *sculpture*, *painting*, *embroidery.* etc.): ex ebore diligentissime perfecta argumenta erant in valvis, Cic. Verr. 2, 4, 56 : (cratera) fabricaverat Alcon Hyleus, et longo caelaverat argumento, Ov. M. 13, 684; cf. id. ib. 2, 5 sq.: vetus in telā deducitur argumentum, id. ib. 6, 69; Verg. A. 7, 791: Parrhasii tabulae, Suet. Tib. 44.— In philos. lang., *a conclusion*, *a syllogism* : Nam concludi non potest nisi iis, quae ad concludendum sumpta erunt, ita probatis ut falsa ejusdem modi nulla possint esse, Cic. Ac. 2, 14, 44 al. 3589#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3588#arguo#argŭo, ŭi, ūtum (ŭĭtum, hence arguiturus, Sall. Fragm. ap. Prisc. p. 882 P.), 3, v. a. cf. ἀργής, white; ἀργός, bright; Sanscr. árgunas, bright; ragatas, white; and rag, to shine (v. argentum and argilla); after the same analogy we have clarus, bright; and claro, to make bright, to make evident; and the Engl. clear, adj., and to clear = to make clear; v. Georg Curtius p. 171. `I. A.` In gen., *to make clear*, *to show*, *prove*, *make known*, *declare*, *assert*, μηνύειν : arguo Eam me vidisse intus, Plaut. Mil. 2, 3, 66 : non ex auditu arguo, id. Bacch. 3, 3, 65 : M. Valerius Laevinus... speculatores, non legatos, venisse arguebat, Liv. 30, 23 : degeneres animos timor arguit, Verg. A. 4, 13 : amantem et languor et silentium Arguit, Hor. Epod. 11, 9; id. C. 1, 13, 7.— *Pass.*, in a mid. signif.: apparet virtus arguiturque malis, **makes itself known**, Ov. Tr. 4, 3, 80 : laudibus arguitur vini vinosus Homerus, **betrays himself**, Hor. Ep. 1, 19, 6.— `I. A..B` Esp. `I. A....a` With aliquem, *to attempt to show* something, *in one's case*, *against him*, *to accuse*, *reprove*, *censure*, *charge with* : Indicāsse est detulisse; arguisse accusāsse et convicisse, Dig. 50, 16, 197 (cf. Fest. p. 22: Argutum iri in discrimen vocari): tu delinquis, ego arguar pro malefactis? Enn. (as transl. of Eurip. Iphig. Aul. 384: Εἶτ' ἐγὼ δίκην δῶ σῶν κακῶν ὁ μὴ σφαλείς) ap. Rufin. § 37: servos ipsos neque accuso neque arguo neque purgo, Cic. Rosc. Am. 41, 120 : Pergin, sceleste, intendere hanc arguere? Plaut. Mil. 2, 4, 27; 2, 2, 32: hae tabellae te arguunt, id. Bacch. 4, 6, 10 : an hunc porro tactum sapor arguet oris? Lucr. 4, 487 : quod adjeci, non ut arguerem, sed ne arguerer, Vell. 2, 53, 4 : coram aliquem arguere, Liv. 43, 5 : apud praefectum, Tac. A. 14, 41 : (Deus) arguit te heri, Vulg. Gen. 31, 42; ib. Lev. 19, 17; ib. 2 Tim. 4, 2; ib. Apoc. 3, 19 al.— `I. A....b` With the cause of complaint in the *gen.; abl.* with or without *de;* with *in with abl.;* with *acc.;* with *a clause as object;* or with *ut* (cf. Ramsh. p. 326; Zumpt, § 446). With *gen.* : malorum facinorum, Plaut. Ps. 2, 4, 56 (cf. infra, argutus, B. 2.): aliquem probri, Stupri, dedecoris, id. Am. 3, 2, 2 : viros mortuos summi sceleris, Cic. Rab. Perd. 9, 26 : aliquem tanti facinoris, id. Cael. 1 : criminis, Tac. H. 1, 48 : furti me arguent, Vulg. Gen. 30, 33; ib. Eccl. 11, 8: repetundarum, Tac. A. 3, 33 : occupandae rei publicae, id. ib. 6, 10 : neglegentiae, Suet. Caes. 53 : noxae, id. Aug. 67 : veneni in se comparati, id. Tib. 49 : socordiae, id. Claud. 3 : mendacii, id. Oth. 10 : timoris, Verg. A. 11, 384 : sceleris arguemur, Vulg. 4 Reg. 7, 9; ib. Act. 19, 40 al.— With abl. : te hoc crimine non arguo, Cic. Verr. 2, 5, 18; Nep. Paus. 3 *fin.* — With *de* : de eo crimine, quo de arguatur, Cic. Inv 2, 11, 37 : de quibus quoniam verbo arguit, etc., id. Rosc. Am. 29 *fin.* : Quis arguet me de peccato? Vulg. Joan. 8, 46; 16, 8.— With *in with abl.* (eccl. Lat.): non in sacrificiis tuis arguam te, Vulg. Psa. 49, 8.—( ε) With *acc.* : quid undas Arguit et liquidam molem camposque natantīs? *of what does he impeach the waves?* etc., quid being here equivalent to cujus or de quo, Lucr. 6, 405 Munro.—( ζ) With an *inf.-clause as object* : quae (mulier) me arguit Hanc domo ab se subripuisse, Plaut. Men. 5, 2, 62; id. Mil. 2, 4, 36: occidisse patrem Sex. Roscius arguitur, Cic. Rosc. Am. 13, 37 : auctor illius injuriae fuisse arguebatur? Cic. Verr. 2, 1, 33 : qui sibimet vim ferro intulisse arguebatur, Suet. Claud. 16; id. Ner. 33; id. Galb. 7: me Arguit incepto rerum accessisse labori, Ov. M. 13, 297; 15, 504.—( η) With *ut*, as in Gr. ὡς (post-Aug. and rare), Suet. Ner. 7: hunc ut dominum et tyrannum, illum ut proditorem arguentes, **as being master and tyrant**, Just. 22, 3.— `II` Transf. to the thing. `I. A..B.1` *To accuse*, *censure*, *blame* : ea culpa, quam arguo, Liv. 1, 28 : peccata coram omnibus argue, Vulg. 1 Tim. 5, 20 : tribuni plebis dum arguunt in C. Caesare regni voluntatem, Vell. 2, 68; Suet. Tit. 5 *fin.* : taciturnitatem pudoremque quorumdam pro tristitiā et malignitate arguens, id. Ner. 23; id. Caes. 75: arguebat et perperam editos census, **he accused of giving a false statement of property**, **census**, id. Calig. 38 : primusque animalia mensis Arguit imponi, **censured**, **taught that it was wrong**, Ov. M. 15, 73 : ut non arguantur opera ejus, Vulg. Joan. 3, 20.— `I. A..B.2` Trop., *to denounce as false* : quod et ipsum Fenestella arguit, Suet. Vit. Ter. p. 292 Roth.—With reference to the person, *to refute*, *confute* : aliquem, Suet. Calig. 8.—Hence, argūtus, a, um, P. a. `I. A..A` Of physical objects, *clear.* `I. A..B.1` To the sight, *bright*, *glancing*, *lively* : manus autem minus arguta, digitis subsequens verba, non exprimens, **not too much in motion**, Cic. de Or. 3, 59, 220 (cf. id. Or. 18, 59: nullae argutiae digitorum, and Quint. 11, 3, 119-123): manus inter agendum argutae admodum et gestuosae, Gell. 1, 5, 2 : et oculi nimis arguti, quem ad modum animo affecti sumus, loquuntur, Cic. Leg. 1, 9, 27 : ocelli, Ov. Am. 3, 3, 9; 3, 2, 83: argutum caput, **a head graceful in motion**, Verg. G. 3, 80 (breve, Servius, but this idea is too prosaic): aures breves et argutae, *ears that move quickly* (not stiff, rigid), Pall. 4, 13, 2: argutā in soleā, **in the neat sandal**, Cat. 68, 72.— `2. a.` To the hearing, *clear*, *penetrating*, *piercing*, both of pleasant and disagreeable sounds, *clear-sounding*, *sharp*, *noisy*, *rustling*, *whizzing*, *rattling*, *clashing*, etc. (mostly poet.): linguae, Naev. ap. Non. p. 9, 24: aves, Prop. 1, 18, 30 : hirundo, **chirping**, Verg. G. 1, 377 : olores, **tuneful**, id. E. 9, 36 : ilex, *murmuring*, *rustling* (as moved by the wind), id. ib. 7, 1: nemus, id. ib. 8, 22 al.—Hence, a poet. epithet of the musician and poet, *clear-sounding*, *melodious* : Neaera, Hor. C. 3, 14, 21 : poëtae, id. Ep. 2, 2, 90 : fama est arguti Nemesis formosa Tibullus, Mart. 8, 73, 7 : forum, *full of bustle* or *din*, *noisy*, Ov. A.A. 1, 80: serra, **grating**, Verg. G. 1, 143 : pecten, **rattling**, id. ib. 1, 294; id. A. 7, 14 (cf. in Gr. κερκὶς ἀοιδός, Aristoph. Ranae, v. 1316) al.—Hence, of *rattling*, *prating*, *verbose* discourse: sine virtute argutum civem mihi habeam pro preaeficā, etc., Plaut. Truc. 2, 6, 14 : [Neque mendaciloquom neque adeo argutum magis], id. Trin. 1, 2, 163 Ritschl.— `I. A..1.1.b` Trop., of written communications, *rattling*, *wordy*, *verbose* : obviam mihi litteras quam argutissimas de omnibus rebus crebro mittas, Cic. Att. 6, 5 : vereor, ne tibi nimium arguta haec sedulitas videatur, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 1. — Transf. to omens, *clear*, *distinct*, *conclusive*, *clearly indicative*, etc.: sunt qui vel argutissima haec exta esse dicant, Cic. Div. 2, 12 *fin.* : non tibi candidus argutum sternuit omen Amor? Prop. 2, 3, 24.— `I. A..B.3` To the smell; *sharp*, *pungent* : odor argutior, Plin. 15, 3, 4, § 18.— `I. A..B.4` To the taste; *sharp*, *keen*, *pungent* : sapor, Pall. 3, 25, 4; 4, 10, 26.— `I. A..B` Of mental qualities. `I. A..B.1` In a good sense, *bright*, *acute*, *sagacious*, *witty* : quis illo (sc. Catone) acerbior in vituperando? in sententiis argutior? Cic. Brut. 17, 65 : orator, id. ib. 70, 247 : poëma facit ita festivum, ita concinnum, ita elegans, nihil ut fieri possit argutius, id. Pis. 29; so, dicta argutissima, id. de Or. 2, 61, 250 : sententiae, id. Opt. Gen. 2 : acumen, Hor. A. P. 364 : arguto ficta dolore queri, **dexterously-feigned pain**, Prop. 1, 18, 26 al. — `I. A..B.2` In a bad sense, *sly*, *artful*, *cunning* : meretrix, Hor. S. 1, 10, 40 : calo. id. Ep. 1, 14, 42: milites, Veg. Mil. 3, 6.—As a pun: ecquid argutus est? *is he cunning? Ch.* Malorum facinorum saepissime (i.e. *has been accused of*), Plaut. Ps. 2, 4, 56 (v. supra, I. B. a.).—Hence, adv. : argūtē (only in the signif. of B.). `I. A..1.1.a` *Subtly*, *acutely* : respondere, Cic. Cael. 8 : conicere, id. Brut. 14, 53 : dicere, id. Or. 28, 98.— *Comp.* : dicere, Cic. Brut. 11, 42.— *Sup.* : de re argutissime disputare, Cic. de Or. 2, 4, 18.— `I. A..1.1.b` *Craftily* : obrepere, Plaut. Trin. 4, 2, 132; Arn. 5, p. 181. 3590#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3589#Argus#Argus, i, m., = Ἄργος. `I` *The hundred-eyed keeper of Io*, *after she was changed into a heifer by Jupiter;* slain by Mercury at the bidding of Jupiter. His hundred eyes were placed by Juno in the tail of the peacock, Ov. M. 1, 625 sq.; 15, 385; Prop. 1, 3, 20 (cf. Eustath. ad Hom. Il. 2, p. 138; Schol. ad Eurip. Phoen. v. 1123; Heyne, Apollod. p. 249 sq.).— `II` *The builder of the ship Argo*, Val. Fl. 1, 93 and 314.— `III` Argus, a, um, adj., = Argivus; v. Argos, II. D. 3591#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3590#argutatio#argūtātĭo, ōnis, f. argutor, `I` *a rustling*, *creaking* : lecti, Cat. 6, 11. 3592#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3591#argutator#argūtātor, ōris, m. id., `I` *a subtle disputant*, Gell. 17, 5, 13. 3593#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3592#argutatrix#argūtātrix, īcis, f. argutator, `I` *a prattling female*, Paul. ex Fest. s. v. lingulaca, p. 117 Müll.; v. Müll. a. h. l. 3594#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3593#argute#argūtē, adv., v. arguo, `I` *P. a. fin.* 3595#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3594#argutiae#argūtĭae, ārum (the sing. argutia, ae, is rare and only among later writers; cf. Charis. p. 20, and Phocae Ars, p. 1708 P.), f. argutus. `I` *That which is clear to the senses*, *vigor of expression*, *liveliness*, *animation;* of works of art: Parrhasius primus symmetriam picturae dedit, primus argutias vultūs, elegantiam capilli, etc., Plin. 35, 10, 36, § 37: argutiae operum, id. 34, 18, 19, § 65.—Of *the quick motion of the fingers* (cf. argutus): nulla mollitia cervicum, nullae argutiae digitorum, Cic. Or. 18, 59.—Of *the chattering notes of the nightingale*, Plin. 10, 29, 43, § 85.—Of *chattering discourse*, Plaut. Bacch. 1, 2, 19; id. Most. 1, 1, 2.— `II` Transf. to mental qualities. `I.A` *Brightness*, *acuteness*, *wit*, *genius* : hujus (C. Titii) orationes tantum argutiarum, tantum urbanitatis habent, ut paene Attico stilo scriptae esse videantur. Easdem argutias in tragoedias transtulit, Cic. Brut. 45, 167 : Demosthenes nihil Lysiae subtilitate cedit, nihil argutiis et acumine Hyperidi, id. Or. 31, 110. — `I.B` *Slyness*, *subtlety*, *cunning*, *shrewdness in speech* or *action* : sed nihil est quod illi (Graeci) non persequantur suis argutiis, Cic. Lael. 13, 45 : cujus loquacitas habet aliquid argutiarum, id. Leg. 1, 2, 7.—In this signif. also in the sing. : importuna atque audax argutia, Gell. 3, 1, 6 : levis et quasi dicax argutia, id. 12, 2 (cf. argutiola); Pall. Insit. prooem. 1; so App. M. 1, 1. 3596#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3595#argutiola#argūtĭŏla, ae, f. dim. argutiae, q. v. *fin.*, `I` *a piece of slyness* or *subtlety*, *a cavil*, *quirk*, or *quibble* (only in Gell.), Gell. 9, 14 *fin.*; 2, 7, 9; 18, 1, 12. 3597#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3596#arguto#argūto, āre, v. argutor, I. `I` *fin.* 3598#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3597#argutor#argūtor, ātus, 1, v. dep. (archaic `I` *inf.* argutarier, Titin.; v. infra) [argutus] (except in Prop. only ante-class.), *to make a noise.* `I` With the voice, *to prattle*, *prate* : argutari dicitur loquacium proloqui, Non. p. 245, 26 : exerce linguam ut argutarier possis, Enn. ap. Non. l. c. (Trag. v. 345 Vahl.): totum diem argutatur quasi cicada, Novat. ib. (Com. Rel. p. 218 Rib.): superare aliquem argutando, Plaut. Fragm. ib. p. 67, 1; so Plaut. Am. 1, 1, 193: agite, fures, mendaciā argutari, Lucil. ap. Non. p. 239, 15.—In the *act.* form: illa mihi totis argutat noctibus ignes, Prop. 1, 6, 7.— `II` With the feet; of the fuller, *to stamp* : Terra istaec est, non aqua, ubi tu solitu's argutarier Pedibus, cretam dum compescis, vestimenta qui laves, *Titin. ap. Non. p. 245, 32 (Com. Rel. p. 137 Rib.). 3599#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3598#argutulus#argūtŭlus, a, um, `I` *adj. dim.* [id.]. * `I` *A little noisy*, *talkative*, or *loquacious* (v. argutus, A. 2. a.): famula, App. M. 1, p. 117, 20.— `II` *Somewhat subtle*, *acute*, *keen* (v. argutus, B. 1.): libri, Cic. Att. 13, 18. 3600#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3599#argutus#argūtus, a, um, P. a., v. arguo. 3601#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3600#Argynnus#Argynnus, i, m., = Ἄργυννος, `I` *a boy from Bœotia*, *loved by Agamemnon;* he was drowned in the river Cephisus, Prop. 4, 6, 22. 3602#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3601#argyranche#argŭranchē, ēs, f., = ἀργυράγχη, `I` *a sarcastic word formed in imitation of* συνάγχη (inflammation of the throat), *the silver quinsy*, Gell. 9, 9; cf. Pollux Onomast. 7, 24, and synanche. 3603#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3602#argyraspis#argŭraspis, ĭdis, adj., = ἀργύρασπις, `I` *having a silver shield*, *armed with a silver shield*, Liv. 37, 40; Curt. 4, 13, 15; cf. id. 8, 5, 4; Just. 12, 7. 3604#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3603#Argyrippa#Argŭrippa or Argŭrĭpa, ae, f., = Ἀργυρίππα (acc. to Serv. ad Verg. A. 11, 246, compounded of Argos Hippion), `I` *a town in Apulia*, afterwards called *Arpi*, now *Arpa* : Argyripa, Verg. l. c. Rib.; cf. Mann. Ital. II. 83; Plin. 3, 11, 16, § 104 Jan. 3605#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3604#Argyrippus#Argŭrippus, i, m., = Ἀργύριππος, `I` *the name of a man*, Plaut. As. 1, 1, 59. 3606#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3605#argyritis#argŭrītis, ĭdis, f., = ἀργυρῖτις (containing silver), `I` *a kind of silver dross*, *litharge of silver*, Plin. 33, 6, 35, § 106.† † argŭrŏcŏrinthĭus, a, um, adj., *made of Corinthian brass* (which was similar in lustre to silver; cf. Plin. 34, 2, 3): CRATERA, Inscr. (A. D. 149) Orell. 1541. 3607#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3606#argyrodamas#argŭrŏdămas, antis, m., = ἀργυροδάμας, `I` *a silver-colored stone*, *similar to the diamond*, Plin. 37, 10, 54, § 144. 3608#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3607#argyros#argŭros, i, f., `I` *a plant*, *otherwise called* mercurialis, App. Herb. 82. 3609#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3608#arhythmus#arhythmus or arhythmātus, a, um, adj. ἀ.ῥυθμός, `I` *of unequal measure*, *inharmonious*, only in Mart. Cap. 9, pp. 327, 328. 3610#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3609#Aria1#Ărī^a, ae, f., = Ἀρεία acc. to Arrian, or Ἀρία acc. to Strabo and Ptolem. (cf. Crusius, Lex. of Proper Names), `I` *a Persian province between Hyrcania*, *Gedrosia*, *and India*, now the western part of Chorasan; hence, with the appel. Ariana, q. v., Manil 4, 802; Plin. 6, 23, 25, § 93.— Arĭi, ōrum, m. `I` *The inhabitants of the above country*, Plin. 6, 25, 29, § 113.— `II` *A tribe of the Lygii*, Tac. G. 43. 3611#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3610#Aria2#Ărĭa, ae, f., = Ἀρία, `I` *an island in the Pontus Euxinus*, Mel. 2, 7, 2; Plin. 6, 12, 13, § 30. 3612#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3611#Ariadna#Ărĭadna, ae ( nom. Ariadna, Cat. 64, 54; Prop. 2, 3, 18; Ov. A. A. 3, 35: `I` Ariadne, Hyg. Fab. 255; 270: *gen.* ARIADNES, Corp. Inscr. 5, 3782: acc. Ariadnen, Hyg. Fab. 43; 224: abl. Ariadne, id. ib. 42), f., = Ἀριάδνη, *daughter of Minos*, *king of Crete*, *who extricated Theseus from the Labyrinth*, *and accompanied him on his return to Greece*, *but was deserted by him at Naxos*, *where Bacchus fell in love with her and placed her crown as a constellation in the heavens*, Ov. A. A. 3, 35 (cf. id. H. 10); id. F. 3, 462; Prop. 3, 17, 8; 2, 3, 18.—Also in prose, Mel. 2, 7, 12.—Hence, Ărĭadnae-us, a, um, adj., = Ἀριαδναῖος, *of* or *pertaining to Ariadne*, *Ariadnœan* : sidus, Ov. F. 5, 346 : corona, Manil. 5, 21. 3613#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3612#Ariana#Ărĭāna, ae, f., `I` *a general name of the eastern provinces of the great Persian kingdom*, now *Afghanistan*, Mel. 1, 2, 4; Plin. 6, 23, 25.—Hence, Ărĭānus, a, um, adj., *of* or *pertaining to Ariana* : regio, Plin. 6, 23, 25, § 93.— Ărĭāni, ōrum, m., *the inhabitants of Ariana*, Plin. 6, 25, 29, § 116. 3614#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3613#arianis#ărĭānis, ĭdis, f. (sc. herba), = ἀριανίς, `I` *a plant growing wild in Ariana*, Plin. 24, 17, 102, § 162. 3615#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3614#Arianus#Ăriānus, a, um, adj. `I` From Ariana, q. v.— `II` From 2. Arius, q. v. 3616#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3615#Aricia#Ărīcĭa, ae, f., `I` *an ancient town of Latium*, *in the neighborhood of Alba Longa*, *upon the Appian Way*, now *La Riccia;* acc. to Verg. A. 7, 762 (v. II. infra), named from the wife of its founder, Hippolytus. Near it was a grove consecrated to Diana, in which at a very early age human victims were sacrificed; hence, immitis, Sil. 4, 369 (cf. Nemus and Nemorensis), Plin. 19, 6, 33, § 110; Mart. 13, 19; Hor. S. 1, 5, 1; Sol. 2, p. 13; cf. Mann. Ital. I. 633; Müll. Roms Camp. 2, 147-189.—Hence, `I.B` Ărīcīnus, a, um, adj., *pertaining to Aricia*, *Arician* : regio, Mart. 10, 68 : vallis, Ov. M. 15, 488 : nemus, Flor. 1, 11, 8.— *Subst.* : Ărīcīni, ōrum, m., *the inhabitanls of Aricia*, Liv. 2, 14.— `II` Personified, *a nymph*, *the wife of Hippolytus and mother of Virbius*, Verg. A. 7, 762. 3617#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3616#Aridaeus#Ărĭdaeus, i, m., = Ἀριδαῖος, `I` *a natural son of Philip of Macedon by the dancer Philinna*, *brother and successor of Alexander the Great*, Just. 9, 8; 12, 15 al.; Curt. 10, 17.—Also called Philippus, Nep. Phoc. 3, 3; cf. Just. 13, 3. 3618#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3617#ariditas#ārĭdĭtas, ātis, f. aridus, `I` *dryness*, *drought.* `I. A.` Lit. : ariditatem ampliare, Plin. 11, 35, 41, § 117 : myrtus siccata usque in ariditatem, id. 15, 29, 37, § 123 : ariditas aquae, Vulg. Judith, 11, 10.—In the plur. : ariditatibus temperamenta ferre, Arn. 2, 69.— `I.B` In Pall. meton. (abstr. pro concr.), *any thing dry*, *withered*, or *parched* : cum fimi ariditate miscenda est, i. e. fimo arido, Pall. 3, 4 : ariditatem recidere, **the dry**, **dead wood**, id. 3, 21, 2.— `II` Trop., *a being withered*, *dryness* : stipula ariditate plena, Vulg. Nah. 1, 10 : bracchium ejus ariditate siccabitur, ib. Zach. 11, 17; and meton. (abstr. for concr.), of *meagre*, *scanty food*, Salv. 1, 1 sq. 3619#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3618#aridulus#ārĭdŭlus, a, um, `I` *adj. dim.* [id.], *somewhat dry* : labellae, Cat. 64, 317. 3620#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3619#aridus#ārĭdus (contr. ardus, like arfacio from arefacio, Plaut. Aul. 2, 4, 18; Lucil. ap. Non. p. 74, 20; Inscr. Grut. 207), a, um, adj. areo, `I` *dry*, *withered*, *arid*, *parched.* `I` Lit. : ligna, Lucr. 2, 881 : lignum, Hor. C. 3, 17, 13; so Vulg. Eccli. 6, 3; ib. Isa. 56, 3: cibus, Lucr. 1, 809; so id. 1, 864: ficis victitamus aridis, Plaut. Rud. 3, 4, 59 : folia, Cic. Pis. 40, 97, and Plin. 12, 12, 26, § 46: ficus, Vulg. Marc. 11, 20 : Libye, Ov. M. 2, 238 : quale portentum Jubae tellus leonum Arida nutrix, Hor. C. 1, 22, 16 : terra arida et sicca, Plin. 2, 65, 66, § 166; so, terra arida, Vulg. Sap. 19, 7 : arida terra, ib. Heb. 11, 29; so *absol.* : arida (eccl. Lat.), ib. Gen. 1, 9; ib. Psa. 65, 6; ib. Matt. 23, 15: montes aridi sterilesque. Plin. 33, 4, 21, § 67.—Also, *subst.* : ārĭdum, i, n., *a dry place*, *dry land* : ex arido tela conicere, Caes. B. G. 4, 25 : naves in aridum subducere, id. ib. 4, 29.— Meton., of thirst: sitis, Lucr. 3, 917, and 6, 1175; so, os, Verg. G. 3, 458 : ora, id. A. 5, 200 : guttur, Ov. [ad Liv. 422].—Of a fever: febris, i. e. **causing thirst**, Verg. G. 3, 458 (cf. Lucr. 4, 875); so, morbus, Veg. Vet. Art. 1, 4.—Of color: arbor folio convoluto, arido colore, **like that of dried leaves**, Plin. 12, 26, 59, § 129.—And of a *cracking*, *snapping* sound, *as when dry wood is broken* : sonus, Lucr. 6, 119 : aridus altis Montibus (incipit) audiri fragor, **a dry crackling noise begins to be heard in the high mountain forest**, Verg. G. 1, 357.— `II` Trop. `I.A` Of things which are dried, *shrunk up*, *shrivelled*, *meagre*, *lean* : crura, Ov. A. A. 3, 272 : nates, Hor. Epod. 8, 5 : uvis aridior puella passis, Auct. Priap. 32, 1; so from disease, *withered* : manus, Vulg. Matt. 12, 10; ib. Marc. 3, 1; and *absol.* of persons: aridi, ib. Joan. 5, 3.— Hence, of food or manner of living, *meagre*, *scanty* : in victu arido in hac horridā incultāque vitā, **poor**, **scanty diet**, Cic. Rosc. Am. 27, 75 : vita horrida atque arida, id. Quinct. 30.— Transf. to men, *indigent*, *poor* : cliens, Mart. 10, 87, 5.— `I.B` Of style, *dry*, *jejune*, *unadorned*, *spiritless* : genus sermonis exile, aridum, concisum ac minutum, Cic. de Or. 2, 38, 159; so Auct. ad Her. 4, 11: narratio, Quint. 2, 4, 3 : aridissimi libri, Tac. Or. 19.— Meton., of the orator himself: orator, Quint. 12, 10, 13 : rhetores, Sen. Contr. 34 : magister, Quint. 2, 4, 8.— Of scholars: sicci omnino atque aridi pueri, **sapless and dry**, Suet. Gram. 4; cf. Quint. 2, 8, 9.— `I.C` In comic lang., *avaricious*, of a man from whom, as it were, nothing can be expressed (cf. Argentiexterebronides): pumex non aeque est aridus atque hic est senex, Plaut. Aul. 2, 4, 18 : pater avidus, miser atque aridus, Ter. Heaut. 3, 2, 15.— * `I.D` In Plaut. as a mere natural epithet of metal: arido argentost opus, *dry coin*, Rud. 3, 4, 21.— *Adv.* not used. 3621#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3620#ariena#ărĭēna, ae, f., `I` *the fruit of the Indian tree* pala, *the banana*, Plin. 12, 6, 12, § 24. 3622#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3621#aries#ărĭēs, ĭĕtis, m. (for the kindr. forms arvix and harvix, in Varr. and Fest.; v. arvix; poet. aries sometimes dissyl., like abies; hence, `I` *a* long, Carey, Lat. Pros. § 47: āriĕtis, Enn. ap. Cic. Tusc. 1, 20, 45: āriĕtes, trisyl., Att. ap. Cic. Div. 1, 22, 44; so, āriĕtĕ, Verg. A. 2, 492) [some derive this from ἄρην, ἄρρην, qs. the *male* sheep; others compare ὁ ἔριφος, a he-goat, buck, and ὁ ἔλαφος, a stag; and arna, q. v.], *a ram.* `I` Lit., Varr. R. R. 2, 1, 24; 2, 2, 13; Col. 7, 2, 4; 7, 2, 5; 7, 3, 6; Vulg. Gen. 15, 9; ib. Lev. 4, 35 et persaepe.—Of the golden fleece: petebant (Argonautae) illam pellem inauratam arietis Colchis, Enn. ap. Auct. ad Her. 2, 22; Plaut. Bacch. 2, 3, 7; Varr. R. R. 2, 1, 6 al.— `II` Transf. `I.A` *The Ram*, *a sign of the zodiac*, Cic. Arat. 230; 244; Hyg. Fab. 133; id. Astr. 2, 20; Manil. 2, 246; Ov. M. 10, 165; Vitr. 9, 5; Plin. 18, 25, 59, § 221 al. — `I.B` *An engine for battering down walls*, *a battering-ram* : v. Vitr. 10, 19; Veg. 4, 14, and Smith, Dict. Antiq.: quamvis murum aries percusserit, Cic. Off. 1, 11, 35 : ab ariete materia defendit, Caes. B. G. 7, 23 : arietibus aliquantum muri discussit, Liv. 21, 12; so id. 31, 32; 31, 46; 32, 23; 38, 5; Vulg. Ezech. 26, 9; ib. 2 Macc. 12, 15 al.— `I.C` *A beam for support*, *a prop* or *buttress* : quae (sublicae) pro ariete subjectae vim fluminis exciperent, *as a shore* or *prop*, * Caes. B. G. 4, 17 ( δίκην κριοῦ, Paraphr.); corresp. to capreolus, Caes. B. C. 2, 10 q. v.— Trop. : ex quo aries ille subicitur in vestris actionibus, Cic. Top. 17, 64.— `I.D` *An unknown sea-monster*, *very dangerous to ships*, Plin. 9, 44, 67, § 145; 32, 11, 53 (where two kinds of them are mentioned); cf. id. 9, 5, 4: trux aries, Claud. Nupt. Hon. et Mar. 163; cf. Aelian. H. A. 15, 2, and Oppian. Hal. 1, 372. 3623#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3622#arietarius#ărĭĕtārĭus, a, um, adj. aries, `I` *relating to the battering-ram* : machina... testudo, Vitr. 10, 19. 3624#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3623#arietatio#ărĭĕtātĭo, ōnis, f. arieto, `I` *a butting like a ram*, Sen. Q. N. 5, 13. 3625#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3624#arietinus#ărĭĕtīnus, a, um, adj. aries. `I` *Of* or *from a ram*, *ram's-* : ungula, Plin. 29, 4, 27, § 88 : pulmo, id. 30, 8, 22, § 72 : cornua, Pall. 4, 10, 28.— `II` *Similar to a ram's head* : cicer, Col. 2, 10, 20; Plin. 18, 12, 32, § 124; Petr. 35.— `III` Arietinum oraculum, *an ambiguous oracle* (the figure taken from the divergent horns of a ram), Gell. 3, 3, 8 (cf. Serv. ad Verg. A. 4, 196). 3626#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3625#arieto#ărĭĕto, āvi, ātum, 1 (arietat, trisyl., Verg. A. 11, 890; Sil. 4, 149; Val. Fl. 6, 368; cf. aries), v. a. and n. aries, `I` *to butt like a ram;* hence, in gen., *to strike violently* ( poet. or post-Aug. prose, esp. freq. in Seneca). `I. A.` *Act.* : quis illic est, qui tam proterve nostras aedes arietat? **beats so violently at**, Plaut. Truc. 2, 2, 1 : arietare in terram, Curt. 9, 7, 11 : arietata inter se arma, Sen. Ep. 56 : arietatos inter se dentes, id. Ira, 3, 4: concurrentia tecta contrario ictu arietant, Plin. 2, 82, 84, § 198 al. — `I.B` Trop., *to disturb*, *harass*, *disquiet* : anima insolita arietari, Sen. Tranq. 1, § 11 Haase.— `II` *Neutr.* : in me arietare, Att. ap. Cic. Div. 1, 22, 44: arietat in portus, Verg. A. 11, 890 : et labaris oportet et arietes et cadas, **to stumble**, **totter**, Sen. Ep. 107. 3627#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3626#arificus#ārĭfĭcus, a, um, adj. areo-facio, `I` *making dry*, *drying*, Cael. Aur. Tard. 4, 1, where some read *rarifica.* 3628#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3627#Arii#Ărĭi, ōrum, v. 1. Aria. 3629#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3628#arilator#arilātor or arillātor, ōris, m., `I` *a haggler*, *chafferer*, = cocio, Paul. ex Fest. p. 20 Müll.; Gell. 16, 7, 12. 3630#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3629#Arimaspi#Ărĭmaspi, ōrum, m., = Ἀριμασποί, `I` *a Scythian people in the north of Europe*, Mel. 2, 1; Plin. 7, 2, 2, § 10; Gell. 9, 4, 6; sing., Luc. 7, 756; cf. Mann. Nord. pp. 143, 275. 3631#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3630#Ariminum#Ărīmĭnum, i, n., `I` *a town in Umbria*, *on the shore of the Adriatic*, *at the mouth of a river of the same name;* the most northern place of Italy proper, connected with Rome by the Via Flaminia, now *Rimini*, Plin. 3, 15, 20, § 115; Luc. 1, 231; cf. Mann. Ital. I. 455.—Hence, Ărīmĭnensis, e, adj., *pertaining to Ariminum* : folia, Hor. Epod. 5, 42 : ager, Plin. 10, 21, 25, § 50; *subst.* : Ărīmĭnenses, ium, m., *the inhabitants of Ariminum*, Cic. Verr. 2, 1, 14; id. Caecin. 35, 112. 3632#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3631#arinca#arinca, ae, f. Gallic, `I` *a kind of grain*, *otherwise called* olyra, Plin. 18, 8, 19, § 81; 18, 10, 20, § 92; 22, 25, 27, § 121.— Acc. to Harduin, *rye* (in Dauphiné, now *riguet*); acc. to others, *the one-grained wheat* : Triticum monococcum, Linn. 3633#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3632#Ariobarzanes#Ărĭŏbarzānes, is, m., = Ἀριοβαρζάνης, `I` *a king of Cappadocia*, Cic. Att. 5, 20; id. Fam. 2, 17; 15, 2. 3634#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3633#ariola#ăriŏla, ăriŏlātio, ăriŏlor, ăriŏ-lus, v. hariŏla etc. 3635#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3634#Arion#Ărīon, ŏnis, m. ( nom. Ario, Gell. 16, 19; acc. Gr. Ariona, Ov. F. 2, 83 al.), = Ἀρίων. `I` *A celebrated cithara player of Methymna*, *in Lesbos*, *rescued from drowning by a dolphin*, Ov. F. 2, 79 sqq.; Gell. 16, 19; cf. Herod. 1, 23.—Hence, Ărīŏnĭus, a, um, adj., = Ἀριόνιος, *belonging to Arion* : nomen, Ov. F. 2, 93 : lyra, id. A. A. 3, 326; Prop. 2, 26, 18. — `II` *A horse endowed with speech and the gift of prophecy*, *sent by Neptune to Adrastus;* hence, vocalis, Prop. 2, 34, 37 fata movens, Stat. Th. 11, 443: Adrastaeus, id. S. 1, 1, 52; cf. Claud. IV. Cons. Hon. 555, and Hom. Il. 23, 346. 3636#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3635#Ariovistus#Ariovistus, i, m., `I` *the king of a German tribe in the time of Cœsar*, Caes. B. G. 1, 31 al. 3637#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3636#aris1#ăris, ĭdis, f., = ἀρίς, Galen ( ἄρον, ἀρίσαρον, in Theophr. and Dioscor.), `I` *a kind of arum*, *dragon - root* or *green dragon* : Arum arisarum, Linn.; Plin. 24, 16, 94, § 151. 3638#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3637#Aris2#Ăris, is, m., `I` *a Sardinian*, Cic. Scaur. 1, 6; 2, 7. 3639#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3638#Arisba#Ărisba, ae, or -ē, ēs, f., = Ἀρίσβη. `I` *A town in Troas*, Verg. A. 9, 264; Plin. 5, 30, 33, § 125.— `II` *A town in the island of Lesbos*, Mel. 2, 7; Plin. 5, 31, 39, § 139. 3640#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3639#arista#ărista, ae, f. perh. for acrista and akin to ācer, q. v., or perh. to aro, q. v.; cf. Germ. Aehre; Engl. ear (of corn); Germ. Ernte, harvest; Engl. earnest, fruit, pledge. `I` *The awn* or *beard of grain* : arista, quae ut acus tenuis longa eminete glumā; proinde ut granitheca sit gluma, et apex arista, Varr. R. R. 1, 48; * Cic. Sen. 15, 51; Ov. H. 5, 111; id. Tr. 4, 1, 57.— `II` Meton. (pars pro toto). `I.A` *The ear itself* : maturae aristae, Ov. F. 5, 357 : pinguis arista, Verg. G. 1, 8; 1, 111; id. A. 7, 720.—Also, *an ear of spikenard*, Ov. M. 15, 398.—Hence, `I.A.2` Poet., *summer* : Post aliquot, mea regna videns, mirabor aristas, **after some harvests**, Verg. E. 1, 70 : necdum decimas emensus aristas Aggrederis metuenda viris, **having measured ten summers**, Claud. IV. Cons. Hon. 371 (cf. at the next grass, for *next summer*, an expression still common in the north of England; so, seven years old at the next grass, Sylvester's Dubartas; just fifteen, coming summer's grass, Swift).— `I.B` Poet. transf., `I.A.1` Of *the hair of men*, Pers. 3, 115. — `I.A.2` Of *the bones of fishes*, Aus. Mos. 85; 119.— `I.A.3` Of *plants* in gen., Val. Fl. 6, 365. 3641#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3640#Aristaeus#Ăristaeus, i, m., = Ἀρισταῖος, `I` *a son of Apollo and Cyrene*, *who is said to have taught to men the management of bees and the treatment of milk*, *and to have first planted olive - trees. He was the husband of Autonoë*, *and father of Actœon*, Verg. G. 4, 317 Serv.; Ov. P. 4, 2, 9; cf. Cic. Verr. 2, 4, 57 Zumpt. 3642#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3641#Aristarchus#Ăristarchus, i, m., = Ἀρίσταρχος, `I` *a distinguisled critic of Alexandria*, *who animadverted with special severity upon the poetry of Homer*, *and contended that many of his verses were spurious*, Cic. Fam. 3, 11; Ov. P. 3, 9, 24.—Appel. for *any critic*, Cic. Pis. 30: orationes meae, quarum tu Aristarchus es, id. Att. 1, 14.—Hence, Aristar-chēi, ōrum, m., *the disciples*, *followers of Aristarchus*, i. e. *severe critics*, Varr. L. L. 8, § 63 Müll. 3643#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3642#aristatus#ăristātus, a, um, adj. arista, `I` *having ears of corn*, Paul. ex Fest. p. 280 Müll. 3644#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3643#ariste#aristē, ēs, f., `I` *the name of a precious stone*, = encardia, Plin. 37, 10, 58, § 159. 3645#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3644#Aristides#Ăristīdes, is, m., = Ἀριστείδης. `I` *An Athenian renowned for his integrity*, *a contemporary and rival of Themistocles*, Cic. Sest. 67, 141; id. Tusc. 5, 36, 105; Ov. P. 1, 3, 71; his life was written by Cornelius Nepos and Plutarch.— `II` *A painter of Thebes*, *a contemporary of Apelles*, Plin. 35, 10, 36, § 98.— `III` *A distinguished sculptor*, Plin. 34, 8, 19, § 50.— `IV` *A mathematician of Samos*, Varr. Fragm. p. 256 Bipp.— `V` *An obscene poet of Miletus*, *author of a poem* Milesiaca, Ov. Tr. 2, 413; 2, 443 Jahn. 3646#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3645#aristifer#ăristĭfer, fĕra, fĕrum, adj. arista-fero, `I` *bearing ears of corn* : seges, Prud. Cath. 3, 51. 3647#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3646#aristiger#ăristĭger, gĕra, gĕrum, adj. aristagero, `I` *ear-bearing*, an epithet of Ceres, as goddess of corn, Inscr. Orell. 1493. 3648#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3647#Aristippus#Ăristippus, i, m., = Ἀρίστιππος, `I` *a philosopher of Cyrene*, *disciple of Socrates*, *and founder of the Cyrenaic school* : qui voluptatem summum bonum dicit, Cic. Fin. 2, 6, 18; Hor. Ep. 1, 1, 18.—Hence, Ari-stippēus, a, um, adj., *of* or *pertaining to Aristippus*, Cic. Fin. 2, 6, 18. 3649#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3648#Aristius#Ăristĭus, a, um, adj., `I` *name of a Roman* gens, e. g. Aristius Fuscus, *a learned poet*, *rhetorician*, *and grammarian*, *and an intimate friend of Horace*, Hor. Ep. 1, 10 Schmid; id. C. 1, 22; id. S. 1, 9, 61; cf. id. ib. 1, 10, 83, and Bähr, Gesch. d. Röm. Lit. 52, n. 7; Teuffel, Röm. Lit. § 249, 1. 3650#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3649#Aristo#Ăristō, ōnis, m., = Ἀρίστων, `I` *a philosopher of Chios*, *a pupil of Zeno*, *founder of the sceptic philosophy*, *and contemporary of Cœsar*, Cic. N. D. 3, 31, 77; id. Leg. 1, 13.— Hence, Aristōnēus, a, um, adj., *of* or *pertaining to Aristo*, *Aristonean* : vitia, Cic. Fin. 4, 15, 40. 3651#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3650#aristolochia#ăristŏlŏchĭa, ae, f., = ἀριστολοχία, `I` *a plant useful in childbirth*, *birthwort*, Plin. 25, 8, 54, § 95 sqq.; Cic. Div. 1, 10, 16; 2, 20, 47. 3652#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3651#Aristoneus#Ăristōnēus, a, um, v. Aristo. 3653#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3652#Aristonicus#Ăristŏnīcus, i, m., = Ἀριστόνικος. `I` *A son of Eumenes II.*, *king of Pergamus*, *who carried on war with the Romans*, *but was conquered by the consul M. Perpenna*, *and slain in prison*, Flor. 2, 20; Vell. 2, 4; Just. 36, 4; Eutr. 4, 9.— `II` *Tyrant of Methymnœ in Lesbos*, Curt. 4, 5 sqq. 3654#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3653#Aristophanes#Ăristŏphănes, is, m., = Ἀριστοφάνης. `I. A.` *The most distinguished comic poet of Greece*, *from Lindus*, *on the island of Rhodes*, *a contemporary of Socrates*, Hor. S. 1, 4, 1.—Hence, `I. A..B` Derivv., `I. A..B.1` Ări-stŏphănēus or -īus, a, um, adj., *Aristophanean* : anapaestus Aristophanius, Cic. Or. 56, 190 : metrum, Serv. Centim. p. 1818 P.— `I. A..B.2` Ăristŏphănĭcus, a, um, adj., the same, Hier. ad Isa. l. 15, c. 54, v. 11.— `II` *A distinguished grammarian of Byzantium*, *pupil of Eratosthenes*, *and teacher of the critic Aristarchus*, Cic. de Or. 3, 33, 132; id. Fin. 5, 19, 50; id. Att. 16, 11. 3655#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3654#aristophorum#ăristŏphŏrum est vas, in quo prandium fertur, ut discus, Paul. ex Fest. p. 23 Müll. [ ἄριστον = prandium, and φέρω = fero]. 3656#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3655#aristosus#ăristōsus, a, um, adj. arista, `I` *abounding in beards* or *awns* : cibaria, Venant. Ep. 9, 3. 3657#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3656#Aristoteles#Ăristŏtĕles, is ( `I` *gen.* Aristoteli, Cic. Att. 13, 28, like Archimedi, Achilli, Pericli; acc. Aristotelen, Quint. 3, 6, 60; cf. Rudd. I. 58, n. 71; Neue, Formenl. I. pp. 181, 311), m., = Ἀριστοτέλης. `I. A.` *Aristotle*, *a very learned and distinguished pupil of Plato*, *from Stagira*, *in Macedonia*, *teacher of Alexander the Great*, *and founder of the Peripatetic philosophy*, Cic. Tusc. 1, 10, 22; 3, 28, 69; id. Ac. 1, 4, 17; id. Fin. 5, 5, 12; id. Off. 3, 8, 35; id. de Or. 3, 35, 141 al.—Hence, `I.B` Ăristŏtĕlīus and -ēus, a, um, adj., *Aristotelian* : vis, Cic. de Or. 3, 19, 71 : pigmenta, id. Att. 2, 1 : ratio, id. Fam. 1, 9, 23 : Topica Aristotelea, id. ib. 7, 19.— `II` *A guest of Cicero*, Cic. Fam. 13, 52. 3658#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3657#Aristoxenus#Ăristoxĕnus, i, m., = Ἀριστόξενος, `I` *a philosopher and musician*, *pupil of Aristotle*, Cic. Tusc. 1, 10, 20; id. de Or. 3, 33, 132 al. 3659#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3658#arithmetica#ărithmētĭca, ae, and -ē, ēs, f., = ἀριθμητική (sc. τέχνη), `I` *arithmetic*, *the science of numbers* : arithmetica, Sen. Ep. 88; arithmetice, Vitr. 1, 1, and Plin. 35, 10, 36, § 76. 3660#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3659#arithmeticus#ărithmētĭcus, a, um, adj., = ἀριθμητικός, `I` *of* or *pertaining to arithmetic*, *arithmetical* : ratio, Vitr. 10, 16.— *Subst.* : ărithmētĭca, ōrum, n., *arithmetic* : in arithmeticis satis exercitatus, Cic. Att. 14, 12 *fin.* 3661#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3660#arithmus#ărithmus, i, m., = ἀριθμός (number); plur. Arithmi, `I` *a name of the fourth book of Moses* (in pure Lat., Numeri), Tert. adv. Marc. 4, 23 and 28. 3662#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3661#aritudo#ārĭtūdo, ĭnis, f. aridus, `I` *dryness*, *aridity*, *drought* (ante-class.): ariditas, Enn. ap. Varr. L. L. 5, § 60 Müll. (Epicharm. v. 2 Vahl. p. 167); Plaut. Rud. 2, 6, 40; also in Non. p. 71, 21; Varr. R. R. 1, 12, 3. 3663#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3662#Arius1#Ărī^us, i, m., = Ἄρειος or Ἄριος, `I` *a river in Aria*, now *Heri*, Plin. 6, 23, 25, § 93; in Amm. 23 *fin.* Arias. 3664#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3663#Arius2#Ărī^us ( Arr-), i, m., = Ἀρεῖος or Ἄριος, `I` *a renowned heretic*, also Ārĭus, Prud. Psych. 794.—Hence, Ărīānus, a, um, adj., *pertaining to Arius*, *Arian*, Hier. adv. Lucif. 7.— Ărīāni, ōrum, m., *the followers of Arius*, *the Arians*, Hier. adv. Lucif. 7; Aug. Haeres. 49. 3665#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3664#Ariusius#Ărĭūsĭus, a, um, adj. : vina, `I` *wine of the region of Ariusia*, *in the island Chios* ( Ἀριουσία χώρα, Strabo), Verg. E. 5, 71: pocula, Sil. 7, 210. 3666#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3665#arma#arma, ōrum, n. ( `I` *gen. plur.* armūm, Pac. ap. Cic. Or. 46, 155; Att. ap. Non. p. 495, 23, considered by Cic. in the connection armūm judicium as less correct than armorum) [cf. ΑΡΩ, ἀραρίσκω = to fit; ἄρθρον = joint; ἁρμός = armus = joint, shoulder; ἀρτάω = artio, arto = to fit, to fit in closely; ἄρτιος = fit, exact; artus = close, narrow; ars (artis) = the craft of fitting things; artifex, artificium; Goth. arms = O. H. Germ. aram = Engl. arm; Sanscr. ar = to hit upon, attain; aram = fit, fast; īrmas = arm. Curt.]. `I` Lit. `A. 1.` *What is fitted* to the body for its protection, *defensive armor*, as the shield, coat of mail, helmet, etc.: tot milia armorum, detracta corporibus hostium, Liv. 45, 39 : induere arma, id. 30, 31 : arma his imperata, galea, clipeum, ocreae, lorica, omnia ex aere, id. 1, 43 : pictis et auro caelatis refulgens armis, id. 7, 10. — `I..2` Specifically, *a shield* : at Lausum socii exanimem super arma ferebant, **on a shield**, Verg. A. 10, 841 : caelestia arma, quae ancilia appellantur, Liv. 1, 20 (v. ancile); id. 8, 30; 1, 37; cf. Verg. A. 1, 119 Heyne; Tac. G. 11 Rup.; Plin. Ep. 5, 6, 43: Aeneas se collegit in arma, **gathered himself under his shield**, Verg. A. 12, 491.—Hence, in a more extended sense, `I.B` *Implements of war*, *arms*, *both of defence and offence* (but of the latter only those which are used in close contest, such as the sword, axe, club; in distinction from *tela*, which are used in contest at a distance; hence, arma and tela are often contrasted; v. the foll., and cf. Bremi and Dähne ad Nep. Dat. 11, 3): arma rigent, horrescunt tela, Enn. ap. Macr. S. 6, 4; id. ap. Non. p. 469, 26: arma alia ad tegendum, alia ad nocendum, Cic. Caec. 21 : armis condicione positis aut defetigatione abjectis aut victoriā detractis, id. Fam. 6, 2 : illum dicis cum armis aureis, Quoius etc., Plaut. Mil. 1, 1, 16 : ibi Simul rem et gloriam armis belli repperi, Ter. Heaut. 1, 1, 60 : arma antiqua manus, ungues dentesque fuerunt Et lapides, et item, silvarum fragmina, ramei, Lucr. 5, 1283; so, Mutum et turpe pecus (i. e. primeval man), glandem et cubilia propter Unguibus et pugnis, dein fustibus, atque ita porro Pugnabant armis, quae post fabricaverat usus, Hor. S. 1, 3, 100 sqq.: capere, Cic. Rosc. Am. 53, 153; id. Phil. 4, 3, 7; id. Rab. Perd. 6 and 7: sumere, id. Planc. 36, 88 Wund.; id. Tusc. 2, 24, 58; Vulg. Gen. 27, 3; ib. 3 Reg. 22, 30: accipere, ib. Judith, 14, 2: adprehendere, ib. Psa. 34, 2 : resumere, Suet. Calig. 48 : aptare, Liv. 5, 49 : induere, id. 30, 31; Ov. M. 14, 798; id. F. 1, 521; Verg. A. 11, 83; Luc. 1, 126: accingi armis, Verg. A. 6, 184, and Vulg. Jud. 18, 11: armis instructus, ib. Deut. 1, 41; ib. 1 Par. 12, 13: concitare ad arma, Caes. B. G. 7, 42 : descendere ad arma, id. ib. 7, 33 : vocare ad arma, Cic. Rab. Perd. 7, 21 : vocare in arma, Verg. A. 9, 22 : ferre contra aliquem, Vell. 2, 56 : decernere armis, Cic. Att. 7, 3 : armis cum hoste certare, id. Off. 3, 22, 87; so, saevis armis, Verg. A. 12, 890 : dimicare armis cum aliquo, Nep. Milt. 1, 2 : esse in armis, Caes. B. G. 1, 49; Suet. Caes. 69: ponere, abicere, Cic. Fam. 6, 2 : relinquere, Liv. 2, 10 : tradere, Nep. Ham. 1, 5; Suet. Vit. 10: amittere, Verg. A. 1, 474 : proicere, Vulg. 1 Macc. 5, 43; 7, 44: deripere militibus, Hor. C. 3, 5, 19 : dirimere, Luc. 1, 104 et saep.—Hence, arma virosque, per arma, per viros, etc., Liv. 8, 25; 8, 30 al.; v. Burm. ad Verg. A. 1, 1, and cf. Liv. 9, 24: tela et arma: armorum atque telorum portationes, Sall. C. 42, 2; Liv. 1, 25; Col. 12, 3; Tac. G. 29 and 33: armis et castris, prov. (like remis velisque, viris equisque), **with vigor**, **with might and main**, Cic. Off. 2, 24, 84.— `II` Trop., *means of protection*, *defence*, *weapons* : tenere semper arma (sc. eloquentiae), quibus vel tectus ipse esse possis, vel, etc., Cic. de Or. 1, 8, 32 : prudentiae, id. ib. 1, 38, 172 : senectutis, id. Lael. 4. 9: tectus Vulcaniis armis, id est fortitudine, id. Tusc. 2, 14, 33 : eloquentiae, Quint. 5, 12, 21 : facundiae, id. 2, 16, 10 : justitiae, Vulg. Rom. 6, 13; ib. 2 Cor. 6, 7: arma lucis, ib. Rom. 13, 12 : horriferum contra Borean ovis arma ministret, i. e. lanas, Ov. M. 15, 471 : haec mihi Stertinius arma (i. e. praecepta) dedit, Hor. S. 2, 3, 297; cf. id. Ep. 1, 16, 67: arma militiae nostrae non carnalia sunt, Vulg. 2 Cor. 10, 4. `I.2.2.a` *War* (once in opp. to pax, v. infra): silent leges inter arma, Cic. Mil. 4, 10; id. Att. 7, 3, 5: arma civilia, **civil war**, id. Fam. 2, 16, and Tac. A. 1, 9: civilia arma, id. Agr. 16; id. G. 37 (otherwise, bella civilia, Cic. Off. 1, 25, 86, and Tac. Agr. 13): ab externis armis otium erat, Liv. 3, 14; 9, 1; 3, 69 Drak.; 9, 32; 42, 2; Tac. H. 2, 1 al.: a Rubro Mari arma conatus sit inferre Italiae, Nep. Hann. 2, 1 (for which more freq. bellum inferre alicui, v. infero): ad horrida promptior arma, Ov. M. 1, 126 : qui fera nuntiet arma, id. ib. 5, 4; 14, 479: compositis venerantur armis, Hor. C. 4, 14, 52. So the beginning of the Æneid: Arma virumque cano; cf. Hor. Ep. 1, 19, 7: melius visum Gallos novam gentem pace potius cognosci quam armis, Liv. 5, 35 *fin.*; cf.: cedant arma togae, Cic. Off. 1, 22, 76.—Also for *battle*, *contest* : in arma feror, Verg. A. 2, 337; so id. ib. 2, 655.— `I.2.2.b` (Abstr. for concr.) *The warriors themselves*, *soldiers*, *troops* : nulla usquam apparuerunt arma, Liv. 41, 12 : nostro supplicio liberemus Romana arma, i. e. Romanum exercitum, id. 9, 9; 21, 26: Hispanias armis non ita redundare, Tac. H. 2, 32 : expertem frustra belli et neutra arma secutum, **neither party**, Ov. M. 5, 91 : auxiliaria arma, *auxiliaries*, *auxiliary troops* = auxiliares (v. auxiliaris, I.), id. ib. 6, 424; cf. id. ib. 14, 528.— `III` Transf., poet. (like ὅπλον and ἔντεα in Gr.), *implements*, *instruments*, *tools*, *utensils*, in gen. Of *implements for grinding and baking* : Cerealia arma, **the arms of Ceres**, Verg. A. 1, 177 (cf. Hom. Od. 7, 232: ἔντεα δαιτός). —Of *implements of agriculture*, Ov. M. 11, 35: dicendum est, quae sint duris agrestibus arma, Quīs sine nec potuere seri nec surgere messes, Verg. G. 1, 160.—Of *the equipments*, *tackle of a ship* ( *mast*, *sails*, *rudder*, etc.): colligere arma jubet validisque incumbere remis, Verg. A. 5, 15; 6, 353.—Hence used by Ovid for *wings* : haec umeris arma parata suis, A. A. 2, 50 (cf. in the foll. verse: his patria est adeunda carinis).—And so of other instruments, Mart. 14, 36. 3667#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3666#armamaxa#armămaxa, ae, f., = ἁρμάμαξα, `I` *a covered Persian chariot*, *especially for women and children*, Curt. 3, 3. 3668#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3667#armamenta#armāmenta, ōrum, n. arma, III., `I` *implements* or *utensils for any purpose.* `I` In gen.: armamenta vinearum, **props**, Plin. 17, 21, 35, § 152 : armamenta ad inclusos cantus, **reeds**, **pipes**, id. 16, 36, 66, § 170 : Excussis inde tunicis iterum iisdem armamentis nudata conciditur medulla, i.e. *with mortar and pestle* = pilā ligneā, which he had used just before, id. 18, 11, 29, § 112.— `II` Esp., *the tackle of a ship* ( *sails*, *ropes*, *cables*, etc.): armamentūm stridor, Pac. ap. Serv. ad Verg. A. 1, 87: *Ac.* Salvast navis: ne time. *Cha.* Quid alia armamenta? *Ac.* Salva et sana sunt, Plaut. Merc. 1, 2, 62; 1, 2, 80: omnia caute armamenta locans, * Cic. Arat. 197: hic tormenta, armamenta, arma, omnis apparatus belli est, Liv. 26, 43 : armamenta navis projecerunt, * Vulg. Act. 27, 19: aptarique suis pinum jubet armamentis, Ov. M. 11, 456; Col. 4, 3, 1; Suet. Aug. 17.—Sometimes the sails are excepted: cum omnis Gallicis navibus spes in velis armamentisque consisteret, Caes. B. G. 3, 14; Liv. 36, 44; Sen. Ben. 6, 15. 3669#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3668#armamentarium#armāmentārĭum, ii, n. armamenta, `I` *an arsenal*, *armory* : ex aedibus sacris armamentariisque publicis arma populo Romano dantur, Cic. Rab. Perd. 7 : qui (Philo) Atheniensibus armamentarium fecit, id. de Or. 1, 14, 62; Plin. 7, 37, 38, § 125; Vulg. 3 Reg. 14, 28; ib. 2 Par. 11, 12; Liv. 26, 43; 29, 35; 31, 23; 42, 12; Inscr. Orell. 975 al.—Comically: quidquid habent telorum armamentaria caeli, **the arsenals of heaven**, Juv. 13, 83. 3670#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3669#armariolum#armāriŏlum, i, n. dim. armarium, `I` *a little chest*, or *casket* (ante- and post-class.): armariola Graeca, Plaut. Truc. 1, 1, 35.— *A small cabinet*, *a bookcase*, Sid. Ep. 8, 16; Hier. ad Matth. 3, 21. 3671#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3670#armarium#armārĭum, ii, n. arma, `I` *a closet*, *chest*, or *safe*, *for food*, *clothing*, *money*, etc.: armarium promptuarium, Cato, R. R. 11, 3 : reclusit armarium, Plaut. Capt. 4, 4, 10; id. Men. 3, 3, 8; id. Ep. 2, 3, 3: cum esset in aedibus armarium, in quo sciret esse nummorum aliquantum et auri, Cic. Clu. 64; so id. Cael. 21, 52; Cic. Verr. 2, 4, 12: repositus in arcis armariisque, Plin. 29, 5, 32, § 101; Dig. 33, 10, 3: armarium muricibus praefixum, **the box**, **set with sharp spikes**, **in which Regulus was put to death**, Gell. 6, 4 *fin.* 3672#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3671#armatura#armātūra, ae, f. armo, `I` *armor*, *equipment.* `I. A.` Lit. : armatura varia peditatūs et equitatūs, Cic. Fam. 7, 1 : cohortes nostrā armaturā, id. Att. 6, 1 : Numidae levis armaturae, **of light armor**, Caes. B. G. 2, 10 : universi generis armatura, Vulg. 2 Par. 32, 5; ib. Ezech. 26, 9.— `I.B` Meton. (abstr. pro concr.), *armed soldiers;* and in class. lang. always with the adj. levis, = velites, *light-armed soldiers* (opp. gravis armatus). Veg. first used armatura *absol.* for *young troops* : nostrae sunt legiones, nostra levis armatura, Cic. Phil. 10, 6 *fin.* : equites, pedites, levis armatura, id. Brut. 37, 139 : adsequi cum levi armaturā, Liv. 27, 48; cf. id. 28, 14; Flor. 4, 2, 49: equitum triginta, levis armaturae centum milia, Suet. Caes. 66; Liv. 21, 55; 22, 18: manipuli levis armaturae, id. 27, 13 : levis armaturae juvenes, id. 44, 2 et saep.— `II` Trop. `I.A` Of discourse: haec fuerit nobis, tamquam levis armaturae, prima orationis excursio; nunc comminus agamus, Cic. Div. 2, 10, 26. — `I.B` *A kind of exercise in arms*, Amm. 14, 11; Veg. 1, 13; 2, 23.— `I.C` In a religious sense (eccl. Lat.): induite armaturam Dei, **the armor of God**, Vulg. Ephes. 6, 11; 6, 13. 3673#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3672#armatus1#armātus, a, um, P. a., from armo. 3674#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3673#armatus2#armātus, ūs, m. armo, `I` *armor* (only in the abl.). `I` Lit. : haud dispari, Liv. 33, 3 : Cretico, id. 42, 55 *fin.* : armatu sustinendo assueti milites, Fronto, Prim. Hist. Fragm. 2, p. 341.— `II` Meton., *armed soldiers* (cf. armatura, I. B.): gravi armatu, **with the heavy-armed**, Liv. 37, 41 : magnā parte impedimentorum relictā in Bruttiis, et omni graviori armatu, id. 26, 5. 3675#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3674#Armenia#Armĕnĭa, ae, f., = Ἀρμενία. `I` *A country of Asia*, *divided into* Armenia Major (eastern, now Turcomania and Kurdistan) and Minor (western, now Anatolia), Plin. 6, 9, 9, § 25: utraque, Luc. 2, 638 : utraeque, Flor. 3, 5, 21.— *Absol.* Armenia, for Armenia Minor, Cic. Div. 2, 37, 79; id. Phil. 2, 37, 94.— Hence, `II` Derivv. `I.A` Armĕnĭăcus, a, um, adj., = Ἀρμενιακός, *Armenian* : bellum, Plin. 7, 39, 40, § 129 : triumphus, id. 30, 2, 6, § 16 : cotes, id. 36, 22, 47, § 164.— Hence, Armeniacus, **an epithet of the emperor Marcus Aurelius**, **on account of his conquest of Armenia**, Capitol. M. Anton. Philos. 9; Inscr. Grut. 253, 2.—Armeniacum malum, or *absol.* Armĕnĭăcum, *the fruit of the apricot-tree*, *the apricot*, Col. 5, 10, 19 ( id. 5, 10, 404, called Armenium).— Armĕ-nĭăca, ae, f., *the apricot-tree*, Col. 11, 2, 96; Plin. 15, 13, 12, § 41.— `I.B` Armĕnĭus, a, um, adj., *Armenian* : lingua, Varr. L. L. 5, § 100 Müll.: reges, Cic. Att. 2, 7 : tigres, Verg. E. 5, 29 : pedites, Nep. Dat. 8, 2 : triumphi, Flor. 4, 2, 8.— `I.A.2` Subst. `I.2.2.a` Ar-mĕnĭus, ii, m., *an Armenian*, Ov. Tr. 2, 227; Mart. 5, 59; Vulg. 4 Reg. 19, 37.— `I.2.2.b` Armĕnĭum, ii, n. Sc. pigmentum, *a fine blue color*, *obtained from an Armenian stone*, *ultramarine*, Varr. R. R. 3, 2, 4; Vitr. 7, 5 *fin.*; Plin. 35, 6, 12, § 30.— Sc. pomum, *the apricot*, Col. 5, 10, 404. 3676#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3675#armenta#armenta, ae, v. armentum. 3677#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3676#armentalis#armentālis, e, adj. armentum, `I` *pertaining to a herd of cattle* (except once in Verg., only post-class.): equa, * Verg. A. 11, 571: lac, Symm. Ep. 6, 17; 2, 2: viri, Prud. Cath. 7, 166 al. 3678#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3677#armentarius#armentārĭus, a, um, adj. id., `I` *pertaining to a herd of cattle* : morbi, Sol. 11 : equiso, App. M. 7.—Hence, `II` *Subst.* : armentārĭus, ii, m. `I.A` *A herdsman*, *neat-herd*, * Lucr. 6, 1252; Varr. R. R. 2, 5, 18: omnia secum Armentarius Afer agit, Verg. G. 3, 344 : armentarius ego sum, * Vulg. Amos, 7, 14.— `I.B` *A surname of the emperor Galerius Maximianus*, *whose ancestors were shepherds*, Aur. Vict. Ep. 40. 3679#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3678#armenticius#armentīcĭus (better, -tĭus), a, um, adj. id., `I` *of* or *relating to a herd of cattle* (perh. only in Varr.): pecus, Varr. R. R. 2, 5, 16 : greges, id. ib. 2, 10, 3 (Schneid. in Veg. 1, 18 reads *armentiva*). 3680#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3679#armentivus#armentīvus, a, um, adj. id., `I` *pertaining to a herd*, Plin. 28, 17, 68, § 232 Hard.; besides, only Veg. 1, 18 Schneid. var. lect.; v. armenticius *fin.* 3681#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3680#armentosus#armentōsus, a, um, adj. id., `I` *abounding in herds* : Italia armentosissima, Gell. 11, 1. 3682#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3681#armentum#armentum, i, n. (old form armenta, ae, f., Liv. Andron. and Enn. ap. Non. p. 190, 20; Enn. ap. Paul. ex Fest. p. 4 Müll.) [contr. for arimentum from aro, Varr. L. L. 5, § 96 Müll.; cf. Isid. Orig. 12, 2]. `I` *Cattle for ploughing;* and collectively, *a herd* (but jumentum, contr. for jugimentum from jugum, draught-cattle; cf. Dig. 50, 16, 89); most freq. in the plur. : cornifrontes armentae, Liv. Andron. l. c.; Enn. l. c.: At variae crescunt pecudes, armenta feraeque, Lucr. 5, 228; cf. id. 1, 163: grex armentorum, Varr. R. R. 2, 5, 7 : greges armentorum reliquique pecoris, Cic. Phil. 3, 12 *fin.*; so Vulg. Deut. 28, 4: ut accensis cornibus armenta concitentur, Liv. 22, 17 : armenta bucera, Ov. M. 6, 395.—In the sing. : armentum aegrotat in agris, Hor. Ep. 1, 8, 6 : pasci Armentum regale vides, Ov. M. 2, 842; 8, 882; 11, 348: armentum agens, Liv. 1, 7 : ad armentum cucurrit, Vulg. Gen. 18, 7; ib. Exod. 29, 1; ib. Ezech. 43, 19 et saep.— `II` Transf. `I.A` Of horses or other large animals: bellum haec armenta minantur, Verg. A. 3, 540.— In sing. : sortiri armento subolem, Verg. G. 3, 71; Ov. F. 2, 277; Col. 7, 1, 2; Plin. 8, 42, 66, § 165; 11, 49, 110, § 263: hos (cervos) tota armenta sequuntur, Verg. A. 1, 185: armenta immania Neptuni, **the monstrous beasts of Neptune**, id. G. 4, 395.— `I.B` *A herd*, *drove*, as a collective designation; with *gen.* : armenta boum, Verg. G. 2, 195; so Vulg. Deut. 8, 13; ib. Judith, 2, 8: multa ibi equorum boumque armenta, Plin. Ep. 2, 17 : cynocephalorum, id. ib. 7, 2, 2.— `I.C` For *a single cow*, *ox*, etc.: centum armenta, Hyg. Fab. 118. 3683#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3682#armifer#armĭfer, fĕra, fĕrum, adj. arma-fero, `I` *bearing weapons*, *armed*, *warlike* (perh. first used by Ov.; for the distinction between it and armiger, v. armiger, II.). `I` Lit., as an epithet of Mars and Minerva: armifer armiferae correptus amore Minervae, Ov. F. 3, 681 : me armiferae servatum cura Minervae eripuit, id. M. 14, 475 : Leleges, id. ib. 9, 645 : gentes, Sil. 4, 45 : labores, **labors of war**, **warfare**, Stat. S. 1, 2, 96 : irae, id. Th. 6, 831.— `II` Transf. : arvum, **the field in Colchis**, **sowed with dragons' teeth**, **from which armed men sprang up**, Sen. Med. 469 (for which armigera humus in Prop. 4, 10, 10, and armiger sulcus in Claud. I. Cons. Stil. 324; v. armiger, I. *fin.*). 3684#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3683#armiger#armĭger (ARMIGERVS in a late inscr., Orell. 3631), gĕra, gĕrum, adj. arma-gero, `I` *bearing weapons*, *armed*, *warlike* (in this last sense rare, instead of armifer). `I` Pennigero non armigero in corpore, Att. ap. Cic. Fam. 7, 33: cum paucis armigeris, Curt. 3, 12 : Phoebumque, armigerum deum (i. e. Martem), Sil. 7, 87 : Colchis armigeră proelia sevit humo, Prop. 4, 10, 10 : sulcus, Claud. I. Cons. Stil. 324, i. q. armiferum arvum (v. armifer *fin.*).— `II` Subst., *an armor-bearer*, *shield-bearer*, *a female armorbearer* (this is the prevailing signif. of the word). `I.A` *Masc.* : armiger, Plaut. Merc. 5, 2, 11; id. Cas. prol. 55: Sergius armiger Catilinae, i.e. **an adherent**, Cic. Dom. 5 : regisque Thoactes Armiger, Ov. M. 5, 148; so id. ib. 12, 363: hic (Butes) Dardanio Anchisae Armiger ante fuit, Verg. A. 9, 648 : vocavit armigerum suum, Vulg. Jud. 9, 54; ib. 1 Reg. 14, 1; ib. 1 Par. 10, 4 et saep.: armiger Jovis, i. e. aquila, Ov. M. 15, 386; Verg. A. 9, 564 (cf. Hor. C. 4, 4, 1: minister fulminis ales): armiger hac magni patet Hectoris, i. e. *the promontory of Misenus*, named after Misenus, the armor-bearer of Hector, Stat. S. 2, 77.— `I.B` *Fem.* : armigera, of the armor-bearer of Diana, Ov. M. 3, 166; 5, 619. 3685#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3684#armilausa#armĭlausa, ae, f. acc. to Isid. Orig. 19, 22 *fin.*, contr. from armiclausa, `I` *a military upper garment* (post-class.), Paul. Nol. Ep. 22; id. Ep. 17; Schol. ad Juv. 5, 143. 3686#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3685#armile#armīle, is, v. armillum `I` *fin.* 3687#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3686#armilla#armilla, ae, f. acc. to Paul. ex Fest. p. 25 Müll., from armus; acc. to Prisc. p. 1220 P., from arma. `I` *A circular ornament for the arm*, *a bracelet*, *armlet*, for men and women: armillae, quae bracchialia vocantur, Cic. ap. Prisc. l. c.: Ubi illae armillae sunt, quas unā dedi? Plaut. Men. 3, 3, 13; cf. Dig. 34, 2, 26: armillis decoratus, Quadrig. ap. Gell. 9, 13, 7: manipulum hastatorum armillis donavit, Liv. 10, 44; Plin. 28, 11, 47, § 172: armillas posui in manibus ejus, Vulg. Gen. 24, 47; ib. Ezech. 23, 42: monilia et armillae, ib. Isa. 3, 19.— `II` *An iron hoop*, *ring*, *ferrule*, Cato, R. R. 21, 4; Vitr. 10, 6. 3688#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3687#armillatus#armillātus, a, um, Part. [armilla], `I` *ornamented with a bracelet* : armillatum in publicum procedere, Suet. Calig. 52 : armillata et phalerata turba, id. Ner. 30; so, armillati colla Molossa canes, i. e. **wearing on their necks the bracelets of their mistresses**, Prop. 5, 8, 24. 3689#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3688#armillum#armillum, i, n. acc. to Paul. ex Fest., from armus; v. infra, `I` *a vessel for wine* (ante- and post-class.): armillum, quod est urceoli genus vinarii, Varr. ap. Non. p. 547, 15: armillum vas vinarium in sacris dictum, quod armo, id est humero deportetur, Paul. ex Fest. p. 2 Müll.—Hence the proverb, ad armillum revertere, or redire, or simply, ad armillum, *to return to one's old habits*, *to begin one's old tricks again*, Lucil. ap. Non. p. 74, 13: at illa ad armillum revertit et ad familiares feminarum artes accenditur, App. M. 9, p. 230, 22.—With a more pointed reference, Appuleius, speaking of Cupid, changes armillum in the proverb into armile = armamentarium, *an armory*, M. 6, p. 132, 15. 3690#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3689#Armilustrium#Armĭlustrium, i, n., `I` *the Roman festival of the consecration of arms;* v. Armilustrum. 3691#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3690#Armilustrum#Armĭlustrum, i, n., `I` *a place in Rome* (in the 13th district), *where was celebrated the festival* Armilustrium, consecration of arms, ὁπλοκαθαρμός (19th Oct.; v. Inscr. Orell. II. p. 411): Armilustrum ab ambitu lustri, Varr. L. L. 5, § 153 Müll.; Liv. 27, 37: armilustrium ab eo, quod in armilustrio armati sacra faciunt, Varr. L. L. 6, § 22 Müll.; Paul. ex Fest. p. 19 Müll. 3692#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3691#Arminius#Armĭnĭus, ii, m., `I` *a distinguished Cheruscan prince*, *who defeated Varus in the Teutoburg forest*, A.D. 9, *and thus freed Germany from the dominion of the Romans*, Vell. 2, 118; Flor. 4, 12, 32; Tac. A. 1, 55; 1, 60; 1, 63; 2, 9; 2, 17; 2, 21; 2, 88 al. 3693#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3692#armipotens#armĭ-pŏtens, pŏtentis, adj. arma-potens, `I` *powerful in arms*, *valiant*, *warlike;* a poet. epithet of Mars, Diana, etc.: Mavors, Lucr. 1, 32 sq. : Mars, Verg. A. 9, 717 : diva, id. ib. 2, 425 : Deiphobus, id. ib. 6, 500 : genitor, Claud. VI. Cons. Hon. 655 : Ausonia, Stat. S. 3, 2, 20 : Syria, Dig. 50, 15, 1. 3694#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3693#armipotentia#armĭpŏtentĭa, ae, f. armipotens, `I` *power in arms*, *valor*, Amm. 18, 5. 3695#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3694#armisonus#armĭ-sŏnus, a, um, adj. arma-sono, `I` *resounding with arms* ( poet.): numina Palladis armisonae, Verg. A. 3, 544 : antrum, Claud. Rapt. Pros. 3, 67. 3696#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3695#armita#armīta, ae, f. armus, `I` *a virgin sacrificing*, *with the lappet of her toga thrown back over her shoulder*, Paul. ex Fest. p. 4 Müll. 3697#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3696#armites#armītes : ὁπλῖται οἱ ἐν ἐσχάτῃ τάξει, `I` *soldiers of the rear-rank*, Philox. Gloss. 3698#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3697#armo#armo, āvi, ātum, 1, v. a. arma. `I. A.` Lit., *to furnish with weapons*, *to arm*, *equip*, aliquem or aliquem aliquā re: cum in pace multitudinem hominum coëgerit, armārit, instruxerit, Cic. Caecin. 12 : milites armari jubet, Caes. B. C. 1, 28 : ut quemque casus armaverat, sparos aut lanceas portabant, Sall. C. 56, 3 : copias, id. J. 13, 2 : agrestīsque manus armat sparus, Verg. A. 11, 682 : quos e gente suorum armet, Ov. M. 14, 464; 12, 614: milites iis armis armare, Pomp. ap. Cic. Att. 8, 12: nunc tela, nunc saxa, quibus eos adfatim locus ipse armabat, etc., Liv. 9, 35 : se spoliis, Verg. A. 2, 395 : manus ense, Val. Fl. 2, 182 : aliquem facibus, Flor. 3, 12, 13 : apes aculeis, Plin. 11, 28, 33, § 46; so, aliquid aliquā re: ferrum armare veneno, Verg. A. 9, 773 : calamos veneno, id. ib. 10, 140 : pontum vinclis, Manil. 5, 657 al. —Followed by *in*, *contra*, *adversus* : egentes in locupletes, perditi in bonos, servi in dominos armabantur, Cic. Planc. 35; id. Mil. 25; id. Att. 8, 3, 3: delecta juventus contra Milonis impetum armata est, id. Mil. 25; for adversus, v. infra. —That for which one is armed, with *in* or *ad* : unanimos armare in proelia fratres, Verg. A. 7, 335 : armate viros ad pugnam, Vulg. Num. 31, 3.— `I. A..B` Trop. `I. A..B.1` *To arm*, *equip*, *furnish* : temeritatem concitatae multitudinis auctoritate publicā armare, Cic. Mil. 1 : cogitavit, quibus accusatorem rebus armaret, id. Clu. 67 : te ad omnia summum ingenium armavit, Caecil. ap. Cic. Fam. 6, 7: Pompeium senatūs auctoritas, Caesarem militum armavit fiducia, Vell. 2, 49 : ferae gentes non telis magis quam suo caelo, suo sidere armantur, Plin. Pan. 12, 3 : sese eloquentiā, Cic. Inv. 1, 1 : se imprudentiā alicujus, Nep. Dion, 8, 3 : irā, Ov. M. 13, 544 : eā cogitatione armamini, Vulg. 1 Pet. 4, 1: Archilochum proprio rabies armavit iambo, Hor. A. P. 79 : nugis armatus, **armed with nonsense**, id. Ep. 1, 18, 16 : armata dolis mens, Sil. 1, 183; cf. id. 11, 6; 15, 682.— `I. A..B.2` *To excite*, *stir up*, *rouse*, *provoke;* constr. with *adversus*, *ad* or *in* : (Hannibal) regem armavit et exercuit adversus Romanos, Nep. Hann. 10, 1 : aliquem ad omnia armare, Cic. Fam. 6, 7 : Claudii sententia consules armabat in tribunos, Liv. 4, 6; so id. 3, 57: Quid vos in fata parentis Armat? Ov. M. 7, 347 : mixtus dolor et pudor armat in hostes, Verg. A. 10, 398 : in exitium rei publicae, Flor. 3, 12, 13; 4, 2, 1.— `II` *To furnish with something needful*, esp. *with the munitions of war*, *to fit out*, *equip* : ea, quae sunt usui ad armandas naves, ex Hispaniā adportari jubet, Caes. B. G. 5, 1 : muri propugnaculis armabantur, Liv. 30, 9 : Claudius triremes quadriremesque et undeviginti hominum milia armavit, Tac. A. 12, 56.—Hence, armātus, a, um, P. a., *armed*, *equipped*, *fitted with armor* (opp. inermis, togatus, q. v.); also *subst.* : armātus, i, m., *an armed man*, *a solier*, = miles. `I. A..A` Adj. `I. A..B.1` Lit. : armatos, si Latine loqui volumus, quos appellare vere possumus? opinor eos, qui scutis telisque parati ornatique sunt, Cic. Caecin. 21, 60 : cum animatus iero satis armatus sum, Att. ap. Non. p. 233, 18; p. 495, 23: armati pergemus, Vulg. Num. 32, 32; ib. Judith, 9, 6: ab dracontis stirpe armatā exortus, Att. ap. Non. p. 426, 2: armata manus, Lucr. 2, 629; so id. 2, 636; 2, 640; 5, 1297; cf. id. 5, 1292: saepe ipsa plebes armata a patribus secessit, Sall. C. 33, 4 : contra injurias armatus ire, id. J. 31, 6 : facibus armatus, Liv. 5, 7 : armatus falce, Tib. 1, 4, 8 : classes armatae, Verg. G. 1, 255 : armatus cornu, Plin. 11, 37, 45, § 128.— `I. A..B.2` Meton. : armati anni, i. e. **years spent in war**, Sil. 11, 591.— Trop. : excitati, erecti, armati animis, *armed*, *furnished*, etc., Cic. Phil. 7, 9, 26.—In the *sup.* only twice, and referring to the *pos.* armatus in connection with it ( *comp.* and adv. never used), Cic. Caecin. 21, 61 (v. the passage in its connection): tam tibi par sum quam multis armatissimis nudi aut leviter armati, Sen. Ben. 5, 4.— `I. A..B` *Subst.* : gravidus armatis equus (sc. Trojanus), Enn. ap. Macr. S. 6, 2 (Trag. v. 97 Müll.): armatos educere, id. ap. Non. p. 355, 16: navem triremem armatis ornat, Nep. Dion, 9, 2 : decem milia armatorum, id. Milt. 5, 1; so Vulg. Exod. 38, 25: armatis in litora expositis, Liv. 37, 28; 42, 51; 9, 24; Suet. Caes. 30. 3699#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3698#armon#armon or armŏs = armoracia in the language of Pontus, Plin. 19, 5, 26, § 82. 3700#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3699#armoracia#armŏrăcĭa, ae, f. ( armŏrăcĕa, Col. 6, 17, 8; Pall. 4, 9, 5; 11, 11, 4: armŏ-răcium, ii, n., Col. 12, 9 *fin.*), = ἀρμορακία, `I` *horseradish* : Cochlearia armoracia, Linn.; Col. 9, 4, 5; 20, 4, 12; cf. Dioscor. 2, 138. 3701#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3700#Armoricae#Armŏrĭcae (later form Arēmŏrĭ-cae, Aus. Ep. 9, 35; id. Prof. 10, 15), ārum, f., = Ἀρμορικαί [ar, Celt. and old Lat., = ar, on, and mor, Celt., = mare], `I` *some of the northern provinces of Gaul*, *Bretagne*, *with a part of Normandy*, Caes. B. G. 5, 53; 7, 75; Hirt. 8, 31; cf. Mann. Gall. 160. 3702#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3701#Armosata#Armŏsăta ( Arsamŏsăta, Tac. A. 15, 10; Plin. l. l.), ae, f., = Ἀρμόσατα Polyb., Ἀρσαμόσατα Ptol., `I` *a fortress in Armenia*, Plin. 6, 9, 10, § 26. 3703#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3702#armus#armus, i, m., = ἁρμός [ ἄρω; v. arma `I` *inct.* ], pr., a joining together; *the shoulder where it is fitted to the shoulder-blade*, *the fore quarter* (opp. suffrago), and, with few exceptions, of *the shoulder of an animal*, while *umerus* designates that of men. `I` Lit. : solus homo bipes: uni juguli, umeri; ceteris armi, Plin. 11, 43, 98, § 243 : digiti (Hippomenae in leonem mutati) curvantur in ungues: Ex umeris armi fiunt, Ov M. 10, 700.—So, elephantis, Plin. 11, 40, 95, § 233 : leonis, id. 11, 39, 94, § 229 : pantherae, id. 8, 17, 23, § 62 et saep.: leporis, Hor S. 2, 4, 44; 2, 8, 89: equi, id. ib. 1, 6, 106 : arietis, Vulg. Num. 6, 19; ib. Exod. 29, 27.—Of men: latos huic hasta per armos Acta, Verg. A. 11, 644; Paul. ex Fest. s. v. armita, p. 4 Müll.—And of the arms of men, Luc. 9, 831.—* `II` In a more extended sense, *the whole side of an animal* : spumantis equi fodere calcaribus armos, Verg. A. 6, 881; cf. Hor. S. 1, 6, 106. 3704#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3703#Armuzia#Armuzĭa regio, `I` *a region in Caramania*, Plin. 6, 23, 27, § 107. 3705#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3704#Arna1#Arna, ae, f., `I` *a town in Umbria*, *a mile east of Perusia*, now *Civitella d'Arno*, Sil. 8, 458; Inscr. Orell. 91; cf. Mann. Ital. I. 483.—Hence, Arnātes, um, m., *the inhabitants of Arna*, Plin. 3, 14, 19, § 113; Inscr. Orell. 90 and 5005. 3706#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3705#arna2#arna, ae, f., `I` *a lamb*, Paul. ex Fest. p. 17 Müll. (v. aries *init.*). 3707#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3706#arnacis#arnăcis, ĭdis, f., = ἀρνακίς, `I` *a garment for maidens*, *a coat of sheepskin*, Varr. ap. Non. p. 543, 1. 3708#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3707#Arnates#Arnātes, um, v. Arna. 3709#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3708#Arne1#Arnē, ēs, f., = Ἄρνη. `I` *A town in Bœotia*, Stat. Th. 7, 331.— `II` *A town in Thessaly*, *a colony of Bœotia*, now *Mataranga*, Plin. 4, 7, 14, § 28. 3710#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3709#Arne2#Arnē, ēs, f., = Ἄρνη, `I` *a woman who* *betrayed her country* ( *the island Siphnos*), *and was changed into a jackdaw*, Ov. M. 7, 465. 3711#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3710#Arniensis#Arniensis, e, v. Arnus. 3712#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3711#arnion#arnion, ii, = ἄρνιον, v. arnoglossa. 3713#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3712#Arnobius#Arnŏbĭus, ii, m. `I` *An African Church father in the time of Diocletian*, c. A. D. 295. His work, Adversus Gentes, is distinguished by strength and purity of diction; cf. Teuffel, Rom. Lit. § 639, 2.— `II` Arnŏbĭus ( junior), ii, m., *a theological author*, c. A. D. 460, who wrote a Commentary on the Psalms; cf. Teuffel, Rom. Lit. § 462, 1. 3714#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3713#arnoglossa#arnoglossa, ae, f., = ἀρνόγλωσσον, `I` *a plant*, *sheep's-tongue* or *plantain* : Plantago major, Linn.; App. Herb. 1 (also called arnion; Isid., Orig. 17, 9, 50, calls it arnoglossos). 3715#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3714#Arnus#Arnus, i, m., = Ἄρνος, `I` *a river of Etruria*, now the *Arno*, Plin. 3, 5, 8, § 50; Tac. A. 1, 79 al.; cf. Mann. Ital. I. 328.—Hence, Arnĭensis, e, adj., *of* or *pertaining to the Arnus* : tribus, *situated on the Arnus*, acc. to Liv. 6, 5, settled A. U. C. 396, most distant from Rome, as Saburana was the nearest: a Saburană usque ad Arniensem, Cic. Agr. 2, 29. 3716#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3715#aro#ăro, āvi, ātum, 1, v. a. cf. ἀρόω = to plough, to till; ἄροτρον = aratrum; ἄροτος, ἄρουρα = arvum, = Welsh ar; ἀροτήρ = arator; armentum; Goth. arjan = to plough; O. H. Germ. aran = to ear, `I` *to plough*, *to till.* `I. A.` Lit. `I...a` *Absol.* : arare mavelim quam sic amare, Plaut. Merc. 2, 3, 21 : in fundo Fodere aut arare, Ter. Heaut. 1, 1, 17 : si quidem L. Quinctio Cincinnato aranti nuntiatum est etc., Cic. Sen. 16, 56 : bene et tempestive arare, Cato, R. R. 61, 1; Plin. 18, 19, 49, § 174: bos est enectus arando, Hor. Ep. 1, 7, 87 : die septimo cessabis arare et metere, Vulg. Exod. 34, 21; ib. Luc. 17, 7; ib. 1 Cor. 9, 10.— `I...b` With *acc.* : arare terram, Varr. R. R. 1, 2, 16; Ov. F. 1, 703; cf. Col. 2, 4; Pall. 2, 3, 2: ager non semel aratus, sed novatus et iteratus, Cic. de Or. 2, 30, 131 : cum terra araretur et sulcus altius esset impressus, id. Div. 2, 23, 50 : vallem arari, Vulg. Deut. 21, 4 : campum arare, Ov. Tr. 3, 328 : olivetum, Col. 5, 9 : Capuam, Verg. G. 2, 244 : Campaniam, Prop. 4, 4, 5 et saep.— `I.B` Trop `I.B.1` Of a ship, *to plough* : aequor. Ov. Tr. 1, 2, 76; so id. Am. 2, 10, 33 Heins.; Verg. A. 2, 780; 3, 495: aquas, Ov. Tr. 3, 12, 36 (cf.: sulcare aquas, id. M. 4, 707).— `I.B.2` Of age, *to draw furrows over the body*, i. e. *to wrinkle* : jam venient rugae, quae tibi corpus arent, Ov. A. A. 2, 118.— `I.B.3` In mal. part.: fundum alienum, Plaut. As. 5, 2, 24; so id. Truc. 1, 2, 48 al.— `I.B.4` Prov.: arare litus, for *to bestow useless labor* : non profecturis litora bobus aras, Ov. H. 5, 116; so id. Tr. 5, 4, 48; cf. Juv. 7, 49.— `II` In a more extended sense. `I.A` *To cultivate land*, and *absol. to pursue agriculture*, *to live by husbandry* (cf. agricola and arator): quae homines arant, navigant, aedificant, virtuti omnia parent, i. e. in agriculturā, navigatione, etc., omnia ex virtute animi pendent, Sall. C. 2, 7 Corte' arat Falerni mille fundi jugera, Hor. Epod. 4, 13: cives Romani, qui arant in Siciliā, Cic. Verr. 2, 3, 5.— `I.B` *To gain by agriculture*, *to acquire by tillage* : decem medimna ex jugero arare, Cic. Verr. 2, 3, 47 (where, Zumpt, from conjecture, has received *exarare* into the text; so B. and K.). 3717#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3716#aroma#ărōma, ătis, n. ( dat. and `I` *abl. plur.* aromatibus, also aromatis, App. Flor. 4, 19; v. Neue, Formenl. I. p. 291), = ἄρωμα, *a spice;* in sing., Dig. 39, 4, 16, § 7; Prud. στεφ. 8, 72; id. Apoth. 826; in plur., *spices* (so only in Vulg.), Col. 12, 20, 2; Vulg. Gen. 37, 25; ib. Exod. 25, 6; ib. Marc. 16, 1; ib. Joan. 19, 40 et saepe. 3718#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3717#aromatarius#ărōmătārĭus, ii, m. aroma, `I` *a dealer in spices*, Inscr. Orell. 114 and 4064. 3719#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3718#aromaticus#ărōmătĭcus, a, um, adj., = ἀρωματικός, `I` *composed of spice*, *aromatic*, *fragrant*, Spart. Had. 19; Sedul. 5, 324. 3720#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3719#aromatites#ărōmătītes, ae, m., = ἀρωματίτης. `I` *A precious stone of the smell and color of myrrh*, *a kind of amber*, Plin. 37, 10, 54, § 145.— `II` Aromatites vinum, *aromatic wine*, Plin. 14, 13, 15, § 92; 14, 16, 19, § 107. 3721#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3720#aromatizo#ărōmătīzo, āre, v. n., = ἀρωματίζω, `I` *to smell of spices* : aromatizans odorem dedi, Vulg. Eccli. 24, 20. 3722#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3721#Aroneus#Ărōnēus, a, um, adj., `I` *of* or *pertaining to the high-priest Aaron*, Paul. Nol. 22, 27. 3723#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3722#aros#ăros, i, f., also ăron or ărum, i, n., = ἄρον, `I` *wake-robin* : Arum dracunculus Linn.: quod aron vocant, Plin. 19, 5, 30, § 96; and id. 24, 16, 91, § 142. 3724#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3723#Arpi#Arpi, ōrum, m., `I` *a city in Apulia*, earlier called Argyripa (q. v.), now *Arpa*, Plin. 3, 11, 16, § 104; cf. Mann. Ital. II. 82 sq.— Hence, `II` Derivv.: `I.A` Arpīnus, a, um, adj., *of* or *from Arpi* : Dasius Altinius Arpinus, Liv. 24, 45; Arpīni, ōrum, m., *the inhabitants of Arpi*, id. 24, 47.— `I.B` Ar-pānus, a, um, adj., *pertaining to Arpi*, Front. Col.; Arpāni, ōrum, m., *the inhabitants of Arpi*, Plin. 3, 11, 16, § 103. 3725#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3724#Arpinum#Arpīnum, i, n., `I` *a town in Latium*, *the birthplace of Cicero and Marius*, now *Arpino*, Cic. Att. 2, 8; cf. Mann. Ital. I. 676.— Hence, `II` Derivv.: `I.A` Arpīnas, ātis ( nom. Arpinatis, Cato ap. Prisc. p. 629 P.; cf. Ardeatis), adj., *of* or *pertaining to Arpinum* : fundus, Cic. Agr. 3, 2, 8 : aquae, id. Att. 1, 16 : iter, id. ib. 16, 13.— *Subst.* : Ar-pīnātes, ium, m., *the inhabitants of Arpinum*, Cic. Off. 1, 7, 21; so id. Att. 4, 7; 15, 15; so also Inscr. Orell. 571 (cf. Cic. Fam. 13, 11); Plin. 3, 5, 9, § 63: Arpinas (per antonomasiam) for *Cicero*, Symm. Carm. Ep. 1, 1; and for *Marius*, the countryman of Cicero (cf. Arpinum), Sid. Carm. 9, 259.— `I.B` Arpīnus, a, um, adj., *of Arpinum* : chartae, i. e. **Cicero's**, Mart. 10, 19. 3726#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3725#Arpinus#Arpīnus, a, um, adj. `..1` *Of* or *from Arpi*, v. Arpi.— `..2` *Of Arpinum*, v. Arpinum, II. B. 3727#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3726#arquatus#arquātus, a, um, adj. arquus = arcus = rainbow; v. arcus *init.* : morbus, `I` *the jaundice* (a disease in which the skin turns to the yellow color of the rainbow), Cels. 3, 24.—Hence, *subst.* : arquātus, i, m., *one that has the jaundice*, Non. p. 425, 3: Lurida praeterea flunt, quaecumque tuentur Arquati, Lucr. 4, 332 sq.; Varr. ap. Non. p. 35, 16; Col. 7, 5, 18; and Plin. 20, 11, 44, § 115. 3728#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3727#Arquitenens#Arquĭtĕnens, entis, adj., v. Arcitenens. 3729#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3728#arquites#arquītes = sagittarii, `I` *bowmen*, *archers*, Paul. ex Fest. p. 20 Müll. [arquus = ar cus]. 3730#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3729#arquus#arquus, us, m., v. arcus. 3731#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3730#arra#arra, arrabo, arralis, v. arrha, arrhabo, arrhalis. 3732#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3731#arrectarius#arrectārĭus ( adr-), a, um, adj. arrectus, `I` *in an erect position*, *erect*, *perpendicular;* hence, arrectaria, *the upright posts of a wall* (opp. transversarii, cross-beams), only Vitr. 2, 8, and 7, 3. 3733#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3732#arrectus#arrectus ( adr-), P. a., from arrigo. 3734#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3733#arrenicum#arrĕnĭcum ( arrh-, arsĕn-), i, n., = ἀρσενικόν ( ἀρρενικόν), `I` *arsenic*, *orpiment.* vitia cum chartā et arrhenico sanant, Plin. 28, 15, 60, § 214; 34, 18, 56, § 178 ( Vitr. 7, 7, 7 *fin.* uses for it auripigmentum). 3735#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3734#arrepo#ar-rēpo (better, adr-), repsi, reptum, 3, v. n., `I` *to creep* or *move slowly to* or *toward* something, *to steal softly to*, lit. and trop.; constr. with *ad;* post-Aug. with dat. `I` Lit. : mus aut lacerta ad columbaria, Varr. R. R. 3, 7, 3; so Plin. 35, 10, 36, § 98: rubetae adrepentes foribus, id. 11, 18, 19, § 62; Val. Max. 6, 8 *fin.* — `II` Trop. : sensim atque moderate ad amicitiam adrepserat, * Cic. Verr. 2, 3, 68: leniter in spem Adrepe officiosus, * Hor. S. 2, 5, 48: qui animis muliercularum adrepit, Tac. A. 3, 50 : occultis libellis saevitiae principis adrepit, id. ib. 1, 74. 3736#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3735#arrepticius#arreptīcĭus ( adr-) or -tĭus ( adr-), a, um, adj. arreptus, `I` *seized* in mind, *inspired* (in eccl. Lat.). `I` In bon. part.: ut sis dux in domo Domini super omnem virum arreptitium et prophetantem, Vulg. Jer. 29, 26.— `II` In mal. part., *raving*, *delirious*, Aug. Civ. Dei, 2, 4 al. 3737#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3736#arrepto#arrepto, āre, a false read. in Plin. 35, 10, 36, § 109, instead of obreptantibus, v. Sillig ad h. l. 3738#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3737#arreptus#arreptus ( adr-), a, um, P. a., from arripio. 3739#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3738#Arretium#Arrētĭum, ii, v. Aretium 3740#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3739#arrha#arrha, ae, f., and arrhăbo (also without aspiration arra and arrăbo), ōnis, m. (the latter form ante-class.; cf. Gell. 17, 2, 21; in Cic. the word is never used), = ἀρραβών [from the Heb. from, to give security], `I` *the money given to ratify a contract*, *earnest-money*, *purchase-money*, *a pledge*, *an earnest* ( *arrha* is a part of the purchase-money, while *pignus* is a pledge to be restored when the contract, for security of which it is given, Las been performed, Isid. Orig. 5, 25). `I` Lit. : arraboni has dedit quadraginta minas, Plaut. Most. 3, 1, 115; id. Rud. prol. 46; id. Poen. 5, 6, 22: Ea relicta huic arrabonist pro illo argento, * Ter. Heaut. 3, 3, 42: tantus arrabo, Quadrig. ap. Gell. 17, 2, 20 (i. e. sexcentos obsides, Gell.): dederis mihi arrabonem, Vulg. Gen. 38, 17 : pro arrabone dari, ib. ib. 38, 18.—Jestingly shortened into rabo: rabonem habeto, mecum ut hanc noctem sies, Plaut. Truc. 3, 2, 20 sq. — `II` Trop. : arrabo amoris, Plaut. Mil. 4, 1, 11; Dig. 18, 1, 35; Plin. 33, 1, 6, § 28; and so ironically: mortis arra, **money given to physicians**, Plin. 29, 1, 8, § 21. 3741#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3740#arrhabo#arrhăbo, ōnis, v. arrha. 3742#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3741#arrhalis#arrhālis ( arrāl-), e, adj. arrha, `I` *of a pledge* : pactum, Diocl. Cod. 4, 49, 3. 3743#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3742#arrhenicum#arrhĕnĭcum, i, v. arrenicum. 3744#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3743#arrhenogonon#arrhĕnŏgŏnon, i, n., = ἀρρενόγονον, `I` *a species of the plant* satyrion, Plin. 26, 10, 63, § 99. 3745#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3744#arrhetos#arrhētos, i, m., = ἄρρητος (unutterable), `I` *one of the Æons of Valentinus*, Tert. adv. Val. 35. 3746#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3745#Arria#Arrĭa, ae, f., `I` *the wife of Pœtus*, *distinguished for her magnanimity*, Mart. 1, 14; Plin. Ep. 3, 16; Tac. A. 16, 34. 3747#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3746#arrideo#ar-rīdĕo ( adr-, Lachm., B. and K., Halm, K. and H.; arr-, Fleck., Merk., Weissenb.), rīsi, rīsum, 2, v. n., `I` *to laugh at* or *with*, *to smile at* or *upon*, especially approvingly. `I` Lit., constr. *absol.* or with dat., more rarely with *acc.;* also *pass.* — *Absol.* : si non arriderent, dentis ut restringerent, Plaut. Capt. 3, 1, 26 : oportet lenam probam arridere Quisquis veniat, blandeque alloqui, id. Truc. 2, 1, 14 : cum quidam familiaris (Dionysii) jocans dixisset: huic (juveni) quidem certe vitam tuam committis, adrisissetque adulescens, utrumque jussit interfici, Cic. Tusc. 5, 20, 60 : Hic cum adrisisset ipse Crassus, id. de Or. 2, 56, 229; id. Rep. 6, 12 *fin.*; Tac. Or. 42 *fin.* : Cum risi, arrides, Ov. M. 3, 459 : Cum adrisissent, discessimus, Tac. Or. 42; so * Vulg. Dan. 14, 6.— With *dat.* : Tum mi aedes quoque arridebant, Plaut. As. 1, 3, 55 : si dentibus adrident, Hor. A. P. 101 : nulli laedere os, arridere omnibus, Ter. Ad. 5, 4, 10; id. Eun. 2, 2, 19: vix notis familiariter arridere, Liv. 41, 20.— With *acc.* : video quid adriseris, Cic. N. D. 1, 28, 79 : Cn. Flavius id adrisit, *laughed at this*, Piso ap. Gell. 6, 9 *fin.* : vos nunc alloquitur, vos nunc adridet ocellis, Val. Cato Dir. 108.— *Pass.* : si adriderentur, esset id ipsum Atticorum, Cic. Opt. Gen. 4, 11 (B. and K., *riderentur*). — `II` Trop. `I.A` Subject., *to be favorable*, *kindly disposed to one* : cum tempestas adridet, Lucr. 2, 32 : et quandoque mihi Fortunae adriserit hora, Petr. 133, 3, 12.— `I.B` Object. (i. e. in reference to the effect produced), *to be pleasing to*, *to please* : inhibere illud tuum, quod valde mihi adriserat, vehementer displicet, Cic. Att. 13, 21 : quibus haec adridere velim, Hor. S. 1, 10, 89. 3748#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3747#arrigo#ar-rĭgo ( adr-, Dietsch, Halm; arr-, Fleck., Rib., Weissenb.), rexi, rectum, 3, v. a. rego, `I` *to set up*, *raise*, *erect* (not used by Cic., but for it he employs erigere). `I` Lit. : leo comas arrexit, Verg. A. 10, 726; so id. ib. 4, 280: aurīs, Plaut. Rud. 5, 2, 6; so Ter. And. 5, 4, 30; Ov. M. 15, 516; Verg. A. 2, 303 (translatio a pecudibus, Don. ad Ter. l. c.; cf. opp. demittere aures, Hor. C. 2, 13, 35): linguam, Mart. 11, 62, 10 : tollit se arrectum quadrupes, Verg. A. 10, 892; so id. ib. 5, 426; 2, 206 et saep.— `II` Trop., *to encourage*, *animate*, *rouse*, *excite* : eos non paulum oratione suā Marius adrexerat, Sall. J. 84, 4 : cum spes arrectae juvenum, **when hope was aroused**, Verg. G. 3, 105 : arrectae stimulis haud mollibus irae, id. A. 11, 452 : Etruria atque omnes reliquiae belli adrectae, *are in commotion*, *are roused*, Sall. H. 1, 19, p. 220 Gerl.: adrectā omni civitate, **excited with wonder**, Tac. A. 3, 11.—Esp. freq. arrigere aliquem or animos, *to incite*, *rouse the mind* or *courage to* something, *to direct to* something (sometimes with ad aliquam rem): vetus certamen animos adrexit, Sall. C. 39, 3 Kritz: sic animis eorum adrectis, id. J. 68, 4; 86, 1 al.; Liv. 45, 30: arrexere animos Itali, Verg. A. 12, 251 : his animum arrecti dictis, id. ib. 1, 579 : arrecti ad bellandum animi sunt, Liv. 8, 37 (cf. erigo).—Hence, arrectus ( adr-), a, um, P. a., *set upright;* hence, *steep*, *precipitous* (rare): pleraque Alpium ab Italiā sicut breviora, ita arrectiora sunt, Liv. 21, 35 *fin.* : saxa arrectiora, Sol. c. 14. 3749#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3748#arrilator#arrilātor, v. arilator. 3750#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3749#arripio#ar-rĭpĭo ( adr-, B. and K.; arr-, Lachm., Ritschl, Fleck., Merk., Rib., K. and H., Weissenb., Halm), rĭpŭi, reptum, 3, v. a. rapio, `I` *to seize*, *snatch*, *lay hold of*, *draw* a person or thing *to* one's self (esp. with haste). `I` In gen. `I.A` Lit. : ut eum eriperet, manum arripuit mordicus: Vix foras me abripui atque effugi, Plaut. Curc. 5, 1, 7; cf. the first of the words following, formed by Plaut. after the manner of Aristophanes: Quodsemelarripides Numquampostreddonides, Pers. 4, 6, 23 Ritschl: gladium, id. Capt. 4, 4, 7; Vulg. Gen. 22, 10: pugionem, ib. Num. 25, 7 : securim, ib. Jud. 9, 48 : arma, Liv. 35, 36 : cultrum, id. 3, 48 : telum, vestimenta, Nep. Alcib. 10, 5 : arcus Arripit, Ov. M. 5, 64 : ensem, id. ib. 13, 386 : saxum, Curt. 6, 9 : pileum vel galerum, Suet. Ner. 26 : scutum e strage, Tac. A. 3, 23 : sagittam et scutum, Vulg. Jer. 6, 23 : clipeum, ib. Isa. 21, 5 : aliquem barbā, Plaut. Rud. 3, 4, 64 : manu, Liv. 6, 8 : aliquam comā, Ov. M. 6, 552 : caput capillo, Suet. Galb. 20 : manum alicujus, Auct. B. G. 8, 23; Hor. S. 1, 9, 4.— `I.B` Trop., *to take to* one's self, *procure*, *appropriate*, *seize* : Arripe opem auxiliumque ad hanc rem, Plaut. Mil. 2, 2, 65 : vox et gestus subito sumi et aliunde adripi non potest, Cic. Or. 1, 59, 252 : cognomen sibi ex Aeliorum imaginibus adripuit, id. Sest. 32 : non debes adripere maledictum ex trivio aut ex scurrarum aliquo convicio, id. Mur. 6 : libenter adripere facultatem laedendi, id. Fl. 8, 19 : aliquid ad reprehendendum, id. N. D. 2, 65, 162 : impedimentum pro occasione arripere, Liv. 3, 35 al. — `II` Transf. `I.A` In gen., *to seize*, *lay hold of*, *take possession of*, *secure* : Sublimem medium arriperem, et capite pronum in terram statuerem, Ter. Ad. 3, 2, 18 : simul arripit ipsum Pendentem, Verg. A. 9, 561 : medium arripit Servium, Liv. 1, 48 : quando arripuerit te spiritus Domini malus, Vulg. 1 Reg. 16, 16; so ib. Luc. 8, 29: Existit sacer ignis et urit corpore serpens, Quamcumque arripuit partim, Lucr. 6, 661 : quemcumque patrem familias adripuissetis ex aliquo circulo, **you might have taken**, Cic. de Or. 1, 34, 159 : nisi forte eum (dolorem) dicis, qui simul atque adripuit, interficit, id. Fin. 2, 28, 93 : vitulum, Vulg. Deut. 9, 21 : leones, ib. Dan. 6, 24 : navem, ib. Act. 27, 15 : arrepto repente equo, Liv. 6, 8 : cohortes arreptas in urbem inducit, id. 34, 20.— Trop., of the mind, *to seize upon with eagerness* or *haste*, *to learn quickly* or *with avidity* : pueri celeriter res innumerabiles adripiunt, Cic. Sen. 21, 78 : quas (sc. Graecas litteras) quidem sic avide adripui, quasi diuturnam sitim explere cupiens, id. ib. 8, 26; cf. id. Mur. 30: Quarum studium etsi senior arripuerat, Nep. Cato, 3, 2 : quaerit Socrates unde animum adripuerimus, si nullus fuerit in mundo, Cic. N. D. 3, 11, 26 : quod animus adriperet aut exciperet extrinsecus ex divinitate, id. Div. 2, 11, 26.— `I.B` As a judicial t. t., *to bring* or *summon before a tribunal*, *to complain of*, *accuse* (cf. rapio; esp. freq. of those who are complained of after leaving their office): eum te adripuisse, a quo non sis rogatus, Cic. Planc. 22, 54 : ad quaestionem ipse adreptus est, id. Clu. 33 : tribunus plebis consules abeuntes magistratu arripuit, Liv. 2, 54 : arreptus a P. Numitorio Sp. Oppius, id. 3, 58 : arreptus a viatore, id. 6, 16 : quaestor ejus in praejudicium aliquot criminibus arreptus est, Suet. Caes. 23 : inter Sejani conscios arreptus, id. Vit. 2.—Hence, `I.C` In Horace, *to attack with ridicule* or *reproach*, *to ridicule*, *satirize* : Primores populi arripuit populumque tributim, Sat. 2, 1, 69: luxuriam et Nomentanum arripe mecum, id. 2, 3, 224. 3751#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3750#arrisio#arrīsĭo ( adr-), ōnis, f. arrideo, `I` *a smiling upon with approbation* : alicujus adrisio, Auct. ad Her. 1, 6, 10. 3752#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3751#arrisor#arrīsor ( adr-), ōris, m. id., `I` *one who smiles on another*, *a flatterer*, *fawner* : stultorum divitum arrosor, et (quod sequitur) adrisor, et, quod duobus his adjunctum est, derisor, Sen. Ep. 27. 3753#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3752#arrodo#ar-rōdo ( adr-, Kayser, Jan), rōsi, rōsum, 3, v. a., `I` *to gnaw* or *nibble at*, *to gnaw* (cf.: aduro, accendo, accīdo, adedo al.). `I` Lit. : spartum, quod asellus adrodit, Plin. 35, 11, 40, § 137 : mures adrosis clipeis, etc., id. 8, 57, 82, § 221 : semina adrosa, id. 11, 30, 36, § 109 : sues spirantes a muribus adrosas, id. 11, 37, 85, § 213.— `II` Trop. : ut illa ex vepreculis extracta nitedula rem publicam conaretur adrodere, * Cic. Sest. 33, 72: ecclesiasticas caulas, Sid. Ep. 7, 6. 3754#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3753#arrogans#arrŏgans ( adr-), antis, P. a., from arrogo. 3755#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3754#arroganter#arrŏganter ( adr-), adv., v. arrogo, `I` *P. a. fin.* 3756#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3755#arrogantia#arrŏgantia ( adr-), ae, f. arrogans. `I. A.` *An assuming*, *presumption*, *arrogance*, *conceitedness* (syn.: superbia, insolentia, fastus): cum omnis adrogantia odiosa est, tum illa ingenii atque eloquentiae multo molestissima, Cic. Div. in Caecil. 11 *fin.* : P. Crassus sine adrogantiā gravis esse videbatur et sine segnitiā verecundus, id. Brut. 81, 282 : illud γνῶθι σεαυτόν noli putare ad adrogantiam minuendam solum esse dictum, id. ad Q. Fr. 3, 6, 7 et saep.: Pallas tristi adrogantiā taedium sui moverat, Tac. A. 13, 2 : adrogantiā depravatus, Vulg. Deut. 18, 20 : adrogantia tua decepit te, ib. Jer. 49, 16.— `I. A..B` *The proud*, *lordly bearing arising from a consciousness of real or supposed superiority*, *pride*, *haughtiness* (cf. arrogans): hujus adrogantiam pertinacia aequabat, Liv. 5, 8, 11 : avaritia et adrogantia praecipua validiorum vitia, Tac. H. 1, 51 : tristitiam et adrogantiam et avaritiam exuerat: nec illi, quod est rarissimum, aut facilitas auctoritatem aut severitas amorem deminuit, id. Agr. 9 : cum magnitudinem et gravitatem summae fortunae retineret, invidiam et adrogantiam effugerat, id. A. 2, 72; id. Agr. 42: adrogantia ejus, Vulg. Isa. 16, 6; ib. Jer. 48, 29.—* `II` *A pertinacity in one's demands*, *obstinacy* : cessurosque se potius adrogantiae Antipatri quam etc., Liv. 37, 56 *fin.* 3757#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3756#arrogatio#arrŏgātĭo ( adr-), ōnis, f. arrogo, `I` *a taking to* one's self; hence, as jurid. t. t., *the full adoption*, *in the* comitia curiata *in the presence of the* pontifices, *later of the emperor himself*, *of a* homo sui juris *in the place of a child* (cf. s. v. adoptio and the authors there cited): adrogatio dicta, quia genus hoc in alienam familiam transitus per populi rogationem fit, Gell. 5, 19, 8 : adrogatio dicitur, quia et is, qui adoptat rogatur, id est interrogatur, an velit eum, quem adoptaturus sit, justum sibi filium esse, et is qui adoptatur, rogatur, an id fieri patiatur? Dig. 1, 7, 2 : Claudius Tiberius Nero in Augusti liberos e privigno redactus adrogatione, Aur. Vict. Caes. 2. 3758#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3757#arrogator#arrŏgātor ( adr-), ōris, m. id., `I` *he that adopts* one in the place of a child (cf. arrogatio), Dig. 1, 7, 2; 1, 7, 19; 1, 7, 22; 1, 7, 40. 3759#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3758#arrogo#ar-rŏgo ( adr-, Fleck., B. and K., Dietsch, Halm, Weissenb.; arr-, Holder, Dinter; Keller uses both forms), āvi, ātum, 1, v. a. `I` Jurid. and polit. t. t. `I.A` *To ask* or *inquire of one*, *to question* : Venus haec volo adroget te, * Plaut. Rud. 5, 2, 45; cf. Dig. 1, 7, 2.—* `I.B` Alicui, t. t., *to add one officer to another*, *to associate with*, *place by the side of* : cui consuli dictatorem adrogari haud satis decorum visum est patribus, Liv. 7, 25, 11.— `I.C` *To take a* homo sui juris *in the place of a child*, *to adopt* (v. arrogatio), Gell. 5, 19, 4; cf. Dig. 1, 7, 1; 1, 7, 2; 1, 7, 22 al.—Hence, `II` Transf. `I.A` *To appropriate* that which does not belong to one, *to claim as one's own*, *to arrogate to one's self*, *to assume* : quamquam mihi non sumo tantum, judices, neque adrogo, ut, etc., Cic. Planc. 1 : non enim mihi tantum derogo, tametsi nihil adrogo, ut, etc., id. Rosc. Am. 32 : sapientiam sibi adrogare, id. Brut. 85, 292 : ego tantum tibi tribuo, quantum mihi fortasse arrogo, id. Fam. 4, 1 *fin.* : Quod ex alienā virtute sibi adrogant, id mihi ex meā non concedunt, Sall. J. 85, 25 : Nihil adrogabo mihi nobilitatis aut modestiae, Tac. H. 1, 30 : Nec sibi cenarum quivis temere arroget artem, Hor. S. 2, 4, 35.— `I.B` Poet. : alicui aliquid, *to adjudge something to another as his own*, *to confer upon* or *procure for* (opp. abrogare): Scire velim, chartis pretium quotus adroget annus, Hor. Ep. 2, 1, 35 : decus arrogavit, id. C. 4, 14, 40 : nihil non arroget armis, **adjudge every thing to arms**, **think every thing must yield to**, id. A. P. 121.— Hence, arrŏgans ( adr-), antis, P. a., acc. to II. A., *appropriating* something not one's own; hence, *assuming*, *arrogant* (syn.: superbus, insolens, ferox). `I.A` Lit. : si essent adrogantes, non possem ferre fastidium, Cic. Phil. 10, 9 : Induciomarus iste minax atque adrogans, id. Font. 12; Cic. Verr. 2, 1, 60: ne arrogans in praeripiendo populi beneficio videretur, Caes. B. C. 3, 1 : pigritia adrogantior, Quint. 12, 3, 12 : adrogantissima persuasio, id. Decl. 8, 9.— `I.B` As a consequence of assumption, *haughty*, *proud*, *overbearing*, *insolent* (cf. arrogantia, I. B.): proponit inania mihi nobilitatis, hoc est hominum adrogantium nomina, Cic. Verr. 1, 6 : de se persuasio, Quint. 2, 4, 16 : crudelitas adrogans, Cic. Fam. 5, 4, 2 : dictum, id. Sull. 8, 25 : consilium, id. de Or. 2, 39, 165 : moderatio, Tac. A. 1, 3 : adversus superiores tristi adulatione, adrogans minoribus, inter pares difficilis, id. ib. 11, 21 : omnem adrogantem humilia, Vulg. Job, 40, 6 : abominatio Domino est omnis adrogans, ib. Prov. 16, 5 : beatos dicimus adrogantes, ib. Mal. 3, 15.— *Adv.* : arrŏgan-ter ( adr-), *with assumption*, *arrogantly*, *haughtily*, *proudly*, *insolently* : aliquid dicere, Cic. de Or. 2, 83, 339; id. Off. 1, 1, 2; Quint. 4, 2, 86: scribere, Cic. Att. 6, 1 : aliquid praejudicare, id. ad Brut. 1, 4 : petere, id. Lig. 10, 30 : adsentire, id. Inv. 2, 3, 10 : facere, Caes. B. G. 1, 40 : adversarios sustinere, D. Brutus ap. Cic. Fam. 11, 13, 4: ingredi, * Vulg. Soph. 1, 9: consulere in deditos, Tac. Agr. 16.— *Comp.* : multo adrogantius factum, Suet. Caes. 79 : insolentius et adrogantius uti gloriā artis, Plin. 36, 10, 36, § 71 : adrogantius et elatius praefari, Gell. 9, 15.— *Sup.*, Oros. 7, 25; 7, 35. 3760#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3759#arroro#ar-rōro ( adr-), āre, v. n., `I` *to moisten*, *bedew* : herbam vino, Marc. Emp. 34. 3761#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3760#arrosor#arrōsor ( adr-), ōris, m. arrodo, `I` *one who gnaws at* or *consumes* a thing, *a nibbler*, *consumer* : stultorum divitum, Sen. Ep. 27. 3762#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3761#arrosus#arrōsus ( adr-), a, um, Part. of arrodo. 3763#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3762#arrotans#ar-rŏtans ( adr-), antis, adj. qs. Part. of arroto, āre; rota, `I` *in a winding*, *circular motion*, *turning*, trop. *wavering* : arrotanti tactu, Sid. Ep. 6, 1. 3764#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3763#Arrotrebae#Arrō^trĕbae, ārum, f., `I` *a promontory in* Hispania, Plin. 4, 20, 34, § 111. 3765#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3764#Arrubium#Arrŭbĭum, ii, n., `I` *a town on the Danubius in* Scythia Minor, Tab. Peut. Itin. 3766#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3765#arrugia#arrūgĭa, ae, f. akin to runco, runcina, ὀρύσσω, ὀρύξω, to dig; cf. Corssen, Ausspr. I. p. 543; v. corrugus, `I` *a shaft and pit in a gold-mine*, Plin. 33, 4, 21, § 70. 3767#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3766#Arruns#Arruns, untis, m., v. Aruns. 3768#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3767#Arruntius#Arruntĭus, ii, m., `I` *a Roman* nomen. `I` L. Arruntius, *consul* A.U.C. 759, Tac. A. 1, 13; 3, 11; 6, 5; prob. the same as the historian L. Arruntius, who composed a work on the Punic Wars, Sen. Ep. 114, 17 sqq.— `II` Arruntius, *a celebrated artist under Claudius Cœsar*, Plin. 29, 1, 5, § 7.— `III` Arruntius Stella, *a poet*, Stat. S. 1, 2; Mart. 6, 21.— `IV` Arruntius Caelius, *a Latin grammarian*, Diom. I. p. 307 P.; Prisc. III. p. 607 P. 3769#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3768#arruo#arrŭo, ĕre, v. adruo. 3770#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3769#ars#ars, artis, f. v. arma, `I` *skill in joining something*, *combining*, *working it*, etc., with the advancement of Roman culture, carried entirely beyond the sphere of the common pursuits of life, into that of artistic and scientific action, just as, on the other hand, in mental cultivation, skill is applied to morals, designating character, manner of thinking, so far as it is made known by external actions (syn.: doctrina, sollertia, calliditas, prudentia, virtus, industria, ratio, via, dolus). `I` *Skill in producing any material form*, *handicraft*, *trade*, *occupation*, *employment* ( τέχνη). `I.A` Lit. : Zeno censet artis proprium esse creare et gignere, Cic. N. D. 2, 22, 57 : quarum (artium) omne opus est in faciendo atque agendo, id. Ac. 2, 7, 22; id. Off. 2, 3, 12 sq.— `I.B` Transf. `I.A.1` With the idea extended, *any physical* or *mental activity*, *so far as it is practically exhibited; a profession*, *art* ( *music*, *poetry*, *medicine*, etc.); acc. to Roman notions, the arts were either liberales or ingenuae artes, arts of freemen, the liberal arts; or artes illiberales or sordidae, the arts, employments, of slaves or the lower classes. `I.1.1.a` In gen.: Eleus Hippias gloriatus est nihil esse ullā in arte rerum omnium, quod ipse nesciret: nec solum has artes, quibus liberales doctrinae atque ingenuae continerentur, geometriam, musicam, litterarum cognitionem et poëtarum, atque illa, quae de naturis rerum, quae de hominum moribus, quae de rebus publicis dicerentur, sed anulum, quem haberet, pallium, quo amictus, soccos, quibus indutus esset, se suā manu confecisse, Cic. de Or. 3, 32, 127 : Jam de artificiis et quaestibus, qui liberales habendi, qui sordidi sint, haec fere accepimus. Primum improbantur ii quaestus, qui in odia hominum incurrunt, ut portitorum, ut feneratorum. Illiberales autem et sordidi quaestus mercenariorum omniumque, quorum operae, non artes emuntur: est enim in illis ipsa merces auctoramentum servitutis... Opificesque omnes in sordidā arte versantur... Quibus autem artibus aut prudentia major inest aut non mediocris utilitas quaeritur, ut medicina, ut architectura, ut doctrina rerum honestarum, hae sunt iis, quorum ordini conveniunt, honestae, Cic. Off. 1, 42, 150 sq.; cf. id. Fam. 4, 3: artes elegantes, id. Fin. 3, 2, 4 : laudatae, id. de Or. 1, 3, 9 : bonae, Ov. Tr. 3, 7, 32 : optimae, Cic. Fin. 2, 34, 111 : magnae, id. Or. 1, 4 : maximae, id. de Or. 1, 2, 6 : gravissimae, id. Fin. 2, 34, 112 : leviores artes, id. Brut. 1, 3 : mediocres, id. de Or. 1, 2, 6 : omnis artifex omnis artis, Vulg. Apoc. 18, 22 : artifices omnium artium, ib. 1 Par. 22, 15.— `I.1.1.b` Esp., of a single art, and, With an adj. designating it: ars gymnastica, **gymnastics**, Plaut. Most. 1, 2, 73 : ars duellica, **the art of war**, id. Ep. 3, 4, 14 : ars imperatoria, **generalship**, Quint. 2, 17, 34 : (artes) militares et imperatoriae, Liv. 25, 9, 12 : artes civiles, **politics**, Tac. Agr. 29 : artes urbanae, i. e. **jurisprudence and eloquence**, Liv. 9, 42 : ars grammatica, **grammar**, Plin. 7, 39, 40, § 128 : rhetorica, Quint. 2, 17, 4 : musica, **poetry**, Ter. Hec. prol. 23 : musica, **music**, Plin. 2, 25, 23, § 93 : medicae artes, **the healing art**, **medicine**, Ov. H. 5, 145; so, ars Apollinea, id. Tr. 3, 3, 10 : magica, Verg. A. 4, 493, and Vulg. Sap. 17, 7; so, maleficis artibus inserviebat, **he used witchcraft**, ib. 2 Par. 33, 6 al.— With a *gen.* designating it: ars disserendi, **dialectics**, Cic. de Or. 2, 38, 157 : ars dicendi, **the art of speaking**, id. ib. 1, 23, 107, and Quint. 2, 17, 17; so, ars eloquentiae, id. 2, 11, 4 : ars medendi, Ov. A. A. 2, 735 : ars medentium, Stat. S. 5, 1, 158 : medicorum ars, Vulg. 1 Par. 16, 12 : pigmentariorum ars, **the art of unguents**, ib. 2 Par. 16, 4 : ars armorum, **the art of war**, Quint. 2, 17, 33 : ars pugnae, Vulg. Judith, 5, 27; so in plur. : belli artes, Liv. 25, 40, 5 : ars gubernandi, **navigation**, Cic. Div. 1, 14, 24; Quint. 2, 17, 33; so, ars gubernatoris, Cic. Fin. 1, 13, 42.—Sometimes the kind of art may be distinguished by the connection, so that ars is used *absol.* of a particular art: instruere Atriden num potes arte meā? i. e. arte sagittandi, Ov. H. 16, 364 : tunc ego sim Inachio notior arte Lino, i. e. arte canendi, Prop. 3, 4, 8 : fert ingens a puppe Notus: nunc arte (sc. navigandi) relictā Ingemit, Stat. Th. 3, 29; so Luc. 7, 126; Sil. 4, 715: imus ad insignes Urbis ab arte (sc. rhetoricā) viros, Ov. Tr. 4, 10, 16 : ejusdem erat artis, i. e. artis scaenofactoriae, Vulg. Act. 18, 3.— `I.A.2` *Science*, *knowledge* : quis ignorat, ii, qui mathematici vocantur, quantā in obscuritate rerum et quam reconditā in arte et multiplici subtilique versentur, Cic. de Or. 1, 3, 10 : nam si ars ita definitur, ex rebus penitus perspectis planeque cognitis atque ab opinionis arbitrio sejunctis, scientiāque comprehensis, non mihi videtur ars oratoris esse ulla, id. ib. 1, 23, 108 : nihil est quod ad artem redigi possit, nisi ille prius, qui illa tenet. quorum artem instituere vult, habeat illam scientiam (sc. dialecticam), ut ex iis rebus, quarum ars nondum sit, artem efficere possit, id. ib. 1, 41, 186: ars juris civilis, id. ib. 1, 42, 190 : (Antiochus) negabat ullam esse artem, quae ipsa a se proficisceretur. Etenim semper illud extra est, quod arte comprehenditur... Est enim perspicuum nullam artem ipsam in se versari, sed esse aliud artem ipsam, aliud, quod propositum sit arti, id. Fin. 5, 6, 16; id. ad Q. Fr. 1, 1, 9; id. Cael. 30, 72; id. Or. 1, 4: vir bonus optimisque artibus eruditus, Nep. Att. 12, 4 : ingenium docile, come, ap-tum ad artes optimas, id. Dion, 1, 2 al.— `I.C` `I.A.1` *The theory of any art* or *science* : ars est praeceptio, quae dat certam viam rationemque faciendi aliquid, Auct. ad Her. 1, 1; Asper, p. 1725 P.: non omnia, quaecumque loquimur, mihi videntur ad artem et ad praecepta esse revocanda, **not every thing is to be traced back to theory and rules**, Cic. de Or. 2, 11, 44 : res mihi videtur esse facultate ( *in practice*) praeclara, arte ( *in theory*) mediocris; ars enim earum rerum est, quae sciuntur: oratoris autem omnis actio opinionibus, non scientiā continetur, id. ib. 2, 7, 30; id. Ac. 2, 7, 22.—In later Lat. ars is used, `I.1.1.a` *Absol.* for *grammatical analysis*, *grammar* : curru non, ut quidam putant, pro currui posuit, nec est apocope: sed ratio artis antiquae, etc., Serv. ad Verg. A. 1, 156; 1, 95: et hoc est artis, ut (vulgus) masculino utamur, quia omnia Latina nomina in *us* exeuntia, si neutra fuerint, tertiae sunt declinationis, etc., id. ad eund. ib. 1, 149: secundum artem dicamus honor, arbor, lepor: plerumque poëtae *r* in *s* mutant, id. ad eund. ib. 1, 153 al.—Hence also, `I.1.1.b` As a title of books in which such theories are discussed, for *rhetorical* and, at a later period, for *grammatical treatises.* *Rhetorical* : quam multa non solum praecepta in artibus, sed etiam exempla in orationibus bene dicendi reliquerunt! Cic. Fin. 4, 3, 5 : ipsae rhetorum artes, quae sunt totae forenses atque populares, id. ib. 3, 1, 4 : neque eo dico, quod ejus (Hermagorae) ars mihi mendosissime scripta videatur; nam satis in eā videtur ex antiquis artibus ( *from the ancient works on rhetoric*) ingeniose et diligenter electas res collocāsse, id. Inv. 1, 6 *fin.* : illi verbis et artibus aluerunt naturae principia, hi autem institutis et legibus, id. Rep. 3, 4, 7 : artem scindens Theodori, Juv. 7, 177.— *Grammar* : in artibus legimus superlativum gradum non nisi genitivo plurali jungi, Serv. ad Verg. A. 1, 96 : ut in artibus lectum est, id. ad eund. ib. 1, 535.—So Ars, as the title of the later Lat. grammars: *Donati Ars Grammatica*, *Cledonii Ars*, *Marii Victorini Ars*, etc.; v. the grammarians in Gothofred., Putsch., Lindem., Keil.— `I.A.2` *The knowledge*, *art*, *skill*, *workmanship*, *employed in effecting* or *working upon an object* (Fr. *adresse*): majore quādam opus est vel arte vel diligentiā, Cic. Ac. 2, 14 *fin.* : et tripodas septem pondere et arte pares, Ov. H. 3, 32 : qui canit arte, canat; qui bibit arte, bibat, id. A. A. 2, 506 : arte laboratae vestes, Verg. A. 1, 639 : plausus tunc arte carebat, **was void of art**, **was natural**, **unaffected**, Ov. A. A. 1, 113.— `I.A.3` (Concr.) *The object artistically formed*, *a work of art* : clipeum efferri jussit Didymaonis artis, Verg. A. 5, 359 : divite me scilicet artium, Quas aut Parrhasius protulit aut Scopas, Hor. C. 4, 8, 5; id. Ep. 1, 6, 17.— `I.A.4` Artes (personified), *the Muses* : artium chorus, Phaedr. 3, prol. 19.— `II` Transf. from mind to morals, *the moral character of a man*, *so far as it is made known by actions*, *conduct*, *manner of acting*, *habit*, *practice*, whether good or bad: si in te aegrotant artes antiquae tuae, **your former manner of life**, **conduct**, Plaut. Trin. 1, 2, 35; cf. Hor. C. 4, 15, 12; Plaut. Trin. 2, 1, 6 Lind.: nempe tuā arte viginti minae Pro psaltriā periere, Ter. Ad. 4, 7, 24 : quid est, Quod tibi mea ars efficere hoc possit amplius? **my assiduity**, id. And. 1, 1, 4 : Hac arte (i. e. constantiā, perseverantiā) Pollux et vagus Hercules Enisus arces attigit igneas, Hor. C. 3, 3, 9 : multae sunt artes (i. e. virtutes) eximiae, hujus administrae comitesque virtutis (sc. imperatoris), Cic. Imp. Pomp. 13; id. Fin. 2, 34, 115; Cic. Verr. 2, 4, 37 Zumpt: nam imperium facile his artibus retinetur, quibus initio partum est, Sall. C. 2, 4 Kritz; so id. ib. 5, 7: cultusque artesque virorum, Ov. M. 7, 58 : mores quoque confer et artes, id. R. Am. 713 : praeclari facinoris aut artis bonae famam quaerere, Sall. C. 2, 9; so id. ib. 10, 4: animus insolens malarum artium, id. ib. 3, 4; so Tac. A. 14, 57.—Hence also, *absol.* in mal. part. as in Gr. τέχνη for *cunning*, *artifice*, *fraud*, *stratagem* : haec arte tractabat virum, Ter. Heaut. 2, 3, 125 (cf. Ov. H. 17, 142): capti eādem arte sunt, quā ceperant Fabios, Liv. 2, 51; 3, 35: at Cytherea novas artes, nova pectore versat Consilia, Verg. A. 1, 657; so id. ib. 7, 477: ille dolis instructus et arte Pelasgā, id. ib. 2, 152 : talibus insidiis perjurique arte Sinonis Credita res, etc., id. ib. 2, 195 : fraudes innectere ponto Antiquā parat arte, Luc. 4, 449 : tantum illi vel ingenii vel artis vel fortunae superfuit, Suet. Tit. 1 : fugam arte simulantes, Vulg. Jud. 20, 32 : regem summis artibus pellexit, πάσῃ μηχανῇ, Suet. Vit. 2. 3771#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3770#Arsaces#Arsăces, is m., = Ἀρσάκης, `I` *the first king of the Parthians*, Just. 41, 5.— `II` Derivv. `I.A` Arsăcĭdae, ārum, m. ( *gen. plur.* Arsacidūm, Luc. 10, 51), *successors of Arsaces*, Tac. H. 1, 40; Luc. 1, 108; 8, 217; 8, 306 al.— `I.B` Arsăcĭus, a, um, adj., *Arsacian*, poet. for *Parthian*, Mart. 9, 36. 3772#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3771#Arsamosata#Arsamŏsăta, ae, v. Armosata. 3773#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3772#arse verse#arse verse, `I` *a Tuscan-Latin incantation against fire* : ARSE VERSE averte ignem significat, Paul. ex Fest. p. 18 Müll. (cf. Plin. 28, 2, 4, § 20). A pure Tuscan inscr. found at Cortona with this formula reads: ARSES. VVRSES. SETHLANL., etc., i. e. Ignem averte, Vulcane, Inscr. Orell. 1384. 3774#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3773#arsella#arsella, ae, f., `I` *a plant*, *also called* argemonia, q. v., App. Herb. 31. 3775#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3774#Arsenaria#Arsēnārĭa, ae, f., `I` *a Roman colony in* Mauretania Caesariensis, now *Arzew*, Plin. 5, 2, 1, § 19; it is called *Arsinna* in Mel. 1, 6, 1. 3776#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3775#arsenicum#arsĕnĭcum, i, v. arrenicum. 3777#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3776#arsenogonon#arsĕnŏgŏnon, v. arrhenogonon. 3778#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3777#Arsia1#Arsĭa, ae, m., `I` *a small river of Istria*, which became the boundary between Italy and Illyricum under Augustus; the present *Arsa*, Plin. 3, 26, 29, § 150; Flor. 2, 5; cf. Mann. Thrace, p. 325. 3779#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3778#Arsia2#Arsĭa Silva, ae, f., `I` *a forestin Etruria*, *celebrated for a battle between the Tarquinii and the Romans*, Liv. 2, 7; Val. Max. 1, 8; cf. Nieb. Röm. Gesch. 1, 553. 3780#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3779#arsineum#arsinĕum, i, n., `I` *a woman's headdress*, Paul. ex Fest. p. 20 Müll.; Cato ap. Fest. p. 265 Müll. 3781#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3780#Arsinna#Arsinna, ae, v. Arsenaria. 3782#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3781#Arsinoe#Arsĭnŏē, ēs, and Arsĭnŏa, ae, f., = Ἀρσινόη. `I` Arsinoa, *mother of the third Mercury*, Cic. N. D. 3, 22, 57.— `II` Arsinoë, *daughter of Ptolemy Lagus and Berenice*, *wife of king Lysimachus*, *afterwards of her brother Ptolemy Philadelphus*, Just. 17, 1; 17, 2; 24, 2.—Hence, Arsĭnŏēum, i, n., *the monument erected to her by the latter*, Plin. 36, 9, 14, § 68.— `III` *A daughter of Lysimachus*, *the first wife of Ptolemy Philadelphus; after her death worshipped as* Venus Zephyritis, Plin. 34, 14, 42, § 148.— `IV` *A daughter of Ptolemy Auletes*, *sister of Cleopatra*, Auct. B. Alex. 4 and 33; Luc. 10, 521.— `V` *One of the Hyades*, Hyg. Fab. 182.— `VI` *The name of several towns*, `I.A` *In Lower Egypt*, Plin. 5, 9, 11, § 61.— `I.B` *In Cyrenaica*, Mel. 1, 8, 2; 3, 8, 7; Plin. 1, c.— `I.C` *In Cilicia*, Plin. 5, 27, 22, § 92.—Hence, Arsĭnŏē-tĭcus, a, um, adj., *of* or *pertaining to Ar-sinoe* : aqua, Plin. 36, 22, 47, § 165.— `I.D` *A town on the north side of Cyprus*, Plin. 5, 31, 35, § 130. 3783#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3782#arsis#arsis, is, f., = ἄρσις, in metre, `I` *the elevation of the voice;* opp. thesis, depression (in pure Lat., sublatio, Diom. p. 471 P.), Mart. Cap. 9, p. 328; Don. p. 1738 P.; cf. Ter. Maur. p. 2412 P., and Mar. Vict. p. 2482 P. 3784#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3783#arsus#arsus, a, um, Part. of ardeo. 3785#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3784#artaba#artăba, ae, f., `I` *an Egyptian dry measure* = 3 1/3 Rom. modii, Rhem. Fan. Pond. 89. 3786#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3785#Artabanus#Artăbānus, i, m. `I` *A Parthian king of the family of the Arsacidœ*, Just. 42, 2; Tac. A. 2, 3; 2, 58; 6, 31 sq.; 11, 8.— `II` *A general of Xerxes*, Nep. Reg. 1, 5; Just. 3, 1. 3787#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3786#Artacie#Artăcĭē, ēs, f., = Ἀρτακίη (Hom. Od. 10, 108), `I` *a fountain in the country of the Lœstrygones*, Tib. 4, 1, 60. 3788#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3787#artatus#artātus (not arct-), a, um, P. a., from arto. 3789#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3788#Artaxata#Artaxăta, ōrum, n. ( Artaxăta, ae, f., Tac. A. 2, 56), = Ἀρτάξατα, `I` *the capital of Armenia Major*, *on the Araxes*, now *Ardaschad*, Juv. 2, 170. 3790#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3789#Artaxerxes#Artaxerxes, is, m., = Ἀρταξέρξης, `I` *the name of several Persian kings*, Nep. Reg. 1, 3; Just. 3, 1; 10, 3 al. 3791#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3790#arte#artē (not arctē), adv., v. 1. artus `I` *fin.* 3792#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3791#Artemis#Artĕmis, idis, f., = Ἄρτεμις, `I` *the Greek name of Diana*, Plin. 25, 7, 36, § 73; cf. Macr. S. 1, 15; 7, 16. 3793#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3792#Artemisia#Artĕmĭsĭa, ae, f., = Ἄρτεμισία. `I` *Wife of King Mausolus*, *in Caria*, *to whom*, *after his death*, *she built the renowned Mausoleum*, Gell. 10, 18.— `II` artĕmĭsĭa, ae, f., *the plant mugwort*, Plin. 25, 7, 36, § 73; App. Herb. 10. 3794#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3793#Artemisium#Artĕmisĭum, ii, n., = Ἀρτεμίσιον. `I` *A promontory of the island Eubœa*, Nep. Them. 3, 2 and 4.— `II` *A town in Eubœa*, Plin. 4. 12, 21, § 64. 3795#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3794#Artemita#Artĕmĭta, ae, or Artĕmĭtē, ēs, f., = Ἀρτέμιτα. `I` *A city of Assyria* or, perh. more strictly, *of Babylonia*, Plin. 6, 26, 30, § 117.— `II` *Another name for Rhene*, *one of the Echinades*, Plin. 4, 12, 22, § 67. 3796#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3795#artemon#artĕmon ( artĕmo, Lucil. ap. Charis. p. 99 P.), ōnis, m., = ἀρτέμων. `I` *A sail put upon the mast above the main-sail*, *a top-sail*, Dig. 50, 16, 242; * Vulg. Act. 27, 40.— `II` *The guiding-pulley of a machine for raising weights*, * Vitr. 10, 5. 3797#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3796#arteria#artērĭa, ae, f. ( artērĭum, i, n., `I` v. infra), = ἀρτηρία. `I` *The windpipe* : arteria ad pulmonem atque cor pertinens, Plin. 11, 37, 66, § 175; 20, 6, 22, § 49; so id. 22, 25, 66, § 136; Gell. 17, 11, 2 al.—From its internal roughness, also called arteria aspera (Gr. τραχεῖα ἀρτηρία): cum aspera arteria (sic enim a medicis appellatur) ostium habeat adjunctum linguae radicibus, Cic. N. D. 2, 54, 136; Cels. 4, 1.—And since it consists of two parts, also in the plur. : laeduntur arteriae, Auct. ad Her. 3, 12: arteriae reticendo acquiescunt, id. ib. 3, 12; Plin. 22, 23, 48, § 100; Suet. Ner. 25; id. Vit. 2; Gell. 10, 26, 9.—Once in the *neutr. plur.* : artērĭa, ōrum, * Lucr. 4, 529.— `II` *An artery* : sanguis per venas in omne corpus diffunditur et spiritus per arterias, Cic. N. D. 2, 55, 138; cf. id. ib. *fin.*; Sen. Q. N. 3, 15; arteriarum pulsus citatus aut tardus, etc., Plin. 11, 37, 88, § 219 : arteria incisa non coit neque sanescit, Cels. 2, 10.—Sometimes it interchanges with vena; cf. Gell. 18, 10, 4 sq. 3798#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3797#arteriace#artērĭăcē, ēs, f., = ἀρτηριακή, `I` *a medicine for the windpipe*, Plin. 23, 7, 71, § 136; cf. Cels. 5, 25, 17; Scrib. Comp. 74 and 75. 3799#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3798#arteriacus#artērĭăcus, a, um, adj., = ἀρτηριακός, `I` *of* or *pertaining to the windpipe* : medicamenta, **that produce coughing**, Cael. Aur. Tard. 2, 6. 3800#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3799#arteriotomia#artērĭŏtŏmĭa, ae, f., = ἀρτηριοτομία, `I` *an opening* or *incision in an artery*, Cael. Aur. Tard. 1, 1 *fin.* 3801#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3800#arthriticus#arthrītĭcus, a, um, adj., = ἀρθριτικός, `I` *gouty*, *arthritic* : cocus, * Cic. Fam. 9, 23. 3802#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3801#arthritis#arthrītis, ĭdis, f., = ἀρθρῖτις, `I` *a lameness in the joints*, *gout* (in pure Lat., articularis morbus), Vitr. 1, 6. 3803#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3802#articulamentum#artĭcŭlāmentum, i, n. articulo, `I` *the articulation of the limbs*, *a joint* (late Lat.), Scrib. Comp. 214; 206; 263. 3804#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3803#articularis#artĭcŭlāris, e, adj. articulus. `I` *Pertaining to the joints* (v. articulus, I.): morbus, **gout**, Plin. 20, 17, 73, § 195; Suet. Galb. 21; Scrib. Comp. 101.— `II` In gram., *like the article* (v. articulus, II. A. *fin.*): pronomen, i. e. hic, iste, Prisc. p. 938 P.; 574 P.; Serv. p. 1785 P. 3805#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3804#articularius#artĭcŭlārĭus, a, um, adj. id., `I` *of* or *pertaining to the joints* : morbus, **gout**, Cato, R. R. 157, 7; Plin. 23 prooem.; 22, 13, 15, § 34. 3806#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3805#articulate#artĭcŭlātē, adv., v. articulo, `I` *P. a. fin.* 3807#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3806#articulatim#artĭcŭlātim, adv. articulatus. `I` *Joint by joint*, *limb by limb*, *piecemeal* : aliquem concidere, Plaut. Ep. 3, 4, 52 : membra (pueri) articulatim dividit, poët. ap. Cic. N. D. 3, 26, 67; cf. Planck, Eur. Medea, p. 102: comminuere articulatim diem, Plaut. Fragm. ap. Gell. 3, 3, 5.— `II` Trop., of discourse, *properly divided* (v. articulus, II. A.); hence, *clearly*, *distinctly*, *point by point* : verba discernere articulatim, Lucr. 4, 555: aliquid explicare, Varr. L. L. 10, 4, 179 : aliquid articulatim distincteque dicere, * Cic. Leg. 1, 13, 36. 3808#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3807#articulatio#artĭcŭlātĭo, ōnis, f. articulo (belonging to the lang. of the vineyard). `I` *The putting forth of new joints* or *knots*, Plin. 16, 25, 41, § 101; 17, 21, 35, § 163.— `II` *A disease of the vine at the joints of the tendrils*, Plin. 17, 24, 37, § 226. 3809#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3808#articulatus#artĭcŭlātus, a, um, P. a., from articulo. 3810#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3809#articulo#artĭcŭlo, āvi, ātum, 1, v. a. articulus, lit. `I` *to divide into single members* or *joints;* used only trop. of discourse, *to utter distinctly*, *to articulate* : hasce voces mobilis articulat verborum daedala lingua, **the nimble tongue articulates**, Lucr. 4, 551 : verba, App. Flor. 12, p. 349, 5 : sonos, Arn. 3, p. 111.—Hence, artĭcŭlātus, a, um, *P.a.*, prop., furnished with joints; hence *distinct* : verba, Sol. c. 65: vox, Arn. 7, p. 217, and in gram.: articulata (vox) est, quae coartata, hoc est copulata, cum aliquo sensu mentis ejus, qui loquitur, profertur, Prisc. p. 537 P.; so Isid. Orig. 1, 14.—* *Adv.* : artĭcŭlātē, *distinctly*, *articulately* : loqui, Gell. 5, 9, 2. 3811#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3810#articulosus#artĭcŭlōsus, a, um, adj. id., `I` *full of joints*, or (of plants) *full of knots* (v. articulus, I.). `I` Lit. : radix, Plin. 24, 16, 93, § 150.— `II` Trop., of discourse (v. articulus, II. A.): vitanda concisa nimium et velut articulosa partitio, **full of minute divisions and subdivisions**, Quint. 4, 5, 24 (cf. just before: divisio in digitos diducta). 3812#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3811#articulus#artĭcŭlus, i, m. dim. 2. artus, `I` *a small member connecting various parts of the body*, *a joint*, *knot*, *knuckle.* `I. A.` Lit. : nodi corporum, qui vocantur articuli, Plin. 11, 37, 88, § 217 : hominis digiti articulos habent ternos, pollex binos, id. 11, 43, 99, § 244 : summus caudae articulus, id. 8, 41, 63, § 153 al. : crura sine nodis articulisque, Caes. B. G. 6, 27 : ipso in articulo, quo jungitur capiti cervix, Liv. 27, 49 : auxerat articulos macies, i. e. **had made more joints**, **had made the bones visible**, Ov. M. 8, 807 : articulorum dolores habere, i. e. **gouty pains**, Cic. Att. 1, 5 *fin.*; cf. Cels. 5, 18: postquam illi justa cheragra Contudit articulos, * Hor. S. 2, 7, 16; cf. Pers. 5, 58: gladiatorem vehementis impetus excipit adversarii mollis articulus, Quint. 2, 12, 2.—Hence, molli articulo tractare aliquem, *to touch one gently*, *softly*, Quint. 11, 2, 70.—Of plants: ineunte vere in iis (vitibus), quae relicta sunt, exsistit, tamquam ad articulos sarmentorum, ea quae gemma dicitur, Cic. Sen. 15, 53; Plin. 16, 24, 36, § 88: ante quam seges in articulum eat, Col. 2, 11, 9; so Plin. 18, 17, 45, § 159. —Of mountains, *a hill connecting several larger mountains* : montium articuli, Plin. 37, 13, 77, § 201.— `I.B` With an extension of the idea, *a limb*, *member*, in gen. (cf. 2. artus), * Lucr. 3, 697.—Hence also for *a finger*, Prop. 2, 34, 80; so Ov. H. 10, 140; id. P. 2, 3, 18: quot manus atteruntur, ut unus niteat articulus! Plin. 2, 63, 63, § 158 : ab eo missus est articulus manūs, Vulg. Dan. 5, 24 : aspiciebat articulos manūs, ib. ib. 5, 5 : erexit me super articulos manuum mearum, *on the fingers* or *palms of my hands*, ib. ib. 10, 10. — `II` Trop. `I.A` Of discourse, *a member*, *part*, *division* : articulus dicitur, cum singula verba intervallis distinguuntur caesā oratione, hoc modo: acrimoniā, voce, vultu adversarios perterruisti, Auct. ad Her. 4, 19: continuatio verborum soluta multo est aptior atque jucundior, si est articulis membrisque ( κόμμασι καὶ κώλοις) distincta, quam si continuata ac producta, Cic. de Or. 3, 48, 186: (genus orationis) fluctuans et dissolutum eo quod sine nervis et articulis fluctuat huc et illuc, Auct. ad Her. 4, 11.— Hence, **a short clause**, Dig. 36, 1, 27; also, **a single word**, ib. 35, 1, 4 : articulus Est praesentis temporis demonstrationem continet, ib. 34, 2, 35 : hoc articulo Quisque omnes significantur, ib. 28, 5, 29.—In gram. the *pronn.* hic and quis, Varr. L. L. 8, § 45 Müll.; *the article*, Quint. 1, 4, 19.— `I.B` Of time. `I.B.1` *A point of time*, *a moment* : commoditatis omnes articulos scio, Plaut. Men. 1, 2, 31.—With tempus: qui hunc in summas angustias adductum putaret, ut eum suis conditionibus in ipso articulo temporis astringeret, **at the most critical moment**, Cic. Quinct. 5, 19 : in ipsis quos dixi temporum articulis, Plin. 2, 97, 99, § 216 : si de singulis articulis temporum deliberabimus, August. ap. Suet. Claud. 4; also without tempus: in ipso articulo, **at the fit moment**, **at the nick of time**, Ter. Ad. 2, 2, 21.—With dies: in articulo diei illius ingressus est, **on that very day**, Vulg. Gen. 7, 13.—And with res: in articulo rerum, Curt. 3, 5; also in articulo, *instantly*, *immediately*, = statim, Cod. Just. 1, 33, 3.—Hence with the idea extended, `I.B.2` *A space*, *division of time* : hi cardines singulis articulis dividuntur, Plin. 18, 25, 59, § 222 : octo articuli lunae, id. 18, 35, 79, § 350 : articulus austrinus, i. e. *in which* auster *blows*, id. 17, 2, 2, § 11.— `I.C` Of other abstract things, *part*, *division*, *point* : per eosdem articulos (i.e. per easdem honorum partes) et gradus producere, August. ap. Suet. Claud. 4: stationes in mediis latitudinum articulis, quae vocant ecliptica, Plin. 2, 15, 13, § 68; Dig. 1, 3, 12: ventum est ergo ad ipsum articulum causae, i. e. ventum ad rei cardinem, **the turning-point**, Arn. 7, p. 243. 3813#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3812#artifex#artĭfex, fĭcis, m. ars-facio. `I` Subst. `A. 1.` *One that is master in the liberal arts* (while opifex is a master in the artes sordidae; cf. ars, I. B. 1.), *an artist*, *artificer* : illi artifices corporis simulacra ignotis nota faciebant, Cic. Fam. 5, 12 : reponendarum (tegularum) nemo artifex (i. e. architectus) inire rationem potuit, Liv. 42, 3 : in armamentario multis talium operum (sc. tormentorum) artificibus de industriā inclusis, id. 29, 35 : ut aiunt in Graecis artificibus eos auloedos esse, qui citharoedi fieri non potuerint, sic, etc., Cic. Mur. 13, 29; cf. Ov. M. 11, 169 al.: artifices scaenici, Cic. Arch. 5, 10; id. Quinct. 25; Suet. Caes. 84: artifex lignorum, **a carpenter**, Vulg. 2 Reg. 5, 11; so, artifex lignarius, ib. Isa. 44, 13 : artifices lapidum, **masons**, ib. 2 Reg. 5, 11 : artifex aerarius, **a worker in bronze**, ib. 3 Reg. 7, 14 (often thus used in Vulg. for opifex).—Also *absol.* : artifex, Plaut. Am. prol. 70 : multi artifices ex Graeciā venerunt, Liv. 39, 22; so id. 5, 1; 5, 7; 5, 2; 41, 20; so Vulg. Exod. 36, 4; ib. Isa. 40, 20; ib. Act. 19, 24 et saep.—So of *a charioteer*, as in Gr. τεχνίτης : ne hoc gloriae artificis daretur (auriga standing just before), Plin. 7, 53, 54, § 186.—Of *a physician*, Liv. 5, 3. —Of *an orator* or *writer* : Graeci dicendi artifices et doctores, Cic. de Or. 1, 6, 23 : cum contra talem artificem (sc. Hortensium oratorem) dicturus essem, id. Quinct. 24 *fin.* : politus scriptor atque artifex, id. Or. 51, 172. — `I..2` Trop., *a master in any thing*, *in doing any thing*, etc.: artifices ad corrumpendum judicium, Cic. Verr. 2, 5, 71 : artifex callidus comparandarum voluptatum, id. Fin. 2, 35, 116 : Cotta in ambitione artifex, Q. Cic. Petit. Cons. 12, 47 : serendae in alios invidiae artifex, Tac. H. 2, 86 al. — `I.B` *A maker*, *originator*, *author*, *contriver* : si pulcher est hic mundus, si probus ejus artifex, etc., Cic. Tim. 2 : cujus (civitatis) artifex et conditor (est) Deus, Vulg. Heb. 11, 10 : artifex omnium natura, Plin. 2, 1, 1, § 3 : si indocta consuetudo tam est artifex suavitatis, id. Or. 48, 161 : artificem (sc. malorum) mediis immittam Terea flammis, Ov. M. 6, 615 : vadit ad artificem dirae Polymestora caedis, id. ib. 13, 551 : sceleris infandi artifex, Sen. Agam. 975.—Ironic.: O artificem probum! Ter. Phorm. 2, 1, 29.—Also for *a sly*, *cunning contriver*, *inventor of a thing* (cf. ars, II. *fin.*): et mihi jam multi crudele canebant Artificis scelus, Verg. A. 2, 125; 11, 407. — `II` Adj. `I.A` *Act.*, *skilled in a thing; skilful*, *practised*, *ingenious*, *dexterous* : Bomilcar et per homines talis negotii artifices itinera explorat, Sall. J. 35, 5 : miles decollandi artifex, Suet. Calig. 32 : artifex faber de silvā, Vulg. Sap. 13, 11 : tam artifices saltationis, Suet. Tit. 7.—Also of inanimate things: artifices Natura manus admovit, Ov. M. 15, 218 : Tellus artifices ne terat Osca manus, Prop. 5, 2, 62 : artifex, ut ita dicam, stilus, Cic. Brut. 25, 95 : mobilitas ignea artifex ad formanda corpora, Plin. 6, 30, 35, § 187 : vir tam artificis ingenii, id. 8, 16, 21, § 55 al. — Poet. with *inf.* : venter, negatas artifex sequi voces, Pers. prol. 11.— `I.B` *Pass.*, *skilfully prepared* or *made*, *artistic*, *artificial*, *ingenious* : quattuor artifices vivida signa boves, Prop. 3, 29, 8 : tantae tamque artifices argutiae, Plin. 10, 29, 4, § 85 : artifex dimicatio, id. 8, 40, 61, § 150 : motus, Quint. 9, 4, 8 : manus libratur artifici temperamento, Plin. 12, 25, 54, § 115: artifex vultus, Pers. 5, 40 : plaga, Sol. 35 al. — Poet. of a horse, *broken*, *trained*, Ov. A. A. 3, 556. 3814#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3813#artificialis#artĭfĭcĭālis, e, adj. artificium, `I` *of* or *belonging to art*, *artificial*, *according to the rules of art* (perh. only in Quint.): probationes, Quint. 5, 1, 1; so id. 5, 9, 1; 12, 8, 19: ratio, id. 6, 4, 4.—Once *subst.* : artĭfĭ-cĭālia, ium, n., *things conformable to the rules of art*, Quint. 1, 8, 14.— *Adv.* : artĭ-fĭcĭālĭter, *according to art* (opp. inartificialiter): se gerere, Quint. 2, 17, 42. 3815#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3814#artificiose#artĭfĭcĭōsē, adv., v. artificiosus `I` *fin.* 3816#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3815#artificiosus#artĭfĭcĭōsus, a, um, adj. artificium. `I. A.` *Act.*, *accomplished in art*, *skilful*, *artistic* (perh. found only in Cic. and Auct. ad Her.): rhetores elegantissimi atque artificiosissimi, Cic. Inv. 1, 35 *fin.* : quod si artificiosum est intellegere, quae sunt ex arte scripta, multo est artificiosius ipsum scribere ex arte, Auct. ad Her. 4, 4, 7: ipsius mundi natura non artificiosa solum, sed plane artifex, Cic. N. D. 2, 22, 58 : Zeno naturam ita definit, ut eam dicat ignem esse artificiosum ad gignendum progredientem viā, id. ib. 2, 22, 58, § 57.— `I. A..B` *Pass.* (cf. artifex, II. B.), *on which much art has been bestowed*, *made with art*, *artificial*, *ingenious* : utraeque (sc. venae et arteriae) vim quandam incredibilem artificiosi operis divinique testantur, Cic. N. D. 2, 55, 138 : Epicurus autem nec non volt, si possit, plane et aperte loqui: nec de re obscurā, ut physici; aut artificiosā, ut mathematici, id. Fin. 2, 5, 15.— `II` *According to the rules of art*, *artificial* (esp. freq. in opp. to naturalis, *natural*): ea genera divinandi non naturalia, sed artificiosa dicuntur, Cic. Div. 1, 33, 72; so several times Auct. ad Her. 3, 16 sq. al. — *Adv.* : artĭfĭcĭōsē, *in skilful manner*, *skilfully* : digerere aliquid, Cic. de Or. 1, 41, 186 : dicere aliquid, id. Fin. 3, 9, 32 : ambulare, id. N. D. 3, 11, 27 : commutare aliquid, Auct. ad Her. 3, 10, 17.— *Comp.* : multo artificiosius efficere aliquid, Cic. N. D. 2, 22, 57.— *Sup.* : artificiosissime facere, Auct. ad Her. 4, 4, 7. 3817#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3816#artificium#artĭfĭcĭum, ii, n. artifex. `I` In gen., *the occupation of an* artifex, *a profession*, *trade*, *an employment*, *a handicraft*, *an art* : Jam de artificiis et quaestibus, qui liberales habendi, qui sordidi sint, etc., Cic. Off. 1, 42, 150 : ne opifices quidem tueri sua artificia possent, nisi, etc., id. Fin. 3, 2, 4 : in artificio perquam tenui et levi (sc. scaenico), id. de Or. 1, 28, 129 : sordidum ancillareque, id. Tusc. 5, 20, 58; so Tac. Or. 32; Sen. Ben. 6, 17: de hoc artificio est nobis acquisitio, * Vulg. Act. 19, 25: non tu in isto artificio accusatorio callidior es quam hic in suo, Cic. Rosc. Am. 17, 49 al. — `II` Esp. `I.A` *Skill*, *knowledge*, *ingenuity in any thing* : simulacrum Dianae singulari opere artificioque perfectum, Cic. Verr. 2, 4, 33; so id. ib. 2, 4, 21: quae certis signis artificii notata sunt, Auct. ad Her. 4, 4.— `I.B` *Theory*, *system* (cf. ars, I. C. 1.): non esse eloquentiam ex artificio, sed artificium ex eloquentiā natum, Cic. de Or. 1, 32, 146 : existimant artificium esse hoc quoddam non dissimile ceterorum, cujusmodi de ipso jure civili Crassus componi posse dicebat, id. ib. 2, 19, 83 : scientia cujusdam artificii non numquam dicitur prudentia, Auct. ad Her. 3, 2: artificium memoriae, **mnemonics**, id. ib. 4, 16.— `I.C` *Skill serviceable in the attainment of any object*, *ingenuity*, *art*, *dexterity;* and in a bad sense, *craft*, *cunning*, *artifice* (cf. ars, II.): id ipsum, quod contra me locutus es, artificio quodam es consecutus, Cic. de Or. 1, 17, 74 : opus est non solum ingenio, verum etiam artificio quodam singulari, Cic. Verr. 2, 4, 40 *fin.* : vicinitas non assueta mendaciis, non fucosa, non fallax, non erudita artificio simulationis, id. Planc. 9 : non virtute, neque in acie vicisse Romanos, sed artificio quodam et scientiā oppugnationis, Caes. B. G. 7, 29 : quorum artificiis effectum est, ut res publica in hunc statum perveniret, id. ap. Cic. Att. 9, 8, C. *fin.* 3818#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3817#artio1#artĭo, īvi, ītum, 4, v. a. 1. artus, `I` *to fit close*, *to drive in tight* (only ante-class.): surculum, Cato, R. R. 40, 3; so id. ib. 41, 2: linguam in palatum, Nov. ap. Non. p. 505, 30. 3819#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3818#artio2#artĭo, īre, v. a. ars, `I` *to indue with art;* only in the two foll. exs.: artitus: bonis instructus artibus, *skilled in arts.* Paul. ex Fest. p. 17 Müll. (cf.: centum puer artium, Hor. C. 4, 1, 15).—Hence also *endowed with cunning* (cf. ars, II. *fin.*), *artful* : artiti viri, Plaut. As. 3, 2, 19 in varr. lectt. 3820#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3819#artisellium#artĭsellĭum, ii, n. 1. artus-sella, `I` *an arm-chair*, Petr. 75, 4. 3821#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3820#artius#artĭus, a, um, adj., = ἄρτιος, `I` *complete*, *perfect* : si est artius (ut ita dicam) holocleros, quid est etc., Suet. Claud. 4. 3822#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3821#arto#arto (not arcto), āvi, ātum, 1, v. a. 1. artus, `I` *to draw* or *press close together*, *to compress*, *contract* (not found in Cic.). `I. A.` Lit. : omnia conciliatu artari possunt, * Lucr. 1, 576: libros, Mart. 1, 3, 3; Col. 12, 44, 2: vitis contineri debet vimine, non artari, Plin. 17, 23, 35, § 209 : angustias eas artantibus insulis parvis, quae etc., id. 3, 6, 13, § 83.— `I.B` Trop., *to contract*, *straiten*, *limit*, *curtail* : fortuna humana fingit artatque ut lubet, i. e. in angustias redigit, Plaut. Capt. 2, 2, 54 Lind.; Liv. 45, 56: tempus, **to limit**, **circumscribe**, Dig. 42, 1, 2; 38, 9, 1: se, **to limit one's self**, **to retrench**, ib. 1, 11, 2 al. — `II` In gen., *to finish*, *conclude*, Petr. 85, 4.—Hence, artātus, a, um, P. a., *contracted into a small compass;* hence, *narrow*, *close;* and of time, *short* : pontus, Luc. 5, 234 : tempus, Vell. 1, 16. 3823#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3822#artocopus#artŏcŏpus, i, m., = ἀρτοκόπος, `I` *a baker*, Firm. Math. 8, 20. 3824#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3823#artocreas#artō^crĕas, ătis, n., = ἀρτόκρεας, `I` *a meat pie*, Pers. 6, 50; cf. Inscr. Orell. 4937. 3825#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3824#artolaganus#artŏlăgănus, i, m., = ἀρτολάγανον, `I` *a kind of bread* or *cake* ( *made of meal*, *wine*, *milk*, *oil*, *lard*, *and pepper*, Athen. 3, 28); Cic. Fam. 9, 20. 3826#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3825#artopta#artopta, ae, m., = ἀρτόπτης. * `I` *A baker*, Juv. 5, 72 Ruperti.— `II` *A vessel to bake in*, *a bread-pan*, Plaut. Aul. 2, 9, 4; cf. Plin. 18, 11, 28, § 107. 3827#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3826#artopticius#artoptīcĭus, a, um, adj. artopta, II., `I` *baked in an* artopta: panis, Plin. 18, 11, 27, § 105. 3828#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3827#Artotrogus#Artō^trōgus, i, m. ἄρτος.τρώγω, bread-gnawer, `I` *the name of a parasite in* Plaut. Mil. 3829#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3828#Artotyritae#Artŏtȳrītae, ārum, m. ἄρτος.τυρός, `I` *heretics who made offerings of bread and cheese*, Aug. de Haeres. 25. 3830#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3829#artro#artro, āre, v. aratro. 3831#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3830#artua#artŭa, v. artus `I` *init.* 3832#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3831#artuatim#artŭātim, adv. 2. artus, `I` *limb by limb*, Firm. Math. 7, 1. 3833#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3832#artuatus#artŭātus, a, um, Part. [qs. Part. of artuo, āre], `I` *torn in pieces*, Firm. Math. 6, 31. 3834#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3833#artus1#artus (not arctus), a, um, adj. v. arma, prop. `I` *fitted;* hence, `I` Lit., *close*, *strait*, *narrow*, *confined*, *short*, *brief* : exierunt regionibus artis, Lucr. 6, 120 : claustra, id. 1, 70; so id. 3, 808: nec tamen haec ita sunt arta et astricta, ut ea laxare nequeamus, Cic. Or. 65, 220 : artioribus apud populum Romanum laqueis tenebitur, Cic. Verr. 2, 1, 5 : nullum vinculum ad astringendam fidem jure jurando majores artius esse voluerunt, id. Off. 3, 31, 111 : compages, Verg. A. 1, 293 : nexus, Ov. M. 6, 242 : arto stipata theatro, **pressed together in a contracted theatre**, Hor. Ep. 2, 1, 60 : toga, **a narrow toga without folds**, id. ib. 1, 18, 30 (cf. exigua toga, id. ib. 1, 19, 13): nimis arta convivia, i. e. **with too many guests**, **who are therefore compelled to sit close together**, id. ib. 1, 5, 29 et saep.—Hence, *subst.* : artum, i, n., *a narrow place* or *passage* : ventus cum confercit, franguntur in arto montes nimborum, Lucr. 6, 158 Lachm.: multiplicatis in arto ordinibus, Liv. 2, 50; so id. 34, 15: nec desilies imitator in artum, **nor**, **by imitating**, **leap into a close place**, Hor. A. P. 134.— `II` Trop., *strict*, *severe*, *scanty*, *brief*, *small* : sponte suā cecidit sub leges artaque jura, **subjected himself to the severity of the laws**, Lucr. 5, 1147 : Additae leges artae et ideo superbae quasque etc., Plin. 16, 4, 5, § 12 : vincula amoris artissima, Cic. Att. 6, 2 : artior somnus, *a sounder* or *deeper sleep*, id. Rep. 6, 10: arti commeatus, Liv. 2, 34; Tac. H. 4, 26; cf.: in arto commeatus, id. ib. 3, 13 : artissimae tenebrae, **very thick darkness**, Suet. Ner. 46 (for which, in class. Lat., densus, v. Bremi ad h. l., and cf. densus) al.—So, colligere in artum, *to compress*, *abridge* : quae (volumina) a me collecta in artum, Plin. 8, 16, 17, § 44.—Of hope, *small*, *scanty* : spes artior aquae manantis, Col. 1, 5, 2 : ne spem sibi ponat in arto, *diminish hope*, *expectation*, Ov. M. 9, 683: quia plus quam unum ex patriciis creari non licebat, artior petitio quattuor petentibus erat, i. e. **was harder**, **had less ground of hope**, Liv. 39, 32; and of circumstances in life, etc., *straitened*, *distressing*, *wretched*, *needy*, *indigent* (so in and after the Aug. per. for the class. angustus): rebus in artis, Ov. P. 3, 2, 25 : artas res nuntiaret, Tac. H. 3, 69 : tam artis afflictisque rebus, Flor. 2, 6, 31; so Sil. 7, 310: fortuna artior expensis, Stat. S. 5, 3, 117 : ne in arto res esset, Liv. 26, 17.— *Adv.* : artē (not arcte), *closely*, *close*, *fast*, *firmly.* `I` Lit. : arte (manus) conliga, Plaut. Ep. 5, 2, 29 : boves arte ad stipites religare, Col. 6, 2, 5 : arte continere aliquid, Caes. B. G. 7, 23 : aciem arte statuere, Sall. J. 52, 6 : arte accubare, Plaut. Stich. 4, 2, 39.— *Comp.* : calorem artius continere, Cic. N. D. 2, 9, 25 : artius astringi, Hor. Epod. 15, 5 : signa artius conlocare, Sall. C. 59, 2 : artius ire, Curt. 4, 13, 34 : artius pressiusque conflictari, Gell. 10, 6.— *Sup.* : milites quam artissime ire jubet, Sall. J. 68, 4 : artissime plantas serere, Plin. 12, 3, 7, § 16.— `II` Trop. : arte contenteque aliquem habere, Plaut. As. 1, 1, 63; id. Merc. prol. 64: arte et graviter dormire, **soundly**, Cic. Div. 1, 28, 59 : arte appellare aliquem, **briefly**, **by shortening his name**, Ov. P. 4, 12, 10 : artius adstringere rationem, Cic. Fat. 14, 32 : abstinentiam artissime constringere, Val. Max. 2, 2, 8.— `III` Transf. : arte diligere aliquem, **strongly**, **deeply**, Plin. Ep. 6, 8; so also id. ib. 2, 13. 3835#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3834#artus2#artus, ūs, m. id., mostly plur. (artua, n., Plaut. Men. 5, 2, 102; quoted in Non. p. 191, 12.—Hence, dat. acc. to Vel. Long. p. 2229 P. and Ter. Scaur. p. 2260 P. artibus; yet the ancient grammarians give their decision in favor of artubus, which form is also supported by the best MSS.; cf. arcus.—The singular is found only in Luc. 6, 754; Val. Fl. 4, 310, and Prisc. p. 1219 P.). `I. A.` Lit., *a joint* : molles commissurae et artus (digitorum), Cic. N. D. 2, 60, 150 : suffraginum artus, Plin. 11, 45, 101, § 248 : elapsi in pravum artus, Tac. H. 4, 81 : dolor artuum, **gout**, Cic. Brut. 60, 217.—Sometimes connected with membra, Plaut. Men. 5, 2, 102: copia materiaï Cogitur interdum flecti per membra, per artus, **in every joint and limb**, Lucr. 2, 282; 3, 703 al.; Suet. Calig. 28; cf. Baumg.-Crus., Clavis ad Suet.: cernere laceros artus, truncata membra, Plin. Pan. 52, 5.— `I. A..B` Trop., *the muscular strength in the joints;* hence, in gen., *strength*, *power* : Ἐπιχαρμεῖον illud teneto; nervos atque artus esse sapientiae, non temere credere, Q. Cic. Petit. Cons. 10.—More freq., `II` *The limbs* in gen. (very freq., esp. in the poets; in Lucr. about sixty times): cum tremulis anus attulit artubus lumen, Enn. ap. Cic. Div. 1, 20, 40 (Ann. v. 36 Vahl.); so Lucr. 3, 7; cf. id. 3, 488; 6, 1189: artubus omnibus contremiscam, Cic. de Or. 1, 26, 121 : dum nati (sc. Absyrti) dissupatos artus captaret parens, vet. poet. ap. Cic. N. D. 3, 26, 67: copia concita per artus Omnīs, Lucr. 2, 267 : moribundi artus, id. 3, 129 al. : rogumque parari Vidit et arsuros supremis ignibus artus, etc., Ov. M. 2, 620 al. : salsusque per artus Sudor iit, Verg. A. 2, 173; 1, 173 al.: veste strictā et singulos artus exprimente, **and showing each limb**, Tac. G. 17 : artus in frusta concident, Vulg. Lev. 1, 6; 8, 20; ib. Job, 16, 8.—Of plants: stat per se vitis sine ullo pedamento, artus suos in se colligens, **its tendrils**, Plin. 14, 1, 3, § 13, where Jahn reads *arcus.* 3836#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3835#arula#ārŭla, ae, f. dim. ara. `I` *A small altar* : ante hosce deos erant arulae, * Cic. Verr. 2, 4, 3; Vulg. Jer. 36, 22; 36, 23 *bis;* Jus Papir. in Macr. S. 3, 11; Arn. 3, p. 114; Inscr. Orell. 1630.—†† `II` Perh. *the base* of an altar (eccl. Lat.): quos (anulos) pones subter arulam altaris, Vulg. Exod. 27, 5; 38, 4.— `III` Among the Campanians, *the turf laid altar-like round an elm-tree*, Plin. 17, 11, 15, § 77. 3837#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3836#arum#ărum, i, v. aros. 3838#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3837#aruncus#āruncus, i, m., = ἤρυγγος (Dor. ἄρυγγος), `I` *the beard of the goat*, Plin. 8, 50, 76, § 203. 3839#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3838#arundifer#ărundĭfer, ărundĭnācĕus, ărundo and its derivv., v. harundifer, etc. 3840#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3839#arundulatio#ărundŭlātio, v. harundinatio. 3841#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3840#Aruns#Aruns, untis, m., `I` *an Etruscan name of* *the younger son*, while the elder was called Lar or Lars [in pure Etruscan, Arnth.; Gr. Ἄρρων or Ἀρροῦνς ]. `I` *A brother of Lucumo* (Tarquinius Priscus), Liv. 1, 34.— `II` *A younger son of Tarquin the Proud*, Liv. 1, 56; 2, 6.— `III` *A son of Porsenna*, Liv. 2, 14.— `IV` *An Etruscan seer*, Luc. 1, 585; v. Müll. Etrusk. 1, pp. 405 and 409. 3842#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3841#Arupium#Ărūpĭum, ii, n., = Ἀρούπεινον, Strabo, `I` *a town in Illyria*, now *Auersperg*, Itin. Anton.—Hence, Ărūpīnus, a, um, *of* or *pertaining to Arupium* : Arupinis natus in arvis, Tib. 4, 1, 110. 3843#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3842#arura#ărūra, ae, f., = ἄρουρα, `I` *a field*, *cornfield*, Marc. Emp. 8; Vel. Long. p. 2246 P. 3844#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3843#aruspex#ăruspex and derivv., v. haruspex, etc. 3845#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3844#arvalis#arvālis, e, adj. arvum, `I` *pertaining to a cultivated field;* hence, Fratres Arvales, *a college of twelve priests*, *who yearly made offerings to the field-Lares for the increase of the fruits of the field* : Fratres Arvales dicti sunt, qui sacra publica faciunt propterea, ut fruges ferant arva, Varr. L. L. 5, § 85 Müll.; cf. Non. p. 560, 24 sq.; Müll. Etrusk. 2, pp. 91 and 105. Extant inscriptions show that this college of priests continued in existence until the fourth century; cf. Inscr. Orell. I. 388 sq.; 5054; 807; 840; 858; 903; 947; 961 al. 3846#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3845#arveho#ar-vĕho, exi, ectum, 3, v. a. (an old form for adveho, v. ad `I` *init.*), *to bring*, *to procure* (only twice in Cato): arvehant ligna, Cato, R. R. 138 : trapetum ubi arvectum erit, id. ib. 135, 7. 3847#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3846#Arverni#Arverni, ōrum, m., = Ἀρβερνοί, Plut.; Ἀρουερνοί, Strabo, `I` *a people of Gaul*, *in the present* Auvergne, Caes. B. G. 1, 31; 1, 45; 7, 7; Luc. 1, 427; cf. Mann. Gall. p. 130.— Hence, Arvernus, a, um, adj., *Arvernian* : Arvernum genus (vini), Plin. 14, 1, 3, § 18. 3848#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3847#arviga#arviga ( harv-), v. arvix. 3849#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3848#arvina#arvīna, ae, f. `I` *Grease*, *fat*, *suet*, *lard.* `I.A` In gen.: pinguis, * Verg. A. 7, 627 (secundum Suetonium arvina est durum pingue, quod est inter cutem et viscus, Serv.).— `I.B` Esp. `I...a` Of the victim in a sacrifice (eccl. Lat.), Vulg. Exod. 29, 22; ib. Lev. 3, 15; so the dim. arvinula, * ib. ib. 8, 16.— `I...b` Of a person: de latere ejus arvina dependet, Vulg. Job, 15, 27.— `II` *Greasiness*, *fatness*, in gen., Prud. Cath. 7, 9; Sid. Ep. 8, 14.— `III` Arvīna, *a surname of the dictator* A. Cornelius Cossus, Liv. 8, 38. 3850#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3849#arvinula#arvīnŭla, ae, v. arvina, I. B. a. 3851#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3850#arvix#arvix or harvix, ĭgis, f., = ΑΡΙΞ, with digamma ΑΡ?ΙΞ, also as `I` *fem.* arvi-ga ( harv-), ae, *a ram for offering* : Aries qui etiam dicebatur Ares, veteres nostri Arviga, hinc Arvigas, Varr. L. L. 5, § 98 Lindem.: Harviga dicebatur hostia, cujus adhaerentia inspiciebantur exta, Paul. ex Fest. p. 100 Mūll. (in Don. ad Ter. Phorm. 4, 4, 28, haruga; in Vel. Long. p. 2233 P. ariuga). 3852#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3851#arvum#arvum, i, n., v. arvus, II. B. 3853#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3852#arvus#arvus, a, um, adj. for aruus from aro. `I` *That has been ploughed*, *but not yet sown*, *ploughed*, *arable* : ager, arvus et arationes ab arando, Varr. L. L. 5, § 39 Müll.: arvum, quod aratum nec dum satum est, id. R. R. 1, 29; Paul. ex Fest. p. 25 Müll.: aut arvus est ager aut consitus aut pascuus aut florens, Isid. Orig. 15, 13 : Non arvus hic, sed pascuus est ager, Plaut. Truc. 1, 2, 47 : agri arvi et arbusti et pascui lati atque uberes, Cic. Rep. 5, 2, 3.—Hence, `II` Subst. `I.A` arva, ae, f. (sc. terra), *an arable field*, *cornfield;* only twice, ante - class., Naev. ap. Non. p. 192, 30; Pac. ib.— `I.B` arvum, i, n. (sc. solum), *an arable field*, *cultivated land*, *a field*, *ploughed land*, *glebe* (cf. Doed. Syn. III. p. 8; class.): nec scibat ferro molirier arva, Lucr. 5, 934; 1, 314: sol lumine conserit arva, id. 2, 211; cf. id. 2, 1162; Ov. M. 1, 598; 11, 33; Verg. G. 2, 263 et saep.: ex arvo aeque magno, Varr. R. R. 1, 7, 2 : prata et arva et pecudum greges diliguntur isto modo, quod fructus ex eis capiuntur, Cic. N. D. 1, 44, 122 : arva non afferent cibum, Vulg. Hab. 3, 17 : Numidae pabulo pecoris magis quam arvo student, Sall. J. 90, 1 : ne perconteris, fundus meus, optime Quincti, Arvo pascat erum, Hor. Ep. 1, 16, 2 (i. e. frugibus: arvum autem ab arando dictum est, Crucq.): arva per annos mutant, et superest ager, Tac. G. 26; Suet. Ner. 31; id. Dom. 7.— `I.A.2` Meton. `I.2.2.a` *A region*, *country* : Aspicis en praesens, quali jaceamus in arvo, Ov. P. 4, 7, 3.— `I.2.2.b` Poet., in gen., *fields*, *plains*, *regions* : arva putria, Liv. And. ap. Fest. p. 181 Müll.: genus humanum multo fuit in arvis durius, Lucr. 5, 925; 2, 1154: nec pisces (queunt) vivere in arvis, id. 3, 785 : Circaea arva, Ov. M. 14, 348 : Peneïa, id. ib. 12, 209; so id. ib. 15, 52; 15, 276; 11, 62; 11, 196; Verg. A. 5, 703 et saep.: pomosa, Prop. 5, 7, 81 : quā tumidus rigat arva Nilus, Hor. C. 3, 3, 48; id. Epod. 16, 54; so, arva deserti, Vulg. Jer. 23, 10 : arva pacis, ib. ib. 25, 37.—Hence also, For pascuum, *pasture-ground* : Arvaque mugitu sancite bovaria longo: Nobile erit Romae pascua vestra forum, i. e. **the Forum Boarium at Rome**, Prop. 5, 9, 19.— Arva Neptunia, for *the sea*, Verg. A. 8, 695 (cf. id. ib. 6, 724: campi liquentes). — *Land*, *a shore*, *coast* : jamque arva tenebant (angues), Verg. A. 2, 209. 3854#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3853#arx#arx, arcis, f. arx ab arcendo, quod is locus munitissimus rubis, a quo facillime possit hostis prohiberi, Varr. L. L. 5, § 151 Müll; cf. Serv. ad Verg. A. 1, 20; Isid. Orig. 15, 2, 32; Doed. Syn. IV. p. 428; v. arceo, `I` *a stronghold*, *castle*, *citadel*, *fortress*, ἀκρόπολις; in Rome, *the Capitolium.* `I. A.` Lit. : arce et urbe orba sum, Enn. ap. Cic. Tusc. 3, 19, 44 (Trag. v. 114 Müll.): optumates, Corinthum quae arcem altam habetis, id. ap. ejusd. Fam. 7, 6: edicite per urbem ut omnes qui arcem astuque accolunt, cives, etc.; Att. ap. Non. p. 357, 14: Illa autem in arcem [hinc] abiit, Plaut. Bacch. 4, 8, 59; so id. Ps. 4, 6, 2: In arcem transcurso opus est, Ter. Hec. 3, 4, 17 : Condere coeperunt urbīs arcemque locare, Lucr. 5, 1107 : arcis servator, candidus anser, id. 4, 683 : munire arcem, Cic. Pis. 34 *fin.* : cum Tarento amisso arcem tamen Livius retinuisset, id. de Or. 2, 67, 273 : arx intra moenia in immanem altitudinem edita; Liv. 45, 28: arx Sion, Vulg. 2 Reg. 5, 7 : arx Jerusalem, ib. 1 Macc. 13, 49 : Romana, Liv. 1, 12 : Capitolina, id. 6, 20; cf. id. 3, 18: Sabinus arcem Capitolii insedit mixto milite, Tac. H. 3, 69; Suet. Claud. 44 et saep. As the place on which auguries were received (cf. auguraculum): ut cum in arce augurium augures acturi essent, Cic. Off. 3, 16, 66; so Liv. 1, 18 and 24.—Hence, `I.B` Trop., *defence*, *prolection*, *refuge*, *bulwark*, etc.: Castoris templum fuit te consule arx civium perditorum, receptaculum veterum Catilinae militum, castellum forensis latrocinii, Cic. Pis. 5, 11 : haec urbs, lux orbis terrarum atque arx omnium gentium, id. Cat. 4, 6; cf. id. Agr. 1, 6, 18: Africa arx omnium provinciarum, id. Lig. 7, 22 : Stoicorum, id. Div. 1, 6, 10 : arx finitimorum, Campani, Liv. 7, 29; 37, 18: tribunicium auxilium et provocationem, duas arces libertatis tuendae, id. 3, 45 : arx ad aliquid faciendum, id. 28, 3 : eam urbem pro arce habiturus Philippus adversus Graeciae civitates, id. 33, 14; Flor. 3, 6, 5: quasi arx aeternae dominationis, Tac. A. 14, 31.— `I.C` As the abode of tyrants, a poet. designation of *tyranny* (cf. Ascon. ad Cic. Div. in Caecil. 5), Claud. IV. Cons. Hon. 293 Heins.: cupidi arcium, Sen. Thyest. 342; cf. id. Contr. 4, 27: non dum attigit arcem, Juris et humani culmen, Luc. 7, 593 Corte; cf. id. 8, 490, and 4, 800; Tert. Apol. 4.— `I.D` Prov.: arcem facere e cloacā, **to make a mountain of a mole-hill**, Cic. Planc. 40.— `II` Since castles were generally on a height, meton., *a height*, *summit*, *pinnacle*, *top*, *peak* (usu. poet. and in Aug. and postAug. prose), lit. and trop. `I.A` Lit. : summā locum sibi legit in arce, **upon the extreme height**, Ov. M. 1, 27; cf. id. ib. 12, 43. —So, `I.B.2` In partic. `I.2.2.a` Of mountains: Parnasi constitit arce, Ov. M. 1, 467 : arce loci summā, id. ib. 11, 393 : Rhipaeae arces, Verg. G. 1, 240 : flērunt Rhodopeïae arces, id. ib. 4, 461 : septemque unā sibi muro circumdedit arces, id. ib. 2, 535 : primus inexpertas adiit Tirynthius arces, i. e. Alpes, Sil. 3, 496; cf. Drak. ad id. 15, 305; Val. Fl. 3, 565: impositum arce sublimi oppidum cernimus, Petr. 116; cf. id. 123, 205, and 209.— `I.2.2.b` Of houses built on an eminence, Petr. 121, 107, and 293.— `I.2.2.c` Of the citadel of heaven: quae pater ut summā vidit Saturnius arce, Ov. M. 1, 163 : summam petit arduus arcem, id. ib. 2, 306 : sideream mundi qui temperat arcem, id. Am. 3, 10, 21.— `I.2.2.d` Of the heavens themselves: aetheriae arces, Ov. Tr. 5, 3, 19: arces igneae, Hor. C. 3, 3, 10 : caeli quibus adnuis arcem, Verg. A. 1, 250; cf. id. ib. 1, 259.— `I.2.2.e` Of temples erected on an eminence: dexterā sacras jaculatus arces, Hor. C. 1, 2, 3.— `I.2.2.f` Of the head: arx corporis, Sen. Oedip. 185; Claud. IV. Cons. Hon. 235.— `I.B` Trop., *height*, *head*, *summit*, etc. (rare): celsā mentis ab arce, Stat. S. 2, 2, 131 : summae laudum arces, Sil. 13, 771; Sid. Carm. 2, 173: ubi Hannibal sit, ibi caput atque arcem totius belli esse, **head and front**, Liv. 28, 42 : arx eloquentiae, Tac. Or. 10. 3855#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3854#arytaena#ărŭtaena or ărŭtaena, also contr. artaena, ae, f., = ἀρυταινη, `I` *a vessel for taking up liquids* : arytaenam sive artaenam vas ab hauriendo sic appellabant, Paul. ex Fest. p. 21 Müll.: artaenaeque et aquales, Lucil. ap. Charis. p. 95 (1, 35 Müll.). 3856#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3855#as#as, assis, m. ( nom. assis, Don. ad Ter. Phorm. 1, 1, 9, and Schol. ad Pers. 2, 59; old form assārĭus, ii, m.; and in the `I` *gen. plur.* assariūm, Varr. L. L. 8, § 71 Müll.; Charis. p. 58 P.) [ εἷς, Dor. αἴς, Tarent. ἄς, Hinter]. `I` In gen., *unity*, *a unit;* as a standard for different coins, weight, measure, etc. (in Vitr. 3, 1, p. 61 Rode, perfectus numerus, the perfect number, fundamental number), acc. to the duodecimal system, divided into 12 parts, or uncias, with the following particular designations: uncia = 1s./12 duodecima (sc. pars) sextans = 2/12 = 1s./6 sexta quadrans = 3/12 = 1s./4 quarta, also teruncius or triuncis triens = 4/12 = 1s./3 tertia or quincunx = 5s./12 sextans cum quadrante semissis s. semis = 6/12 = 1s./2 dimidia septunx = 7s./12 quadrans cum triente bessis s. bes = 8/12 = 2/3, for beis s. binae partes assis. dodrans = 9/12 = 3s./4 terni quadrantes dextans s. decunx = 10/12 = 5s./6 quini sextantes deunx = 11s./12 undecim unciaeThe uncia was again divided into smaller parts: semuncia = 1/2 uncia = 1/24 assis. duella = 1/3 uncia = 1/36 assis. sicilicus (-um) = 1/4 uncia = 1/48 assis. sextula = 1/6 uncia = 1/72 assis. drachma = 1/8 uncia = 1/96 assis. hemisecla = 1/12 uncia = 1/144 assis. scripulum = 1/24 uncia = 1/288 assis.The multiples of the *as* received the following designations: dupondius = 2 asses. tripondius s. tressis = 3 asses. (quadressis) = 4 asses. quinquessis = 5 asses. sexis (only in the connection decussissexis in Vitr. 1. c.) = 6 asses. septissis = 7 asses. octussis = 8 asses. nonussis (novissis?) = 9 asses. decussis = 10 asses. bicessis = 20 asses. tricessis = 30 asses, and so on to centussis = 100 asses. (Cf. Varr. L. L. 5, § 169 sq. Müll.) `II` Esp. `A. 1.` As a copper coin, the as was, acc. to the ancient custom of weighing money, originally *a pound* (asses librales or aes grave), of the value of about 8 8 *d.* /89, or 16 2/3 cents, and was uncoined (aes rude) until Servius Tullius stamped it with the figures of animals (hence pecunia, from pecus); cf. Varr. R. R. 2, 1, 9; Plin. 33, 3, 13, § 42 sqq. In the first Punic war, on account of the scarcity of money, the as was reduced to a sixth part of its original weight, i. e. two ounces; hence asses sextantarii (of the value of about 1 103 *d.* /297, or 2.8 cents), and the state gained five sixths. In the second Punic war, and the dictatorship of Fabius, the as was again reduced one half, to one ounce; hence asses unciales, about equal to 200 *d.* /297, or 1.4 cents. Finally, the Lex Papiria (A.U.C. 563, B.C. 191) reduced the as to half an ounce; hence asses semiunciales = 100 *d.* /297, or 7.9 1/3 mills, which continued as a standard even under the emperors. In all these reductions, however, the names of coins remained, independent of the weight of the as: uncia, sextans, quadrans, etc.; cf. Grotef. Gr. II. p. 253 sq.—From the small value of the as after the last reduction, the following phrases arose: quod non opus est, asse carum est, Cato ap. Sen. Ep. 94: Quod (sc. pondus auri) si comminuas, vilem redigatur ad assem, Hor. S. 1, 1, 43 : viatica ad assem Perdiderat, **to the last farthing**, id. Ep. 2, 2, 27 : ad assem impendium reddere, Plin. Ep. 1, 15 : rumores Omnes unius aestimemus assis, Cat. 5, 3 : Non assis facis? id. 42, 13.—Hence, `I..2` The proverbs, `I.2.2.a` Assem habeas, assem valeas, *your worth is estimated by your possessions*, Petr. 77, 6: crumena plena assium, Gell. 20, 1.— `I.2.2.b` Assem elephanto dare, *to give something* (as a petition, and the like) *with trembling to a superior* (a metaphor derived from trained elephants, which, after playing their parts, were accustomed to take pay for themselves, which was given them with fear by the multitude; cf. Plin. 8, 5, 5, § 14), Augustus ap. Quint. 6, 3, 59, and Macr. S. 2, 4; Varr. ap. Non. p. 531, 10 sq.— `I.B` In inheritances and other money matters, where a division was made, the as, with its parts, was used to designate the portions. Thus haeres ex asse, *sole heir;* haeres ex semisse, *he who receives one half of the inheritance;* haeres ex dodrante, *he who receives three fourths;* and so, haeres ex besse, triente, quadrante, sextante, etc.; ex semiunciā, ex sextulā, ex duabus sextulis, etc., Dig. 28, 5, 50; 34, 9, 2; Suet. Caes. 83; Cic. Caecin. 6 et saep.: Nerva constituit, ut tu ex triente socius esses, ego ex besse, Dig. 17, 2, 76 : bessem fundi emere ab aliquo, ib. 26, 21, 2, § 39 : quadrans et semissis fundi, ib. 6, 1, 8 al.; hence, in assem, in asse, or ex asse, **in all**, **entirely**, **completely**, Dig. 36, 45 : vendere fundum in assem, ib. 20, 6, 9; so Col. 3, 3, 8 and 9: in asse, id. 2, 12, 7 : sic in asse flunt octo menses et dies decem, id. 2, 12, 7 : ex asse aut ex parte possidere, Dig. 2, 8, 15; Sid. Ep. 2, 1; 6, 12; 8, 6 al.— `I.C` As a measure of extent. `I.2.2.a` *An acre*, acc. to the same divisions as above, from scripulum to the as, Col. 5, 1, 9 sq.: proscindere semissem, iterare assem, Plin. 18, 19, 49, § 178.— `I.2.2.b` *A foot*, Col. 5, 3.— `I.D` Of weight, *a pound*, acc. to the same division; cf. Fann. Pond. 41: In haec solide sexta face assis eat, Ov. Med. Fac. 60.← Mathematicians (v. Vitr. l. c.) called the number 6 perfectus numerus (since 1 + 2 + 3 = 6), and formed, accordingly, the following terminology: 1 = sextans, as a dice-number. unio. 2 = triens.......... binio. 3 = semissis.......... ternio. 4 = bessis ( διμοιρος)..... quaternio. 5 = quintarius....... quinio. 6 = perfectus numerus.... senio. 7 = ἔφεκτος, sex adjecto asse = 6 + 1. 8 = adtertiarius, sex adjectā tertiā = 6 + 2 ( ἐπίτριτος). 9 = sesquialter, sex adjectā dimidiā = 6 + 3 ( ἡμιόλιος). 10 = bes alter, sex duabus partibus additis = 6 + 4 ( ἐπιδίμοιρος). 11 = adquintarius, sex quinque partibus additis = 6 + 5 ( ἐπιπεντάμοιρος). 12 = duplio ( διπλασίων). 3857#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3856#asa#āsa, v. ara `I` *init.* 3858#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3857#asarotum#ăsărōtum, i, n., = ἀσάρωτον, `I` *a floor laid in mosaic*, Stat. S. 1, 3, 36; cf.: asarotos oecos (= ἀσάρωτος οἶκος), Plin. 36, 25, 60, § 184; hence, asaroticus lapillus, **a little mosaic stone**, Sid. Carm. 23, 56. 3859#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3858#asarum#ăsărum, i, n., = ἄσα?ον, `I` *hazelwort*, *wild - spikenard* : Asarum Europaeum, Linn.; Plin. 12, 13, 27, § 47. 3860#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3859#asbestinum#asbestĭnum, i, n. (sc. linum), = ἀσβέστινον, `I` *a kind of incombustible cloth*, Plin. 19, 1, 4, § 19 sqq. (written by Jan as Greek). 3861#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3860#asbestos#asbestŏs, i, m. (sc. lapis), = ἄσβεστος (incombustible), `I` *a stone of an iron-gray color*, *found in Arcadia*, *differing from the common asbestos*, perh. amiantus, Plin. 37, 10, 54, § 146. 3862#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3861#Asbolus#Asbŏlus, i, m. ἀσβόλη, soot, `I` *a black*, *shaggy dog of Actœon*, Ov. M. 3, 218. 3863#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3862#ascalabotes#ascălăbōtes, ae, m., = ἀσκαλαβώτης, `I` *a kind of lizard*, in pure Lat., stellio: Lacerta gecko, Linn.; Plin. 29, 4, 28, § 90. 3864#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3863#Ascalaphus#Ascălăphus, i, m., = Ἀσκάλαφος, `I` *a son of Acheron and Orphne*, *who made known to Pluto that Proserpine had eaten seven kernels of a pomegranate*, *on account of which he was changed by her into an illboding owl* (bubo), Ov. M. 5, 539 sq.; cf. Serv. ad Verg. A. 4, 462. 3865#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3864#ascalia#ascălĭa, ae, f., = ἀσκαλία, `I` *the edible part of the artichoke*, Plin. 21, 16, 57, § 97. 3866#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3865#Ascalo#Ascălo, ōnis, f., = Ἀσκάλων, `I` *an important trading town in the southern part of Palestine*, *between Gaza and Azotus upon the sea*, now *Ascalon*, Mel. 1, 11, 3; Plin. 5, 13, 14, § 68; cf. Mann. Palaest. 202.—Hence, adj. : Ascălōnĭus, a, um, *of Ascalon* : caepa, **a shallot**, Col. 11, 3, 57; 12, 10, 1; Plin. 19, 6, 32, § 101 sqq. 3867#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3866#ascalpo#a-scalpo ( ads-), ĕre, v. n., `I` *to scratch at*, *to scratch* : aurem, App. M. 6, p. 176. 3868#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3867#Ascania#Ascănĭa, ae, f., = Ἀσκανία, `I` *a region in Phrygia*, Plin. 5, 32, 40, § 144. 3869#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3868#Ascanius1#Ascănĭus, a, um, adj., = Ἀσκάνιος, `I` *Ascanian* : lacus, **in Bithynia**, **near Nicœa**, Plin. 5, 32, 43, § 148 : portus, **in Troas**, id. 5, 30, 32, § 121 : insulae, **in the Ægean Sea**, **over against Troas**, id. 5, 31, 38, § 138. 3870#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3869#Ascanius2#Ascănĭus, ii, m., = Ἀσκάνιος, `I` *son of Æneas and Creüsa*, *king of Lavinium*, *and founder of Alba Longa*, Verg. A. 1, 271; Liv. 1, 3; cf. Wagner ad Verg. A. l. c., and id. Exc. ad Aen. 2, n. XVII. p. 438. 3871#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3870#ascaules#ascaules, is, m., = ἀσκαύλης, `I` *a bagpiper*, Mart. 10, 3, 8 (called in Suet. Ner. 54 by the pure Lat. word, utricularius). 3872#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3871#ascendens#ascendens ( ads-), entis, P. a., v. ascendo `I` *fin.* 3873#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3872#ascendibilis#ascendĭbĭlis ( ads-), e, adj. ascendo, `I` *that can be ascended* or *climbed* : semita, Pomp. ap. Schol. ad Stat. Th. 10, 841. 3874#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3873#ascendo#a-scendo ( ads-, Jan; ads- and as-, Müller; as-, other editors), scendi, scensum, 3, v. n. scando, `I` *to ascend*, *mount up*, *climb;* and in eccl. Lat. simply *to go up*, *to rise*, *to spring up*, *grow up* (syn.: scando, conscendo, orior, surgo, prodeo). `I` Lit. (opp. descendo; and diff. from escendo, which designates a climbing, mounting upon some high object, and involves the idea of exertion; cf. Oud. ad Caes. B. G. 7, 27; Suet. Caes. 61; Ochsn. Ecl. pp. 287 and 288; Doed. Syn. IV. pp. 60 and 61; it often interchanges with escendere in MSS.; cf. e. g. Halm ad Nep. Epam. 4, 5; id. Them. 8, 6, and v. examples below; class.; in Cic. and in Vulg. very freq.), constr. most freq. with *in*, but also with *ad* with super, supra, contra, adversus, with acc., and *absol.* (in Cic. in the lit. signif., except once with the acc., always with *in with acc.;* but in the trop. signif. in all constrr.). With *in with acc.* : in navem ascendere, Plaut. Rud. 2, 2, 20; 2, 6, 54 Fleck.: ascendere in naviculam, Vulg. Matt. 8, 23 : in triremem ascendit, Nep. Alcib. 4, 3 (in id. Epam. 4, 5, and Them. 8, 6 Halm now reads *escendere*): in arborem ascendere, Vulg. Luc. 19, 4 : ut in Amanum (urbem) ascenderem, Cic. Fam. 15, 4, 8 : ascende in oppidum, Vulg. Jos. 8, 1 : lex peregrinum vetat in murum ascendere, Cic. de Or. 2, 24, 100 : in equum, id. Sen. 10, 34 : in caelum, id. Am. 23, 88; so id. Tusc. 1, 29, 71 (B. and K., *escendere*); id. Dom. 28, 75; id. Mil. 35, 97 (cf. id. Leg. 2, 8: ascensus in caelum): inque plagas caeli, Ov. M. 11, 518 : cavete, ne ascendatis in montem, Vulg. Exod. 19, 12; 24, 13; ib. Matt. 5, 1; ib. Marc. 3, 13: in tribunal ascendere, Cic. Vatin. 14, 34 (B. and K., *escendere*); so Liv. 2, 28 Drak. (Weissenb., *escendere*): in contionem, Cic. Att. 4, 2, 3 (B. and K., *escendit*); so Liv. 3, 49; 5, 50 (Weissenb., *escendere*, in both these pass.): in Capitolium ascendere, id. 10, 7 : sin vestram ascendisset in urbem, Verg. A. 2, 192.— With *ad.* ad Gitanas Epiri oppidum, Liv. 42, 38: ad laevam paulatim, Sall. C. 55, 3.— With acc. or *loc. adv.* : navem ascendit, Ter. Ad. 4, 5, 69; Phaedr. 4, 22, 9; Vulg. Marc. 4, 1; ib. Luc. 8, 37: ascendit classem, Tac. A. 2, 75 : montīs cum ascendimus altos, Lucr. 6, 469 : montem, Juv. 1, 82, and Vulg. Psa. 103, 8; cf.: summum jugum montis ascendere, Caes. B. G. 1, 21 : fastigia montis anheli, Claud. Rapt. Pros. 3, 383 : altitudinem montium, Vulg. Isa. 37, 24 : currus, Lucr. 5, 1301 (Lachm., *escendere*); so Vulg. 3 Reg. 12, 13: adversam ripam, Cic. Div. 1, 28, 58 : murum, Caes. B. G. 7, 27; so Verg. A. 9, 507, and Vulg. Jer. 5, 10: equum, Liv. 23, 14; so Suet. Caes. 61, and Vulg. Psa. 75, 7: ascendit Capitolium ad lumina, Suet. Caes. 37 : deus adscensurus, Olympum, Tib. 4, 1, 12 : magnum iter ascendo, Prop. 4, 10, 3 : illuc solita est ascendere filia Nisi, Ov. M. 8, 17; 11, 394: quo simul ascendit, id. ib. 7, 220.—Also *pass.* : si mons erat ascendendus, Caes. B. C. 1, 79 : primus gradus ascendatur, Vitr. 3, 3 : porticus adscenduntur nonagenis gradibus, Plin. 36, 13, 19, § 88 (Jan, *descenduntur*): ascenso simul curru, Suet. Tib. 2 *fin.* : ne ascensis tanti sit gloria Bactris, Prop 4, 3, 63.— *Absol.*, of persons ex locis superioribus desuper suos ascendentes protegebant, Caes. B. C. 1, 79: quā fefellerat ascendens hostis, Liv. 5, 47 : Ascendit ergo Abram de Aegypto, Vulg. Gen. 13, 1; 19, 30: Ascende huc, ib. Apoc. 4, 1; 12, 12.—Of things: fons ascendebat de terrā, Vulg. Gen. 2, 6 : sicut ascendit mare fluctu, ib. Ezech. 26, 3 : jam ascendit aurora, ib. Gen. 32, 26 ' ascendit ignis de petrā, ib. Jud. 6, 21: ascendet fumus ejus, ib. Isa. 34, 10; ib. Apoc. 8, 4: vidit ascendentem favillam de terrā, ib. Gen. 19, 28 : ascendet sicut virgultum, ib. Isa. 53, 2; 5, 6: germen eorum, ut pulvis, ascendet, ib. ib. 5, 24.—Also, after the Greek, *to go aboard ship*, *to go out to sea* (eccl. Lat.): ascendentes navigavimus, ἐπιβάντες, Vulg. Act. 21, 2: Et ascenderunt, ἀνήχθησαν, ib. Luc. 8, 22.— `II` Trop. `I.A` Constr in like manner, With *in with acc.* : in summum locum civitatis ascendere, Cic. Clu. 55 : propter quem (ornatum) ascendit in tantum honorem eloquentia, **has grown into such reputation**, id. Or. 36, 125 : ira ascendit in Israel, Vulg. Psa. 77, 21 : Quid cogitationes ascendunt in corda vestra? ib. Luc. 24, 38; ib. Act. 7, 23.— With *ad* : sic a principiis ascendit motus et exit paulatim nostros ad sensus, Lucr. 2, 137 : aut a minoribus ad majora ascendimus aut a majoribus ad minora delabimur, Cic. Part. Or. 4, 12 : propius ad magnitudinem alicujus, Plin. Pan. 61, 2 : ad honores, Cic. Brut. 68, 241 : ad hunc gradum amicitiae, Curt. 7, 1, 14.— With *super with acc.* : ira Dei ascendit super eos, Vulg. Psa. 77, 31 : ascendent sermones super cor tuum, ib. Ezech. 38, 10.— With *acc.* : ex honoribus continuis familiae unum gradum dignitatis ascendere, Cic. Mur. 27 : altiorem gradum, id. Off. 2, 18, 62 : cum, quem tenebat, ascenderat gradum, Nep. Phoc. 2, 3 : altissimum (gradum), Plin. Ep. 3, 2, 4.— Poet. : ascendere thalamum, i. e. matrimonium contrahere, Val. Fl. 6, 45.—( ε) *Absol.* : ad summam amplitudinem pervenisset, ascendens gradibus magistratuum, Cic. Brut. 81, 281; Plin. Pan. 58, 3: altius ascendere, Brut. ap. Cic. Ep. ad Brut. 1, 4: gradatim ascendit vox, **rises**, Cic. de Or. 3, 61, 227 : usque ad nos contemptus Samnitium pervenit, supra non ascendit, i. e. alios non tetigit, Liv. 7, 30 : donec ascenderit furor Domini, Vulg. 2 Par. 36, 16 : ascendet indignatio mea, ib. Ezech. 38, 18.— `I.B` Esp., super, supra aliquem or aliquid ascendere, *to rise above any person* or *thing*, *to surpass*, *to stand higher* (twice in Tacitus): (liberti) super ingenuos et super nobiles ascendunt, Tac. G. 25 : mihi supra tribunatus et praeturas et consulatus ascendere videor, id. Or. 7.—Hence, ascen-dens ( ads-), entis, P. a. * `I.A` Machina, *a machine for ascending*, *a scaling-ladder*, Vitr. 10, 19.— `I.B` In the jurists, ascendentes are *the kindred in an ascending line*, *ancestors* ( *parents*, *grandparents*, etc.; opp. descendentes, *descendants*, *children*, *grandchildren*, etc.), Dig. 23, 2, 68. 3875#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3874#ascensibilis#ascensĭbĭlis ( ads-), e, adj. ascendo, `I` *that may be ascended* or *climbed* : iter, Cael. Aur. Tard. 3, 1. 3876#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3875#ascensio#ascensĭo ( ads-), ōnis, f. id., `I` *an ascending*, *ascent* (more rare than ascensus). `I. A.` Lit. : ad hirundininum nidum ascensionem ut faceret, Plaut. Rud. 3, 1, 7 : graduum, Vitr. 9, 1, p. 208 Rode: via ascensionis, Vulg. 1 Par. 26, 16 : dies ascensionis suae de terrā Aegypti, ib. Osee, 2, 15.— `I.B` Trop. : quorum (oratorum) quae fuerit ascensio et quam in omnibus rebus difficilis optimi perfectio, etc., *a rising*, *soaring*, * Cic. Brut. 36, 137: ascensiones in corde suo disposuit, Vulg. Psa. 83, 6.— `II` Meton., *means of ascent* : aedificat in caelo ascensionem, Vulg Amos, 9, 6. 3877#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3876#ascensor#ascensor ( ads-), ōris, m. id., `I` *one that ascends* (eccl. Lat.). `I` In gen.: montis Dominici, Hier. in Rufin. 1 : caeli, Vulg. Deut. 33, 26.— `II` Esp., *one that mounts* a horse, chariot, etc., *a rider*, *charioteer* : ut cadat ascensor ejus (equi) retro, Vulg. Gen. 49, 17 : ascensor equi, ib. Amos, 2, 15: equum et ascensorem dejecit, ib. Exod. 15, 1; ib Job, 39, 18.—So *absol.* : ascensores (sc. equorum), Vulg. 4 Reg. 18, 23; so, asini ascensor, ib. Isa. 21, 7; cameli, ib. ib.' collidam in te currum et ascensorem ejus, ib. Jer. 21, 51. subvertam quadrigam et ascensorem ejus, ib. Agg. 2, 23. 3878#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3877#ascensus1#ascensus ( ads-), a, um, Part. of ascendo. 3879#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3878#ascensus2#ascensus ( ads-), ūs, m. ascendo, `I` *an ascending*, *ascent.* `I. A.` Lit. : primos prohibere ascensu coeperunt, Caes. B. G. 5, 32 : homines audaces ab ejus templi aditu atque ascensu repulisti, Cic. Dom. 21 : quod hosti aditum ascensum ve difficilem praeberet, Liv. 25, 36 summi fastigia tecti Ascensu supero, Verg. A. 2, 303 ascensus muri, Vulg. 2 Esdr. 12, 36. ascensus altaris, ib. Eccli. 50, 12. adscensus siderum, *a rising of the stars to our hemisphere*, Plin. 29, 4, 15, § 59: ascensus aurorae, Vulg. 2 Esdr. 4, 21; ib. Jon. 4, 7.—Also in *plur* : hostes partim scalis ascensus tentant, Liv 36, 24.— `I.B` Trop. : ollisque ad honoris amplioris gradum is primus ascensus esto, Cic. Leg. 3, 3; olla propter quae datur homini ascensus in caelum, id. ib. 2, 8.— `II` Meton. (abstr. for concr., cf.. aditus, accessus, etc.), *a place by which one ascends*, *an approach*, *ascent* : inambulans atque ascensu ingrediens arduo, Cic. de Or 1, 61, 261 difficilis atque arduus, id. Verr 2, 4, 23: riget arduus alto Tmolus in ascensu, Ov. M. 11, 151 : quae aedes tribunal habent et ascensum, **a flight of stairs**, **ascent**, Vitr. 4, 7, p. 93 Rode; so id. 5, 6, p. 111 Rode.—In *plur* ut obtinerent ascensus montium, Vulg. Judith, 2, 6; ib. 1 Reg. 14, 4.— Trop.. in virtute multi ascensus *many degrees*, Cic. Planc. 25 Wund. 3880#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3879#asceteria#ascētērĭa, ōrum, n., = ἀσκητήρια, `I` *a place of abode for ascetics*, *a hermitage*, Cod. Just. 1, 3, 33. 3881#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3880#ascetriae#ascētrĭae, ārum, f., = ἀσκήτριαι, `I` *women that have taken vows*, *female ascetics*, Novell. Constit. Just. 123. 3882#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3881#ascia#ascĭa, ae, f. kindred with ἀξίνη, an axe, `I` *an axe for hewing wood*, *a carpenter's axe* (syn.: securis, bipennis, ferrum). `I` Lit. : rogum asciā ne polito, Fragm. XII. Tab. ap. Cic Leg 2, 23; Plin. 7, 56, 57, § 198: tilia ascias retundit, id 16, 40, 76, § 207: in securi et asciā aliquid deicere, Vulg. Psa. 73, 6 : lignum de saltu praecidit opus manūs artificis in asciā, ib. Jer. 10, 3.—Prov.. asciam sibi in crus impingere or illidere, *to cut one's own legs*, Petr 74, 16; cf. App. M. 3, p. 139, 6.— `II` Transf. `I.A` *A mattock*, *a hoel* asciae in aversā parte referentes rastros, Pall. 1, 43, 3— `I.B` *A mason's trowel*, Vitr. 7, 2; Pall. 1, 14; upon monuments such a trowel is found pictured, and in the inscription the expression SVB ASCIA or AD ASCIAM DEDICATVM, i. e. consecrated while yet under the trowel (prob this was done in order to protect the empty sepulchre from injury), Inscr Orell. 249, 4464; 4465; 4466; 4467: PATER ET MATER FILIO DVLCISSIMO AD ASCIAM DEDICATVM POSVERVNT, ib. 4468. 3883#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3882#Asciburgium#Ascĭburgĭum, ii, n., `I` *an ancient town in* Gallia Belgica, *on the Rhine*, now *Asburg* (but acc. to Mann Gall. 250, now *Essenberg;* opp. Duisburg), Tac. G 3; id. H. 4, 33. 3884#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3883#ascio1#ascĭo, āre, v. a. ascia, II. B., `I` *to work* or *prepare with a trowel* : calcem, Vitr. 7, 2. 3885#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3884#ascio2#a -scĭo ( adsc-, Rib., Halm), īvi (never ii), 4, v. a., like adopto, arrogo, etc., transf. from the sphere of civil law to common life, `I` *to receive*, *admit* (like scio in this signif., very rare, perh. only in Verg. and Tac.; cf. ascisco): si socios sum adscire paratus, Verg. A. 12, 38 : generum, id. ib. 11, 472: adsciri per adoptionem, Tac. A. 1, 3 : sibi Tiberium adscivit, id. ib. 4, 57 : adsciri in societatem Germanos, id. H. 4, 24 : adsciri inter comites, id. ib. 4, 80 : milites adscire, id. Agr. 19. 3886#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3885#ascisco#a -scisco ( adsc-, Lachm., Baiter, Dietsch, Weissenb., K. and H., Halm in Tac.; asc-, Merk., Kayser, Rib., Halm in Nep.), īvi (in ante-class. and class. Lat. never ii), ītum, 3, v. a. `I. A.` Lit., *to take* or *receive* a thing *with knowledge* (and approbation), *to approve*, *receive as true* : cum jussisset populus Romanus aliquid, si id ascivissent socii populi ac Latini, etc., Cic. Balb. 8, 20 : quas (leges) Latini voluerunt, asciverunt, id. ib. 8, 20, § 21: quibus (scitis) adscitis susceptisque, id. Leg. 2, 5 : tu vero ista ne adsciveris neve fueris commenticiis rebus assensus, id. Ac. 2, 40, 125 : ne labar ad opinionem, et aliquid adsciscam et comprobem incognitum, id. ib. 2, 45, 138.— `I. A..B` Of persons, *to receive* or *admit one in some capacity* ( *as citizen*, *ally*, *son*, etc.): dominos acrīs adsciscunt, Lucr. 5, 87; 6, 63: perficiam ut hunc A. Licinium non modo non segregandum, cum sit civis, a numero civium, verum etiam, si non esset, putetis asciscendum fuisse, Cic. Arch. 2 *fin.*; cf. id. Balb. 13: [aliā (civitate) ascitā], Nep. Att. 3, 1 Halm: Numam Pompilium... regem alienigenam sibi ipse populus adscivit eumque ad regnandum Romam Curibus adscivit, Cic. Rep. 2, 13 : aliquem patronum, id. Pis. 11, 25 : socios sibi ad id bellum Osismios, etc., adsciscunt, Caes. B. G. 3, 9, 10; so id. ib. 1, 5, 4: socius adscitus, Sall. C. 47, 1 : aliquem ducem, Auct. B. Alex. 59, 2: qui non asciverit ultro Dardanium Aenean generumque acceperit urbi, Verg. A. 11, 471 : gener inde provecto annis adscitus, Liv. 21, 2; so Tac. H. 1, 59: ascivit te filium non vitricus, sed princeps, Plin. Pan. 7, 4 : tribuni centurionesque adsciscebantur, Tac. H. 2, 5 *fin.* : aliquem successorem, Suet. Tib. 23 *fin.* al.—In the histt. also with *in* (in civitatem, societatem, senatum, nomen, etc.): adsciti simul in civitatem et patres, Liv. 6, 40, 4 : simul in civitatem Romanam et in familias patriciorum adscitus, Tac. A. 11, 24 : aliquem in numerum patriciorum, id. ib. 11, 25 : inter patricios, id. Agr. 9 : Chauci in commilitium adsciti sunt, id. A. 1, 60 : aliquem in penates suos, id. H. 1, 15 : aliquem in nomen, id. A. 3, 30; Suet. Claud. 39: aliquem in bona et nomen, id. Galb. 17.— `II` Transf., in gen., *to take* or *receive* a person *to* one's self; of things, *to appropriate to one's self*, *adopt* (diff. from adjungere and assumere, by the accessory idea of exertion and mediation, or of personal reflection; cf. Herz. ad Caes. B. G. 3, 9, 10; Sall. C. 24, 3). `I. A..B.1` Of persons: nemo oppressus aere alieno fuit, quem non ad hoc incredibile sceleris foedus asciverit, Cic. Cat. 2, 4 *fin.* : exsulibus omnium civitatium ascitis, receptis latronibus, etc., Hirt. B. G. 8, 30 : eā tempestate plurimos cujusque generis homines adscivisse dicitur, Sall. C. 24, 3 : Veientes re secundā elati voluntarios undique ad spem praedae adsciverunt, Liv. 4, 31, 3; Tac. H. 2, 8: in conscientiam facinoris pauci adsciti, id. ib. 1, 25.— Poet. : asciscere for asciscere se or ascisci, *to join* or *unite one's self to one* (cf.. Accingunt omnes operi, Verg. A. 2, 235): ascivere tuo comites sub numine divae centum omnes nemorum, Grat. Cyn. 16.— `I. A..B.2` Of things: Quae neque terra sibi adscivit nec maxumus aether, *which neither the earth appropriates to itself nor* etc., Lucr. 5, 473: Jovisque numen Mulciberi adscivit manus, Att. ap. Cic. Tusc. 2, 10, 23: sibi oppidum asciscere, Cic. Verr. 2, 4, 10 : Ceres et Libera... quarum sacra populus Romanus a Graecis ascita et accepta tantā religione tuetur, etc., id. ib. 2, 5, 72; so id. Har Resp. 13, 27; Ov. M. 15, 625 Heins., where Merk. reads *acciverit* (cf. Web. ad Luc. 8, 831): peregrinos ritus, Liv. 1, 20 : Spem si quam ascitis Aetolum habuistis in armis, Verg. A. 11, 308 : opimum quoddam et tamquam adipatae dictionis genus, Cic. Or 8, 25 : nova (verba) adsciscere, * Hor. Ep. 2, 2, 119: quod ipsa natura adsciscat et reprobet, Cic. Fin. 1, 7, 23 (B. and K., *sciscat et probet*): adsciscere aut probare amicitiam aut justitiam, id. ib. 3, 21, 70; id. Leg. 1, 11: illa, quae prima sunt adscita naturā, id. Fin. 3, 5, 17 (cf. Beier ad Cic. Off. 3, 3, 13, p. 203): hanc consuetudinem lubenter ascivimus, id. Brut. 57, 209. — `I. A..B.3` Sibi, like arrogo, *to assume* or *arrogate something to one's self* (very rare): eos illius expertes esse prudentiae, quam sibi asciscerent, Cic. de Or. 1, 19, 87 : eloquentiae laudem uni sibi, Tac. A. 14, 52; cf. Cic. Dom. 36, 95.—* `I. A..B` *To order*, *decree*, or *approve also* or *further*, = etiam sciscere: alterum (genus sacerdotum) quod interpretetur fatidicorum et vatium ecfata incognita, quae eorum senatus populusque adsciverit, Cic. Leg. 2, 8, ubi v. Moser.— ascītus, P. a. (opp. nativus, innatus, insitus), *derived*, *assumed*, *foreign* : in eo nativum quemdam leporem esse, non ascitum, Nep. Att. 4, 1 Halm: proles, Stat. S. 1, 1, 23; genitos esse vos mihi, non ascitos milites credite, Curt. 10, 3, 6 : nec petit ascitas dapes, Ov. F. 6, 172. 3887#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3886#ascites#ascītes, ae, m., = ἀσκίτης (sc. ὕδρωψ), `I` *a kind of dropsy*, Cael. Aur. Tard. 3, 8; Plin. Val. 3, 12 (in Cels. 3, 21, written as Greek). 3888#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3887#ascitus1#ascītus ( adsc-), a, um, Part. of ascisco. 3889#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3888#ascitus2#ascītus ( adsc-), ūs, m. ascisco, `I` *an acceptance*, *reception* : vacuitatem doloris alii censent primum ascitum et primum declinatum dolorem, Cic. Fin. 5, 7, 18, where Madvig reads *ascitam;* so B. and K. 3890#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3889#ascius#ascĭus, a, um, adj., = ἄσκιος (without shadow): `I` loca, **countries under the equator**, Plin. 2, 73, 75, § 185. 3891#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3890#Asclepiades#Asclēpĭădes, ae, m., = Ἀσκληπιάδης. `I` *A distinguished physician of Prusa*, *in Bithynia*, *friend of Crassus*, Cic. de Or. 1, 14, 62; Cels. 3, 4; Plin. 7, 37, 37, § 124; 26, 3, 8, § 15 sq.; Cael. Aur. Tard. 3, 8.— `II` *A blind philosopher of Eretria*, Cic. Tusc. 5, 39, 113.— `III` *A Greek poet*, *inventor of the metre named after him* metrum Asclepiadeum (e. g. Hor. C. 1, 1: Maecenas atavis edite regibus), Diom. p. 508 P. 3892#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3891#Asclepiadeus#Asclēpĭădēus, a, um, adj., v. Asclepiades, III. 3893#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3892#asclepias#asclēpĭăs, ădis, f., = ἀσκληπιάς, `I` *the common swallowwort* : Asclepias vincetoxicum, Linn.; Plin. 27, 5, 18, § 35. 3894#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3893#Asclepiodotus#Asclēpĭŏdŏtus, i, m., `I` *a biographer of Diocletian*, Vop. Aur. 44. 3895#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3894#asclepion#asclēpĭon, ii, n., `I` *a medicinal herb named from Æsculapius*, Ἀσκληπιός, Plin. 25, 4, 11, § 30. 3896#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3895#Ascletario#Asclētārĭo, ōnis, m., `I` *a mathematician in the time of Domitian*, Suet. Dom. 15. 3897#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3896#Asclum#Asclum, i, n., v. Asculum. 3898#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3897#Asconius#Ascōnĭus, ii, m. : Q. Asconius Pedianus, `I` *a learned grammarian of Padua* (c. A. D. 3-88), *who devoted his studies especially to Cicero*, *Sallust*, *and Vergil*, *and whose valuable commentary upon five orations of Cicero is still extant;* cf. Bähr, Lit. Gesch. § 260; Weich. Poet. Lat. p. 274; Teuffel, Rom. Lit. § 290. 3899#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3898#ascopera#ascŏpēra, ae, f., = ἀσκοπήρα, `I` *a leathern bag* or *sack*, Suet. Ner. 45: Imposuit abrae suae ascoperam vini, * Vulg. Judith, 10, 5. 3900#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3899#Ascra#Ascra, ae, f., = Ἄσκρα. `I` *A village in Bœotia*, *near Mount Helicon*, *the birthplace of Hesiod*, Ov. P. 4, 14, 31.—Hence, `II` As-craeus, a, um, adj., = Ἀσκραῖος. `I.A` *Ascrœan* : nemus, Prop. 2, 13, 4 : poëta, i. e. **Hesiod**, id. 2, 34, 77 : senex, the same, Verg. E. 6, 70.—Also *subst.* : Ascraeus, i, m., *Hesiod*, Ov. Am. 1, 15, 11.— `I.B` *Of* or *pertaining to Hesiod* : carmen, i. e. **rural**, Verg. G. 2, 176; Col. 10, 436: boves, **which Hesiod pastured**, Ov. F. 6, 14.— `I.C` *Of Helicon*, *Heliconian* : fontes, Prop. 2, 10, 25. 3901#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3900#ascribo#a-scrībo ( ads-, Baiter, Halm, Weissenb., K. and H.; as-, Kayser), psi, ptum, 3, v. a., `I` *to annex by writing*, *to add to a writing* (syn.: annumero, addo, insero, attribuo, tribuo). `I` In gen. `I.A` Lit., constr. *absol.* or with dat., *in with acc.* or abl. `I...a` *Absol.* : non solum illud perscribunt, quod tum prohibiti sunt, sed etiam causam ascribunt cur etc., Cic. Verr. 2, 1, 35 : illud minime auguris, quod adscripsit, ob eam causam, etc., id. Div. 1, 16, 29.— `I...b` With *dat.* : Terentia salutem tibi plurimam adscribit, Cic. Att. 1, 5 *fin.* : coheredem sibi libertum ejus adscriptum, Suet. Vit. 14.— `I...c` With *in with acc.* or abl. : hoc tibi respondeo: ascripsisse eundem Sullam in eandem legem: si quid, etc.: nam nisi esset, hoc in omnibus legibus non ascriberetur, Cic. Caecin. 33, 95 (B. and K., *in eādem lege*): antiquior dies in tuis adscripta litteris, id. ad Q. Fr. 3, 1, 3 : in alterā epistulā diem non adscribis, **do not add the date**, id. Att. 3, 23 : nomen suum in albo profitentium citharoedorum jussit adscribi, Suet. Ner. 21; id. Tib. 51 al.—Esp. freq. of superscriptions and inscriptions: Recita epistulam. TIMARCHIDES VERRIS ACCENSVS APRONIO. Jam hoc quidem non reprehendo, quod ascribit ACCENSVS, Cic. Verr. 2, 3, 66 : non credo ascripturum esse magno, id. Agr. 2, 20 : novo si marmori adscripserunt Praxitelem suo, Phaedr. 5, prol. 6 : tumulo publice exstructo adscripserant, pro libertate eos occubuisse, Suet. Aug. 12 *fin.* : ut qui statuarum titulis pronepotem se Q. Catuli Capitolini semper adscripserit, id. Galb. 2; id. Ner. 45; id. Aug. 70.— `I.B` Trop. `I.A.1` *To impute*, *ascribe*, *attribute to* one the cause of something: hoc incommodum Scipioni ascribendum videtur, Cic. Inv. 1, 49 : panaces diis inventoribus adscriptum, Plin. 25, 4, 11, § 30; Claud. Laud. Stil. 2, 81; and (per hypallagen, cf. Rudd. II. p. 393): cur autem ascribimus illum his lacrimis (instead of illi has lacrimas), id. Rapt. Pros. 3, 419; cf. id. Idyll. 6, 81: nomini meo adscribatur victoria, Vulg. 2 Reg. 12, 28.— `I.A.2` *To place to one's credit*, i. e. *to settle*, *fix*, *designate*, *appoint* : eidem (servo) adscripsisse legatum, **bequeathed to him**, Plin. Ep. 4, 10.— Poet. : culpam lues, olim cum adscriptus venerit poenae dies, Phaedr. 4, 11, 8.— `I.A.3` Adscribere sibi aliquid, *to apply*, *refer something to one's self* : qui facere quae non possunt, verbis elevant, Adscribere hoc debebunt exemplum sibi, Phaedr. 4, 3, 6.— `II. A.` Esp., t. t., *to enroll*, *enter in a list* ( *as citizen*, *soldier*, *colonist*, etc.): ascribi se in eam civitatem voluit, **to be entered**, **received as a citizen**, Cic. Arch. 4 : si qui foederatis civitatibus ascripti fuissent, id. ib. : urbanae militiae adscribebatur, Tac. H. 2, 94 : adscribantur ex Judaeis in exercitu regis ad triginta milia virorum, Vulg. 1 Macc. 10, 36 : adscripti dicebantur qui in colonias nomina dedissent, ut essent coloni, Paul. ex Fest. p. 13 Müll.: colonos Venusiam adscripserunt, Liv. 31, 49; so id. 32, 7; 33, 24; 34, 42; 35, 9 al.: coloniam deduxit adscriptis veteranis, Suet. Ner. 9; so also of ambassadors, Phaedr. 4, 17, 16.— `I.B` Trop. `I.A.1` *To reckon* or *number in a class*, *include among* : adscripsit Liber Satyris poëtas, Hor. Ep. 1, 19, 4 (cf. id. ib. 1, 9, 13: scribe tui gregis hunc): aliquem ordinibus deorum, id. C. 3, 3, 35 : nationes Germanis an Sarmatis adscribam, dubito, Tac. G. 46 : aliquem antiquis temporibus, id. Or. 17.— `I.A.2` *To add* or *join to* : ad hoc genus ascribamus etiam narrationes apologorum, Cic. de Or. 2, 66, 264 : admiratus eorum fidem tyrannus petivit, ut se ad amicitiam tertium adscriberent, id. Off. 3, 10, 45; so id. Tusc. 5, 22, 63; id. ad Q. Fr. 1, 1, 5: tu vero ascribe me in talem numerum, id. Phil. 2, 13 : suae alicujus sententiam, id. Opt. Gen. 6 : unus A. Gabinius belli maritimi Cn. Pompeio socius ascribitur, i. e. additur, id. Imp. Pomp. 19 *fin.* —Hence also of attributes of a deity: Jovi aquila adscribitur, **is ascribed**, Plin. 10, 5, 6, § 18. 3902#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3901#ascripticius#ascriptīcĭus ( adscr-), a, um, adj. ascribo, II., `I` *enrolled* or *received in any community* ( *as citizen*, *soldier*, etc.): novi et adscripticii cives, * Cic. N. D. 3, 15, 39: ascripticii veluti quidam scripti dicebantur, qui supplendis legionibus ascribebantur. Hos et accensos dicebant, quod ad legionum censum essent adscripti, Paul. ex Fest. p. 14 Müll.; cf. ascriptivus: servi, *slaves bound to the soil*, *and transferred with it from one possessor to another*, Cod. 11, 47, 6. 3903#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3902#ascriptio#ascriptĭo ( adscr-), ōnis, f. ascribo, I., `I` *an addition in writing* : declarat ipsa asc/riptio esse aliquid, Cic. Caecin. 33, 95. 3904#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3903#ascriptivus#ascriptīvus ( adscr-), a, um, adj. ascribo, II., `I` *enrolled as a* ( *supernumerary*) *soldier* (cf. ascripticius and accensus): Idem istuc aliis adscriptivis ad legionem fieri solet, Plaut. Men. 1, 3, 2; Varr. L. L. 7, § 56 Müll. 3905#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3904#ascriptor#ascriptor ( adscr-), ōris, m. ascribo, I., `I` *he who willingly subscribes* ( *his name*); hence, trop., *he who subscribes to*, *agrees to*, *approves any thing* (perh. only in the foll. exs.): ascriptores legis agrariae, Cic. Agr. 9 : venalis ascriptor et subscriptor tuus, id. Dom. 19; id. Red. in Sen. 4, 9; 10, 26. 3906#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3905#ascriptus#ascriptus ( adscr-), a, um, Part. of ascribo. 3907#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3906#Asculum#Ascŭlum ( Asclum, Sil. 8, 440, and Itin. Anton.), i, n., = Ἄσκουλον, more freq. Ἄσκλον. `I` *The capital of Picenum*, now *Ascoli*, Plin. 3, 13, 18, § 111; Flor. 1, 18, 9; 1, 18, 14; cf. Mann. Ital. I. p. 492.—Hence, Ascŭlānus, a, um, adj., *of Asculum*, *Asculanian* : triumphus, Plin. 7, 43, 44, § 135. — Ascŭlāni, ōrum, m., *the inhabitants of Asculum*, Cic. Font. 14.— `II` *A town in Apulia*, Flor. 1, 18, 9 Duker; hence, As-cŭlīnus, a, um, adj., *Asculinian* : ager, Front. Colon. p. 110. 3908#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3907#ascyroides#ascŭrŏīdĕs, is, n., = ἀσκυροειδές, `I` *a plant similar to the* ascyron, Plin. 27, 5, 20, § 37. 3909#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3908#ascyron#ascŭron, i, n., = ἄσκυρον, `I` *a plant*, *also called* androsaemon, *St. John's-wort*, Plin. 27, 4, 10, § 26. 3910#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3909#Asdrubal#Asdrŭbal, v. Hasdrubal. 3911#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3910#asella#ăsella, ae, f. dim. asina, `I` *a small sheass*, Ov. A. A. 3, 290. 3912#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3911#Asellio#Asellĭo, ōnis, m., `I` *one of the early Roman historians*, Cic. Leg. 1, 2. 3913#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3912#asellulus#ăsellŭlus, i, m. `I` *doub. dim.* [asellus], *a small*, *young ass*, Arn. 3, p. 109. 3914#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3913#asellus#ăsellus, i, m. dim. asinus, `I` *a little ass*, *an ass's colt.* `I` Lit. : dossuarius, Varr. R. R. 2, 6 *fin.* : asellus onustus auro, * Cic. Att. 1, 16: tardus, Verg. G. 1, 273 : lente gradiens, Ov. M. 11, 179; so id. ib. 4, 27; Hor. S. 1, 9, 20; Vulg. Num. 16, 15; ib. Joan. 12, 14 al.—Prov.: narrare fabellam surdo asello, **to preach to deaf ears**, Hor. Ep. 2, 1, 199 (an imitation of a Greek proverb, Ὄνῳ τις ἔλεγε μῦθον · ὁ δὲ τὰ ὦτα ἐκίνει; cf. Schmid ad Hor. l. c.).— `II` Transf. `I.A` Of a man addicted to sensuality, Juv. 9, 92; Petr. 24 *fin.*; Hier. Vit. S. Hilar.— `I.B` Aselli, *two stars in Cancer* : Sunt in signo Cancri duae stellae parvae, Aselli appellati, Plin. 18, 35, 80, § 353; cf. Hyg. Astr 2, 23.— `I.C` *A sea-fish much prized by the Romans*, perh. *cod* or *haddock*, Varr. L. L. 5, § 77, p. 31 Müll.; cf. Plin. 9, 17, 28, § 61.—Prov.: post asellum diaria non sumo, **after delicious fare I take no common food**, Petr. 24.— `I.D` Asellus, *a Roman cognomen*, Cic. de Or. 2, 64, 258; Liv. 27, 41 al. 3915#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3914#asemus#ăsēmus, a, um, adj., = ἄσημος (without sign): `I` tunica, **that has not the purple stripe**, Lampr. Alex. Sev. 33 *fin.* 3916#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3915#Asia#Ā^sĭa, ae, f. (in regard to the quantity of the A, cf. Jahn ad Ov. M. 5, 648), = Ἀσία. `I. A.` Orig., *a town in Lydia;* afterwards *the region around it;* hence, `I. A..B` *Adj.* : Ā^sĭus, a, um, *of Asia* : palus, **the marshy region on the river Cayster**, Verg. A. 7, 701; cf. id. G. 1, 383, and Hom. Il. 2, 461; Asia, **a nymph**, Verg. G. 4, 343; cf. Hyg. Fab. prooem.— `II. A.` In an extended signif., *Asia Minor*, Cic. Imp. Pomp. 6; Hor. Ep. 1, 3, 5; Verg. A. 2, 557; Sen. Troad. 6; Vulg. Act. 19, 26; 21, 27 al.—Hence also for Pergamos, Liv. 26, 24; Vell. 2, 4; and, as a Roman province, or Proconsular Asia, κατ' ἐξοχήν ( ἡ ἰδίως καλουμένη Ἀδία, Strabo, 17, p. 118), Asia comprehended Mysia, Lydia, Caria, and Phrygia; cf.: Namque, ut opinor, Asia vestra constat ex Phrygiā, Cariā, Mysiā, Lydiā, Cic. Fl. 27; id. Imp. Pomp. 6; Vulg. Act. 2, 9; 6, 9; ib. 1 Cor. 16, 19 et saep.— Hence, `I. A..B` Ā^sĭus, a, um, adj., *Asiatic* (cf. Asiaticus): villa, Varr. ap. Non. p. 466, 3.— For *Troas*, Ov. M. 13, 484.— `III` In a still wider sense, *the whole of the quarter of the globe Asia* (hence the distinction Asia Minor, Oros. 1, 2), Plin. 5, 9, 9, § 47 sqq.—A poet. form, Ā^sis, īdis, *Asia*, Ov. M. 5, 648; 9, 448. †† `I. A..B.2` asĭa, ae, f.; among the Taurini, *rye*, in pure Lat., secale, Plin. 18, 16, 40, § 141. 3917#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3916#Asiagenes#Ā^sĭăgĕnes, is, m., = Ἀσιαγενής, `I` *a surname of* Scipio Asiaticus, Liv. 39, 44; Sid. Carm. 7, 80; cf. Gron. Obs. 4, 391 (p. 531 Frotsch.). 3918#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3917#Asiane#Ā^sĭānē, adv., v. Asianus. 3919#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3918#Asianus#Ā^sĭānus, a, um, adj., = Ἀσιανός. `I` *Asiatic*, *belonging to the Roman province of* *Asia* : res, Liv. 31, 2.—Hence, *subst.* : Ā^sĭāni, ōrum, m., *the inhabitants of the province of Asia*, Cic. Att. 1, 17, 9; Plin. 21, 26, 98, § 171; Vulg. Act. 20, 4.— `II` In rhet.: Ā^sĭāni, *orators who employ a peculiarly bombastic* or *redundant style* (cf. Asiaticus, II.), Quint. 8 prooem. 17; 12, 10, 1; 12, 12, 16.—Hence, adv. : Ā^sĭānē, *in the Asiatic style* : loqui, Quint. 12, 10, 17. 3920#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3919#Asiarcha#Ā^sĭarcha, ae, m., = Ἀσιάρχης, `I` *a high-priest*, *and overseer of games and theatrical exhibitions in the Roman province of Asia*, Cod. Th. 15, 9, 2. 3921#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3920#Asiaticianus#Ā^sĭātĭcĭānus, a, um, adj. Asiaticus, `I` *of the Asiatic style* : SCAENICI, Inscr. Orell. 2642. 3922#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3921#Asiaticus#Ā^sĭātĭcus, a, um, adj., = Ἀσιατικός, `I` *Asiatic.* `I` In gen.: bellum, Cic. Imp. Pomp. 7 : mos, id. Or. 8, 27 : creta, id. Fl. 16, 37 : Graeci, id. ib. 25, 60 : exercitus, Liv. 39, 6 : mare, Plin. 5, 27, 28, § 102 : Persica, **a fruit from Asia**, **a kind of peach**, id. 15, 12, 11, § 39; also *absol.* : Asiatica, Col. 10, 412 : picturae genus, Plin. 35, 10, 36, § 75. — `II` Esp. as rhet. t., *Asiatic*, *bombaslic* : genus dicendi, *a bombastic style of discourse*, peculiar to Asiatics, Cic. Brut. 95, 325: dictio, id. ib. 95, 325 : oratores, id. ib. 13, 51; cf. id. Or. 8, 27, and Asianus, II.— *Subst.* : Ā^sĭātĭcus, i, m., *the surname of Cornelius Scipio*, *who conquered Antiochus*, *brother of* Scipio Africanus, Liv. 37, 58; Gell. 7, 19; cf. Asiagenes. 3923#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3922#asilus#ăsīlus, i, m., `I` *a gad-fly*, *horse-fly*, usu. tabanus (cf. Plin. 11, 28, 34, § 100); Gr. οἶστρος (cf. Isid. Orig. 12, 8, 15), Verg. G. 3, 147 (cf. Hom. Od. 22, 300). (Even in Seneca's time the word was antiquated; v. Sen. Ep. 58; cf. Plin. 11, 28, 34, § 100.) 3924#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3923#asina#ăsĭna, ae, f. ( dat. and `I` *abl. plur.* asinabus rest only on the assertion of Prisc. p. 733 P.; Rhem Pal. 1365 P., and Phoc. p. 1707 P.: asinis, Plin. 11, 40, 95, § 233, acc. to which it should be considered as *masc.;* cf. Schneid. Gr. II. p. 26; Charis. p. 39, and Rudd. I. p. 50, n. 31) [asinus]. `I` *A she-ass*, Varr. R. R. 2, 8, 1 and 6; so Col. 6, 37, 4; Plin. 8, 44, 69, § 171; Pall. 1, 35 *fin.*; Vulg. Gen. 12, 16; ib. Num. 22, 21 sqq.; ib. Matt. 21, 2; ib. Joan. 12, 15 et persaepe: molendaria, Dig. 33, 7, 18.— `II` Asina, *a Roman* cognomen, e. g. Cn. Scipio Asina, Macr. S 1, 6. 3925#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3924#Asinaeus#Asĭnaeus, a, um, adj., v. Asine. 3926#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3925#asinalis#ăsĭnālis, e, adj. asinus, `I` *asinine*, *doltish*, *slupid* (v. asinus, II.): asinali verecundiā ductus, App. M. 4, p. 153, 3 Elm. 3927#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3926#asinarius#ăsĭnārĭus, a, um, adj. id., `I` *pertaining* or *belonging to an ass* : mola, *a millstone* turned by an ass, Cato, R. R. 10, 4; 11, 4; so Vulg. Matt. 18, 6; ib. Marc. 9, 41. — `II` Subst. `I.A` ăsĭnārĭus, ii, m., *a keeper of asses*, *an ass-driver*, Cato, R. R. 10, 1; 11, 1, Varr. R. R. 1, 18, 1.— `I.B` Ăsĭnārĭa, ae, f., *the title of a comedy of Plautus.* —(That the Via Asinaria (Paul. ex Fest. s. v retricibus, p. 282 Müll.), *a side branch of the* Via Latina, and the Porta Asinaria, were named from asinus, since upon this street and through this gate asses brought vegetables, fruit, etc., to Rome, is justly questioned in Platner's Gesch. d. Stadt Rom, p. 663, in opp. to Müll. Roms Camp. I. pp. 3 and 4.) 3928#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3927#Asine#Ăsĭnē, ēs, f., = Ἀσίνη, `I` *a town in Messenia*, Plin. 4, 5, 7, § 15.—Hence, Ăsĭnae-us, a, um, adj., *of Asine* : sinus, Plin. 4, 5, 7, § 15; cf. Mann. Gr. 546. 3929#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3928#Asinianus#Ăsĭnĭānus, a, um, adj., v. Asinius. 3930#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3929#asininus#ăsĭnīnus, a, um, adj. asinus, `I` *of* or *produced by an ass* : stercus, Varr. R. R. 1, 38, 2 : pullus, **ass's foal**, **a young ass**, id. ib. 2, 8 : pilus, Plin. 8, 21, 30, § 72, where Jan reads *asini* : pruna asinina cognominata a vilitate, id. 15, 13, 12, § 41. 3931#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3930#Asinius#Ăsĭnĭus, a, um, adj., `I` *name of a Roman* gens; *the most celebrated was* Asinius Pollio, *a friend of Augustus*, *founder of the first library in Rome*, *and author of a history*, *now lost*, *of the civil war between Cœsar and Pompey*, Cic. Fam. 10, 31 sq. Manut.; Vell. 2, 125; Hor. C 2, 1; Verg. E. 4; Tac. A. 4, 34; Suet. Caes. 30; id. Gram. 10; cf. Bähr, Lit. Gesch. § 192; Weich. Poët. Lat. pp. 155, 293, 327, 395; Teuffel, Röm. Lit. § 218.— Hence, Ăsĭnĭānus, a, um, adj., *pertaining to the* gens Asinia, or *to an Asinius* : crimen, Cic. Clu. 13. 3932#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3931#asinus#ăsĭnus, i, m. acc. to Benfey, I. p. 123, and Hehn foll. by Curtius, an oriental word, perh. the Heb., asina; cf. Goth. asilus; Lith. asilas; Erse, assul; Celt. asen or assen; Engl. ass; and Gr. ὄνος, which latter two forms the Lat. seems to have in combination, `I` *an ass.* `I` Lit., Cato, R. R. 10, 1; 11, 1; Varr. R. R. 2, 1, 14; 2, 6, 1 al.; Col. 6, 37, 8; 6, 7, 1 al.; Plin. 8, 43, 68, § 167 sqq. et saep.; Vulg. Gen. 12, 6; ib. Isa. 1, 3; ib. Luc. 13, 15; 14, 5 et persaepe.—Prov.: qui asinum non potest, stratum caedit, i. e. **he**, **that cannot find the offender**, **avenges himself on the unoffending**, Petr. 45, 8 : in tegulis, of an odd appearance, id. 45, 63 : ad lyram, of an awkward man, acc. to Varr. ap. Gell. 3, 16: sepulturā asini sepelietur, of a contemptible and unworthy man, Vulg. Jer. 22, 19.— `II` Trop., *an ass*, *a dolt*, *simpleton*, *blockhead* : neque ego homines magis asinos umquam vidi, Plaut. Ps. 1, 2, 4; Ter. Heaut. 5, 1, 4. —Hence, as a term of insult: Quid tu autem huic, asine, auscultas? Ter. Ad. 5, 8, 12; id. Eun. 3, 5, 50: Quid nunc te, asine, litteras doceam? Non opus est verbis, sed fustibus, Cic. Pis. 30. 3933#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3932#asinusca#ăsĭnusca, ae, f. asinus, `I` *a kind of grape of little value*, Plin. 14, 3, 4, § 42; Macr. S 2, 16. 3934#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3933#asio#ăsĭo, ōnis, m., `I` *a horned owl*, Plin. 10, 23, 33, § 68; 29, 6, 38, § 117 (in both these passages Jan reads *axio*). 3935#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3934#Asis#Ā^sis, ĭdis, v. 1. Asia `I` *fin.* 3936#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3935#Asius#Ā^sĭus, a, um, v. 1. Asia, I. B. and II. B. 3937#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3936#Asmiraea#Asmīraea, ae, f., `I` *a district and city in* Serica, Amm. 23, 6. 3938#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3937#Asmura#Asmūra, ae, f., `I` *a town in* Hyrcania, Amm. 23, 6 3939#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3938#Asnaus#Asnaus, i, m., `I` *a mountain in* Macedonia, Liv 32, 5.< 3940#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3939#Asoi#Asōi, ōrum, `I` *plur m.*, *a people of* India, Plin. 6, 20, 23, § 78. 3941#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3940#asomatus#ăsōmătus, a, um, adj., = ἀσὡματος, `I` *incorporeal*, profatus, Mart. Cap. 3 *init.* 3942#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3941#Asopiades#Āsōpĭădes, ae, m. `I` *patr.*, = Ἀσωπιάδης, *grandson of Asopus*, i. e. *Æacus*, Ov. M. 7, 484. 3943#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3942#Asopis#Āsōpis, ĭdis, f. ( `I` *gen.* Gr. Asopidos, Ov. M. 7, 616; acc. Gr Asopida, id. ib. 6, 113), = Ἀσωπίς. `I` *Daughter of Asopus*, i. e. *Ægina*, *the mother of Æacus by Jupiter*, Ov. M. 6, 113; 7, 616.— `II` *His daughter Evadne*, Ov. Am. 3, 6, 41.— `III` *A name of the island Eubœa* (after Eubœa, the third daughter of Asopus), Plin. 4, 12, 21, § 64.— `IV` Adj. for *Bœotian* (v Asopus), Stat. Th. 4, 370. 3944#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3943#Asopus#Āsōpus ( -os), i, m. ( nom. Gr. Asopos, Stat. Th. 7, 315; acc. Gr. Asopon, Ov. Am. 3, 6, 33), = Ἀσωπός. `I` *A river in Bœotia;* personified, *the father of Ægina*, *Evadne*, *and Eubœa*, *and grandfather of Æacus* (v. Asopis and Asopiades), Ov. Am. 3, 6, 33.— `II` *A river in Thessaly*, Liv 36, 22.— `III` *In Phrygia*, Plin. 5, 29, 29, § 105 3945#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3944#asotia#ăsōtīa, ae, f., = ἀσωτεία, `I` *dissoluteness*, *sensuality*, Gell. 10, 17, 3; 19, 9, 8. 3946#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3945#asotus#ăsōtus, i, m., = ἄσωτος, `I` *a dissolute man*, *a debauchee* (only in Cic.), Cic. Fin. 2, 7, 22; 2, 8, 23, id. N. D. 3, 31, 77. 3947#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3946#aspalathus#aspălăthus, i, m., = ἀσπάλαθος, `I` *a thorny shrub*, *whose bark and roots yielded a fragrant oil*, *which was used in the preparation of spiced wine* (vinum aromatites), *rosewood*, Plin. 12, 24, 52, § 110; 15, 7, 7, § 30 3948#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3947#aspalax#aspălax, ăcis, m., = ἀσπάλαξ, `I` *an herb now unknown*, Plin. 19, 6, 31, § 99, where Jan reads *spalax.* 3949#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3948#Aspar#Aspar, ăris, m., `I` *a Numidian*, Sall. J. 108, 1; 112, 1. 3950#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3949#Asparagium#Aspărāgĭum, ii, n., `I` *a town in Illyria*, *on the river Genusus*, now *Iskarpar*, Caes. B. C. 3, 30 *fin.*; 3, 41; 3, 76. 3951#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3950#asparagus#aspărăgus ( asph-, App. Herb. 84), i, m., = ἀσπάραγος ( ἀσφ.). `I` *Asparagus*, Cato, R. R. 6, 3; 6, 61, Col. 11, 3, 45; Plin. 19, 8, 42, § 145 sqq.; 19, 4, 19, § 54; Juv 11, 69; Suet. Aug. 87 (perh. in Varr. ap. Non. p. 550, 11, *asparagos* should be read instead of *sparagos*).— `II` *A sprout*, *a shoot*, like asparagus, Plin. 23, 1, 17, § 24; 21, 15, 54, § 91. 3952#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3951#aspargo1#aspargo, ĕre, v. 1. aspergo. 3953#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3952#aspargo2#aspargo, ĭnis, v. 2. aspergo. 3954#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3953#Aspasia#Aspāsĭa, ae, f., = Ἀσπασία. `I` *The accomplished friend of Socrates*, *afterwards wife of Pericles*, Cic. Inv. 1, 31, 51; Quint. 5, 11, 27.— `II` *The mistress of the younger Cyrus*, Just. 10, 2. 3955#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3954#aspectabilis#aspectābĭlis ( adsp-), e, adj. aspecto (perh. only in the foll. exs.). `I` *That may be seen*, *visible*, Cic. Tim. 4: animal, id. ib. 4.— `II` *Worthy of being seen* : nihil esse aspectabilius, App. Mag. p. 282, 14. 3956#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3955#aspectamen#aspectāmen ( adsp-), ĭnis, n. id., `I` *a look*, *a sight*, Claud. Mam. Stat. An. 2, 12. 3957#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3956#aspectio#aspectĭo ( adsp-), ōnis, f. aspicio, `I` *a look*, *a view*, Fest. s. v. spectio, p. 333 Müll. 3958#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3957#aspecto#aspecto ( adsp-, Ritschl; asp-, Lachmann, Fleck., Rib., B. and K., Halm), āvi, ātum, 1, v. freq. a. id., `I` *to look at attentively*, *with respect*, *desire*, etc. `I` Lit. (rare but class.): hicine est Telamon, quem aspectabant, Enn. ap. Cic. Tusc. 3, 18, 39: Quid me adspectas, stolide? Plaut. Am. 4, 2, 8 : Estne ita ut tibi dixi? Adspecta et contempla, Plaut. Ep. 5, 1, 16; id. As. 5, 1, 13; id. Am. 1, 1, 114: Quid me aspectas? Quid taces? Ter Eun. 3, 5, 12: Quid me aspectas? * Cic. Planc. 42 Illum aspectari, claro qui incedit honore, *is gazed upon*, * Lucr. 3, 76: Et stabula aspectans regnis excessit avitis, *and looking back upon* ( *with regret*), etc., Verg. G. 3, 228; id. A. 6, 186; 10, 251.— `II` Trop. `I.A` *To observe*, *regard*, *pay attention to a thing* jussa principis aspectare, Tac. A. 1, 4.— `I.B` Of places as objects, *to look towards*, *overlook*, *lie towards* (cf. specto) collis, qui adversas aspectat desuper arces, Verg. A. 1, 420: mare, quod Hiberniam insulam aspectat, Tac. A. 12, 32. 3959#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3958#aspectus1#aspectus ( adsp-), a, um, Part. of aspicio 3960#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3959#aspectus2#aspectus ( adsp-), ūs, m. ( `I` *gen.* aspecti, Att. ap Non. p. 485, 21; cf. Prisc. p. 712 P.; Rudd. I. p. 103, n. 46; *dat. sing.* aspectu, like jussu, manu, etc., Verg. A. 6, 465; cf. Schneid Gr II. 332) [aspicio]. `I. A.` *Act.*, *a seeing*, *looking at*, *a look*, *sight.* `I...a` *Absol.* : intellegens dicendi existimator uno aspectu et praeteriens de oratore saepe judicat, Cic Brut. 54, 200: e quibus (litteris tuis) primo aspectu voluptatem cepi, quod erant a te ipso scriptae, id. Att. 7, 3, 1 hic primo aspectu inanimum quiddam se putat cernere, id. N. D 2, 35, 90: urbs situ est praeclaro ad aspectum, id. Verr 2, 4, 52 *fin.* : voci tamen et aspectui pepercit, Tac. A. 15, 61 et saep.— `I...b` With *gen. of obj.* or *adj. for gen.* : carere aspectu civium, Cic. Cat. 1, 7, 17 : hominum aspectum lucemque vitare, id. Sull. 26, 74 : aspectum civium gravari, Tac. A. 3, 59 : se aspectu alicujus subtrahere, Verg. A. 6, 465 : ab aspectu alicujus auferri, Vulg. Tob. 12, 21 : aspectum alicujus fugere, Sen Hippol. 734: aspectum alicujus rei exuere, Tac. A. 16, 28 : si te aspectus detinet urbis, Verg. A. 4, 347 : in aspectu earum, Vulg. Gen. 30, 38 : violare sacra aspectu virili, i. e. virorum, Cic. Har Resp. 5, 8. in aspectu tuo gaudebit, Vulg. Tob. 11, 8.—In plur. : sic orsus Apollo Mortales medio aspectus sermone reliquit, i. e. mortalium, Verg. A. 9, 657.— `I.B` Physically, *the sight*, *glance* : lubricos oculos fecit (natura) et mobiles, ut aspectum, quo vellent, facile converterent, Cic. N. D. 2, 57, 142 : si contendemus per continuationem, acri aspectu utemur, Auct. ad Her. 3, 15, 27.— `I.C` *The sense of sight* : Sed mihi ne utiquam cor consentit cum oculorum aspectu, Enn. ap. Cic. Ac. 2, 17, 52' quicquid sub aspectum oculorum cadit, Vulg. Lev. 13, 12: caelum ita aptum est. ut sub aspectum et tactum cadat, Cic. Tim. 5 : aspectum omnino amittere, id. Tusc. 1, 30, 73 : res caecae et ab aspectūs judicio remotae, id. de Or. 2, 87, 357.— `II` *Pass.* (i. e. transferred to the object seen). `I.A` *The visibility*, *appearance* : adspectu siderum, Plin. 2, 68, 68, § 172 : In sedecim partes caelum in eo adspectu divisere Tusci, id. 2, 54, 55, § 143, where Jan reads *spectu.* — `I.B` *The manner of appearance*, *appearance*, *look*, *aspect*, *presence*, *mien*, *countenance.* `I.B.1` In gen.: quadrupes aspectu truci, Pac. ap. Cic. Div 2, 64, 133: Horribili super aspectu mortalibus instans, Lucr. 1, 65 : erat rotis horribilis aspectus, Vulg. Ezech. 2, 18 : pomorum jucundus aspectus, Cic. N. D. 2, 63, 158; id. Phil. 2, 29: erat aspectus ejus sicut fulgur, Vulg. Matt. 28, 3 : aspectus faciei illius immutatus est super Sidrach etc., ib. Dan. 3, 19 : fuit (Iphicrates) et animo magno et corpore imperatoriāque formā, ut ipso aspectu cuivis iniceret admirationem sui, Nep. Iphicr. 3, 1 : Canidia et Sagana horrendae aspectu, Hor. S. 1, 8, 26 : apes horridae adspectu, Plin. 11, 18, 19, § 59 : (rex) erat terribilis aspectu, Vulg. Esth. 15, 9 : lignum (erat) aspectu delectabile, ib. Gen. 3, 6 : Bucephalus adspectu torvo, Plin. 8, 42, 64, § 154 : Oceanus cruento aspectu, Tac. A. 14, 32 al. —Hence, `I.B.2` Of shape, *the form*, *appearance* : herba adspectu roris marini, Plin. 24, 19, 113, § 173; 10, 39, 56, § 115: super similitudinem throni similitudo quasi aspectus hominis, Vulg. Ezech. 1, 26 : quasi aspectus equorum, ib. Joel, 2, 4.— `I.B.3` Of color, *the color*, *appearance*, *look* : carbunculi adspectūs nigrioris, Plin. 37, 7, 25, § 95 : discolor, id. 31, 2, 20, § 30 : Cum color albus in cute fuerit et capillorum mutaverit aspectum, Vulg. Lev. 13, 10; ib. Ezech. 1, 7; 1, 16. 3961#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3960#aspello#as-pello, ĕre (abspulsus, Fronto, Differ. Vocab. p. 473), v. a. ab-pello; cf. ab *init.*, `I` *to drive away*, *remove* (only ante-class.): eos, qui advorsum eunt, aspellito, Plaut. Merc. 1, 2, 5; so id. Trin. 3, 2, 46; id. Am. 3, 4, 17; Ter. Heaut. 2, 3, 20 Bentl., Fleck.— Trop. : longe a leto aspellor, Att. ap. Cic. Tusc. 2, 10, 25: metum alicui, Plaut. Capt. 3, 3, 4. 3962#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3961#aspendios#aspendĭos, ii, m., = ἀσπένδιος, `I` *a kind of vine*, Plin. 14, 18, 22, § 117. 3963#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3962#Aspendos#Aspendos, i, f., = Ἄσπενδος, `I` *a town built by the Argives*, *in Pamphylia*, *on the Eurymedon*, now *Minugat*, Cic. Verr. 1, 20, 53; Mel. 1, 14, 1.—Also, Aspendum, i, n., Plin. 5, 27, 26, § 96; cf. id. 31, 7, 39, § 73.— Hence, Aspendĭus, a, um, adj., *of Aspendos* : Aspendii, ōrum, m., *the inhabitants of Aspendos*, Liv. 37, 23; Nep. Dat. 8, 2. A harper of Aspendos was distinguished in antiquity for playing with the fingers of the left hand (instead of the plectrum), and on the side of the instrument turned inwards, and accordingly concealed from the view of the spectators. Hence, Aspendius was used proverbially of a man that took more thought for his own than for others' advantage: Aspendius citharista, quem omnia intus canere dicebant, Cic. Verr. 2, 1, 20 Ascon.; cf.: atque hoc carmen hic tribunus plebis non vobis, sed sibi intus canit, id. Agr. 2, 26. 3964#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3963#asper1#asper, ĕra, ĕrum, adj. (aspra = aspera, Enn. ap. App. Mag. p. 299, but Vahl. ad Enn. p. 166 reads `I` *spissa* instead of *aspra* : aspris = asperis, Verg. A. 2, 379; aspro = aspero, Pall. Insit. 67) [etym. dub.; Doed. foll. by Hinter connects it with ἀσπαίρω, to struggle, to resist; Corssen, Ausspr. II. p. 593, regards asper (i. e. ab spe) as the proper opposite of prosper (i. e. pro spe); thus asper originally meant *hopeless*, *desperate;* v. also id. ib. II. p. 870; cf. the use of res asperae as the opposite of res prosperae]; as affecting the sense of touch, *rough*, *uneven* (opp. lēvis or lenis; syn.: scaber, acutus, insuavis, acerbus, amarus, mordax, durus). `I. 1.` Lit. : lingua aspera tactu, Lucr. 6, 1150; cf. Verg. G. 3, 508; Ov. M. 7, 556; Luc. 4, 325: mixta aspera levibus, Lucr. 2, 471 : in locis (spectatur) plani an montuosi, leves an asperi, Cic. Part. Or. 10, 36 : Quid judicant sensus? dulce, amarum; lene, asperum, id. Fin. 2, 12, 36 : tumulus asperi (sc. saxibus) soli, Liv. 25, 36 : saxa, Enn. ap. Cic. Pis. 19; Cic. Tusc. 1, 16, 37; Pac. ap. Mar. Vict. p. 2522 P.; Att. ap. Cic. Tusc. 2, 10, 23; Lucr. 4, 147; Ov. M. 6, 76; cf. Leucas, Luc. 1, 42 : loca, Caes. B. C. 3, 42, and Vulg. Act. 27, 29: viae asperae, ib. Bar. 4, 26 : vallis aspera, ib. Deut. 21, 4 et saep.: unda, Enn. ap. Macr. S. 6, 2: glacies, Verg. E. 10, 49 : hiems, Ov. M. 11, 490; Claud. ap. Prob. Cons. 270: Phasis, i. e. *frozen*, *ice-bound*, Prob. ap. Rufin. I. 375; and of climate: aspera caelo Germania, **harsh**, **severe**, Tac. G. 2 : arteria. *the windpipe* (v. arteria), Cic. N. D. 2, 54, 136; Cels. 4, 1.—Of raised work (i. e. bas-relief, etc., as being rough), as in Gr. τραχύς (cf. exaspero): aspera signis Pocula, Verg. A. 9, 263 : Cymbiaque argento perfecta atque aspera signis, id. ib. 5, 267 : signis exstantibus asper Antiquus crater, Ov. M. 12, 235 (cf.: stantem extra pocula caprum, Juv. 1, 76): Summus inaurato crater erat asper acantho, Ov. M. 13, 701 : aspera pocula, Prop. 2, 6, 17 : ebur, Sen. Hippol. 899 : balteus, Val. Fl. 5, 578 : cingula bacis, Claud. Laud. Stil. 2, 89; cf. Drak. ad Sil. 11, 279: nummus, **not worn smooth**, **new**, Suet. Ner. 44; cf. Sen. Ep. 19: mare, **agitated by a storm**, **rough**, **tempestuous**, Liv. 37, 16.—Of things that have *a rough*, *thorny*, *prickly* exterior: barba, Tib. 1, 8, 32 : sentes, Verg. A. 2, 379 : rubus, id. E. 3, 89 : mucro, Luc. 7, 139 (cf. Tac. A. 15, 54: pugionem vetustate obtusum asperari saxo jussit; v. aspero).— `I..2` Meton., of food: *He.* Asper meus victus sanest. *Er.* Sentisne essitas? *He. My fare is very rough. Er. Do you feed on brambles?* Plaut. Capt. 1, 2, 85; cf. id. ib. 3, 1, 37; also of a cough *producing hoarseness* : quas (fauces) aspera vexat Assidue tussis, Mart. 11, 86, 1.— `I..3` *Subst.* : aspĕrum, i, n., *an uneven*, *rough place* : latens in asperis radix, Hor. Epod. 5, 67 : aspera maris, Tac. A. 4, 6 : propter aspera et confragosa, Plin. 3, 5, 9, § 53 : per aspera et devia, Suet. Tib. 60 : erunt aspera in vias planas, Vulg. Isa. 40, 4; ib. Luc. 3, 5.—Also in the *sup. absol.* : asperrimo hiemis Ticinum usque progressus, Tac. A. 3, 5.— `II` Transf. `I..1` Of taste, *rough*, *harsh*, *sour*, *bitter*, *brackish*, *acrid*, *pungent* : asperum, Pater, hoc (vinum) est: aliud lenius, sodes, vide, Ter. Heaut. 3, 1, 49 : asper sapor maris, Plin. 2, 100, 104, § 222 : allium asperi saporis; quo plures nuclei fuere, hoc est asperius, id. 19, 6, 34, § 111 : asperrimum piper, id. 12, 7, 14, § 27 : acetum quam asperrimum, id. 20, 9, 39, § 97.— `I..2` Of sound, *rough*, *harsh*, *grating*, etc.: (pronuntiationis genus) lene, asperum, Cic. de Or. 3, 57, 216.—Hence a poet. epithet of *the letter R* ( *also called* littera canina), Ov. F. 5, 481.—In rhetoric, *rough*, *rugged*, *irregular* : quidam praefractam et asperam compositionem probant; virilem putant et fortem, quae aurem inaequalitate percutiat, Sen. Ep. 114; cf. Cic. Or. 16, 53: duram potius atque asperam compositionem malim esse quam effeminatam et enervem, Quint. 9, 4, 142. And in gram., spiritus asper, the *h* sound, *the aspirate*, Prisc. p. 572 P.— `I..3` Of smell, *sharp*, *pungent* : herba odoris asperi, Plin. 27, 8, 41, § 64.— `III` Trop. `A. a.` Of moral qualities, *rough*, *harsh*, *hard*, *violent*, *unkind*, *rude* (cf.: acerbus, acer, and Wagner ad Verg. A. 1, 14): quos naturā putes asperos atque omnibus iniquos, Cic. Planc. 16, 40 : orator truculentus, asper, maledicus, id. Brut. 34, 129 : aspera Juno, Verg. A. 1, 279 : juvenis monitoribus asper, Hor. A. P. 163 : patres vestros, asperrimos illos ad condicionem pacis, Liv. 22, 59; cf. id. 2, 27: rebus non asper egenis, Verg. A. 8, 365 : cladibus asper, **exasperated**, Ov. M. 14, 485 : asperaque est illi difficilisque Venus, **unfriendly**, Tib. 1, 9, 20; cf. id. 1, 6, 2: (Galatea) acrior igni, Asperior tribulis, fetā truculentior ursā, Ov. M. 13, 803 : Quam aspera est nimium sapientia indoctis hominibus, Vulg. Eccli. 6, 21 : asper contemptor divom Mezentius, Verg. A. 7, 647 : aspera Pholoe, **coy**, Hor. C. 1, 33, 6.—Of a *harsh*, *austere*, *rigid* view of life, or manner of living: accessit istuc doctrina (sc. Stoicorum) non moderata nec mitis, sed paulo asperior et durior quam aut veritas aut natura patiatur, Cic. Mur. 29 : (Stoici) horridiores evadunt, asperiores, duriores et oratione et verbis, id. Fin. 4, 28, 78 (v. asperitas, II. A.): (Cato) asperi animi et linguae acerbae et immodice liberae fuit, sed rigidae innocentiae, Liv. 39, 40 : (Karthago) studiis asperrima belli, Verg. A. 1, 14, ubi v. Wagner: Camilla aspera, id. ib. 11, 664; cf.: gens laboribus et bellis asperrima, Just. 2, 3 : virgo aspera, i. e. **Diana**, Sen. Med. 87.— `I.2.2.b` Of animals, *wild*, *savage*, *fierce* : (anguis) asper siti atque exterritus aestu, Verg. G. 3, 434 : bos aspera cornu, i. e. minax, id. ib. 3, 57; cf. Hor. Epod. 6, 11: ille (lupus) asper Saevit, Verg. A. 9, 62 : lupus dulcedine sanguinis asper, Ov. M. 11, 402 : ille (leo) asper retro redit, Verg. A. 9, 794 : tigris aspera, Hor. C. 1, 23, 9; 3, 2, 10: (equus) asper frena pati, Sil. 3, 387.— `I.B` Of things, *rough*, *harsh*, *troublesome*, *adverse*, *calamitous*, *cruel*, etc. (most freq. in the poets): in periculis et asperis temporibus, Cic. Balb. 9 : qui labores, pericula, dubias atque asperas res facile toleraverant, Sall. C. 10, 2: mala res, spes multo asperior, ( *our*) *circumstances are bad*, ( *our*) *prospects still worse*, id. ib. 20, 13: venatus, Verg. A. 8, 318 : bellum, Sall. J. 48, 1; Hor. Ep. 2, 1, 7: pugna, Verg. A. 11, 635; 12, 124: fata, id. ib. 6, 882 : odia, id. ib. 2, 96.— *Absol.* : multa aspera, Prop. 1, 18, 13; Hor. Ep. 1, 2, 21 al.—Of discourse, *severe*, *abusive* : asperioribus facetiis perstringere aliquem, Cic. Planc. 14; Tac. A. 15, 68: verba, Tib. 4, 4, 14; Ov. P. 2, 6, 8; Vulg. Psa. 90, 3: vox, Curt. 7, 1.— *Adv.* `I.2.2.a` Old form asperĭter, *roughly*, *harshly* : cubare, Naev. ap. Non. p. 513, 21; Plaut. ap. Prisc. p. 1010 P.— `I.2.2.b` Class. form aspĕrē (in fig. signif.), *roughly*, *harshly*, *severely*, *vehemently*, etc. `I.B.1` Transf. : loqui, Cic. de Or. 3, 12, 45; Quint. 6, 5, 5: dicere, id. 2, 8, 15 : syllabae aspere coëuntes, id. 1, 1, 37.— `I.B.2` Trop. : aspere accipere aliquid, Tac. A. 4, 31 : aspere et acerbe accusare aliquem, Cic. Fam. 1, 5, 6 : aspere agere aliquid, Liv. 3, 50 : aspere et ferociter et libere dicta, Cic. Planc. 13, 33; Quint. 6, 3, 28: aspere et vehementer loqui, Cic. de Or. 1, 53, 227 : ne quid aspere loquaris, * Vulg. Gen. 31, 24.— *Comp.* : asperius loqui aliquid, Cic. de Or. 1, 53, 227 : asperius scribere de aliquo, id. Att. 9, 15.— *Sup.* : asperrime loqui in aliquem, Cic. Att. 2, 22, 5 : asperrime pati aliquid, Sen. Ira, 3, 37, 1 : asperrime saevire in aliquem, Vell. 2, 7. 3965#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3964#Asper2#Asper, eri, m. `I` *A cognomen of L. Trebonius* : L. Trebonius... insectandis patribus, unde Aspero etiam inditum est cognomen, tribunatum gessit, Liv. 3, 65, 4. — `II` Asper, Aspri (Prob. p. 201 Keil), m., *a Latin grammarian*, two of whose treatises have come down to us; v. Teuffel, Rom. Lit. § 474, 4. 3966#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3965#asperatus#aspĕrātus, a, um, Part., v. aspero. 3967#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3966#aspere#aspĕrē, adv., v. asper `I` *fin.* 3968#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3967#aspergo1#a-spergo ( adsp-, Ritschl, Jan; asp-, others; in MSS. sometimes aspar-go, v. Cort. ad Luc. 1, 384, and Wagner ad Verg. G. 3, 419, and infra examples from Lucr. and Hor.; cf. 2. aspergo), ersi, ersum, 3, v. a. spargo. `I` Aliquid (alicui rei), *to scatter*, *strew something on something;* or of liquids, *to sprinkle*, *spatter over* (syn.: adfundo, inicio; never in Ovid, but he often uses the simple spargo). `I.A` Lit. : aequor Ionium glaucis aspargit virus ab undis, Lucr. 1, 719 Lachm.: Ah! adspersisti aquam, Jam rediit animus, **you have dashed water on me**, **have revived me**, Plaut. Truc. 2, 4, 15 : Euax, adspersisti aquam, id. Bacch. 2, 3, 13 : guttam bulbo (with a play upon the names Gutta and Bulbus), Cic. Clu. 26, 71 : pigmenta in tabulā, id. Div. 1, 13, 23 : corpus ejus adustum adspergunt aliis carnibus, Plin. 8, 38, 57, § 136 : liquor adspersus oculis, id. 12, 8, 18, § 34 : Bubus glandem tum adspergi convenit, id. 18, 26, 63, § 232 : corpus floribus aspersis veneratus est, Suet. Aug. 18 : pecori virus aspergere, **to infect**, **poison**, Verg. G. 3, 419 : aspergens cinerem capiti, Vulg. 2 Reg. 13, 15 : huc tu jussos asperge sapores, Verg. G. 4, 62 : Non nihil aspersis gaudet Amor lacrimis, Prop. 1, 12, 16 : sanguinem aspergere, Vulg. 2 Par. 29, 24 : nivem, ib. Eccli. 43, 19.— `I.B` Trop. : cum clarissimo viro non nullam laudatione tuā labeculam aspergas, **fasten upon**, Cic. Vatin. 17, 41 : ne qua ex tuā summā indignitate labes illius dignitati aspersa videatur, id. ib. 6, 15 : notam alicui, Dig. 37, 14, 17 *fin.* (cf.: allinere notam, Cic. Verr. 1, 6, 17).—So of an inheritance, *to bestow*, *bequeath* something *to*, *to set apart for* : Aebutio sextulam aspergit, Cic. Caecin. 6, 17.— Poet. : alas: lacteus extentas aspergit circulus alas, Claud. VI. Cons. Hon. 175.—In gen., *to add to*, *to join*, = adjungere: si illius (sc. Catonis majoris) comitatem et facilitatem tuae gravitati severitatique asperseris, Cic. Mur. 31 *fin.* : huic generi orationis aspergentur etiam sales, id. Or. 26, 87; id. ad Q. Fr. 2, 10: hos aspersi, ut scires etc., id. Fam. 2, 16 *fin.* — `II` Aliquem or aliquid aliquā re (cf. Ramsh. Gr. p. 362; Zumpt, Gr. § 418), *to strew some person* or *thing with something*, *to splash over*, *besprinkle*, *bespatter*, *bedew*, lit. and trop. `I.A` Lit. : ah, guttulā Pectus ardens mihi adspersisti (cf. supra, aquam), Plaut. Ep. 4, 1, 28 : quas (sedes) nec nubila nimbis Aspergunt, Lucr. 3, 20 : ne aram sanguine aspergeret, Cic. N. D. 3, 36, 88; so Vulg. 4 Reg. 9, 33; ib. Apoc. 19, 13: sanguine mensas, Ov. M. 5, 40; and with *de* : asperget de sanguine ejus (turturis) parietem altaris, Vulg. Lev. 5, 9 : vaccam semine, Liv. 41, 13 : Vinxit et aspersas altera vitta comas, **the sprinkled hair**, Prop. 5, 11, 34 (Müller, † *acceptas*): imbre lutoque Aspersus, Hor. Ep. 1, 11, 12 K. and H.; Claud. B. Gild. 494: aquā, Vulg. Num. 8, 7; ib. 2 Macc. 1, 21: hyssopo, ib. Psa. 50, 9 : cinere, ib. Jer. 25, 34 : terrā, ib. 2 Macc. 10, 25 al.— `I.B` Trop. : (Mons Idae) primo parvis urbibus aspersus erat, **dotted over with**, Mel. 1, 18, 2 : aures gemitu, **to fill**, Val. Max. 3, 3, ext. 1: auditiunculā quādam aspersus, i. e. imbutus, **instructed**, Gell. 13, 19, 5 : aspersi corda a conscientiā malā, Vulg. Heb. 10, 22.—Esp., *to spot*, *stain*, *sully*, *defile*, *asperse* : hunc tu vitae splendorem maculis aspergis istis? Cic. Planc. 12, 30; so also *absol.* : leviter aspersus, id. Fam. 6, 6, 9 : istius facti non modo suspitione, sed ne infamiā quidem est aspersus, id. Cael. 10; so Liv. 23, 30: aspergebatur etiam infamiā, quod, etc., Nep. Alcib. 3 *fin.*; so Suet. Ner. 3: aliquem linguā, Auct. ad Her. 4, 49, 62: e quibus unus amet quāvis aspargere cunctos, i. e. quibusvis dicteriis perstringere, laedere, Hor. S. 1, 4, 87 K. and H. 3969#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3968#aspergo2#aspergo (Merk., Müller, Strüb.; in MSS. sometimes aspargo, Lachm., Rib., e. g. Verg. A. 3, 534, acc. to Non. p. 405, 5, and Vel. Long. p. 2234 P.; v. 1. aspergo), ĭnis, f. (in the ante-class. per. com. acc. to Prisc. p. 658 P.) [1. aspergo]. `I` *A sprinkling*, *besprinkling* (most freq. in the poets, never in Cic., who uses aspersio, q. v.): aspergo aquarum, Ov. M. 7, 108 : aquae, Petr. 102, 15 : (Peneus) Nubila conducit, summasque aspergine silvas Impluit, Ov. M. 1, 572 : sanguis virides aspergine tinxerat herbas, id. ib. 3, 86; 3, 683 al.: Aspergine et gelu pruinisque (lapides) rumpuntur, Plin. 36, 22, 48, § 167 : parietum, **the moisture**, **sweat**, **upon walls**, Cato, R. R. 128; so Vitr. 5, 11, 1, and Plin. 22, 21, 30, § 63.— Trop. : omni culparum aspergine liber, Prud. Apoth. 1005.— `II` Meton. (abstr. for concr.), *that which is sprinkled*, *drops* : hic ubi sol radiis.... Adversa fulsit nimborum aspargine contra, **opposite to the falling rain**, Lucr. 6, 525 Lachm.: Objectae salsā spumant aspargine cautes, **the spray**, Verg. A. 3, 534 : Flammiferā gemini fumant aspergine postes, Ov. M. 14, 796 : maduere graves aspergine pennae, id. ib. 4, 729 : arborei fetus aspergine caedis in atram Vertuntur faciem, **by means of the sprinkled blood**, id. ib. 4, 125 al. 3970#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3969#asperitas#aspĕrĭtas, ātis, f. asper, `I` *the quality of* asper, *unevenness*, *roughness* (opp. 2. levitas). `I` Lit. : saxorum asperitates, Cic. N. D. 2, 39, 98 : asperitas viarum, id. Phil. 9, 1, 2 : locorum, Sall. J. 75, 2 : angustiae locorumque asperitas, Liv. 32, 12 *fin.*; 43, 21; 44, 5 al.: linguae, Plin. 11, 37, 65, § 172 : ventris, id. 11, 37, 79, § 201 : squamarum, Gell. 2, 6 : faucium, Plin. 30, 4, 11, § 32 : animi asperitas seu potius animae, **hoarseness**, id. 22, 24, 51, § 111 : ob asperitatem hiemis, **roughness**, **severity**, Tac. A. 4, 56 : asperitas frigorum abest, id. Agr. 12 : densaque cedit Frigoris asperitas, Ov. F. 4, 88 al. : asperitas luti, **dryness**, **barrenness of the clay**, Vitr. 2, 3.—Of raised work (cf. 1. asper, I., and exaspero): vasa anaglypta in asperitatemque excisa, **with figures in basrelief**, Plin. 33, 11, 49, § 139.— `I.B` Transf. `I.B.1` Of taste, *harshness*, *sharpness*, *acidity*, *tartness* : vini, Plin. 14, 19, 24, § 120 : pomi, id. 12, 10, 21, § 38 : aceti, id. 9, 35, 58, § 120 : aquarum, **the brackish taste of water**, id. 12, 9, 20, § 37 al. — `I.B.2` Of hearing, *roughness*, *harshness of tone* : vocis, Lucr. 4, 542 : soni, Tac. G. 3.— `I.B.3` Of sight, *inequality*, *contrast* : cum aspectus ejus scaenae propter asperitatem eblandiretur omnium visus, **on account of the contrast of light and shade**, Vitr. 7, 5 : intercolumniorum, id. 3, 3.— `II` Trop. `I.A` Of moral qualities, *roughness*, *harshness*, *severity*, *fierceness*, *asperity* : si quis eā asperitate est et immanitate naturae, congressus ut hominum fugiat atque oderit, etc., Cic. Lael. 23, 87 : avunculi, Nep. Att. 5, 1 : patris, Ov. M. 9, 752 : artibus ingenuis Pectora mollescunt, asperitasque fugit, id. P. 1, 6, 8 : asperitatis et invidiae corrector, Hor. Ep. 2, 1, 129.—Of a rigid, austere manner of life: quam illorum (Stoicorum) tristitiam atque asperitatem fugiens Panaetius nec acerbitatem sententiarum nec disserendi spinas probavit, Cic. Fin. 4, 28, 79; cf. 1. asper, II. A.—And of *rudeness in external appearance*, opp. to a polished, cultivated bearing: asperitas agrestis, Hor. Ep. 1, 18, 6.— `I.B` Of things, *adversity*, *reverse of fortune*, *trouble*, *severity*, *difficulty* (cf. 1. asper, II. B., and acerbitas): in his vel asperitatibus rerum vel angustiis temporis obsequar studiis nostris, Cic. de Or. 1, 1, 3 : asperitas belli, Sall. J. 29, 1 : remedii, Tac. A. 1, 44.—Of style, *roughness*, *harshness*, τραχύτης (cf. 1. asper, II. B.): oratio in quā asperitas contentionis oratoris ipsius humanitate conditur, Cic. de Or. 2, 53, 212. judicialis asperitas, id. ib. 2, 15, 64; so Quint. 1, 8, 11; 10, 5, 14 (cf. id. 11, 3, 23): verborum, Ov. M. 14, 526. 3971#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3970#asperiter#aspĕrĭter, adv., v. asper `I` *fin.* 3972#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3971#asperitudo#asperĭtūdo, v. aspritudo. 3973#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3972#aspernabilis#aspernābĭlis, e, adj. aspernor, `I` *worthy of contempt*, *despicable* (ante- and postclass.), Att. ap. Non. p. 179, 33; Gell. 16, 8, 16; 16, 11, 3; 20, 1, 10; Arn. 6, p. 203.— *Comp.* : aspernabilius, Aug. Mor. Manich. 8. 3974#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3973#aspernamentum#aspernāmentum, i, n. id., `I` *a despising;* only Tert. adv. Marc. 4, 14; id. Pud. 8. 3975#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3974#aspernanter#aspernanter, adv., v. aspernor `I` *fin.* 3976#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3975#aspernatio#aspernātĭo, ōnis, f. aspernor, `I` *a despising*, *contemning*, *disdain* (very rare): rationis, * Cic. Tusc. 4, 14, 31: naturalis, Sen. Ep. 121 *fin.* : illius, * Vulg. Eccli. 22, 1. 3977#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3976#aspernator#aspernātor, ōris, m. id., `I` *a despiser*, *contemner* : divitum, Tert. adv. Marc. 4, 15. 3978#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3977#aspernor#aspernor (wrongly ads-), ātus, 1, `I` *v. dep. a.* [for ab-spernor, as as-pello for abpello, as-porto for ab-porto; cf. ab *init.*; Doed. Syn. II. p. 179, and Vanicek, p. 1182], lit., *to cast off* a person or thing (ab se spernari; cf. sperno and spernor); hence, *to disdain*, *spurn*, *reject*, *despise* (simply with the accessory idea of aversion = recuso, respuo, reicio, and opp. to appeto, concupisco; on the other hand, contemnere, not to fear, is opp. to metuere, timere; and despicere, not to value a thing, is opp. to revereri; cf. Doed. Syn. cited supra; class.; very freq. in Cic.; more rare in the poets): alicujus familiam, Ter. Phorm. 2, 3, 24 (aspernari = recusare, avertere, non agnoscere, Don.). `I` Lit. : gustatus id, quod valde dulce est, aspernatur, Cic. de Or. 3, 25, 99 : nemo bonus... qui vos non oculis fugiat, auribus respuat, animo aspernetur, id. Pis. 20; so id. Fat. 20, 47: regem ut externum aspernari, Tac. A. 2, 1 : matrem, id. ib. 4, 57 : de pace legatos haud aspernatus, id. ib. 15, 27 : hanc (proscriptionem) nisi hoc judicio a vobis reicitis et aspernamini, Cic. Rosc. Am. 53 : voluptatem appetit, ut bonum: aspernatur dolorem, ut malum, id. Fin. 2, 10, 31; so, ut quodam ab hospite conditum oleum pro viridi adpositum, aspernantibus ceteris, solum etiam largius appetisse scribat, Suet. Caes. 53 : si voluptatem aspernari ratione et sapientiā non possemus, Cic. Sen. 12, 42 : querimonias alicujus aspernari, contemnere ac neglegere, Cic. Verr. 2, 4, 51 : regis liberalitatem, id. Tusc. 5, 32, 91 al.; Sall. C. 3, 4: diis aspernantibus placamina irae, Liv. 7, 3 : deditionem alicujus, id. 8, 2; 9, 41 et saep.: consilia, Tac. G. 8 : sententiam, id. ib. 11 : honorem, id. ib. 27 : militiam, id. H. 2, 36 : disciplinam, id. A. 1, 16 : virtutem, id. ib. 13, 2 : panem, Suet. Ner. 48 *fin.* : imperium, Curt. 10, 5, 13 et saep.: Interea cave sis nos aspernata sepultos, Prop. 3, 5, 25 : aspernabantur ceteros, * Vulg. Luc. 18, 9: haud aspernanda precare, Verg. A. 11, 106; Phaedr. 5, 4, 4.—With *inf. as object* : illa refert vultu non aspernata rogari, Stat. S. 1, 2, 105 : dare aspernabantur, Tac. A. 4, 46. —In Cic. once, *to turn away*, *avert* (not from one's self, but from something pertaining to one's self): furorem alicujus atque crudelitatem a suis aris atque templis, Clu. 68 *fin.* — `II` Trop. : qui colore ipso patriam aspernaris, **deny**, Cic. Pis. 1.—!*? *Pass.* : qui habet, ultro appetitur; qui est pauper, aspernatur, *is held in contempt*, Cic. Fragm. ap. Prisc. p. 792 P.: regem ab omnibus aspernari, Auct. B. Afr. 93: aspernata potio, Arn. 5, p. 175.—Hence, aspernanter, adv. (qs. from the *part.* aspernans, which does not occur), *with contempt*, *contemptuously* : aliquid accipere, Amm. 31, 4; so Sid. Ep. 7, 2.— *Comp.*, Aug. Mus. 4, 9.— *Sup.* prob. not used. 3979#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3978#aspero#aspĕro ( aspro, Sid. Ep. 4, 8; id. Carm. 2, 418), āvi, ātum, 1, v. a. asper, `I` *to make rough*, *uneven.* `I. A.` Lit. (very freq. in the poets and Tac., but not found in Cic.): asserculi asperantur, ne sint advolantibus lubrici, Col. 8, 3, 6 : tum enim (apes) propter laborem asperantur ac macescunt, **become rough**, Varr. R. R. 3, 16, 20 : cum torpent apes, nec caloribus asperantur, Pall. 7, 7, 2 : (vinum myrtites) limum dysentericae passionis medicabiliter asperare, i. e. excrementa solidiora reddere, id. 3, 31, 2 : Et glacialis hiemps aquilonibus asperat undas, **throws into commotion**, Verg. A. 3, 285; so Luc. 8, 195; Val. Fl. 2, 435: Minervae pectus asperare hydris, Prud. περὶ στεφ. 14, 275.— `I.B` Transf., *to furnish with a rough*, *wounding exterior* (cf. 1. asper, I.): sagittas inopiā ferri ossibus asperant, **to point**, Tac. G. 46.—Hence, also, *to whet*, *to sharpen* : pugionem vetustate obtusum asperari saxo jussit, Tac. A. 15, 54 : abruptaque saxa asperat, Luc. 6, 801 (cf. id. 7, 139: nisi cautibus asper Exarsit mucro, and exaspero).— `II` Trop., *to make fierce*, *to rouse up*, *excite*, *exasperate* : indomitos praeceps discordia fratres asperat, Stat. Th. 1, 137 : hunc quoque asperavere carmina in saevitiam, Tac. A. 1, 72 *fin.*; 3, 12: ubi asperatum Vitellium satis patuit iis, qui etc., id. H. 3, 38 : ne lenire neve asperare crimina videretur, **to make more severe**, **to aggravate**, **heighten**, id. A. 2, 29 : iram victoris, id. H. 2, 48. 3980#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3979#aspersio#aspersĭo, ōnis, f. aspergo, `I` *a sprinkling upon*, *a sprinkling*. `I` Lit. : aspersione aquae, Cic. Leg. 2, 10, 24; Macr. S. 3, 1: sanguinis aspersio, Vulg. Heb. 12, 24; ib. 1 Pet. 1, 2: pulveris, ib. 3 Reg. 20, 28.—Of *the laying on of colors* : aspersio fortuita, Cic. Div. 1, 13, 23.— `II` Trop. : ut sint in aquam aspersionis, **for a water of scattering**, **separation**, Vulg. Num. 19, 9. 3981#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3980#aspersus1#aspersus ( adsp-), a, um, Part. of aspergo. 3982#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3981#aspersus2#aspersus ( adsp-, Jan), ūs, m. aspergo, `I` *a sprinkling upon* (used only in the abl., and perh. only in Plin.): calidae aquae adspersu, Plin. 8, 37, 56, § 134 : insecta olei adspersu necantur, id. 11, 53, 115, § 279 : aceti adspersu, id. 13, 12, 26, § 82 al. 3983#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3982#asperugo#aspĕrūgo, ĭnis, f. asper, `I` *a plant with prickly leaves* : Asperugo procumbens, Linn.: similis (lappaginis), sed asperioribus foliis asperugo, Plin. 26, 10, 65, § 102. 3984#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3983#asphaltion#asphaltĭon, ii, n., = ἀσφάλτιον, `I` *a kind of clover with long leaves*, *and of the odor of asphaltum;* among the Gr. μινύανθες, prob. *the common bituminous clover* : Psoralea bituminosa, Linn.; Plin. 21, 9, 30, § 54 (in Col. 6, 17, 2, written as Greek). 3985#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3984#Asphaltites#Asphaltītes, ae, m., = Ἀσφαλτίτης; also Asphaltites lacus, = Ἀσφαλτῖτις λίμνη, `I` *Lake Asphaltites* ( *the Dead Sea*), *in Palestine*, Plin. 5, 15, 15, § 71; 5, 16, 15, § 72; cf. Mann. Palaest. p. 261. 3986#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3985#asphodelus#asphŏdĕlus ( -ĭlus, Pall. 1, 37, 2), i, m., = ἀσφόδελος, `I` *the asphodel*, *a kind of lily-shaped plant with many tubercles at the root* : Asphodelus ramosus, Linn.; Plin. 21, 17, 68, § 108 sqq. (acc. to Isid. Orig. 17, 9, 84, in pure Lat., albutium). 3987#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3986#aspicio#a-spĭcĭo ( adsp-, Jan; asp-, others except Halm, who uses both), spexi, spectum, 3, v. a. (aspexit = aspexerit, Plaut. As. 4, 1, 25), `I` *to look to* or *upon* a person or thing, *to behold*, *look at*, *see.* `I` Lit., constr. in the ante - class. per. sometimes with *ad;* but afterwards with the acc., with a *finite clause*, or *absol.;* in eccl. Lat., with *in with acc.*, and *super with acc.* With *ad* : aspice ad me, Plaut. Capt. 3, 4, 38 : aspicient ad me, Vulg. Zach. 12, 10 : aspicere ad terram, Plaut. Cist. 4, 2, 25 : ad caelum, Vulg. 2 Macc. 7, 28 : Aspice nunc ad sinisteram, Plaut. Merc. 5, 2, 38 (Ritschl, *spice*): ad Scrofam, Varr. R. R. 1, 2, 26; cf. the epitaph of Pacuvius: Adulescens, tametsi properas, te hoc saxum rogat, Ut se[se] aspicias, etc., ap. Gell. 1, 24 *fin.* —( β With *acc.* : Aspice hoc sublimen candens, Enn. ap. Cic. N. D. 2, 25, 65: templum Cereris, id. ap. Varr. L. L. 7, 2, 82: me, Pac. ap. Non. p. 470, 20: aspicite (me) religatum asperis Vinctumque saxis, Att. ap. Cic. Tusc. 2, 10, 23; Plaut. As. 4, 1, 25: me huc aspice, id. Am. 2, 2, 118 : faciem alicujus, id. Ps. 1, 2, 9.—In Plaut. twice with *contra* : aspiciam aliquem contra oculis, Cas. 5, 3, 2: *Th.* Aspicedum contra me. *Tr.* Aspexi. *Th.* Vides? *Tr.* Video, Most. 5, 1, 56; so, non audebat aspicere contra Deum, Vulg. Exod. 3, 6 : formam alicujus aspicere, Ter. Heaut. 4, 5, 25 : tergum alicujus, Vulg. Exod. 33, 8 : aspicite ipsum: contuemini os, etc., Cic. Sull. 27 : me, Vulg. Job, 7, 8 : sic obstupuerant, sic terram intuebantur, sic furtim non numquam inter se aspiciebant, etc., Cic. Cat. 3, 5, 13; so Vulg. Jer. 4, 23: aspicis me iratus, Cic. Phil. 2, 30 *fin.* : hominis omnino aspiciendi potestatem eripere, id. Lael. 23, 87 : ut nemo eorum forum aut publicum aspicere vellet, Liv. 9, 7, 11 : aliquid rectis oculis, Suet. Aug. 16 : Aspicit hanc torvis (oculis), Ov. M. 6, 34 : aspiciunt oculis Superi mortalia justis, id. ib. 13, 70 : aliquid oculis aequis, Verg. A. 4, 372 : aspice vultus Ecce meos, Ov. M. 2, 92 al. : horrendae aspectu, Hor. S. 1, 8, 26 : aspice nos hoc tantum, **look on us thus much only**, Verg. A. 2, 690 Wagner: Aspice Felicem sibi non tibi, Romule, Sullam, poët. ap. Suet. Tib. 59.—In *pass.* (rare): unde aliqua pars aspici potest, Cic. Mil. 3 : pulvis procul et arma adspiciebantur, Tac. H. 2, 68; id. G. 13: super triginta milia armatorum aspiciebantur, id. Agr. 29; 40; id. A. 3, 45; 11, 14: Septentrionem ibi adnotatum primā tantum parte noctis adspici, Plin. 2, 73, 75, § 185 : quasi eum aspici nefas esset, Cic. Verr. 5, 67; 5, 187; id. Har. Resp. 8: adspici humana exta nefas habetur, Plin. 28, 1, 2, § 5.— *Absol.* : Vide amabo, si non, quom aspicias, os inpudens videtur, Ter. Eun. 5, 1, 22 : postquam aspexi, ilico Cognovi, id. Heaut. 4, 1, 43.— With *in with acc.* : in terram aspicere, Vulg. Psa. 101, 20; ib. Isa. 5, 30: in caelum, ib. Matt. 14, 9.—( ε) With *super with acc.* : super castra aspicere, Vulg. Judith, 9, 7 al. — `I.B` Transf. `1. a.` Of things in space, *to look toward*, *lie toward* : tabulatum aspiciat meridiem, Col. 8, 8, 2 : cryptoporticus non aspicere vineas, sed tangere videtur, Plin. Ep. 5, 6, 29 : ea pars Britanniae, quae Hiberniam aspicit, Tac. Agr. 24 : terra umidior quā Gallias, ventosior quā Noricum aspicit, id. G. 5.— `I...b` Of persons: nobilissimi totius Britanniae eoque in ipsis penetralibus siti nec servientium litora aspicientes, Tac. Agr. 30.— `I.B.2` With the access. idea of purpose (cf.: adeo, aggredior, etc.), *to look upon something in order to consider* or *examine it;* and in gen. *to consider*, *survey*, *inspect* (freq. in Liv.): hujus ut aspicerent opus admirabile, Ov. M. 6, 14 : Boeotiam atque Euboeam aspicere jussi, Liv. 42, 37 : in Boeotiā aspiciendae res, id. 42, 67 *fin.* : Ap. Claudium legatum ad eas res aspiciendas componendasque senatus misit, id. 42, 5; 26, 51; 32, 5 al.— `II` Trop. `I.A` In gen.: sic in oratione Crassi divitias atque ornamenta ejus ingenii per quaedam involucra perspexi; sed ea cum contemplari cuperem, vix aspiciendi potestas fuit, Cic. de Or. 1, 35, 161 : sic evolavit oratio, ut ejus vim atque incitationem aspexerim, vestigia ingressumque vix viderim, **observed**, **noticed**, id. ib. 1, 35, 161 : in auctorem fidei, Vulg. Heb. 12, 2 : in remunerationem, ib. ib. 11, 26.—So esp., *to examine*, *reflect upon*, *to consider*, *weigh*, *ponder* (most freq. in the *imperat.* : aspice, *see*, *ponder*, *consider*, etc.). `I.2.2.a` With *acc.* : Postea [tu] aspicito meum, quando ego tuum inspectavero, Plaut. Rud. 3, 4, 50 : neque tanta (est) in rebus obscuritas, ut eas non penitus vir ingenio cernat, si modo (eas) aspexerit, **attends to them**, Cic. de Or. 3, 31, 124 : aspice, ait, Perseu, nostrae primordia gentis, Ov M. 5, 190.— `I.2.2.b` With a *finite clause.* In the *subj.* : qui semel aspexit, quantum dimissa petitis Praestent, etc., **has weighed**, **considered**, Hor. Ep. 1, 7, 96 : aspiciebant, quomodo turba jactaret aes etc., Vulg. Marc. 12, 41 : aspiciebant, ubi (Jesus) poneretur, ib. ib. 15, 47 : Quin tu illam aspice, ut placide adcubat, Plaut. Most. 3, 2, 168 : quin aspice, quantum Aggrediare nefas, Ov. M. 7, 70 : Aspice, venturo laetentur ut omnia saeclo! Verg. E. 4, 52 : Aspice, Plautus Quo pacto partes tutetur amantis ephebi, ut patris attenti... Quantus sit dossennus, Hor. Ep. 2, 1, 170 sqq.: Aspice, num mage sit nostrum penetrabile telum, Verg. A. 10, 481 : aspice, si quid loquamur, Hor. Ep. 1, 17, 4 sq. : Aspice, qui coeant populi, Verg. A. 8, 385 : Qualem commendes, etiam atque etiam aspice, Hor. Ep. 1, 18, 76 : aspice, Quanto cum fastu, quanto molimine circumspectemus etc., id. ib. 2, 2, 92.— In the *indic.* (rare): Aspice, ut antrum Silvestris raris sparsit labrusca racemis, Verg. E. 5, 6 : Aspice, ut insignis spoliis Marcellus opimis Ingreditur, id. A. 6, 855 : quantas ostentant, aspice, vires, id. ib. 6, 771 : Aspice, quem gloria extulerat, id. Cat. 12, 1 : aspicite, quae fecit nobiscum, Vulg. Tob. 13, 6.—Also, *to take into consideration*, *to have in view* : si genus aspicitur, Saturnum prima parentem Feci, Ov. F. 6, 29.— `I.B` Esp. `I.B.1` *To look upon with respect*, *admiration* : erat in classe Chabrias privatus, sed eum magis milites quam qui praeerant, aspiciebant, Nep. Chabr. 4, 1.— `I.B.2` Aliquem, *to look one boldly in the face*, *to meet his glance* : Lacedaemonii, quos nemo Boeotiorum ausus fuit aspicere in acie, Nep. Epam. 8, 3 (cf. supra, I., the passage from Suet. Aug. 16). — `I.B.3` Lumen aspicere, *to see the light* for *to live* : odi celebritatem, fugio homines, lucem aspicere vix possum, Cic. Att. 3, 7; id. Brut. 3, 12; cf. the foll. number *fin.* — `I.B.4` Ad inchoative (as in addubito, addormio, aduro, etc.), *to get a sight of*, *to see*, *perceive*, *descry* : perii, si me aspexerit, Plaut. Am. 1, 1, 164 : forte unam aspicio adulescentulam, Ter. And. 1, 1, 91; id. Ad. 3, 3, 19: respexit et equum alacrem laetus aspexit, Cic. Div. 1, 33, 73; so id. Har. Resp. 1, 2: tum vero Phaëthon cunctis e partibus orbem Aspicit accensum, Ov. M. 2, 228; 7, 651: aspicit hanc visamque vocat, id. ib. 2, 443; 2, 714; 3, 69; 3, 356; 3, 486; 7, 384; 7, 791 et saep.: Quem simul aspexit scabrum intonsumque, Hor. Ep. 1, 7, 90.—Hence trop.: lumen aspicere, *to see the light* for *to be born* : ut propter quos hanc suavissimam lucem aspexerit, eos indignissime luce privārit, Cic. Rosc. Am. 22 *fin.*; cf. supra, II. B. 3. 3988#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3987#aspilates#aspīlătes, ae, m., = ἀσπιλάτης, `I` *a precious stone of Arabia*, Plin. 37, 10, 54, § 146, where Jan reads *aspisatis.* 3989#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3988#aspiramen#aspīrāmen ( adsp-), ĭnis, n. aspiro, `I` *a blowing*, *breathing;* hence poet., *a communicating* : formae, Val. Fl. 6, 465. 3990#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3989#aspiratio#aspīrātĭo ( adsp-), ōnis, f. id.. `I` In gen. `I.A` Lit., *a blowing* or *breathing to* or *upon* : animantes adspiratione aëris sustinentur, *by the blowing* or *breathing of the air* (not *by respiration*, as it is commonly rendered), Cic. N. D. 2, 33, 83: ventorum, Lact. 7, 3 *fin.* — `I.B` Trop. : superni numinis, **favor**, Amm. 15, 2.—Hence, `II` Esp. `I.A` *Evaporation*, *exhalation* : quae omnia fiunt et ex caeli varietate et ex disparili adspiratione terrarum, Cic. Div. 1, 36, 79; 1, 57, 130.— `I.B` In gram., *the enunciation of a word with an* h *sound*, *a breathing*, *aspiration* : ita majores locutos esse, ut nusquam nisi in vocali aspiratione uterentur, Cic. Or. 48, 160 : per aspirationem apud nos potest quaeri, an in scripto sit vitium, si h littera est, non nota, Quint. 1, 5, 19; 1, 4, 9 Spald.; 1, 6, 21; 6, 3, 55 al.; cf. Apul. de Nota Aspirat. Osann.—Hence meton., *the aspirate*, i.e. *the letter* H *itself*, Prisc. p. 547; 1038 al.; Phoc. Aspir. p. 1721 sq. P. 3991#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3990#aspiro#a-spīro ( adsp-, Baiter, Rib., Merk., K. and H.; asp-, Kayser, Halm, Müller), āvi, ātum, 1, v. n. and `I` *a.* `I` *Neutr.* `I.A` *To breathe* or *blow upon;* constr. with *ad*, the dat., or *absol.* : ad quae (granaria) nulla aura umida ex propinquis locis adspiret, Varr. R. R. 1, 57 : ut ne ad eum frigus adspiret, Cels. 2, 17 : pulmones se contrahunt adspirantes, **exhaling**, Cic. N. D. 2, 55, 136 : Lenius aspirans aură, Cat. 68, 64 : amaracus illum Floribus et dulci adspirans complectitur umbrā, Verg. A. 1, 694 : adspirant aurae in noctem, *rise at* or *toward night*, id. ib. 7, 8: si minuma adspirat aura, Plin. 13, 22, 43, § 124 : tibia adspirat choro, **accompanies**, Hor. A. P. 204 al. — `I.A.2` Trop. : alicui, *to be favorable to*, *to favor*, *assist* (the figure taken from a fair breeze): aspira mihi, Tib. 2, 1, 35 : quibus aspirabat Amor, id. 2, 3, 71 : adspirat primo fortuna labori, Verg. A. 2, 385 : adspirate canenti, id. ib. 9, 525 : di, coeptis adspirate meis, Ov. M. 1, 3.—Also *absol.* : magno se praedicat auxilio fuisse, quia paululum in rebus difficillimis aspiravit, Auct. ad Her. 4, 34 (cf. afflo).— `I.B` *To aspire to* a person or thing, *to desire to reach* or *obtain*, i. e. *to approach*, *come near* (esp. with the access. idea of striving to attain to); constr. with *ad*, *in with acc.*, the dat., a *local adv.*, or *absol.* (class.; freq. in Cic.): qui prope ad ostium adspiraverint, Lucil. ap. Non. p. 4, 142: quid enim quisquam ad meam pecuniam me invito aspirat? quid accedit? Cic. Verr. 2, 1, 54 *fin.*; so id. Div. in Caecil. 5 *fin.* : tu ad eum Ciceronem numquam aspirasti, id. Pis. 5 *fin.*; so id. Fam. 7, 10: omnes aditus tuos interclusi, ut ad me adspirare non posses, id. Tusc. 5, 9, 27 : aspirare in curiam, Cic. Verr. 2, 2, 31 : in campum, id. Sull. 18, 52 : ne non modo intrare, verum etiam adspicere aut aspirare possim, id. Caecin. 14; Col. 8, 14, 9: nec equis adspirat Achillis, Verg. A. 12, 352 : sed non incendia Colchis adspirare sinit, Val. Fl. 7, 584.— Trop. : sed haec ad eam laudem, quam volumus, aspirare non possunt, **arrive at**, **attain to**, Cic. Or. 41, 140 : bellicā laude aspirare ad Africanum nemo potest, id. Brut. 21, 84 : haec etiam in equuleum coniciuntur, quo vita non adspirat beata, id. Tusc. 5, 5, 13; Gell. 14, 3, 10.— `I.C` In gram., *to give the* h *sound*, *to aspirate* (cf. aspiratio, II. B.): consonantibus, Quint. 1, 5, 20 : Graeci aspirare solent, id. 1, 4, 14; Nigid. ap. Gell. 13, 6, 3.— `II` *Act.* `I.A` *To breathe* or *blow upon*, *to infuse*, *instil;* lit. and trop. ( poet. or in post-Aug. prose): Juno ventos adspirat eunti, **sends favoring winds**, Verg. A. 5, 607 : adspiravit auram quandam salutis fortuna, Amm. 19, 6 : dictis divinum amorem, Verg. A. 8, 373 : novam pectoribus fidem, Claud. Fesc. 14, 16 : nobis tantum ingenii aspiret, Quint. 4 prooem. § 4.— * `I.B` *To breathe* or *blow upon;* trop. of the sea, *to wash* : insula adspiratur freto Gallico, **is washed**, Sol. 22. 3992#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3991#aspis#aspis, ĭdis, f. ( acc. Gr. aspida, Luc. 9, 701; plur. aspidas, Cic. N. D. 3, 19, 47) [ ἀσπίς, com. shield, rarely an asp; this order of frequency is reversed in Lat.]. `I` *The asp*, *viper* : Coluber, Linn.; Plin. 29, 4, 18, § 65: aspide ad corpus admoto, Cic. Rab. Post. 9 : si scieris aspidem occulte latere uspiam, id. Fin. 2, 18, 59; Isid. Orig. 12, 4, 12.— `II` *A shield*, = ἀσπίς, Just. Nov. 85 *fin.* 3993#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3992#aspisatis#aspīsătis, is, f., v. aspilates. 3994#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3993#asplenum#asplēnum or -on, i, n., = ἄσπληνον, `I` *miltwort*, *spleenwort* : Asplenum ceterach, Linn.: Asplenon sunt qui hemionion vocant, Plin. 27, 5, 17, § 34; in Vitr. 1, 4, written as Greek, and in Isid. Orig. 17, 9, 87, *asplenos.* 3995#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3994#asportatio#asportātĭo, ōnis, f. asporto, `I` *a carrying away* : signorum, Cic. Verr. 2, 4, 49 *fin.* 3996#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3995#asporto#as-porto abs-porto; cf. ab *init.*, āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to bear*, *carry*, or *take off* or *away* (in the class. per. only in prose; cf. Wagner ad Verg. A. 2, 778).—Com., `I...a` Of things: simulacrum e signo Cereris, Cic. Verr. 2, 4, 49 *fin.*; so id. ib. 2, 1, 20; id. Div. in Caecil. 9, 28: multa de suis rebus, id. Par. 1, 2 : sua omnia Salamina, Nep. Them. 2 *fin.*; Liv. 2, 4; 42, 3; Vulg. 2 Reg. 12, 30.—Also, `I...b` Of persons, *to carry away* (esp. by ship) *to transport* : aliquem trans mare, Plaut. Merc. 2, 3, 19 : virginem, id. Rud. prol. 67 : quoquo hinc asportabitur terrarum, * Ter. Phorm. 3, 3, 18: asportate ossa mea vobiscum, Vulg. Gen. 50, 24; ib. Dan. 5, 2. 3997#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3996#aspratilis#asprātĭlis, e, adj. asper, `I` *rough* (late Lat. for asper): piscis, **with rough scales**, Plin. Val. 5; 8; 10 al.; Edict. Diocl. p. 15: terminus, of a rough, unpolished stone, Auct. Lim. p. 305 Goes.: petra, id. ib. p. 228. 3998#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3997#aspredo#asprēdo, ĭnis, f. id., `I` *roughness;* only in Cels. 5, 28, 2 Daremb. 3999#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3998#aspretum#asprētum, i, n. id., `I` *an uneven*, *rough place* : ad hoc saxa erant temere jacentia, ut fit in aspretis, Liv. 9, 24, 6; 27, 18; 35, 28; 36, 15; Grat. Cyn. 241. 4000#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n3999#aspritudo#asprĭtūdo ( asperĭtūdo, App. M. 1, p. 103, 20), ĭnis, f. id., `I` *roughness* : modo circa totum corpus partemve aspritudo quaedam fit, Cels. 5, 28, 15 : aspritudo oculorum, id. 6, 6, 26; 7, 7, 15 Daremb. al. 4001#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4000#aspuo#a-spŭo ( adsp-), ĕre, v. a., `I` *to spit at* or *upon* : a nutrice adspui, Plin. 28, 4, 7, § 39. 4002#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4001#assa#assa, v. assus, a, um. 4003#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4002#Assabinus#Assabinus, i, m., `I` *a deity of the Ethiopians*, Plin. 12, 19, 42, § 89. 4004#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4003#Assaracus#Assărăcus, i, m., = Ἀσσάρακος, `I` *King of Phrygia*, *son of Tros*, *brother of Ganymede and Ilus*, *father of Capys*, *and grandfather of Anchises*, Ov. M. 11, 756.—Hence, Assaraci nurus, *Venus*, Ov. F. 4, 123: Assaraci Frater, *Ganymede*, *a constellation* ( *Aquarius*), id. ib. 4, 943: Assaraci gens, i. e. **the Romans**, Verg. A. 9, 643. 4005#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4004#assarius1#assārĭus, a, um, adj. asso, `I` *roasted* : daps pecuina, Cato, R. R. 132, 2 Schneid. 4006#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4005#assarius2#assārĭus, ii, m., v. as `I` *init.* 4007#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4006#assatura#assātūra, ae, f. asso, `I` *roasted meat* (late Lat.), Vop. Aur. 49; Apic. 7, 5; * Vulg. 2 Reg. 6, 19. 4008#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4007#assecla#assĕcla ( ads-, B. and K., Jahn; ass-, Halm), ae, comm. acc. to Charis. p. 37 P. (but examples are found only in `I` *masc.*) [assequor], *a follower*, *an attendant*, *servant*, *sycophant* (with the accessory idea of contempt, different from assectator; cf. Ruhnk. ad Vell. 2, 83): assentatores eorum atque adseculae, Cic. Corn. Fragm. ap. Orell. IV. 2, p. 453: legatorum adseculae, Cic. Verr. 2, 1, 25 : cum adseculae suo tetrarchian dedisset, id. Div. 2, 37, 79; id. Sest. 64 *fin.* Orell. (ed. min.); id. Att. 6, 3, 6: assecla praetoris, Nep. Att. 6, 4 : adseculae, Juv. 9, 48 dub. Jahn. 4009#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4008#assectatio#assectātĭo ( ads-), ōnis, f. assector. `I` *An* ( *assiduous*, *respectful*) *attendance* (as that of clients, etc.): in petitionibus opera atque adsectatio, Cic. Mur. 34 : so Q. Cic. Petit. Cons. 9.— `II` *Observation*, *study* : magna caeli adsectatio, Plin. 2, 20, 18, § 82. 4010#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4009#assectator#assectātor ( ads-), ōris, m. id., `I` *he that is in attendance upon* any one ( *as friend*, *servant*, *client*, etc.), *a follower*, *an attendant* (in a good sense, while assecla is used in a contemptuous sense). `I` Lit. : vetus adsectator ex numero amicorum, Cic. Verr. 2, 2, 11 : cum comitatu adsectatoribusque, id. Balb. 27 *fin.* : hujus autem rei (sc. adsectationis) tres partes sunt: una salutatorum, cum domum veniunt; altera deductorum, tertia adsectatorum, **who are always in attendance upon the candidates**, Q. Cic. Petit. Cons. 9 al. : cancer dapis adsectator, Plin. 9, 42, 66, § 142.— `II` Trop., *a disciple* : sapientiae, i. e. philosophus, Plin. 8, 17, 21, § 59 : eloquentiae, id. 29, 1, 5, § 8 : dicendi, id. 20, 14, 57, § 160 : auditor adsectatorque Protagorae, Gell. 5, 10, 7. 4011#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4010#assector#as-sector ( ads-, Kayser, Halm, K. and H.), ātus, 1, `I` *v. dep. a.* `I` *To attend* one *with zeal*, *eagerness*, etc., *to accompany*, *follow*, *wait upon*, *be in attendance upon* (esp. of the friends of candidates for office): cum aedilitatem P. Crassus peteret, eumque major natu, etiam consularis, Ser. Galba adsectaretur, * Cic. de Or. 1, 56, 239: studia adulescentulorum in suffragando, in adsectando mirifice et magna et honesta sunt, Q. Cic. Petit. Cons. 8 *fin.* : cum adsectaretur: Num quid vis? occupo, Hor. S. 1, 9, 6 : omnis inferioris Germaniae miles Valentem adsectabatur, Tac. H. 2, 93 *fin.*; id. A. 6, 19; id. Or. 2: cum celebritatem adsectarentur adulescentium scholae, Plin. 33, 12, 54, § 152; Suet. Caes. 19.— `II` In jurid. Lat.: feminam, *to follow a woman* (considered as a wrong), Dig. 47, 10, 15, § 22.!*? *Pass.* : adsectari se omnes cupiunt: adsectari passive, ἀκολουθεῖσθαι, Enn. ap. Prisc. p. 792 P. 4012#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4011#assecutor#assĕcūtor ( ads-), ōris, m. assequor, `I` *an attendant* : Cupidinis, Mart. Cap. 9, p. 306. 4013#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4012#assedo#assĕdo, ōnis, m., = assessor, Non. p. 63, 23. 4014#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4013#assefolium#assĕfŏlĭum, ii, n., `I` *a plant;* also called, after the Gr., agrostis, App. Herb. 77. 4015#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4014#assellor#as-sellor ( ads-), ātus, 1, v. dep. sella, `I` *to go to stool*, *to void* (perh. only in Veg.): multum stercoris assellatus, Veg. 2, 22, 2; 5, 44, 1; 5, 56, 1: sanguinem, id. 5, 9, 1. 4016#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4015#assenesco#as-sĕnesco ( ads-), ĕre, `I` *v. inch. n.*, *to become old to* any thing: Cereri, Tert. Exhort. ad Cast. 13. 4017#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4016#assensio#as-sensĭo ( ads-), ōnis, f. assentior, `I` *an assent*, *agreement*, *approbation*, *applause* (esp. in rhetor. and philos. lang.; beyond this sphere assensus is more usu.): orationis genus exile nec satis populari adsensioni accommodatum, Cic. Brut. 30, 114; id. Inv. 1, 31, 51: crebrae adsensiones, multae admirationes, id. ib. 84, 290; id. Mil. 5: plurium, Sen. Ep. 7 : simulata, Quint. 6, 3, 73; so Plin. Ep. 3, 4, 4; 4, 12, 6 al.—In philos. lang., *an assent to the reality of sensible appearances* : nunc de adsensione atque adprobatione, quam Graeci συγκατάθεσιν vocant, pauca dicemus, Cic. Ac. 2, 12, 37: non sunt neque adsensiones neque actiones in nostrā potestate, id. Fat. 17 (v. the context, and id. ib. 19). 4018#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4017#assensor#assensor ( ads-), ōris, m. id., `I` *he that assents to* or *agrees with* any one: cotidie commemorabam te unum in tanto exercitu mihi fuisse adsensorem, Cic. Fam. 6, 21; Auct. ad Her. 3, 23: vindictae, Val. Max. 6, 3, 6 : irae, Sen. Hippol. 1207. 4019#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4018#assensus1#assensus ( ads-), a, um, Part. of assentior. 4020#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4019#assensus2#assensus ( ads-), ūs, m. assentior, `I` *an agreement*, *assent*, *approval*, *approbation.* `I` In gen.: adsensu omnium dicere, Cic. N. D. 2, 2, 4 : volgi adsensu et populari approbatione, id. Brut. 49, 185 : omnium adsensu, Liv. 5, 9; 8, 5; 8, 4 *fin.*; cf. id. 3, 72: adsensu senatūs, Plin. Pan. 71 : adsensum consequi agendo, id. Ep. 7, 6, 13; so Tac. A. 14, 12; 15, 22; Suet. Aug. 68; id. Tib. 45 et saep.—In the plur. : dicta Jovis pars voce probant; alii partes assensibus implent, Ov. M. 1, 245; 8, 604: hinc ingentes exciri adsensus, Tac. Or. 10 *fin.* —Also *joyful*, *loud assent* : exposuit cum ingenti adsensu, Liv. 27, 51.— `II` Esp. `I.A` In philos. lang., like assensio, *an assent to the reality of sensible appearances* : concedam illum ipsum sapientem... retenturum adsensum, nec umquam ulli viso adsensurum, nisi, etc., Cic. Ac. 2, 18, 57 : tollendus adsensus est, id. ib. 2, 18, 59; 2, 18, 33 *fin.*; id. Fin. 3, 9, 31 al.— `I.B` Poet., *an echo* : Et vox adsensu nemorum ingeminata remugit, Verg. G. 3, 45 : Aereaque adsensu conspirant cornua rauco, id. A. 7, 615; Claud. VI. Cons. Hon. 615. 4021#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4020#assentatio#assentātĭo ( ads-), ōnis, f. assentor. `I` *A flattering assent*, *flattery*, *adulation* : istaec illum perdidit adsentatio, Plaut. Bacch. 3, 3, 7 : nullam in amicitiis pestem esse majorem quam adulationem, blanditiam, adsentationem, Cic. Lael. 25, 94 : adsentationes, blanditiae et pejor odio amoris simulatio, Plin. Pan. 85 : Graeci diuturnā servitute ad nimiam adsentationem eruditi, Cic. ad Q. Fr. 1, 1, 5 : se blanditiis et adsentationibus in Asinii consuetudinem penitus immersit, id. Clu. 13 : inflatus adsentationibus, Liv. 24, 6 al. — `II` Rarely in a good sense, *approbation*, *assent*, Vell. 2, 128: ad neutram partem adsentationem flectere, Petr. 17. 4022#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4021#assentatiuncula#assentātĭuncŭla ( ads-), ae, f. dim. assentatio, `I` *petty*, *trivial flattery* : adsentatiunculae ac perjuratiunculae parasiticae, * Plaut. Stich. 1, 3, 75: non vereor, ne adsentatiunculā quādam aucupari tuam gratiam videar, * Cic. Fam. 5, 12. 4023#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4022#assentator#assentātor ( ads-), ōris, m. assentor, `I` *one who assents flatteringly*, *a flatterer* (most freq. in Cic.). `I` Lit. : semper auget adsentator id, quod is, cujus ad voluntatem loquitur, vult esse magnum, Cic. Lael. 26, 98 : ita fit, ut is adsentatoribus patefaciat aures suas maxime, qui ipse sibi adsentetur et se maxime ipse delectet, id. ib. 26, 97; id. Off. 1, 14, 42; 1, 26, 91; 2, 18, 63; id. Caecin. 5, 14: Adsentatores jubet ad lucrum ire poëta Dives agris, * Hor. A. P. 420.— `II` Trop. : non auctor, sed adsentator mali, **one who connives at**, Tert. adv. Herm. 10. 4024#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4023#assentatorie#assentātōrĭē ( ads-), adv. id., `I` *in a flattering manner*, *fawningly* : dubitare te, non adsentatorie (i. e. non tibi indulgens), sed fraterne veto, Cic. ad Q. Fr. 2, 15, 6, 3. 4025#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4024#assentatrix#assentātrix ( ads-), īcis, f. assentator, `I` *a female flatterer* : adsentatrix scelestast, Plaut. Most. 1, 3, 100. 4026#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4025#assentio#assentĭo ( ads-), v. assentior. 4027#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4026#assentior#as-sentĭor ( ads-, Fleck., B. and K., Halm, Weissenb.; ass-, Merk.), sensus, 4, v. dep. sentio (the `I` *act.* form assentio, īre, was out of use even in the time of Varro, Varr. L. L. Fragm. ap. Gell. 2, 25, 9; cf. Spald. ad Quint. 1, 5, 55. The middle use of the word corresponds far better with its signif. than the active; for while adsentio prop. signif. only sentiendo accedere ad aliquem or aliquid, to make known one's inclination or feeling toward any object, whether in favor of or against it; the middle, assentior, = sentiendo se applicare, designates a friendly joining of one's self to any one. The *act.* form, adsentio, is found in Plaut. Am. 2, 2, 192; id. Rud. 4, 3, 36; Att. and Pompon. ap. Non. p. 469, 16 sq.; Verg. A. 2, 130; in Cic. only three times in epist. style (which is worthy of notice; cf. absque), Fam. 5, 2, 9; Att. 9, 9; and ad Q. Fr. 2, 1, 2; cf. Diom. p. 377 P.; but after the time of the poets of the Aug. per. it is often found, particularly in the post-Aug. histt., together with the class. mid. form, used in like manner: assensit precibus Rhamnusia justis, Ov. M. 3, 406; 9, 259; 14, 592 al.: cum de aliis rebus adsentire se veteribus Gabinis diceret, Liv. 1, 54 : Adsensere atque etc., Tac. H. 5, 3; id. A. 3, 51; 3, 23; Suet. Vesp. 6; Curt. 4, 13, 4; Gell. 6, 5, 5 al.), lit., *to join* one *in opinion*, *to agree with;* hence, *to assent to*, *give assent*, *to approve*, *give approval;* with dat. or *absol.* : adsensus sum homini, Lucil. ap. Prisc. p. 801: Adsentio, Plaut. Rud. 4, 3, 36 : adsensi sunt omnes, Vulg. Gen. 34, 24 : cum saepissime tibi senatus maximis sit de rebus adsensus, Cic. de Or. 1, 49, 214; id. Balb. 27: si ulli rei sapiens adsentietur, id. Ac. 2, 21, 67 : cui (sententiae) sunt adsensi ad unum, id. Fam. 10, 16 : quibus (verbis) adsensi sunt in conspectu meo, Vulg. Jer. 34, 24; ib. 2 Macc. 14, 26: in quibus adsentior sollicitam et periculosam justitiam non esse sapientis, Cic. Rep. Fragm. ap. Prisc. p. 801 P.: sapientem, si adsensurus esset, etiam opinaturum, etc., id. Ac. 2, 21, 67 : verbo adsentiri, Sall. C. 52, 1 : omnes adsensi sunt partibus dividundis, Liv. 25, 30; 41, 24 al.: cui non adsentior, Quint. 9, 3, 49 Spald.: ne adsentiri necesse esset, Suet. Caes. 80 et saep.—So of conduct, *to yield* : quam ob rem adsentire nobis, Vulg. Dan. 13, 20.— With *neutr. acc. aliquid*, *cetera*, etc.: non habeo autem quid tibi adsentiar, Cic. N. D. 3, 25, 64 : vitiosum est adsentiri quidquam falsum, id. Ac. 2, 21, 68 : cetera adsentior Crasso, id. de Or. 1, 9, 35 : Mihi quoque adsunt testes, qui illut quod ego dicam adsentiant, Plaut. Am. 2, 2, 192 : illud quod a te dictum est, valde tibi adsentior, Cic. de Or. 1, 28, 126; so id. ib. 3, 48, 182.!*? *Pass.* : is (sapiens) multa sequitur probabilia, non comprehensa neque percepta neque adsensa, sed similia veri, *nor assented to as perceived by sense* (cf. assensio and assensus), Cic. Ac. 2, 31, 99.—And *impers.* : Bibulo adsensum est, Cic. Fam. 1, 2. 4028#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4027#assentor#assentor ( ads-; v. assentior `I` *init.*), ātus, 1, *v. freq.* [irreg. for adsensor, from assentior], lit., *to join* one *in judgment* or *opinion* (opp. adversor); hence, always *to assent*, *to agree with* one in every thing, *to flatter* (in the class. per. only in prose); with *dat.* : Etiam tu quoque adsentaris huice? Plaut. Am. 2, 2, 70; cf. assentatrix: (callidus adulator) etiam adversando saepe adsentetur et litigare se simulans blandiatur, etc., Cic. Lael. 26, 99; Vell. 2, 48: tibi adsentabor, Plaut. Most. 1, 3, 89 : Negat quis? nego: ait? aio. Postremo imperavi egomet mihi, Omnia adsentari, Ter. Eun. 2, 2, 22; so id. Ad. 2, 4, 6; 5, 9, 31; id. Eun. 3, 2, 37: ita fuit, ut is adsentatoribus patefaciat aures suas maxime, qui ipse sibi adsentetur et se maxime delectet, Cic. Lael. 26, 97 : ut nihil nobis adsentati esse videamur, id. Ac. 2, 14, 45 : quia mihi ipse adsentor fortasse, id. Fam. 3, 11 : Baiae tibi assentantur, *flatters you*, i. e. *endeavors to ingratiate itself into your favor by its sanative powers*, id. ib. 9, 12: adsentante majore convivarum parte, Just. 12, 6 : cui ergo consilio adsentabimur? Tert. Exhort. ad Cast. 4. 4029#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4028#assequela#assĕquēla ( ads-), ae, f. assequor, `I` *a succeeding*, *succession*, Mar. Vict. p. 2500 P. 4030#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4029#assequor#as-sĕquor ( ads-, Fleck., B. and K., Halm), sĕcūtus (or sĕquutus; v. sequor), 3, v. dep., `I` *to follow* one in order to come *up to* him, *to pursue.* `I. A.` In gen. (only ante-class. in the two foll. exs.): ne sequere, adsequere, Plaut. Fragm. ap. Varr. L. L. 6, § 73 Müll.: Adsequere, retine, Ter. Phorm. 5, 8, 89.—Far more freq., `I.B` Esp., *to reach* one *by pursuing* him: sequendo pervenire ad aliquem: nec quicquam sequi, quod adsequi non queas, Cic. Off. 1, 31, 110.—Hence, *to overtake*, *come up with* a person or thing (with the idea of active exertion; while consequi designates merely a coming up with, a meeting with a desired object, the attainment of a wish; cf. Doed. Syn. III. p. 147 sq. According to gen. usage, adsequor is found only in prose; but consequor is freq. found in the poets): si es Romae jam me adsequi non potes, sin es in viā, cum eris me adsecutus, coram agemus, Cic. Att. 3, 5; poët. ap. Cic. Tusc. 1, 39, 94: Pisonem nuntius adsequitur, Tac. A. 2, 75.—In the histt. also *absol.* : ut si viā rectā vestigia sequentes īssent, haud dubie adsecuturi fuerint, Liv. 28, 16 : in Bruttios raptim, ne Gracchus adsequeretur, concessit, id. 24, 20 : nondum adsecutā parte suorum, **arrived**, id. 33, 8; Tac. H. 3, 60.— `II` Trop. `I.A` *To gain*, *obtain*, *procure* : eosdem honorum gradus adsecuti, Cic. Planc. 25, 60 : immortalitatem, id. ib. 37, 90 : omnes magistratus sine repulsā, id. Pis. 1, 2; so Sall. J. 4, 4: regnum, Curt. 4, 6 al. : nihil quicquam egregium, Cic. de Or. 1, 30, 134; Cic. Verr. 2, 1, 57: quā in re nihil aliud adsequeris, nisi ut, etc., id. Rosc. Am. 34, 96 : adsecutas virtute, ne, etc., Just. 2, 4.— `I.B` *To attain to one* in any quality, i. e. *to come up to*, *to equal*, *match;* more freq. in regard to the quality itself, *to attain to* : Sisenna Clitarchum velle imitari videtur: quem si adsequi posset, aliquantum ab optimo tamen abesset, Cic. Leg. 1, 2 *fin.* : benevolentiam tuam erga me imitabor, merita non adsequar, id. Fam. 6, 4 *fin.*; so id. ib. 1, 4 *fin.* : qui illorum prudentiam, non dicam adsequi, sed quanta fuerit perspicere possint, id. Har. Resp. 9, 18 : ingenium alicujus aliquā ex parte, Plin. Ep. 4, 8, 5 : ut longitudo aut plenitudo harum multitudinem alterius adsequatur et exaequet, Auct. ad Her. 4, 20.— `III` Transf. to mental objects, *to attain to by an effort of the under standing*, *to comprehend*, *understand* : ut essent, qui cogitationem adsequi possent et voluntatem interpretari, Cic. Inv. 2, 47, 139 : quibus (ratione et intellegentiā) utimur ad eam rem, ut apertis obscura adsequamur, id. N. D. 3, 15, 38 : ut scribas ad me, quid ipse conjecturā adsequare, id. Att. 7, 13 A *fin.* : Quis tot ludibria fortunae... aut animo adsequi queat aut oratione complecti? Curt. 4, 16, 10; Sex. Caecil. ap. Gell. 20, 1, 5: quid istuc sit, videor ferme adsequi, Gell. 3, 1, 3 : visum est et mihi adsecuto omnia a principio diligenter ex ordine tibi scribere, Vulg. Luc. 1, 3 : adsecutus es meam doctrinam, ib. 2 Tim. 3, 10; ib. 1 Tim. 4, 6.!*? *Pass.* acc. to Prisc. p. 791 P., but without an example; in Cic. Verr. 2, 2, 73 *fin.*, instead of the earlier reading, it is better to read, ut haec diligentia nihil eorum investigare, nihil adsequi potuerit; cf. Zumpt ad h. l., and Gronov. Observ. 1, 12, 107; so also B. and K. 4031#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4030#asser#asser, ĕris, m. from 2. assero, quod admoveantur haereantque parietibus, Perot.; so agger from aggero. `I` *A beam*, *pole*, *stake*, *post*, Vitr. 7, 3: *Co.* Sunt asseres? *St.* Sunt pol, Plaut. Aul. 2, 6, 8: asseres pedum XII., cuspidibus praefixi in terră defigebantur, Caes. B. C. 2, 2; Liv. 44, 5; 30, 10; 38, 5; Tac. H. 4, 30; * Vulg. Eccli. 29, 29 al.— `II` *A pole on which a litter was borne*, Suet. Calig. 58; Juv. 3, 245; 7, 132.— `III` *A lath*, Vitr. 4, 2. 4032#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4031#asserculus#assercŭlus, i, m. dim. ( assercŭ-lum, i, n., Cato) [asser] `I` *a small beam* or *pole*, Cato, R. R. 12; 152; Col. 12, 52, 4; 8, 3, 6. 4033#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4032#assero1#as-sĕro ( ads-, K. and H., Müller), sēvi, situm, 3, v. a., `I` *to sow*, *plant*, or *set near* something (very rare; not in Cic.), Agroet. de Orthogr. p. 2274 P.: vites, Cato, R. R. 32 *fin.* : vitis adsita ad olus, Varr. R. R. 1, 16 *fin.* : vites propter cupressos, id. ib. 1, 26 : Lenta quin velut adsitas Vitis implicat arbores, * Cat. 61, 102: populus adsita certis Limitibus, * Hor. Ep. 2, 2, 170 (quippe quae vitibus maritaretur, Agroet. l. c.). 4034#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4033#assero2#as-sĕro ( ads-, Ritschl, Fleckeisen, Merk., Halm, Weissenb.), sĕrŭi, sertum, 3, v. a., `I` *to join* some person or thing *to* one's self; hence, `I` As a jurid. t. t. (so this word is most freq. found; cf. assertor and assertio). `I.A` Aliquem manu, in libertatem or liberali causā (also merely manu, and finally *absol.* adserere), *to declare one* (a slave) *to be free by laying hands upon him*, *to set free*, *to liberate* : adserere manu in libertatem..., Varr. L. L. 6, § 64 Müll.: qui in libertatem adserebant, Suet. Vit. 10 : se adserit in libertatem, Dig. 47, 10, 11 *fin.* : in iis qui adserantur in libertatem, quia quivis lege agere possit, id juris esse, Liv. 3, 45; so, in ingenuitatem, Suet. Aug. 74 : se ingenuitati, Dig. 40, 14, 2 : manu eas adserat Suas populares liberali causā, Plaut. Poen. 4, 2, 83 : manuque liberali causā ambas adseras, id. ib. 5, 2, 142 : si quisquam hanc liberali adseruisset manu, id. Curc. 5, 2, 68: ego liberali illam adsero causā manu, Ter. Ad. 2, 1, 40 : cum in causā liberali eum, qui adserebatur cognatum, suum esse diceret, * Cic. Fl. 17, 40: neminem venire, qui istas adsereret manu, Plaut. Poen. 5, 6, 11 : illam a lenone adserito manu, id. Pers. 1, 3, 83; and transf.: pisces manu adserere, id. Rud. 4, 3, 34 : adserui jam me fugique catenas, Ov. Am. 3, 11, 3 Merk.; Suet. Vesp. 3; id. Gram. 21.— `I.B` Aliquem in servitutem, *to declare one to be a slave by laying the hand upon him*, *to claim as a slave* : M. Claudio clienti negotium dedit (Ap. Claudius), ut virginem in servitutem adsereret, Liv. 3, 44; so Suet. Tib. 2; Liv. 34, 18; 35, 16 *fin.* — `II` After the poets of the Aug. per., transf. from the judicial sphere to common life. `I.A` (Acc. to I. A.) *To free from*, *to protect*, *defend*, *defend against* (esp. freq. in Flor. and Suet.): habe ante oculos mortalitatem, a quā adserere te hoc uno munimento potes, Plin. Ep. 2, 10, 4 : se ab injuriā oblivionis, id. ib. 3, 5, 9 : liberatae Italiae adsertique imperii nuntius, Flor. 3, 3, 19 : post adsertam a Manlio, restitutam a Camillo urbem, id. 1, 13, 19 : Latini quoque Tarquinios adserebant, id. 1, 11, 1 : Gracchanas leges, id. 3, 16, 1 : easdem leges, id. 3, 17, 1; so id. 2, 18, 16; 3, 3, 19; 3, 17, 4: dignitatem, Suet. Caes. 16 (cf. Caes. B. C. 1, 7, and Suet. Caes. 33: defendere dignitatem, id. ib. 72 : tueri dignitatem): senatus in adserendā libertate consensit, **in the restoring of freedom**, Suet. Calig. 60; id. Claud. 10: namque adserit urbes sola fames (liberas facit urbes contra dominos, Schol.), Luc. 3, 56 : hoc focale tuas adserat auriculas, i. e. **guard against the hearing of bad verses**, Mart. 14, 142 : non te cucullis adseret caput tectum (sc. a basiis), id. 11, 99.— `I.B` (Acc. to I. B.) Aliquid sibi, *to appropriate something to one's self*, *to claim*, *declare it one's own possession* : nec laudes adsere nostras, *claim not for yourself*, etc., Ov. M. 1, 462: haec (gaudia) utrāque manu complexuque adsere toto, Mart. 1, 16, 9; and (per hypallagen): me adsere caelo, *appoint me to the skies*, i. e. *declare me to be of celestial origin*, Ov. M. 1, 761.—In prose, Vell. 2, 60 Runhk.; cf. Val. Max. 4, 4, 4: Unus hominum ad hoc aevi Felicis sibi cognomen adseruit L. Sulla, Plin. 7, 43, 44, § 137 : sapientis sibi nomen adseruit, Quint. 12, 1, 20 : sibi artem figurarum, id. 9, 3, 64 : ipse te in alto isto pinguique secessu studiis adseris? **are you devoting yourself?** Plin. Ep. 1, 3, 3 : dominationem sibi, Suet. Oth. 9 : divinam majestatem sibi, id. Calig. 22 : Gallaeci Graecam sibi originem adserunt, Just. 44, 3.— `I.C` In gen., *to maintain*, *affirm*, *assert*, *declare;* διαβεβαιοῦμαι, Gloss.: non haec Colchidos adserit furorem, Diri prandia nec refert Thyestae, Mart. 10, 35 : Epicharmus testium malis hanc utilissime imponi adserit, Plin. 20, 9, 34, § 89, where Jan conjectures *ait* : mollissimum quemque beatum fore adserebant, Aur. Vict. Caes. 28, 8; so id. ib. 3, 5: non vacat adserere quae finxeris, Quint. Decl. 7, 6; Pall. 1, 19, 3; so Veg. 1, 17, 4; 1, 17, 5; 5, 25, 1 al. 4035#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4034#assertio#assertĭo ( ads-), ōnis, f. 2. assero. `I` Lit. (acc. to 2. assero, I. A.), *a formal declaration that one is a freeman* or *a slave* : adsertio tam a servitute in libertatem, quam a libertate in servitium trahi significat, Prisc. p. 1208 P.; Traj. ap. Plin. Ep. 10, 72 *fin.* : perfusoriae adsertiones, **unauthorized declarations of freedom**, Suet. Dom. 8 : sitne liber qui est in adsertione, Quint. 3, 6, 57 : ut in reis deportatis et adsertione secundā (i. e. judicio secundo, in quo adsertor de libertate agit), id. 5, 2, 1; so also id. 11, 1, 78; cf. Cod. Just. 7, 17, 1.— `II` In gen., *an assertion* (late Lat.), Arn. 1, p. 18: deorum adsertio religiosa, **an assertion of the existence of the gods**, id. 4, p. 141. 4036#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4035#assertor#assertor ( ads-), ōris, m. id., `I` *one who formally asserts that another is free* or *a slave.* `I` *A restorer of liberty.* `I.A` Lit. : adsertores dicuntur vindices alienae libertatis, Don. ad Ter. Ad. 2, 1, 40; cf. 2. assero, I. A.: populo detrectante dominationem atque adsertores flagitante, Suet. Caes. 80 : Catoni gladium adsertorem libertatis extorque, Sen. Ep. 13.— `I.B` Trop., *a defender*, *protector*, *deliverer*, *advocate* : publicus adsertor dominis suppressa levabo Pectora, Ov. R. Am. 73 : senatūs adsertor, Luc. 4, 214 (qui in libertatem defendis senatum, Schol.); Mart. 1, 53, 5: adsertores Camilli, id. 1, 25; Suet. Galb. 9: dignitatis ac potentiae patriciorum, id. Tib. 2 : quaestionis, **he who carries an inquiry entirely through**, **is master of the subject**, Macr. S. 7, 4.— `II` *He who claims* or *declares one to be a slave* (cf. 2. assero, I. B.): cum instaret adsertor puellae, Liv. 3, 46, and besides only id. 3, 47. 4037#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4036#assertorius#assertōrĭus ( ads-), a, um, adj. assertor, `I` *pertaining to a restoration of freedom* : lites, Cod. Just. 7, 17, 1. 4038#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4037#assertum#assertum ( ads-), i, n. 2. assero, II. C., `I` *an assertion*, Mart. Cap. 6, p. 195. 4039#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4038#assertus#assertus ( ads-), a, um, Part. of 2. assero. 4040#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4039#asservio#as-servĭo ( ads-), īre, v. n., `I` *to serve*, *aid*, *assist* : contentioni vocis adserviunt, Cic. Tusc. 2, 24, 56. 4041#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4040#asservo#as -servo ( ads-, Fleck., B. and K., Weissenb., Müller), āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to watch over*, *keep*, *preserve*, *observe*, *guard* ( *carefully*) a person or thing (very freq. of things kept in custody; in the class. per. mostly in prose): adservatote haec, sultis, navales pedes (i. e. mercenarii), Plaut. Men. 2, 2, 75 : tabulae neglegentius adservatae, Cic. Arch. 5 : corpora (mortuorum) in conditorio, Plin. 7, 16, 16, § 75 : ignem in ferulā, id. 7, 56, 57, § 198 : thynni sale adservantur, id. 9, 15, 18, § 48; and, in sale adservari, id. 9, 25, 41, § 80 : Hunc quoque adserva ipsum, ne quo abitat, **watch**, Plaut. Rud. 3, 4, 72 : sinito ambulare, si foris, si intus volent, Sed uti adserventur magnā diligentiā, id. Capt. 1, 2, 6 : acerrime adservabimus, **we shall very closely watch**, Cic. Att. 10, 16 : portas murosque, Caes. B. C. 1, 21 : arcem, Curt. 9, 7 : ut vinctum te adservet domi, Plaut. Bacch. 4, 4, 98 : cura adservandum vinctum, Ter. And. 5, 2, 24; so id. Heaut. 3, 3, 32; 4, 4, 12: imperat dum res judicetur, hominem ut adservent, Cic. Verr. 2, 3, 22; 2, 5, 30: ut domi meae te adservarem, rogāsti, id. Cat. 1, 8, 19 : Vitrubium in carcerem adservari jussit, Liv. 8, 20; 40, 23; 27, 19 *fin.*; 6, 30: sacra fideli custodiā, id. 5, 40 : puella Adservanda nigerrimis diligentius uvis, Cat. 17, 16. 4042#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4041#assessio#assessĭo ( ads-), ōnis, f. assideo, `I` *a sitting by* or *near* one (to console him): oblitum me putas, quae tua fuerit adsessio, oratio, confirmatio animi mei fracti? Cic. Fam. 11, 27, 4. 4043#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4042#assessor#assessor ( ads-), ōris, m. id., `I` *he that sits by one*, *an assessor*, *aid* : Lacedaemonii regibus suis augurem adsessorem dederunt, Cic. Div. 1, 43, 95.—In judic. lang., *the assistant of a judge*, *assessor* (cf. Zimm. Rechtsgesch. 3, p. 21 sq.; Hugo, Rechtsgesch. p. 685), Dig. 1, 22; Suet. Galb. 14; Sen. Tranq. 1, 3. 4044#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4043#assessorius#assessōrĭus ( ads-), a, um, adj. assessor, `I` *pertaining to an assessor* : Sabinus in adsessorio (sc. libro de adsessoris officio) ait, etc., Dig. 47, 10, 5, § 8. 4045#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4044#assessura#assessūra ( ads-), ae, f. id., `I` *the office of assessor*, *assessorship*, Dig. 50, 14, 3. 4046#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4045#assessus1#assessus ( ads-), a, um, Part. of assideo. 4047#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4046#assessus2#assessus ( ads-), ūs, m. assideo, `I` *a sitting by* one: Turpior adsessu non erit ulla meo, **for sitting by me**, Prop. 5, 11, 49. 4048#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4047#assestrix#assestrix ( ads-), īcis, f. assessor, `I` *she that sits by*, *a female assistant*, Afran. ap. Non. p. 73, 29. 4049#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4048#asseveranter#assĕvēranter ( ads-) and assĕvē-rātē ( ads-), `I` *advv.*, v. assevero *fin.* 4050#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4049#asseveratio#assĕvērātĭo ( ads-), ōnis, f. assevero. `I` *An earnest pursuit* of any thing; hence, `I.A` Of discourse, *a vehement assertion*, *affirmation*, *asseveration* : omni tibi adseveratione affirmo, Cic. Att. 13, 23 : confirmatio est nostrorum argumentorum expositio cum adseveratione, Auct. ad Her. 1, 3; so Quint. 4, 2, 94; 11, 3, 2; Plin. Pan. 67; Tac. A. 6, 2; 4, 42; 4, 52.— `I.B` In Tac., of actions, *a persevering earnestness*, *vehemence*, *rigor* : igitur multā adseveratione... coguntur patres, etc., Tac. A. 4, 19 : accusatio tamen apud patres adseveratione eādem peracta, id. ib. 2, 31.—* `II` In the old gram. lang., *a strengthening part of speech*, *a word of emphasis* : adiciebant et adseverationem, ut heu, Quint. 1, 4, 20 : (adseverat heu, dum miserabili orationi ipsius, qui dicit dolorem, adjungit, Spald.). 4051#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4050#assevero#as-sĕvēro ( ads-, Ritschl, B. and K., Halm), āvi, ātum, 1, v. a. severus. `I. A.` Lit., *to do* any thing *with earnestness*, *to do* or *pursue earnestly* (opp. jocari, Cic. Brut. 85, 293; rare in early Latin; syn.: affirmo, confirmo, assero, dico): quae est ista defensio? utrum adseveratur in hoc an tentatur? **is this matter conducted in earnest?** Cic. Verr. 2, 2, 10.—Hence, of discourse, *to assert strongly* or *firmly*, *to declare positively*, *to affirm* (in the class. per. only in prose; with this word in this sense, cf. the Engl. to assure; the Germ. versichern; the Gr. ἰσχυρίζομαι, βεβαιόω; and the Lat. confirmo, adfirmo): neminem eorum haec adseverare audias, * Plaut. Mil. 3, 1, 164: pulchre adseverat sese ab Oppianico destitutum, Cic. Clu. 26, 72 : unum illud firmissime adseverabat in exsilium se iturum, id. Att. 10, 14 : periti rerum adseverant non ferre (Arabiam) tantum, etc., Plin. 12, 18, 41, § 83 Jan (others *adstruxerunt*, v. astruo *fin.*): Halicarnasii mille et ducentos per annos nullo motu terrae nutavisse sedes suas adseveraverant, Tac. A. 4, 55; 6, 28; 12, 42; 14, 16; id. H. 2, 80: constantissime adseveravit fore, ut etc., Suet. Vesp. 5.—Also, de aliquā re: neque hoc meum, de quo tanto opere hoc libro adseveravi, umquam adfirmabo esse verius quam tuum, Cic. Or. 71, 237 : quem ad modum adversarius de quāque re adseveret, id. Brut. 57, 208 : neminem ullā de re posse contendere neque adseverare, id. Ac. 2, 11, 35.—Of inanimate things, *to make known*, *to show*, *prove*, *demonstrate* : adseverant magni artus Germanicam originem, Tac. Agr. 11.— `I. A..B` In Tac., of conduct (cf. asseveratio): viri gravitatem adseverantes, **assuming an air of gravity**, Tac. A. 13, 18. — `II` In App., *to make grave* or *serious* : frontem, App. M. 3, p. 135, 10, and 8, p. 203, 24.— *Advv.* : adsĕvēranter and adsĕ-vērātē, *with asseveration*, *earnestly*, *emphatically.* `I. A..A` Form adsĕvēranter : loqui valde adseveranter, Cic. Att. 15, 19, 2. — *Comp.* : Haec Antiochus fere multo etiam adseverantius (dixit), Cic. Ac. 2, 19, 61.— `I. A..B` Form adsĕvērātē : tragoedias scite atque adseverate actitavit, **earnestly**, Gell. 6, 5, 2. 4052#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4051#assibilo#as -sībĭlo ( ads-), āre, v. n. and `I` *a.*, *to hiss*, *murmur*, *whisper at* or *to* a thing (only in the post-Aug. poets): alno adsibilat alnus, Claud. Nupt. Hon. et Mar. 68; id. Rapt. Pros. 2, 225: moto adsibilat aëre ventus, Aus. Mos. 258.—As *verb act.* : serpens animam adsibilat aris, i. e. sibilando amittit, Stat. Th. 5, 578. 4053#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4052#assiccesco#as-siccesco ( ads-), ĕre, `I` *v. inch.*, *to become dry*, *to dry up*, Col. 12, 9, 1. 4054#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4053#assicco#as-sicco ( ads-), āre, v. a., `I` *to dry*, *to dry up* (only in post-Aug. prose; most freq. in Col.): aliquid in sole, Col. 12, 15 *fin.*; 2, 9, 18; id. Arb. 28 *fin.*; 1, 6, 22: nebulam et rorem, id. 4, 19, 2; 12, 16, 3; 12, 33, 1 al.: lacrimas, Sen. Cons. ad Polyb. 26 (Haase, *siccare*). 4055#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4054#assiculus#assĭcŭlus, v. axiculus. 4056#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4055#assidelae#assĭdĕlae ( ads-), ārum, f. assideo, `I` *tables at which the priests sat and offered sacrifices*, Paul. ex Fest. p. 17 Müll. 4057#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4056#assideo#as-sĭdĕo ( ads-, Fleck., Kayser, Rib., Merk., Halm, Weissenb.; both, K. and H.), sēdi, sessum, 2, v. n. sedeo, `I` *to sit by* or near a person or thing (syn. assido). `I` Lit. `I.A` In gen.: qui apud carbones adsident, Plaut. Rud. 2, 6, 48 : in Tiburti forte adsedimus ego et Marcus filius, Cic. de Or. 2, 55, 224 : non adsidens et attente audiens, id. Brut. 55, 200.— `I.B` Esp. `I.A.1` *To sit*, *stand*, or *be at* one's side, as attendant, aid, protector; *absol.* or with *dat.* : cum lacrimans in carcere mater noctes diesque adsideret, Cic. Verr. 2, 5, 43 : principes Macedoniae hujus (Plancii) periculo commoti huic adsident, pro hoc laborant, id. Planc. 11 *fin.* : cum Pompeius P. Lentulo consuli frequens adsideret, id. Pis. 32, 80 : qui (nobilium adulescentes) ibi adsidebant, Liv. 9, 46, 9 : Ut assidens inplumibus pullis avis Serpentium adlapsus timet, Hor. Epod. 1, 19 : adsidens foribus, Vulg. Sap. 6, 15; ib. 1 Macc. 11, 40; ib. Act. 26, 30.—Hence, in judic. lang., t. t., *to aid*, *assist one in the office of judge*, *to be an assessor* (cf. assessor): rarus in tribunali Caesaris Piso, et si quando adsideret, atrox ac dissentire manifestus, Tac. A. 2, 57; Dig. 1, 22, 2; 1, 22, 3; 1, 22, 6 al.— `I.A.2` Of the sick, *to attend upon*, *take care of* : adsidet aegrae, Ov. H. 20, 137 : Adsidet una soror, Prop. 5, 3, 41 : si alius casus lecto te adflixit, habes qui Adsideat, fomenta paret, medicum roget, etc., Hor. S. 1, 1, 82; Plin. Ep. 7, 19: adsidente amantissimā uxore, Tac. Agr. 45 : adsidere valetudini, id. ib. — `I.A.3` *To be busily*, *assiduously engaged about* a thing: litteris, Plin. Ep. 3, 5, 19 : gubernaculis, **to attend to**, **to mind**, id. Pan. 81 *fin.* — `II` Transf. `I.A` Of a place, *to station one's self before;* and more freq. in a hostile sense, *to be encamped before*, *sit down before*, *besiege*, *blockade;* constr. with dat. or *acc.;* also *pass.* : adsidere sepultae urbis ruinis, Tac. H. 3, 35 : prope moenia Romana adsidere, Liv. 26, 22 : moenibus adsidet hostis, Verg. Cir. 267; Liv. 23, 19; 21, 25; Curt. 4, 3; Tac. H. 2, 22 al.: cum muros adsidet hostis, Verg. A. 11, 304 : adsidendo castellum, Tac. A. 6, 43 : arces, Sil. 9, 623 : adsidebat oppugnabatque oppidum, Gell. 7, 1, 8 : Amisumque adsideri audiebat, Sall. H. Fragm. ap. Prisc. p. 830 P. (IV. 8 Gerl.): adsessos Capuae muros, Sil. 12, 453.—* `I.B` Poet., *to be near one in qualities*, i. e. *to be like*, *to resemble* (in prose, instead of it, accedo; opp. dissideo, q. v.): parcus Adsidet insano, Hor. Ep. 1, 5, 14 (sedet stulto proximus eique simillimus est, Crucq.; cf. in Gr. ἐγγὺς εἶναί τινι.—Acc. to Schmid the figure is drawn from the sitting together of similar classes in the theatre). 4058#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4057#assido#as-sīdo ( ads-, Ritschl, Fleck., B. and K., Dietsch; ass-, Roth), sēdi, no `I` *sup.*, 3, v. n., *to sit down*, *seat one's self somewhere*, *sit* (syn. assideo). `I...a` *Absol.* : Adsido; accurrunt servi; soccos detrahunt, Ter. Heaut. 1, 1, 72 : adsidamus, si videtur, Cic. Ac. 1, 4, 14 : Assidentem (Caesarem) conspirati specie officii circumsteterunt, Suet. Caes. 82.— `I...b` With an *adjunct of place* : in sellā apud magistrum adsideres, Plaut. Bacch. 3, 3, 28 : hic, id. Stich. 1, 2, 35 : hic in arā, id. Rud. 3, 3, 26 : eo mulier adsidat, Cato, R. R. 157, 11 : ut aves videre possint, ubi adsidant, Varr. R. R. 3, 5, 3 : super aspidem, Cic. Fin. 2, 18, 59 : aquila in culmine domūs assedit, Suet. Tib. 14 : humi assidens, id. Ner. 53 al. — `I...c` With acc. (cf. assideo, II. A.): Hiempsal dextrā Adherbalem adsedit, Sall. J. 11, 3 : se utrumque adsidere jussit, Aur. Vict. Caes. 10.—Of an orator who sits down after he has finished his speech: Peroravit aliquando, adsedit; surrexi ego, **he sat down**, **took his seat**, Cic. Rosc. Am. 22 : subito adsedit, cum sibi venenis ereptam memoriam diceret, id. Or. 37, 129 : Set ubi adsedit, Catilina etc., Sall. C. 31, 7; 53, 1. 4059#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4058#assidue#assĭdŭē ( ads-), adv., v. 2. assiduus `I` *fin.* 4060#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4059#assiduitas#assĭdŭĭtas ( ads-), ātis, f. 2. assiduus, `I` *a constant presence with* any one ( *in order to serve*, *aid*, etc.; cf. assideo, I. B. 1.; most freq. in Cic.). `I` In gen.: medici adsiduitas, **constant attendance**, Cic. Att. 12, 33 : cotidiana amicorum adsiduitas et frequentia, Q. Cic. Petit. Cons. 1, 3 : eorum, qui abs te defensi sunt, id. ib. 1, 13 : eandemque adsiduitatem tibi se praebuisse postridie, **the same unceasing attendance**, Cic. Deiot. 15, 42 : summā adsiduitate cotidianā aliquem tractare, id. ad Q. Fr. 1, 3, 8.—So of the constant attendance, in the assemblies, of candidates for office (cf.: habitare in oculis, Cic. Planc. 27, 66): altera pars petitionis, quae in populari ratione versatur, desiderat nomenclationem, blanditiam, adsiduitatem, etc., Q. Cic. Petit. Cons. 11, § 43 : adsiduitatis et operarum harum cotidianarum putat esse consulatum, Cic. Mur. 9, 21 : valuit adsiduitate, valuit observandis amicis, valuit liberalitate, id. Planc. 27 *fin.* : homo aut frugalitatis existimatione praeclara aut, id quod levissimum est, adsiduitate, Cic. Verr. 2, 1, 39. —First in Suet., without access. idea, for *constant presence*, Suet. Tib. 10.— `II` Esp., with *gen. of thing*, with the idea of continuance in time, *the continuance*, *duration*, *constancy of any thing;* sometimes *a frequent occurrence* or *repetition of it* : adsiduitate molestiarum sensum omnem humanitatis ex animis amittimus, Cic. Rosc. Am. 53 *fin.* : adsiduitate cotidianā et consuetudine oculorum adsuescunt animi, id. N. D. 2, 38, 96 : bellorum, id. Off. 2, 21, 74 : epistularum, **unbroken correspondence**, id. Fam. 16, 25 : orationis, id. Att. 16, 5, 2 : dicendi adsiduitas aluit audaciam, id. Inv. 1, 3, 4 : contubernii, Tac. Or. 5 : spectaculorum, Suet. Aug. 43 : concubitus, id. Dom. 22 : opprobrii, Vulg. Eccli. 41, 9 : ejusdem litterae, Auct. ad Her. 4, 12, 18.—Without *gen. of thing* : talis in rem publicam nostram labor, adsiduitas, dimicatio, **assiduity**, **unremitting application**, Cic. Balb. 2, 6 : adsiduitas illius non est, Vulg. Eccli. 7, 14 : viri mendacis, ib. ib. 20, 27; 38, 28. 4061#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4060#assiduo1#assĭdŭō ( ads-), adv., v. 2. assiduus `I` *fin.* 4062#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4061#assiduo2#assĭdŭo ( ads-), āre, v. a. 2. assiduus, `I` *to apply constantly* : filio flagella, Vulg. Eccli. 30, 1. 4063#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4062#assiduus1#assĭdŭus ( ads-, perh. only by confusion of 1. assiduus with 2. assiduus), i, m. as-do; cf. infra, Gell. 16, 10, 15, `I` *a tributepayer;* a name given by Servius Tullius to the citizens of the upper and more wealthy classes, in opp. to proletarii, citizens of the lowest classes, who benefit the state only by their progeny (proles). `I. A.` Lit. : cum locupletes assiduos (Servius) appellāsset ab aere dando, Cic. Rep. 2, 22, 40.—So in the Twelve Tables: adsiduo vindex adsiduus esto. Proletario jam civi, cui quis volet vindex esto, Gell. 16, 10, 5; cf. Dirks. Transl. 154 sq.: locuples enim est assiduus, ut ait L. Aelius, appellatus ab aere dando, Cic. Top. 2, 10; Varr. ap. Non. p. 67, 25: quibus erant pecuniae satis locupletes, assiduos; contrarios proletarios, id. ib. : assiduum ab aere dando, Quint. 5, 10, 55 : adsiduus in Duodecim Tabulis pro locuplete dictus, ab assibus, id est aere dando, Gell. 16, 10, 15 : adsiduus dicitur, qui in eā re, quam frequenter agit, quasi consedisse videatur. Alii assiduum locupletem, quasi multorum assium dictum putārunt. Alii eum, qui sumptu proprio militabat, ab asse dando vocatum existimārunt, Paul. ex Fest. p. 9 Müll.: ditiores qui asses dabant, assidui dicti sunt, Charis. p. 58 P.; cf. vindex ap. Cassiod. Orth. p. 2318 P.: assiduus dicebatur apud antiquos, qui assibus ad aerarii expensam conferendis erat, Isid. Orig. 10, 17; cf. Nieb. Röm. Gesch. 1, pp. 496-502.— `I.B` Meton., *a rich person* : noctīsque diesque adsiduo satis superque est, Plaut. Am. 1, 1, 14.— `II` Trop., adject. of a *first-rate*, *classical* writer: classicus adsiduusque aliquis scriptor, non proletarius, Gell. 19, 8, 15 (cf. on the other hand: Proletario sermone nunc quidem utere, **common talk**, Plaut. Mil. 3, 1, 157). 4064#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4063#assiduus2#assĭdŭus ( ads-, Ritschl, Lachm., Fleck., B. and K., Rib., Weissenb., Jahn; ass-, Merk., Halm, K. and H.), a, um, adj. from assideo, as continuus from contineo, etc. : `I` Itaque qui adest, adsiduus (est), Varr. L. L. 7, § 99; but more correctly: adsiduus dicitur, qui in eā re, quam frequenter agit, quasi consedisse videatur, *to have sat down to it*, Paul. ex Fest. p. 9 Müll.; hence, `I` *Constantly present somewhere*, *attending to*, *busy* or *occupied with* something (cf. deses, *idle*, from desideo): cum hic filius adsiduus in praediis esset, Cic. Rosc. Am. 7; id. Att. 4, 8, b, § 3: fuit adsiduus mecum praetore me, id. Cael. 4, 10; Varr. R. R. 2, 10, 6; Vulg. Eccli. 9, 4; 37, 15: semper boni adsiduique domini (i. e. qui frequenter adest in praediis) referta cella vinariā, oleariā, etc., Cic. Sen. 16, 56 : suos liberos agricolas adsiduos esse cupiunt, id. Rosc. Am. 16, 47 : flagitator, id. Brut. 5, 18 : his potius tradam adsiduis uno opere eandem incudem diem noctemque tundentibus, id. de Or. 2, 39, 162 : Elevat adsiduos copia longa viros, Prop. 3, 31, 44 : campus, Assiduis pulsatus equis, Ov. M. 6, 219 : adsiduus in oculis hominum fuerat, Liv. 35, 10 : hostis, adsiduus magis quam gravis, id. 2, 48 : canes adsiduiores, Varr. R. R. 2, 9 : circa scholas adsiduus, Suet. Tib. 11 : (patrimonia) majora fiunt Incude adsiduā semperque ardente camino, **by the busy anvil**, Juv. 14, 118 : Retibus adsiduis penitus scrutante macello Proxima, id. 5, 95 : Quem cavat adsiduis sudibus, id. 6, 248 : in mandatis illius maxime adsiduus esto, Vulg. Eccli. 6, 37; 12, 3.—So of the constant attendance of candidates for office, Q. Cic. Petit. Cons. 9, 37 (cf. these passages in their connection).—Hence sarcastically of parasites: urbani adsidui cives, quos scurras vocant, Plaut. Trin. 1, 2, 165.— `II` With the prominent idea of continuance in time, *continual*, *unremitting*, *incessant*, *perpetual*, *constant* (very freq. both in prose and poetry): foro operam adsiduam dare, Plaut. As. 2, 4, 22 : ludis adsiduas operas dare, Lucr. 4, 974: pars terraï perusta solibus adsiduis, id. 5, 252 : imbres, id. 5, 341; Cic. Att. 13, 16: motus, Lucr. 1, 995, and 4, 392; 2, 97: repulsus, id. 4, 106 : casus, id. 5, 205 : frequentia, Cic. Planc. 8 *fin.*; Q. Cic. Petit. Cons. 9, 37: febricula, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 21 *fin.* : adsidua ac diligens scriptura, Cic. Or. 1, 33, 150 : recordatio, id. Fin. 1, 12, 41 : deorum adsidua insidens cura, Liv. 1, 21 : deprecatio justi adsidua, Vulg. Jac. 5, 16 : (portae) adsiduus custos, Liv. 34, 9 : longa temporum quies et continuum populi otium et assidua senatūs tranquillitas, etc., Tac. Or. 38 : sterilitates, Suet. Claud. 18 : quantum (nominis) Octavius abstulit udo Caedibus adsiduis gladio, Juv. 8, 243 : barbarorum incursus, Suet. Vesp. 8 : vasa aurea adsiduissimi usūs, id. Aug. 71 : ignis, Tib. 1, 1, 6 : aqua, Prop. 2, 1, 68; 2, 19, 31; 3, 11, 56 al.: libidines, id. 2, 16, 14 : Hic ver adsiduum atque alienis mensibus aestas, Verg. G. 2, 149 : nubes, Ov. M. 1, 66 : gemitus, id. ib. 2, 486 et saep.: Non feret assiduas potiori te dare noctes, * Hor. Epod. 15, 13.—Sometimes said with a degree of impatience, *constant*, *everlasting*, *eternal* : lapsus Tectorum adsiduos, Juv. 3, 8 : obvius adsiduo Syrophoenix udus amomo, **with his everlasting perfume**, id. 8, 159 Jahn: adsiduo ruptae lectore columnae, id. 1, 13.—Hence adv., *continually*, *constantly*, *without intermission.* `I` Form as-sĭdŭō ( ads-): operam dare alicui, Plaut. Cist. 1, 3, 37 : edere, id. Mil. 1, 1, 50 : perpotare, id. Most. 4, 2, 60 : esse cum aliquo, id. Truc. 2, 4, 68 : quaerere aliquid, Plin. 26, 3, 8, § 16 : adesse, Dig. 40, 4, 44.—Far more freq., `II` Form assĭdŭē ( ads-): ubi sum adsidue, scio, Ter. Hec. 2, 1, 20 : in ore indisciplinatorum adsidue erit, Vulg. Eccli. 20, 26 : Adsidue veniebat, Verg. E. 2, 4 : homines nobiles adsidue unā scribere, Ter. Ad. prol. 16 : adsidue cantare, Cic. Div. 1, 34, 74 : alia, quae suis locis dicentur adsidue, Plin. 24, 1, 1, § 3 : Cum assidue minores parentibus liberi essent, Quint. 6, 3, 67 : agere aliquid, Ter. Heaut. prol. 29 : ut oculis adsidue videmus, Cic. N. D. 2, 41, 104 : audire aliquid, id. Mil. 34, 93 : frequenter et adsidue consequi aliquid, Auct. ad Her. 4, 56, 69: laudare aliquid, Vulg. Eccli. 51, 15 : interrogari, ib. ib. 23, 11 : litteris uti, Cic. Fam. 5, 15 : convivari, Suet. Aug. 74 : frequentare aedem, id. ib. 91 : gestare aliquem ornatum, id. Calig. 52 : DEFLERE ALIQVEM, Inscr. Grut. 950, 8 : adsidue recens, Plin. 11, 53, 115, § 277.— *Comp* not found.—* *Sup.* assĭdŭissimē ( ads-): Adsiduissime mecum fuit Dionysius, Cic. Brut. 91, 316 : salientes (aquae) adsiduissime interdiu et noctu, Sen. Cons. ap. Front. Aquaed. 2, p. 252; for the comparison of the adj. and adv. (as in arduus, exiguus, egregius, industrius, perpetuus, etc.), v. Rudd. I. p. 180, n. 58. 4065#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4064#assignatio#assignātĭo ( ads-), ōnis, f. assigno, `I` *a marking*, *showing*, *assignment*, *allotment;* most freq. of the allotment of land to colonists (cf. assigno, I. A.); with and without agrorum: haec agrorum adsignatio, Cic. Phil. 6, 5, 14; 4, 4, 9; id. Agr. 2, 30 *fin.* : novae adsignationes, id. ib. 3, 3; so id. Fam. 13, 8, 2: popularis adsignationis modum non excessit, Val. Max. 4, 3, 7.—Of other things (cf. assigno, I. B.): aquae, Dig. 43, 20, 1. 4066#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4065#assignator#assignātor ( ads-), ōris, m. id. I. B., `I` *an assigner*, *appointer*, Dig. 38, 4, 3. 4067#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4066#assignifico#as-signĭfĭco ( ads-), āre, v. a. `I` *To show*, *make evident* : olim tonsores non fuisse adsignificant antiquorum statuae, Varr. R. R. 2, 11, 10.— `II` *To denote*, *point out* : locum, Varr. ap. Gell. 10, 1. 4068#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4067#assigno#assigno ( ads-, B. and K., Halm, Weissenb., Jahn, K. and H.), āvi, ātum, 1, v. a. `I` In gen. `I.A` Lit., *to mark out* or *appoint to* one, *to assign;* hence also, *to distribute*, *allot*, *give by assigning*, as t. t. of the division of public lands to the colonists (cf. assignatio; syn.: ascribo, attribuo): uti agrum eis militibus, legioni Martiae et legioni quartae ita darent, adsignarent, ut quibus militibus amplissime dati, adsignati essent, Cic. Phil. 5, 19 *fin.*; so id. ib. 2, 17, 43; id. Agr. 3, 3, 12: qui (triumviri) ad agrum venerant adsignandum, Liv. 21, 25; 26, 21; Sic. Fl. p. 18 Goes.— `I.B` Transf., *to assign* something *to some one*, *to confer upon* : mihi ex agro tuo tantum adsignes, quantum corpore meo occupari potest, Cic. Att. 3, 19, 3 : munus humanum adsignatum a deo, id. Rep. 6, 15 *fin.* : apparitores a praetore adsignati, Cic. Verr. 2, 3, 25 : ordines, id. Pis. 36, 88 : quem cuique ordinem adsignari e re publicā esset, eum adsignare, Liv. 42, 33 : equum publicum, id. 39, 19; so id. 5, 7: equiti certus numerus aeris est adsignatus, id. ib. : aspera bella componunt, agros adsignant, oppida condunt, *to assign dwellingplaces* to those roaming about (with ref. to I. A.), * Hor. Ep. 2, 1, 8: natura avibus caelum adsignavit, **appointed**, **allotted**, Plin. 10, 50, 72, § 141 : de adsignandis libertis, Dig. 38, 4. 1 sq.: adsignavit eam vivam, παρέστησεν, *he presented her*, Vulg. Act. 9, 41 al.— `I.C` Trop., *to ascribe*, *attribute*, *impute to one as a crime*, or *to reckon as a service* (in the last sense not before the Aug. period; in Cic. only in the first signification). `I...a` In mal. part.: nec vero id homini tum quisquam, sed tempori adsignandum putavit, Cic. Rab. Post. 10, 27 : haec si minus apta videntur huic sermoni, Attico adsigna, qui etc., id. Brut. 19, 74 : ne hoc improbitati et sceleri meo potius quam imprudentiae miseriaeque adsignes, id. ad Q. Fr. 1, 4; so id. Fam. 6, 7, 3; id. Att. 6, 1, 11; 10, 4, 6; Planc. ap. Cic. Fam. 10, 18, 2: petit, ne unius amentiam civitati adsignarent, Liv. 35, 31 ' permixtum vehiculis agmen ac pleraque fortuita fraudi suae adsignantes, Tac. H. 2, 60; Nigid. ap. Gell. 4, 9, 2; and without *dat.* : me culpam fortunae adsignare, calamitatem crimini dare; me amissionem classis obicere, etc., Cic. Verr. 2, 5, 50 Zumpt.— `I...b` In bon. part.: nos omnia, quae prospera tibi evenere, tuo consilio adsignare; adversa casibus incertis belli et fortunae delegare, Liv. 28, 42, 7 : Cypri devictae nulli adsignanda gloria est, Vell. 2, 38 : sua fortia facta gloriae principis, Tac. G. 14 : hoc sibi gloriae, Gell. 9, 9 *fin.* : si haec infinitas naturae omnium artifici possit adsignari, Plin. 2, 1, 1, § 3 : inventionem ejus (molyos) Mercurio adsignat, id. 25, 4, 8, § 26 al. — `II` Esp. `I.A` With the access. idea of object, design, *to commit*, *consign*, *give over* a thing *to* one to keep or take care of (rare, mostly post - Aug.): quibus deportanda Romam Regina Juno adsignata erat, Liv. 5, 22 ' Eumenem adsignari custodibus praecepit, Just. 14, 4 *fin.*; Dig. 18, 1, 62; 4, 9, 1.— Trop. : bonos juvenes adsignare famae, Plin. Ep. 6, 23, 2; so Sen. Ep. 110.— `I.B` *To make a mark upon something*, *to seal it* (post-Aug.): adsigna, Marce, tabellas, Pers. 5, 81 : subscribente et adsignante domino, Dig. 45, 1, 126; 26, 8, 20: cum adsignavero iis fructum hunc, *shall have sealed* and sent, Vulg. Rom. 15, 28.— Trop. : verbum in clausulā positum adsignatur auditori et infigitur, **is impressed upon**, Quint. 9, 4, 29. 4069#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4068#assilio#as-sĭlĭo ( ads-, Kayser; ads- and as-, Merk.), sĭlui (cf. Prisc. p. 906 P., and Jahn ad Ov. M. 11, 526), sultum, 4, v. n. 2. salio, `I` *to leap* or *spring to* or *upon* something. `I` Lit. (most freq. poet.): Cum saepe adsiluit defensae moenibus urbis, Ov. M. 11, 526 : adsiliens admissarius, Col. 6, 37, 9 : torpedo adsultantes pisciculos attrahens, donec tam prope accedant, ut adsiliat, Plin. 9, 42, 67, § 143; Val. Fl. 1, 257: in ferrum, Sil. 10, 2 et saep.— Poet. freq. of water, *to leap* or *dash against* or *upon* a thing (cf. 2. salio): tactumque vereri Assilientis aquae, Ov. M. 6, 107, and id. F. 5, 612: Adsiliunt fluctus, id. ib. 3, 591 : (insulae) quas spumifer adsilit Aegon, Stat. Th. 5, 56 al. — `II` Trop. : nam neque adsiliendum statim est ad genus illud orationis, *to jump to*, * Cic. de Or. 2, 53, 213; Sen. Contr. 5 praef. 4070#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4069#assimilanter#assĭmĭlanter ( ads-), adv., v. assimulo `I` *fin.* 4071#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4070#assimilatio#assĭmĭlātio ( ads-), v. assimulatio. 4072#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4071#assimilis#as -sĭmĭlis ( ads-, Ritschl, Baiter, Rib.; ass-, Merk.), e, adj., `I` *similar*, *like* (cf. ad, D. 4.); constr. with *gen.*, dat. with *quasi*, or *absol.* (rare; mostly poet. and in post - Aug. prose; once in Cic.). `I...a` With *gen.* : quicquam adsimile hujus Quasi tu numquam facti feceris, Plaut. Merc. 5, 3, 1 : latuscula adsimili lateris flexurā praedita nostri, Lucr. 4, 336 Lachm.: assimilis sui, Ov. Tr. 1, 6, 27.— `I...b` With *dat.* : silex cadenti imminet adsimilis, Verg. A. 6, 603 : fratribus, Ov. P. 2, 2, 85 : raritas adsimilis spongiis, * Cic. N. D. 2, 55, 136: aeri-adsimilis capillus, Suet. Ner. 1; so id. Galb. 18; id. Vesp. 7.— `I...c` With *quasi* : Nam hoc adsimile est quasi de fluvio qui aquam derivat sibi, Plaut. Truc. 2, 7, 12.— `I...d` *Absol.* : Inde sequetur, Adsimili ratione alias ut postulet ordo, Lucr. 2, 493, and 4, 425.—* *Adv.* : assĭ-mĭlĭter ( ads-), *in like manner* : adsimiliter mi hodie optigit, Plaut. Bacch. 4, 9, 27. 4073#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4072#assimiliter#assĭmĭlĭter ( ads-), adv., v. assimilis `I` *fin.* 4074#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4073#assimulanter#assĭmŭlanter ( ads-), adv., v. assimulo, `I` *P. a. fin.* 4075#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4074#assimulaticius#assĭmŭlātĭcĭus ( ads-), a, um, adj. assimulo, `I` *imitated*, *not real;* hence *nominal*, *titular* : insignia, Cod. Th. 6, 22, § 8. 4076#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4075#assimulatio#assĭmŭlātĭo (better ads-, not assĭ-mĭlātĭo; v. assimulo `I` *fin.*), ōnis, f. id., *an assimilating.* `I` *A being similar*, *similarity*, *likeness* : prodigiosa adsimulatio, Plin. 11, 49, 109, § 262.— `II` In rhet., *a feigned adoption of the opinion of one's hearers* : est (adsimulatio) cum id, quod scimus facile omnes audituros, dicimus nos timere, quomodo accipiant; sed tamen veritate commoveri, ut nihilo setius dicamus, Auct. ad Her. 4, 37, 49.— `III` *A comparison* of one thing with others: dolosa, Dig. 2, 18, 19, § 24; Cod. Th. 16, 2, § 18. 4077#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4076#assimulo#as-sĭmŭlo ( adsĭmŭlo, Ritschl, Lachmann, Fleck., B. and K., Rib., Halm in Tac.; assĭmŭlo, Merk.; adsĭmĭlo, Halm in Quint., Tisch.), āvi, ātum, 1, v. a. and n. `I` Lit., *to make* one thing *like* another, *to consider as similar*, *to compare* (in the class. period rare): Linquitur, ut totis animalibus adsimulentur, **that they are like complete animals**, Lucr. 2, 914 : nolite ergo adsimulari iis, **be like them**, Vulg. Matt. 6, 8; 7, 24: simile ex specie comparabili aut ex conferundā atque adsimulandā naturā judicatur, Cic. Inv. 1, 28, 42 : pictor, perceptā semel imitandi ratione, adsimulabit quidquid acceperit, Quint. 7, 10, 9 : nec cohibere parietibus deos neque in ullam humani oris speciem adsimulare, Tac. G. 9 : convivia assimulare freto, Ov. M. 5, 6 : formam totius Britanniae bipenni adsimulavere, Tac. Agr. 10; so id. A. 1, 28; 15, 39: os longius illi adsimulat porcum, Claud. Eid. 2, 6 : cui adsimilāstis me, Vulg. Isa. 46, 5; ib. Marc. 4, 30: quam (naturam) Gadareus primus adsimulāsse aptissime visus est, **to have designated by very suitable comparisons**, Suet. Tib. 57. — `II` *To represent something that is not*, *as real*, *to imitate*, *counterfeit*, *to pretend*, *to feign*, *simulate;* constr. usu. with *acc.;* ante - class. with *inf.*, acc. and *inf.*, or with *quasi;* v. assimilis (mostly poet. or in post - Aug. prose). With *acc.* : has bene ut adsimules nuptias, Ter. And. 1, 1, 141 : clipeumque jubasque Divini adsimulat capitis, Verg. A. 10, 639 : Assimulavit anum, Ov. M. 14, 656 : odium cum conjuge falsum Phasias assimulat, id. ib. 7, 298 : fictos timores, Sil. 7, 136 : sermonem humanum, Plin. 8, 30, 44, § 106 : me sic adsimulabam, quasi stolidum, Plaut. Ep. 3, 3, 40 : se laetum, Ter. Heaut. 5, 1, 15 : amicum me, id. Phorm. 1, 2, 78.— With simple *inf.* : furere adsimulavit, Pac. ap. Cic. Off. 3, 26, 98: amare, Plaut. Cist. 1, 1, 98.— With acc. and *inf.* : ego me adsimulem insanire, Plaut. Men. 5, 2, 79 : adsimulet se Tuam esse uxorem, id. Mil. 3, 1, 195 : Nempe ut adsimulem me amore istius differri, id. ib. 4, 4, 27; id. Poen. 3, 1, 57; id. Truc. 2, 4, 36; 2, 5, 11; 2, 5, 19: venire me adsimulabo, Ter. And. 4, 3, 20; id. Phorm. 5, 6, 53 al.— With *quasi* : adsimulato quasi hominem quaesiveris, Plaut. Ep. 2, 2, 11 : *Ad.* Ita nos adsimulabimus. *Co.* Sed ita adsimulatote, quasi ego sim peregrinus, id. Poen. 3, 2, 23; id. Stich. 1, 2, 27: adsimulabo quasi nunc exeam, Ter. Eun. 3, 2, 8.—And *absol.* : Obsecro, Quid si adsimulo, satin est? Ter. Phorm. 1, 4, 33.—!*? The much-discussed question, whether adsimilo or adsimulo is the best orthog. (cf. Gron. Diatr. Stat. c. 6, p. 72 sq., and Hand ad h. l.; Quint. 7, 10, 9 Spald.; id. 10, 2, 11 Frotscher; Suet. Tib. 57 Bremi; Tac. G. 9 Passow; id. Agr. 10 Walch; Bessel, Misc. Phil. Crit. 1, 5 al.), is perh. solved in the foll. remarks: Such is the affinity of the sound of *ŭ* and *ĭ* in Lat., that when they stand in two successive syllables, separated by the semivowel *l*, the *u* is accommodated to the *i.* Thus, from consŭl arises consĭlĭum; from exsŭl, exsĭlĭum; from famŭl, famĭlĭa; so the terminations ĭlis and ŭlus, not ŭlis and ĭlus (these few, mutĭlus, nubĭlus, pumĭlus, rutĭlus, appear to be founded in the *u* of the first syllable; but for the heteroclites gracila, sterila, etc., a *nom. sing.* gracilus, sterilus, etc., is no more needed than for Bacchanal orum, a nom. Bacchanalium, and for carioras, Manil. ap. Varr. L. L. 7, § 28 MSS., a form cariorus, a, um); and so it is also explained, that from the orig. facul and difficul arose faculter, facultas; difficulter, difficultas; not facŭlis, facŭliter, facŭlītas; difficŭlis, difficŭlĭter, difficŭlĭtas; but facilis, faciliter, facilitas; difficilis, difficiliter, difficilitas. This principle, applied to the derivatives of simul, shows the correctness of the orthography simulo, simulatio, simulator, with similis, similitudo, similitas; adsimulo, adsimulatio, adsimulator, with adsimilis; dissimulo, dissimulatio, dissimulator, with dissimilis and dissimilitudo, etc.; cf. Diom. p. 362 P.: *Similo* non dicimus, sed *similis est.* Sane dixerunt auctores *simulat* per *u*, hoc est ὁμοιάζει. But since the copyists knew that the more rare signif. of *making like* was not generically connected in the words simulare and adsimulare with the more usual one of *imitating*, *dissembling*, they wrote, where the former was required, sim *i* lo, adsim *i* lo, and gave occasion thereby to the entirely unfounded supposition that the ancients wrote, for the signif. *making like*, similo, adsimilo; for that of *imitating*, *feigning*, simulo, adsimulo Fr.—Hence, assĭmŭlātus ( ads-), a, um, P. a. `I.A` *Made similar*, *similar*, *like* : totis mortalibus adsimulata Ipsa quoque ex aliis debent constare elementis, Lucr. 2, 980 : montibus adsimulata Nubila, id. 6, 189 : litterae lituraeque omnes adsimulatae, Cic. Verr. 2, 2, 77 : Italia folio querno adsimulata, Plin. 3, 5, 6, § 43 : phloginos ochrae Atticae adsimulata, id. 37, 10, 66, § 179 : favillae adsimilatus, Vulg. Job, 30, 19 : adsimilatus Filio Dei, ib. Heb. 7, 3.— `I.B` *Imitated*, i. e. *feigned*, *pretended*, *dissembled* : familiaritas adsimulata, Cic. Clu. 13 : virtus, id. Cael. 6, 14 : adsimulatā castrorum consuetudine, Nep. Eum. 9, 4 : alia vera, alia adsimulata, Liv. 26, 19 : minus sanguinis ac virium declamationes habent quam orationes, quod in illis vera, in his adsimilata materia est, Quint. 10, 2, 12; 9, 2, 31 al.— *Comp.*, *sup.*, and adv. not in use.—* assĭmŭlanter ( ads-), adv. (qs. from the P. a. assimulans, which is not found), *in a similar manner* : dicta haec, Nigid. ap. Non. p. 40, 25. †* assĭpondĭum, ii, n. as-pondus, `I` *the weight of one as*, *a pound weight*, Varr. L. L. 5, § 169 Müll. 4078#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4077#assiratum#assirātum, i, n., `I` *a drink composed of wine and blood;* as, acc. to Festus, the ancient Latins called blood *assir*, Paul. ex Fest. p. 16 Müll. 4079#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4078#assis1#assis, is, m., = as, v. as `I` *init.* 4080#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4079#assis2#assis, is, m. and f., = axis, v. 1. axis. 4081#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4080#assisto#as-sisto ( ads-, Fleck., Lachm., B. and K., Rib., Halm; ass-, Merk.), astĭti, no `I` *sup.*, 3, v. n. (cf. absisto), *to place one's self somewhere*, *to stand*, *post one's self.* `I` In gen.: Mane tu atque adsiste ilico, Plaut. Most. 4, 2, 2 : Adsistite omnes contra me, id. Ps. 1, 2, 23 : ut adsisterent coram Domino, Vulg. Job, 1, 6; ib. 2 Par. 9, 7: adsiste altrinsecus, Plaut. Ps. 1, 3, 123 : hic propter hunc adsiste, Ter. Ad. 2, 1, 15 : Qui nunc hic adsistunt, Vulg. Zach. 3, 7 : Accede, nate, adsiste, Cic. Tusc. 2, 9, 21 : ut ipsi ad fores adsisterent, imperat, Cic. Verr. 2, 1, 26 : ut contra omnes hostium copias in ponte unus (Cocles) adsisteret, id. Leg. 2, 4, 10 : Quem Turnus super adsistens, Verg. A. 10, 490 : Donec Laërtius heros Astitit, Ov. M. 13, 125. — `II` Esp. `I.A` As indicating a completed action, *to stand somewhere*, *to stand at* or *by* : ita jacere talum, ut rectus adsistat, **may stand erect**, Cic. Fin. 3, 16, 54 : Nec refert quibus adsistas regionibus ejus, Lucr. 1, 964 : lecto assistere, Ov. F. 5, 457 : precanti, id. ib. 1, 631 : adsisto divinis, * Hor. S. 1, 6, 114: neque enim scribenti, ediscenti et cogitanti praeceptor adsistit, Quint. 1, 2, 12.—With *acc.* : equos, Stat. Th. 3, 299.— Trop. : consulum tribunalibus Italia et publicae provinciae adsisterent, i. e. comparerent jura accepturi, Tac. A. 13, 4.— `I.B` Alicui. `I...a` *To stand by one* (as counsel) before a tribunal, *to defend*, *assist*, *aid* (post-Aug. for the class. adesse, q. v.): adsistebam Vareno, Plin. Ep. 7, 6, 3; 7, 10, 85; Dig. 6, 1, 54; App. Dogm. Plat. 1, p. 3.— `I...b` *To stand before one* on trial, in judgment (eccl. Lat.): Caesari oportet te adsistere, Vulg. Act. 27, 23. 4082#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4081#assistrix#assistrix, v. assestrix. 4083#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4082#assitus1#assĭtus ( ads-), a, um, Part., v. 1. assero. 4084#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4083#assitus2#as-sĭtus ( ads-), a, um, adj. sino, `I` *situated near* (post-class.): atria viridantibus adsita pratis, Aus. Mos. 335 : neque longule dissita neque proxime adsita, App. Flor. 1. 4085#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4084#Assius#Assĭus, a, um, adj., `I` *of* or *pertaining to the city Assus* (in Troas): lapis, *a kind of limestone*, *which was used for coffins*, *and in which the body was soon consumed* : In Asso Troadis sarcophagus lapis fissili venā scinditur. Corpora defunctorum condita in eo absumi constat intra XL. dies exceptis dentibus, Plin. 36, 17, 27, § 131. 4086#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4085#asso#asso, āvi, 1, v. a. assus, `I` *to roast*, *broil* (late Lat.): assari, App. M. 2, p. 119, 12 : assaverunt Phase super ignem, Vulg. 2 Par. 35, 13 : assavit carnes ejus, ib. Tob. 6, 6 : jecur, Apic. 2, 1. 4087#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4086#associo#as-sŏcĭo ( ads-), āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to join to* or *unite with* a person or thing (post - Aug.): cornua summis Adsociant malis, Claud. B. Gild. 482 : adsociati principali curae, Dig. 1, tit. 1.— Poet. : mente virens Phoeboque Melampus Associat passus, **goes with**, Stat. Th. 3, 454 Queck. 4088#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4087#associus#as-sŏcĭus ( ads-), a, um, adj., `I` *associating with*, Cassiod. Var. 3, 47. 4089#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4088#assoleo#as-sŏlĕo ( ads-, Ritschl, Fleck., B. and K., Halm, Weissenb.; ass-, Roth), ēre, v. n., `I` *to be accustomed* or *wont* (to do, to happen, etc.; only in the 3d person sing. and plur. and *impers.*): ponite hic quae adsolent (sc. poni), Plaut. Pers. 5, 1, 7; id. Ep. 1, 1, 5: quae adsolent, quaeque oportet Signa esse ad salutem, omnia huic esse video, * Ter. And. 3, 2, 1 (adsolent ergo consuetudinis est; oportet rationis, Don.): cum multa adsoleat veritas praebere vestigia sui, Liv. 40, 54 *fin.*; 34, 44.—Hence the expression: ut adsolet, **as is wont to happen**, **as is customary**, **as usual**, Cic. Leg. 2, 9, 21 : prima classis vocatur, renuntiatur; deinde, ita ut adsolet, suffragia, etc., id. Phil. 2, 33 : sacrificio, ut adsolet, rite facto, Liv. 37, 14; 1, 28: ob quem imbrem novemdiale, ut adsolet, sacrum fuit, id. 23, 31 *fin.* : verbenas coronasque, ut illic assolet, obtulisse, Suet. Vesp. 7 : cum in hortis D. Bruti auguris commentandi causā, ut adsolet, venissemus, Cic. Lael. 2, 7 : legiones, non laetae, ut adsolet, neque insignibus fulgentes, Tac. A. 1, 24; 3, 1; Suet. Ner. 7, 34. 4090#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4089#assolo#as-sŏlo ( ads-), āvi, 1, v. a. ad-solum, `I` *to level to the ground*, *to destroy*, Tert. ad Nat. 1, 10 *fin.* 4091#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4090#assono#as-sŏno ( ads-, Jahn; ass-, Merk.), āre, v. n., `I` *to sound to*, *respond to* (rare): plangentibus assonat Echo, Ov. M. 3, 507 : reparabilis adsonat Echo, Pers. 1, 102.— With acc. of similar signif.: ut canorae aviculae concentus suaves adsonarent, **struck up**, App. M. 11, p. 260. 4092#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4091#assuctus#assuctus, a, um, Part., v. assugo. 4093#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4092#assudasso#as-sūdasso ( ads-), ĕre, `I` *v. intens. n.* [from sudo, as capesso from capio, lacesso from lacio], *to fall into a violent sweat*, *to sweat profusely* : corculum adsudassit jam ex metu, Plaut. Cas. 2, 6, 9 dub. (perh. *assudescit*). 4094#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4093#assudesco#as-sūdesco ( ads-), ĕre, `I` *v. inch. n.* [sudo], *to begin to sweat*, Varr. L. L. 5, § 109 Müll. 4095#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4094#assuefacio#assŭē-făcĭo ( ads-, B. and K., Halm., Weissenb., Dinter), fēci, factum, 3, v. a. assuetus, `I` *to use* or *accustom to* something, *to habituate*, *inure;* constr., in Cicero's time, with abl.; later, with dat. or *ad*, with *in with abl.*, and with *inf.* (cf. assuesco). `I...a` With abl. : aliquem puro sermone adsuefacere, Cic. Brut. 59, 213; so id. de Or. 3, 10, 39: alicujus rei exercitatione adsuefactus, id. Cat. 2, 5 : armis, id. Brut. 2, 7; id. Fam. 4, 13, 3: nullo officio aut disciplinā adsuefactus, Caes. B. G. 4, 1 : quodam genere pugnae adsuefacti, id. B. C. 1, 44 : eruditus et adsuefactus alienis experimentis, Tac. Or. 34.— `I...b` With *dat.* : operi, Liv. 24, 48 : corvus adsuefactus sermoni, Plin. 10, 43, 60, § 121; so Val. Max. 8, 7, ext. 15: parvulos probitati, modestiae, Tac. Or. 29 : non luxui aut voluptatibus, id. A. 12, 5 : quorum moribus, id. ib. 12, 10 : aliquem lanificio, Suet. Aug. 64.— `I...c` With *ad* : ad supplicia patrum plebem adsuefacere, Liv. 3, 52 *fin.* — `I...d` With *in with abl.* (eccl. Lat.): homo adsuetus in verbis, Vulg. Eccli. 23, 20; ib. Jer. 2, 24.— `I...e` With *inf.* : Caesar (ceteras nationes) domuit, imperio populi Romani parere adsuefecit, Cic. Prov. Cons. 13 *fin.* : equos eodem remanere vestigio adsuefaciunt, Caes. B. G. 4, 2 : parva momenta levium certaminum adsuefaciebant militem paenitere, etc., Liv. 22, 12. 4096#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4095#assuesco#as-sŭesco ( ads-, B. and K., Rib., Halm, Weissenb.; ads- and ass-, Merk.), ēvi, ētum, 3 (adsuëtus, four syll., Phaedr. 3, prol. 14), v. a., `I` *to use* or *accustom one to* something, *to habituate;* or, more freq., v. n., *to accustom one's self to*, *to be wont*, *to be accustomed to.* `I` In gen.; constr. usu. with abl. or *inf.;* after the Aug. per. also with *ad*, *in with acc.*, or dat. With abl. (a constr. unjustly censured by Wunder, Rhein. Mus. 1829, II. p. 288 sq. The idea of the *ad*, which would require the acc. or dat. case, is not, as at a later period, prominent in the word, but that of suesco; accordingly, pr., to adopt some custom, to addict or apply one's self to a custom or habit, to become accustomed to something; so that the *abl. of specification*, as in amore affici, pedibus laborare, etc., only designates more specifically the object which is the subject of that custom; cf. Gron. and Drak. ad Liv. 31, 35, 3; Kritz. ad Sall. C. 2, 9; Rudd. II. p. 137 sq.; Ramsh. p. 427; v. also assuefacio): homines labore adsiduo et cotidiano adsueti, Cic. de Or. 3, 15, 58; so, vicinitas non infuscata malevolentiā, non adsueta mendaciis, id. Planc. 9, 22 : gens adsueta multo Venatu nemorum, Verg. A. 7, 746 : Odrysius praedae assuetus amore, Ov. M. 13, 554 : genus pugnae, quo adsuērant, Liv. 31, 35 Gron.: adsuetae sanguine et praedā aves, Flor. 1, 1, 7; 4, 12, 17: adsuetus imperio et inmoderatā licentiā militari, Just. 31, 1, 8 : gentes alterius imperio ac nomine adsuetas, Curt. 6, 3, 8; Front. Princ. Hist. Fragm. 2, p. 341.— With *inf.* : fremitum voce vincere, Cic. Fin. 5, 2, 5 : votis jam nunc adsuesce vocari, Verg. G. 1, 42 : adsueti muros defendere, id. A. 9, 511 : Candida de nigris et de candentibus atra Qui facere adsuērat, Ov. M. 11, 315; 10, 533; id. Tr. 2, 504; id. M. 8, 335: adsuetus graecari, Hor. S. 2, 2, 11 : auditor adsuevit jam exigere laetitiam, Tac. Or. 20; 34; id. H. 4, 34; Vell. 2, 33: (polypus) adsuetus exire e mari in lacus, Plin. 9, 30, 48, § 92 : reliquas (legiones) in hiberna dimittere assuerat, Suet. Aug. 49.— With *ad* or *in with acc.* : uri adsuescere ad homines ne parvuli quidem possunt, Caes. B. G. 6, 28; Sall. H. Fragm. ap. Prisc. p. 707 P.: manus adsuetae ad sceptra, Sen. Troad. 152 : jam inde a puero in omnia familiaria jura adsuetus, Liv. 24, 5; Flor. 4, 12, 43.— With *dat.* : mensae adsuetus erili, Verg. A. 7, 490 : Adsuescent Latio Partha tropaea Jovi, Prop. 4, 3, 6 : caritas ipsius soli, cui longo tempore adsuescitur, **to which one is accustomed**, Liv. 2, 1 : ex more, cui adsuerunt, Quint. 4, 2, 29 : ut quieti et otio per voluptates adsuescerent, Tac. Agr. 21 : adsuetus expeditionibus miles, id. ib. 16 : adsueti juventae Neronis, id. H. 1, 7 : quo celerius (libri senatorum) rei publicae assuescerent, Suet. Aug. 38 : Jurationi non adsuescat os tuum, Vulg. Eccli. 23, 9.—Acc. to a rare constr., ( ε) With *acc. rei* in the Gr. manner, εἴθισμαί τι : ne pueri, ne tanta animis adsuescite bella (for bellis), **accustom not your minds to such great wars**, Verg. A. 6, 833 : Galli juxta invia ac devia adsueti, Liv. 21, 33 : frigora atque inediam caelo solove adsuerunt, Tac. G. 4 Baumst.—( ζ) With *gen.* : Romanis Gallici tumultūs adsuetis, Liv. 38, 17.— `II` Esp.: alicui, in mal. part., Curt. 6, 5.— Hence, assŭētus ( ads-), a, um, P. a., *accustomed*, *customary*, *usual* : Tempus et adsuetā ponere in arte juvat, Ov. P. 1, 5, 36 : otium des corpori, adsueta vicis, Phaedr. 3, prol. 14 : adsuetos potare fontes, Plin. 8, 43, 68, § 169 : adsuetam sibi causam suscipit, Vell. 2, 120.—Hence with a *comp.* and abl. : longius adsueto lumina nostra vident, Ov. H. 6, 72 : adsueto propior, Stat. Th. 12, 306. 4097#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4096#assuetudo#assŭētūdo ( ads-; v. assuesco `I` *init.*), ĭnis, f. assuetus, *a being accustomed to* a thing, *custom*, *habit.* `I` In gen. (rare; not in Cic.): amor adsuetudinis, Varr. L. L. 9, § 20 Müll.: longāque alit assuetudine flammas, Ov. M. 10, 173 : Nil adsuetudine majus, id. A. A. 2, 345 : adsuetudo mali, Liv. 25, 26, 5; 27, 39; 44, 5: seu naturā sive adsuetudine suspensa et obscura verba, Tac. A. 1, 11 : confarreandi adsuetudo, id. ib. 4, 16 : adsuetudo voluptatum, id. H. 2, 62 : malorum, id. A. 6, 40 : furandi, Gell. 11, 18, 17. — `II` Esp. in mal. part. (v. assuesco, II.), Tac. A. 13, 46. 4098#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4097#assuetus#assŭētus ( ads-), P. a., from assuesco. 4099#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4098#assugo#as-sūgo ( ads-), no `I` *perf.*, ctum, ĕre, v. a., *to suck* : adsuctis labris, Lucr. 4, 1194 Lachm. 4100#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4099#assula#assŭla (in many MSS. astŭla), ae, f. dim. axis. `I` *A splinter*, *shaving*, *chip* : at etiam cesso foribus facere hisce assulas, Plaut. Merc. 1, 2, 20 : Melandrya vocantur quercūs assulis similia, Plin. 9, 15, 18, § 48 : assula tenuis brevisque, id. 16, 11, 22, § 54. —Of marble, *a chip*, *shiver*, Vitr. 7, 6.—* `II` *A shingle*, σχίδη : Bibacul. ap. Suet. Gram. 11. 4101#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4100#assulatim#assŭlātim, adv. assula, `I` *in shivers* or *splinters*, *piecemeal* : Aperite hasce ambas forīs Prius quam pultando assulatim foribus exitium dabo, Plaut. Capt. 4, 2, 52 : hunc senem Osse tenus dolabo et concidam assulatim viscera, **will cut to bits**, id. Men. 5, 2, 105 Brix: sumere cibum, Auct. ap. Non. p. 72, 24. 4102#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4101#assulose#assŭlōsē, adv. qs. from an adj. assulosus, a, um; assula, `I` *in shivers* or *splinters* : calamus, qui assulose frangitur, Plin. 12, 22, 48, § 105. 4103#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4102#assultim#assultim ( ads-), adv. assilio, `I` *by leaps* or *bounds* : assultim ingredi, Plin. 11, 24, 28, § 79 Sillig. 4104#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4103#assulto#assulto ( ads-, Halm, Jan), āvi, ātum, 1, `I` *v. freq.* [id.], *to jump* or *leap to* a place, *to jump* or *leap;* constr. *absol.*, with dat. or acc. (only post-Aug.). `I` In gen.: (canis elephanto) adsultans, Plin. 8, 40, 61, § 150 : feminae pellibus accinctae adsultabant, ut sacrificantes Bacchae, Tac. A. 11, 31.— `II` Esp., of warlike operations, *to attack*, *assault* : tertiā vigiliā adsultatum est castris, Tac. A. 2, 13 : telis adsultantes, id. ib. 12, 35 : adsultare ex diverso Tiridates, id. ib. 13, 40 : adsultante per campos equite, id. H. 4, 22 : latera adsultare, id. A. 1, 51 : portarum moras frenis et hastis, Stat. Th. 4, 243; Sil. 7, 401.— `III` Transf., of things: duo montes crepitu maximo adsultantes, Plin. 2, 83, 85, § 199. 4105#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4104#assultus#assultus ( ads-), ūs, m. id., `I` *a leaping to* or *toward*, *an attack*, *assault* : locum variis adsultibus urget, Verg. A. 5, 442 : adsultibus et velocitate corporum uti, Tac. A. 2, 21. 4106#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4105#assum#assum, v. adsum. 4107#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4106#assumentum#assūmentum ( ads-), i, n. assuo, `I` *that which is to be sewed upon* something, *a patch* : Nemo adsumentum panni rudis adsuit vestimento veteri, Vulg. Marc. 2, 21. 4108#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4107#assumo#as-sūmo ( ads-, Lachm., Halm, B. and K., Weissenb., K. and H.; ass-, Merk.), mpsi, mptum, 3, v. a., `I` *to take to* or *with* one's self, *to take up*, *receive*, *adopt*, *accept*, *take.* `I` In gen. `I.A` Lit. : Plura sibi adsumunt quam de se corpora mittunt, Lucr. 2, 1124 : cibus atque umor membris adsumitur intus, id. 4, 1091; so of nourishment, Cels. 1, 3; 5, 27, n. 17; Scrib. Comp. 200: numquam committet, ut id, quod alteri detraxerit, sibi adsumat, Cic. Off. 3, 5, 23 : sacra Cereris adsumpta de Graeciā, id. Balb. 24, 55 : socius et administer omnium consiliorum adsumitur Scaurus, Sall. J. 29, 2 : eos in societatem consilii avunculi adsumunt, Liv. 2, 4, 2 : adulescentes conscii adsumpti, id. ib. : in societatem armorum, id. 2, 22; so, in consilium, Plin. Ep. 3, 19; id. Pan. 8: in consortium, id. Ep. 7, 3 : nec decet aliter filium adsumi, si adsumatur a principe, i. e. **is adopted**, id. ib. 7, 4; 8, 3: uxorem, id. ib. 83, 4 : si rursum (uxor) adsumeretur, Tac. A. 12, 2 : adsumptis duobus filiis ire perrexit, Vulg. Gen. 48, 1; ib. 2 Par. 23, 20: Tunc adsumpsit eum Diabolus, ib. Matt. 4, 5 : adsumit Jesus Petrum, ib. Marc. 9, 1 : quem (arietem) adsumens obtulit holocaustum pro filio, ib. Gen. 22, 13; ib. Lev. 14, 10 et saep.: in familiam nomenque, Tac. A. 1, 8 et saepe: cautum dignos adsumere, *to take* or *choose as friends only those worthy* of you, Hor. S. 1, 6, 51: adsumpsit Jesus duodecim, i. e. as his disciples, Vulg. Luc. 18, 31. —So of the assumption of our Lord to heaven: Dominus Jesus adsumptus est in caelum, Vulg. Marc. 16, 9; ib. Act. 1, 2.— `I.B` Trop. : libero tempore, omnis voluptas adsumenda est, omnis dolor repellendus, Cic. Fin. 1, 10, 33 : laudem sibi ex aliquā re, id. Mur. 14, 31 : ut acer equus pugnae adsumit amorem, Ov. M. 3, 705 : omne quod sumatur in oratione, aut ex suā sumi vi atque naturā aut adsumi foris, Cic. de Or. 2, 39, 163 : alii (loci) adsumuntur extrinsecus, id. Top. 2, 8; id. Planc. 23, 56 Wund.: orator tractationem orationis sibi adsumet, id. de Or. 1, 12, 54.—Also, like arrogare, *to usurp*, *to claim*, *assume*, *arrogate* : neque mihi quicquam assumpsi neque hodie adsumo, Cic. Fam. 1, 9, 17; Auct. ad Her. 1, 1: cogam Assumptumque patrem commentaque sacra fateri, Ov. M. 3, 558.—Of discourse, *to take up*, *begin* (eccl. Lat., after the Hebrew): At ille adsumptā parabolā suā ait, Vulg. Num. 23, 18; 23, 7; ib. Job, 27, 1; 29, 1.— `II` Esp., `I.A` Sometimes, like accipio, without the idea of action, *to receive*, *obtain* : fetus Melliferarum apium sine membris corpora nasci, Et serosque pedes serasque assumere pennas, Ov. M. 15, 384 : Qui sperant in Domino, adsument pennas sicut aquilae, Vulg. Isa. 40, 31 : a ventis alimenta adsumere, Ov. M. 7, 79 : illas assumere robora gentes, id. ib. 15, 421.— `I.B` *To take in addition to*, *to add to* : si quis aliam quoque artem sibi adsumpserit, Cic. de Or. 1, 50, 217; 1, 37, 170: aliquantum jam etiam noctis adsumo, id. Fam. 7, 23 *fin.* : ne qui postea adsumerentur, Liv. 21, 19 : Butram tibi Septiciumque et Sabinum adsumam, Hor. Ep. 1, 5, 28.— `I.C` In logic, t. t., *to add* or *join to a syllogism the minor proposition* : Ea (propositio vera ac perspicua) est hujus modi: *Si quo die Romae ista caedes facta est*, *ego Athenis eo die fui*, *in caede interesse non potui.* Hoc quia perspicue verum est, nihil attinet approbari; quā re adsumi statim oportet hoc modo: *fui autem Athenis eo die*, Cic. Inv. 1, 36, 63; id. Div. 2, 51, 106; 2, 53, 108.— `I.D` In gram.: adsumpta verba. `I...a` *Epithets*, ἐπίθετα, Cic. Part. Or. 7. — `I...b` *Figurative expressions*, *tropes*, Quint. 10, 1, 121. 4109#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4108#assumptio#assumptĭo ( ads-; v. adsumo `I` *init.*), ōnis, f. assumo. `I` In gen., *a taking*, *receiving*, *assumption* (post-Aug. and very rare): adsumptio culturae, Pall. 1, 6, 12 : quae adsumptio (eorum erit), nisi vita ex mortuis? Vulg. Rom. 11, 15 : dies adsumptionis ejus (of the assumption of our Lord), ib. Luc. 9, 51.— `II` Esp., `I.A` *An eager reception*, *adoption* : artes propter se adsumendas putamus, quia sit in his aliquid dignum adsumptione, Cic. Fin. 3, 5, 18.— `I.B` Meton. (abstr. for concr.), *one that takes up* (eccl. Lat.): Dominus est adsumptio nostra, Vulg. Psa. 88, 19.—Also (after the Hebrew), *that which is taken up*, *lifted up* (with the voice), *a prophecy* : (prophetae) viderunt tibi adsumptiones falsas, Vulg. Thren. 2, 14.— `I.C` In logic, t. t., *the minor proposition of a syllogism* (v. assumo, II. C.), Cic. Inv. 1, 37, 64: adsumptio, quam πρόσληψιν īdem (dialectici) vocant, id. Div. 2, 53, 108; Quint. 5, 14, 5 sq.; Isid. Orig. 2, 9, 2.— `I.D` In jurid. Lat., *an addition*, *circumstance*, = circumstantia, Dig. 28, 5, 46 *fin.* 4110#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4109#assumptivus#assumptīvus ( ads-), a, um, adj. id., `I` *taken in addition* : causa, t. t. of law, *which takes the defence of an action from an extraneous cause*, *assumptive*, *extrinsic* : juridicalis (causa) in duas tribuitur partes, absolutam et adsumptivam, Cic. Inv. 1, 11; 2, 24; Auct. ad Her. 1, 14; cf. Quint. 7, 4, 7; Mart. Cap. 5, p. 146; Isid. Orig. 2, 5, 5.— * *Adv.* : assumptīvē, Mart. Cap. 5, p. 147 dub. 4111#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4110#assumptus#assumptus ( ads-), a, um, Part. of assumo. 4112#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4111#assuo#as-sŭo ( ads-), ĕre, v. a., `I` *to sew on*, *patch on* : inceptis gravibus plerumque purpureus adsuitur pannus, Hor. A. P. 16 K. and H.: adsumentum vestimento veteri adsuere, Vulg. Marc. 2, 21. 4113#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4112#assurgo#as-surgo ( ads-, B. and K., Rib., Merk., Halm, Weissenb.; ass-, Roth), surrexi, surrectum, 3, v. n., `I` *to rise up*, *rise*, *stand up* (cf. ad, II. B.; class.; freq. in Verg., once in Ov., never in Hor.; syn.: surgo, consurgo, insurgo, orior). `I` Lit. `I.A` Of persons: quae dum laudatio recitatur, vos quaeso, qui eam detulistis, adsurgite, Cic. Clu. 69, 196 : fratrem adsurrexisse ex morbo, Liv. 3, 24 : Valentem e gravi corporis morbo adsurgentem, Tac. H. 2, 99: intortis adsurgens arduus undis, Val. Fl. 3, 476 : desine viso adsurgere pulvere, Claud. Cons. Stil. 3, 3.—Hence, with dat. or *absol.*, *to rise up to one*, *to rise up*, out of respect. `I...a` With *dat.* : an quisquam in curiam venienti adsurrexit? Cic. Pis. 12 : Utque viro Phoebi chorus adsurrexerit omnis, Verg. E. 6, 66 : Ruricolae Cereri teneroque adsurgite Baccho, * Ov. Am. 3, 2, 53: honori numinis, Stat. Th. 2, 60 : cum palam esset ipsum quoque iisdem et assurgere et decedere viā, Suet. Tib. 31 : cum conaretur assurgere, id. Caes. 78 al. : non adsurrexisse sibi, Vulg. Esth. 5, 9; so with *coram* (eccl. Lat.): coram te adsurgere nequeo, Vulg. Gen. 31, 35.— `I...b` *Absol.* : neque assurgere neque salutare se dignantem, Suet. Vesp. 13; Claud. Laud. Stil. 1, 48: et senes adsurgentes stabant, Vulg. Job, 29, 8. —In *pass. impers.* : ut majoribus natu adsurgatur, Cic. Inv. 1, 30, 48 : cum adsurrectum ei non esset, Liv. 9, 46 : ludos ineunti semper adsurgi etiam ab senatu in more est, Plin. 16, 4, 5, § 13; Suet. Aug. 56: so in a zeugma: haec enim ipsa sunt honorabilia... salutari, appeti, decedi, adsurgi, deduci, etc. (decedi and adsurgi being *impers.* here, the other verbs *pers.*), Cic. Sen. 18, 63.—Hence, trop., *to give the preference to*, *to yield to* : sunt et Aminaeae vites... Tmolius adsurgit quibus, **yields the palm**, Verg. G. 2, 98.— Poet. : jamque adsurgentis dextrā plagamque ferentis Aeneae subiit mucronem, i.e. dextram attollentis, Verg. A. 10, 797.— `I.B` Of inanimate things: colles adsurgunt, **rise**, Liv. 22, 4; so Col. 2, 2, 1, and Tac. A. 13, 38: Pyramis adsurgit trecentis sexaginta tribus pedibus, Plin. 36, 12, 17, § 80 : Delos adsurgit Cynthio monte, id. 4, 12, 22, § 66.— `II` Transf. `I.A` *To mount up*, *to rise*, *to increase in size*, *swell*, *tower up* ( poet.): cum subito adsurgens fluctu nimbosus Orion, Verg. A. 1. 535: adsurgens nox aurea, Val. Fl. 5, 566 : tumores oriuntur, deinde desinunt, deinde rursus adsurgunt, Cels. 2, 8 : non coeptae adsurgunt turres, Verg. A. 4, 86 : terra jacet aggeribus niveis informis septemque adsurgit in ulnas, **rises seven ells high**, id. G. 3, 355 : Adsurgit ceu forte minor sub matre virente Laurus, Claud. Nupt. Hon. et Mar. 244.— `I.B` Of mental objects. `I.A.1` *To rise* : nunc sera querellis Haud justis adsurgis, i. e. **break out in complaints**, Verg. A. 10, 95 : adsurgunt irae, id. ib. 12, 494 : in ultionem adsurgere, Flor. 3, 1, 10.— `I.A.2` *To rise in courage*, *to rise* (cf. the opp. affligi): gaudet in adversis animoque adsurgit Adrastus, Stat. Th. 10, 227.— `I.A.3` Of style, etc., *to rise*, *soar* : raro adsurgit Hesiodus, Quint. 10, 1, 52 : neque comoedia cothurnis adsurgit, id. 10, 2, 22; cf.: sublimitate heroici carminis animus adsurgat, id. 1, 8, 5. 4114#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4113#assus#assus, a, um, adj. qs. artus, then arsus, then assus; cf.: areo, ardeo, Van., `I` *roasted.* `I` Lit. : elixus esse quam assus soleo suavior, Plaut. Most. 5, 1, 66 : mergi, Hor. S. 2, 2, 51 : turdi, id. ib. 2, 2, 73 : passeris assi, id. ib. 2, 8, 29 Bentl. (K. and H., *atque*): quibus (piscibus) assis Languidus in cubitum jam se conviva reponet, id. ib. 2, 4, 38; so Vulg. Luc. 24, 42: res eadem magis alit jurulenta quam assa; magis assa quam elixa, Cels. 2, 18; so, pulmo, Plin. 30, 15, 51, § 145 : carnes assae igni, Vulg. Exod. 12, 8 : assa caro bubula, ib. 1 Par. 16, 3 : assum (quid) igni, ib. Exod. 12, 9 : ova, Scrib. Comp. 221.—Also, *subst.* : assum, i, n., *a roast*, *roasted* meat: vitulinum, **roast veal**, Cic. Fam. 9, 20.—On the pun with assum = adsum, v. adsum *init.* — `II` Meton. (prop. dried with heat, hence), *dry*, *simple*, *mere* : sudatio, *a steam* or *sweating-bath*, Gr. ξηροὶ ἱδρῶτες, Cels. 3, 27; also, *subst.* : assa, ōrum, n., = sudatorium, *a sweating - bath*, *sudatory* (without bathing), Cic. ad Q. Fr. 3, 1, 1; cf.: assa cella: ἀφιδρωτήριον, Gloss. Vet.: sol, *a simple basking in the sun* without a previous anointing, Cic. Att. 12, 6.— *Absol.* or with nutrix, *a dry-nurse* : Hoc monstrant vetulae pueris repentibus assae, Juv. 14, 208 : assae nutricis est infantem magis diligere quam adultum, Front. Ep. ad Ant. 1, 5 : VOLVMNIAE DYNAMIDI NVTRICI ASSAE ET LIB...., Inscr. Murat. 1512, 6 : lapides, **rough**, **unhewn stone**, Serv. ad Verg. G. 2, 417 : vox, *the simple voice*, unaccompanied by any instrument, Non. pp. 76 and 77; cf. Ascon. ad Cic. Div. in Caecil. 17; inversely, assae tibiae, *pipes not accompanied by the voice*, Serv. ad Verg. G. 2, 417. 4115#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4114#assuspiro#as-suspīro ( ads-), āre, v. n., `I` *to sigh at* something; only twice in App. M. 4, p. 155. 4116#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4115#Assyria#Assŭrĭa, ae, f., = Ἀσσυρία, `I` *a country of Asia*, *between Media*, *Mesopotamia*, *and Babylonia*, now *Kurdistan*, Plin. 5, 12, 13, § 66 al.—Hence, Assŭrĭus, a, um, adj., = Ἀσσύριος, *Assyrian*, Verg. E. 4, 25; Luc. 6, 429; Stat. S. 3, 3, 212 al.; and Assŭrĭi, ōrum, m., *the Assyrians*, Cic. Div. 1, 1, 1; Plin. 6, 13, 16, § 41; Vulg. Gen. 2, 14; ib. Isa. 7, 17 al.—Sometimes poetic for *Median*, *Phrygian*, *Phœnician*, *Indian*, etc.; so, puella, i. e. **the Phœnician Europa**, Sen. Herc. Oet. 554 : venenum, i.e., **Tyrian purple**, Sil. 11, 41 : stagnum, i. e. **Lake Gennesareth**, **in Palestine**, Just. 18, 3 : ebur, i. e. **Indian**, Ov. Am. 2, 5, 40 : malus, i. e. Medica, **the citrontree**, Plin. 15, 14, 14, § 48; cf. Voss ad Verg. G. 2, 126. 4117#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4116#ast#ast, `I` *conj.*, v. at *init.* 4118#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4117#asta1#asta, ae, f., v. hasta. 4119#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4118#Asta2#Asta, ae, f., = Αστα, `I` *a town.* `I` *In Liguria*, now *Asti*, Plin. 3, 5, 7, § 49.— `II` *In Hispania Bœtica*, Liv. 39, 21; Mel. 3, 1, 4; Plin. 3, 1, 3, § 11; cf. Mann. Hisp. p. 286. —Hence, Astensis, e, adj., *of Asta* : ager, Liv. 39, 21; and Astenses, ium, m., *the Astensians*, Auct. B. Hisp. 26. 4120#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4119#Astabores#Astăbŏres or -as, ae, m., = Ἀσταβόρας, `I` *a branch of the Nile in Ethiopia*, now *Tacazze* or *Atbara*, Mel. 1, 9, 2; Plin. 5, 9, 10, § 53 (Jan, *Astobores*).—In Vitr. 8, 2, Astăbŏras; cf. Mann. Afr. I. pp. 170 and 177. 4121#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4120#astacus1#astăcus, i, m., = ἄστακος, `I` *a kind of crab*, Plin. 9, 31, 51, § 97; cf. Isid. Orig. 12, 8, 9. 4122#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4121#Astacus2#Astăcus, i, m., = Ἄστακος, `I` *the father of Menalippus*, *who is hence called* Astacides, Ov. Ib. 513; Stat. Th. 8, 725. 4123#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4122#Astacus3#Astăcus ( -ŏs), i, f., = Ἄστακος or Ἀστακός, `I` *a town in Bithynia*, Mel. 1, 19, 4: Astacum, unde et ex eo Astacenus sinus, Plin. 5, 32, 43, § 148. 4124#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4123#Astapa#Astăpa, ae, f., `I` *a town in* Hispania Baetica, now *Estepa*, Liv. 28, 22 and 23; cf. Mann. Hisp. 309. 4125#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4124#Astape#Astăpē, v. Astapus. 4126#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4125#astaphis#astăphis, ĭdis, f., = ἀσταφίς. `I` *A raisin* : Uva passa, quam astaphida vocant, etc., Plin. 23, 1, 12, § 15.— `II` Astaphis agria. v. staphis. 4127#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4126#Astapus#Astăpus, i, m., = Ἀστάπους, `I` *the name of the Nile as it flows through Ethiopia* : (Nilus) medios Aethiopas secat cognominatus Astapus, quod illarum gentium linguā significat aquam e tenebris profluentem, Plin. 5, 9, 10, § 53.—Also called Astusă-pes, Plin. 5, 9, 10, § 53 *fin.* (in Mel. 1, 9, 2, Astăpē; in Vitr. 8, 2, 6, Astŏsabas, ae, m., = Ἀστοσάβας, Strab.; cf. Mann. Afr. I. 170; acc. to others, *a river of Ethiopia falling into the Nile*, now called *Abai*). 4128#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4127#Astarte#Astartē, ēs, f., = Ἀστάρτη (Phoen., Gesen. Gesch. d. Hebr. Spr. 229; Heb.), `I` *a Syro-Phœnician goddess;* acc. to Cic. N. D. 3, 23, 59, *the fourth Venus;* Vulg. 3 Reg. 11, 5; 11, 33. 4129#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4128#asteismos#astĕïsmŏs, i, m., = ἀστείσμός; in rhet., `I` *the more refined style of speaking*, = urbanitas, Serv. ad Verg. A. 2, 547 (in Charis. p. 247 P., and Diom. p. 458 P., written as Greek). 4130#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4129#Astensis#Astensis, e, adj., v. Asta. 4131#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4130#aster#aster, ĕris, m., = ἀστήρ. `I` *A star*, Macr. Somn. Scip. 1, 14.— `II` Esp. `I.A` Aster Atticus, *the Italian starwort*, *aster* : Aster amellus, Linn.: aster ab aliquis bubonion appellatur, Plin. 27, 5, 19, § 36; App. Herb. 60.— `I.B` Aster Samius, *a kind of Samian earth*, *whose nature and healing power are described in* Plin. 35, 16, 53, § 191. 4132#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4131#astercum#astercum, i, v. astericum. 4133#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4132#asteria1#astĕrĭa, ae, f., = ἀστερια, `I` *a precious stone*, perh. *cat's-eye*, Plin. 37, 9, 47, § 131.—Called in Isid. Orig. 16, 10, 3. astĕ-rītes; in Mart. Cap. 1, p. 19, astrītes. 4134#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4133#Asteria2#Astĕrĭa, ae, or -ē, ēs, f., = Ἀστερίη. `I` *The daughter of Polus and Phœbe*, *mother of the fourth Hercules* : Asteria, Cic. N. D. 3, 16, 42 : Asterie, Hyg. Fab. prooem.— `II` *Daughter of the Titan Cœus*, *changed by Jupiter into a quail*, *and thrown into the sea* : Asterie, Ov. M. 6, 108; Hyg. Fab. 53. —In the place where she was cast down— the island of Delos—arose Ortygia (quail island); hence called, `III` Astĕrĭa, Plin. 4, 12, 22, § 66.— `IV` *An ancient name of the island of Rhodes*, Plin. 5, 31, 36, § 132.— `V` Astĕriē, *a female proper name*, Hor. C. 3, 7. 4135#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4134#asteriace#astĕrĭăcē, ēs, f., = ἀστεριακή, `I` *a simple medicine*, Cels. 5, 14. 4136#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4135#asterias#astĕrĭas, ae, m., = ἀστερίας, `I` *a kind of heron* : Ardiolarum tria genera, leucon, asterias, pellos, Plin. 10, 60, 79, § 164. 4137#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4136#astericum#astĕrĭcum, i, n., = ἀστερικόν, `I` *a kind of plant*, in pure Lat., urceolaris; Plin. 22, 17, 20, § 43 (Jan, *astercum*). 4138#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4137#asterion1#astĕrĭŏn, ii, n., = ἀστέριον, `I` *a species of spider*, Plin. 29, 4, 27, § 86. 4139#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4138#Asterion2#Astĕrĭōn, ontis, m., = Ἀστερίων, `I` *a river in Argolis*, Stat. Th. 4, 122; 4, 714. 4140#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4139#asteriscus#astĕriscus, i, m., = ἀστερίσκος, `I` *a small star*, *an asterisk*, *as a typographical mark placed before imperfect*, *deficient passages of authors* : * asteriscus apponitur in his, quae omissa sunt, Isid. Orig. 1, 20, 2; so Hier. in Rufin. 2, 8; Aug. Ep. ad Hier. 10, 2 al. 4141#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4140#asterites#astĕrītes, ae, m., = ἀστερίτης. `I` *A kind of basilisk*, App. Herb. 128.— `II` = 1. asteria, q. v. 4142#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4141#asterno#a-sterno (better adst-), ĕre, v. a., `I` *to strew upon;* hence, mid., *to stretch one's self*, *to lie stretched* : adsternunturque sepulchro, **they prostrate themselves upon**, Ov. M. 2, 343. 4143#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4142#asthmaticus#asthmătĭcus, a, um, adj., = ἀσθματικός, `I` *afflicted with shortness of breath* or *coughing* [ ἆσθμα; cf. Cels. 4, 4, 2], *asthmatic* : asthmaticis in vino (radicem altheae) bibendam dare, Plin. 20, 21, 84, § 230 (Jan, *spasticis*); 26, 7, 19, § 34. 4144#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4143#asticus#astĭcus, a, um, adj., = ἀστικός, `I` *of* or *pertaining to the city*, *city-* : ludi, **games celebrated in the city in honor of Bacchus**, Suet. Calig. 20 (al. *iselastici;* v. iselasticus). 4145#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4144#astipulatio#astĭpŭlātĭo ( adst-), ōnis, f. astipulor; lit., `I` *an assent to* or *agreement with;* hence, `I` *An assenting to*, *affirming the same facts* : quā de re exstat etiam Annaei Senecae adstipulatio, Plin. 29, 1, 5, § 10.— `II` *A modulation of the voice according to the sentiment;* Accedit enim vis et proprietas rebus tali adstipulatione, quae nisi adsit, aliud vox, aliud animus ostendat, Quint. 11, 3, 175. 4146#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4145#astipulator#astĭpŭlātor ( adst-), ōris, m. id.. `I` *One who joins another in a stipulation*, Gai Inst. 3, 110; so id. ib. 3, 117.—Hence, `II` *An assistant in a trial*, in gen.: testes tot... cum adstipulatore tuo comparabuntur? Cic. Quint. 18, 58; so id. Pis. 9.—And trop., *one who assents to* or *agrees with* : illud falsum esse et Stoici dicunt et eorum adstipulator Antiochus, Cic. Ac. 2, 21, 67 : vanae opinionis, Val. Max. 7, 1 *fin.* 4147#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4146#astipulatus#astĭpŭlātus ( adst-), ūs, m., = astipulatio, `I` *an assenting to*, *assent* : Jovis adstipulatu, Plin. 7, 47, 48, § 152. 4148#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4147#astipulor#a-stĭpŭlor ( adst-, Weissenb., Jan), āri, 1, v. dep. ( `I` *act.* adstĭpŭlo, āre, Jul. Val. Rer Gest. Alex. M 1, 18), *to join in a stipulation*, *to stipulate with*, Gai Inst. 3, 112.— Trop, *to agree with one*, = adsentiri: adstipulari irato consuli, Liv. 39, 5 : Hellanico adstipulatur Damastes memorans, etc., Plin. 7, 48, 49, § 154. 4149#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4148#astituo#a-stĭtŭo (better than adst-), ŭi, ūtum, 3, v. a. statuo, `I` *to place* a person or thing *somewhere* (very rare, perh. only in the foll. exs.): Juben an non jubes astitui aulas? Plaut. Capt. 4, 2, 66 Fleck.: reum ad lectum ejus (aegroti) astituemus, Auct. ad Her. 3, 20 B. and K.; App. M. 9, p. 222, 1; 3, p. 130. 4150#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4149#asto#a-sto ( asto, Fleck., Rib., B. and K.; adsto, Ritschl, Lachm.), stĭti, no `I` *sup.*, 1, v. n., *to stand at* or *near* a person or thing, *to stand by*, *stand* (syn.: adsisto, adsum, faveo). `I` Lit. (very freq. and class.); constr. *absol.*, with *ad*, *juxta*, *propter*, *in with abl.*, *ante*, *coram*, *contra*, *supra*, etc.; with dat., acc., and abl., and with *local adv.* : astitit illum locum, et illo, et illi, et circa illum, Prisc. p. 1181 P.: marinas propter plagas, Enn. ap. Fest. p. 309 Müll. (Sat. v. 41 Vahl.): si iste stabit, adstato simul, Plaut. Ps. 3. 2, 75: cum omnis multitudo adstaret, Vulg. Lev. 9, 5; ib. Psa. 2, 2; ib. Act. 22, 20: ante ostium, Plaut. Truc. 1, 2, 72; so id. Men. 4, 3, 2: ante aras, Lucr. 1, 90 : ante oculos astare, Verg. A. 3, 150 : adstare ante Dominum, Vulg. Tob. 12, 15; ib. Luc. 1, 19: intra limen adstate illic, Plaut. Most. 5, 1, 16 : ut mihi confidenter contra adstitit! id. Capt. 3, 5, 6 : Postquam ille hinc abiit, tu adstas solus! id. Ps. 1, 4, 1; so id. Bacch. 5, 2, 16; id. Stich. 3, 2, 11; id. Mil. 2, 4, 5; 2, 5, 36; id. Poen. 1, 2, 49 al.: adsta atque audi, id. Cist. 2, 3, 53; so id. Ep. 1, 1, 61; id. Most. 1, 4, 11: cum patre astans, Ter. Phorm. 4, 3, 2 : cum Alexander in Sigeo ad Achillis tumulum astitisset, Cic. Arch. 10, 24 : in eopse adstas lapide, Plaut. Bacch. 4, 7, 17 : astat in conspectu meo, Cic. Cat. 4, 2 : multis coram adstantibus, Vulg. Gen. 45, 1 : adstat coram vobis, ib. Act. 4, 10 : supra caput, Verg. A. 4, 702; 5, 10: nec opinanti Mors ad caput adstitit, Lucr. 3, 959 : adstiterunt ad januam, Vulg. Act. 10, 17 : adstiterunt juxta illos, ib. ib. 1, 10 : qui campis adstiterant, Tac. A. 2, 17 Halm: tribunali, id. ib. 12, 36 *fin.* : mensae, Suet. Tib. 61; so Mart. 8, 56, 13: adstabo tibi, Vulg. Psa. 5, 5; ib. Act. 27, 23: aliquem adstare, Plin. Pan. 23, 2, where Keil reads *astaret* : limine divae Adstitit, Stat. Th. 9, 607.— `II` Trop. : Certa quidem finis vitae mortalibus adstat, **awaits**, Lucr. 3, 1078.— Also, *to stand at* one's side as counsel or aid, *to assist* (cf.: assisto, adsum, etc.): Amanti supparisator, hortor, adsto, admoneo, gaudeo, Plaut. Am. 3, 4, 10 : Dum adsto advocatus cuidam cognato meo, id. Cas. 3, 3, 4.— Poet., of an object *still existing* or *remaining* : astante ope barbaricā, Enn. ap. Cic. Tusc. 3, 19, 44 (for this Verg. has: Priami dum regna manebant, A. 2, 22).— `III` Transf., *to stand up*, *to stand upright* (cf. ad, I. 1.): squamis astantibus, Verg. G. 3, 545 : Minerva, quae est in Parthenone adstans, Plin. 34, 8, 19, § 54, where Jan reads *stans.* 4151#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4150#Astomi#Astŏmi, ōrum, m., = Ἄστομοι (without mouths), `I` *an Indian people*, *said to have no mouths* : Astomorum gens sine ore, Plin. 7, 2, 2, § 25. 4152#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4151#Astraba#Astrăba, ae, f., = ἀστράβη, `I` *a wooden saddle*, *a sumpter-saddle; the title of a lost comedy attributed to Plautus;* its authenticity was suspected even in ancient times; v. Gell. 11, 7; Non. p. 70; Paul. ex Fest. s. v. subscudes, p. 306 Müll. 4153#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4152#Astraea#Astraea, ae, f., = Ἀστραία, `I` *the goddess of Justice*, *who*, *during the Golden Age*, *lived on the earth*, *but finally abandoned it*, *and returned to heaven*, Ov. M. 1, 150; Juv. 6, 19; Sen. Oct. 424; cf.: Jam redit et Virgo, i.e. Astraea, Verg. E. 4, 6.— *As a constellation*, *Libra;* acc. to others, *Virgo*, Luc. 9, 534; cf. Arat. Phaen. 98. 4154#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4153#Astraeus#Astraeus, i, m., = Ἀστραῖος, `I` *a Titan*, *husband of Aurora*, *and father of the winds*, *which are hence called* Astraei fratres, Ov. M. 14, 545; cf. Caes. German. Arat. 105, Hes. Theog. 378 sq. 4155#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4154#Astragalizontes#Astrăgălīzontes, um, m., = οἱ ἀστραγαλιζοντες, `I` *the dice-players* (children), a celebrated group of statuary by Polycletus, Plin. 34, 8, 19, § 55. 4156#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4155#astragalus#astrăgălus, i, m., = ἀστράγαλος (the ankle-bone). `I` In arch. `I.A` *A little round moulding in the form of a ring*, *which encircles the upper part of a column*, *an astragal*, Vitr. 3, 3.— `I.B` Lesbius, *a sort of moulding carved to represent a string of pearls*, *a festoon*, *a stem with seeds of grain* or *olives*, Vitr. 4, 6.— `II` *A leguminous plant*, *Spanish tragacanth* : Astragalus Baeticus, Linn.; Plin. 26, 8, 29, § 46. 4157#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4156#astralis#astrālis, e, adj. astrum, `I` *relating to the stars* : fata, i. e. *revealed by the stars*, Aug. Civ. Dei, 5, 7 *fin.* 4158#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4157#astrangulo#a-strangŭlo ( ads-), āre, v. a., `I` *to strangle*, Min. Felix, c. 30. 4159#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4158#Astrape#Astrăpē, ēs, f., = ἀστραπή, `I` *The Flash of Lightning* (personified), *a painting by Apelles*, Plin. 35, 10, 36, § 96. 4160#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4159#astrapias#astrăpĭas, ae, m., = ἀστραπίας, `I` *a precious stone*, *black in color*, *with gleams of light crossing the middle of it*, Plin. 37, 11, 73, § 189. 4161#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4160#astrapoplectus#astrăpŏplēctus, a, um, adj., = ἀστραποπληκτός, `I` *struck by lightning* : tecta, Sen. Q. N. 1, 15. 4162#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4161#astreans#astrĕans, antis, adj. qs. P. a. from astreo, āre; astrum, `I` *gleaming like a star*, Mart. Cap. 8, p. 273 dub. 4163#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4162#astrepo#a-strĕpo ( ads-, Halm), ĕre, v. n. and `I` *a.* `I` In gen., *to make a noise at* or *to* (only post-Aug.; freq. in Tac.): totum mare immugit, omnes undique scopuli adstrepunt, Sen. Hippol. 1027 : adstrepebat volgus diversis incitamentis, Tac. A. 1, 18 : volgus clamore et vocibus adstrepebat, id. H. 2, 90.—As *verb act.* with *acc.* : irritis precibus surdas principis aures adstrepebant, Plin. Pan. 26, 2 (Keil, *obstrepebant*): eadem, Tac. H. 4, 49 : quae pauci incipiant, reliquos adstrepere, id. A. 2, 12.— `II` Esp., *alicui* adstrepere, like acclamo, *to shout applause to*, *to applaud*, *huzza* : adstrepebat huic alacre vulgus, Tac. A. 11, 17 : haec atque talia dicenti adstrepere volgus, id. ib. 12, 34. 4164#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4163#astricte#astrictē ( ads-), adv., v. astringo, `I` *P. a. fin.* 4165#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4164#astrictio#astrictĭo ( ads-), ōnis, f. astringo. `I` *A power of contracting*, *astringency* : herba gustūs amari cum adstrictione, Plin. 27, 10, 59, § 83.— `II` *The act of sharpening*, Cod. Th. 1, 4, 3. 4166#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4165#astrictorius#astrictōrĭus ( ads-), a, um, adj. id., `I` *binding*, *astringent* : folia (paliuri) adstrictoriam vim habent, Plin. 24, 13, 71, § 115. 4167#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4166#astrictus#astrictus ( ads-), a, um, v. astringo, P. a. 4168#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4167#astricus#astrĭcus, a, um, adj., = ἀστρικός, `I` *pertaining to the stars* : caeli choreae, Varr. ap. Non. p. 451, 11. 4169#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4168#astrido#a-strīdo ( ads-), ĕre, v. n., `I` *to hiss at* : longe Ora reducentem premit adstridentibus hydris, Stat. Th. 11, 494. 4170#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4169#astrifer#astrĭfer, fĕra, fĕrum, adj. astrum-fero. `I` *Starry* ( poet. and post-Aug.): axes, Stat. Th. 8, 83 : umbrae, Val. Fl. 6, 752.— `II` *Placed among the stars*, Mart. 8, 28. 4171#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4170#astrifico#astrĭfĭco, āre, v. a. astrum-facio, `I` *to produce* or *make stars* : Archimedeā astrificante manu, Mart. Cap. 6, p. 191. 4172#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4171#astrificus#astrĭfĭcus, a, um, adj. id., `I` *star-producing* : astrificis caelum scandebat habenis nox, Mart. Cap. 2 *init.* 4173#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4172#astriger#astrĭger, gĕra, gĕrum, adj. astrumgero, `I` *starry* ( poet. and post - Aug.): axes, Stat. Th. 10, 828; so Claud. B. Get. 245. 4174#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4173#astriloquus#astrĭlŏquus, a, um, adj. astrum-loquor, `I` *talking of the stars* : puella, Mart. Cap. 8, p. 273. 4175#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4174#astrilucus#astrĭlūcus, a, um, adj. astrum-luceo, `I` *shining* or *gleaming like stars* : divi, Mart. Cap. 9 *init.* 4176#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4175#astringo#a-stringo ( ads-, Ritschl, Baiter, Halm, Jahn, Keil; as-, Fleck., Merk., Kayser), inxi, ictum, 3, v. a., `I` *to draw close*, *to draw*, *bind*, or *tie together*, *to bind*, *to tighten*, *contract* (syn.: constringo, stringo, alligo, obligo, vincio). `I` Lit. : (hunc) adstringite ad columnam fortiter, Plaut. Bacch. 4, 7, 25 : ad statuam astrictus est, Cic. Verr. 2, 4, 42 : manus, Plaut. Capt. 3, 5, 9 : vinculorum, id est aptissimum... quod ex se atque de iis, quae adstringit quam maxume, unum efficit, Cic. Tim. 4 *fin.* : astringit vincula motu, Ov. M. 11, 75 : laqueos, Sen. Ira, 3, 16 : artius atque hederā procera adstringitur ilex, **is twined around with ivy**, Hor. Epod. 15, 5 : adstringi funibus, Vulg. Ezech. 27, 24 : aliquem adstringere loris, ib. Act. 22, 25 : pavidum in jus Cervice adstrictā dominum trahat, **with a halter round his neck**, Juv. 10, 88 (Jahn, *obstrictā*): aspice... Quam non adstricto percurrat pulpita socco, *not drawn close*, *loose;* poet. for *a negligent style of writing*, Hor. Ep. 2, 1, 174: Ipse rotam adstringit multo sufflamine consul, **checks**, Juv. 8, 148 : balteus haud fluxos gemmis adstrinxit amictus, Luc. 2, 362 : frontem, **to contract**, **knit**, Mart. 11, 40; Sen. Ep. 106: labra porriguntur et scinduntur et adstringuntur, Quint. 11, 3, 81 : frondem ferro, **to cut off**, **clip**, Col. 5, 6, 17 al.; so, alvum, *to make costive* (opp. solvere, q. v.), Cels. 1, 3; 2, 30.—Of the contraction produced by cold: nivibus quoque molle rotatis astringi corpus, Ov. M. 9, 222; so id. Tr. 3, 4, 48; id. P. 3, 3, 26: ventis glacies astricta pependit, id. M. 1, 120 : Sic stat iners Scythicas adstringens Bosporus undas, Luc. 5, 436 : vis frigoris (corpora) ita adstringebat, Curt. 7, 3, 13; 8, 4, 6.—Hence, also, *to make colder*, *to cool*, *refresh* : ex quo (puteo) possis rursus adstringere, Plin. Ep. 5, 6, 25 : corpus astringes brevi Salone, Mart. 1, 49, 11 (acc. to Varr. in a *pass.* sense in the *perf.*, adstrinxi for adstrictus sum, Varr. L. L. Fragm. ap. Gell. 2, 25, 7).—Of colors, *to deaden* : ita permixtis viribus alterum altero excitatur aut adstringitur, Plin. 9, 38, 62, § 134 (diff. from alligare, which precedes; v. alligo, I. B.).—Also of an astringent, harsh taste: radix gustu adstringit, Plin. 27, 10, 60, § 85.— `II` Trop., *to draw together*, *draw closer*, *circumscribe; to bind*, *put under obligation*, *oblige*, *necessitate* : ubi adfinitatem inter nos nostram adstrinxeris, Plaut. Trin. 3, 2, 73 : vellem, suscepisses juvenem regendum; pater enim nimis indulgens, quicquid ego adstrinxi, relaxat, Cic. Att. 10, 6; so, mores disciplinae severitate, Quint. 2, 2, 4 Spald.: ad adstringendam fidem, Cic. Off. 3, 31, 111 : hac lege tibi meam astringo fidem, Ter. Eun. 1, 2, 22 : quo (jure jurando) se cuncti astrinxerant, Suet. Caes. 84 : hujus tanti officii servitutem astringebam testimonio sempiterno, **to confirm**, **secure**, Cic. Planc. 30 *fin.* Wund.: religione devinctum astrictumque, Cic. Verr. 2, 4, 42 : disciplina astricta legibus, id. Brut. 10, 40; id. ad Q. Fr. 1, 1, 3: lege et quaestione, id. Clu. 155 : suis condicionibus, id. Quinct. 5 : auditor nullā ejus modi adstrictus necessitate, id. N. D. 1, 7, 17 : orationem numeris astringere, id. de Or. 3, 44, 173 et saep.: adstringi sacris, **to be bound to maintain**, id. Leg. 2, 19 : inops regio, quae parsimoniā astringeret milites, Liv. 39, 1 : ad temperantiam, Plin. Ep. 7, 1 : ad servitutem juris, Quint. 2, 16, 9 : illa servitus ad certa se verba adstringendi, id. 7, 3, 16 : milites ad certam stipendiorum formulam, Suet. Aug. 49; id. Tib. 18: me astringam verbis in sacra jura tuis, Ov. H. 16, 320; 20, 28: magno scelere se astringeret, Cic. Phil. 4, 4, 9; id. Sest. 50 *fin.*; so id. Sull. 29, 82; perh. also id. Pis. 39 *fin.*; instead of this abl. of class. Latin, we sometimes find in comedy apparently the *gen.* : et ipsum sese et illum furti adstringeret, **made guilty of**, **charged himself with**, Plaut. Rud. 4, 7, 34 : Homo furti sese adstringet, id. Poen. 3, 4, 27 (cf.: Audin tu? hic furti se adligat, Ter. Eun. 4, 7, 39; Draeger, Hist. Synt. I. § 209, regards this as a vulgar extension of the use of the *gen. with verbs of accusing*, *convicting*, etc., but Klotz, s. v. astringo, regards it as really an old dative, furtoi furti; cf. quoi cui).—Of reasoning or discourse, *to compress*, *abridge*, *bring into short compass* : Stoici breviter adstringere solent argumenta, Cic. Tusc. 3, 6, 13 (cf. id. ib. 3, 10, 22: Haec sic dicuntur a Stoicis, concludunturque contortius); id. Fat. 14, 32: premere tumentia, luxuriantia adstringere, Quint. 10, 4, 1 Frotsch., Halm.—Hence, astrictus ( ads-), a, um, P. a., *drawn together*, *tight*, *narrow*, *close.* `I.A` Lit. : limen astrictum, **shut**, Ov. Am. 3, 1, 50 : alvus fusior aut astrictior, Cels. 1, 3 : corpus astrictum, i. e. alvus dura, id. 3, 6 : genus morbi astrictum, **costiveness**, id. 1 praef. : gustu adstricto, **of a harsh**, **astringent taste**, Plin. 27, 12, 96, § 121.— `I.B` Trop. `I.A.1` *Sparing*, *parsimonious*, *covetous* (not before the Aug. per.): astrictus pater, Prop. 3, 17, 18 : adstricti moris auctor, Tac. A. 3, 55 : parsimonia, Just. 44, 2.— `I.A.2` Of discourse, *compact*, *brief*, *concise*, *short* (opp. remissus): dialectica quasi contracta et astricta eloquentia putanda est, Cic. Brut. 90, 309 : verborum astricta comprehensio, id. ib. 95, 327 : est enim finitimus oratori poëta, numeris astrictior paulo, id. de Or. 1, 16, 70; 1, 16, 60.— *Sup.* not used.— *Adv.* : astrictē ( ads-), *concisely*, *briefly* (only of discourse): astricte numerosa oratio, Cic. de Or. 3, 48, 184.— *Comp.* : astrictius dicere, Sen. Ep. 8 *fin.*, and Plin. Ep. 1, 20, 20: scribere, id. ib. 3, 18, 10 : ille concludit adstrictius, hic latius, Quint. 10, 1, 106.— *Sup.* not used. 4177#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4176#astrion#astrĭon, ii, n. ἀστήρ, `I` *a crystalline precious stone*, *found in India*, considered by some *a kind of sapphire*, by others as our *adularia*, Plin. 37, 9, 48, § 132; Isid. Orig. 16, 13, 7. 4178#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4177#astrisonus#astrĭ-sŏnus, a, um, adj. astrumsono, `I` *sounding with the stars* : Juppiter, Mart. Cap. 9, p. 308. 4179#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4178#astrites#astrītes, v. 1. asteria. 4180#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4179#Astroarche#Astrŏarchē, ēs, f., = Ἀστροάρχη, `I` *the star-queen*, *a Phœnician goddess*, Mart. Cap. 8, p. 273. 4181#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4180#astrobolos#astrŏbŏlŏs, i, f. ἀστήρ.βάλλω, `I` *a precious stone;* acc. to some, *a species of* *onyx;* acc. to others, *chalcedon*, Plin. 37, 9, 50, § 133. 4182#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4181#astroites#astrŏītes, ae, m., = ἀστροίτης, `I` *an unknown precious stone of magical power*, Plin. 37, 9, 49, § 133. 4183#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4182#astrologia#astrŏlŏgĭa, ae, f., = ἀστρολογία, `I` *knowledge of the stars*, *astronomy* (class. for the later astronomia, while astrologia was used to designate *astrology* exclusively first in late Lat., Hier. adv. Pelag. 1, 8; cf. Isid. Orig. 8, 9), Cic. Div. 2, 42, 87 sqq.; id. de Or. 1, 16, 69; id. Off. 1, 6, 19: astrologiam Atlas Libyae filius, ut alii Aegyptii, ut alii Assyrii invenerunt, Plin. 7, 56, 57, § 203; also *a work upon astronomy* : occasum matutinum vergiliarum Hesiodus, nam hujus quoque nomine exstat astrologia, tradidit fieri, id. 18, 25, 57, § 213. 4184#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4183#astrologus#astrŏlŏgus, i, m., = ἀστρολόγος. `I` *An astronomer* (class. for the later astronomus; v. the preced. art.), Varr. R. R. 2, 1, 7; 2, 3, 7; Cic. Div. 2, 42, 87; and in a pun: (Verres) novus astrologus, qui non tam caeli rationem quam caelati argenti duceret, etc., Cic. Verr. 2, 2, 52.— `II` *A star-interpreter*, *astrologer* : Astrologorum signa in caelo quaesit, observat, Enn. Trag. Rel. p. 42 Rib.; Cic. Div. 1, 58, 132; 1, 6, 12; 1, 39, 85; id. Fam. 6, 6; Juv. 6, 554; Suet. Ner. 36. 4185#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4184#astroonomia#astrŏonŏmĭa, ae, f., = ἀστρονομία, `I` *knowledge of the stars*, *astronomy* (for the earlier astrologia, q. v.), Sen. Ep. 95; Petr. 88, 7; Macr. Somn. Scip. 2, 4; Aug. Civ. Dei, 18, 39. 4186#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4185#astronomicus#astrŏnŏmĭcus, a, um, adj., = ἀστρονομικός, `I` *astronomical* : Astrŏnŏmĭca, ōrum, n., *the tille of an unfinished poem by Manilius*, *and of a treatise by Hyginus.* 4187#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4186#astronomus#astrŏnŏmus, i, m., = ἀστρονόμος, `I` *an astronomer* (for the earlier astrologus, q. v.), Firm. Math. 5, 13. 4188#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4187#astrosus#astrōsus, i astrum, `I` *born under an evil star*, *ill-starred*, Isid. Orig. 10, 13. 4189#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4188#astructio#astructĭo ( ads-), ōnis, f. astruo (only in Capella). `I` *An accumulation of proof*, Mart. Cap. 5, p. 149.— `II` *A putting together*, *composition*, Mart. Cap. 9, p. 314. 4190#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4189#astructor#astructor ( ads-), ōris, m. id., `I` *one who adduces proof*, Venant. de Vita Mart. 2 *fin.* 4191#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4190#astrum#astrum, i, n. perh. ἄστρον borrowed; cf. ἀστήρ; Sanscr. staras (plur.); Engl. star; Germ. Stern; Goth. stairno; and stella; Kuhn compares: Sanscr. star, Lat. sterno, Gr. στρώννυμι, Engl. strew, the stars being so called as strewn over the vault of heaven, as in Hor. S. 1, 5, 10, `I` *a star*, *a constellation* ( poet. or in more elevated prose). `I` Lit., Verg. E. 9, 47; id. A. 4, 352; 5, 838; 8, 590; Ov. M. 1, 73; 11, 309; Hor. C. 3, 21, 24; 3, 27, 31; id. Epod. 16, 61; id. Ep. 2, 2, 187; Prop. 2, 32, 50; 3, 16, 15; Mart. 8, 21 al.; Cic. Rep. 6, 22, 24; id. N. D. 2, 46, 118; id. Tusc. 1, 25, 62; id. Tim. 12.—In Vulg. only plur. : astra caeli, Deut. 4, 10; 10, 22; 28, 62: donec egrediantur astra, 2 Esdr. 4, 21: astra matutina, Job, 38, 7.— `II` Trop. `I.A` For *height* : turris educta sub astra, Verg. A. 2, 460 : Ter spumam elisam et rorantia vidimus astra, id. ib. 3, 567 : Mons ibi verticibus petit arduus astra duobus, Ov. M. 1, 316 : super astra Dei exaltabo solium meum, Vulg. Isa. 14, 13 al. — `I.B` *Heaven*, *and the immortality of the glory connected with it* : sic itur ad astra, Verg. A. 9, 641 : aliquem inferre astris, Ov. M. 9, 272; 15, 846: Daphnimque tuum tollemus ad astra; Daphnim ad astra feremus, Verg. E. 5, 52 : educere in astra, Hor. C. 4, 2, 23 : absentem rusticus urbem Tollit ad astra, **praises to the skies**, id. S. 2, 7, 29 al. : Hortalus nostras laudes in astra sustulit, **extolled to the skies**, Cic. Att. 2, 25, 1 (cf. the opp.: decidere ex astris, i. e. summam gloriam perdere, id. ib. 2, 21, 4). 4192#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4191#astruo#a-strŭo ( ads-, Merk., Halm, Dinter), struxi, structum, 3, v. a., `I` *to build near* or *in addition to* a thing, *to add* (mostly in prose and post-Aug.; never in Cic.). `I` Lit. : cum veteri adstruitur recens aedificium, Col. 1, 5 *fin.* : utrique (villae) quae desunt, Plin. Ep. 9, 7 *fin.* : sicut ante secunda fortuna tot victorias adstruxerat; ita nunc adversa destruens quae cumulaverat, Just. 23, 3 : medicamentum adstruere, Scrib. Comp. 227.— `II` In gen. `I.A` *To add to* : adstrue formae, Ov. A. A. 2, 119 : victus ab eo Pharnaces vix quicquam gloriae ejus adstruxit, Vell. 2, 55: aliquid magnificentiae, Plin. 9, 35, 58, § 119; so, dignitati, Plin. Ep. 3, 2, 5 : famae, id. ib. 4, 17, 7 : felicitati, id. Pan. 74, 2 : alicui laudem, id. ib. 46, 8 : alicui nobilitatem ac decus, Tac. H. 1, 78 : consulari ac triumphalibus ornamentis praedito quid aliud adstruere fortuna poterat? id. Agr. 44 : adstruit auditis... pavor, Sil. 4, 8 : ut quae Neroni falsus adstruit scriptor, **ascribes**, **imputes**, Mart. 3, 20 : ut Livium quoque priorum aetati adstruas, i.e. annumeres, Vell. 1, 17.— `I.B` *To furnish with something* (syn. instruo): contignationem laterculo adstruxerunt, **covered**, **fastened**, Caes. B. C. 2, 9.— Trop. : aliquem falsis criminibus, i.e. **to charge**, Curt. 10, 1.!*? The signif. *affirmare*, which Agroet. p. 2268 P., and Beda, p. 2334 P. give, is found in no Lat. author; for in Plin. 12, 18, 41, § 83, instead of *adstruxerunt*, it is better to read *adseverant;* v. Sillig ad h. l.; so also Jan. 4193#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4192#astu#astu ( asty, Vitr. 8, 3; 7 praef.), n., indecl., = ἄστυ, `I` *a city*, esp. *Athens* (as urbs κατ' ἐξοχήν for Rome): omnes qui arcem astuque accolunt cives, Att. ap. Non. p. 4, 330: An in astu venit? Ter. Eun. 5, 5, 17 : demigrare ex agris et in astu, Cic. Leg. 2, 2, 5; Nep. Them. 4, 1; id. Alcib. 6, 4. 4194#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4193#astula#astŭla, v. assula. 4195#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4194#astupeo#a-stŭpĕo ( ads-, Merk.), ēre, v. n., `I` *to be amazed at* or *on account of*, *to be astonished at* (rare, and mostly poet.; perh. not before the Aug. per.): Adstupet ipse sibi, Ov. M. 3, 418 : Cui fida manus proceresque socerque Adstupet oranti, Stat. Th. 3, 406 : divitiis, Sen. Tranq. Vit. 1, 8; Sid. Ep. 5, 5.—Of inanimate things: nemus adstupet, Stat. Th. 2, 13. 4196#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4195#astur1#astur, ŭris, m., `I` *a species of hawk*, Firm. Math. 5, 7 *fin.* 4197#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4196#Astur2#Astur, ŭris, `I` *adj. m.*, *of* or *belonging to the province of Asturia*, *in* Hispania Tarraconensis, *Asturian* : equus, Mart. 14, 199; v. Asturco: exercitus, Sil. 1, 252.— Subst., m., *an Asturian* : belliger Astur, Sil. 12, 748 : regio Asturum, Plin. 4, 20, 34, § 111 : conventus Asturum, id. 3, 3, 4, § 18 : Cantabri et Astures validissimae gentes, Flor. 4, 12, 46 and 54. 4198#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4197#Astura#Astŭra, ae, m., = Ἄστυρα. `I` *A river in Asturia*, now *Esla*, Flor. 4, 12, 54.— `II` *A river* (and f., *an island and town*) *in Latium*, *near which Cicero had a villa*, Cic. Att. 12, 40; id. Fam. 6, 19; Liv. 8, 13; Plin. 3, 5, 9, § 57; cf. Mann. Ital. I. p. 620. 4199#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4198#Asturco#Asturco, ōnis, m. Astur, `I` *an Asturian horse*, *an ambler*, distinguished for the beautiful motion of its limbs (cf. the epigram, Mart. 14, 199, and Sil. 3, 336), Auct. ad Her. 4, 50; Sen. Ep. 81: Equini generis, hi sunt quos thieldones vocamus, minore formā appellatos Asturcones, Plin. 8, 42, 67, § 166; Veg. 2, 28, 37.— Transf. to other horses possessing similar qualities: Asturco Macedonicus, Petr. 86. 4200#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4199#Asturia#Astŭrĭa, ae, f. `I` *A province in* Hispania Tarraconensis, Plin. 4, 20, 34, § 112; cf. Mann. Hispan. p. 353 sq.—Hence, Astŭ-rĭcus, a, um, adj., *Asturian* : gens, Plin. 8, 42, 67, § 166; so Sil. 16, 584.— `II` *Subst.* : Astŭrĭca, ae, f., *the capital of Asturia*, *on the river Astura*, now *Astorga* : Asturica urbs magnifica, Plin. 3, 3, 4, § 28; cf. Mann. Hispan. p. 355. 4201#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4200#astus1#astus, a, um, adj., v. astutus. 4202#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4201#astus2#astus, ūs, m. Curtius suggests the Sanscr. aksh = to reach, hit, and ὀξύς, swift; and Vanicek, ascia and ἀξίνη, with the idea of sharpness; others ἀσκέω, to practise, `I` *adroitness*, *dexterity;* hence, in malam partem, *craft*, *cunning* (as a single act, while *astutia* designates cunning as a habit; until the post-Aug. period found only in the abl., astu, as an adv.; cf. Paul. ex Fest. p. 5 Müll., and Prisc. p. 1012 P.): Satin astu et fallendo callet? Att. Trag. Rel. p. 197 Rib.: Nisi ut astu ingenium linguā laudem et dictis lactem lenibus, id. ib. p. 189: nam doli non doli sunt, nisi astu colas, Plaut. Capt. 2, 1, 30 : Sed ut astu sum adgressus ad eas! id. Poen. 5, 4, 53; id. Trin. 4, 2, 123; id. Ep. 4, 1, 19; id. Poen. prol. 111: astu providere, Ter. And. 1, 3, 3 : astu rem tractare, id. Eun. 5, 4, 2 : Consilio versare dolos ingressus et astu, Incipit haec, Verg. A. 11, 704 : ille astu subit, id. ib. 10, 522 : aliquem astu adgredi, Tac. A. 2, 64: astus belli, Sil. 16, 32 : libertae, Tac. A. 14, 2 : oratio, quae astu caret, pondero modo et inpulsu proeliatur, Quint. 9, 1, 20.—In plur. : astus hostium in perniciem ipsis vertebat, Tac. A. 2, 20 : praeveniens inimicorum astus, id. ib. 6, 44; 12, 45; Petr. 97: Ulixes nectit pectore astus callidos, Sen. Troad. 527 : nunc advoca astus, anime, nunc fraudes, dolos, id. ib. 618 : ad insidiarum astus, Gell. 11, 18, 17. 4203#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4202#Astusapes#Astŭsăpes, v. Astapus. 4204#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4203#astute#astūtē, adv., v. astutus `I` *fin.* 4205#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4204#astutia#astūtĭa, ae, f. astutus, `I` *the quality of* being astutus, orig. (like acumen, dolus, etc.) *dexterity*, *adroitness*, and also (eccl. Lat.) *understanding*, *wisdom* : Quibus (feris) abest ad praecavendum intellegendi astutia, Pac. ap. Cic. Fin. 5, 11, 31 (Trag. Rel. p. 122 Rib.): ut detur parvulis astutia, Vulg. Prov. 1, 4 : intellegite, parvuli, astutiam, ib. ib. 8, 5.—But very early used in a bad sense, *cunning*, *slyness*, *subtlety*, *craft* as a habit (most freq. in ante-class. and Ciceron. Lat.; afterwards supplanted by astus, q. v.): est nobis spes in hac astutiā, Plaut. Capt. 2, 1, 53 : nec copiast [Me expediundi], nisi si astutiam aliquam corde machinor, id. ib. 3, 3, 15 Fleck.; 3, 4, 7; id. Ep. 3, 2, 27; id. Mil. 2, 2, 82: nunc opus est tuā Mihi ad hanc rem expromptā malitiā atque astutiā, Ter. And. 4, 3, 8; id. Heaut. 4, 3, 32: quod si aut confidens astutia aut callida esset audacia, vix ullo obsisti modo posset, Cic. Clu. 65, 183 : quae tamen non astutiā quādam, sed aliquā potius sapientiā secutus sum, id. Fam. 3, 10, 9 : qui (Deus) adprehendit sapientes in astutiā eorum, Vulg. Job, 5, 13; ib. 1 Cor. 3, 19; ib. Ephes. 4, 14.—Also plur. : in regionem astutiarum mearum te induco, Plaut. Mil. 2, 2, 78; so id. Ep. 3, 2, 39: Hem astutias, Ter. And. 3, 4, 25 Don.: aliter leges, aliter philosophi tollunt astutias, Cic. Off. 3, 17, 68; 3, 17, 61. 4206#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4205#astutulus#astūtŭlus, a, um, `I` *adj. dim.* [id.], *somewhat sly* or *cunning* : anus, App. M. 6, p. 184, 29. 4207#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4206#astutus#astūtus, a, um, adj. a lengthened form of the ante-class. astus, like versutus from versus, cinctutus from cinctus; and astus itself has the form of a P. a., q. v. *init.*, `I` *shrewd*, *sagacious*, *expert;* or (more freq., cf. astutia) in mal. part., *sly*, *cunning*, *artful*, *designing*, etc. * `I` Ante-class. form astus, a, um: asta lingua, Att. ap. Non. p. 1, 54.— `II` Class. form astūtus : malus, callidus, astutus admodum, Plaut. Am. 1, 1, 112 : Causam dicere adversus astutos, audacīs viros, valentes virgatores, id. As. 3, 2, 19 : non tam astutus, neque ita perspicax, Ter. Heaut. 5, 1, 1 : verum ego numquam adeo astutus fui, Quin etc., id. Ad. 2, 2, 13 : ratio, Cic. Verr. 1, 11 *fin.* : nihil astutum, id. Or. 19, 64 : hoc celandi genus est hominis non aperti, non simplicis, non ingenui; versuti potius, obscuri, astuti, fallacis, id. Off. 3, 13, 57 : astuti Getae, Prop. 5, 5, 44 : Parthorum astutae tela remissa fugae, id. 4, 8, 54 : ut est astuta et ingeniosa sollertia, Plin. 36, 26, 66, § 192, where Jan omits *astuta et* : gens non astuta, nec callida, Tac. G. 22 et saep.: pro bene sano Ac non incauto fictum astutumque vocamus, Hor. S. 1, 3, 62 : homo sagax et astutus, Mart. 12, 88, 4 : Est vir astutus multorum eruditor, Vulg. Eccli. 37, 21 : vulpes, Hor. S. 2, 3, 186 : consilium, Gell. 5, 10 al. —As *subst.* (eccl. Lat.): Astutus omnia agit cum consilio, Vulg. Prov. 13, 16; ib. Eccli. 18, 28.— *Comp.* : fallacia astutior, Plaut. Cas. 5, 1, 7 : si qui me astutiorem fingit (followed by callidius), Cic. Fam. 3, 8, 6 : qui custodit increpationes, astutior fiet, Vulg. Prov. 15, 5.—* *Sup.* : astutissimus adversarius, Aug. Serm. 17 : astutissima calliditas, id. Civ. Dei, 21, 6.— *Adv.* : astūtē, *craftily*, *cunningly* : astute comminisci aliquid, Plaut. Ep. 2, 2, 96 : docte atque astute captare, id. Most. 5, 1, 21 : consulte, docte atque astute cavere, id. Rud. 4, 7, 14 : Astute, *shrewdly* done, Ter. And. 1, 2, 12: astute labefactare aliquem, id. Eun. 3, 3, 3 : satis astute adgredi aliquem, id. Phorm. 5, 8, 75 : astute reticere aliquid, Cic. ad Q. Fr. 1, 2, 1 : astute nihil agere, Matius ap. Cic. Fam. 11, 28, 3.— *Comp.* : astutius ponere aliquid, Varr. L. L. 9, 1 Müll.— *Sup.* : astutissime componere aliquid, Gell. 18, 4 : astutissime excogitare, Lact. 1, 22 : astutissime fingi, Aug. Civ. Dei, 19, 5. 4208#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4207#asty#asty, v. astu. 4209#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4208#Astyages#Astŭăges, is, m., = Ἀστυάγης. `I` *King of Media*, *father of Mandane*, *and grandfather of Cyrus*, *by whom he was deprived of his throne*, Just. 1, 4 sq.— `II` *An enemy of Perseus*, *changed by him to stone by means of Medusa's head*, Ov. M. 5, 203. 4210#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4209#Astyanax#Astŭănax, actis, m., = Ἀστυάναξ ( acc. Gr. Astyanacta, Verg. A. 2, 457). `I` *Son of Hector and Andromache; at the destruction of Troy he was thrown from a tower by Ulysses*, Verg. A. 2, 457; Ov. M. 13, 415.— `II` *A tragic actor in the time of Cicero*, Cic. Att. 4, 15, 6. 4211#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4210#astycus#astŭcus, v. asticus. 4212#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4211#Astylos#Astŭlŏs, i, m., = Ἄστυλος, `I` *a centaur and soothsayer*, *who endeavored to dissuade the other centaurs from the war with the Lapithœ*, Ov. M. 12, 308 (called by Hes. Scut. Herc. 185, Ἄσβολος). 4213#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4212#Astypalaea#Astŭpălaea, ae, f., = Ἀστυπάλαια. `I` *One of the Sporades*, *an island near Crete*, now *Stampalia*, Mel. 2, 7, 13; Plin. 4, 12, 23, § 71; Ov. A. A. 2, 82.— `II` Derivv. `I.A` Astŭpălaeenses, ium, m., *the inhabitants of Astypalœa*, Cic. N. D. 3, 18, 45.— `I.B` Astŭpălaeĭcus, a, um, adj., *Astypalœan* : cochleae, Plin. 30, 4, 11, § 32; 30, 6, 15, § 45; 30, 14, 43, § 127.— `I.C` Astŭ-pălēĭus, a, um, adj.; a poet. form for the preced., Ov. M. 7, 461. 4214#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4213#Astyra#Astŭra, ae, or Astŭrē, ēs, f., `I` *a city of Mysia Major*, *not far from Adramyttium*, Mel. 1, 18, 2; Plin. 5, 30, 32, § 122. 4215#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4214#astytis#astŭtis, ĭdis, f., = ἀστυτίς, `I` *a kind of lettuce*, Plin. 19, 8, 38, § 127. 4216#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4215#Asum#Asum, i, n., `I` *a town in Crete*, Plin. 4, 12, 20, § 59. 4217#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4216#asyla#asȳla, ae, f., = ἀσύλη, `I` *a plant;* otherwise called ferus oculus, Plin. 25, 13, 92, § 145. 4218#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4217#asylum#ăsȳlum, i, n., = ἄσυλον, `I` *a place of refuge*, *a sanctuary*, *an asylum* : servus, qui in illud asylum confugisset, Cic. Verr. 2, 1, 33 : Romulus asylum aperit, Liv. 1, 8 : lucum asylum referre, Verg. A. 8, 342 : Junonis asylum, id. ib. 2, 761 : asyla statuere, Tac. A. 3, 60 : lucus asyli, id. H. 3, 71; Gell. 6, 2 *fin.* : de asylo procedere, * Vulg. 2 Macc. 4, 34 al. 4219#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4218#asymbolus#ăsymbŏlus ( ăsum-, Fleck.), a, um, adj., = ἀσύμβολος, `I` *that contributes nothing to an entertainment*, *scot-free* (in pure Lat., immunis, Hor. C. 4, 12, 23): Tene asumbolum venire unctum atque lautum e balneis, Ter. Phorm. 2, 2, 25; cf. Gell. 6, 13 (opp.: sumbolam dare, Ter. And. 1, 1, 61). 4220#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4219#asyndeton#ăsyndĕton, i, n., = ἀσύνδετον, `I` *a rhetorical figure by which the connecting particle is omitted* (in pure Lat., dissolutio), e. g. Veni, vidi, vici; cf. Diom. p. 440 P.— *Adj.* : ăsyndĕtus, a, um, in astronomy, of stars, *standing without any connection with*, *or reference to*, *a constellation* : Mercurius, Sid. Ep. 8, 11. 4221#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4220#at#at or ast, `I` *conj.* [Curtius connects the Sanscr. ati, ultra, nimis, the Gr. ἔτι, the Lat. et, and at in atavus; Vanicek connects with these at, atque, and atqui. Thus the original idea of *addition* is prominent in ἔτι, et, and atque; and the idea of *opposition* in at and atqui, which agree with ἀτ.άρ in meaning as well as in form. After the same analogy, the Gr. πλέον, more, has become πλήν, but; and the Lat. magis has passed into the same meaning in the Fr. mais and the Ital. mai. The confusion in MSS. between at, ac, and et, and between atque and atqui, was prob. caused as much by their connection in idea as in form] (it was sometimes, for the sake of euphony, written ad; cf. Quint. 12, 10; 12, 32; 1, 7, 5; Charis. p. 203 P., where, instead of at conjunctionem esse, ad vero praepositionem, the reading should be, *ad* conjunctionem esse, *at* vero praepositionem, Fr.; v. the pass. in its connection; cf. also Vel. Long. p. 2230 P.; Cassiod. p. 2287 P.; Mar. Vict. p. 2458 P. The form ast is found in the old laws; it occurs once in Trag. Rel., but never in Com. Rel. nor in Lucil.; at is found in Plautus about 280 times, and ast about 10 times; in Ter. at about 100 times, and ast once; in Hor. at 60 times, ast 3 times; in Verg. at 168 times, ast 16; in Juv. at 17 times, ast 7; Catull., Tibull., and Prop. use only at, and Pers. (Jahn) only ast; in prose, Cic. uses ast in his epistles. It joins to a previous thought a new one, either antithetical or simply different, and especially an objection; while *sed* denotes a direct opposition; and *autem* marks a transition, and denotes at once a connection and an opposition). `I` In adding a diff., but not entirely opp. thought, a qualification, restriction, etc., *moreover*, *but*, *yet;* sometimes an emphasized (but never merely copulative) *and.* `I.A` In gen.: SEI PARENTEM PVER VERBERIT AST OLE PLORASSIT PVER DIVEIS PARENTOM SACER ESTO, *if the son strike his father*, *and the father complain*, *let the son*, etc., Lex Serv. Tullii ap. Fest. s. v. plorare, p. 230 Müll.; Fragm. XII. Tab. ap. Cic. Leg. 2, 24: Philosophari est mihi necesse, at paucis, *but only in a few words*, Enn., Trag. Rel. p. 65 Rib.: DIVOS ET EOS QVI CAELESTES, SEMPER HABITI COLVNTO... AST OLLA PROPTER QVAE etc., Cic. Leg. 2, 8, 19; 3, 4, 11: hinc Remus auspicio se devovet atque secundam Solus avem servat. At Romulus pulcer in alto Quaerit Aventino, Enn. ap. Cic. Div. 1, 48, 107 (Ann. v. 83 Vahl.); Plaut. Capt. 5, 4, 22: si ego hic peribo, ast ille, ut dixit, non redit, id. ib. 3, 5, 25 : paret Amor dictis carae genetricis. At Venus Ascanio placidam per membra quietem Inrigat, Verg. A. 1, 691 : (Aeneas) finem dedit ore loquendi. At, Phoebi nondum patiens, immanis in antro Bacchatur vates, id. ib. 6, 77; 11, 709 sq.: quo (odore) totum nati corpus perduxit; at illi Dulcis compositis spiravit crinibus aura, id. G. 4, 416; so id. ib. 4, 460; 4, 513; id. A. 3, 259; 3, 675; 7, 81; 8, 241; 9, 793; Prop. 4, 4, 15; 4, 7, 11; Luc. 3, 664; 4, 36 al.—Also in prose (chiefly post-Aug.): una (navis) cum Nasidianis profugit: at ex reliquis una praemissa Massiliam, etc., Caes. B. C. 2, 7 : ubi facta sunt, in unum omnia miscentur. At pastilli haec ratio est, etc., Cels. 5, 17; 6, 18: quamquam insideret urbem proprius miles, tres urbanae, novem praetoriae cohortes Etruriā ferme Umbriāque delectae aut vetere Latio et coloniis antiquitus Romanis. At apud idonea provinciarum sociae triremes etc., Tac. A. 4, 5; 4, 6: negavit aliā se condicione adlecturum, quam si pateretur ascribi albo, extortum sibi a matre. At illa commota etc., Suet. Tib. 51; id. Calig. 15; 44; id. Vesp. 5; id. Dom. 4; id. Galb. 7 al.—In the enumeration of particulars: Cum alio cantat, at tamen alii suo dat digito litteras, Naev., Com. Rel. p. 20 Rib.: dant alios aliae (silvae) fetus: dant utile lignum Navigiis pinos... At myrtus validis hastilibus et bona bello Cornus, Verg. G. 2, 447 : Nam neque tum stellis acies obtunsa videtur... At nebulae magis etc., id. ib. 1, 401; 3, 87; id. A. 7, 691: Hic altā Sicyone, ast hic Amydone relictā, Hic Andro, etc., Juv. 3, 69.— The Vulg. often uses at as a mere continuative, where even et or atque might stand: sciscitabur ab iis ubi Christus nasceretur. At illi dixerunt ei: In etc., Matt. 2, 5; 4, 20; 8, 32; 14, 29; 15, 34 et persaep.—In transition, `I.B` Esp., `I.A.1` To a new narration, like the Gr. δέ; so the commencement of the fourth book of the Æneid: At regina gravi jam dudum saucia curā, etc. (the third book closes with the narrative of Æneas); so the beginning of the third book of the Thebaid of Statius: At non Aoniae moderator perfidus aulae, etc.; Verg. A. 4, 504; 5, 35; 5, 545; 5, 700; 5, 779; 6, 679; 7, 5; 8, 370; 8, 608; 9, 503; 10, 689; 11, 597; 12, 134 et saep.—Also in the postAug. histt. and other prose writers; so after speaking of the Ubii etc., Tac. says: At in Chaucis coeptavere seditionem praesidium agitantes etc., A. 1, 38; so ib. 4, 13; 12, 62; 14, 23 et saep.— `I.A.2` To a wonderful, terrible, unexpected, or exciting occurrence or circumstance: clamores simul horrendos ad sidera tollit, etc.... At gemini lapsu delubra ad summa dracones Effugiunt, Verg. A. 2, 225; 3, 225: Lacte madens illic suberat Pan ilicis umbrae, Et facta agresti lignea falce Pales etc. At quā Velabri regio patet etc., Tib. 2, 5, 33; Verg. G. 4, 471: consurgit Turnus in ensem et ferit. Exclamant Troes trepidique Latini, Arrectaeque amborum acies. At perfidus ensis Frangitur in medio, id. A. 12, 731; 10, 763: adusque Supremum tempus, ne se penuria victūs Opprimeret metuebat. At hunc liberta securi divisit medium, Hor. S. 1, 1, 99 : Magnus quanto mucrone minatur Noctibus hibernis et sidera terret Orion. At sonipes habitus etc., Stat. S. 1, 1, 46.— `I.A.3` To a passionate appeal, etc., in which case the antecedent clause is not expressed, but must be considered as existing in the mind of the speaker; cf. in Gr. ἀλλὰ σύ, σὺ δέ. `I.1.1.a` In passing to an interrogation, exhortation, request: At, scelesta, viden ut ne id quidem me dignum esse existumat? Plaut. As. 1, 2, 23; id. Aul. 1, 1, 8: At qui nummos tristis inuncat? Lucil. 15, 21 Müll.: *Me.* Sauream non novi. *Li.* At nosce sane, Plaut. As. 2, 4, 58: *Ca.* Non adest. *Ps.* At tu cita, id. Ps. 1, 1, 30: satis habeo, at quaeso hercle etiam vide, id. Merc. 5, 4, 53 (Ritschl, *sat habeo. Sed*): at unum hoc quaeso... Ut, etc., id. Capt. 3, 5, 89 : at tu, qui laetus rides mala nostra caveto Mox tibi, Tib. 1, 2, 87 : Hunc ut Peleus vidit, At inferias, juvenum gratissime Crantor, Accipe, ait, Ov. M. 12, 367 : at tu, nauta, vagae ne parce malignus arenae Ossibus et capiti inhumato Particulam dare, Hor. C. 1, 28, 23.—In prose: at vide quid succenseat, Cic. Fam. 7, 24, 2 : itaque pulsus ego civitate non sum, quae nulla erat: at vide, quam ista tui latrocinii tela contempserim, id. Part. Or. 4, 1, 28; id. Dom. 44; App. M. 6, p. 179, 18.— `I.1.1.b` In expressions of passion, astonishment, indignation, pain, etc.: At ut scelesta sola secum murmurat, Plaut. Aul. 1, 1, 13 : *Sc.* Nunc quidem domi certost: certa res est Nunc nostrum opservare ostium, [ubi] ubist. *Pa.* At, Sceledre, quaeso, Ut etc., id. Mil. 2, 4, 46: At o deorum quidquid in caelo regit Terras et humanum genus, Quid iste fert tumultus? Hor. Epod. 5, 1 : At tibi quanta domus rutila testudine fulgens, etc., Stat. S. 2, 4, 11.—In prose: horum omnium studium una mater oppugnat: at quae mater? Cic. Clu. 70; Cic. Verr. 2, 2, 45: at per deos immortales! quid est, quod de hoc dici possit, id. ib. 2, 1, 46 : institui senatores, qui omnia indicum responsa perscriberent. At quos viros! id. Sull. 42; id. Deiot. 19, 33: tangit et ira deos: at non impune feremus, Ov. M. 8, 279; 10, 724: at tibi Colchorum, memini, regina vacavi, id. H. 12, 1.— `I.1.1.c` In indignant imprecations: At te di omnes cum consilio, Calve, mactāssint malo! Pomp., Com. Rel. p. 245 Rib.: At te Juppiter diique omnes perdant! Plaut. Most. 1, 1, 37 : At te di deaeque faxint cum isto odio, Laches, Ter. Hec. 1, 2, 59 : At te di perdant, id. Eun. 3, 1, 41 : At tibi di dignum factis exitium duint, id. And. 4, 1, 42 : At vobis male sit, Cat. 3, 13 : At tibi, pro scelere, exclamat, pro talibus ausis Di... persolvant grates dignas et praemia reddant Debita! Verg. A. 2, 535.—In prose: At vos, ait, devota capita, respiciant di perjuriorum vindices, Just. 14, 4, 10.— `I.1.1.d` Rarely of friendly inclination, disposition: At tibi di bene faciant omnes, Plaut. Pers. 4, 3, 18 : At tibi di semper, adulescens, quisquis es, faciant bene, id. Men. 5, 7, 32 : At tu, Catulle, destinatus obdura, Cat. 8, 19.— `I.1.1.e` In entreaty: At vos, o superi, miserescite regis, Verg. A. 8, 572 : at tu, pater deūm hominumque, hinc saltem arce hostes, Liv. 1, 12.— `II` In adding an entirely opposite thought, *but*, *but indeed*, *but on the other hand*, *on the contrary*, etc. (the strictly class. signif. of the word). `I.A` In gen.: *at* differentiam rerum significat: ut cum dicimus, Scipio est bellator, at M. Cato orator, Paul. ex Fest. p. 11 Müll.: splendet saepe, ast idem nimbis interdum nigret, Att., Trag. Rel. p. 170 Rib.: *So.* Mentire nunc. *Me.* At jam faciam, ut verum dicas dicere, Plaut. Am. 1, 1, 189: *So.* Per Jovem juro med etc. *Me.* At ego per Mercurium juro, tibi etc., id. ib. 1, 1, 280: Atque oppido hercle bene velle illud visus sum, Ast non habere quoi commendarem caprum, id. Merc. 2, 1, 22 : fecit idem Themistocles... at idem Pericles non fecit, Cic. Att. 7, 11, 3 : non placet M. Antonio consulatus meus, at placuit P. Servilio, id. Phil. 2, 5, 12 : majores nostri Tusculanos Aequos... in civitatem etiam acceperunt, at Karthaginem et Numantiam funditus sustulerunt, id. Off. 1, 11, 35 : brevis a naturā nobis vita data est; at memoria bene redditae vitae sempiterna, id. Phil. 14, 12, 32; id. Cat. 2, 2, 3; id. Leg. 2, 18: crebras a nobis litteras exspecta, ast plures etiam ipse mittito, id. Att. 1, 16 *fin.* : Rejectis pilis comminus gladiis pugnatum est. At Germani phalange factā impetus gladiorum exceperunt, Caes. B. G. 1, 52: Postquam Caesar dicendi finem fecit, ceteri verbo alius alii varie adsentiebantur. At M. Porcius Cato hujusce modi orationem habuit, Sall. C. 52, 1 : hac iter Elysium nobis, at laeva... ad impia Tartara mittit, Verg. A. 6, 542 : *T.* Ante leves ergo pascentur in aethere cervi... *M.* At nos hinc alii sitientīs ibimus Afros, id. E. 1, 65: *Dam.* Malo me Galatea petit, lasciva puella... *Men.* At mihi sese offert ultro meus ignis Amyntas, id. ib. 3, 66; 7, 35; 7, 55; id. G. 1, 219; 1, 242; 1, 370; 2, 151; 2, 184; 3, 331; 4, 18; 4, 180; id. A. 2, 35; 2, 687; 3, 424; 5, 264; 6, 489: Ast ego nutrici non mando vota, Pers. 2, 39 : ast illi tremat etc., id. 6, 74 : Ast vocat officium, id. 6, 27 : At Jesus audiens ait, Vulg. Matt. 9, 12; 9, 22; 12, 3; 12, 48 et persaep.— `I.1.1.a` In order to strengthen a contrast, sometimes (esp. in Plaut. and Ter.) with *contra*, *e contrario*, *potius*, *etiam*, *vero.* With *contra* : Summis nitere opibus, at ego contra ut dissimilis siem, Lucil. 26, 19 Müll.: Ergo quod magnumst aeque leviusque videtur... At contra gravius etc., Lucr. 1, 366; so id. 1, 570; 1, 1087; 2, 235: L. Opimius ejectus est e patriā: At contra bis Catilina absolutus *est*, Cic. Pis. 95; Cic. Verr. 5, 66; id. Sex. Rosc. 131; id. Quinct. 75: At tibi contra Evenit, etc., Hor. S. 1, 3, 27 : (Cornutus) taedio curarum mortem in se festinavit: at contra reus nihil infracto animo, etc., Tac. A. 4, 28.— With *e contrario* : apud nos mercenarii scribae existimantur; at apud illos e contrario nemo ad id officium admittitur, nisi, etc., Nep. Eum. 1, 5 : in locis siccis partibus sulcorum imis disponenda sunt semina, ut tamquam in alveolis maneant. At uliginosis e contrario in summo porcae dorso collocanda, etc., Col. 11, 3, 44.— With *potius* : at satius fuerat eam viro dare nuptum potius, Plaut. Cist. 1, 1, 44 : at potius serves nostram, tua munera, vitam, Ov. H. 3, 149.— With *etiam* : At etiam, furcifer, Male loqui mi audes? *but do you even?* etc., Plaut. Capt. 3, 4, 31; id. Trin. 4, 2, 151; id. Rud. 3, 4, 6: At etiam cubat cuculus. Surge, amator, i domum, **but he is yet abed**, id. As. 5, 2, 73; so id. Capt. 2, 3, 98; id. Mil. 4, 4, 6: Exi foras, sceleste. At etiam restitas, Fugitive! Ter. Eun. 4, 4, 1; 5, 6, 10: Proinde aut exeant, aut quiescant, etc.... at etiam sunt, Quirites, qui dicant, a me in exsilium ejectum esse Catilinam, *on the contrary*, *there are indeed people who say.* etc., Cic. Cat. 2, 6, 12; id. Phil. 2, 30, 76; id. Quinct. 56; Cic. Verr. 5, 77; id. Dom. 70 al.—( ε) With *vero*, *but certainly* : At vero aut honoribus aucti aut etc., Cic. N. D. 3, 36, 87; id. Off. 2, 20, 70; 2, 23, 80; id. Fin. 1, 10, 33; Cic. Verr. 2, 5, 17 al.—( ζ) With *certe* : Numquam ego te, vitā frater amabilior, Aspiciam posthac. At certe semper amabo, Cat. 65, 11; 66, 25. —( η) So, quidem—at (very rare) = quidem —autem, Cic. Off. 1, 22, 75.— `I.1.1.b` Ironically: *Th.* Quid valeam? *Ly.* At tu aegrota, si lubet, per me aetatem quidem, Plaut. Curc. 4, 3, 22: at, credo, mea numina tandem Fessa jacent, Verg. A. 7, 297; 7, 363; Ov. H. 1, 44.— `I.B` Very freq. in adding an objection, from one's own mind or another's, against an assertion previously made, *but*, *on the contrary*, *in opposition to this;* sometimes, *but one may say*, *it may be objected*, and the like: Piscium magnam atque altilium vim interfecisti. At nego, Lucil. 28, 43 Müll.: Quid tandem te impedit? Mosne majorum? At persaepe etiam privati in hac re publicā perniciosos cives morte multārunt. An leges, quae de civium Romanorum supplicio rogatae sunt? At numquam in hac urbe etc., Cic. Cat. 1, 11, 28 : Appellandi tempus non erat? At tecum plus annum vixit. In Galliā agi non potuit? At et in provinciā jus dicebatur et etc., id. Quinct. 41 : Male judicavit populus. At judicavit. Non debuit. At potuit. Non fero. At multi clarissimi cives tulerunt, id. Planc. 11 : sunt, quos signa, quos caelatum argentum delectant. At sumus, inquiunt, civitatis principes, id. Part. Or. 5, 2, 36; id. Fin. 4, 25, 71; Cic. Verr. 2, 2 *fin.* : quid porro quaerendum est? Factumne sit? At constat: A quo? At patet, id. Mil. 6, 15; id. Phil. 2, 9: convivium vicinorum cotidie compleo, quod ad multam noctem, quam maxime possumus, vario sermone producimus. At non est voluptatum tanta quasi titillatio in senibus. Credo: sed ne desideratio quidem, id. Sen. 14, 47: multo magnus orator praestat minutis imperatoribus. At prodest plus imperator. Quis negat? id. Brut. 73, 256; id. Div. 2, 29, 62; 2, 31, 67; 2, 32, 69 al.: Maxime Juppiter! At in se Pro quaestu sumptum facit hic, Hor. S. 1, 2, 18 al. — In this case freq. strengthened, `I.1.1.a` By *pol*, *edepol*, *hercule* : At pol ego neque florem neque flocces volo mihi, Caecil., Com. Rel. p. 67 Rib.: *So.* Non edepol volo profecto. *Me.* At pol profecto ingratiis, Plaut. Am. 1, 1, 215; so id. As. 2, 2, 34; 4, 2, 14; id. Capt. 3, 4, 64; id. Cas. 2, 3, 15; id. Cist. 4, 2, 70; id. Trin. 2, 4, 73: *Ha.* Gaudio ero vobis. *Ad.* At edepol nos voluptati tibi, id. Poen. 5, 4, 61; 3, 1, 68: At hercule aliquot annos populus Romanus maximā parte imperii caruit, Cic. Imp. Pomp. 54; id. Sex. Rosc. 50: at hercle in eā controversiā, quae de Argis est, superior sum, Liv. 34, 31 : At, Hercule, reliquis omnibus etc., Plin. 7, 50, 51, § 169 : At, hercules, Diodorus et in morbo etc., id. 29, 6, 39, § 142 : At hercule Germanicum Druso ortum etc., Tac. A. 1, 3; 1, 17; 1, 26; 3, 54: At, hercules, si conscius fuissem etc., Curt. 6, 10, 20 al. — `I.1.1.b` By *enim*, which introduces a reason for the objection implied in at, *but certainly*, *but surely*, *but indeed*, etc., ἀλλὰ γάρ : At enim tu nimis spisse incedis, Naev., Com. Rel. p. 16 Rib.; Turp. id. p. 93: at enim nimis hic longo sermone utimur; Diem conficimus, Plaut. Trin. 3, 3, 78 : At enim istoc nil est magis etc., Ter. Heaut. 4, 3, 21 : At enim vereor, inquit Crassus, ne haec etc., Cic. de Or. 3, 49, 188 : cum dixisset Sophocles, O puerum pulchrum, Pericle. At enim praetorem, Sophocle, decet non solum manus, sed etiam oculos abstinentes habere, etc., id. Off. 1, 40, 144 Beier; so id. Mur. 35, 74; id. Inv. 2, 17, 52 al.: at enim inter hos ipsos existunt graves controversiae, id. Quinct. 1; so id. Imp. Pomp. 17, 51; 20, 60; id. Phil. 2, 2, 3; id. Ac. 2, 17, 52: At enim cur a me potissimum hoc praesidium petiverunt? id. Div. in Caecil. 4, 15 : At enim quis reprehendet, quod in parricidas rei publicae decretum erit? Sall. C. 51, 25 Kritz: At enim quid ita solus ego circum curam ago? Liv. 6, 15; 34, 32: At enim eo foedere, quod etc., id. 21, 18; 34, 31; 39, 37: At enim nova nobis in fratrum filias conjugia; sed etc., Tac. A. 12, 6.— `I.1.1.c` By *tamen* : Jam id peccatum primum magnum, *magnum*, at humanum tamen, Ter. Ad. 4, 5, 53: Hi secretis sermonibus... conveniunt; nam publice civitas talibus inceptis abhorrebat. At tamen interfuere quidam etc., Tac. H. 4, 55 : At certe tamen, inquiunt, quod etc., Cat. 10, 14.— `I.C` With a preced. negative, sometimes no antithesis is appended by *at*, but it is indicated that if what has been said is not true, yet at least something else is true, *but yet;* sometimes with *tamen*, *but yet;* or *certe*, *but at least*, *yet at least* : Nolo victumas: at minimis me extis placare volo, Plaut. Ps. 1, 3, 95 : Si tibi non cordi fuerant conubia nostra,... At tamen in vostras potuisti ducere sedes, Cat. 64, 158 sq. : Non cognoscebantur foris, at domi: non ab alienis, at a suis, Cic. Ac. 2, 11, 56 : Liceat haec nobis, si oblivisci non possumus, at tacere, id. Fl. 25, 61 : Si genus humanum et mortalia temnitis arma, At sperate deos memores fandi atque nefandi, Verg. A. 1, 543; so id. ib. 4, 615, and 6, 406. —With *certe* : Haec erant... quorum cognitio studiosis juvenibus si non magnam utilitatem adferet, at certe, quod magis petimus, bonam voluntatem, Quint. 12, 11, 31; Cels. 2, 15; Suet. Calig. 12, al.— `I.D` The antithesis is sometimes not so much in the clause appended by *at*, as in the persons or things introduced in it; so, Esp. freq. in conditional clauses with *si*, *si non*, *si minus*, *etiam si*, etc.; cf. Herm. ad Viger. 241: Si ego hic peribo, ast ille, ut dixit, non redit; At erit mi hoc factum mortuo memorabile, *if I perish here*, *but he does not return*, *yet* etc., Plaut. Capt. 3, 5, 26; id. Bacch. 2, 3, 131: si ego digna hac contumeliā Sum maxime, at tu indignus qui faceres tamen, Ter. Eun. 5, 2, 25 : Si tu oblitus es, at di meminerunt, Cat. 30, 11 : si non eo die, at postridie, Cato, R. R. 2, 1 : si non paulo, at aliquanto (post petīsses), Cic. Quinct. 40; 97; id. Mil. 93 al.: quanta tempestas invidiae nobis, si minus in praesens, at in posteritatem impendeat, id. Cat. 1, 22; Cic. Verr. 5, 69; id. Clu. 15: qui non possit, etiam si sine ullā suspitione, at non sine argumento male dicere, id. Cael. 3, 8.— With *etsi* : ei, etsi nequāquam parem illius ingenio, at pro nostro tamen studio meritam gratiam referamus, Cic. de Or. 3, 4, 14; Tac. Or. 19.— With *quod si* : Quod si nihil cum potentiore juris humani relinquitur inopi, at ego ad deos confugiam, Liv. 9, 1; Tac. A. 1, 67.— `I.E` At, like autem and δέ, sometimes serves simply to introduce an explanation: cum Sic mutilus miniteris. At illi foeda cicatrix etc., *now an ugly scar* etc., Hor. S. 1, 5, 60. — `F` And also like δέ in Hom. and Hdt., it sometimes introduces an apodosis, `I.1.1.a` With *si* : Bellona, si hobie nobis victoriam duis, ast ego templum tibi voveo, *if to-day thou bestow victory*, *then I* etc., ἐάν — δέ, Liv. 10, 19.— `I.1.1.b` With *quoniam* : Nunc, quoniam tuum insanabile ingenium est, at tu tuo supplicio doce etc., *since your disposition is past cure*, *at least* etc., ἐπεί — δέ, Liv. 1, 28.!*? `I.A` At is sometimes repeated at the beginning of several clauses, `I.1.1.a` In opposition each to the preceding clause: *Soph.* Tu quidem haut etiam octoginta's pondo. *Paegn.* At confidentiā Militia illa militatur multo magis quam pondere. At ego hanc operam perdo, Plaut. Pers. 2, 2, 47 sq.: Si ego hic peribo, ast ille, ut dixit, non redit: At erit mi hoc factum mortuo memorabile, id. Capt. 3, 5, 25 sq.; id. As. 5, 2, 6 sqq. (Cic., in Quir. 7 and 10, opposes *at* to *sed*, and Tac., in A. 12, 6, *sed* to *at*).— `I.1.1.b` In opposition to some common clause preceding: At etiam asto? At etiam cesso foribus facere hisce assulas? Plaut. Merc. 1, 2, 20 : Quid tum esse existimas judicatum? Certe gratīs judicāsse. At condemnārat; at causam totam non audierat; at in contionibus etc., Cic. Caecin. 113 : Sit flagitiorum omnium princeps: at est bonus imperator, at felix, Cic. Verr. 5, 4; id. Sest. 47; id. Fragm. B. 16, 5 B. and K.: Nefarius Hippias Pisistrati filius arma contra patriam ferens; at Sulla, at Marius, at Cinna recte, imo jure fortasse, id. Att. 9, 10, 3 : At non formosa est, at non bene culta puella; At, puto, non votis saepe petita meis? Ov. Am. 3, 7, 1 sq. Merk.: At quam sunt similes, at quam formosus uterque! id. F. 2, 395 : rideri possit eo quod Rusticius tonso toga defluit: at est bonus ut melior vir Non alius quisquam; at tibi amicus; at ingenium ingens Inculto latet hoc sub corpore, Hor. S. 1, 3, 30 sqq. (cf. sed— sed, Cat. 64, 141; Juv. 5, 61; 8, 149; and a similar use of ἀλλά in Hellenistic Greek, as ἀλλά — ἀλλά, 2 Cor. 2, 17: ἀλλά — ἀλλά — ἀλλά, 1 Cor. 6, 11).— `I.B` Though regularly occupying the first place in its clause or sentence, it sometimes stands second (cf. atque *fin.*): Saepius at si me, Lycida formose, revisas, Verg. E. 7, 67; id. G. 3, 331: Tutior at quanto merx est in classe secundā, Hor. S. 1, 2, 47 : Mentior at si quid, etc., id. ib. 1, 8, 37 : Gramineis ast inde toris discumbitur, Val. Fl. 8, 255 : Major at inde etc., Stat. Th. 4, 116.—See more upon this word in Hand, Turs. I. pp. 417-451; Wagner, Quaest. XXXVII. ad Verg. IV. pp. 581- 585. 4222#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4221#Atabulus#Ătābŭlus, i, m., `I` *a burning wind blowing in Apulia*, now called *sirocco*, Plin. 17, 24, 37, § 232; also mentioned by Horace, S. 1, 5, 78; and hence, Atabulus Horatianus, Gell. 2, 22, 25. 4223#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4222#Atacinus#Ătăcīnus, a, um, adj., `I` *pertaining to the river Atax*, *in* Gallia Narbonensis, *Atacian* : Ătăcīni, ōrum, m., *the inhabitants of* Gallia Narbonensis, Mel. 2, 5, 2: P. Terentius Varro Atacinus, *a poet from that region*, *flourishing in the time of Cœsar*, *single fragments of whose writings are yet extant; the author of an* Argonautica, Hor. S. 1, 10, 46; cf. Ov. Am. 1, 15, 21; Prop. 3, 32, 85; Stat. S. 2, 7, 77; Quint. 10, 1, 87; Bähr, Röm. Lit. Gesch. p. 128, and Teuffel, Rom. Lit. § 208, 1. (Upon his measure and style, cf. Spald. and Frotsch. ad Quint. l. l.) 4224#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4223#Atalanta#Ătălanta, ae ( -ē, ēs, Ov. Am. 3, 2, 29; id. A. A. 3, 775), f., = Ἀταλάντη. `I` *A daughter of King Schœneus*, *in Bœotia*, *distinguished for her swiftness in running*, *conquered by Hippomenes* (acc. to others, *by Milanion*) *by stratagem*, *and married by him*, Ov. M. 10, 565 sqq.; 10, 598 sq.; Hyg. Fab. 185; Serv. ad Verg. A. 3, 113.— `II` *A daughter of Iasius of Arcadia*, *a participant in the Calydonian boar-hunt*, *and passionately loved by Meleager*, Ov. H. 4, 99 (called, id. M. 8, 380, Tegeaea; and id. ib. 8, 426, Nonacria, v. h. v.).— `III` Derivv. `I.A` Ătălantaeus or -ēus, a, um, adj., *pertaining to Atalanta* : aures, Stat. Th. 4, 309 : labores, Manil. 5, 179 : Schoenos, **a town in Arcadia**, **in the vicinity of which Atalanta established foot-races**, Stat. Th. 7, 267.— `I.B` Ătălantĭădes, ae, m., *a son of Atalanta and Meleager*, i. e. *Parthenopœus*, Stat. Th. 7, 789. 4225#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4224#atanuvium#atanuvĭum or athanuvĭum, i, n., `I` *a kind of earthen bowl used by the Roman priests in offering sacrifices*, Paul. ex Fest. p. 18 Müll.; v. Müll. ad h. l. 4226#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4225#Atargatis#Ătargătis, īdis, f., = Ἀτάργατις, `I` *a Syrian deity*, *called also* Derceto ( Δερκετώ), Plin. 5, 23, 19, § 81; Macr. p. 1, 23. 4227#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4226#Atarnea#Atarnĕa, ae, f., = Ἀτάρνα, Steph. Byz.; more com. Ἀταρνεύς, `I` *a town in Mysia*, Plin. 5, 30, 32, § 122.—Hence, Atarnĕus, a, um, adj., *of* or *pertaining to Atarnea*, Plin. 37, 10, 56, § 156; cf. Mann. Asia Min. III. pp. 398 and 415. 4228#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4227#atat#ătăt or attat, also several times repeated, atatatae, attatatatae, or atatte, atattate, etc., interj., = ἀτταταί, ἀτταταταί, etc.; an exclamation of joy, pain, wonder, fright, warning, etc., `I` *oh! ah! alas! lo! strange!* etc.: Quid salve, atattatattatae, rivalis, salve; quid istuc attatae advertisti tam cito? Naev. ap. Charis. p. 214 P.: attatatae, cave cadas, amabo, id. ib. p. 213 P.: Attat, perii hercle ego miser, Plaut. Aul. 3, 1, 8; id. Pers. 4, 7, 12; id. Poen. 4, 1, 5: Atat eccam! id. Truc. 2, 7, 21; so id. Aul. 4, 8, 12; id. Cas. 3, 4, 29; id. Curc. 3, 20: Atat hoc illud est, Ter. And. 1, 1, 98; id. Eun. 4, 5, 1 al.; cf. Hand, Turs. I. pp. 451 and 452; Bentl. ad Ter. And. 1, 1, 98. 4229#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4228#atavia#ătăvĭa, ae, f. atavus, `I` *the mother of a great-great-grandfather* (abavus) or *greatgreat-grandmother* (abavia), *a fourth grandmother*, opp. to adneptis, Dig. 38, 10, 1; 38, 10, 10. 4230#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4229#atavus#ătăvus (archaic, -ŏs), i, m. at avus, `I` *the father of a great-great-grandfather* (abavus) or *great-great-grandmother*, opp. to adnepos. `I` Lit., cf. Dig. 38, 10, 1; 38, 10, 10; Isid. Orig. 9, 5, 9 and 10; 9, 6, 23 and 25; Plaut. Pers. 1, 2, 5; Cic. Cael. 14.— `II` In gen., sometimes, like avus, abavus, etc., for *ancestor*, *forefather* : Turnus avis atavisque potens, Verg. A. 7, 56 : Evocat antiquis proavos atavosque sepulchris, Ov. Am. 1, 8, 17 : Maecenas, atavis edite regibus, Hor. C. 1, 1, 1. 4231#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4230#Atax#Ătax, ăcis, m., = Ἄταξ, `I` *a small river in* Gallia Narbonensis, now *Aude*, Mel. 2, 5; Plin. 3, 4, 5, § 32; Luc. 1, 403; Sid. Carm. 9, 15; cf. Mann. Gall. p. 63. 4232#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4231#Atella#Ātella, ae, f., = Ἀτέλλα. `I` *An ancient town of the Osci*, *in Campania*, *on the Clanius*, *near the present Aversa*, Cic. Agr. 2, 31; Suet. Tib. 75; Sil. 11, 14; cf. Mann. Ital. I. p. 779.— `II` Derivv. Ātellānus, a, um, adj., *of* or *belonging to Atella*, *Atellan* : municipium, Cic. ad Q. Fr. 2, 14 *fin.* : Ātel-lāni, ōrum, m., *the inhabitants of Atella*, Plin. 3, 5, 9, § 63.—But esp. freq. Atellana fabula, fabella, or simply Ātellāna, ae, f., *a comic but not wanton kind of popular farce that originated in Atella*, *which*, *with the comedy borrowed from Greece*, *was highly relished at Rome*, *especially by the youth*, *and continued to be represented even to the time of the emperors;* the class. passage for it is Liv. 7, 2, 12; Juv. 6, 71; Suet. Tib. 45; id. Calig. 27; id. Ner. 39; Gell. 12, 10, 7; 17, 2, 8; Fest. s. v. personata, p. 217 Müll.; Diom. pp. 487 and 488 P.; Varr. L. L. 7, §§ 29, 84; 95 Müll.; Cic. Fam. 9, 16, 7 al.; cf. Munk de Fabulis Atellanis, Lips. 1840, and Teuffel, Rom. Lit. §§ 6, 4 and 9 sq.—Hence, `III` Derivv. `I..1` Ātellā-nus, i, m., *an actor in an Atellan farce*, Suet. Galb. 13; Quint. 6, 3, 47; also as adj. : gesticulator, Tert. Spect. 17.— `I..2` Ātellā-nĭus, a, um, adj., *pertaining to the Atellan farce* : versus, Cic. Div. 2, 10, 25 : ars, Macr. S. 1, 10.— `I..3` Ātellānĭcus, a, um, adj., the same: exodium, Suet. Tib. 45 : versus, Petr. 68, 5.— `I..4` Ātellānĭŏla, ae, f. dim., *a small Atellan piece*, M. Aur. ap. Fronto, Ep. ad M. Caes. 2, 3. 4233#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4232#ater1#āter, tra, trum, adj. cf. αἴθω, to burn; Sanscr. idh; αἴθων αἰθήρ, Αἴτνη, Aetna, aether, aestus, aestas (pr. burnt black, black as a coal; cf.: `I` Tam excoctam reddam atque atram quam carbost, Ter. Ad. 5, 3, 63 : hence), *black;* and specif., *coalblack*, *lustreless-black*, *sable*, *dark* (opp. albus, lustreless-white, and diff. from niger, glossy black, v. albus *init.*; class. and freq., but never in Vulg., which uses niger). `I` Lit. : album an atrum vinum potas? Plaut. Men. 5, 5, 17 : atrior multo Quam Aegyptii, id. Poen. 5, 5, 11 : alba et atra discernere non poterat, Cic. Tusc. 5, 39, 114 : nigra scuta, tincta corpora; atras ad proelia noctes legunt, Tac. G. 43 : Mos erat antiquus niveis atrisque capillis, etc., Ov. M. 15, 41; so id. ib. 15, 44; cf. albus: fauces, Lucr. 6, 1147 : dens, Hor. Epod. 8, 3 : nubes, Lucr. 6, 180; Hor. C. 2, 16, 2: lumen, with smoke, Verg. A. 7, 457 : agmen, with dust, id. ib. 12, 450 Serv.: axis, with blood, Sil. 2, 186 : Eridanus ater stragibus, id. 6, 107 : bilis, Plaut. Capt. 3, 4, 64, and Cic. Tusc. 3, 5, 11 (cf. the Gr. μελαγχολία): cruor, Hor. Epod. 17, 31 : tempestas, Lucr. 6, 258 sq.; Verg. A. 5, 693: hiemps, id. ib. 7, 214 : canis, Ter. Phorm. 4, 4, 25 : corvus atro gutture, Cat. 108, 5 : venena, Verg. G. 2, 130 : Tartara, Lucr. 3, 966; so, Cocytus, Hor. C. 2, 14, 17 : mare, **dark**, **stormy**, id. S. 2, 2, 16 : fluctus, Verg. A. 5, 2 : mons, v. 2. ater.— The proverb albus an ater, v. albus.— Poet., = atratus, *clothed in black* : lictores, Hor. Ep. 1, 7, 6; cf. albus, I. B. 2.— `II` Trop. `I.A` In gen., *black*, *dark*, *gloomy*, *sad*, *dismal*, *unfortunate*, etc.: funus, Lucr. 2, 580 : formido, id. 4 [173], and id. 6, 254; so, Timor, Verg. A. 9, 719 : cupressus, id. ib. 3, 64 : dies, id. ib. 6, 429; Prop. 3, 2, 4: mors, Hor. C. 1, 28, 13 : fila trium sororum, id. ib. 2, 3, 16 : Esquiliae (as a burying-place), **dismal**, id. S. 2, 6, 32 : seu mors atris circumvolat alis, id. ib. 2, 1, 58 : cura, id. C. 3, 1, 40; 3, 14, 13; 4, 11, 35: lites, id. A. P. 423 : comes, id. S. 2, 7, 115 : serpens, Verg. G. 1, 129; Ov. M. 3, 63 al.: genius.. vultu mutabilis, albus et ater, Hor. Ep. 2, 2, 189.—In Roman civil life, dies atri are the days on which the state experienced some calamity, *unlucky days.* (This designation is said to have arisen from the Roman custom of marking every unfortunate day in the calendar with coal); Varr. L. L. 6, § 29; Liv. 6, 1; Gell. 5, 17; Fest. s. v. nonarum, p. 179 Müll.; id. s. v. religiosus, p. 278 Müll.; Ov. A. A. 1, 418; Macr. S. 1, 15 *fin.* and 16; Afran. ap. Non. p. 73, 33: si atro die faxit insciens, probe factum esto, Liv. 22, 10.— `I.B` Esp. `I.A.1` Rare and poet., of mind or feeling, *malevolent*, *malicious*, *virulent* (cf. niger, II. D., and the Gr. μέλας, II. 4 Lidd. and Scott): versus, Hor. Ep. 1, 19, 30 : si quis atro dente me petiverit, id. Epod. 6, 15.— `I.A.2` Also poet. of something difficult to be understood, *dark*, *obscure* (so μέλας, Anth. Pal. 11, 347): latebrae Lycophronis atri, Stat. p. 5, 3, 157.— *Comp.* v. supra, I.— *Sup.* and adv. not used. 4234#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4233#Ater2#Āter mons, `I` *a mountain in the interior of Africa*, *north of Phazania* ( *Fezzan*), Plin. 5, 5, 5, § 35.< 4235#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4234#Aternius#Āternĭus, ii, m., `I` *a Roman family name* : Aternius Fontinalis, *a consul* A. U. C. 300, Cic. Rep. 2, 35, 60 Mai; from him proceeded the Lex Aternia (or Tarpeia; cf. Fest. s. v. peculatus, p. 237 Müll.): de multā, Gell. 11, 1, 2. 4236#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4235#Aternus#Āternus, i, m., = Ἄτερνος, `I` *a river in Samnium emptying into the Adriatic Sea*, now *Pescara*, Plin. 3, 5, 6, § 44; 3, 12, 17, § 106.—At its mouth was the town Āter-num, i, n., = Ἄτερνον, named after it, now also called *Pescara*, Liv. 24, 47; cf. Mann. Ital. I. p. 468.—Hence, Aternensis ager, Front. Col. p. 120 Goes. 4237#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4236#Ateste#Ăteste, is, n., = Ἀτεστέ (Ptol.), `I` *a town in the country of the Venetians*, Plin. 3, 19, 23, § 130; 17, 17, 26, § 122; Tac. H. 3, 6; later called Ad Este and Ab Este, whence arose the present name, *Este;* cf. Mann. Ital. I. p. 97.—Hence, Ătestīnus, a, um, adj., *of Ateste*, Mart. 10, 93: ATESTINI, ōrum, m., *the inhabitants of Ateste*, Inscr. Orell. 3110. 4238#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4237#Athacus#Ăthăcus, i, f., = Ἄθακος, `I` *a town in Macedonia*, Liv. 31, 34. 4239#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4238#Athamania#Ăthămānĭa, ae, f., = Ἀθαμανία. `I` *A district in Epirus*, *on or near Mount Pindus*, Liv. 36, 14.—Hence, `II` Derivv. `I.A` Ăthămānes, um, m., = Ἀθαμᾶνες, *the inhabitants of Athamania*, Cic. Pis. 40; Liv. 31, 42; Plin. 4, 2, 3, § 6.— `I.B` Ăthă-mānis, ĭdis, f., *an Athamanian woman*, Ov. M. 15, 311 Jahn.— `I.C` Ăthămānus, a, um, adj., *of Athamania* : litora, Prop. 5, 6, 15. 4240#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4239#Athamas#Ăthămas, antis, m., = Ἀθάμας. `I. A.` *Son of Æolus*, *grandson of Hellen*, *king in Thessaly* ( *first in Bœotia in* Ἀθαμάντιον πεδίον, among the Orchomeni, O. Müll. Orchom. I. p. 161), *the father of Helle and Phrixus by Nephele*, *and of Melicerta and Learchus by Ino;* in a fit of madness he pursued Ino, who, with Melicerta, threw herself into the sea, and both were changed to sea-deities, Ino to Leucothea (Matuta), and Melicerta to Palaemon (Portunus), Ov. M. 3, 564; 4, 420 sq.; id. F. 4, 903; 6, 489; Hyg. Fab. 2; Serv. ad Verg. A. 5, 241; cf. Apollod. 3, p. 171; Paus. Att. p. 108: Athamante dementior, Cic. Pis. 20, 47.— `I. A..B` Derivv. `I. A..B.1` Ăthămantēus, a, um, adj., = Ἀθαμαντεῖος, *pertaining to Athamas*, *named after him*, *Athamantic* : sinus, Ov. M. 4, 497 : pinus, Stat. S. 5, 3, 143 : aurum, i. e. **the golden fleece of Phrixus**, Mart. 8, 28.— `I. A..B.2` Ăthămantĭădes, ae, m. *patr.*, = Ἀθαμαντιάδης, *son of Athamas*, i. e. *Palœmon*, Ov. M. 13, 919 (this word also stands by conj. of Hertzberg in Prop. 4, 6, 22).— `I. A..B.3` Ăthămantis ĭdis, f. *patr.*, = Ἀθαμαντίς, *daughter of Athamas*, i. e. *Helle*, Ov. F. 4, 903; id. H. 18, 137.— `II` *A mountain in Thessaly*, Plin. 4, 8, 15, § 29.—Hence, Ăthă-mantĭcus, a, um, adj., = Ἀθαμαντικός, *Athamantic* : meum, *a plant*, *bear's-wort* : Athamanta meum, Linn.; Plin. 20, 23, 94, § 253 (by many of the ancients referred to Athamas, I., as named by him, v. Plin. l. l.). 4241#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4240#Athanagia#Ăthănāgĭa, ae, f., `I` *a town in* Hispania Tarraconensis, now acc. to Ukert, *Agramant*, Liv. 21, 61; cf. Mann. Hispan. p. 401. 4242#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4241#Athanasius#Ăthănāsĭus, ii, m., = Ἀθανάσιος, `I` *a celebrated archbishop of Alexandria in the time of the emperor Constantine;* a zealous persecutor of the Arians, and by them much persecuted in return; he died A. D. 377. 4243#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4242#Athanatus#Ăthănătus, i, m. ἀθάνατος, immortal, `I` *a man of gigantic stature and superhuman strength*, *in the time of Pliny*, Plin. 7, 20, 19, § 83.< 4244#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4243#Athenae#Ăthēnae, ārum, f., = Ἀθῆναι. `I` *Athens*, *the capital of Attica*, Cic. Off. 1, 1, 1; id. Leg. 2, 14, 36; Plin. 7, 56, 57, § 194; Hor. S. 1, 1, 64; Juv. 3, 80; Vulg. Act. 17, 15; 17, 16; ib. 1 Thess. 3, 1 al.; cf. Mann. Gr. p. 308 sq., **the Grecian city of the Muses**, Cic. Fl. 26.—Hence sometimes meton. for *intelligence*, Juv. 15, 110; and Athenae Novae, as an appel. of honor for Mediolanum, Plin. Ep. 4, 13.— `II` *The name of other cities in Laconia*, *Caria*, *Eubœa*, *Acarnania*, *Italy*, *Arabia*, etc., Varr. L. L. 8, § 35 Müll.; Liv. 45, 16 al. 4245#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4244#Athenaeopolitae#Ăthēnaeŏpŏlītae, ārum, m., `I` *inhabitants of Athenœ*, *an otherwise unknown town*, Varr. L. L. 8, § 35 Müll. 4246#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4245#Athenaeum#Ăthēnaeum, i, n., = Ἀθήναιον, `I` *a fortress in Athamania*, Liv. 38, 1; 39, 25. 4247#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4246#Athenaeus1#Ăthēnaeus, a, um, adj., = Ἀθηναῖος. `I` *Pertaining to the city of Athens*, *Athenian*, *of Athens* : Athenaeis in moenibus, Lucr. 6, 749; Plin. 1 in indic. l ib. 8, 11, and 12 al.— `II` *Of* or *pertaining to Athene* ( *Minerva*): Ăthēnaeum, i, n., = Ἀθήναιον, *a temple of Minerva at Athens*, *in which scholars and poets were accustomed to read their works* (as the Rom. poets in the temple of Apollo at Rome; cf. aedes, I.), Lampr. Alex. Sev. 35; *a similar building for the same object*, *built by the emperor Adrian at Rome*, Aur. Vict. Caes. 14. 4248#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4247#Athenaeus2#Ăthēnaeus, i, m., = Ἀθηναῖος, `I` *a Greek grammarian of Naucratis*, *in the time of the emperor M. Aurelius*, *author of the compilation entitled* Δειπνοσοφισταί. 4249#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4248#Atheniensis#Ăthēnĭensis, e, adj. Athenae, `I` *of* or *pertaining to Athens*, *Athenian* : populus, Cic. Fam. 1, 9, 18; Val. Max. 4, 1: civis, Nep. Dion, 8, 1 : Themistocles, Cic. Scaur. 2, 3; Varr. R. R. 1, 1, 8; Nep. Milt. 1, 1.— Ăthē-nĭenses, ium, m., *the inhabitants of Athens*, *the Athenians*, Cic. Fl. 26; id. Off. 1, 22, 75 al.; Sall. C. 2, 2; Nep. Milt. 1, 1; Liv. 31, 44, 9; Mel. 1, 14, 3; Vulg. 2 Macc. 9, 15; ib. Act. 17, 21; 17, 22 et saep. 4250#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4249#Athenio#Athēnĭo, ōnis, m., `I` *a slave*, *leader in a slave - insurrection in Sicily*, A. U. C. 652, Cic. Verr. 2, 3, 26, and 2, 3, 54.—Applied contemptuously to Sex. Clodius, Cic. Att. 3. 12, 2. 4251#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4250#atheos#ăthĕŏs ( -us), i, m., = ἄθεος, `I` *he that does not believe in God*, *an atheist* : Diagoras, atheos qui dictus est, Cic. N. D. 1, 23, 63 B. and K. (Orelli writes it as Greek); so Arn. 3, p. 116; 5, p. 178. 4252#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4251#athera#ăthēra, ae, f., = ἀθήρα, `I` *a medicine prepared from* arinca: Olyram arincam diximus vocari. Hac decoctā fit medicamentum, quod Aegyptii atheram vocant, Plin. 22, 25, 57, § 121. 4253#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4252#Atherianus#Ătherĭānus, a, um, adj., `I` *of* or *pertaining to a jurist Atherius*, *Atherian* : jus, Cic. Fam. 9, 18, 3 (Aterianus, Atterianus, Orell., B. and K.; al. Haterianus). 4254#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4253#atheroma#athē^rōma, ătis, n., = ἀθέρωμα ( ἀθήρωμα), `I` *a swelling upon the head*, *a tumor filled with matter*, Cels. 7, 6; Veg. Art. Vet. 2, 30. 4255#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4254#Athesis#Ăthĕsis or Ătĕsis, is, m. ( acc. Athesim; abl. Athesi; v. Neue, Formenl. I. pp. 210, 228), = Ἄταγις, Strabo, `I` *a river in Upper Italy*, now *the Adige* : Atesis, Plin. 3, 16, 20, § 121 Jan: Athesim propter amoenum, Verg. A. 9, 680 Rib.; Sil. 8, 595; Claud. VI. Cons. Hon. 196; cf. Mann. Ital. I. p. 143. 4256#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4255#Athis#Athis, ĭdis, m. ( acc. Athin), `I` *a son of Limnate*, *slain by Perseus*, Ov. M. 5, 47; 5, 63; 5, 72 Merk. (al. *Athys*, *Atys*, *Attis*). 4257#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4256#athla#athla, ae, v. athlon. 4258#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4257#athleta#āthlēta, ae, com. ( nom. athletes, Stat. S. 53, 222; acc. athletam, Plin. 7, 20, 19, § 83; v. Neue, Formenl. I. pp. 32, 593), = ἀθλητής, `I` *a wrestler*, *a prize-fighter*, *athlete*, Cic. Sen. 9, 27; id. Or. 68, 228; id. Tusc. 2, 23, 56; 2, 17, 40; Nep. Epam. 2, 4; Liv. 39, 22 al.— Trop., *one who*, *by exertion and practice*, *has acquired much skill in a thing*, *a champion*, *master* (only ante- and post-class.): pecuarii athletae, Varr. R. R. 2, 1, 2 : athletae comitiorum, id. ib. 3, 5 *fin.* 4259#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4258#athletice#āthlētĭcē, adv., v. athleticus `I` *fin.* 4260#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4259#athleticus#āthlētĭcus, a, um, adj., = ἀθλητικός, `I` *of* or *pertaining to the athlete*, *athletic* (not in Cic.): victus, Cels. 4, 6 *fin.* : ars, Gell. 15, 16, 2; also without ars: āthlētĭca, ae, f., *the athletic art*, *athletics*, Plin. 7, 56, 57, § 205.— *Adv.* : āthlētĭcē, *athletically*, only in Plaut.: Pancratice atque athletice (valuit), Plaut. Bacch. 2, 3, 14 : Valet pugilice atque athletice, id. Ep. 1, 1, 18. 4261#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4260#athlon#āthlon, i, n. ( āthla, ae, f., Petr. 57 *fin.*, like schema, diadema, dogma; cf. Schne id. Gr. p. 274), = ἆθλον, `I` *a struggle*, *a work*, *labor*, *pains*, Manil. 3, 162; 3, 172; 3, 193 al.; Hyg. Fab. 30. 4262#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4261#Athos#Ăthō^s (upon the length of the `I` *o* in Athos, cf. Wagner ad Verg. G. 1, 332; nom. also Atho, Athon; *gen.* not found, yet it may be assumed as Ăthōnis; dat. Atho; acc. Atho, Athŏn, Athonem, and, acc. to Serv ad Verg. A. 12, 701, also Athona; abl. Athone; cf. Seyfert, Gr. §§ 1498-1500; Neue, Formenl. I. pp. 638, 344, 132), m., = Ἄθως, later Ἄθων, ωνος, *Athos*, *a high mountain on the Strymonian Gulf*, *in Macedonia*, *opposite Lemnos*, now *Agion Oros* or *Monte Santo*, Mel. 2, 2, 9 and 10; 2, 7, 8; Plin. 4, 10, 17, § 37; 4, 12, 23, § 72; 7, 2, 2, § 27; Liv. 44, 11; 45, 30; Verg. G. 1, 332 (as an imitation of Theocr. 7, 77); id. A. 12, 701; Ov M. 2, 217; 11, 554; Val. Fl. 1, 664; Juv 10, 174; Sen. Herc. Oet. 145; Claud. in Rufin. 1, 336; id. IV Cons. Hon. 475; id. in Eutr 2, 162; id. B. Get. 177; id. Gigant. 68; id. Laud. Stil. 1, 127.—In plur. Athōnes, Lucil. ap. Gell. 16, 9 *fin.* 4263#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4262#Atilianus#Ătīlĭānus, a, um, v. Atilius. 4264#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4263#Atilius#Ătīlĭus, a, um, adj. `I` *A Roman gentile name*, e. g. M. Atilius Regulus, Atilius Rufus, Atilius Verus, etc.— `II` Derivv. `I.A` Atilia lex de dediticiis, *introduced by the tribune of the people L. Atilius*, A. U. C. 544, Liv. 26, 33 and 34.— `I.B` Ătīlĭānus, a, um, adj., *of* or *belonging to Atilius*, *Atilian* : praedia, Cic. Att. 5, 1 : virtus, **that of Atilius Regulus**, Val. Max. 4, 4, ext. 6. 4265#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4264#Atina#Ātīna, ae. f., = Ἄτινα. `I. A.` *A town in Latium*, still called *Atina*, Liv. 9, 28; Verg. A. 7, 630; cf. Mann. Ital. I. p. 675.—Hence, `I. A..B` Ātīnas, ātis, adj., *of Atina*, *Atinatic*, or *Atinatian* : praefectura, Cic. Planc. 8.— *Absol.* : in Atinati, **in the Atinatic territory**, Cic. Att. 15, 3.— Ātīnātes, ium, m., *the inhabitants of Atina*, Cic. Planc. 8.— `II` *A* *town of the Venetians*, Plin. 3, 19, 23, § 131; cf. Mann. Ital. I. p. 95.— `III` *A town in Lucania*, now *Atena;* hence, Ātīnas, ātis, adj., *Atinatic* : in Atinate campo, Plin. 2, 103, 106, § 225. 4266#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4265#Atinia#Ătīnia ulmus, v. Atinius, II. B. 4267#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4266#Atinius#Ătīnĭus, a, um, adj. `I` *Name of a Roman* gens, e. g. C. Atinius Labeo, etc.— `II` Derivv. `I.A` Atinia lex, Cic. Verr. 2, 1, 42; Gell. 17, 7; Dig. 41, 3, 4; cf. Hugo, Rechtsgesch. p. 381.— `I.B` Atinia ulmus, *a kind of elm-tree*, *the loose-flowering elm* : Ulmus effusa, Willd.; Col. 5, 6, 2 and 9; id. Arb. 16, 1; Plin. 16, 17, 29, § 72. 4268#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4267#Atintania#Ătintānĭa, ae, f., = Ἀτιντανία, `I` *a region in Epirus*, *on the borders of Macedonia*, Liv. 27, 30; 29, 12; 45, 30. 4269#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4268#Atius#Ătĭus, a, um, adj., `I` *name of a Roman* gens., e. g. M. Atius Balbus, etc., and Ătĭa, ae, f., *the daughter of Atius Balbus*, *and mother of Augustus*, Suet. Aug. 4 and 94; cf. Atys. 4270#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4269#atizoe#ătĭzōē, ēs, f., = ἀτιζώη, `I` *a precious stone of a silver lustre*, Plin. 37, 10, 54, § 147. 4271#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4270#Atlantigena#Ā^tlantĭgĕna, ae, f. Atlas-gigno, `I` *begotten of Atlas*, *daughter of Atlas*, i. e. *Maia;* old poet in Anthol. Lat. Burm. 2, p. 364. 4272#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4271#atlantion#ā^tlantĭon, ii, n. Atlas, `I` *the lowest vertebra of the neck* (so called because on it rests the whole burden of the head and the remaining vertebrae of the neck): hunc spinae articulum sive nodum Atlantion vocant, Plin. 28, 8, 27, § 99. 4273#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4272#Atlas#Ā^tlās, antis, m., = Ἄτλας. `I` *Atlas*, *a high mountain in Mauretania*, *in the northwest part of Libya*, *on which*, acc. to the fable, *heaven rested*, Plin. 5, 1, 1, § 11 sqq.; Ov. M. 2, 296; 15, 149; id. F. 5, 83; Verg. A. 4, 247; 6, 796; Vitr. 6, 10; 8, 12; Hyg. Fab. 150 (cf. Hom. Od. 1, 52; 4, 385; Hdt. 3, 2; 4, 148; Apollod. 2, 5, 11; Diod. Sic. 3, 5).— `II` In mythology, *a king of Mauretania*, *son of Iapetus and Clymene*, *a lover of astronomy*, Cic. Tusc. 5, 3, 8; Ov. M. 4, 628 sq.; *changed by Perseus*, *with the aid of Medusa's head*, *into Mount Atlas*, *because he refused him a hospitable reception as guest*, Ov. M. 4, 657 sq. *He was the father*, *by Pleione*, *of the seven Pleiades*, *and*, *by Æthra*, *of the seven* (acc. to Hyg. five) *Hyades.* — Meton. for *a man of colossal height*, and iron. for *a dwarf*, Juv. 8, 32.— `III` Derivv. `I.A` Ā^tlantĭcus, a, um, adj., *of* or *pertaining to Mount Atlas*, as a designation for *westAfrican*, *Libyan* : mare, **the Atlantic Ocean**, Cic. Rep. 6, 20, 21 : accola, **dwelling on Atlas**, Sil. 10, 185 : munera, i. e. **citrus-wood**, Mart. 14, 89; cf. Atlantis, 1.— `I.B` Ā^tlantĭăcus, a, um, adj., the same: litus, Sil. 13, 200 : Olympus, i. e. **the heaven borne by Atlas**, Calp. 4, 83 : profundum, Aus. Mos. 144.— `I.C` Ā^tlantēus, a, um, adj., *of* or *pertaining to Atlas*, and, *Of Mount Atlas*, as a designation for *west-African*, *Libyan* : finis, Hor. C. 1, 34, 11 : Oceanus, *the Atlantic Ocean*, Claud. Nupt. Hon. et Mar. 280; cf. id. Prob. et Olyb. Cons. 35: gurges, Stat. Achill. 1, 223.— *Of* or *belonging to King Atlas* : Pleiades, Ov. F. 3, 105.— `I.D` Ā^t-lantĭădes, ae, m. *patr.*, *a male descendant of King Atlas.* *Mercury*, *the grandson of Atlas by Maia*, Ov. M. 2, 704; 2, 834; 8, 627 (cf.: nepos Atlantis, Ov. F. 5, 663; Hor. C. 1, 10, 1).— *Hermaphroditus*, *greatgrandson of Atlas and son of Mercury*, Ov. M. 4, 368.— `I.E` Ā^tlantĭăs, ădis, f. *patr.*, *a female descendant of Atlas* : sorores, i. e. **Pleiades**, **daughters of Atlas**, Sil. 16, 136 : Calypso, Auct. Priap. 69 (cf. Liv. And. ap. Prisc. p. 685 P.: apud nympham Atlantis filiam Calypsonem).— `F` Ā^tlantis, ĭdis, f. `I.A.1` Adj., *of* or *pertaining to Mount Atlas* : silva, **a citrus forest**, Luc. 10, 144; cf. Atlanticus.—Also *subst.*, *the name of several islands in the Atlantic Ocean*, of which the largest, acc. to Plato, was said to have sunk (some consider this as America), Plin. 2, 90, 92, § 205; 6, 31, 36, § 190.— `I.A.2` Adj., *of* or *pertaining to King Atlas;* and *subst.*, *his female posterity;* thus the Pleiades and Hyades, connected as constellations in the heavens, are called *Atlantides*, Hyg. Fab. 192; id. Astr. 2, 21: Eoae Atlantides, *the Pleiades*, called Vergiliae, Verg. G. 1, 221 Serv.; Col. 10, 54; cf. Vitr. 6, 10.—In sing., *an epithet of Electra*, one of the Pleiades, Ov F. 4, 31; and *of Calypso*, Tib. 4, 1, 77. — `G` Ā^tlantĭus, ii, m., *a descendant of Atlas; Hermaphroditus*, *his great-grandson by Mercury* (cf. Atlantiades), Hyg. Fab. 271.— `IV` Ā^tlantes, um, m., *a Libyan people*, Mel. 1, 4, 4; 1, 8, 5; Plin. 5, 8, 8, § 44 sq.; Sol. 31.— `V` Atlantes = Gigantes, Naev. Bell. Punic. ap. Prisc. p. 679 P. 4274#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4273#atocium#ătŏcĭum, ii, n., = ἀτόκιον, `I` *a medicine that prevents conception*, Plin. 29, 4, 27, § 85. 4275#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4274#atomus#ătŏmus, a, um, adj., = ἄτομος. `I` *Uncut*, *not to be cut*, *indivisible* : Graeci (tus) stagonian et atomum tali modo appellant, Plin. 12, 14, 32, § 62.—Far more freq., `II` *Subst.* : ătŏmus ( -ŏs), i, f., = ἡ ἄτομος, *an indivisible element.* `I.A` Of matter, *an atom*, *of which particles*, acc. to the doctrine of Democritus, *all things are composed* (the distinction between an atom, an ultimate particle of matter, and a molecule, the ultimate combination of matter, was of course unknown to the ancients; syn.: corpora, corpora parva, corpora minuta, corpuscula, Lucr., Cic.): atomi, id est corpora individua propter soliditatem, Cic. Fin. 1, 6, 17; id. Tusc. 1, 18, 42; id. N. D. 1, 20, 54; id. Fat. 11, 24; id. N. D. 1, 24, 66; id. Ac. 1, 2, 6 al.; Vitr. 2, 2; Lact. de Ira Dei, 10 (where, as in Vitr. 2, 2, acc. to several editt., it stands as *masc.*); Isid. Orig. 13, 2, 1 sqq.— `I.B` Of time: in atomo, after the Gr. ἐν ἀτόμῳ, *in a moment*, *in the twinkling of an eye*, Tert. Res. Carn. 42 and 51; id. adv. Marc. 3, 24; so in the Gr. Test. 1 Cor. 15, 52, but rendered *in momento* by the Vulg. 4276#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4275#atque#atque or āc (atque is used before vowels and consonants, ac, in class. lang., only before consonants; `I` v. infra, I.), *conj.* [at has regularly in the compound atque a continuative, as in atqui it has an adversative force; pr. and further, and besides, and also; cf. in Gr. πρὸς δέ, πρὸς δὲ ἔτι, ἔτι καί, ἔτι δέ, and τὲ καί; v. at *init.*, and for the change of form atque, ac, cf. neque, nec; in MSS. and inscriptions sometimes written adque, and sometimes by confusion at-qui ], a copulative particle, *and also*, *and besides*, *and even*, *and* (indicating a close internal connection between single words or whole clauses; while *et* designates an external connection of diff. objects with each other, v. et; syn.: et, -que, autem, praeterea, porro, ad hoc, ad haec). `I` In joining single words, which is its most common use. `I.A` In gen. (The following representation is based on a collection of all the instances of the use of atque and ac in Cic. Imp. Pomp., Phil. 2, Tusc. 1, and Off. 1; in Caes. B. G. 1 and 2; in Sall. C.; and in Liv. 21; and wherever in the account either author or work is not cited, there atque or ac does not occur.) `I.A.1` The form atque. `I.1.1.a` Before vowels and *h.* —Before *a* (very freq.): sociorum atque amicorum, Cic. Imp. Pomp. 2, 6; 3, 7; id. Phil. 2, 13, 33; id. Tusc. 1, 34, 122; Caes. B. G. 1, 2; 1, 18; 1, 26; 2, 14; Sall. C. 5, 8; 7, 5; Liv. 21, 3; 21, 12.—Before *e* (very freq.): deposci atque expeti, Cic. Imp. Pomp. 2, 5; 6, 16; 10, 28; id. Phil, 2, 21, 51; 2, 21, 52; id. Tusc. 1, 20, 46; Caes. B. G. 1, 6; 1, 15; 1, 18; 2, 19; Sall. C. 14, 6; 49, 4; Liv. 21, 4; 21, 37.—Before *i* (very freq.): excitare atque inflammare, Cic. Imp. Pomp. 2, 6; 3, 7; 7, 18; id. Phil. 2, 15, 37; 2, 21, 50; id. Tusc. 1, 20, 46; 1, 40, 97; Caes. B. G. 1, 17; 1, 20; 1, 22; 2, 1 *bis;* Sall. C. 2, 3; 3, 5; 14, 4; Liv. 21, 4; 21, 6; 21, 10.—Before *o* (freq. in Cic.): honestissimus atque ornatissimus, Cic. Imp. Pomp. 7, 17; 8, 21; 11, 31; id. Off. 1, 25, 86; 1, 27, 94; Caes. B. G. 1, 40; 2, 14; Sall. C. 10, 6; Liv. 21, 8.—Before *u* (very rare), Cic. Imp. Pomp. 3, 7; 5, 11; 6, 15; Caes. B. G. 1, 26; 2, 20; Sall. C. 31, 6; 42, 1.—Before *h* (not infreq.): Sertorianae atque Hispaniensis, Cic. Imp. Pomp. 4, 10; 7, 19; id. Tusc. 1, 28, 69; id. Off. 1, 24, 87; Caes. B. G. 1, 19; 2, 9; 2, 10; Sall. C. 6, 1; 12, 2; Liv. 21, 37.— `I.1.1.b` Before consonants.—Before *b* (very rare): Gallorum atque Belgarum, Caes. B. G. 1, 6; so, Cassius atque Brutus, Tac. A. 3, 76.—Before *c* (infreq. in Cic., freq. in Sall.): in portubus atque custodiis, Cic. Imp. Pomp. 6, 16; 8, 21; id. Phil. 2, 8, 18; id. Tusc. 1, 18, 42; id. Off. 1, 25, 88; Sall. C. 2, 3; 7, 4; 16, 3; 26, 4; 29, 3.—Before *d* (infreq.): superatam esse atque depressam, Cic. Imp. Pomp. 8, 21; id. Phil. 2, 44, 114: id. Off. 1, 6, 19; 1, 25, 85; 1, 33, 119; Sall. C. 4, 1; 20, 7; 20, 10.—Before *f* (infreq.): vitiis atque flagitiis, Cic. Imp. Pomp. 30, 72; id. Off. 1, 28, 98; 1, 28, 100; Caes. B. G. 1, 2; Sall. C. 1, 4; 2, 9; 11, 2.— Before *g* (very rare): dignitate atque gloria, Cic. Imp. Pomp. 4, 11; 5, 12: virtute atque gloria, Sall. C. 3, 2; 61, 9.—Before *j* (very rare): labore atque justitia, Sall. C. 10, 1; 29, 3.—Before *l* (rare): hilari atque laeto, Cic. Tusc. 1, 42, 100; id. Off. 1, 19, 64; Sall. C. 14, 3; 21, 2; 28, 4.—Before *m* (infreq. in Cic., once in Caes.): multae atque magnae, Cic. Imp. Pomp. 9, 23; 17, 50; id. Phil. 2, 39, 100; id. Off. 1, 29, 103; 1, 31, 110; Caes. B. G. 1, 34; Sall. C. 18, 4; 31, 7; 34, 1; 51, 1.—Before *n* (infreq.): adventu atque nomine, Cic. Imp. Pomp. 5, 13; 20, 60; id. Off. 1, 28, 101; Sall. C. 2, 2 *bis.* —Before *p* (infreq. in Cic.): magna atque praeclara, Cic. Imp. Pomp. 4, 10; 11, 31; 16, 48; id. Off. 1, 44, 156; Sall. C. 4, 1; 4, 4; 16, 2; 20, 3.—Before *q* (does not occur).—Before *r* (rare): se conlegit atque recreavit, Cic. Phil. 2, 24, 58.— Before *s* (rare in Cic.): provinciarum atque sociorum, Cic. Imp. Pomp. 1, 24, 71; id. Off. 1, 9, 30; 1, 21, 72; Sall. C. 2, 5; 2, 7; 6, 1.— Before *t* (infreq.): parietum atque tectorum, Cic. Phil. 2, 28, 69; id. Tusc. 1, 24, 57; id. Off. 1, 35, 126; Sall. C. 42, 2; 50, 3; 51, 38.—Before *v* (infreq.): gravis atque vehemens, Cic. Imp. Pomp. 9, 23; 9, 25; id. Tusc. 1, 23, 54; Sall. C. 1, 1; 12, 3; 45, 4; Liv. 21, 4; 21, 30.— `I.A.2` The form ac before consonants.—Before *b* (very rare): sentientes ac bene meritos, Cic. Off. 1, 41, 149 : feri ac barbari, Caes. B. G. 1, 31 and 33.—Before *c* (very rare): liberis ac conjugibus, Liv. 21, 30 : Romae ac circa urbem, id. 21, 62.—Before *d* (freq. in Cic.): periculum ac discrimen, Cic. Imp. Pomp. 5, 12; 9, 23; 12, 33; id. Tusc. 1, 17, 40; 1, 28, 69; id. Off. 1, 14, 42: usus ac disciplina, Caes. B. G. 1, 40; 2, 31; Sall. C. 5, 4; 5, 8; 28, 1; Liv. 21, 10; 21, 18; 21, 19.—Before *f* (infreq.): opima est ac fertilis, Cic. Imp. Pomp. 6, 14; 7, 19; id. Tusc. 1, 1, 2; 1, 27, 66; id. Off. 1, 29, 103: potentissimos ac firmissimos, Caes. B. G. 1, 3; 1, 48; 2, 12; 2, 13: pessuma ac flagitiosissima, Sall. C. 5, 9; Liv. 21, 17; 21, 20.—Before *g* (does not occur).—Before *j* (very rare): nobilitatis ac juventutis, Cic. Phil. 2, 15, 37.—Before *l* (not infreq. in Liv.), Cic. Imp. Pomp. 4, 9; 23, 66; id. Phil. 2, 22, 54; Caes. B. G. 1, 12; 1, 23; 2, 23; Liv. 21, 13; 21, 14; 21, 35.—Before *m* (not infreq. in Cic.): terrore ac metu, Cic. Imp. Pomp. 9, 23; 18, 54 *bis;* 20, 59; id. Tusc. 1, 40, 95; id. Off. 1, 30, 106; Caes. B. G. 1, 39; 2, 14; Sall. C. 2, 4; 10, 1; Liv. 21, 8; 21, 60.—Before *n* (not infreq. in Cic.): insedit ac nimis inveteravit, Cic. Imp. Pomp. 3, 7 : gentes ac nationes, id. ib. 11, 31; 12, 35 *bis;* id. Phil. 2, 21, 50; id. Tusc. 1, 21, 48; Caes. B. G. 1, 20; 2, 28; Liv. 21, 32.—Before *p* (not infreq. in Cic., Caes., and Liv.): celeberrimum ac plenissimum, Cic. Imp. Pomp. 12, 33; 12, 35; 13, 36; id. Phil. 2, 15, 39; id. Tusc. 1, 17, 41; id. Off. 1, 20, 68; Caes. B. G. 1, 18; 1, 20; 2, 13; 2, 19; Sall. C. 5, 9; Liv. 21, 25; 21, 34; 21, 35.—Before *q* (does not occur).—Before *r* (infreq.): firmamenti ac roboris, Cic. Imp. Pomp. 4, 10; 8, 21; 15, 45; id. Off. 1, 5, 15; Caes. B. G. 1, 25; Liv. 21, 41; 21, 44.—Before *s* (freq. in Cic. and Liv., infreq. in Caes.): vectigalibus ac sociis, Cic. Imp. Pomp. 2, 4; 4, 10; 11, 30; id. Phil. 2, 27, 66; Caes. B. G. 1, 25; 1, 31; 1, 33; 2, 24; Liv. 21, 4; 21, 33 *bis;* 21, 36.—Before *t* (infreq. in Cic., freq. in Liv.): tantis rebus ac tanto bello, Cic. Imp. Pomp. 10, 27 *bis;* 19, 56; 20, 59; Caes. B. G. 1, 26; 1, 39; 2, 6; Liv. 21, 7 *ter;* 21, 10; 21, 14; 21, 25.—Before *v* (not in Cic., only once in Caes. and Sall., but freq. in Liv.): armatos ac victores, Caes. B. G. 1, 40 : inconsulte ac veluti etc., Sall. C. 42, 2 : opera ac vineae, Liv. 21, 7; 21, 22; 21, 40; 21, 43. —(So in the phrases treated below: atque adeo, atque alter or alius, atque eccum, atque eo, atque etiam, atque illuc, atque is or hic, atque iterum, atque omnia, atque ut, atque late, atque sic, atque velut, but ac ne, ac si, and ac tamen).—With *simul* : Britannorum acies in speciem simul ac terrorem editioribus locis constiterat, Tac. Agr. 35 : in se simul atque in Herculem, id. G. 34 : suos prosequitur simul ac deponit, id. ib. 30; so, sociis pariter atque hostibus, id. H. 4, 73 : innocentes ac noxios juxta cadere, id. A. 1, 48.—Hence, sometimes syn. with *et—et*, *ut—ita*, *aeque ac; both—and*, *as—so*, *as well—as*, *as well as* : hodie sero ac nequiquam voles, Ter. Heaut. 2, 3, 103 (cf. Cic. Quinct. 25, 79: verum et sero et nequidquam pudet): copia sententiarum atque verborum, Cic. Cael. 19, 45 : omnia honesta atque inhonesta, Sall. C. 30, 4 : nobiles atque ignobiles, id. ib. 20, 7 : caloris ac frigoris patientia par, Liv. 21, 4; 6, 41; Vell. 2, 127: vir bonus et prudens dici delector ego ac tu, Hor. Ep. 1, 16, 32.— `I.B` Esp. `I.1.1.a` In a hendiadys: utinam isto animo atque virtute in summā re publicā versari quam in municipali maluisset, **with this virtuous feeling**, Cic. Leg. 3, 16, 36 : de conplexu ejus ac sinu, **of his bosom embrace**, id. Cat. 2, 10, 22 : me eadem, quae ceteros, fama atque invidia vexabat, i. e. invidiosa fama, Sall. C. 3 *fin.* : clamore atque adsensu, **shout of applause**, Liv. 21, 3.— `I.1.1.b` In joining to the idea of a preceding word one more important, *and indeed*, *and even*, *and especially* (v. Kritz ad Sall. J. 4, 3). *Absol.: Pa.* Nempe tu istic ais esse erilem concubinam? *Sc.* Atque arguo me etc., *yea and I maintain that I* etc., Plaut. Mil. 2, 3, 66: *Ph.* Tun vidisti? *Sc.* Atque his quidem oculis, id. ib. 2, 4, 15: *Ps.* Ecquid habet is homo aceti in pectore? *Ch.* Atque acidissimi, id. Ps. 2, 4, 49; so id. Bacch. 3, 6, 9; id. Men. 1, 2, 40: *Py.* Cognoscitne (ea)? *Ch.* Ac memoriter, Ter. Eun. 5, 3, 6: Faciam boni tibi aliquid pro istā re ac lubens, **and with a good will**, id. Heaut. 4, 5, 15 : rem difficilem (dii immortales) atque omnium difficillimam, **and indeed**, Cic. Or. 16, 52 : magna diis immortalibus habenda est gratia atque huic ipsi Jovi Statori, etc., **and especially**, id. Cat. 1, 5, 11 : hebeti ingenio atque nullo, **and in fact**, id. Tusc. 5, 15, 45 : ex plurimis periculis et insidiis atque ex mediā morte, **and even**, id. Cat. 4, 9 : fratre meo atque eodem propinquo suo interfecto, **and at the same time**, Sall. J. 14, 11 : intra moenia atque in sinu urbis, id. C. 52, 35.— With *adeo*, *and that too*, *and even* : intra moenia atque adeo in senatu, Cic. Cat. 1, 2, 5 : qui in urbe remanserunt atque adeo qui contra urbis salutem etc., id. ib. 2, 12, 27 : insto atque urgeo, insector, posco atque adeo flagito crimen, id. Planc. 19 *fin.* : non petentem atque adeo etiam absentem, Liv. 10, 5.—And with *autem* also added: atque adeo autem quor etc., Ter. Eun. 5, 4, 42.— With *etiam* : id jam populare atque etiam plausibile factum est, **and also**, Cic. Div. in Caecil. 3, 8 : ne Verginio commeatum dent atque etiam in custodiā habeant, Liv. 3, 46.— With the *dem. pron.* hic, is: negotium magnum est navigare atque id mense Quintili, **and besides**, **and that**, **and that too**, Cic. Att. 5, 12; 1, 14: maximis defixis trabibus atque eis praeacutis, Caes. B. C. 1, 27 : Asseres pedum XII. cuspidibus praefixis atque hi maximis ballistis missi, id. ib. 2, 2 : duabus missis subsidio cohortibus a Caesare, atque his primis legionum duarum, id. B. G. 5, 15; id. B. C. 3, 70: flumen uno omnino loco pedibus atque hoc aegre transiri potest, id. B. G. 5, 18 : ad celeritatem onerandi subductionesque paulo facit humiliores... atque id eo magis, quod, etc., id. ib. 5, 1; cf. without id (perh. to avoid the repetition of the pron.): quā (sc. virtute) nostri milites facile superabant, atque eo magis, quod, etc., *and* that *the more because* etc., id. ib. 3, 8 *fin.* : dicendi artem aptā trepidatione occultans atque eo validior, Tac. H. 1, 69; 2, 37; id. A. 4, 22; 4, 46.— `II` In comparisons. `I.A` Of equality (Rudd. II. p. 94; Zumpt, § 340); with par, idem, item, aequus, similis, juxta, talis, totidem, etc., *as* : et nota, quod ex hujus modi structurā Graecā (sc. ὅμοιος καί, etc.) frequenter Latini ac et atque in significatione similitudinis accipiunt, Prisc. pp. 1192 and 1193 P.; cf. Gell. 10, 29; Lidd. and Scott, s. v. καί, III.: si parem sententiam hic habet ac formam, Plaut. Mil. 4, 6, 36 : quom opulenti loquuntur pariter atque ignobiles, Enn. ap. Gell. 11, 4: Ecastor pariter hoc atque alias res soles, Plaut. Men. 5, 1, 52 : pariter nunc operā me adjuves ac re dudum opitulata es, Ter. Phorm. 5, 3, 3 : neque enim mihi par ratio cum Lucilio est ac tecum fuit, Cic. N. D. 3, 1, 3 : parique eum atque illos imperio esse jussit, Nep. Dat. 3, 5 : magistrum equitum pari ac dictatorem imperio fugavit, id. Hann. 5, 3 : pariter patribus ac plebi carus, Liv. 2, 33 : nam et vita est eadem et animus te erga idem ac fuit, Ter. Heaut. 2, 3, 24: In hanc argumentationes ex eisdem locis sumendae sunt atque in causam negotialem, Cic. Inv. 2, 23, 70 : equi quod alii sunt ad rem militarem idonei, alii ad vecturam... non item sunt spectandi atque habendi, Varr. R. R. 2, 7, 15; id. L. L. 10, § 74 Müll.: cum ex provinciā populi Romani aequam partem tu tibi sumpseris atque populo Romano miseris, Cic. Verr. 2, 3, 19 : Modo ne in aequo (jure) hostes apud vos sint ac nos socii, Liv. 39, 37 (exs. with aeque; v. aeque, δ); Cic. Verr. 2, 3, 83 *fin.* : et simili jure tu ulcisceris patrui mortem atque ille persequeretur fratris sui, si, etc., id. Rab. Perd. 5; id. Phil. 1, 4; id. Agr. 1, 4 *fin.* : similem pavorem inde ac fugam fore, ac bello Gallico fuerit, Liv. 6, 28; Col. 5, 7, 3: contendant, se juxta hieme atque aestate bella gerere posse, Liv. 5, 6; cf. Drak. ad Liv. 1, 54, 9: faxo eum tali mactatum, atque hic est, infortunio, Ter. Phorm. 5, 9, 39; Cic. Vatin. 4, 10: cum totidem navibus atque erat profectus, Nep. Milt. 7, 4.— `I.B` Of difference; with alius and its derivv., with dissimile, contra, contrarius, secus, etc., *than* : illi sunt alio ingenio atque tu, **other than**, **different from**, Plaut. Ps. 4, 7, 35 al.; v. the passages under alius, I. B. α : aliter tuum amorem atque est accipis, Ter. Heaut. 2, 3, 23 al.; v. the passages under aliter, 1. a.; cf. also aliorsum, II., and aliusmodi: quod est non dissimile atque ire in Solonium, Cic. Att. 2, 3 : simulacrum in excelso collocare et, contra atque ante fuerat, ad orientem convertere, id. Cat. 3, 8, 20 : vides, omnia fere contra ac dicta sint evenisse, id. Div. 2, 24 *fin.*; Cic. Verr. 2, 1, 46: qui versantur retro, contrario motu atque caelum, id. Rep. 6, 17, 17 : membra paulo secus a me atque ab illo partita, id. de Or. 3, 30, 119 : cujus ego salutem non secus ac meam tueri debeo, id. Planc. 1 *fin.* al.; v. contra, contrarius, secus, etc.— `I.C` Sometimes, in cases of equality or difference, atque with *ut* or ac with *si* (with aliter affirm. Cic. appears to connect only atque ut, not ac si; once, however, non aliter, ac si, Cic. Att. 13, 51; v. aliter, 1. b.): pariter hoc fit atque ut alia facta sunt, Plaut. Am. 4, 1, 11 : nec fallaciam Astutiorem ullus fecit poëta atque Ut haec est fabre facta a nobis, id. Cas. 5, 1, 6 sqq.: quod iste aliter atque ut edixerat decrevisset, Cic. Verr. 2, 1, 46 : et qui suos casus aliter ferunt atque ut auctores aliis ipsi fuerunt, etc., id. Tusc. 3, 30, 73 : si mentionem fecerint, quo aliter ager possideretur atque ut ex legibus Juliis, id. Att. 2, 18, 2; 16, 13, c; cf. Wopk. Lect. Tull. 1, 15, p. 118; Dig. 43, 13, 11: Egnatii absentis rem ut tueare, aeque a te peto ac si mea negotia essent, **just as if**, Cic. Fam. 13, 43 : tu autem similiter facis ac si me roges, etc., id. N. D. 3, 3, 8 : reliquis officiis, juxta ac si meus frater esset, sustentavit, id. Post. Red. in Sen. 8, 20 : quod dandum est amicitiae, large dabitur a me non secus ac si meus esset frater, id. Mur. 4 *fin.* : haec sunt, tribuni, consilia vestra, non, hercule, dissimilia, ac si quis, etc., Liv. 5, 5 *fin.* al. — `I.D` More rare with nimis, in partem, pro eo, etc.; in Plaut. also with mutare or demutare = aliud esse: nimis bellus, atque ut esse maxume optabam, locus, Plaut. Bacch. 4, 4, 73 : haud centensumam Partem dixi atque, otium rei si sit, possim expromere, id. Mil. 3, 1, 168 : sane quam pro eo ac debui graviter molesteque tuli, *just as was my duty*, Sulp. ap. Cic. Fam. 4, 5: debeo sperare, omnes deos, qui huic urbi praesident, pro eo mihi, ac mereor, relaturos gratiam esse, Cic. Cat. 4, 2 : pro eo, ac si concessum sit, concludere oportebit argumentationem, id. Inv. 1, 32, 54 : non possum ego non aut proxime atque ille aut etiam aeque laborare, **nearly the same as he**, id. Fam. 9, 13, 2 : neque se luna quoquam mutat atque uti exorta est semel, Plaut. Am. 1, 1, 118 : num quid videtur demutare atque ut quidem Dixi? id. Mil. 4, 3, 37.— `I.E` Sometimes the word indicating comparison (aeque, tantopere, etc.) is to be supplied from the connection (in the class. per. perh. used only once by Cassius in epist. style): nebula haud est mollis atque hujus est, Plaut. Cas. 4, 4, 21 : quem esse amicum ratus sum atque ipsus sum mihi, id. Bacch. 3, 6, 20 : quae suco caret atque putris pumex, Priap. 32, 7 (Müll., *est putusque*): digne ac mereor commendatus esse, Cass. ap. Cic. Fam. 12, 13; Dig. 2, 14, 4; 19, 2, 54.— `F` Poet. or in post-Aug. prose with comparatives (for quam), *than* : amicior mihi nullus vivit atque is est, Plaut. Merc. 5, 2, 56 : non Apollinis magis verum atque hoc responsum est, Ter. And. 4, 2, 15 Ruhnk.: Illi non minus ac tibi Pectore uritur intimo Flamma, Cat. 61, 172 : haud minus ac jussi faciunt, Verg. A. 3, 561 : Non tuus hoc capiet venter plus ac meus, Hor. S. 1, 1, 46 Bentl. and Heind. (cf. infra: nihilo plus accipias quam Qui nil portārit): qui peccas minus atque ego, id. ib. 2, 7, 96 : Artius atque hedera procera adstringitur ilex, id. Epod. 15, 5; Suet. Caes. 14 Ruhnk. — `G` In the comparison of two periods of time, most freq. with *simul* (v. examples under simul); ante- or post-class. with *principio*, *statim* : principio Atque animus ephebis aetate exiit, **as soon as**, Plaut. Merc. 1, 1, 40 : judici enim, statim atque factus est, omnium rerum officium incumbit, Dig. 21, 1, 25 : quamvis, statim atque intercessit, mulier competierat, ib. 16, 1, 24.— `III` To connect a negative clause which explains or corrects what precedes; hence sometimes with *potius* (class.; in Cic. very freq., but rare in the poets), *and not*, *and not rather.* `I.1.1.a` *Absol.* : Decipiam ac non veniam, Ter. Heaut. 4, 4, 6 : si fidem habeat,... ac non id metuat, ne etc., id. Eun. 1, 2, 60 : perparvam vero controversiam dicis, ac non eam, quae dirimat omnia, Cic. Leg. 1, 20, 54 : quasi nunc id agatur, quis ex tantā multitudine occiderit, ac non hoc quaeratur, eum, etc., id. Rosc. Am. 33 : si (mundum) tuum ac non deorum immortalium domicilium putes, nonne plane desipere videare? id. N. D. 2, 6, 17 : nemo erat, qui illum reum ac non miliens condemnatum arbitraretur, id. Att. 1, 16 : si hoc dissuadere est, ac non disturbare ac pervertere, id. Agr. 2, 37, 101 : si res verba desideraret ac non pro se ipsa loqueretur, id. Fam. 3, 2 *fin.* : hoc te exspectare tempus tibi turpe est ac non ei rei sapientiā tuā te occurrere, Serv. ap. Cic. Fam. 4, 5, 6: velut destituti ac non qui ipsi destituissent, Liv. 8, 27; 7, 3 *fin.* : si mihi mea sententia proferenda ac non disertissimorum, Tac. Or. 1.— `I.1.1.b` With *potius* : Quam ob rem scriba deducet, ac non potius mulio, qui advexit? Cic. Verr. 2, 3, 79 (B. and K., *et*): quis (eum) ita aspexit, ut perditum civem, ac non potius ut importunissimum hostem? id. Cat. 2, 6, 12.— Pliny the elder commonly employs in this sense *atque non*, not *ac non* : concremāsse ea (scrinia) optumā fide atque non legisse, Plin. 7, 25, 26, § 94; 22, 24, 50, § 108; 29, 2, 9, § 29; 27, 9, 55, § 78; 31, 7, 39, § 73 et saep. — `IV` In connecting clauses and beginning periods. `I.A.1` In gen., *and*, *and so*, *and even*, *and too: Pamph.* Antiquam adeo tuam venustatem obtines. *Bacch.* Ac tu ecastor morem antiquom atque ingenium obtines, *And you too*, Ter. Hec. 5, 4, 20: atque illi (philosopho) ordiri placet etc., Cic. de Or. 3, 47, 183 : Africanus indigens mei? Minime hercle. Ac ne ego quidem illius, *And I indeed not*, etc., id. Lael. 9, 30; id. Fin. 5, 11, 33: cum versus facias, te ipsum percontor, etc.... Atque ego cum Graecos facerem, natus mare citra, Versiculos, etc., Hor. S. 1, 10, 31 : multa quippe et diversa angebant: validior per Germaniam exercitus, etc.... quos igitur anteferret? ac (i. e. similiter angebat), ne postpositi contumeliā incenderentur, Tac. A. 1, 47 : Minime, minime, inquit Secundus, atque adeo vellem maturius intervenisses, Tac. Or. 14 : ac similiter in translatione, etc., Quint. 3, 6, 77.— `I.A.2` In adducing new arguments of similar force in favor of any assertion or making further statements about a subject, etc.; cf. Beier ad Cic. Off. 3, 11, 487. `I.1.1.a` *Absol.* : maxima est enim vis vetustatis et consuetudinis: atque in ipso equo, cujus modo mentionem feci, si, etc., **and furthermore**, **and moreover**, Cic. Lael. 19, 68 : Atque, si natura confirmatura jus non erit, *virtutes omnes* tollentur, id. Leg. 1, 15, 42 B. and K. — `I.1.1.b` Often with *etiam* : Atque alias etiam dicendi virtutes sequitur, Cic. Or. 40, 139 : Atque hoc etiam animadvertendum non esse omnia etc., id. de Or. 2, 61, 251; so id. Off. 1, 26, 90; id. N. D. 2, 11, 30; Col. 2, 2, 3.— `I.1.1.c` Sometimes with *quoque* : Atque occidi quoque Potius quam cibum praehiberem, Plaut. Ps. 1, 3, 133; so Cic. N. D. 2, 12, 32; Col. 2, 13, 3, and Cels. 2, 3; 3, 22.— `I.1.1.d` And even with *quoque etiam* : Atque ego quoque etiam, qui Jovis sum filius, Contagione etc., Plaut. Am. prol. 30.— `I.A.3` In narration: aegre submoventes obvios intrare portam, qui adducebant Philopoemenem, potuerunt: atque conferta turba iter reliquum clauserat, Liv. 39, 49; 5, 21 *fin.* : completur caede, quantum inter castra murosque vacui fuit: ac rursus nova laborum facies, Tac. H. 3, 30; cf. Caes. B. C. 2, 28 *fin.* and 2, 29 *init.* — `I.A.4` In introducing comparisons, *atque ut*, *atque velut* (mostly poet., esp. in epic poetry): Atque ut perspicio, profecto etc., Plaut. Capt. 3, 4, 53 : ac veluti magno in populo cum saepe coörta est Seditio.... Sic cunctus pelagi cecidit fragor, etc., Verg. A. 1, 148; so id. G. 4, 170; id. A. 2, 626; 4, 402; 4, 441; 6, 707; 9, 59; 10, 405; 10, 707; 10, 803; 11, 809; 12, 365; 12, 521; 12, 684; 12, 715; 12, 908: Inclinare meridiem Sentis ac, veluti stet volucris dies, Parcis deripere etc., Hor. C. 3, 28, 6; Val. Fl. 6, 664; and so, Ac velut in nigro jactatis turbine nautis, etc.... Tale fuit nobis Manius auxilium, Cat. 68, 63 (for which Sillig and Müller read: Hic velut, etc.): Atque ut magnas utilitates adipiscimur, etc., Cic. Off. 2, 5, 16 : Atque ut hujus mores veros amicos parere non potuerunt, sic etc., id. Lael. 15, 54.— `I.A.5` In connecting two acts or events. `I.1.1.a` In the order of time, *and then;* hence the ancient grammarians assume in it the notion of quick succession, and explain it, though improperly, as syn. with statim, ilico, without any accompanying copulative, v. Gell. 10, 29; Non. p. 530, 1 sq. (only in the poets and histt.): Atque atque accedit muros Romana juventus (the repetition of the atque represents the approach step by step), Enn. ap. Gell. and Non. l. l. (Ann. v. 527 Müll.): Quo imus unā; ad prandium? Atque illi tacent, **And then they are silent**, Plaut. Capt. 3, 1, 19 : Ubi cenamus? inquam, atque illi abnuunt, **and upon this they shake their head**, id. ib. 3, 1, 21; id. Ep. 2, 2, 33: dum circumspecto atque ego lembum conspicor, id. Bacch. 2, 3, 45; so id. Merc. 2, 1, 32; 2, 1, 35; id. Most. 5, 1, 9: lucernam forte oblitus fueram exstinguere: Atque ille exclamat derepente maximum, **and then he suddenly exclaims**, id. ib. 2, 2, 57 : cui fidus Achates It comes... atque illi Misenum in litore sicco Ut venere, vident, etc., *and as they thus came*, etc., Verg. A. 6, 162: dixerat, atque illi sese deus obtulit ultro, Stat. Th. 9, 481; 12, 360; Liv. 26, 39, 16; Tac. H. 3, 17: tum Otho ingredi castra ausus: atque illum tribuni centurionesque circumsistunt, id. ib. 1, 82. —Sometimes with two imperatives, in order to indicate vividly the necessity of a quicker succession, or the close connection between two actions: cape hoc argentum atque defer, Ter. Heaut. 4, 7, 3 : abi domum ac deos comprecare, id. Ad. 4, 5, 65 : tace modo ac sequere hac, id. ib. 2, 4, 16 : Accipe carmina atque hanc sine tempora circum hederam tibi serpere, Verg. E. 8, 12; id. G. 1, 40; 3, 65; 4, 330: Da auxilium, pater, atque haec omina firma, id. A. 2, 691; 3, 89; 3, 250; 3, 639; 4, 424; 9, 90; 10, 624; 11, 370.— `I.1.1.b` In the order of thought, *and so*, *and thus*, *and therefore.* *Absol.* : si nunc de tuo jure concessisses paululum, Atque adulescenti morigerāsses, **and so**, Ter. Ad. 2, 2, 10.— With *ita* or *sic* : Ventum deinde ad multo angustiorem rupem, atque ita rectis saxis, etc., Liv. 21, 36; Plin. 10, 58, 79, § 158: ac sic prope innumerabiles species reperiuntur, Quint. 12, 10, 67.— `I.1.1.c` Connecting conclusion and condition, *so*, *then* (cf. at, II. F.): non aliter quam qui adverso vix flumine lembum Remigiis subigit, si bracchia forte remisit, Atque illum praeceps prono rapit alveus amni, Verg. G. 1, 203 (here explained by *statim* by Gell. 10, 29, and by Servius, but thus its connective force is wholly lost; cf. also Forbig ad h. l. for still another explanation).— `I.A.6` (As supra, I. c.) To annex a thought of more importance: Satisne videtur declarāsse Dionysius nihil esse ei beatum, cui semper aliqui terror impendeat? atque ei ne integrum quidem erat, ut ad justitiam remigraret, Cic. Tusc. 5, 21, 62; id. Tull. 4: hoc enim spectant leges, hoc volunt, incolumem esse civium conjunctionem, quam qui dirimunt, eos morte... coërcent. Atque hoc multo magis efficit ipsa naturae ratio, id. Off. 3, 5, 23; id. Fam. 6, 1, 4: hac spe lapsus Induciomarus... exsules damnatosque totā Galliā magnis praemiis ad se allicere coepit; ac tantam sibi jam iis rebus in Galliā auctoritatem comparaverat, ut, etc., Caes. B. G. 5, 55 *fin.*; Nep. Hann. 13, 2; Quint. 1, 10, 16.—Hence also in answers, in order to confirm a question or assertion: Sed videone ego Pamphilippum cum fratre Epignomo? Atque is est, **And he it is**, **Yes**, **it is he**, Plaut. Stich. 4, 2, 4; so id. Truc. 1, 2, 24: *Th.* Mihin malum minitare? *Ca.* Atque edepol non minitabor, sed dabo, id. Curc. 4, 4, 15: *Ch.* Egon formidulosus? nemost hominum, qui vivat, minus. *Th.* Atque ita opust, Ter. Eun. 4, 6, 20.— `I.A.7` In expressing a wish, atque utinam: Veritus sum arbitros, atque utinam memet possim obliscier! Att., Trag. Rel. p. 160 Rib.: videmus enim fuisse quosdam, qui īdem ornate ac graviter, īdem versute et subtiliter dicerent. Atque utinam in Latinis talis oratoris simulacrum reperire possemus! Cic. Or. 7, 22; so id. Rep. 3, 5, 8: Atque utinam pro decore etc., Liv. 21, 41, 13 : Atque utinam ex vobis unus etc., Verg. E. 10, 35; id. A. 1, 575: Atque utinam... Ille vir in medio fiat amore lapis! Prop. 2, 9, 47; 3, 6, 15; 3, 7, 25; 3, 8, 19 al.— `I.A.8` To connect an adversative clause, and often fully with tamen, *and yet*, *notwithstanding*, *nevertheless.* `I.1.1.a` *Absol.* : Mihi quidem hercle non fit veri simile; atque ipsis commentum placet, Ter. And. 1, 3, 20 Ruhnk. (atque pro tamen, Don.): ego quia non rediit filius, quae cogito!... Atque ex me hic natus non est, sed ex fratre, id. Ad. 1, 1, 15 (Quasi dicat, ex me non est, et sic afficior: quid paterer si genuissem? Don.; cf. Acron. ap. Charis. p. 204 P.); Cic. Off. 3, 11, 48 Beier; id. Mur. 34, 71 Matth.: ceterum ex aliis negotiis, quae ingenio exercentur, in primis magno usui est memoria rerum gestarum... Atque ego credo fore qui, etc., **and yet I believe**, Sall. J. 4, 1 and 3 Corte; id. C. 51, 35: observare principis egressum in publicum, insidere vias examina infantium futurusque populus solebat. Labor parentibus erat ostentare parvulos... Ac plerique insitis precibus surdas principis aures obstrepebant, Plin. Pan. 26.— `I.1.1.b` With *tamen* : nihil praeterea est magnopere dicendum. Ac tamen, ne cui loco non videatur esse responsum, etc., Cic. Fin. 2, 27, 85 : discipulos dissimilīs inter se ac tamen laudandos, id. de Or. 3, 10, 35; id. Rep. 1, 7, 12: Atque in his tamen tribus generibus etc., id. Off. 3, 33, 118; id. Pis. 1, 3; 13, 30; id. Prov. Cons. 7, 16; 7, 15 *fin.* (cf. in reference to the last four passages Wund. Varr. Lectt. p. lviii. sq.): ac tamen initia fastigii etc., Tac. A. 3, 29; 3, 56; 12, 56; 14, 21: pauciores cum pluribus certāsse, ac tamen fusos Germanos, id. H. 5, 16.— `I.A.9` To connect a minor affirmative proposition (the assumptio or propositio minor of logical lang.) in syllogisms, *now*, *but*, *but now* (while *atqui* is used to connect either an affirmative or negative minor premiss: v. atqui): Scaptius quaternas postulabat. Metui, si impetrāsset, ne tu ipse me amare desineres;... Atque hoc tempore ipso impingit mihi epistulam etc., Cic. Att. 6, 1, 6.—Sometimes the conclusion is to be supplied: nisi qui naturas hominum, penitus perspexerit, dicendo, quod volet, perficere non poterit. Atque totus hic locus philosophorum putatur proprius (conclusion: ergo oratorem philosophiam cognoscere oportet), Cic. de Or. 1, 12, 53 and 54.— `I.A.10` In introducing a purpose (freq. in Cic.). `I.1.1.a` *A negative purpose*, and esp. in anticipating an objection: Ac ne sine causā videretur edixisse, Cic. Phil. 3, 9, 24 : Ac ne forte hoc magnum ac mirabile esse videatur, id. de Or. 2, 46, 191; so id. Fam. 5, 12, 30: Ac ne saepius dicendum sit, Cels. 8, 1 : Ac ne forte roges, quo me duce, quo lare tuter, Hor. Ep. 1, 1, 13 : Ac ne forte putes, id. ib. 2, 1, 208 : Ac ne forte putes etc., Ov. R. Am. 465 (Merkel, *Et*).— `I.1.1.b` *A positive purpose* : Atque ut ejus diversa studia in dissimili ratione perspicere possitis, nemo etc., Cic. Cat. 2, 5, 9 : Atque ut omnes intellegant me etc.... dico etc., id. Imp. Pomp. 8, 20; 2, 4; id. Clu. 14, 43; id. Sull. 2, 5; id. de Or. 3, 11, 40: Atque ut C. Flaminium relinquam etc., id. Leg. 3, 9, 20; id. Fin. 3, 2, 4.— `11. a.` In continuing a thought in assertions or narration, *and*, *now*, *and now*, Plaut. Aul. prol. 18: audistis, cum pro se diceret, genus orationis, etc.,... perspexistis. Atque in eo non solum ingenium ejus videbatis, etc., Cic. Cael. 19, 45; so id. de Or. 3, 32, 130; 2, 7, 27; 3, 10, 39 al.; Caes. B. G. 2, 29; Nep. Ages. 7, 3; 8, 1, Eum. 10, 3 Bremi; Tac. A. 14, 64; 15, 3; Verg. A. 9, 1; Sil. 4, 1 al.: ac si, sublato illo, depelli a vobis omne periculum judicarem, *now if I*, etc., Cic. Cat. 2, 2, 3: atque si etiam hoc natura praescribit, etc., id. Off. 3, 6, 27; so Quint. 10, 1, 26; 10, 2, 8.— `I.1.1.b` In introducing parentheses: vulgo credere, Penino (atque inde nomen et jugo Alpium inditum) transgressum, Liv. 21, 38 : omne adfectūs genus (atque ea maxime jucundam et ornatam faciunt orationem) de luxuriā, etc., Quint. 4, 3, 15 MSS., where Halm after Spalding reads *et quae.* — `I.1.1.c` At the conclusion of a discourse (not infreq. in Cic.): Atque in primis duabus dicendi partibus qualis esset, summatim breviterque descripsimus, *And thus have we*, *then*, *briefly described*, etc., Cic. Or. 15, 50: Ac de primo quidem officii fonte diximus, id. Off. 1, 6, 19 : Ac de inferendā quidem injuriā satis dictum est, id. ib. 1, 8, 27; id. Inv. 2, 39, 115 al.— `V` In particular connections and phrases. `I.A` Unus atque alter, *one and the other;* alius atque alius, *one and another; now this*, *now that* : unae atque alterae scalae, Sall. J. 60, 7 : quarum (coclearum) cum unam atque alteram, dein plures peteret, id. ib. 93, 2 : unum atque alterum lacum integer perfluit, Tac. H. 5, 6 : dilatisque aliā atque aliā de causā comitiis, Liv. 8, 23, 17; Col. 9, 8, 10: alius atque alius, Tac. H. 1, 46; 1, 50 (v. alius, II. D.).—Also separated by several words: aliud ejus subinde atque aliud facientes initium, Sen. Ep. 32, 2.— `I.B` Etiam atque etiam. *again and again* : temo Stellas cogens etiam atque etiam Noctis sublime iter, Enn., Trag. Rel. p. 39 Rib.: etiam atque etiam cogita, Ter. Eun. 1, 1, 11 : etiam atque etiam considera, Cic. Div. in Caecil. 14, 46 : monitos eos etiam atque etiam volo, id. Cat. 2, 12, 27.—So, semel atque iterum, Cic. Font. 26; id. Clu. 49; Tac. Or. 17; and: iterum atque iterum, Verg. A. 8, 527; Hor. S. 1, 10, 39.— `I.C` Huc atque illuc, *hither and thither*, Cic. Q. Rosc. 37; id. de Or. 1, 40, 184; Verg. A. 9, 57; Ov. M. 2, 357; 10, 376; Tac. Agr. 10; id. H. 1, 85.— `I.D` Longe atque late, *far and wide*, Cic. Marcell. 29: atque eccum or atque eccum video, in colloquial lang.: Heus vocate huc Davom. Atque eccum, **but here he is**, Ter. And. 3, 3, 48 : Audire vocem visa sum modo militis. Atque eccum, **and here he is**, id. Eun. 3, 2, 2; so id. Hec. 4, 1, 8.— `I.E` Atque omnia, in making an assertion general, *and so generally* : Atque in eis omnibus, quae sunt actionis, inest quaedam vis a naturā data, Cic. de Or. 3, 59, 223 : quorum (verborum) descriptus ordo alias aliā terminatione concluditur, atque omnia illa et prima et media verba spectare debent ad ultimum, id. Or. 59, 200; id. de Or. 2, 64, 257: commoda civium non divellere, atque omnes aequitate eādem continere, *and so rather*, etc., id. Off. 2, 23, 83: nihil acerbum esse, nihil crudele, atque omnia plena clementiae, humanitatis, id. ad Q. Fr. 1, 1, 8 : Atque omnis vitae ratio sic constat, ut, quae probamus in aliis, facere ipsi velimus, Quint. 10, 2, 2.— `F` With other conjunctions. `I.A.1` After *et* : equidem putabam virtutem hominibus instituendo et persuadendo, non minis et vi ac metu tradi, Cic. de Or. 1, 58, 247 : Magnifica vero vox et magno viro ac sapiente digna, id. Off. 3, 1, 1; id. Cael. 13: vanus aspectus et auri fulgor atque argenti, Tac. Agr. 32.: denuntiarent, ut ab Saguntinis abstineret et Carthaginem in Africam traicerent ac sociorum querimonias deferrent, Liv. 21, 6, 4 : ubi et fratrem consilii ac periculi socium haberem, id. 21, 41, 2 : et uti liter demum ac Latine perspicueque, Quint. 8, 3, 3 : Nam et subtili plenius aliquid atque subtilius et vehementi remissius atque vehementius invenitur, id. 12, 10, 67. — `I.A.2` After *que*, as in Gr. τὲ καί : litterisque ac laudibus aeternare, Varr. ap. Non. p. 75, 20: submoverique atque in castra redigi, Liv. 26, 10 : terrorem caedemque ac fugam fecere, id. 21, 52 : mus Sub terris posuitque domos atque horrea fecit, Verg. G. 1, 182; 3, 434; id. A. 8, 486.— `I.A.3` Before *et* : caelum ipsum ac mare et silvas circum spectantes, Tac. Agr. 32.— `I.A.4` After *neque* (only in the poets and post - Aug. prose): nec clavis nec canis atque calix, Mart. 1, 32, 4 : naturam Oceani atque aestūs neque quaerere hujus operis est, ac multi retulere, Tac. Agr. 10: mediocritatem pristinam neque dissimulavit umquam ac frequenter etiam prae se tulit, Suet. Vesp. 12.— `G` *Atque* repeated, esp. in arch. Lat.: Scio solere plerisque hominibus in rebus secundis atque prolixis atque prosperis animum excellere atque superbiam atque ferociam augescere atque crescere, Cato ap. Gell. 7, 3: Dicere possum quibus villae atque aedes aedificatae atque expolitae maximo opere citro atque ebore atque pavimentis Poenicis stent, Cato ap. Fest. p. 242 Müll.: atque ut C. Flamininum atque ea, quae jam prisca videntur, propter vetustatem relinquam, Cic. Leg. 3, 9, 20 : omnem dignitatem tuam in virtute atque in rebus gestis atque in tuā gravitate positam existimare, id. Fam. 1, 5, 8.—Esp. freq. in enumerations in the poets: Haec atque illa dies atque alia atque alia, Cat. 68, 152 : Mavortia tellus Atque Getae atque Hebrus, Verg. G. 4, 463 : Clioque et Beroë atque Ephyre Atque Opis et Asia, id. ib. 4, 343.—And sometimes forming a double connective, *both— and* = et—et: Multus ut in terras deplueretque lapis: Atque tubas atque arma ferunt crepitantia caelo Audita, Tib. 2, 5, 73 : complexa sui corpus miserabile nati Atque deos atque astra vocat crudelia mater, Verg. E. 5, 23; Sil. 1, 93; v. Forbig ad Verg. l. l.!*? Atque regularly stands at the beginning of its sentence or clause or before the word it connects, but in poetry it sometimes, like et and at, stands: `I.1.1.a` In the second place: Jamque novum terrae stupeant lucescere solem, Altius atque cadant imbres, Verg. E. 6, 38 Rib., ubi v. Forbig.: Accipite ergo animis atque haec mea figite dicta, id. A. 3, 250, and 10, 104 (animis may, however, here be taken with Accipite, as in id. ib. 5, 304): Esto beata, funus atque imagines Ducant triumphales tuum, Hor. Epod. 8, 11; id. S. 1, 5, 4; 1, 6, 111; 1, 7, 12 (ubi v. Fritzsche).— `I.1.1.b` In the third place: quod pubes hederā virente Gaudeant pullā magis atque myrto, Hor. C. 1, 25, 18; cf. at *fin.* (Vid. more upon this word in Hand, Turs. I. pp. 452-513.) 4277#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4276#atqui#at-qui (in MSS. sometimes adqui, e. g. Cic. Rep. 3, 5, 8 Mai, and often confounded with atque), `I` *conj.* (the form atquin is incorrect and post-class.; for Plaut. Rud. 3, 4, 55, should be read *at quin* separately, Fleck.; cf. Caper Orth. p. 2441) [qui, abl. of *indef.* quis, used adverbially; so pr. *but anyhow;* cf.: alioqui, ceteroqui]. `I` In gen., serving to connect-an adversative clause or assertion, *but anyhow*, *but any way* or *wise*, *yet*, *notwithstanding*, *however*, *rather*, *but now*, *but nevertheless*, *and yet*, ἀλλὰ δή, ἀλλὰ δήπου, ἀλλὰ μήν (a purely adversative particle, a more emphatic *at*, while atque is regularly copulative; v. atque; syn.: at, sed, verum, autem; comparatively rare in all periods, it being scarcely more than an emphasized form of at): *Th.* Quid aïs, venefica? *Py.* Atqui certo comperi, Ter. Eun. 5, 1, 9: *Sy.* Gratiam habeo. *De.* Atqui, Syre, Hoc verumst et re ipsā experiere propediem, id. Ad. 5, 5, 7: *Cl.* Satis scite promittit tibi. *Sy.* Atqui tu hanc jocari credis? *but yet do you believe that she is jesting?* id. Heaut. 4, 4, 7: cum omnia vi et armis egeris, accuses eum, qui se praesidio munierit, non ut te oppugnaret, sed ut vitam suam posset defendere? Atqui ne ex eo quidem tempore id egit Sestius, ut, etc., **and yet**, Cic. Sest. 37, 79 : tum, ut me Cotta vidit, peropportune, inquit, venis... atqui mihi quoque videor, inquam, venisse, ut dicis, opportune, *rather I seem to myself*, etc., ἀλλὰ μὴν καὶ ἐμοὶ δοκῶ, id. N. D. 1, 7, 16: vitas hinnuleo me similis Chloe... atqui non ego te tigris ut aspera Gaetulusve leo, frangere persequor, *but yet*, ἀλλά τοι, Hor. C. 1, 23, 1-10: Jam vero videtis nihil esse tam morti simile quam somnum; atqui dormientium animi maxime declarant divinitatem suam, **but yet**, Cic. Sen. 22, 81 : tum dixisse (Lysandrum), mirari se non modo diligentiam, sed etiam sollertiam ejus, a quo essent illa dimensa atque descripta: et ei Cyrum respondisse: Atqui (sc. ne putes alium id fecisse) ego omnia ista sum dimensus, id. ib. 17, 59.— `II` Esp. `I.A` In adding a thought confirmatory of a preceding one, but not antithetical (v. at *init.*), *but indeed*, *but certainly*, *by all means: Do.* Salvos sis, adulescens *Sa.* Siquidem hanc vendidero pretio suo. *To.* Atqui aut hoc emptore vendes pulcre aut alio non potest, Plaut. Pers. 4, 4, 31: Et Philus: praeclaram vero causam ad me defertis, cum me improbitatis patrocinium suscipere vultis. Atqui id tibi, inquit Laelius, verendum est, *but certainly* (ironically), Cic. Rep. 3, 5, 8; id. Leg. 1, 1, 4.—Sometimes with *pol* or *sic* : atqui pol hodie non feres, ni genua confricantur, Plaut. As. 3, 3, 80 : *Py.* Scis eam civem hinc esse? *Pa.* Nescio. *Py.* Atqui sic inventast, Ter. Eun. 5, 4, 30: hunc ego non diligam? non admirer? non omni ratione defendendum putem? Atqui sic a summis hominibus eruditissimis accepimus, etc., *yet so we have certainly heard*, etc., Cic. Arch. 8, 18.— `I.B` So also atqui si, adversative, *but if*, or continuative, *if now*, *if indeed* (cf.: quod si): sine veniat. Atqui si illam digito attigerit, oculi illi ilico ecfodientur, **if**, **however**, **he do but touch her**, Ter. Eun. 4, 6, 1 (Fleck., *Qui*): quae et conscripta a multis sunt diligenter et sunt humiliora quam illa, quae a nobis exspectari puto. *Att.* Atqui si quaeris ego quid exspectem, etc., Cic. Leg. 1, 5, 15; id. Fin. 4, 23, 62: atqui, si ita placet, inquit Antonius, trademus etiam, **well now**, **if**, id. de Or. 2, 50, 204 : atqui Si noles sanus, curres hydropicus, *but now if you are unwilling*, etc., Hor. Ep. 1, 2, 33: atqui si tempus est ullum jure hominis necandi, quae multa sunt, certe illud est, **but if now there is any time**, Cic. Mil. 4 *init.* — `I.C` To modify a preceding negation or negative interrogation, *yet*, *still*, *instead of that*, *rather: Ni.* Numquam auferes hinc aurum. *Ch.* Atqui jam dabis, *but*, Plaut. Bacch. 4, 7, 26: Non sum apud me. *Se.* Atqui opus est nunc quom maxime ut sis, Ter. Phorm. 1, 4, 27: O rem, inquis, difficilem et inexplicabilem. Atqui explicanda est, **nevertheless**, Cic. Att. 8, 3; id. Ac. 2, 36, 114: magnum narras, vix credibile. Atqui Sic habet, **but in fact**, **so it is**, Hor. S. 1, 9, 52; Curt. 6, 10, 5: modum statuarum haberi nullum placet? Atqui habeatur necesse est, Cic. Verr. 2, 2, 59; 2, 3, 86; id. Parad. 1, 1, 7; Flor. 4, 2, 53; Curt. 6, 10, 10.— `I.D` To connect a minor proposition in a syllogism (both an affirmative and a negative, while atque only connects an affirm. proposition), *but*, *but now*, *now* : Ergo cum sol igneus sit, quia nullus ignis sine pastu aliquo possit permanere, necesse est aut ei similis sit igni, quem... aut ei, qui... atqui hic noster ignis etc., Cic. N. D. 2, 15, 40 and 41: qui fortis est, idem est fidens... Qui autem est fidens, is profecto non extimescit... Atqui in quem cadit aegritudo, in eundem timor... Ita fit, ut fortitudini aegritudo repugnet, Cic. Tusc. 3, 7, 14 : (mors) aut plane neglegenda est... aut etiam optanda, si, etc. Atqui tertium certe nihil inveniri potest. Quid igitur timeam si, etc., id. Sen. 19, 66; id. Tusc. 5, 14, 40. (Vid. more upon this word in Hand, Turs. I. pp. 513-524.) 4278#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4277#Atracides#Ā^trăc-ĭdes, -is, -ius, v. Atrax. 4279#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4278#atractylis#ătractŭlis, ĭdis, f., = ἀτρακτυλίς, `I` *a thistle-like plant*, *woolly carthamus* : Carthamus lanatus, Linn.; Plin. 21, 15, 53, § 90; 21, 32, 107, § 184. 4280#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4279#atramentarium#ātrāmentārĭum, ii, n. atramentum, `I` *an inkstand* : atramentarium scriptoris, Vulg. Ezech. 9, 2 (as transl. of the Heb.); 9, 3; 9, 11. 4281#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4280#atramentum#ātrāmentum, i, n. ater, `I` *any black liquid* : sepiae, Cic. N D. 2, 50, 127. `I` *Writing-ink*, *ink;* in Vitr. 7, 10, and Plin. 27, 7, 28, § 52, called atramentum librarium: calamo et atramento temperato, Cic. ad Q. Fr. 2, 15, 6 : per atramentum et calamum scribere, Vulg. 3 Joan. 13; Petr. 102, 13; Hor. Ep. 2, 1, 236; Vulg. Jer. 36, 18; ib. 2 Joan. 12.— `II` *A black pigment* or *color*, Vitr. 7, 10; 7, 4; Plin. 35, 6, 25, § 41; also *a fine*, *dark varnish*, *lacquer*, id. 35, 10, 36, § 97: Indicum, *India* or *China ink*, id. 35, 6, 25, § 43.— `III` *A blacking for coloring leather* : atramentum sutorium, Plin. 34, 12, 32, § 123; Cic. Fam. 9, 21 *fin.* — `IV` In comic language: *Sc.* Unā operā ebur atramento candefacere postulas. *Phil.* Lepide dictum de atramento atque ebore, i. e. *you require something impossible*, Plaut. Most. 1, 3, 102. 4282#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4281#Atramitae#Ā^tramītae, ārum, m., = Ἀδραμῖται, `I` *a people in the eastern part of Arabia Felix*, now *Hadramaut*, Plin. 6, 28, 32, § 154; 12, 14, 30, § 52; cf. Mann. Arab. 79.— Hence, Ā^tramītĭcus, a, um, adj., *of* or *from the country of the Atramitœ*, *Atramitic* : myrrha, Plin. 12, 16, 35, § 69. 4283#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4282#atratus1#ātrātus, a, um, P. a., as if from atro, āre [ater], `I` *clothed in black for mourning*, *dressed in mourning* : cedo, quis umquam cenārit atratus? * Cic. Vatin. 12 *fin.* : plebes, Tac. A. 3, 2 : senex, Suet. Galb. 18.— Also of suppliants: an atratus prodiret in publicum proque rostris precaretur, Suet. Ner. 47.— Poet. of the horses in the chariot of the sun darkened in an eclipse: Solis et atratis luxerit orbis equis, Prop. 4, 4, 34 (cf. id. 3, 7, 32: Et citius nigros sol agitabit equos). 4284#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4283#Atratus2#Ātrātus, i, m., `I` *a small river in the vicinity of Rome*, Cic. Div. 1, 43, 98 B. and K. 4285#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4284#Atrax#Ā^trax, ăcis, = Ἄτραξ. `I. A.` *Masc.*, *a river in Ætolia*, Plin. 4, 2, 3, § 6.— `I. A..B` Derivv. `I. A..B.1` Ā^trăces, *those living near the Atrax*, Plin. 4, 2, 3, § 6.— `I. A..B.2` Ā^trā-cĭus, a, um, adj., *of Atrax*, *Atracian* : oris, Prop. 1, 8, 25 (Müll., *Antariis*).— `II. A.` *Fem.*, *a town in Thessaly*, *on the Peneus*, now *Sidhiro-peliko*, Plin. 4, 8, 15, § 29; Liv. 32, 15; 36, 10.— `I. A..B` Derivv. `I. A..B.1` Ā^tră-cĭus, a, um, *Atracian*, poet. for *Thessalian* : ars, i. e. **magic art**, **which the Thessalians practised much**, Stat. Th. 1, 105 : venenum, Val. Fl. 6, 447.— `I. A..B.2` (A patronymic instead of a gentile nom.; cf. Loers ad Ov. H. 17, 248.) Ā^trăcĭdes, ae, m., *the Thessalian Cœneus*, Ov. M. 12, 209.— `I. A..B.3` Ā^tră-cis, ĭdis, f., *the Thessalian woman*, *Hippodamia*, Ov. Am. 1, 4, 8; id. H. 17, 248; called also Ātrăcĭa virgo in Val. Fl. 1, 141. 4286#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4285#Atrebates#Atrĕbătes, um, m., = Ἀτρέβατοι Strab., Ἀτρεβάτιοι Ptolem., `I` *a people in* Gallia Belgica, now *Artois* or *Dép. du Pas de Calais*, Caes. B. G. 2, 4; 2, 16; 2, 23; 7, 75; Plin. 4, 17, 31, § 106.—In sing. : Atrĕ-bas, ătis, m., *an Atrebatian*, Caes. B. C. 4, 35.—Hence, Atrĕbătĭcus, a, um, adj., *Atrebatian* : sagum, Treb. Gall. 6. 4287#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4286#Atreus#Ā^treus (dissyl.; cf. Quint. 1, 5, 24), ei, m., = Ἀτρεύς. `I` *A son of Pelops* (hence, Pelopeïus, Ov. H. 8, 27) *and Hippodamia*, *brother of Thyestes*, *father of Agamemnon and Menelaus*, *king of Argos and Mycenœ*, Ov. M. 15, 855.—Atrea ( acc.), Ov. Am. 3, 12, 39.—Atreu ( voc.), Sen. Thyest. 486; 513.— `II` Derivv. `I.A` Ā^trēĭus or Ā^trēus, a, um, adj., *of* or *belonging to Atreus*, poet. for *Argive*, Stat. Th. 8, 743; cf. Pompei. Gram. p. 113 Lind.— `I.B` Ā^trīdes (Atridă in nom., Prop. 2, 14, 1), ae, m., *a male descendant of Atreus; Atrides*, *absol.* usu. for *Agamemnon;* in plur. : Atridae, *the Atrides*, i. e. *Agamemnon and Menelaus*, Plaut. Bacch. 4, 9, 1: non minor Atrides, non bello major et aevo, i. e. **not Menelaus**, **not Agamemnon**, Ov. M. 12, 623; cf. id. ib. 13, 359; 15, 162.—In dat. and *abl. plur.* : Atridis, Hor. S. 2, 3, 203; Ov. P. 1, 7, 32.—In *acc. plur.* : Atridas superbos, Hor. C. 1, 10, 13.—In sing., For *Agamemnon*, Prop. 4, 6, 23; Hor. C. 2, 4, 7; id. Ep. 1, 2, 12; id. S. 2, 3, 187; Ov. M. 13, 189; 13, 230; 13, 365; 13, 439; 13, 655 et saep.— For *Menelaus*, Hor. Ep. 1, 7, 43; Ov. M. 15, 805.—Sarcastically: Atrides, of Domitian, as a haughty ruler of Rome, Juv. 4, 65. 4288#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4287#atriarius#atrĭārĭus, ii, m. atrium, `I` *a porter*, *door-keeper*, Dig. 4, 9, 1; 7, 1, 15. 4289#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4288#atricapilla#atrĭcăpilla, ae, f. atricapillus, `I` *a bird of black plumage*, *the blackcap*, Paul. ex Fest. s. v. melancoryphi, p. 124 Müll. 4290#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4289#atricapillus#atricăpillus, a, um, adj., = μελαγκόρυφος, μελάνθριξ, `I` *black-haired*, Gloss. Lat. Gr. 4291#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4290#atricolor#ātrĭ-cŏlor, ōris, adj. ater, `I` *blackcolored* : Cadmi filiolis atricoloribus, i. e. **letters written with ink**, Aus. Ep. 7, 52. 4292#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4291#Atrides#Ā^trīdes, v. Atreus, II. B. 4293#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4292#atriensis#ātrĭensis, is, m. atrium, `I` *the overseer of the hall* or *court* (atrium), and in gen. *of the house*, *a steward*, *major-domo*, Plaut. Poen. 5, 5, 4; so id. As. 2, 1, 16; 2, 2, 80; id. Ps. 2, 2, 15; Cic. Par. 5, 2, 38; id. Pis. 27 *fin.* (not elsewh. in Cic.; for in Parad. 5, 2, 36, atriensis et topiarii is a gloss; v. Orell. ad h. l.; so B. and K.); so Phaedr. 2, 5, 11; Col. 12, 3, 9; Plin. Ep. 3, 19, 3; Petr. 29, 9; 53, 10; 72, 8; Suet. Calig. 57. 4294#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4293#atriolum#ātrĭŏlum, i, n. dim. id., `I` *a small hall*, *an antechamber*, Cic. ad Q. Fr. 3, 1, 1; id. Att. 1, 10, 3; Inscr. Orell. 4509; Vulg. Ezech. 46, 21 *bis;* 46, 22; 46, 23. 4295#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4294#atriplex#ātrĭplex, plĭcis (more ancient form ātrĭplexum, i, n., Paul. ex Fest. p. 29 Müll.), n. ( m., Plin. Val. 4, 7; f., Aemil. Macer Cap. de Atripl.), = ἀτράφαξις, `I` *the orach*, *a kitchen vegetable*, Col. 10, 377; 11, 3, 42; Plin. 19, 6, 31, § 99; 19, 7, 35, § 117; 20, 20, 83, § 219; Pall. 5, 3, 3. 4296#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4295#atritas#ātrĭtas, ātis, f. ater, `I` *blackness*, Plaut. Poen. 5, 5, 11; Paul. ex Fest. p. 28 Müll.; v. Müll. ad h. l. 4297#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4296#atritus#atrītus, a, um, a false read. for atritas in Paul. ex Fest. p. 28 Müll. 4298#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4297#atrium#ātrĭum, ii, n. acc. to Scaliger, from αἴθριον, subdiale, since it was a part of the uncovered portion of the house (but the atrium of the Romans was always covered); acc. to Varr. L. L. 5, § 161 Müll., from the Tuscan town Atria, where this style of architecture originated; cf. Paul. ex Fest. p. 13 Müll.; and Müller, Etrusk. 1, p. 254 sq.; but better from ater, acc. to the explanation of Servius: ibi etiam culina erat, unde et atrium dictum est; atrum enim erat ex fumo, ad Verg. A. 1, 730. `I` *The fore-court*, *hall*, *entrance-room*, *entry; that part of the Roman house into which one first came after passing the entrance* (janua); cf. Vitr. 6, 4; O. Müller, Archaeol. III. § 293, and Etrusk. above cited. In earlier times, the atrium was used as a dining-room, Cato ap. Serv. ad Verg. A. 1, 726. Here stood, opposite the door, the lectus genialis, Hor. Ep. 1, 1, 87; here sat the housewife with her maidens spinning, Arn. adv. Gent. 2, 67; here clients were in attendance, Hor. Ep. 1, 5, 31; Juv. 7, 7 and 91; and here hung the family portraits and other paintings, Plin. 34, 8, 19, § 55; Mart. 2, 90; Val. Max. 5, 8, 3; Vulg. Matt. 26, 58; ib. Marc. 14, 54; ib. Joan. 18, 15 al.— Poet. in the plur., of a single atrium: Apparet domus intus et atria longa patescunt, Verg. A. 2, 483; so Ov. M. 14, 260; Juv. 8, 20 al.— Meton. for *the house itself* : nec capient Phrygias atria nostra nurus, Ov. H. 16, 184; id. M. 13, 968.—So of *the entrance-room in the dwelling of the gods* : dextrā laevāque deorum Atria nobilium (as it were clients, v. supra) valvis celebrantur apertis, Ov. M. 1, 172; Stat. Th. 1, 197.— `II` In temples and other public buildings there was often an atrium, *a hall*, *court* : in atrio Libertatis, Cic. Mil. 22, 59; Liv. 25, 7; 45, 15; Tac. H. 1, 31; Suet. Aug. 29: Vestae, Plin. Ep. 7, 19, 2; also called atrium regium, Liv. 26, 27; cf. Ov. F. 6, 263; id. Tr. 3, 1, 30: atrium tabernaculi, Vulg. Exod. 27, 9; ib. Lev. 6, 26: in atriis Domūs Dei, ib. Psa. 91, 14; 134, 2; Smith, Dict. Antiq.—So atrium auctionarium, **an auction-hall**, **auction-room**, Cic. Agr. 1, 3; so Inscr. Orell. 3439; and *absol.*, atria: cum desertis Aganippes Vallibus esuriens migraret in atria Clio, Juv. 7, 7. Such halls were the Atria Licinia, Cic. Quinct. 6, 25: ATRIVM SVTORIVM, *the shoemakers' hall*, a place in Rome, Calend. Praenest. Inscr. Orell. II. 386. 4299#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4298#Atrius#Ā^trĭus, i, m., Quintus Atrius, `I` *an officer in Cœsar's army*, Caes. B. G. 5, 9. 4300#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4299#atrocitas#ā^trōcĭtas, ātis, f. atrox, `I` *the quality of* atrox, *harshness*, *horribleness*, *hideousness*, *hatefulness* (having reference to the form, appearance, while *saevitas* relates to the mind; hence the latter is used only of persons, the former of persons and things; v. Doed. Syn. I. p. 40; syn.: saevitas, duritia, acerbitas, crudelitas). `I` Lit. (class., but only in prose): si res ista gravissima suā sponte videretur, tamen ejus atrocitas necessitudinis nomine levaretur, Cic. Quinct. 16, 52 : ipsius facti atrocitas aut indignitas, id. Inv. 2, 17, 53 : facinoris, Suet. Calig. 12 : sceleris, Sall. C. 22, 3 : temporum, Suet. Tib. 48; id. Calig. 6: poenae, id. Dom. 11.— `II` Of the mind or manners, *agitation* (like that of the sea, v. ater and atrocitas maris, Col. 8, 17, 10), *tumult rage*, *savageness*, *barbarity*, *atrocity*, *cruelty*, *roughness* : ego quod in hac causā vehementior sum, non atrocitate animi moveor (quis enim est me mitior?) sed, etc., Cic. Cat. 4, 6 : hae litterae invidiosam atrocitatem verborum habent, id. ad. Q. Fr. 1, 2, 2, § 6. So, morum, Tac. A. 4, 13 : consilium nefandae atrocitatis, Suet. Calig. 48.—In phil. and jurid. lang. *severity*, *harshness* : atrocitas ista quo modo in veterem Academiam irruperit, nescio, Cic. Ac. 2, 44, 136 : atrocitas formularum, **the rigid strictness of judicial formulas**, Quint. 7, 1, 37 Spald.—In plur., App. Met. 10, c. 28, p. 252. 4301#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4300#atrociter#ā^trōcĭter, adv., v. atrox `I` *fin.* 4302#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4301#Atropatene#Ā^trŏpătēnē, ēs, f., = Ἀτροπατηνή (Strabo, 11, 506), `I` *the northern*, *mountainous part of Media*, now *Aderbigian*, Plin. 6, 13, 16, § 42 (Jan, *Atrapatene*).— Ā^trŏpătēni, ōrum, m., *its inhabitants*, Plin. 6, 13, 16, § 42 (Jan, *Atrapateni*). 4303#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4302#atrophia#ā^trŏphī^a, ae, f., = ἀτροφία, `I` *a wasting consumption*, *atrophy* (in pure Lat., tabes), Cael. Aur. Tard. 2, 14; 3, 7; Theod. Prisc. 2, 11; cf. Isid. Orig. 4, 7, 27 (in Cels. 3, 22, written as Greek). 4304#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4303#atrophus#ā^trŏphus, a, um, adj., = ἄτροφος (not thriving), `I` *in a state of atrophy*, *consumptive*, Plin. 28, 9, 33, § 129; 31, 10, 46, § 122: membra, **consumptive**, id. 22, 25, 73, § 152. 4305#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4304#Atropos#Ātrŏpŏs, i, f., = Ἄτροπος (not to be turned), `I` *one of the three Parcœ*, Mart. 10, 44, 6; Stat. S. 4, 8, 18; id. Th. 3, 68. 4306#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4305#atrotus#ā^trōtus, a, um, adj., = ἄτρωτος, `I` *invulnerable*, Hyg. Fab. 28. 4307#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4306#atrox#ā^trox, ōcis, adj. from ater, as ferox from ferus, velox from velum. Atrocem hoc est asperum, crudelem, quod qui atro vultu sunt, asperitatem ac saevitiam prae se ferunt, Perott.; cf. Doed. Syn. I. p. 38 sq., `I` *dark*, *gloomy*, *frowning*, *horrible*, *hideous*, *frightful*, *dreadful;* and trop., *savage*, *cruel*, *fierce*, *atrocious*, *harsh*, *severe*, *unyielding* (of persons and things; while *saevus* is used only of persons; v. Doed. as cited supra; very freq. and class.): exta, Naev. ap. Non. p. 76, 6: (fortunam) insanam esse aiunt, quia atrox, incerta, instabilisque sit, Pac. ap. Auct. ad Her. 2, 23 (Trag. Rel. p. 125 Rib.): sic Multi, animus quorum atroci vinctus malitiā est, Att., Trag. Rel. p. 141 Rib.: re atroci percitus, Ter. Hec. 3, 3, 17 : res tam scelesta, tam atrox, tam nefaria credi non potest, Cic. Rosc. Am. 22, 62 : saevissimi domini atrocissima effigies, Plin. Pan. 52 *fin.* : Agrippina semper atrox, **always gloomy**, Tac. A. 4, 52; 2, 57: filia longo dolore atrox, **wild**, id. ib. 16, 10 : hiems, **severe**, Plin. 18, 35, 80, § 353 : nox, Tac. A. 4, 50 : tempestas, id. ib. 11, 31 : flagrantis hora Caniculae, Hor. C. 3, 13, 9 : atrocissimae litterae, Cic. Fam. 9, 25, 3 : bellum magnum et atrox, Sall. J. 5, 1 : facinus, Liv. 1, 26 : non alia ante pugna atrocior, id. 1, 27 : periculum atrox, **dreadful**, id. 33, 5; so, negotium, Sall. C. 29, 2 : imperium (Manlii), **harsh**, Liv. 8, 7 : odium, **violent**, Ov. M. 9, 275 et saep.—Of discourse, *violent*, *bitter* : tunc admiscere huic generi orationis vehementi atque atroci genus illud alterum... lenitatis et mansuetudinis, Cic. de Or. 2, 49, 200 : Summa concitandi adfectūs accusatori in hoc est, ut id, quod objecit, aut quam atrocissimum aut etiam quam maxime miserabile esse videatur, Quint. 6, 1, 15 : peroratio, Plin. 27, 2, 2, § 4 : et cuncta terrarum subacta Praeter atrocem animum Catonis, **stern**, **unyielding**, Hor. C. 2, 1, 24 : fides (Reguli), Sil. 6, 378; so, virtus, id. 13, 369 : ut verba atroci (i. e. rigido) stilo effoderent, Petr. 4, 3.—Hence of that which is *fixed*, *certain*, *invincible* : occisa est haec res, nisi reperio atrocem mi aliquam astutiam, Plaut. Capt. 3, 4, 7 Lind. (perh. the figure is here drawn from the contest; the atrox pugna and atrox astutia are ludicrously contrasted with occidit res, *the cause had been lost*, *if I had not come to the rescue with powerful art*).— *Adv.* : atrōcĭter, *violently*, *fiercely*, *cruelly*, *harshly* (only in prose): atrociter minitari, Cic. Verr. 2, 5, 62 : fit aliquid, id. Rosc. Am. 53 *fin.* : dicere, id. Or. 17, 56 : agitare rem publicam, Sall. J. 37, 1 : invehi in aliquem, Liv. 3, 9 : deferre crimen, Tac. A. 13, 19 *fin.* : multa facere, Suet. Tib. 59 al. — *Comp.* : atrocius in aliquem saevire, Liv. 42, 8; Tac. H. 1, 2; 2, 56: atrocius accipere labores itinerum, **reluctantly**, id. ib. 1, 23.— *Sup.* : de ambitu atrocissime agere in senatu, Cic. ad Q. Fr. 2, 16 : leges atrocissime exercere, Suet. Tib. 58. 4308#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4307#atrusca#atrusca, ae, f., `I` *a kind of grape*, Macr. S. 2, 16. 4309#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4308#atta1#atta, like the Gr. ἄττα, `I` *a salutation used to old men*, *father;* taken from the lang. of children (cf. Eust. ad Il. 1, 603), Paul. ex Fest. p. 11 Müll. 4310#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4309#Atta2#Atta, ae, m., `I` *a surname for persons who walk upon the tips of their shoes*, Paul. ex Fest. p. 11 Müll. (prob. from ᾄττω = ᾄσσω, to spring, to hop). So the comic poet, C. Quintius Atta († 652 A.U.C.), of whose writings fragments yet remain; cf. Bähr, Lit. Gesch. p. 71; Teuffel, Rom. Lit. § 120; Both. Fragm. Poet. Scen. II. p. 97 sq.; Fest. l. l. Upon the signif. of the name Horace plays with the words: Recte necne crocum floresque perambulet Attae Fabula, si dubitem, etc., Hor. Ep. 2, 1, 79; cf. Weich. Poet. Lat. p. 345 sq.—The ancestor of the Gens Claudia was an Atta, Suet. Tib. 1. 4311#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4310#attactus1#attactus, a, um, Part. of attingo. 4312#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4311#attactus2#attactus, ūs, m. attingo, `I` *a touching*, *touch* (very rare, and only in *abl. sing.*): Corium attactu non asperum ac durum, Varr. R. R. 2, 5, 8 : ille volvitur attactu nullo, Verg. A. 7, 350; Pall. 1, 35, 11. 4313#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4312#attacus#attăcus, i, m., = ἀττακός, `I` *a kind of locust*, Vulg. Lev. 11, 22. 4314#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4313#attagen#attăgēn, ēnis, m. (cf. Schne id. Gr. 2, p. 131; Neue, Formenl. I. pp. 153, 318, 323 sq.) ( attăgēna, ae, f., Mart. 2, 37, 3, and 13, 61), = ἀτταγήν, `I` *a meadow-bird*, *the hazelhen* or *heath-cock* : Tetrao bonasia, Linn.: Attagen maxume Ionius celeber, Plin. 10, 48, 68, § 133 : Non attagen Ionicus Jucundior, Hor. Epod. 2, 54. 4315#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4314#attagus#attăgus, i, m., among the Phrygians = hircus, `I` *a he-goat*, Arn. 5, p. 199. 4316#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4315#Attalea#Attălēa or Attălīa, ae, f., = Ἀτταλεία, `I` *name of a Greek city.* `I.A` *In the region of Mysia*, Plin. 5, 30, 32, § 121.— `I.B` *On the coast of Pamphylia*, Vulg. Act. 14, 25.— `I.C` *In Galatia;* v. Attalenses. 4317#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4316#Attalenses#Attălenses, ium, m., `I` *the inhabitants of the town Attalea* or *Attalia.* `I.A` *In Pamphylia*, Cic. Agr. 1, 2; 2, 19.— `I.B` *In the region of Mysia*, Plin. 5, 30, 33, § 126.— `I.C` *In Galatia*, Plin. 5, 32, 42, § 147. 4318#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4317#Attalis#Attălis, ĭdis, f., = Ἀτταλίς, `I` *the Attalian tribe in Athens*, *so called in honor of King Attalus* (v. Attalus), Liv. 31, 15. 4319#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4318#Attalus#Attălus, i, m., = Ἄτταλος. `I. A.` *The name of several kings of Pergamos*, *the most renowned of whom*, *both from his wealth and his discovery of the art of weaving cloth from gold*, *was Attalus III.*, *who made the Roman people his heir*, Plin. 8, 48, 74, § 196; 33, 11, 53, § 148; Flor. 2, 20, 2; 3, 12, 3; Hor. C. 2, 18, 5.—Hence, `I. A..B` Attălĭcus, a, um, adj., *of* or *pertaining to Attalus*, *Attalian* : urbes, i. e. **Pergamean**, Hor. Ep. 1, 11, 5 : Attalicas supera vestes, **woven with gold**, Prop. 4, 17, 19 : Porticus aulaeis nobilis Attalicis, id. 3, 30, 12; Sil. 14, 659.—Also *absol.* : Attălĭca, ōrum, n. (sc. vestimenta), *garments of inwoven gold* : Aurum intexere in eādem Asiā invenit Attalus rex, unde nomen Attalicis, Plin. 8, 48, 74, § 196 : torus, *ornamented with such cloth* or *tapestry*, Prop. 3, 5, 6; 5, 5, 24.— Meton., *rich*, *splendid*, *brilliant* : Attalicis condicionibus Numquam dimoveas, etc., Hor. C. 1, 1, 12 : divitiae, Tert. Jejun. 15 *fin.* — `II` *A general of Alexander the Great*, Curt. 4, 13. — `III` *A Macedonian*, *enemy of Alexander*, Curt. 6, 9. 4320#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4319#attamen#attămen, adv., v. tamen. 4321#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4320#attamino#at-tāmĭno ( adt-), āre, v. a. ad-tamino, contr. instead of tagmino, from tago, tango; cf. contamino, `I` *to touch;* and, in a bad sense, *to attack*, *rob* (only post-class. and rare), Capitol. Gord. 27.—Hence, also, *to dishonor*, *contaminate*, *defile* : virginem, Just. 21, 3 : aliquem sacramentis Judaicis, Cod. Th. 3, 1, 5.— Trop. : facta et consulta alicujus imprudentia, Aur. Vict. Caes. 16. 4322#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4321#attat#attat and attate, v. atat. 4323#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4322#attegia#attĕgĭa, ae, f. acc. to some, an Arab. word; acc. to others, as if from attego, ĕre, to cover; so Van., `I` *a tent* : Maurorum attegiae, Juv. 14, 196; Inscr. Orell. 1396. 4324#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4323#attegrare#attegrāre, `I` *to pour out wine in sacrifices* : attegrare enim est minus facere, ut integrare in statum redigere, Paul. ex Fest. p. 12 Müll. (Festus seems to have written the word ategrare, and to have considered the *a* as privativum; the Cod. Berol. has also *ategrare*, Fr.) 4325#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4324#Atteius#Attēius (better Atēius), ii, m., `I` *the name of several Latin grammarians.* `I` Atteius Philologus, *a distinguished rhetorician and grammarian*, *friend of Sallust and Asinius Pollio*, Suet. Gram. 7 and 10; Serv. ad Verg. A. 1, 601; 1, 273; 5, 45; Fest. pp. 179, 182, 187, 248 al.; Charis. p. 102 P.; cf. Bähr, Lit. Gesch. p. 523; Teuffel, Rom. Lit. § 207, 1; *also an historian*, Suet. Gram. 10; cf. Bähr, Lit. Gesch. p. 285.— `II` Atteius Capito, *a contemporary of Augustus and Tiberius*, Suet. Gram. 10 and 22; Fest. pp. 176, 208, 227, 234 al.; cf. Bähr, Lit. Gesch. p. 528; Teuffel, Rom. Lit. § 260, 3; *he was also the founder of a distinguished law-school*, *and adversary of Antistius Labeo*, Tac. A. 3, 75; Gell. 1, 12, 8; 2, 24, 2; 4, 14, 1 al., cf. Bähr, Lit. Gesch. p. 553; Hugo, Rechtsgeschichte, p. 868; Zimmern, Rechtsgeschichte, l. p. 305 sq. 4326#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4325#attelabus#attĕlăbus, i, m., = ἀττέλαβος, `I` *a very small locust without wings* : locustarum minumae sine pinnis, quos attelebos vocant, Plin. 29, 4, 29, § 92; cf. Schneid. ad Aristot. H. A. 5, 13, 2. 4327#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4326#attemperate#at-tempĕrātē, adv., v. attempero `I` *fin.* 4328#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4327#attemperies#at-tempĕrĭes, ēi, f., = temperies, Cod. Th. 9, 3, 2. 4329#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4328#attempero#at-tempĕro ( adt-, Haase), āre, v. a., `I` *to fit*, *adjust*, *accommodate* (only in the foll. exs.): gladium sibi adtemperare, i. e. accommodare, Sen. Ep. 30, 8 : paenula, ut infundibulum inversum, est attemperata, Vitr. 10, 12, 2.—Hence, * attempĕrātē, adv., *opportunely*, *seasonably*, = accommodate, commode: Itane attemperate evenit, hodie in ipsis nuptiis Ut veniret, antehac numquam? Ter. And. 5, 4, 13. 4330#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4329#attendo#attendo ( adt-, Dietsch), tendi, tentum, 3, v. a., orig., `I` *to stretch* something (e. g. the bow) *toward* something; so only in Appul.: arcum, Met. 2, p. 122, 5.—Hence, `I` In gen., *to direct* or *turn toward*, = advertere, admovere: aurem, Att. ap. Non. p. 238, 10; Trag. Rel. p. 173 Rib. (cf. infra, P. a.): attendere signa ad aliquid, i. e. **to affix**, Quint. 11, 2, 29 (Halm, *aptare*); so, manus caelo, *to stretch* or *extend toward*, App. Met. 11, p. 263, 5: caput eodem attentum, Hyg. Astr. 3, 20.—Far more freq., `II` Trop. `I.A` Animum or animos attendere, or *absol.* attendere, also animo attendere, *to direct the attention*, *apply the mind to something*, *to attend to*, *consider*, *mind*, *give heed to* (cf.: advertere animum, and animadvertere; freq. and class.) `I.A.1` With *animum* or *animos* : animum ad quaerendum quid siet, Pac. ap. Non. p. 238, 15: dictis animum, Lucil. ib.: animum coepi attendere, Ter. Phorm. 5, 6, 28 : quo tempore aures judex erigeret animumque attenderet? Cic. Verr. 2, 1, 10 : si, cum animum attenderis, turpitudinem videas, etc., id. Off. 3, 8, 35 : animum ad cavendum, Nep Alcib 5, 2: jubet peritos linguae attendere animum, pastorum sermo agresti an urbano propior esset, Liv. 10, 4 : praeterea et nostris animos attendere dictis atque adhibere velis, Lucil. ap. Non. p. 238, 11: attendite animos ad ea, quae consequuntur, Cic. Agr. 2, 15.—With a *rel.-clause* as object: nunc quid velim, animum attendite, Ter. Phorm. prol. 24.— `I.A.2` *Absol.* : postquam attendi Magis et vi coepi cogere, ut etc., Ter. Hec. 2, 2, 25 : rem gestam vobis dum breviter expono, quaeso, diligenter attendite, Cic. Mil. 9 : audi, audi atque attende, id. Planc. 41, 98; so id. de Or. 3, 13, 50; Phaedr. 2, 5, 6; Juv. 6, 66; 11, 16 al.—With *acc. of the thing* or *person* to which the attention is directed: Glaucia solebat populum monere, ut, cum lex aliqua recitaretur, primum versum attenderet, Cic. Rab. Post. 6, 14 : sed stuporem hominis attendite, **mark the stupidity**, id. Phil. 2, 12, 30; so id. de Or. 1, 35, 161; Sall. J. 88, 2; Plin. Ep 6, 8, 8; Luc. 8, 623 al.: me de invidiosis rebus dicentem attendite. Cic. Sull 11, 33; Cic. Verr. 2, 1, 10: Quā re attendo te studiose, id. Fin. 3, 12, 40 : non attenderunt mandata, Vulg. 2 Esdr. 9, 34; ib. Job, 21, 5; ib. Isa. 28, 23.— *Pass.* : versūs aeque prima et media et extrema pars attenditur, Cic. de Or. 3, 50, 192. —With *inf.* or *acc. and inf.* as object: quid futurum est, si pol ego hanc discere artem attenderim? Pompon. ap. Non. p. 238, 17: non attendere superius illud eā re a se esse concessum, Cic. Ac. 2, 34, 111.—With a *rel.clause* or a *subjunct. with a particle* : cum attendo, quā prudentiā sit Hortensius, Cic. Quinct. 20, 63 : Hermagoras nec, quid dicat, attendere nec... videatur, id. Inv. 1, 6, 8 : forte lubuit adtendere, quae res maxume tanta negotia sustinuisset, Sall. C. 53, 2 : Oro, parumper Attendas, quantum de legibus queratur etc., Juv. 10, 251 : attende, cur, etc., Phaedr. 2, prol. 14 : attendite ut sciatis prudentiam, Vulg. Prov. 4, 1 : Attendite, ne justitiam vestram faciatis etc., ib. Matt. 6, 1; ib. Eccli. 1, 38; 13, 10; 28, 30.— With *de* : cum de necessitate attendemus, Cic. Part. Or. 24, 84.—With dat. (post-Aug.): sermonibus malignis, Plin. Ep. 7, 26 : cui magis quam Caesari attendant? id. Pan. 65, 2; Sil. 8, 591: attendit mandatis, Vulg. Eccli. 32, 28; ib. Prov. 7, 24: attendite vobis, **take heed to yourselves**, ib. Luc. 17, 3; ib. Act. 5, 35; ib. 1 Tim. 4, 16.—So in Suet. several times in the signif. *to devote attention to*, *to study*, = studere: eloquentiae plurimum attendit, Suet. Calig. 53 : juri, id. Galb. 5 : extispicio, id. Ner. 56.—With *abl. with ab* (after the Gr. προσέχειν ἀπό τινος; eccl. Lat.): attende tibi a pestifero, **beware of**, Vulg. Eccli. 11, 35 : attendite ab omni iniquo, ib. ib. 17, 11; ib. Matt. 7, 15; ib. Luc. 12, 1; 20, 46.— `I.A.3` With *animo* (ante- and post-class. and rare): cum animo attendi ad quaerendum, Pac., Trag. Rel. p. 79 Rib.: nunc quid petam, aequo animo attendite, Ter. Hec. prol. 20 : quid istud sit, animo attendatis, App. Flor. 9 : ut magis magisque attendant animo, Vulg. Eccli. prol.; so, in verbis meis attende in corde tuo, ib. ib. 16, 25.—* `I.B` *To strive eagerly for* something, *long for* : puer, ne attenderis Petere a me id quod nefas sit concedi tibi, Att. ap. Non. p. 238, 19 (Trag. Rel. p. 173 Rib.).—Hence, attentus, a, um, P. a. `I.A` *Directed to* something, *attentive*, *intent on* : Ut animus in spe attentus fuit, Ter. And. 2, 1, 3 : Quo magis attentas aurīs animumque reposco, Lucr. 6, 920 : Verba per attentam non ibunt Caesaris aurem, Hor. S. 2, 1, 19 : si attentos animos ad decoris conservationem tenebimus, Cic. Off. 1, 37, 131 : cum respiceremus attenti ad gentem, Vulg. Thren. 4, 17 : eaque dum animis attentis admirantes excipiunt, Cic. Or. 58, 197 : acerrima atque attentissima cogitatio, **a very acute and close manner of thinking**, id. de Or. 3, 5, 17 : et attentum monent Graeci a principio faciamus judicem et docilem, id. ib. 2, 79, 323; 2, 19, 80; id. Inv. 1, 16, 23; Auct. ad Her. 1, 4: Ut patris attenti, lenonis ut insidiosi, Hor. Ep. 2, 1, 172 : judex circa jus attentior, Quint. 4, 5, 21.— `I.B` *Intent on*, *striving after* something, *careful*, *frugal*, *industrious* : unum hoc vitium fert senectus hominibus: Attentiores sumus ad rem omnes quam sat est, Ter. Ad. 5, 3, 48 : nimium ad rem in senectā attente sumus, id. ib. 5, 8, 31 : tum enim cum rem habebas, quaesticulus te faciebat attentiorem, Cic. Fam. 9, 16, 7 : paterfamilias et prudens et attentus, id. Quinct. 3 : Durus, ait, Voltei, nimis attentusque videris Esse mihi, Hor. Ep. 1, 7, 91 : asper et attentus quaesitis, id. S. 2, 6, 82 : vita, Cic. Rosc. Am. 15, 44 Matth.: qui in re adventiciā et hereditariā tam diligens, tam attentus esset, Cic. Verr. 2, 2, 48 : antiqui attenti continentiae, Val. Max. 2, 5, 5.— *Comp.* : hortor vos attentiori studio lectionem facere, * Vulg. Eccli. prol.—Hence, adv. : atten-tē, *attentively*, *carefully*, etc.: attente officia servorum fungi, Ter. Heaut. 1, 1, 14; audire, Cic. Phil. 2, 5; id. Clu. 3 *fin.*; id. de Or. 2, 35, 148; id. Brut. 54, 200: legere, id. Fam. 7, 19 : parum attente dicere, Gell. 4, 15 : custodire attente, Vulg. Jos. 22, 5.— *Comp.* : attentius audire, Cic. Clu. 23 : acrius et attentius cogitare, id. Fin. 5, 2, 4 : attentius agere aliquid, Sall. C. 52, 18 : spectare, Hor. Ep. 2, 1, 197 : invicem diligere, Vulg. 1 Pet 1, 22.— *Sup.* : attentissime audire, Cic. de Or. 1, 61, 259. 4331#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4330#attentatio#attentātĭo, ōnis, f. attento, `I` *a trying*, *attempting*, Symm. Ep. 6, 9. 4332#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4331#attente#attentē, adv., v. attendo, `I` *P. a. fin.* 4333#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4332#attentio#attentĭo, ōnis, f. attendo, `I` *attentiveness*, *attention*, *application.* `I.A` With *animi* : reliqua sunt in curā, attentione animi, cogitatione, vigilantiā, etc., Cic. de Or. 2, 35, 150.— `I.B` *Absol.* : docilem sine dubio et haec ipsa praestat attentio, Quint. 4, 1, 34 : cum (servos) tantā cruciāsti attentione, Vulg. Sap. 12, 20. 4334#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4333#attento#at-tento ( adtempto, K. and H.; at-tempto, Kayser, Rib., Halm, Queck), āvi, ātum, 1, v. a., lit., `I` *to strive after* something, *to attempt*, *essay*, *try*, *make trial of; to solicit; to assail*, *attack* (class. in prose and poetry): digitis mollibus arcum attemptat, **attempts to draw**, Claud. Rapt. Pros. 3, 217 : aliquem lacrimis, **to attempt to move**, Val. Fl. 4, 11 : praeteriri omnino fuerit satius quam attemptatum deseri, **begun**, Cic. de Or. 3, 28, 110 : attemptata defectio, **the attempted revolt**, Liv. 23, 15, 7 (Weissenb., *temptata*): omnium inimicos diligenter cognoscere, colloqui, attemptare, Cic. Verr. 2, 2, 54 : Capuam propter plurimas belli opportunitates ab illā impiā et sceleratā manu attemptari suspicabamur, i. e. **moved by persuasion to revolt**, id. Sest. 4 : ne compositae orationis insidiis sua fides attemptetur, id. Or. 61, 208 : mecum facientia jura Si tamen adtemptas, i. e. **attempt to shake**, **attack**, Hor. Ep. 2, 2, 23 : nec hoc testamentum ejus quisquam attemptavit, **sought to annul**, Val. Max. 7, 8, 3; so, sententiam judicis, Dig. 12, 6, 23 : pudicitiam, *to seek to defile* or *pollute*, ib. 47, 10, 10: annonam, **to make dearer**, ib. 47, 11, 6.—Of a hostile attack: vi attemptantem repellere, Tac. A. 13, 25 : jam curabo sentiat, Quos attentārit, Phaedr. 5, 2, 7 : haud illum bello attemptare juvencis Sunt animi, Stat. Th. 4, 71.— Trop. : Quae aegritudo insolens mentem attemptat tuam? Pac. ap. Non. p. 322, 18 (Trag. Rel. p. 84 Rib.). 4335#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4334#attentus1#attentus, a, um, v. attendo, P. a. 4336#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4335#attentus2#attentus ( adt-), a, um, Part. of attineo. 4337#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4336#attenuate#attĕnŭātē ( adt-), adv., v. attenuo, `I` *P. a. fin.* 4338#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4337#attenuatio#attĕnŭātĭo ( adt-), ōnis, f. attenuo, `I` *a diminishing*, *lessening* (only in the two foll. exs.): attenuatio suspitionis, Auct. ad Her. 2, 2: verborum attenuatio, **simplicity**, id. ib. 4, 11; cf. attenuatus. 4339#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4338#attenuatus#attĕnŭātus ( adt-), a, um, P. a., from attenuo. 4340#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4339#attenuo#at-tĕnŭo ( adt-, Lachm., Merk., Weissenb.; att-, Kayser, K. and H., L. Müller), āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to make thin* or *weak; to thin*, *attenuate; to weaken*, *enfeeble; to lessen*, *diminish.* `I` Lit. : aëna Signa manus dextras ostendunt adtenuari Saepe salutantūm tactu, * Lucr. 1, 317 (cf.: attritum mentum, Cic. Verr. 2, 4, 43): bellum (servile) exspectatione Pompeii attenuatum atque imminutum est, adventu sublatum ac sepultum, Cic. Imp. Pomp. 11, 30 : legio proeliis attenuata, Caes. B. C. 3, 89 : diutino morbo viribus admodum adtenuatis, Liv. 39, 49; 25, 11: fame attenuari, Vulg. Job, 18, 12; ib. Jer. 14, 18: macie attenuari, ib. 2 Reg. 13, 4 : sortes adtenuatae, **diminished**, Liv. 21, 62 : foliorum exilitate usque in fila attenuatā, Plin. 21, 6, 16, § 30 : (lingua) attenuans lambendo cutem homines, id. 11, 37, 65, § 172 al. : Non falx attenuat frondatorum arboris umbram, Cat. 64, 41 : adtenuant juvenum vigilatae corpora noctes, Ov. A. A. 1, 735 (cf. infra, P. a.): patrias opes, id. M. 8, 844; so id. P. 4, 5, 38.— `II` Trop. : curas lyrā, Ov. Tr. 4, 1, 16; 4, 6, 18: luctus, Albin. ad Liv. 342 : insignem attenuat deus, **brings low**, **abases**, Hor. C. 1, 34, 13 : attenuabit omnes deos terrae, Vulg. Soph. 2, 11 : hujusmodi partes sunt virtutis amplificandae, si suadebimus; attenuandae, si ab his dehortabimur, Auct. ad. Her. 3, 3, 6: attenuabitur gloria Jacob, Vulg. Isa. 17, 4.—Hence, attĕnŭātus ( adt-), a, um, P. a., *enfeebled*, *weakened*, *reduced*, *weak.* `I` Lit. : adtenuatus amore, Ov. M. 3, 489 : continuatione laborum, August. ap. Suet. Tib. 21: fortuna rei familiaris attenuatissima, Auct. ad Her. 4, 41: voce paululum attenuatā, **with a voice a little suppressed**, id. ib. 3, 14 : acuta atque attenuata nimis acclamatio, id. ib. 12, 21.— *Comp.* not in use. — *Sup.* : fortunae familiares attenuatissimae, Auct. ad Her. 4, 41, 53.— `II` Trop. `I.A` *Feeble*, *destitute*, *poor* (eccl. Lat.): Siattenuatus frater tuus vendiderit etc., Vulg. Lev. 25, 25; 25, 35; 25, 47; ib. 2 Esdr. 5, 18. — `I.B` Esp., of discourse. `I.A.1` *Shortened*, *brief* : ipsa illa [pro Roscio] juvenilis redundantia multa habet attenuata, Cic. Or. 30, 108.— `I.A.2` *Too much refined*, *affected* : itaque ejus oratio nimiā religione attenuata doctis et attente audientibus erat illustris, **hence his discourse was so delicately formed**, **through excessive scrupulousness**, Cic. Brut. 82.— `I.A.3` *Meagre*, *dry*, *without ornament* : attenuata (oratio) est, quae demissa est usque ad usitatissimam puri sermonis consuetudinem, Auct. ad Her. 4, 8: attenuata verborum constructio, id. ib. 4, 10, 15.—* *Adv.* : at-tenuātē, *simply* : attenuate presseque dicere, Cic. Brut. 55, 201. 4341#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4340#attermino#at-termĭno, āre, v. a., `I` *to set bounds to*, *to measure*, *limit* : Deos filo humano, Arn. 3, p. 107. 4342#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4341#attero#at-tĕro ( adt-, Dietsch), trīvi, trītum, 3, v. a. ( `I` *perf. inf.* atteruisse, Tib. 1, 4, 48; cf. Vell. Long. p. 2234 P.), *to rub one thing against another;* hence, in gen., *to rub away*, *wear out* or *diminish by rubbing*, *to waste*, *wear away*, *weaken*, *impair*, *exhaust.* `I` Lit. (most freq. after the Aug. per.; in Cic. only once as *P. a.;* v. infra): insons Cerberus leniter atterens caudam, *rubbing against* or *upon* (sc. Herculi), * Hor. C. 2, 19, 30: asinus spinetis se scabendi causā atterens, Plin. 10, 74, 95, § 204 : aures, * Plaut. Pers. 4, 9, 11 (cf. antestor): bucula surgentes atterat herbas, **tramples upon**, Verg. G. 4, 12 : opere insuetas atteruisse manus, Tib. 1, 4, 48; so Prop. 5, 3, 24, and Plin. 2, 63, 63, § 158; so, dentes usu atteruntur, id. 7, 16, 15, § 70 : attrivit sedentis pedem, Vulg. Num. 22, 25 : vestem, Dig. 23, 3, 10; Col. 11, 2, 16; Cels. praef.: vestimenta, Vulg. Deut. 29, 5; ib. Isa. 51, 6.— Poet., of sand worn by the water flowing over it: attritas versabat rivus harenas, Ov. M. 2, 456.— `II` Trop., *to destroy*, *waste*, *weaken*, *impair* : postquam utrimque legiones item classes saepe fusae fugataeque et alteri alteros aliquantum adtriverant, Sall. J. 79, 4 : magna pars (exercitūs) temeritate ducum adtrita est, id. ib. 85, 46 : Italiae opes bello, id. ib. 5, 4; so Tac. H. 1, 10; 1, 89; 2, 56; Curt. 4, 6 *fin.*; cf. Sil. 2, 392 Drak.: nec publicanus atterit (Germanos), **exhausts**, **drains**, Tac. G. 29 : famam atque pudorem, Sall. C. 16, 2 : et vincere inglorium et atteri sordidum arbitrabatur, **and to suffer injury in his dignity**, Tac. Agr. 9 Rupert.: eo tempore, quo praecipue alenda ingenia atque indulgentiā quādam enutrienda sunt, asperiorum tractatu rerum atteruntur, **are enfeebled**, Quint. 8, prooem. 4 : filii ejus atterentur egestate, Vulg. Job, 20, 10 : Nec res atteritur longo sufflamine litis, Juv. 16, 50.— Hence, attrītus, a, um, P. a., *rubbed off*, *worn off* or *away*, *wasted.* `I.A` Lit. `I.A.1` In gen.: ut rictum ejus (simulacri) ac mentum paulo sit attritius, * Cic. Verr. 2, 4, 43: ansa, Verg. E. 6, 17 : vomer, **worn bright**, id. G. 1, 46; cf. Juv. 8, 16 Rupert.: caelaturae, Plin. 33, 12, 55, § 157; Petr. 109, 9.— `I.A.2` In medicine, attritae partes or *subst.* attrita, ōrum, n. (sc. membra), *bruised*, *excoriated parts of the body* : medetur et attritis partibus sive oleo etc., Plin. 24, 7, 28, § 43 : attritis medetur cinis muris silvatici etc., id. 30, 8, 22, § 70.— `I.B` Trop. : attrita frons, *a shameless*, *impudent face* (lit. *a smooth face*, *to which shame no longer clings;* cf. perfrico), Juv. 13, 242 Rupert.; so, domus Israël attritā fronte, Vulg. Ezech. 3, 7.— *Sup.* and adv. not used. 4343#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4342#atterraneus#at-terrānĕus ( adt-), a, um, adj. terraneus, `I` *belonging to the earth* : fulmina, i. e. **coming from the earth**, Sen. Q. N. 2, 49 dub. 4344#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4343#attertiarius#at-tertĭārĭus ( adt-), a, um, adj., = ἐπίτριτος, `I` *the whole and a third*, Vitr. 3, 1; cf. as. 4345#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4344#attertiatus#at-tertĭātus ( adt-), a, um, as if Part. of attertio, āre [adtertius], `I` *boiled down to a third part* : lixivium attertiatum, Plin. Val. 1, 29. 4346#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4345#attestatio#attestātĭo, ōnis, f. attestor, `I` *an attesting*, *attestation*, *testimony*, Macr. Somn. Scip. 2, 9; Treb. Pol. XXX. Tyr. 30: juris jurandi, * Vulg. Gen. 43, 3. 4347#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4346#attestor#at-testor, ātus, 1, v. dep., `I` *to bear witness to*, *to attest*, *prove*, *confirm*, *corroborate* (very rare, and not before the Aug. per.; for in Cic. Sull. 29 *fin.* the reading should be, with Cod. Erf. and Lambin., ad testandam omnium memoriam; v. Frotsch. ad h. l.; so B. and K.): hoc attestatur brevis Aesopi fabula, Phaedr. 1, 10, 3 : Plin. H. N. praef. § 10: M. Cato id saepenumero attestatus est, Gell. 4, 12 : attestata fulgura, in the lang. of omens, *lightnings which confirm that which was indicated by previous lightnings*, *confirmatory* (opp. peremptalibus, which cancel, annul, what was previously indicated): attestata (fulmina), quae prioribus consentiunt, Sen. Q. N. 2, 49 : attestata dicebantur fulgura, quae iterato fiebant, videlicet significationem priorum attestantia, Paul. ex Fest. p. 12 Müll.; cf. Müll. Etrusk. 2, p. 170. 4348#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4347#attexo#at-texo, texui, textum, 3, v. a. `I` *To weave on* or *to* something (rare, and only in prose): turres contabulantur, pinnae loricaeque ex cratibus attexuntur, Caes. B. G. 5, 40 : attexti capite crines, App. M. 11, p. 260, 35.— `II` In gen., *to add* : secundum actum, Varr. R. R. 2, 5, 2 : vos autem ad id, quod erit immortale, partem attexitote mortalem, Cic. Tim. 11 *fin.* 4349#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4348#Atthis#Atthis (better than Attis), ĭdis, `I` *adj. f.*, = Ἀτθίς. `I` *Attic* or *Athenian* : matres, Mart. 11, 53 : lingua, App. M. 1, praef. Oud. —Hence, `II` Subst. `I.A` *An Athenian woman*, Sen. Hippol. 107.—Esp., *Philomela;* and, since she was changed to a nightingale, meton. for *a nightingale*, Mart. 1, 54, 9. Also *Procne*, *the sister of Philomela;* acc. to the fable (cf. Sen. Herc. Oet. 200), changed into a swallow; hence, meton. for *a swallow*, Mart. 5, 67.— `I.B` *A female friend of Sappho* : Non oculis grata est Atthis, Ov. H. 15, 18 Merk. ubi v. Loers.— `I.C` *A name for Attica* : Atthide temptantur gressus, Lucr. 6, 1116; Sid. Carm. 5, 44; cf. Mel. 2, 3, 4; 2, 7, 10. 4350#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4349#Attianus#Attiānus, v. Attius. 4351#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4350#Attica#Attĭca, ae, or Attĭcē, ēs, f., = Ἀττική. `I` *The most distinguished province of Greece*, *situated in Hellas proper*, *with Athens as capital.* `I.A` Form Attĭca, Mel. 2, 3, 7; Ter. Eun. 1, 2, 30.— `I.B` Form Attĭcē, Plin. 4, 1, § 1; 4, 7, 11, § 23.— `II` Attĭca, *the name of the daughter of T. Pompomus Atticus*, Cic. Att. 12, 1; cf. Atticula. 4352#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4351#Attice1#Attĭcē, adv., v. Atticus, II. A. `I` *fin.* 4353#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4352#Attice2#Attĭcē, ēs, f. adj., = Ἀττική, `I` *Attic* : ochra, quae Attice nominatur, Cels. 5, 18, 19 (cf. Plin. 37, 10, 66, § 179, Ochra Attica). 4354#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4353#Attice3#Attĭcē, ēs, v. Attica. 4355#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4354#atticisso#attĭcisso, āre, v. n., = ἀττικίζω, `I` *to imitate the Athenian manner of speaking* : hoc argumentum graecissat, tamen non atticissat, verum sicilicissitat, Plaut. Men. prol. 12; App. Flor. n. 18, p. 362, 12. 4356#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4355#Atticula#Attĭcŭla, ae, f., `I` *daughter of Atticus*, Cic. Att. 6, 5; v. Attica, II. 4357#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4356#Atticurges#Attĭcurges, is, adj., = Ἀττικουργής, `I` *made in the Attic manner* : columna, Vitr. 3, 3; 4, 6. 4358#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4357#Atticus#Attĭcus, a, um, adj., = Ἀττικός. `I` In gen., *of* or *pertaining to Attica* or *Athens*, *Attic*, *Athenian* : Athenae, Plaut. Ps. 1, 5, 2; id. Rud. 3, 4, 36 al.: civis Attica atque libera, id. Poen. 1, 2, 159 : civis Attica, Ter. And. 1, 3, 16 : disciplina, Plaut. Cas. 3, 5, 24 : fines, Hor. C. 1, 3, 6 : regio, Plin. 10, 12, 15, § 33 : thymum, id. 21, 10, 31, § 57 : mel, **of Mount Hymettus**, id. ib. : apis, Ov. Tr. 5, 4, 30 : sal, Plin. 31, 7, 41, § 87 : columnae, **formed in the Attic manner**, id. 36, 23, 56, § 179 (cf. atticurges): ochra, id. 37, 10, 66, § 179 (cf. 2. Attice): paelex, i. e. **Philomela**, Mart. 10, 51; cf. Ov. M. 6, 537: fides, i. e. *sincere*, *firm*, prov., Vell. 2, 23, 4: profluvius, a disease of animals, **the glanders**, Veg. Art. Vet. 1, 17 and 38.— Attĭci, ōrum, m., *the Athenians*, Phaedr. 1, 2, 6.— `II` Esp. `I.A` Appel., to designate the highest grade of style, philosophy, eloquence, etc., Cic. Opt. Gen. 3, 7 sqq.; cf. id. Brut. 82, 284 sqq.: Demosthenes, quo ne Athenas quidem ipsas magis credo fuisse Atticas, id. Or. 7, 23 : lepos, Mart. 3, 20.—Hence, *subst.* : Attici, *orators of the Attic stamp* (opp. Asiani): et antiqua quidem illa divisio inter Atticos atque Asianos fuit: cum hi pressi et integri, contra inflati illi et inanes haberentur; in his nihil superflueret, illis judicium maxime ac modus deesset, etc., Quint. 12, 10, 16 sq. —And transf. to other things, *excellent*, *preeminent*, *preferable* : logi, Plaut. Pers. 3, 1, 66.—Hence, Attĭcē, adv., *in the Attic* or *Athenian manner* : dicere, Cic. Brut. 84; 290; id. Opt. Gen. 3, 8; 4, 11; Quint. 12, 10, 18: loqui, id. 8, 1, 2 : pressi oratores, id. 12, 10, 18.— `I.B` *A surname of T. Pomponius*, *the intimate friend of Cicero*, *given to him on account of his long residence at Athens.* His biography is found in Nepos.— `I.C` *A friend of Ovid*, Ov. Am. 1, 9, 2; id. P. 2, 4, 2. — `I.D` *Antonius Atticus*, *a Latin rhetorician*, Sen. Suas. 2, p. 19 Bip.— `I.E` *Vipsanius Atticus*, Sen. Contr. 2, 13, p. 184 Bip. 4359#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4358#attigo#attĭgo ( adt-), v. attingo `I` *init.* 4360#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4359#attiguus#attĭgŭus ( adt-), a, um, adj. attingo, as ambiguus, assiduus, continuus, from ambigo, assideo, contineo, `I` *touching*, *bordering on*, *contiguous to* (only post-class.): domus, App. M. 4, p. 148, 7 : nemus, id. ib. 6, p. 178, 18; Paul. Nol. Nat. XIII. S. Fel. 333 Murat. 4361#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4360#attillo#at-tillo ( adt-), āre, v. a. qs. from til lo, hence titillo, `I` *to tickle*, *please*, Jul. Val. Rer. Gest. Alex. M. 3, 41. 4362#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4361#attilus#attĭlus, i, m., `I` *a kind of large fish found in the Po* : Acipenser huso, Linn.; Plin. 9, 15, 17, § 44 (called by the Italians *Ladano* or *Adello*). 4363#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4362#Attin#Attin, v. Attis. 4364#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4363#attinae#at-tĭnae ( adt-), ārum, f. attineo, `I` *stones built up like a wall for a boundary mark*, Sic. Fl. pp. 4 and 6 Goes. 4365#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4364#attineo#at-tĭnĕo ( adt-, Dietsch, Weissenb.), tĭnui, tentum, 2, v. a. and n. teneo. `I` *Act.*, (so only ante-class. or in the histt.; most freq. in Plaut. and Tac.). `I.A` *To hold to*, *to bring* or *hold near* : aliquem ante oculos attinere, Plaut. Men. 5, 1, 30.— `I.B` *To hold* or *detain at some point* (class. retinere), *to hold fast*, *keep hold of*, *to hold*, *keep*, *detain*, *hold back*, *delay* : testes vinctos, Plaut. Truc. 4, 3, 63; id. Bacch. 2, 2, 3: animum, id. Mil. 4, 8, 17 : lectos viros castris attinere, Tac. A. 2, 52; 6, 17: prensam dextram vi attinere, id. ib. 1, 35; 2, 10; 3, 71 *fin.* : cunctos, qui carcere attinebantur, necari jussit, id. ib. 6, 19; 3, 36 *fin.*; 12, 68; 13, 15; 13, 27; 15, 57: set ego conperior Bocchum Punicā fide simul Romanum et Numidam spe pacis adtinuisse, **detained**, **amused**, Sall. J. 108, 3 : ad ea Corbulo satis comperto Vologesen defectione Hyrcaniae attineri, **is detained**, **hindered**, Tac. A. 13, 37 *fin.*; 13, 50; 14, 33; 14, 56 *fin.*; 16, 19; id. H. 2, 14 *fin.* — `I.C` *To hold possession of*, *to occupy*, *keep*, *guard*, *preserve* : Quamque at tinendi magni dominatūs sient, Ter. Fragm. ap. Cic. Or. 47, 157: ripam Danubii, Tac. A. 4, 5.— `II` *Neutr.* `I.A` *To stretch out to*, *to reach to* : nunc jam cultros attinet, i. e. ad cultros, **now he is reaching forth for**, Plaut. Capt. 2, 2, 17.—Hence, of relations of place, *to extend* or *stretch somewhere* : Scythae ad Borysthenem atque inde ad Tanain attinent, Curt. 6, 2, 9.— `I.B` *To belong somewhere;* only in the third person: hoc (res) attinet (more rare, haec attinent) ad me (less freq. simply me), or *absol.* hoc attinet, *this belongs to me*, *concerns me*, *pertains* or *appertains to me*, *relates* or *refers to me;* cf. Rudd. II. p. 209; Roby, § 1534 (the most usu. class. signif. of the word). `I.A.1` Attinet (attinent) ad aliquem: negotium hoc ad me attinet, Plaut. Bacch. 2, 2, 51 : num quidnam ad filium haec aegritudo attinet? id. ib. 5, 1, 24 : nunc quam ad rem dicam hoc attinere somnium, id. Rud. 3, 1, 19; id. Most. 1, 3, 4: Quid istuc ad me attinet? id. Poen. 3, 3, 24 : Quid id ad me attinet? id. Trin. 4, 2, 136, and id. ib. 4, 3, 58: quod quidem ad nos duas attinuit, id. Poen. 5, 4, 9 et saep.: comperiebam nihil ad Pamphilum quicquam attinere, Ter. And. 1, 1, 64; 1, 2, 16: Scin tu... ad te attinere hanc Omnem rem? id. Eun. 4, 6, 6; id. Ad. 1, 2, 54; 2, 1, 32; 3, 1, 9; id. Phorm. 3, 1, 17: nunc nil ad nos de nobis attinet, Lucr. 3, 852; 4, 30: vobis alio loco, ut se tota res habeat, quod ad eam civitatem attinet, demonstrabitur, **in respect to that city**, Cic. Verr. 2, 2, 5 : quod ad me attinet, id. ad Q. Fr. 2, 1; so id. Att. 5, 17; id. Fam. 1, 2 al.: quod ad provincias attineret, Liv. 42, 10; 23, 26 al.: tamquam ad rem attineat quicquam, Hor. S. 2, 2, 27 al. : sed quid istae picturae ad me attinent? Plaut. Men. 1, 2, 36 : *Do.* Hae quid ad me? *Tox.* Immo ad te attinent: et tuā refert, id. Pers. 4, 3, 27 : tantumne ab re tuast oti tibi, Aliena ut cures eaque nil quae ad te attinent? Ter. Heaut. 1, 1, 24 : cetera quae ad colendam vitem attinebunt, Cic. Fin. 4, 14, 38.—And with nunc = ad hoc tempus (eccl. Lat.): Quod nunc attinet, vade, *and for this time* (Gr. τὸ νῦν ἔχον), Vulg. Act. 24, 25.— `I.A.2` Attinet (attinent) aliquem: neque quemquam attinebat id recusare, Cic. Quinct. 19: de magnitudine vocis nihil nos attinet commonere, Auct. ad Her. 3, 11, 20: in his, quae custodiam religionis attinent, Val. Max. 1, 1, n. 14.— `I.A.3` Hoc attinet (haec attinent), and more freq. attinet with an *inf.* as subject ( *act.* and *pass.*), *it concerns*, *it matters*, *is of moment*, *is of consequence*, *is of importance* : ea conquisiverunt, quae nihil attinebant, Auct. ad Her. 1, 1, 1: nec patitur Scythas... Parthum dicere, nec quae nihil attinent, Hor. C. 1, 19, 12 : de quo quid sentiam, nihil attinet dicere, Cic. Fam. 4, 7, 3 : nihil enim attinet quemquam nominari, id. Leg. 2, 17, 42 : quia nec eosdem nominari adtinebat, Liv. 23, 3, 13 : nec adtinuisse demi securim, cum sine provocatione creati essent, interpretabantur, id. 3, 36; 2, 41; 6, 23; 6, 38; 34, 3; 36, 11; 37, 15: Quid attinet tot ora navium gravi Rostrata duci etc., Hor. Epod. 4, 17 al. —And in pregn. signif., *it is serviceable*, *useful*, or *avails for*, etc.: quid attinuit cum iis, quibuscum re concinebat, verbis discrepare? Cic. Fin. 4, 22, 60 : eā re non venit, quia nihil attinuit, id. Att. 12, 18 : nec victoribus mitti adtinere puto, Liv. 23, 13 : sin (frumenta) protinus usui destinantur, nihil attinet repoliri, Col. 2, 21, 6. 4366#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4365#attingo#at-tingo (not adt-), tĭgi, tactum, 3, v. a. tango (ante-class. form attĭgo, ĕre, `I` v. infra; attinge = attingam, acc. to Paul. ex Fest. p. 26 Müll.; v. Müll. ad h. l.; concerning attigo, āre, v. *fin.*), *to touch*, *come in contact with;* constr. with the *acc.;* poet. with *ad.* `I` Lit. `I.A` In gen.: mento summam aquam, vet. poët. ap. Cic. Tusc. 1, 5, 10: vestem, Att. ap. Non. p. 75, 32: Egone Argivum imperium attingam, id. Trag. Rel. p. 166 Rib.: suaviter (omnia) attingunt, Lucr. 4, 623 : nec enim ullum hoc frigidius flumen attigi, Cic. Leg. 2, 3, 6 : prius quam aries murum attigisset, Caes. B. G. 2, 32 : pedibus terram, Nep. Eum. 5, 5 : quisquis (vas) attigerit, Vulg. Lev. 15, 23 : nos nihil tuorum attigimus, id. Gen. 26, 29 : (medicus) pulsum venarum attigit, Tac. A. 6, 50 : se esse possessorem soli, quod primum Divus Augustus nascens attigisset, Suet. Aug. 5 (cf. Ov. Tr. 4, 3, 46: Tactaque nascenti corpus haberet humus, acc. to the practice of laying new-born children upon the ground; v. tollo).— Poet. : (Callisto) miles erat Phoebes, nec Maenalon attigit ( *nor did there touch*, *set foot on*) ulla Gratior hac Triviae, Ov. M. 2, 415: usque ad caelum attingebat stans in terrā, Vulg. Sap. 18, 16.— `I.B` With partic. access. ideas. `I.A.1` *To touch* by striking, *to strike;* rarely in a hostile manner, *to attack*, *assault* : ne me attingas, Plaut. As. 2, 2, 106; ne attigas me, id. Truc. 2, 2, 21 : ne attigas puerum istac caussā, id. Bacch. 3, 3, 41 (quoted by Non. p. 75, 33): Si tu illam attigeris secus quam dignumst liberam, Ter. Phorm. 2, 3, 91.—Of lightning: ICTV. FVLMINIS. ARBORES. ATTACTAE. ARDVERINT., Fragm. Fratr. Arval. Inscr. Orell. 961; cf. Fest. s. v. scribonianum, p. 333 Müll., and s. v. obstitum, p. 193: si Vestinus attingeretur, i. e. ei bellum indiceretur, Liv. 8, 29; so Suet. Ner. 38.— `I.A.2` In mal. part., aliquam, *to touch* : virginem, Ter. Hec. 1, 2, 61; Cat. 67, 20.— `I.A.3` *To touch* in eating, *to taste*, *crop* : nulla neque amnem Libavit quadrupes, nec graminis attigit herbam, Verg. E. 5, 26.— `I.A.4` Of local relations, *to come to* a place, *to approach*, *reach*, *arrive at* (class.; esp. freq. in the histt.): aedīs ne attigatis, Plaut. Most. 2, 2, 37 : ut primum Asiam attigisti, Cic. ad Q. Fr. 1, 1, 8 : cum primis navibus Britanniam attigit, Caes. B. G. 4, 23 : Siciliam, Nep. Dion, 5, 3 : Syriam ac legiones, Tac. A. 2, 55 : saltuosos locos, id. ib. 4, 45 : Urbem, id. Or. 7 *fin.* : In paucis diebus quam Capreus attigit etc., Suet. Tib. 60; id. Calig. 44; id. Vesp. 4 al.— `I.A.5` Transf., *to touch*, *lie near*, *border upon*, *be contiguous to* : Theseus... Attigit injusti regis Gortynia tecta, Cat. 64, 75 : Cappadociae regio, quae Ciliciam attingeret, Cic. Fam. 15, 4, 4; id. Pis. 16 *fin.* : (stomachus) utrāque ex parte tonsillas attingens, etc., id. N. D. 2, 54, 135 : eorum fines Nervii attingebant, Caes. B. G. 2, 15 : ITEM. COLLEGIA. QVAE. ATTINGVNT. EIDEM. FORO, Inscr. Orell. 3314 : attingere parietem, Vulg. Ezech. 41, 6.— `II` Trop. `I.A` In gen., *to touch*, *affect*, *reach* : nec desiderium nos attigit, Lucr. 3, 922 ( *adficit*, Lachm.): ante quam voluptas aut dolor attigerit, Cic. Fin. 3, 5, 16 : nimirum me alia quoque causa delectat, quae te non attingit, id. Leg. 2, 1, 3 : quo studio providit, ne qua me illius temporis invidia attingeret, id. Fam. 3, 10, 10 : si qua de Pompeio nostro tuendo... cura te attingit, id. Att. 9, 11, A: erant perpauci, quos ea infamia attingeret, Liv 27, 11, 6: cupidus attingere gaudia, **to feel**, Prop. 1, 19, 9 : vox, sonus, attigit aures, Val. Fl. 2, 452; Claud. B. Get: 412; Manil. 1, 326.— `I.B` Esp. `I.A.1` *To touch upon in* speaking, etc., *to mention slightly* : paucis rem, Plaut. Truc. 4, 4, 11 : summatim attingere, Lucr. 3, 261 : ut meos quoque attingam, Cat. 39, 13 : quod perquam breviter perstrinxi atque attigi, Cic. de Or. 2, 49, 201; id. Fam. 2, 4 *fin.* : si tantummodo summas attigero, Nep. Pelop. 1, 1 : invitus ea, tamquam vulnera, attingo, sed nisi tacta tractataque sanari non possunt, Liv. 28, 27 : ut seditionem attigit, Tac. A. 1, 35 : familiae (Galbae) breviter attingam, Suet. Galb. 3 al. — `I.A.2` *To touch*, i. e. *to undertake*, *enter upon* some course of action (esp. mental), *to apply one's self to*, *be occupied with*, *engage in*, *to take in hand*, *manage* : quae isti rhetores ne primoribus quidem labris attigissent, Cic. de Or. 1, 19, 87; cf. id. Cael. 12; id. Arch. 8: egomet, qui sero ac leviter Graecas litteras attigissem, id. de Or. 1, 18, 82 : orationes, id. Or. 13, 41 : poëticen, Nep. Att. 18, 5; so Suet. Aug. 85: liberales disciplinas omnes, id. Ner. 52 : studia, id. Gram. 9 : ut primum forum attigi, i. e. accessi, adii, **applied myself to public affairs**, Cic. Fam. 5, 8, 3 : arma, Liv. 3, 19 : militiam resque bellicas, Suet. Calig. 43 : curam rei publicae, id. Tib. 13 : ad Venerem seram, Ov. A. A. 2, 701.— `I.A.3` (Acc. to I. B. 4.) *To arrive somewhere* : quod ab illo attigisset nuntius, Plaut. Bacch. 2, 2, 19 (cf. id. ib. 3, 5, 3: si a me tetigit nuntius).— `I.A.4` (Acc. to I. B. 5.) *To come near to in quality*, *to be similar;* or *to belong to*, *appertain to*, *to concern*, *relate to* : quae nihil attingunt ad rem nec sunt usui, Plaut. Merc. 1, 1, 32 : haec quemque attigit, id. ib. 1, 1, 20 : attingit animi naturam corporis similitudo, Cic. Tusc. 4, 13, 30; id. Fam. 13, 7, 4; id. ad Q. Fr. 1, 1, 1: quae non magis legis nomen attingunt, quam si latrones aliqua sanxerint, id. Leg. 2, 5 : Segestana, Centuripina civitas, quae cum officiis, fide, vetustate, tum etiam cognatione populi Romani nomen attingunt, Cic. Verr. 2, 5, 32 : (labor) non attingit deum, id. N. D. 1, 9, 22 : primus ille (locus), qui in veri cognitione consistit, maxime naturam attingit humanam, id. Off. 1, 6, 18; id. Tusc. 5, 33, 93; id. Fin. 5, 9.—* `I.A.5` Si quid eam humanitus attigisset (for the usu. euphemism, accidisset), *if any misfortune had happened to her*, App. Mag. p. 337.!*? Ne me attiga atque aufer manum, Turp. ap. Non. p. 75, 30 dub. (Rib. here reads *attigas*, Com. Rel. p. 98): custodite istunc, ne attigat, Pac., Trag. Rel. p. 105 Rib. 4367#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4366#attinguo#at-tinguo ( adt-), no `I` *perf.*, tinctum, ĕre, v. a., *to moisten*, *to sprinkle with a liquid*, Veg. Art. Vet. 1, 11, 7. 4368#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4367#Attis#Attis, ĭdis (also Atthis or Atys, ŭos, and Attīn, īnis, Macr. S. 1, 21, p. 313 Bip.), m., = Ἄττις ( Ἄττυς, Ἄτυς, Ἄττιν), `I` *a young Phrygian shepherd*, *whom Cybele loved*, *and made her priest on condition of perpetual chastity; but he broke his vow*, *became insane*, *and emasculated himself*, Cat. 63; Ov. M. 10, 104; id. F. 4, 223; Serv. ad Verg. A. 9, 116; Macr. S. 1, 21. 4369#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4368#attitulo#at-tĭtŭlo ( adt-), āre, v. a., `I` *to name*, *entitle*, Rufin. Orig. 4370#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4369#Attius#Attĭus or Accĭus (both forms are equally attested; Attius predominated under the empire, and the Greeks always wrote Ἄττιος. Teuffel), ii, m., = Ἄττιος, `I` *a Roman proper name.* `I` L. Attius, *a distinguished Roman poet of the ante-class. per.*, *younger than Pacuvius*, *and his rival in tragedy and comedy.* Of his poems a considerable number of fragments yet remain; cf. Bähr, Lit. Gesch. pp. 44 and 45; Teuffel, Rom. Lit. § 49, and Schmid ad Hor. Ep. 2, 1, 56.—Hence, `I.B` Attĭānus ( Acc-), a, um, adj., *of* or *pertaining to Attius* : versus, Cic. Fam. 9, 16, 4 : Attianum illud: nihil credo auguribus, Gell. 14, 1, 34.— `II` Attius Navius, *a soothsayer*, *who*, *in the presence and at the bidding of Tarquinius Priscus*, *cut in pieces a stone with a razor*, Liv. 1, 36; Val. Max. 1, 4, n. 1; Cic. Div. 1, 17, 31 sqq.; 2, 38, 80.— `III` P. Attius Varus, *a prœtor in Africa at the time of the civil war between Cœsar and Pompey*, Caes. B. C. 1, 13; Cic. Att. 7, 13.—Hence, `I.B` Attĭānus, a, um, adj., *of* or *pertaining to Attius* : milites, Caes. B. C. 1, 13 : legiones, Cic. Att. 7, 15 and 20.— `IV` T. Attius, *an orator of Pisaurum*, *in the time of Cicero*, Cic. Clu. 23. 4371#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4370#attolero#at-tŏlĕro ( adt-) or attŏllĕro, āre, v. a., `I` *to bear*, *support*, App. M. 2, p. 116 Elm. 4372#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4371#attollo#at-tollo ( attolo, arch.), no `I` *perf.* or *sup.*, 3, v. a., *to lift* or *raise up*, *raise*, *elevate*, *lift on high* (in the poets and postAug. prose writers very frequent, but not in Cic.; syn.: tollo, erigo). `I` Lit. : super limen pedes attollere, Plaut. Cas. 4, 4, 1 : signa, id. ib. 2, 6, 5 : pallium attollere, i. e. accingere (v. accingo), * Ter. Eun. 4, 6, 31: illum (regem) omnes apes... saepe attollunt umeris, Verg. G. 4, 217 : Nec semel irrisus triviis attollere curat Fracto crure planum, *to raise up the juggler*, *to help him up*, * Hor. Ep. 1, 17, 58 Schmid: parvumque attollite natum, **lift up**, Ov. M. 9, 387 : caput, id. ib. 5, 503 : oculos humo, id. ib. 2, 448 : Et contra magnum potes hos (oculos) attollere solem, Prop. 1, 15, 37 : Sed non attollere contra Sustinet haec oculos, Ov. M. 6, 605 : Attollens Joseph oculos vidit etc., Vulg. Gen. 43, 29 : timidum lumen ad lumina, Ov. M. 10, 293 : vultus jacentes, id. ib. 4, 144 : corpus ulnis, id. ib. 7, 847 : manus ad caelum, Liv. 10, 36 : cornua e mari, Plin. 9, 27, 43, § 82 : attollite portas, principes, Vulg. Psa. 23, 7; 23, 9: mare ventis, Tac. Agr. 10; cf.: Euphratem attolli, **swollen**, id. A. 6, 37 : se in femur, **raises himself on his thigh**, Verg. A. 10, 856 : se in auras, Ov. M. 4, 722 : se recto trunco, id. ib. 2, 822 : attollentem se ab gravi casu, Liv. 8, 7, 6 : a terrā se attollentem, Plin. 21, 11, 36, § 62.— With middle signif.: e mediis hunc (sc. Atlantem) harenis in caelum attolli prodidere, Plin. 5, 1, 1, § 6 : attollitur monte Pione, id. 5, 29, 31, § 115.—Of buildings, *to raise*, *erect*, *build* : immensam molem, Verg. A. 2, 185 : arcem, id. ib. 3, 134 : attollitur opus in altitudinem XXXX. cubitis, Plin. 36, 5, 4, § 30 : turres in centenos vicenos[que] attollebantur, Tac. H. 5, 11.— Poet. : cum die stativorum campum alacritate discursu pulvere attolleres, Plin. Pan. 14, 3; cf. Verg. A. 9, 714.— `II` Trop., *to raise*, *elevate*, *exalt*, *sustain;* also, *to enlarge*, *aggrandize*, *to render prominent* or *conspicuous*, *to extol* (so esp. freq. in Tac.): Punica se quantis attollet gloria rebus, Verg. A. 4, 49 : ultro implacabilis ardet Attollitque animos, id. ib. 12, 4 : ad consulatūs spem attollere animos, Liv. 22, 26 : rectos ac vividos animos non ut alii contundis ac deprimis, sed foves et attollis, Plin. Pan. 44, 6 : Frangit et attollit vires in milite causa, Prop. 5, 6, 51 : attollique suum laetis ad sidera nomen vocibus, Luc. 7, 11 : quanto Ciceronis studio Brutus Cassiusque attollerentur, **were distinguished**, Vell. 2, 65 Ruhnk. (cf. Cic. Phil. 11, 14: animadverti dici jam a quibusdam exornari etiam nimium a me Brutum, nimium Cassium ornari); so, insignibus triumphi, Tac. A. 3, 72; id. H. 2, 90; 3, 37; 4, 59; id. Agr. 39: res per similitudinem, Quint. 8, 6, 68 : his (frons) contrahitur, attollitur ( *is drawn up* or *raised*), demittitur, id. 11, 3, 78: belloque et armis rem publicam, Tac. H. 4, 52 : cuncta in majus attollens, id. A. 15, 30 : sua facta, suos casus, id. Agr. 25.— Form attolo, of doubtful meaning: Quis vetat qui ne attolat? Pac., Trag. Rel. p. 82 Rib.: Custodite istunc vos, ne vim qui attolat neve attigat, id. ib. p. 105 (= auferre or afferre, Non.). 4373#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4372#attondeo#at-tondĕo (better than adt-), tondi, tonsum, 2, v. a. ( `I` *perf. redupl.* sync. attodisse = attotondisse or attondisse, Verg. Cat. 8, 9: * attondi = attonderi, Veg. Art. Vet. 2, 28, 36), *to shave*, *shear*, *clip*, *crop* (rare, and mostly poet.; syn.: tondeo, carpo, puto): rusticus Saturni dente relictam Persequitur vitem attondens, **pruning**, **he cuts off the vine around**, Verg. G. 2, 407 : caput attonsum, Cels. 4, 3; and Vulg. Ezech. 44, 20: comam, ib. Lev. 19, 27; so, ad cutem, Scrib. Comp. 10.— Poet., *to gnaw at*, *nibble* : tenera attondent virgulta capellae, Verg. E. 10, 7 : attonsa arva, i. e. **fed down**, Luc. 6, 84 : prata, Aus. Mos. 203.— Trop. : consiliis nostris laus est attonsa Laconum, *shorn*, i. e. *diminished*, *lessened*, vet. poët. ap. Cic. Tusc. 5, 17, 49 (as transl. of the Gr. Ἡμετέραις βουλαῖς Σπάρτη μὲν ἐκείρατο δόξαν, Plut. 2, p. 1098): sic quoque attondentur, **cut off**, Vulg. Nahum, 1, 12 : attondere aliquem, i. e. *to cheat*, *fleece* (cf. admutilo), Plaut. Capt. 2, 2, 18; and in a pun: attonsae quidem ambae usque sunt (oves), id. Bacch. 5, 2, 7; 5, 1, 9: metuo, si senex resciverit, Ne ulmos parasitos faciat, quae usque attondeant, **rough-hew me**, id. Ep. 2, 3, 6 (cf. Horace's fuste dolat, S. 1, 5, 23). 4374#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4373#attonite#attŏnĭtē ( adt-), adv., v. attono, `I` *P. a. fin.* 4375#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4374#attonitus#attŏnĭtus ( adt-), a, um, v. attono, P. a. 4376#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4375#attono#at-tŏno (better than adt-), ŭi, ĭtum, 1, v. a., `I` *to thunder at;* hence, *to stun*, *stupefy* (a poet. word of the Aug. per.; most frequent as *P. a.;* syn.: percello, perturbo, terreo): altitudo attonat, Maecen. ap. Sen. Ep. 19: quis furor vestras attonuit mentes! Ov. M. 3, 532; id. H. 4, 50.—Hence, attŏnĭtus ( adt-), a, um, P. a., *thundered at;* hence trop. as in Gr. ἐμβροντηθείς, ἐμβρόντητος. `I.A` *Thunderstruck*, *stunned*, *terrified*, *stupefied*, *astonished*, *amazed*, *confounded* : attonitus est stupefactus. Nam proprie attonitus dicitur, cui casus vicini fulminis et sonitus tonitruum dant stuporem, Serv. ad Verg. A. 3, 172 : quo fragore edito concidunt homines, exanimantur, quidam vero vivi stupent, et in totum sibi excidunt, quos vocamus attonitos, quorum mentes sonus ille caelestis loco pepulit, Sen. Q. N. 2, 27 : aures, Curt. 8, 4, 2; Petr. 101: talibus attonitus visis ac voce deorum, Verg. A. 3, 172 : attonitus tanto miserarum turbine rerum, Ov. M. 7, 614; 4, 802; 8, 777; 9, 409 and 574; 11, 127; 8, 681 al.: alii novitate ac miraculo attoniti, Liv 1, 47; 2, 12; 5, 46; 3, 68 *fin.*; 7, 36; 30, 30; 39, 15; 44, 10: subitae rei miraculo attoniti, Tac. H. 4, 49; so id. ib. 2, 42; 3, 13. —With *de* : mentis de lodice parandā Attonitae, **crazed**, **bewildered about getting a bed-blanket**, Juv. 7, 67.—Also without an abl. : Attonitae manibusque uterum celare volenti, Ov M. 2, 463: mater... Attonitae diu similis fuit, id. ib. 5, 510; 6, 600; 12, 498: ut integris corporibus attoniti conciderent, Liv. 10, 29 : attoniti vultus, Tac. H. 1, 40 : circumspectare inter se attoniti, id. ib. 2, 29 : attonitis etiam victoribus, id. ib. 4, 72 : attonitā magis quam quietā contione, id. A. 1, 39 : attonitis jam omnibus, Suet. Caes. 28; id. Claud. 38; id. Dom. 17: attonitos habes oculos, Vulg. Job, 15, 12; ib. Prov 16, 30.— Poet., with *gen.* : attonitus serpentis equus, Sil. 6, 231.—Also poet. transf. to inanimate things: neque enim ante dehiscent Attonitae magna ora domūs, Verg. A. 6, 53 (but acc. to Serv. in an *act.* sense, syn. with attonitos facientes, stupendae, *stunning*, *terrifying*, as pallida senectus, etc.): mensa, Val. Fl. 1, 45 : arces, Sil. 4, 7 Drak.: quorundam persuasiones, Plin. 29, 1, 8, § 28. — `I.B` *Seized with inspiration*, *smitten with prophetic fury*, *inspired*, *frantic* : attonitae Baccho matres, Verg. A. 7, 580 : Bacchus attonitae tribuit vexilla catervae, Stat. S. 5, 1, 116 : Vates, * Hor. C. 3, 19, 14.—* *Adv.* : attŏnĭtē, *frantically*, etc.: Britannia hodieque eum attonite celebrat etc., Plin. 30, 1, 4, § 13 (Jan, *attonita*). 4377#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4376#attonsus#attonsus, a, um, Part. of attondeo. 4378#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4377#attorqueo#at-torqueo, ēre, v. a., `I` *to hurl* or *swing upward* ( *ad* designating direction upward, as in assurgo, attollo; cf. ad *init.*): jaculum attorquens emittit in auras, Verg. A. 9, 52. 4379#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4378#attorreo#at-torrĕo, ēre, v. a., `I` *to bake*, *roast* (cf. assicco; only in Apic.): nuces, Apic. 4, 2; 7, 5. 4380#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4379#attractio#attractĭo, ōnis, f. attraho, `I` *a drawing together*, *contraction* (very rare): litterarum, Varr. L. L. 5, § 6 Müll.: rugarum, Pall. Apr. 4 *fin.* 4381#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4380#attractorius#attractōrĭus, a, um, adj. id., `I` *having the power of attraction*, *attractive* : virtus (sulphuris) est attractoria, Aem. Mac. 4, 19. 4382#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4381#attractus1#at-tractus, a, um, Part. and P. a. of attraho. 4383#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4382#attractus2#attractus, ūs, m. attraho, `I` *a drawing to*, *attraction*, Dictys, 5, 11. 4384#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4383#attraho#at-trăho, traxi, tractum, 3, v. a., `I` *to draw to* or *toward*, *to attract*, *drag with force*, *draw* (rare but class.; syn.: traho, duco, adduco). `I` Lit. : adducitur a Veneriis atque adeo attrahitur Lollius, *is dragged by force*, Cic. Verr. 2, 3, 25: te ipsum putare me attractum iri, si de pace agatur, id. Att. 10, 1, 3 : aliquem Romam, id. Fam. 7, 10 *fin.* : tribunos attrahi ad se jussit, Liv. 29, 9 *fin.* : uncus alae iniciendus paulatimque attrahendus est, Cels. 7, 29 : magnes attrahens ferrum, Plin. 36, 16, 25, § 128 : pulmo attrahens ac reddens animam, id. 11, 37, 72, § 188; so, spiritum attrahere, Vulg. Psa. 118, 131 : vultus tuus colligit rugas et attrahit frontem, **contracts**, Sen. Ben. 6, 7 al. : quae causa attraxerit Arpos, Verg. A. 11, 250 : sed quos fugit, attrahit unā, Ov. M. 14, 63 : ducem Attrahite huc vinctum, id. ib. 3, 563 : arcus, id. R. Am. 435 : amnes attrahere auxilio sitientibus hortis, Col. 10, 24 : attraxit eum in siccum, Vulg. Tob. 6, 4; ib. Ezech. 32, 20: jugum attrahere, **to draw**, **bear**, ib. Eccli. 28, 23.— `II` Trop., *to draw*, *lead*, *bring*, *move*, *attract*, etc.: nihil esse quod ad se rem ullam tam inliciat et tam attrahat quam ad amicitiam similitudo, Cic. Lael. 14, 50 : recepi causam Siciliae; ea me ad hoc negotium provincia attraxit, **prompted**, **moved**, **incited**, Cic. Verr. 2, 2, 1 : quandoquidem in partes, ait, attrahor, **I am drawn by force to take sides**, Ov. M. 5, 93 (Merk., *abstrahor*): discipulos, id. F. 3, 830 : ideo attraxi te miserans, Vulg. Jer. 31, 3.—Hence, * attractus, a, um, P. a., *drawn* or *attracted;* of the brow, *contracted*, *knit* : frons attractior, Sen. Ben. 4, 31. 4385#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4384#attrectatio#attrectātĭo ( adt-), ōnis, f. attrecto. `I` *A touching*, *handling* (post-Aug.), Gell. 11, 18, 23: boves frequenti manūs attrectatione mansuescere, Pall. Mart. 12, 1 al. — `II` In gram., *a term applied to words which denote a taking of many things together;* as, fasceatim, Quint. 1, 4, 20. 4386#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4385#attrectatus#attrectātus ( adt-), ūs, m. id., `I` *a handling*, *touching*, *feeling* : nam attrectatu et quassu Saevum amplificatis dolorem, Pac. ap. Cic. Tusc. 2, 21, 50. 4387#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4386#attrecto#at-trecto ( adt-, Weissenb., Halm; att-, Ritschl, Rib., Kayser), āvi, ātum, 1, v. a. tracto, `I` *to touch*, *handle*, freq. in an unlawful manner (syn.: contrecto, tracto, tango, palpo). `I` Lit. : Ne me attrecta, Plaut. Pers. 2, 2, 45 : aliquem nimium familiariter attr ectare, id. Rud. 2, 4, 6 : uxorem alicujus attrectare, Cic. Cael. 8 *fin.*; Suet. Ner. 26 (cf. contrecto): signum Junonis adtrecta re, Liv. 5, 22 : patrios penates attrectare, Verg. A. 2, 719 : feralia adtrectare, Tac. A. 1, 62 *fin.* : libros contaminatis manibus, Cic. Har. Resp. 13 : alienam rem, Sabin. Jus Civ. ap. Gell. 11, 16, 20: si attrectaverit me pater, Vulg. Gen. 27, 12.— *To feel after*, *grope for* (eccl. Lat.): quasi absque oculis parietem attrectavimus, Vulg. Isa. 59, 10.— `II` Trop. : Facilis est illa occursatio et blanditia popularis; aspicitur, non attrectatur; procul apparet, non excutitur (the figure is derived from paintings or other works of art), **it is looked at**, **not touched**, Cic. Planc. 12 Wund.—Also, *to appropriate to one's self* : regias etiam adtrectamus gazas, Liv. 34, 4, 2 : fasces securesque, id. 28, 24 : indecorum, adtrectare quod non obtineret, Tac. A. 3, 52.— *To feel after*, *seek to find* (eccl. Lat.): quaerere Deum, si forte attrectent eum, Vulg. Act. 17, 27. 4388#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4387#attremo#at-trĕmo, ĕre, v. n., `I` *to tremble at a thing* (post Aug., and very rare): alicui, Stat. Th. 8, 81 : censurae alicujus, Sid. Ep. 6, 1. 4389#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4388#attrepido#at-trĕpĭdo, āre, v. n., `I` *to hobble along* : attrepidate saltem: nam vos approperare haud postulo, Plaut. Poen. 3, 1, 41. 4390#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4389#attribulo#at-trĭbŭlo, no `I` *perf.*, ātum, āre, v. a., *to press hard*, *to thresh* : folliculus attribulatus, Aem. Mac. 4, 6. 4391#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4390#attribuo#at-trĭbŭo ( adt-, Weissenb., Jan; att-, B. and K., L. Müller), ŭi, ūtum, 3, v. a., `I` *to associate*, *add* or *join to*, *to annex*, *assign*, *bestow*, *give* (class., but rare in the poets; syn.: tribuo, assigno, do, ascribo, addico). `I` In gen. `I.A` Lit. : pueros attribue ei, quot et quos videbitur, Cic. Att. 12, 30 : video, cui Apulia sit attributa, **assigned as a province**, id. Cat. 2, 3, 6 : insulae Rhodiis attributae, **annexed**, **subjected**, id. ad Q. Fr. 1, 1, 11 : Camunni finitimis adtributi municipiis, Plin. 3, 20, 24, § 134 : equos gladiatoribus, Caes. B. C. 1, 14 : quae (juventus) praesidio ejus loci adtributa erat, Liv. 24, 21 : pontifici sacra omnia. id. 1, 20: possessionem, Vulg. Num. 36, 12: aliquem, ib. Deut. 29, 26.—Of the assigning of state domains or other possessions belonging to the public treasures: bona oppressorum in Vesvio restitutioni afflictarum civitatium attribuit, Suet. Tit. 8 al. —Hence of appropriations from the exchequer: pecuniam alicui, Cic. Phil. 14, 14, 16 : ad aliquam rem pecuniam dare, attribuere, solvere, id. ib. 14, 14 *fin.*; so Liv 40, 51.—Also of private assignments: Faberius si venerit, videbis, ut tantum attribuatur, quantum debetur, Cic. Att. 13, 2, 1.—Hence also aliquem, *to assign*, *make over to any one* : attributos quod appellas, valde probo, i. e. **my debtors**, **to whom I have referred you**, Cic. Att. 13, 22.— `I.B` Trop. : timor, quem mihi natura pudorque meus attribuit, Cic. Rosc. Am. 4 : Suus cuique attributus est error, Cat. 22, 20 : si alicui rei hujus modi, legi, loco, urbi, monumento oratio attribuetur, i. e. **if these are represented as speaking**, Cic. Inv 1, 52, 100 : curam alicujus rei adtribuere, Liv. 26, 49.— `II` Esp. `I.A` *To join in addition*, *to add* : non attribuere ad amissionem amicorum miseriam nostram, Cic. Tusc. 3, 30, 73.— `I.B` Aliquid alicui, *to attribute* or *impute to one*, *to charge with*, *ascribe to* (cf. ascribo): si eruditius videbitur disputare, attribuito Graecis litteris, Cic. Sen. 1, 3 : Hoc tu si cupidius factum existimas, Caesari attribues, id. de Or. 2, 3, 14 : bonos exitus dis immortalibus, id. N. D. 3, 37, 89 : aliis causam calamitatis, Cic. Verr. 2, 5, 41.— `I.C` T. t., *to lay as a tax* or *tribute* : his rebus omnibus terni in milia aeris adtribuerentur, Liv. 39, 44.—Hence, attrĭbūtus ( adt-), a, um, P. a., lit. *that is ascribed* or *attributed to a thing;* hence, *subst.* : attrĭbūtum, i, n. `I.A` (Acc. to I.) *Money assigned from the public treasury*, Varr. L. L. 5, § 181 Müll.— `I.B` In gram. lang., *a predicate*, *attribute* : Omnes res confirmantur aut ex eo, quod personis, aut ex eo, quod negotiis est attributum, Cic. Inv. 1, 24, 34; 1, 25, 36 sqq.; Gell. 4, 1 *fin.* 4392#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4391#attributio#attrĭbūtĭo ( adt-), ōnis, f. attribuo. `I` *The assignment of a money-debt* (cf. attribuo, I.). `I.A` Lit. : de attributione conficies, Cic. Fam. 16, 24; id. Att. 15, 13, 5; so id. ib. 16, 1 and 3.— `I.B` Trop. : Graeci Fatum... Νέμεσιν vocant, quod unicuique attributio sua sit adscripta, i. e. *his fate is meted out*, App. de Mund. p. 754.— `II` In gram., *a predicate*, *attribute*, = attributum ex his etiam attributionibus: sacer an profanus, publicus an privatus, etc., Cic. Inv. 1, 26, 38. 4393#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4392#attributus#attrĭbūtus ( adt-), a, um, Part. and P. a. of attribuo. 4394#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4393#attritio#attrītĭo, ōnis, f. attero, `I` *a rubbing upon* or *against* something, *friction* (perh. only in the foll. exs.), Lampr. Elag. 19; Mart. Cap. 3, p. 50. 4395#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4394#attritus1#attrītus, a, um, P. a., v. attero. 4396#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4395#attritus2#attrītus, ūs, m. attero, `I` *a rubbing on* or *against* something (post-Aug.). `I` In gen.: (sues) inter se dimicant indurantes attritu arborum costas, Plin. 8, 52, 78, § 212; 9, 45, 68, § 147; 16, 40, 77, § 208; 37, 3, 12, § 48; Sen. Ira, 3, 4.— `II` Med. t., *an inflammation of the skin caused by rubbing* (cf. attero, *P a.*): ulcera ex attritu facta, Plin. 33, 6, 35, § 105; 26, 8, 58, § 91 (Jan, *trita*); 28, 16, 62, § 222. 4397#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4396#Attuarii#Attŭārii, ōrum, m., `I` *a German tribe between the Rhine and the Elbe*, Vell. 2, 105; Amm. 20, 10 (perh. the Chasuarii of Tacitus, G. 34; cf. Mann. Germ. p. 179, and Rupert. ad Tac. l. c.). 4398#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4397#attubernalis#attŭbernālis, is, m. qs. from attaberna, as contubernium from contaberna, `I` *one that inhabits an adjoining hut*, Paul. ex Fest. p. 12 Müll. 4399#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4398#attulo#at-tŭlo ( adt-), ĕre, v. a., a very ancient form for affero, `I` *to bring to* : dotem ad nos nullam attulas, Nov. ap. Diom. p. 376 P. (Com. Rel. p. 268 Rib.). 4400#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4399#Attys#Attys, v. Attis and Atys. 4401#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4400#Aturus#Ătū^rus (on account of the length of the `I` *u*, sometimes written Aturrus; cf. Arabia; once *ŭ*, Luc. 1, 420), i, m., = Ἀτούριος, *a river in Aquitania*, now *Adour*, Aus. Parent. 4, 11; id. Mos. 468; cf. Mann. Gall. p. 116. 4402#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4401#atypus#ătŭpus, um, adj., = ἄτυπος, ον, `I` *that stammers in speaking*, *stammering* : balbus autem et atypus vitiosi magis quam morbosi sunt, Cael. Sabin. ap. Gell. 4, 2, 5; so Dig. 21, 1, 10. 4403#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4402#Atys#Ătys or Attys, ŭos, m., = Ἄτυς, ?ττυς (diff. from Attis, q. v.). `I` *A son of Hercules and Omphale*, *father of Tyrrhenus and Lydus*, *and ancestor of the Lydian kings*, *who are therefore called* Atyadae, Tac. A. 4, 55.— `II` *The ancestor of the* gens Atia (cf. Atius), Verg. A. 5, 568 Wagner.— `III` *A son of Alba*, *king of the Albani*, Liv. 1, 3. 4404#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4403#au#au, interj., v. 2. hau. 4405#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4404#aucella#aucella ( aucilla), ae, f. dim. as if for avicella, from avis, `I` *a little bird* (only postclass.; Varro, L. L. 8, § 79 Müll., said expressly that this form was not in use, but avicella), App. M. p. 656 Oud., and Apic. 4, 5; 5, 3; 8, 7. 4406#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4405#auceo#aucĕo, ēre, v. a. avis, analog. to aucupo, `I` *to observe attentively* : aliquem, Mart. Cap. 2, p. 46. 4407#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4406#auceps#auceps, cŭpis (cipis, acc. to Vel. Long. Orthogr. p. 2235), comm. contr. for aviceps, from avis-capio, `I` *a bird-catcher*, *fowler.* `I` Lit. : Piscator, pistor apstulit, lanii, coqui, Holitores, myropolae, aucupes, Plaut. Trin. 2, 4, 7 : veluti merulis intentus decidit auceps In puteum, Hor. A. P. 458 : quasi avis de manu aucupis, Vulg. Prov. 6, 5; ib. Jer. 5, 26; ib. Amos, 3, 5: as *a bird-seller* : Edicit piscator uti, pomarius, auceps, Hor. S. 2, 3, 227 : Non avis aucupibus monstrat, quā parte petatur, Ov. A. A. 3, 669 al. — `II` Trop., *a spy*, *eavesdropper* : circumspice dum, ne quis nostro hic auceps sermoni siet, Plaut. Mil. 4, 1, 9 (cf. id. ib. 3, 1, 14: ne quis... nostro consilio venator adsit cum auritis plagis): Numquis hic est alienus nostris dictis auceps auribus, id. Stich. 1, 2, 45 : voluptatum auceps, Cic. Ac. Fragm. ap. Aug. contra Ac. 3, 7 (Orell. IV. 2, p. 470): praeco actionum, cantor formularum, auceps syllabarum, **a minute and trifling critic**, **a caviller**, id. de Or. 1, 55, 236. 4408#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4407#auceta#auceta, v. augeo `I` *init.* 4409#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4408#Auchetae#Auchētae, ārum, m., = ?ὐχάται, `I` *a Scythian people in the present Ukraine*, Plin. 4, 12, 26, § 88.—In sing., acc. to the Gr., Auchātes, ae, *an Auchatian*, Val. Fl. 6, 132. 4410#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4409#aucilla#aucilla, v. aucella. 4411#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4410#auctarium#auctārĭum, ii, n. augeo, `I` *an addition* or *augmentation* of a definite measure: auctarium dicebant antiqui, quod super mensuram vel pondus justum adiciebatur, Paul. ex Fest. p. 14 Müll.: *Eu.* Tanti quanti poscit, vin tanti illum emi? *Ch.* Immo auctarium Adicito, Plaut. Merc. 2, 4, 23. 4412#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4411#auctifer#auctĭfer, fĕra, fĕrum, adj. auctusfero, `I` *fruit-bearing*, *fruitful*, *fertile* : terrae, Cic. ap. Aug. Civ. Dei, 5, 8 (Orell. IV. 2, p. 515), as a free transl. of Hom. Od. 18, 135 and 136. 4413#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4412#auctifico#auctĭfĭco, āre, v. a. auctus-facio, `I` *to increase*, *enlarge;* in the lang. of sacrifice (like mactare and adolere), *to honor by offerings* (only in Arn.): cibis novis deos, Arn. 7, p. 224 : honorem deorum, id. ib.; so id. ib. p. 223. 4414#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4413#auctificus#auctĭfĭcus, a, um, adj. id., `I` *increasing*, *enlarging* : Nec porro rerum genitales auctificique Motus perpetuo possunt servare creata, Lucr. 2, 571. 4415#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4414#auctio#auctĭo, ōnis, f. augeo. `I` *An increasing*, *increase*, αὐξησις : auctio frumenti et tributorum, Tac. Agr. 19 : dierum, Macr. S. 1, 14 : rerum crescentium, Paul. ex Fest. p. 17 Müll.— `II` A sale by *increase* of bids, *a public sale*, *auction.* Auctions were held either in an open place, or in particular rooms or halls, called atria auctionaria (v. auctionarius), or simply atria ( Juv. 7, 7). There was a spear (hasta) set up therein, as the legal sign of the sale, like our red flag; the price was called out by a crier (praeco), and the article sold was adjudged to the highest bidder by the magistrate who was present. A money-broker (argentarius) was also present to note down the price and receive the money or security for it; v. Smith, Dict. Antiq. (this is the class. signif. of the word): auctionem facere, Plaut. Men. 5, 9, 91 -94; so id. Poen. 1, 3, 2; 5, 6, 27; id. Stich. 2, 2, 60; Cic. Quinct. 4; id. Att. 12, 3 al.: Dicam auctionis causam, ut animo gaudeant, Ipse egomet quam ob rem auctionem praedicem, **announce**, Plaut. Stich. 1, 3, 55; so, auctionis diem obire, Cic. Att. 13, 14 : proscribere, id. ib. 13, 37; and proponere, Quint. 6, 3, 99 : proferre, **to defer**, **adjourn**, Cic. Att. 13, 13 : amplissima praedia ex auctionibus hastae minimo addixit, *by the sales of the spear*, i. e. *by auctions* (v. supra), Suet. Caes. 50 (cf.: praebere caput dominā venale sub hastā, Juv. 3, 33): auctio hereditaria constituta, Cic. Caecin. 5 : auctionis tabula, id. Agr. 2, 25 (v. auctionalis): auctio fortunae regiae, Liv. 2, 14 : vendere aliquid in auctione, **by auction**, Plin. 29, 4, 30, § 96 : res in auctione venit, Gai. 4, 126 : ex auctione rem emere, Dig. 31, 4, 2, § 8 : auctionem dimittere, Quint. 11, 2, 24. — `I.B` Meton. (abstr. pro concr.), *goods to be sold by auction* : cum auctionem venderet, Cic. Quinct. 5, 19 (B. and K.; others, *auctione*). 4416#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4415#auctionalis#auctĭōnălis, e, adj. auctio, `I` *of* or *pertaining to an auction;* hence, *subst.* : auctĭōnālĭa, ium, n., *catalogues of auction sales*, Dig. 27, 3, 1, § 3 (others, *actionalia*). 4417#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4416#auctionarius#auctĭōnārĭus, a, um, adj. id., `I` *of* or *pertaining to an auction*, *auction-* : atria, **wherein auctions were held**, Cic. Agr. 1, 3; Inscr. Orell. 3883 (v. atrium): tabulae, **catalogues of goods to be sold by auction**, Cic. Cat. 2, 8, 18. 4418#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4417#auctionor#auctĭōnor, ātus, 1, v. dep. id.. `I` *Neutr.*, *to hold an auction* or *public sale*, *make a sale by auction* : ut in atriis auctionariis potius quam in triviis aut in compitis auctionentur, Cic. Agr. 1, 3 : ait se auctionatum esse in Galliā, id. Quinct. 6, 23 : Rullum hastā positā cum suis formosis finitoribus auctionantem, id. Agr. 2, 20 : difficultates auctionandi proponere, Caes. B. C. 3, 20, 3.—* `II` As v. a., *to buy at auction* : bona condemnatorum, Ascon. ad Cic. Verr. 2, 1, 23. 4419#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4418#auctito#auctĭto, āre, `I` *v. doub. freq.* [augeo, aucto], *to increase* or *augment much* (only in the two foll. exs.). `I` Lit. : pecunias faenore, Tac. A. 6, 16.— `II` In the lang. of sacrifices (cf.: augeo, auctifico, adoleo, macto, etc.), *to honor by offerings* : sacris numinum potentiam, Arn. 7, p. 220. 4420#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4419#aucto#aucto, āre, `I` *v. freq.* [augeo], *to increase* or *enlarge much* (perh. only in the foll. exs.): res rationesque vostrorum omnium Bono atque amplo auctare lucro, Plaut. Am. prol. 6 : Unde omnis natura creet res auctet alatque, Lucr. 1, 56 : Salve, teque bonā Juppiter auctet ope, Cat. 67, 2. 4421#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4420#auctor#auctor (incorrectly written autor or author), ōris, comm. id., `I` *he that brings about the existence of any object*, *or promotes the increase or prosperity of it*, *whether he first originates it*, *or by his efforts gives greater permanence or continuance to it;* to be differently translated according to the object, *creator*, *maker*, *author*, *inventor*, *producer*, *father*, *founder*, *teacher*, *composer*, *cause*, *voucher*, *supporter*, *leader*, *head*, etc. (syn.: conditor, origo, consiliarius, lator, suasor, princeps, dux). `I` Lit. `I.A` Of persons, *a progenitor*, *father*, *ancestor* : L. Brutus, praeclarus auctor nobilitatis tuae, **the founder**, **progenitor of your nobility**, Cic. Tusc. 4, 1, 2 : generis, Verg. A. 4, 365; so Ov. M. 4, 640, and Suet. Vit. 2: tu sanguinis ultimus auctor, Verg. A. 7, 49; so Ov. M. 12, 558, and 13, 142: tantae propaginis, id. F. 3, 157 : originis, Suet. Ner. 1 : gentis, id. Claud. 25 : auctores parentes animarum, Vulg. Sap. 12, 6 : auctore ab illo ducit originem, Hor. C. 3, 17, 5 : Sive neglectum genus et nepotes Respicis auctor, id. ib. 1, 2, 36 : mihi Tantalus auctor, Ov. M. 6, 172 : auctores saxa fretumque tui, id. H. 10, 132 : Juppiter e terrā genitam mentitur, ut auctor Desinat inquiri, id. M. 1, 615.—Of animals, Col. 6, 27, 1.— `I.B` Of buildings, etc., *founder*, *builder* : Trojae Cynthius auctor, Verg. G. 3, 36 : murorum Romulus auctor, Prop. 5, 6, 43 ( *augur*, Müll.): auctor posuisset in oris Moenia, Ov. M. 15, 9 : porticus auctoris Livia nomen habet, id. A. A. 1, 72 : amphitheatri, Plin. 36, 15, 24, § 118 : omnia sub titulo tantum suo ac sine ullā pristini auctoris memoriā, Suet. Dom. 5.— `I.C` Of works of art, *a maker*, *artist* : statua auctoris incerti, Plin. 34, 8, 19, § 93 : apparuit summam artis securitatem auctori placaisse, id. praef. § 27.— `II` Transf. `I.A` In gen., *the originator*, *executor*, *performer*, *doer*, *cause*, *occasion* of other things (freq. interchanged with actor): tametsi haud quaquam par gloriá sequitur scriptorem et auctorem rerum, tamen etc., Sall. C. 3, 2 Kritz (cf. without rerum: Suam quisque culpam auctores ad negotia transferunt, id. J. 1, 4): praeclari facinoris, Vell. 2, 120, 6 : facti, Ov. M. 9, 206; Vell. 1, 8: cum perquirerent auctorem facti, Vulg. Jud. 6, 29 : optimi statūs auctor, Suet. Aug. 28 : honoris, Ov. M. 10, 214 : vitae, Vulg. Act. 3, 15 : salutis, ib. Heb. 2, 10 : fidei, ib. ib. 12, 2 : funeris, Ov. M. 10, 199 : necis, id. ib. 8, 449; 9, 214: mortis, id. ib. 8, 493 : vulneris, id. ib. 5, 133; 8, 418: plagae, id. ib. 3, 329 : seditionis sectae, Vulg. Act. 24, 5.—Also, in gen., *one from whom any thing proceeds* or *comes* : auctor in incerto est: jaculum de parte sinistrā Venit, i. e. **the sender**, Ov. M. 12, 419; so, teli, id. ib. 8, 349 : muneris, **the giver**, id. ib. 2, 88; 5, 657, 7, 157 al.: meritorum, id. ib. 8, 108 al.— `I.B` *An author of scientific or literary productions.* `I.A.1` *An investigator* : non sordidus auctor Naturae verique, Hor. C. 1, 28, 14.—And as imparting learning, *a teacher* : quamquam in antiquissimā philosophiā Cratippo auctore versaris, Cic. Off. 2, 2, 8 : dicendi gravissimus auctor et magister Plato, id. Or. 3, 10 : divini humanique juris auctor celeberrimus, Vell. 2, 26, 2 : Servius Sulpicius, juris civilis auctor, Gell. 2, 10; Dig. 19, 1, 39; 40, 7, 36.— `I.A.2` *The author of a writing*, *a writer* : ii quos nunc lectito auctores, Cic. Att. 12, 18 : ingeniosus poëta et auctor valde bonus, id. Mur. 14 : scripta auctori perniciosa suo, Ov. Tr. 5, 1, 68 : Belli Alexandrini Africique et Hispaniensis incertus auctor est, Suet. Caes. 56; id. Aug. 31: sine auctore notissimi versus, i. e. **anonymous verses**, id. ib. 70; so id. Calig. 8; id. Dom. 8 al.— Meton. of cause for effect, for *a literary production*, *writing*, *work* : in evolvendis utriusque linguae auctoribus, etc., Suet. Aug. 89. —In partic., *the author of historical works*, *an historian* (with and without *rerum*): ego cautius posthac historiam attingam, te audiente, quem rerum Romanarum auctorem laudare possum religiosissimum, Cic. Brut. 11, 44; so, Matrem Antoniam non apud auctores rerum, non diurnā actorum scripturā reperio ullo insigni officio functam, Tac. A. 3, 3; 3, 30 (diff. from auctor rerum in II. A.): Polybius bonus auctor in primis, Cic. Off. 3, 32, 113; so Nep. Them. 10, 4; Liv. 4, 20; Tac. A. 5, 9; 14, 64 al.—With *historiae* (eccl. Lat.): historiae congruit auctori, Vulg. 2 Macc. 2, 31.—Hence, in gen., *one that gives an account of something*, *a narrator*, *reporter*, *informant* (orally or in writing): sibi insidias fieri: se id certis auctoribus comperisse, Cic. Att. 14, 8 : celeberrimos auctores habeo tantam victoribus irreverentiam fuisse, ut, etc., Tac. H. 3, 51 : criminis ficti auctor, i. e. nuntius, Ov. M. 7, 824 : Non haec tibi nuntiat auctor Ambiguus, id. ib. 11, 666; 12, 58; 12, 61; 12, 532.—Hence, auctorem esse, with acc. and *inf.*, *to relate*, *recount* : Auctores sunt ter novenis punctis interfici hominem, Plin. 11, 21, 24, § 73 : Fabius Rustiçus auctor est scriptos esse ad Caecinam Tuscum codicillos, Tac. A. 13, 20 : Auctor est Julius Marathus ante paucos quam nasceretur menses prodigium Romae factum (esse) publice, etc., Suet. Aug. 94 et saep.— `I.C` *One by whose influence*, *advice*, *command*, etc., *any thing is done*, *the cause*, *occasion*, *contriver*, *instigator*, *counsellor*, *adviser*, *promoter;* constr. sometimes with *ut*, acc. and *inf.*, or *gen. gerund.* : quid mihi es auctor ( *what do you counsel me?*) huic ut mittam? Plaut. Ps. 1, 3, 2; 4, 7, 70; id. Poen. 1, 3, 1: idne estis auctores mihi? Ter. Ad. 5, 8, 16 : mihique ut absim, vehementer auctor est, Cic. Att. 15, 5 : Gellium ipsis (philosophis) magno opere auctorem fuisse, ut controversiarum facerent modum, id. Leg. 1, 20, 53 : ut propinqui de communi sententiā coërcerent, auctor fuit, Suet. Tib. 35; id. Claud. 25; id. Calig. 15: a me consilium petis, qui sim tibi auctor in Siciliāne subsidas, an proficiscare, Cic. Fam. 6, 8 : ego quidem tibi non sim auctor, si Pompeius Italiam reliquit, te quoque profugere, Att. ap. Cic. Att. 9, 10: ne auctor armorum duxque deesset, Auct. B. G. 8, 47: auctor facinori non deerat, Liv. 2, 54 : auctores Bibulo fuere tantundem pollicendi, Suet. Caes. 19 : auctores restituendae tribuniciae potestatis, id. ib. 5; so id. Dom. 8: auctor singulis universisque conspirandi simul et ut... communem causam juvarent, id. Galb. 10 al. —So freq. in the *abl. absol.* : me, te, eo auctore, *at my*, *your*, *his instance*, *by my* *advice*, *command*, etc.: non me quidem Faciet auctore, hodie ut illum decipiat, Plaut. Stich. 4, 2, 23 : an paenitebat flagiti, te auctore quod fecisset Adulescens? Ter. Eun. 5, 6, 12 : quare omnes istos me auctore deridete atque contemnite, Cic. de Or. 3, 14, 54 : quia calida fomenta non proderant, frigidis curari coactus auctore Antonio Musā, Suet. Aug. 81; 96; id. Galb. 19; id. Vit. 2 al.: agis Carminibus grates et dis auctoribus horum, *the promoters* or *authors of spells*, Ov. M. 7, 148.— `I.A.2` Esp., in political lang., t. t. `I.1.1.a` Auctor legis. *One who proposes a law*, *a mover*, *proposer* (very rare): quarum legum auctor fuerat, earum suasorem se haud dubium ferebat, Liv. 6, 36 : Quid desperatius, qui ne ementiendo quidem potueris auctorem adumbrare meliorem, Cic. Dom. 30, 80.— *One who advises the proposal of a law*, *and exerts all his influence to have it passed*, *a supporter* (stronger than suasor; cf. Suet. Tib. 27: alium dicente, auctore eo Senatum se adīsse, verba mutare et pro auctore suasorem dicere coegit): isti rationi neque lator quisquam est inventus neque auctor umquam bonus, Cic. Leg. 3, 15, 34 : cum ostenderem, si lex utilis plebi Romanae mihi videretur, auctorem me atque adjutorem futurum (esse), id. Agr. 2, 5; id. Att. 1, 19: quo auctore societatem cum Perseo junxerunt, Liv. 45, 31; Suet. Oth. 8; id. Vesp. 11 al.—Sometimes in connection with suasor: atque hujus deditionis ipse Postumius suasor et auctor fuit, Cic. Off. 3, 30, 109 : Nisi quis retinet, idem suasor auctorque consilii ero, Tac. H. 3, 2 al. — Of a senate which accepts or adopts a proposition for a law, *a confirmer*, *ratifier* : nunc cum loquar apud senatores populi Romani, legum et judiciorum et juris auctores, Cic. Verr. 2, 5, 67.— Poet., in gen., *a law-giver* : animum ad civilia vertet Jura suum, legesque feret justissimus auctor, Ov. M. 15, 833; and of one who establishes conditions of peace: leges captis justissimus auctor imposuit, id. ib. 8, 101. —Hence, auctores fieri, *to approve*, *accept*, *confirm a law* : cum de plebe consulem non accipiebat, patres ante auctores fieri coëgerit, Cic. Brut. 14, 55 : Decreverunt ut, cum populus regem jussisset, id sic ratum esset, si patres auctores fierent, Liv. 1, 17; 1, 22; 2, 54; 2, 56; 6, 42; 8, 12 al.— `I.1.1.b` Auctor consilii publici, *he who has the chief voice in the senate*, *a leader* : hunc rei publicae rectorem et consilii publici auctorem esse habendum, Cic. de Or. 1, 48, 211; 3, 17, 63. —Also *absol.* : regem Ariobarzanem, cujus salutem a senatu te auctore, commendatam habebam, **by your influence**, **and the decree of the senate occasioned by it**, Cic. Fam. 15, 4, 6; cf. Gron. ad Liv. 24, 43.— `I.D` *One who is an exemplar*, *a model*, *pattern*, *type of any thing* : Caecilius, malus auctor Latinitatis, Cic. Att. 7, 3, 10 : nec litterarum Graecarum, nec philosophiae jam ullum auctorem requiro, id. Ac. 2, 2, 5; cf. Wopk. Lect. Tull. p. 34: unum cedo auctorem tui facti, unius profer exemplum, i. e. **who has done a similar thing**, Cic. Verr. 2, 5, 26 : Cato omnium virtutum auctor, id. Fin. 4, 16, 44 al. — `I.E` *One that becomes security for something*, *a voucher*, *bail*, *surety*, *witness* : id ita esse ut credas, rem tibi auctorem dabo, Plaut. Trin. 1, 2, 70 : auctorem rumorem habere, Cic. Verr. 2, 3, 19 : fama nuntiabat te esse in Syriā; auctor erat nemo, id. Fam. 12, 4 : non si mihi Juppiter auctor Spondeat, Verg. A. 5, 17 : gravis quamvis magnae rei auctor, Liv. 1, 16 : auctorem levem, nec satis fidum super tantā re Patres rati, id. 5, 15 *fin.* : urbs auspicato deis auctoribus in aeternum condita, **under the guaranty of the gods**, id. 28, 28.—Also with acc. and *inf.* : auctores sumus tutam ibi majestatem Romani nominis fore, Liv. 2, 48.— `F` In judic. lang., t. t. `I.A.1` *A seller*, *vender* (inasmuch as he warrants the right of possession of the thing to be sold, and transfers it to the purchaser; sometimes the jurists make a distinction between *auctor primus* and *auctor secundus;* the former is the seller himself, the latter the bail or security whom the former brings, Dig. 21, 2, 4; cf. Salmas. Mod. Usur. pp. 728 and 733): quod a malo auctore emīssent, Cic. Verr. 2, 5, 22 : auctor fundi, id. Caecin. 10; Dig. 19, 1, 52: Inpero (auctor *ego* sum), ut tu me quoivis castrandum loces, Plaut. Aul. 2, 2, 73 Wagn.; id. Ep. 3, 2, 21; id. Curc. 4, 2, 12.— Trop. : auctor beneficii populi Romani, Cic. Mur. 2.— `I.A.2` *A guardian*, *trustee* (of women and minors): dos quam mulier nullo auctore dixisset, Cic. Caecin. 25 : majores nostri nullam ne privatam quidem rem agere feminas sine auctore voluerunt, Liv. 34, 2 : pupillus obligari tutori eo auctore non potest, Dig. 26, 8, 5.— `I.A.3` In espousals, auctores are *the witnesses of the marriage contract* (parents, brothers, guardians, relatives, etc.): nubit genero socrus, nullis auspicibus, nullis auctoribus, Cic. Clu. 5.— `G` *An agent*, *factor*, *spokesman*, *intercessor*, *champion* : praeclarus iste auctor suae civitatis, Cic. Fl. 22 : (Plancius) princeps inter suos... maximarum societatum auctor, plurimarum magister, id. Planc. 13, 22 : meae salutis, id. Sest. 50, 107 : doloris sui, querelarum, etc., id. Fl. 22 *fin.* !*? In class. Lat. auctor is also used as *fem.* : eas aves, quibus auctoribus etc., Cic. Div. 1, 15, 27 : Et hostes aderant et (Theoxena) auctor mortis instabat, Liv. 40, 4, 15 : auctor ego (Juno) audendi, Verg. A. 12, 159; Ov. M. 8, 108; id. F. 5, 192; 6, 709; id. H. 14, 110; 15, 3; Sen. Med. 968; cf. Paul. ex Fest. p. 29 Müll. The distinction which the grammarians, Serv. ad Verg. A. 12, 159, Prob. p. 1452 sq. P., and others make between auctor *fem.* and auctrix, that auctrix would refer more to the lit. signif. of the verb, augeo, while auctor *fem.* has more direct relation to the prevailing signif. of its noun, auctoritas, is unfounded. 4422#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4421#auctoramentum#auctōrāmentum, i, n. auctoro. `I` *That which binds* or *obliges to the performance of certain services;* hence (in concr.), *a contract*, *stipulation* : illius turpissimi auctoramenti (sc. gladiatorii) verba sunt; uri, vinciri ferroque necari, Sen. Ep. 37.— More freq., `II` *That for which one binds himself to some service* or *duty* (as that of soldiers, gladiators, etc.), *wages*, *pay*, *hire*, *reward.* `I.A` Lit. : est in illis ipsa merces, auctoramentum servitutis, * Cic. Off. 1, 42, 150; so Tert. Apol. 39: rudiariis revocatis auctoramento centenūm milium, Suet. Tib. 7 : jugulati civis Romani auctoramentum, Vell. 2, 28, 3; 2, 66, 3.— `I.B` Trop., *reward* : nullum sine auctoramento malum est, Sen. Ep. 69 : discriminis, Eum. Pan. ad Constant. 12. 4423#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4422#auctoritas#auctōrĭtas (not autōr- nor authōr-), ātis, f. auctor, acc. to the different signiff. of that word, `I` In gen., *a producing*, *production*, *invention*, *cause* (very rare; syn.: auctoramentum, sententia, judicium, consilium, vis, pondus, favor, gratia): quod si exquiratur usque ab stirpe auctoritas (sc. rumoris), **originator**, **inventor**, Plaut. Trin. 1, 2, 180 : ejus facti qui sint principes et inventores, qui denique auctoritatis ejus et inventionis comprobatores, Cic. Inv. 1, 28, 43 : utrum poëtae Stoicos depravārint, an Stoici poëtis dederint auctoritatem, non facile dixerim, id. N. D. 3, 38, 91.— `II` Esp., `I.A` *A view*, *opinion*, *judgment* : errat vehementer, si quis in orationibus nostris auctoritates nostras consignatas se habere arbitratur, Cic. Clu. 50, 139 : reliquum est, ut de Q. Catuli auctoritate et sententiā dicendum esse videatur, id. Imp. Pomp. 20; 22: Mihi quidem ex animo eximi non potest, esse deos, id tamen ipsum, quod mihi persuasum est auctoritate majorum, cur ita sit, nihil tu me doces, id. N. D. 3, 3, 7 : plus apud me antiquorum auctoritas valet, id. Lael. 4, 13.— `I.B` *Counsel*, *advice*, *persuasion*, *encouragement* to something (esp. if made with energy and sustained by the authority and influence of the counsellor; cf. auctor, I. C.): auctoritatem defugere, Plaut. Poen. 1, 1, 19 : Jubeo, cogo atque impero. Numquam defugiam auctoritatem, Ter. Eun. 2, 3, 99 Ruhnk.: attende jam, Torquate, quam ego defugiam auctoritatem consulatūs mei, *how little pleased* (ironically) *I am that the occurrences of my consulship are ascribed to my exertions*, *my influence*, Cic. Sull. 11, 33: cujus (Reguli) cum valuisset auctoritas, captivi retenti sunt, id. Off. 3, 27, 100 : jure, legibus, auctoritate omnium, qui consulebantur, testamentum fecerat, Cic. Verr. 2, 1, 42 : ejus (Sexti) mihi vivit auctoritas, id. Att. 10, 1, 1 : his rebus adducti et auctoritate Orgetorigis permoti etc., Caes. B. G. 1, 3 : ut per auctoritatem earum civitatium suae preces nuper repudiatae faciliorem aditum ad senatum haberent, i. e. agentibus, intervenientibus, Liv. 38, 3 al.—Also *consolatory exhortation*, *consolation*, *comfort* : his autem litteris animum tuum...amicissimi hominis auctoritate confirmandum etiam atque etiam puto, Cic. Fam. 6, 6, 2.— `I.C` *Will*, *pleasure*, *decision*, *bidding*, *command*, *precept*, *decree* : si ad verba rem deflectere velimus, consilium autem eorum, qui scripserunt, et rationem et auctoritatem relinquamus? Cic. Caecin. 18, 51 : verba servire hominum consiliis et auctoritatibus, id. ib. 18, 52 : legio auctoritatem Caesaris persecuta est, id. Phil. 3, 3 : nisi legiones ad Caesaris auctoritatem se contulissent, **under his command**, **guidance**, id. Fam. 10, 28 *fin.* —Hence, `I.A.2` Esp., in political lang., t. t. `I.2.2.a` Senatūs auctoritas, *The will of the senate* : agrum Picenum contra senatūs auctoritatem dividere, Cic. Sen. 4, 11.—More freq., *A decree of the senate*, = Senatūs consultum: Senatūs vetus auctoritas de Bacchanalibus, Cic. Leg. 2, 15, 37 : sine senatūs auctoritate foedus facere, id. Off. 3, 30, 109 : Senatūs auctoritas gravissima intercessit, id. Fam. 1, 2 *fin.* : responditque ita ex auctoritate senatūs consul, Liv. 7, 31 : imperio non populi jussu, non ex auctoritate patrum dato, id. 26, 2 : Neminem exulum nisi ex Senatūs auctoritate restituit, Suet. Claud. 12 : citra senatūs populique auctoritatem, id. Caes. 28 al. —Hence the superscription to the decrees of the Senate: SENATVS. CONSVLTI. AVCTORITAS., abbrev., S. C. A., Cic. Fam. 8, 8.—Sometimes between senatūs auctoritas and senatūs consultum this distinction is to be made, that the former designates a decision of the senate, invalidated by the protestation of the tribune of the people or by the people themselves; the latter, one that is passed without opposition, Cic. Fam. 8, 8; Liv. 4, 57.— `I.2.2.b` Auctoritas populi, *the popular will* or *decision* : isti principes et sibi et ceteris populi universi auctoritati parendum esse fateantur, Cic. Imp. Pomp. 22; so, publica, Vell. 2, 62, 3; Dig. 1, 2, 2, § 4.— `I.2.2.c` Auctoritas collegii (pontificum), Liv. 34, 44; cf. Cic. Leg. 2, 19 and 21.— `I.D` *Liberty*, *ability*, *power*, *authority* to do according to one's pleasure: qui habet imperium a populo Romano auctoritatem legum dandarum ab senatu, Cic. Verr. 2, 2, 49 : Verres tantum sibi auctoritatis in re publicā suscepit, ut, etc., id. ib. 2, 5, 58 : Invita in hoc loco versatur oratio; videtur enim auctoritatem adferre peccandi, id. N. D. 3, 35, 85 : Senatūs faciem secum attulerat auctoritatemque populi Romani, id. Phil. 8, 8.— `I.E` *Might*, *power*, *authority*, *reputation*, *dignity*, *influence*, *weight* (very freq.): ut vostra auctoritas Meae auctoritati fautrix adjutrixque sit, Ter. Hec. prol. alt. 40: aequitate causae et auctoritate suā aliquem commovere, Cic. Verr. 2, 1, 48 : id maximā auctoritate philosophi adfirmant, id. Off. 3, 29, 105 : Digna est memoriā Q. Catuli cum auctoritas tum verecundia, Vell. 2, 32 : optimatium auctoritatem deminuere, Suet. Caes. 11; so, auctoritatem habere, Cic. Phil. 11, 10 *fin.*; id. Sen. 17, 60: adripere, id. ib. 18, 62; id. N. D. 3, 35, 85: facere, **to procure**, **obtain**, id. Imp. Pomp. 15 : Grandis auctoritatis es et bene regis regnum Israël, * Vulg. 3 Reg. 21, 7: imminuere, Cic. de Or. 2, 37 *fin.* : levare, id. Ac. 2, 22, 69 : fructus capere auctoritatis, id. Sen. 18, 62 : Quae sunt voluptates corporis cum auctoritatis praemiis comparandae? id. ib. 18, 64 et saep. — Transf. to things, *importance*, *significance*, *weight*, *power*, *worth*, *value*, *estimation* : bos in pecuariā maximā debet esse auctoritate, Varr. R. R. 2, 5 : sunt certa legum verba... quo plus auctoritatis habeant, paulo antiquiora, **more weight**, **force**, Cic. Leg. 2, 7, 18 : totius hujusce rei quae sit vis, quae auctoritas, quod pondus, ignorant, id. Fl. 4 : utilitatis species falsa ab honestatis auctoritate superata est, id. Off. 3, 30, 109 : cum antea per aetatem nondum hujus auctoritatem loci attingere auderem, *of this* honorable *place*, i. e. *the rostra*, id. Imp. Pomp 1: bibliothecas omnium philosophorum mihi videtur XII. tabularum libellus auctoritatis pondere superare, id. de Or. 1, 44, 195; id. Fam. 1, 7; Dolab. ap. Cic. ib. 9, 9 *fin.* : auctoritas praecipua lupo (pisci), Plin. 9, 17, 28, § 61 : Post eum (Maecenatum) interiit auctoritas sapori (pullorum asinorum), id. 8, 43, 68, § 170 Jan: unguentorum, id. 13, 1, 2, § 4 : auctoritas dignitasque formae, Suet. Claud. 30.—Also of *feigned*, *assumed authority* : nec cognovi quemquam, qui majore auctoritate nihil diceret, **that said nothing with a greater air of authority**, Cic. Div. 2, 67, 139.— `F` *An example*, *pattern*, *model* : omnium superiorum auctoritatem repudiare, Cic. Verr. 2, 3, 19 : memoriā digna juventuti rei publicae capessendae auctoritas disciplinaque, id. Sest. 6, 14 : valuit auctoritas, id. Tusc. 2, 22, 53; so Cic. Verr. 2, 3, 93; 2, 5, 32: tu is es qui in disputando non tuum judicium sequare, sed auctoritati aliorum pareas, id. Leg. 1, 13, 36; id. Rosc. Am. 6, 16 al.— `G` *A warrant*, *security for establishing a fact*, *assertion*, etc., *credibility* : cum ea (justitia) sine prudentiā satis habeat auctoritatis, Cic. Off. 2, 9, 34 : desinant putare, auctoritatem esse in eo testimonio, cujus auctor inventus est nemo, id. Fl. 22, 53 : Quid vero habet auctoritatis furor iste, quem divinum vocatis? id. Div. 2, 54, 110 : tollitur omnis auctoritas somniorum, id. ib. 2, 59, 123 : cum ad vanitatem accessit auctoritas, id. Lael. 25, 94.— `I.A.2` Meton., *the things which serve for the verification* or *establishment of a fact.* `I.2.2.a` *A record*, *document* : videt legationes, cum publicis auctoritatibus convenisse, Cic. Verr. 1, 3, 7 : nihil putas valere in judiciis civitatum auctoritates ac litteras, id. ib. 2, 3, 62, § 146.— `I.2.2.b` *The name of a person who is security for something*, *authority* : cum auctoritates principum conjurationis colligeret, Cic. Sull. 13, 37 : sed tu auctoritates contemnis, ratione pugnas, id. N. D. 3, 4, 9.—Hence for the *names* of persons present at the drawing up of a decree of the senate: quod in auctoritatibus praescriptis exstat, Cic. de Or. 3, 2, 5 : Senatūs consultum, quod tibi misi, factum est auctoritatesque perscriptae, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 8.— `H` *Right of possession* (cf. auctor, II. F. 1.): lex usum et auctoritatem fundi jubet esse biennium, Cic. Caecin. 19, 54 : usūs auctoritas fundi biennium est, id. Top. 4, 23; so id. Caecin. 26, 74; id. Har. Resp. 7; Lex Atin. ap. Gell. 17, 6; cf. Hugo, Rechtsgesch. p. 217 sq.—So in the laws of the XII. Tables: ADVERSVS. HOSTEM. AETERNA. AVCTORITAS., *against a stranger the right of possession is perpetual* (i. e. *a stranger cannot*, *by prescription*, *obtain the right of possession to the property of a Roman*), ap. Cic. Off. 1, 12, 37.— `J` In jurid. lang., *a guaranty*, *security*, Paul. Sent. 2, 17. 4424#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4423#auctoro#auctōro, āvi, ātum, 1, v. a. (access. form auctōror, āri, Dig. 26, 8, 4; 27, 6, 9; App. M. 9, p. 225, 40; Tert. ad Scap. 1) [auctor]. `I` *To become security for*, *to give a pledge as bondsman*, Dig. 27, 6, 9; 26, 8, 4.— Trop., in the *pass.* : observatio satis auctorata consensūs patrocinio, **confirmed**, **supported**, Tert. Cor. Mil. 2.— `II` More freq. se auctorare, or *pass.* auctorari, *to bind* or *oblige one* ' *s self* to something, *to hire one* ' *s self out* for some service (mostly post-Aug.; never in Cic.): vindemitor auctoratus, Plin. 14, 1, 3, § 10.—Esp. of gladiators: Quid refert, uri virgis ferroque necari Auctoratus eas, * Hor. S. 2, 7, 59 (qui se vendunt ludo (gladiatorio) auctorati vocantur; auctoratio enim dicitur venditio gladiatorum, Acro): proximo munere inter novos auctoratos ferulis vapulare placet, Sen. Apocol. p. 251 Bip. : auctoratus ob sepeliendum patrem, Quint. Decl. 302; Inscr. Orell. 4404.—Hence, in the pun: ipsum magis auctoratum populum Romanum circumferens, i. e. **brought into greater danger than the gladiators**, Plin. 36, 15, 24, § 117.—Hence, `I.B` In gen., *to bind* : eo pignore velut auctoratum sibi proditorem ratus est, Liv. 36, 10; Manil. 5, 340.— * `I.C` Sibi mortem aliquā re, *to bring death to one* ' *s self by some means*, Vell. 2, 30. 4425#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4424#auctoror#auctōror, āri, v. auctoro `I` *init.* 4426#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4425#auctrix#auctrix, īcis, f. auctor. `I` *She that originates a thing*, *an author* (very rare, and post-class. for auctor, q. v. *fin.*): materia auctrix universitatis, Tert. adv. Herm. 5 : anima auctrix operum carnis, id. adv. Marc. 5, 10 : comoediae scelerum et libidinum auctrices, id. Spect. 18.— `II` *A female seller* or *surety* (very rare, and post-class.), Cod. Diocl. et Max. 8, 45, 16; Tert. Anim. 57. 4427#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4426#auctumnalis#auctumnālis (correctly aut-), e (old form autumnal, related as facul to facile, volup to volupe, famul to famulus, Varr. ap. Charis. p. 94), adj. auctumnus, `I` *of* or *pertaining to the autumn*, *autumnal* : aequinoctium autumnal, Varr. ap. Charis. l. l.: aequinoctium autumnale, Varr. R. R. 1, 28 *fin.*; so Liv. 31, 47: (aestuus) tumentes autumnali (aequinoctio) amplius quam verno, Plin. 2, 97, 99, § 215 : tempus autumnale, Varr. R. R. 1, 39, 1 : lumen autumnale, * Cic. Arat. 285: agnus, Col. 7, 3, 11 : rosa, Plin. 21, 4, 10, § 19 : imbres, id. 19, 3, 13, § 37 : pruna, Prop. 5, 2, 15 : corna autumnalia, Ov. M. 8, 665, and 13, 816 et saep. 4428#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4427#auctumnescit#auctumnescit or -nascit (correctly aut-), `I` *v. inch. impers.* [id.], *autumn approaches*, *is coming on*, Mart. Cap. 6, p. 196. 4429#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4428#auctumnitas#auctumnĭtas (correctly aut-), ātis, f. id. (only ante- and post-class.). `I` *The season of autumn*, *the autumn*, *harvest-time* : Circum oleas autumnitate ablaqueato, Cato, R. R. 5, 8 : primā autumnitate cum pluvius est, id. ib. 155, 1 : autumnitas in anni tetrachordo mensem praeterierat, Varr. ap. Non. p. 71, 15: aestas atque autumnitas, Arn. 2, p. 96.— `II` *The produce of autumn*, *the harvest* (cf. 1. auctumnus, II.): dapem autumnitatis uvidam, Varr. ap. Non. p. 71, 18: ex olivis atque vinetis plenam faciant autumnitatem fundi, Arn. 1, p. 12. 4430#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4429#auctumno#auctumno (correctly aut-), āre, v. n. id., `I` *to cause* or *bring on autumn* (only in the two foll. exs.): corus autumnat, Plin. 2, 47, 47, § 124 : aër aestate nimbosā semper quodam modo vernat vel autumnat, id. 2, 50, 51, § 136. 4431#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4430#auctumnus1#auctumnus (correctly aut-), i, m. ( autumnum, i, n., Varr.ap.Non.p.71, 20). [This word was anciently referred to augeo, as the season of `I` *increase*, as by Paul. ex Fest. p. 23, 11 Müll.; so Curtius. But Corssen and others, in view of its correct form, *autumnus*, refer it to the Sanscr. av, to do good to, to satisfy one's self; cf. the Gr. ἐνηνής (i.e. ἐνη?ής), good, kindly, and 2.aveo, to be well.] *The season of abundance*, *the autumn.* `I` Lit. (from the 22d of September to the 22d of December; acc. to the designation of the ancients, from the entering of the sun into Libra until the setting of the Pleiades, comprising 91 days, Varr. R. R. 1, 28): quae temporis quasi naturam notant, hiems, ver, aestas, autumnus, Cic. Part. Or. 11 : Vites autumno fundi suadente videmus, Lucr. 1, 175 : Inde autumnus adit, id. 5, 743 : pomifer, Hor. C. 4, 7, 11 : varius purpureo colore, id. ib. 2, 5, 11 : sordidus calcatis uvis, Ov. M. 2, 29 : letifer, *sickly* (on account of the diseases that prevail in autumn), Juv. 4, 56: sub autumno, Ov. A. A. 2, 315 : autumno adulto, **about the middle of autumn**, Tac. A. 11, 31 : vergente, **drawing to a close**, id. ib. 11, 4 : flexus autumni, id. H. 5, 23 al. —In plur. : Frustra per autumnos nocentem Corporibus metuemus Austrum, Hor. C. 2, 14, 15; Ov. M. 1, 117; 3, 327.—* `II` Meton., *the produce of the autumn*, *the harvest* : et multa fragrat testa senibus autumnis, i. e. vino vetere, Mart. 3, 58, 7. 4432#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4431#auctumnus2#auctumnus (correctly aut-), a, um, adj. 1. auctumnus, `I` *autumnal* ( poet. or in post-Aug. prose): imber, Cato, R. R. 58 : autumno frigore, Ov. M. 3, 729 (Merk., *autumni frigore*): sidera, Manil. 2, 269 : tempus, id. 2, 425 : pruinae, Aus. Idyll. 8, 10; Cod. Th. 2, 8, 2: aequinoctium, Plin. 19, 6, 33, § 108 : tempestas, Gell. 19, 7, 2. 4433#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4432#auctus1#auctus, a, um, v. augeo, P. a. 4434#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4433#auctus2#auctus, ūs, m. augeo, `I` *an increasing*, *augmenting; increase*, *growth*, *abundance* (esp. freq. after the Aug. per.; not in Cic.; syn. incrementum; post-class. augmentum). `I` Lit. : corporis auctus, Lucr. 2, 482; 5, 1171: Hic natura suis refrenat viribus auctum, id. 2, 1121; 5, 846; 6, 327: auxilium appellatum ab auctu, Varr. L. L. 5, § 90 Müll.: vos (Divi Divaeque) bonis auctibus auxitis, Liv. 29, 27; 4, 2: aquarum, Plin. 4, 12, 24, § 79; Tac. A. 1, 56: diei, Plin. 2, 19, 17, § 81.— Poet. : caedere arboris auctum, *the abundance of a tree*, for *a large tree*, Lucr. 6, 168; so, nec lorica tenet distenti corporis auctum, Luc. 9, 797.— `II` Trop. : auctus imperii, Tac. A. 2, 33; so id. H. 4, 63: hujus viri fastigium tantis auctibus fortuna extulit ut, etc., Vell. 2, 40, 4 : bellum cotidiano auctu majus, id. 2, 129 *fin.* : immensis auctibus aliquem extollere, Tac. H. 4, 28: augusta dicantur ab auctu, etc., **from the increase**, **enhancement of a prosperous condition**, Suet. Aug. 7 *fin.* 4435#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4434#aucupabundus#aucŭpābundus, a, um, adj. aucupor, = aucupans, `I` *watching*, *lurking for* : animas, Tert. Anim. 39. 4436#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4435#aucupalis#aucŭpālis, e, adj. aucupium, `I` *pertaining to bird-catching* or *fowling* : perticae, Paul. ex Fest. p. 21 Müll. 4437#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4436#aucupatio#aucŭpātĭo, ōnis, f. aucupor, `I` *birdcatching*, *fowling*, Quint. Decl. 13, 8. 4438#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4437#aucupatorius#aucŭpātōrĭus, a, um, adj. id., `I` *belonging to*, or *useful in bird-catching* : harundo, Plin. 16, 36, 66, § 172 : Cum anno permansit inundatio, proficiunt in aucupatoriam amplitudinem, id. 16, 36, 66, § 169 : calami, Mart. 14, 218; Plin. l. l. 4439#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4438#aucupatus#aucŭpātus, ūs, m. id., = aucupium, `I` *fowling*, Capitol. Anton. Philos. 4. 4440#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4439#aucupium#aucŭpĭum, ii, n. auceps, `I` *bird-catching*, *fowling.* `I` Lit. : piscatu, aucupio, venatione, etc., Cic. Fin. 2, 8, 23; Pall. Dec. 6, 2: noctuae, id. Sept. 12.— Poet. : aucupium sagittarum, *bird-taking with arrows*, Att. ap. Cic. Fin. 5, 11, 32: harundine sumptā Faunus plumoso sum deus aucupio, Prop. 5, 2, 34; cf. Hermann. Opusc. III. p. 121.— Trop., *a catching at*, *lying in wait for something* : facere aucupium auribus, Plaut. Mil. 4, 1, 44 (cf. auceps and aucupor): hoc novum est aucupium, **a new kind of fowling**, **new way of catching things**, Ter. Eun. 2, 2, 16 (cf. the preced. verse, quaestus): aucupium delectationis, Cic. Or. 25, 84; 58, 197: aucupia verborum, *a catching at words*, *quibbling;* cf. auceps, id. Caecin. 23, 65: nomenclationis, Col. 3, 2, 31.— `II` Meton. (abstr. for concr.), *the birds caught* : qui tot res in se habet egregias, Aucupium, omne genus piscis, etc., * Cat. 114, 3; Cels. 2, 26; Sen. Prov. 3. 4441#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4440#aucupo#aucŭpo, āre, v. aucupor `I` *fin.* 4442#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4441#aucupor#aucŭpor, ātus, 1, v. dep. and `I` *act.* [auceps], *to go bird-catching* or *fowling.* `I` Lit. : Alio loco ut seras ac colas silvam caeduam, alio ubi aucupare, Varr. R. R. 1, 23, 5; Dig. 41, 1, 3.—Also *of taking bees* : spes aucupandi examina, Col. 3, 8, 8.— `II` Trop., *to chase*, *give chase to*, *strive for*, *be on the look-out for*, *lie in wait for; watch for*, etc. (a favorite figure in prose and poetry; in Cic. perh. twenty times; syn.: insidior, sequor): Viden scelestus ut aucupatur? **how he gives chase?** Plaut. Rud. 4, 4, 49 : nos longis navibus tranquillitates aucupaturi eramus, Cic. Att. 6, 8, 4 : tempus, id. Rosc Am. 8, 22 : alicujus imbecillitatem, id. Fl. 37, 92 : ut omni ex genere orationem aucuper, et omnis undique flosculos carpam atque delibem, id. Sest. 56, 119; Cic. Verr. 1, 3, 9; id. Or. 2, 7 *fin.*; 14, 59; 63, 256; 19, 63; id. Fin. 2, 22, 71: L. Cassio omnes ramusculos popularis aurae aucupante, id. Leg. 3, 16, 35; id. Fam. 5, 12, 6 al.: occasionem, Auct. B. Afr. 3 *fin.* : obtrectatione alienae scientiae famam sibi, Plin. H. N. praef. § 30; 33, 2, 8, § 32: studium populi ac favorem, Flor. 3, 13, 1 : reconditas voces, Suet. Aug. 86 : absentiam alicujus, Just. 29, 4 : somnos, Ov. H. 13, 107.!*? `I...a` *Act.* form aucŭpo, āre, *to watch for*, etc.: fructus verborum aures aucupant, Enn. ap. Non. p. 467, 14: prospectum aucupo, Pac. ib.: in consilio id reges Argivom aucupant, Att. ib.: id ego aucupavi, Titinn. ib.: Paulisper mane: Aucupemus ex insidiis clanculum quam rem gerant, Plaut. As. 5, 2, 31 : num quis est, Sermonem nostrum qui aucupet, id. Most. 2, 2, 42; so Sen. Herc. Oet. 483: ex insidiis aucupa, Plaut. Men. 4, 1, 12 : qui aucupet me quid agam, id. Mil. 4, 2, 5 : Lepide, mecastor, aucupavi, id. Truc. 5, 72.—* `I...b` *Pass.* form aucupor: Multa divulgata ac per rumorem vicissim aucupata discuntur, Lact. 5, 22. 4443#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4442#audacia#audācĭa, ae, f. audax, `I` *the quality of being* audax, *boldness*, in a good, but oftener in a bad sense (syn.: fortitudo, audentia, animus, virtus). `I` In a good sense, *daring*, *intrepidity*, *courage*, *valor* : audacia in bello, Sall. C. 9, 3 : audacia pro muro habetur, id. ib. 58, 17 : frangere audaciam, Liv. 25, 38, 6 : ipso miraculo audaciae obstupefecit hostes, id. 2, 10 : nox aliis in audaciam, aliis ad formidinem opportuna, Tac. A. 4, 51 : unam in audaciā spem salutis (esse), id. H. 4, 49; so Just. praef. 2, 9 al.: in audaces non est audacia tuta, Ov. M. 10. 544: Quod si deficiant vires, audacia certe Laus erit, Prop. 3, 1, 5 : sumpsisset cor ejus audaciam, Vulg. 2 Par. 17, 6 al.— `II` In a bad sense, *daring*, *audacity*, *presumption*, *temerity*, *insolence*, *impudence* : O hominis inpudentem audaciam, Plaut. Men. 5, 1, 13, and Ter. Heaut. 2, 3, 72, Phaedr. 3, 5, 9: conpositis mendaciis Advenisti, audaciai columen, **shamelessness**, **impudence**, Plaut. Am. 1, 1, 211 : Tantāne adfectum quemquam esse hominem audaciā! Ter. Phorm. 5, 8, 84 : audacia non contrarium (fidentiae), sed appositum est ac propinquum et tamen vitium est, Cic. Inv. 2, 54, 165 : animus paratus ad periculum, si suā cupiditate, non utilitate communi inpellitur, audaciae potius nomen habeat quam fortitudinis, id. Off. 1, 19, 63 : incredibili importunitate et audaciā, Cic. Verr. 2, 2, 30 : audaciā et impudentiā fretus, id. Fl. 15; so id. Caecin. 1; id. Phil. 10, 5; 13, 13 *fin.*; id. Clu. 65; id. Inv. 1, 33 al.; Sall. C. 23, 2; 52, 11; 61, 1; id. J. 7, 5; 14, 11 al.; Liv. 28, 22; 44, 6 al.; Tac. A. 11, 26; id. H. 3, 66; 3, 73 al.; Suet. Vesp. 8; Curt. 6, 11; 8, 13; Vulg. Sap. 12, 17 et saep. —In plur. (abstr. for concr.), *daring deeds*, = audacter facta: quantas audacias, quam incredibiles furores reperietis, Cic. Sull. 27 *fin.* : audacias Cato pluraliter dixit, Paul. ex Fest. p. 27 Müll.; Cic. Verr. 2, 3, 89; id. Cat. 2, 5, 10; id. Att. 9, 7: quam (formam vitae) postea celebrem miseriae temporum et audaciae temporum fecerunt, Tac. A. 1, 74.—In a milder signif. *freedom*, *boldness* : licentia vel potius audacia, Cic. Lig. 8 : vitare audaciam in translationibus, Suet. Gram. 10 *fin.* 4444#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4443#audaciter#audācĭter, adv., v. audax `I` *fin.* 4445#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4444#audacter#audacter, adv., v. audax `I` *fin.* 4446#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4445#audaculus#audācŭlus, a, um, `I` *adj. dim.* [audax], *a little bold* (rare, and post-class.), Paul. ex Fest. p. 23 Müll.: reprehensor audaculus verborum, Gell. 5, 21; Sulp. Apoll. ap. eund. 15, 5; Firm. 1 praef. 4447#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4446#audax#audax, ācis, adj. from audeo, as ferax from fero, capax from capio, `I` *daring*, in a good, but oftener in a bad sense, *bold*, *courageous*, *spirited; audacious*, *rash*, *presumptuous*, *foolhardy* (syn.: fortis, temerarius). `I` Lit. `I...a` *Absol.* : qui me alter est audacior homo, aut qui me confidentior? Plaut. Am. 1, 1, 1 : quae non deliquit, decet Audacem esse, id. ib. 2, 2, 207 : o scelestum atque audacem hominem, Ter. Eun. 4, 4, 42 : O hominem audacem! id. And. 4, 4, 30 : rogitas, audacissime? id. Eun. 5, 4, 26 : Verres homo audacissimus atque amentissimus, Cic. Verr. 1, 1, 2 *fin.*; id. Rosc. Am. 1: temerarius et audax, id. Inv. 1, 3 : petulans et audax, id. ad Q. Fr. 2, 4 : alii audaces, protervi, id. Fin. 1, 18, 61 : audaces, sibi placentes, Vulg. 2 Pet. 2, 10: de improbis et audacibus, Cic. Phil. 14, 3 : adulescentes quosdam eligit cum audacissimos tum viribus maximis, Nep. Dion, 9, 3 : da facilem cursum atque audacibus annue coeptis, Verg. G. 1, 40 : poëta, **a poet who remains unmoved amid praise and blame**, Hor. Ep. 2, 1, 182 Schmid: audax Iapeti genus, id. C. 1, 3, 25; 3, 27, 28: conjunx timidi aut audacis Ulixis, Ov. M. 14, 671 : furit audacissimus omni De numero Lycabas, id. ib. 3, 623 al.— `I...b` Constr., With abl. : viribus audax, Verg. A. 5, 67 : audax juventā, id. G. 4, 565.— With *gen.* : audax ingenii, Stat. S. 3, 2, 64; 5, 3, 135: animi, id. Th. 10, 495; Claud. Rapt. Pros. 2, 4; Sil. 14, 416.— With *inf.* : audax omnia perpeti, Hor. C. 1, 3, 25 : leges inponere, Prop. 5, 5, 13 : casus audax spondere secundos, Luc. 7, 246.— With *ad* : ad facinus audacior, Cic. Cat. 2, 5.— `II` Transf. to things: audax facinus, Ter. Eun. 4, 3, 2; so id. And. 2, 3, 27; id. Phorm. 1, 3, 4; so, animus, Sall. C. 5, 4 : consilium, Liv. 25, 38 : lingua, Vulg. Eccli. 21, 8 : res, Liv. 26, 38 : spes audacior, Plin. 28, 4, 7, § 35 : paupertas, Hor. Ep. 2, 2, 51 : dithyrambi, id. C. 4, 2, 10 : verba, *bold*, i. e. *unusual*, *poetic*, Quint. 10, 5, 4: hyperbole audacioris ornatūs, id. 8, 6, 67 : volatus, Ov. M. 8, 223 al. — `III` Meton., *violent*, *fierce*, *proud* : Nunc audax cave sis, * Cat. 50, 18: ambitiosus et audax, Hor. S. 2, 3, 165 : Cerberus, Tib. 1, 10, 35 : leones, Vulg. Sap. 11, 18 : Hecate, Sen. Med. 844.— *Adv.*, *boldly*, *courageously*, *audaciously;* in two forms, `I...a` audācĭter (the original but unusual form; cf.: licet omnes oratores aliud sequantur, i. e. the form *audacter*, Quint. 1, 6, 17): Multa scelerate, multa audaciter, multa improbe fecisti, Cic. Rosc. Am. 36, 104 B. and K.; cf. Prisc. p. 1014 P.; Sall. H. Fragm. ap. Prisc. l. l.: audaciter se laturum fuisse de etc., Liv. 22, 25 : audaciter negantem, id. 40, 55 Weissenb.; Sen. Prov. 4.— `I...b` audacter (the usu. class. form): loquere audacter patri, Plaut. Trin. 2, 2, 82 : monere, Ter. Heaut. 1, 1, 6 : audacter inter reges versari, Lucr. 2, 50; Cat. 55, 16; Cic. Verr. 2, 2, 54, id. Rosc. Am. 11; id. Fin. 2, 9, 28; id. Ac. 2, 25, 81; Liv. 9, 34; 44, 4: patrare, Vulg. Gen. 34, 30; ib. Jud. 20, 31; ib. Marc. 15, 43 al.— *Comp.* : quoi tuum concredat filium audacius, Plaut. Capt. 2, 2, 98; Cic. Or. 8, 26; 60, 202; Caes. B. G. 1, 15; 1, 18; Nep. Epam. 9, 1: scribere, Vulg. Rom. 15, 15.— *Sup.* : audacissume oneris quid vis inpone, Ter. Phorm. 3, 3, 28; Caes. B. G. 2, 10; 5, 15; Liv. 30, 30 (on these forms, v. Neue, Formenl. II. p. 661 sq.). 4448#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4447#audens#audens, entis, v. audeo, P. a. 4449#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4448#audenter#audenter, adv., v. audeo, `I` *P. a. fin.* 4450#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4449#audentia#audentĭa, ae, f. audens, `I` *boldness*, *courage*, *spirit*, in a good sense (only postAug. and rare; syn.: audacia, animus). `I` Lit. : audacia et audentia hoc diversa sunt, quod audacia temeritatis est, audentia fortitudinis, Non. p. 431, 6 : ut quisque audentiae habuisset, Tac. A. 15, 53 : nec defuit audentia Druso Germanico: sed obstitit Oceanus, id. G. 34 : usurpatum raro et privatā cujusque audentiā, id. ib. 31.— `II` Trop., *freedom in the use of words*, *license* : si datur Homero et mollia vocabula et Graeca ad levitatem versus contrahere, extendere, inflectere, cur tibi similis audentia non detur? Plin. Ep. 8, 4, 4. 4451#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4450#audeo#audĕo, ausus, 2, v. a. and n. ( `I` *perf.* ausi = ausus sum, Cato ap. Prisc. p. 868 P.; hence freq. in the poets, and prose writers modelled after them, *subj.* sync. ausim, Plaut. Poen. 5, 6, 21; Ter. Eun. 5, 2, 45; 5, 2, 65; Lucr. 2, 178; 5, 196; Verg. E. 3, 32; id. G. 2, 289; Tib. 4, 1, 193; Prop. 2, 5, 24; 3, 12, 21; Ov. Am. 2, 4, 1; Stat. Th. 1, 18; 3, 165; id. Achill. 2, 266; Liv. praef. 1; Plin. Ep. 4, 4 *fin.*; Tac. Agr. 43: ausis, Att. ap. Non. p. 4, 62; Lucr. 2, 982; 4, 508; 5, 730; 6, 412; cf. Paul. ex Fest. p. 27 Müll.: ausit, Cat. 61, 65; 61, 70; 61, 75; 66, 28; Ov. M. 6, 466; Stat. Th. 12, 101; id. Achill. 1, 544; Liv. 5, 3 *fin.* : * ausint, Stat. Th. 11, 126; cf. Prisc l. l.; Struve, p. 175 sq.; Ramsh. Gr. p. 140; Neue, Formenl. II. pp. 333 sq., 542, 547 sq. al.) [acc. to Pott, for avideo from avidus, pr. to be eager about something, to have spirit or courage for it; v. 1. aveo], *to venture*, *to venture to do*, *to dare; to be bold*, *courageous* (with the idea of courage, boldness; while *conari* designates a mere attempt, an undertaking; syn.: conor, molior); constr. with acc., *inf.*, *quin*, *in with acc.* or abl., and *absol.* With acc. (mostly in poets and histt., esp. in Tac.): Quā audaciā tantum facinus audet? Ter. Eun. 5, 4, 37; so, ut pessimum facinus auderent, Tac. H. 1, 28; 2, 85; Suet. Calig. 49: quid domini faciant, audent cum talia furesl Verg. E. 3, 16: ausum talia deposcunt, Ov. M. 1, 199; 13, 244: capitalem fraudem ausi, Liv. 23, 14; 3, 2; 26, 40; Vell. 2, 24, 5: erant qui id flagitium formidine auderent, Tac. A. 1, 69 : ausuros nocturnam castrorum oppugnationem, id. ib. 2, 12; 4, 49; 11, 9; 12, 28; 14, 25; id. H. 1, 48; 2, 25; 2, 69; 4, 15 al.: ad audendum aliquid concitāsset, nisi etc., Suet. Caes. 8; 19; id. Tib. 37; id. Tit. 8; Just. 5, 9 al.; hence also *pass.* : multa dolo, pleraque per vim audebantur, Liv. 39, 8 *fin.* : auderi adversus aliquem dimicare, Nep. Milt. 4 *fin.* : agenda res est audendaque, Liv. 35, 35, 6; Vell. 2, 56 *fin.* : patroni necem, Suet. Dom. 14.—Also ausus, a, um, *pass.*, Tac. A. 3, 67 *fin.* — With *inf.* (the usual constr.; freq. both in prose and poetry): etiam audes meā revorti gratiā? Plaut. Men. 4, 3, 23 : Ecquid audes de tuo istuc addere? **do you undertake**, **venture upon?** id. ib. 1, 2, 40 : commovere me miser non audeo, **I venture not to stir**, id. Truc. 4, 3, 44 : Neque tibi quicquam dare ausim, Ter. Eun. 5, 2, 65 : nil jam muttire audeo, id. And. 3, 2, 25; 3, 5, 7; id. Heaut. 5, 1, 80; id. Phorm. 5, 1, 31: hoc ex ipsis caeli rationibus ausim confirmare, Lucr. 5, 196 : auderent credere gentes, id. 2, 1036; 1, 68; by poet. license transf. to things: Vitigeni latices in aquaï fontibus audent Misceri, *the juice from the vine ventures boldly to intermingle with the water*, id. 6, 1072: Mithridates tantum victus efficere potuit, quantum incolumis numquam est ausus optare, Cic. Imp. Pomp. 9, 25 : imperatorem deposcere, id. ib. 5, 12 : ut de Ligarii (facto) non audeam confiteril id. Lig. 3, 8: audeo dicere, *I dare say*, *venture to assert*, = τολμῶ λέγειν, Cic. Fin. 5, 28, 84 et saep.: qui pulsi loco cedere ausi erant, Sall. C. 9, 4; 20, 3: quem tu praeponere no bis Audes, Cat. 81, 6 : refrenare licentiam, Hor. C. 3, 24, 28 : vana contemnere, Liv. 9, 17, 9 : mensuram prodere ausos, Plin. 2, 1, 1, § 3 al. : non sunt ausi persequi recedentes, Vulg. Gen. 35, 5; 44, 26; ib. Job, 29, 22; 37, 24; ib. Matt. 22, 46; ib. Act. 5, 13; ib. Rom. 5, 7 et persaepe.—* With *quin* : ut non audeam, quin promam omnia, Plaut. As. 1, 1, 11.— With *in with acc.* or abl. (eccl. Lat.): Rogo vos ne praesens audeam in quosdam (Gr. ἐπί τινας), Vulg. 2 Cor. 10, 2: In quo quis audet, audeo et ego (Gr. ἐν ?), ib. 2 Cor. 11, 21.—( ε) *Absol.* : (Romani) audendo... magni facti, Sall. H. Fragm. 4 (n. 12 *fin.* Gerl.): Nec nunc illi, quia audent, sed quia necesse est, pugnaturi sunt, Liv. 21, 40, 7 : in ejus modi consiliis periculosius esse deprehendi quam audere, Tac. Agr. 15 *fin.* : duo itinera audendi (esse), seu mallet statim arma, seu etc., id. H. 4, 49 : auctor ego audendi, Verg. A. 12, 159 : Nam spirat tragicum satis et feliciter audet, Hor. Ep. 2, 1, 166.—With an object to be supplied from the context: hos vero novos magistros nihil intellegebam posse docere, nisi ut auderent (sc. dicere, orationes habere, etc.), Cic. de Or. 3, 24, 94; Quint. 10, 1, 33 Frotsch.; 1, 5, 72: Judaei sub ipsos muros struxere aciem, rebus secundis longius ausuri (sc. progredi, *to advance further*), Tac. H. 5, 11: 2, 25, cf. Verg. A. 2, 347.— Hence, P. a., `I..1` audens, entis, *daring*, *bold*, *intrepid*, *courageous;* mostly in a good sense ( poet. or in post-Aug prose): tu ne cede malis, sed contra audentior ito, Verg. A. 6, 95 : audentes deus ipse juvat, Ov. M. 10, 586; so id. A. A. 1, 608; id. F. 2, 782: spes audentior, Val. Fl. 4, 284 : nil gravius audenti quam ignavo patiendum esse, Tac. A. 14, 58; id. H. 2, 2 audentissimi cujusque procursu. id. Agr. 33; id. Or. 14 al.— *Adv.* : audenter, *boldly*, *fearlessly*, *rashly* : liceat audenter dicere, — Vulg Act. 2, 29; Dig. 28, 2, 29 *fin.* — *Comp.* : audentius jam onerat Sejanum, Tac. A. 4, 68 progressus, id. ib. 13, 40: circumsistere, id. H. 2, 78 : inrupere, id. ib. 1, 79 : agere fortius et audentius, id. Or 18.— *Sup* prob not in use.— `I..2` ausus, a, um, *ventured*, *attempted*, *undertaken*, hence *subst.* : au-sum, i, n., *a daring attempt*, *a venture*, *an undertaking*, *enterprise* ( poet. or in postAug. prose; acc. to Serv. ad Verg. A. 12, 351, perh. not before Verg.): At tibi pro scelere, exclamat, pro talibus ausis, Verg. A. 2, 535; 12, 351: fortia ausa, id. ib. 9, 281 : ingentibus annuat ausis, Ov. M. 7, 178; 2, 328; 11, 12; 9, 621; 10, 460; 11, 242; id. H. 14, 49 al.; Stat. Th. 4, 368: ausum improbum, Plin. 2, 108, 112, § 147. 4452#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4451#audiens#audĭens, entis, Part. and P. a., v. audio. 4453#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4452#audientia#audĭentĭa, ae, f. audio, `I` *a hearing*, *a listening* to something; *audience*, *attention;* mostly in the phrase, audientiam facere, *to cause to give attention*, *to procure a hearing.* `I` Lit: exsurge, praeco; fac populo audientiam, i. e. *command silence*, * Plaut. Poen. prol. 11: Illi praeco faciebat audientiam, Auct ad Her. 4, 55, 68; audientiam facere praeconem jussit, Liv. 43, 16 : quantam denique audientiam orationi meae improbitas illius factura, Cic. Div in Caeeil. 13, 42; so id. Sen. 9, 28; id. de Or. 2, 80, 325: tribuere, **to give a hearing**, App. M. 3, p. 131, 14 : praebere, Cod. 7, 19, 7: impertiri, ib. 2, 13, 1.— `II` Meton. `I.A` *The faculty of hearing*, *hearing*, Prud. στεφ. 954. — `I.B` *The ears* (abstr. for concr.), Arn. 3, p. 117; 5, p. 178. 4454#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4453#audio#audĭo, īvi or ii, itum, 4, v. a. ( `I` *imperf.* audibat, Ov F. 3, 507: audibant. Cat. 84, 8; *fut.* audibo, Enn. ap. Non. p. 506, 1: audibis, id. ib.; Plaut. Capt. 3, 4, 86; id. Poen. 1, 2, 97; Caecil. ap. Gell. 7, 17 *fin.*; id. ap. Non. l. l.; cf. Struve, p. 137 sq.: audin = audisne, as ain = aisne; *inf. perf.* audīsse better than audivisse, acc. to Quint. 1, 6, 17) (cf. the Lacon. αὖς = οὗς; auris; Lith. ausis; Goth. auso; Germ. Ohr, and Engl ears the Fr. ouïr, and Lat. ausculto; Curtius also compares the Gr. ἀΐω, to hear, perceive, and the Sanscr. av, to notice, to favor; v. ausculto, 1. aveo *init.*, and cf. Varr. L. L. 6, § 83 Müll.], *to hear*, *to perceive* or *understand by hearing*, *to learn* (audio pr. differs from ausculto as the Gr. ἀκούω from ἀκροάομαι, the Germ. hören from horchen, and the Engl. to hear from to listen, the former of these words denoting an involuntary, the latter a voluntary act; other syn.: exaudio, sentio, cognosco, oboedio, dicor). `I. A.` In gen. `I...a` Aliquid: auribus si parum audies terito cum vino brassicam, etc., Cato, R. R. 157 *fin.* : ubi molarum strepitum audibis maximum, Enn. ap. Non. l. l. (Com. v. 7 Vahl. p. 153): verba, Plaut. Poen. 1, 2, 97; Vulg. Gen. 24, 30: quae vera audivi, taceo, Ter. Eun. 1, 2, 23 : Mane, non dum audīsti, Demea, Quod est gravissumum, id. Ad. 3, 4, 21 : vocem, id. Hec. 4, 1, 2 : vera an falsa, id. And. 5, 4, 19 : mixtos vagitibus aegris Ploratus, Lucr. 2, 579 : voces, Verg. A. 4, 439; Hor. C. 3, 7, 22; Vulg. Gen. 3, 8; ib. Matt. 2, 18: strepitus, Verg. A. 9, 394 : sonitum, Hor. C. 2, 1, 31 : haec, id. ib. 3, 27, 51 : aquas, Ov. Am. 3, 11, 30 : gemitus, id. M. 7, 839; Vulg. Exod. 2, 24: ait se omnia audivisse, Titinn. ap. Macr. S. 2, 12: ut quod te audīsse dicis numquam audieris, Cic. de Or. 2, 70, 285 : Nihil enim habeo praeter auditum, id. Off. 1, 10, 33 : quod quisque eorum de quāque re audierit, Caes. B. G. 4, 5 : Hac auditā pugnā maxima pars sese Crasso dedidit, id. ib. 3, 27 : Auditis hostium copiis respicerent suum ipsi exercitum, Liv. 42, 52, 10 : quod cum audīsset Abram, Vulg. Gen. 14, 14 : auditis sermonibus, ib. 4 Reg. 22, 19; ib. Heb. 4, 3: clangorem tubae, ib: Isa. 18, 3: symphoniam, ib. Luc. 15, 25 : animal, ib. Apoc. 6, 3; 6, 5 al. persaep. `I...b` Constr., the person from whom one hears or learns any thing, with *ex* (so most freq.), *ab*, *de*, *acc. and part.*, *acc. and inf.*, *cum* or *dum.* With *ex* : verbum ex aliquo, Ter. Heaut. 5, 4, 8; so id. And. 2, 1, 2; 5, 4, 24; id. Eun. 1, 2, 34; id. Hec. 4, 1, 35; id. And. 3, 3, 2: audivi ex majoribus natu hoc idem fuisse in P. Scipione Nasicā, Cic. Off. 1, 30, 109 : hoc ex aliis, id. Att. 5, 17 : ex obviis, Liv. 28, 26; so Suet. Caes. 29; id. Dom. 12 al.. saepe audivi ex majoribus natu mirari solitum C. Fabricium etc., Cic. Sen. 13, 43; so Suet. Claud. 15.— With *ab* : a quibus cum audi/sset non multum superesse munitionis, Nep. Them. 7, 2.— With *de* : equidem saepe hoc audivi de patre et de socero meo, i. e. **from his mouth**, Cic. de Or. 3, 33, 133; so id. Off. 3, 19, 77; id. Brut. 26, 100.— With acc. and *part. pres.* (cf. Zumpt, Gr. § 636): ut neque eum querentem quisquam audierit neque etc., Nep. Timol. 4, 1; so Suet. Calig. 22; Cat. 9, 6; 61, 125; 67, 41 al.— ( ε) With *acc. and inf.* : mihi non credo, quom illaec autumare illum audio, Plaut. Am. 1, 1, 260 : Audin (eum) lapidem quaeritare? id. Capt. 3, 4, 70 : erilem filium ejus duxisse audio Uxorem, Ter. Phorm. 1, 1, 5; 2, 1, 59: saepe hoc majores natu dicere audivi, Cic. Mur. 28 : Gellius audierat patruom objurgare solere, Cat. 74, 1; Verg. A. 1, 20; 4, 562: audiet cives acuisse ferrum, Audiet pugnas juventus, Hor. C. 1, 2, 21 sq. : audire videor pios Errare per lucos, id. ib. 3, 4, 5. —Hence also *pass.* with *nom. and inf.* (cf. Zumpt, Gr. § 607): Bibulus nondum audiebatur esse in Syriā, **was said**, Cic. Att. 5, 18; so Caes. B. G. 7, 79.—( ζ) With *cum* or *dum* (cf. Zumpt, Gr. § 749): id quidem saepe ex eo audivi, cum diceret sibi certum esse, Cic. de Or. 2, 33, 144 : quis umquam audivit, cum ego de me nisi coactus ac necessario dicerem? id. Dom. 35; so id. Brut. 56; id. Fin. 5, 19, 54; id. de Or. 1, 28, 129; 1, 2, 99; Plin. Ep. 7, 24, 5: auditus est certe, dum ex eo quaerit, Suet. Dom. 4. —Diff. from the preced. constr. with *de* is audire de aliquo (aliquid); more freq. in *pass.* sense, *to hear* any thing *concerning any one* : de psaltriā hac audivit, Ter. Ad. 3, 4, 5 : illos etiam convenire aveo, de quibus audivi et legi, Cic. Sen. 23, 83; so id. Att. 7, 20; id. Ac. 2, 2, 4; cf.: aliquid in aliquem, **to hear something against**, **something bad of any one**, id. de Or. 2, 70, 285 al. — `I.B` In conversation. Audi, as a call to gain attention, *hear*, *attend*, *give ear*, *listen*, = hoc age: audi cetera, Plaut. Trin. 2, 4, 127 : audi heus tu, id. ib. 4, 3, 52 : Dorio, audi, obsecro, Ter. Phorm. 3, 2, 1 : Hoc audi, id. And. 3, 4, 11; 4, 1, 36: Quin tu audi, Plaut. Bacch. 2, 3, 42 : quin tu hoc audi, Ter. And. 2, 2, 9.— Audis or audin = audisne? *do you hear?* atque audin? Plaut. Trin. 3, 3, 70: Equidem deciens dixi: Et domi [nunc] sum ego, inquam, ecquid audis? id. Am. 2, 1, 27; id. Trin. 3, 2, 91: Heus, audin quid ait? Quin fugis? id. Capt. 3, 4, 60 : cura adversandum atque audin? quadrupedem constringito, Ter. And. 5, 2, 24; 1, 5, 64: Audin tu? Hic furti se adligat, id. Eun. 4, 7, 39 : Audin quid dicam? id. Hec. 1, 2, 3.— `I...c` Audito, with a clause for its subject, as *abl. absol.* in the histt., *upon the receipt of the news that*, *at the tidings that* : audito, Q. Marcium in Ciliciam tendere, *when news came that Q. Marcius* etc., Sall. H. Fragm. ap. Prisc. p. 1130 P.: audito Machanidam famā adventūs sui territum refugisse Lacedaemonem, Liv. 28, 7 : audito venisse missu Agrippinae nuntium Agerinum, Tac. A. 14, 7.— `II` Esp., `A. 1.` In a pregnant signif., *to listen to* a person or thing, *to give ear to*, *hearken to*, *attend* : etsi a vobis sic audior, ut numquam benignius neque attentius quemquam auditum putem, Cic. Clu. 23, 63; so id. de Or. 1, 61, 259: sed non eis animis audiebantur, qui doceri possent, Liv. 42, 48; 1, 32; 5, 6: ut legationes audiret cubans, Suet. Vesp. 24; id. Caes. 32; id. Ner. 22; 23; Vulg. Job. 11, 2; ib. Psa. 33, 12; ib. Matt. 10, 14; ib. Heb. 3, 7 al.— `I.B.2` Aliquem, of pupils, *to hear a teacher*, i. e. *to receive instruction from*, *to study under* : te, Marce fili, annum jam audientem Cratippum, Cic. Off. 1, 1, 1 : Jam Polemonem audiverant adsidue Zeno et Arcesilas, id. Ac. 1, 9, 34; so id. N. D. 1, 14, 37; 3, 1, 2; id. Fat. 2, 4: Diogenes venientem eum, ut se extra ordinem audiret, non admiserat, Suet. Tib. 32; id. Gram. 10, 20 al.— *Absol.* : possumne aliquid audire? (i. e. *will you communicate something to me?*) tu vero, inquam, vel audire vel dicere, Cic. Fat. 2, 3: ponere aliquid, ad quod audiam, volo, id. ib. 2, 4.— `I.B.3` De aliquā re or aliquid, aliquem, of judges, *to listen* or *hearken to*, *to examine* : nemo illorum judicum clarissimis viris accusantibus audiendum sibi de ambitu putavit, Cic. Fl. 39, 98 : de capite, Sen. Ben. 2, 12 al. — Trop. : de pace, Liv. 27, 30 : dolos, Verg. A. 6, 567 : nequissimum servum, Suet. Dom. 11; so id. Aug. 93; id. Tib. 73; id. Claud. 15; id. Dom. 14; 16; Dig. 11, 3, 14 *fin.*; 28, 6, 10; 39, 2, 18 et saep.— `I.B.4` Of prayer or entreaty, *to hear*, *listen to*, *lend an ear to*, *regard*, *grant* : in quo di immortales meas preces audiverunt, Cic. Pis. 19 : Curio ubi... neque cohortationes suas neque preces audiri intellegit, Caes. B. C. 2, 42 : velut si sensisset auditas preces, Liv. 1, 12 : audivit orationem eorum, Vulg. Psa. 105, 44 : audisti verba oris mei, ib. ib. 137, 1 : Audiat aversā non meus aure deus, Tib. 3, 3, 28 : audiit et caeli Genitor de parte serenā Intonuit laevum, Verg. A. 9, 630 : minus audientem carmina Vestam, Hor. C. 1, 2, 27; 4, 13, 1: audivit Dominus, Vulg. Psa. 29, 11 al. —Also aliquem, *to hear one*, *to grant his desire or prayer* : puellas ter vocata audis, Hor. C. 3, 22, 3; so id. C. S. 34; 35: Ferreus orantem nequiquam, janitor, audis, Ov. Am. 1, 6, 27; id. M. 8, 598 al.: Audi nos, domine, Vulg. Gen. 23, 6; 23, 8: semper me audis, ib. Joan. 11, 42.— `I.B` Aliquem, aliquid, or *absol.* audio, *to hear a person* or *thing with approbation*, *to assent to*, *agree with*, *approve*, *grant*, *allow* : nec Homerum audio, qui Ganymeden ab dis raptum ait, etc., Cic. Tusc. 1, 26, 65 : Socratem audio dicentem cibi condimentum esse famem, sed qui ad voluptatem omnia referens vivit ut Gallonius, non audio, id. Fin. 2, 28, 90; id. de Or. 1, 15, 68; 3, 28, 83; id. Marcell. 8, 25: audio ( *I grant it*, *well*, *that I agree to*, *that is granted*): nunc dicis aliquid, quod ad rem pertineat, id. Rosc. Am. 18 *fin.*; Cic. Verr. 2, 2, 59; 2, 5, 27: non audio, **that I do not grant**, id. ib. 2, 3, 34.— `I.C` *To hear*, *to listen to*, *to obey*, *heed;* orig. and class. only with acc., but also with dat. — `I.2.2.a` With *acc.* : tecum loquere, te adhibe in consilium, te audi, tibi obtempera, Cic. Fam. 2, 7, 2; id. N. D. 1, 20, 55: ne ego sapientiam istam, quamvis sit erudita, non audiam, id. Phil. 13, 3, 6 : si me audiatis, priusquam dedantur, etc., Liv. 9, 9 : Non, si me satis audias, Speres etc., Hor. C.1, 13, 13; 4, 14, 50; id. Ep. 1, 1, 48: patris aut matris imperium, Vulg. Deut. 21, 18 al. — Poet. transf. to inanimate things: neque audit currus habenas, **heeds**, Verg. G. 1, 514; so Claud. Cons. Mall. Theod. 187 (cf. Hor. Ep. 1, 15, 13: equi frenato est auris in ore; and Pind. Pyth. 2, 21: ἅρματα πεισιχάλινα): nec minus incerta (sagitta) est, nec quae magis audiat arcum, **which better heeds the bow**, Ov. M. 5, 382 : teque languenti manu Non audit arcus? Sen. Herc. Oet. 980; so Stat. Th. 5, 412; Luc. 3, 594; 9, 931; Sil. 14, 392. —; `I.2.2.b` With *dat.* : nam istis qui linguam avium intellegunt, magis audiendum censeo, Pac. ap. Cic. Div. 1, 57, 131 (B. and K. *isti*): sibi audire, App. Mag. p. 326, 34; so, dicto audientem esse, *to listen to* one's *word*, *to be obedient to* one's *word*, *to obey* (not in Ter.): dicto sum audiens, **I obey**, Plaut. Pers. 3, 1, 71; id. Trin. 4, 3, 55; id. As. 3, 1, 40; id. Men. 2, 3, 89: qui dicto audientes in tantā re non fuisset, Cic. Deiot. 8, 23 ' sunt illi quidem dicto audientes, Cic. Verr. 1, 88: quos dicto audientes jussi, id. ib. 5, 104.—And, on account of the signif. *to obey*, with a second personal *dat.* : dicto audientem esse alicui, *to obey one* (freq. and class.); cf. Stallb. ad Rudd. Gr. II. p. 124, n. 38: vilicus domino dicto audiens sit, Cato, R. R. 142 : si habes, qui te audiat; si potest tibi dicto audiens esse quisquam, Cic. Verr. 2, 1, 44; 2, 4. 12; 2, 5, 32; id. Phil. 7, 2: dicto audiens fuit jussis absentium magistratuum, Nep. Ages. 4, 2; id. Lys. 1, 2; id. Iphicr. 2, 1: interim Servio Tullio jubere populum dicto audientem esse, Liv. 1, 41; 4, 26; 29, 20; 41, 10 al.—Once pleon. with oboedio: ne plebs nobis dicto audiens atque oboediens sit, Liv. 5, 3.— `I.D` *To hear thus and thus*, i. e. *to be named* or *styled somehow* (as in Gr. ἀκούω; and in Engl. to hear, as Milton: Or hear'st thou rather pure ethereal stream, P. L. III. 7); and with *bene* or *male* (as in Gr. καλῶς or κακῶς ἀκούειν; cf. Milton: For which Britain hears ill abroad, Areop.; and Spenser: If old Aveugles sonnes so evil hear, F. Q. I. 5, 23), *to be in good* or *bad repute*, *to be praised* or *blamed*, *to have a good* or *bad character* : benedictis si certāsset, audīsset bene (Bene audire est bene dici, laudari, Don.), Ter. Phorm. prol. 20 : tu recte vivis, si curas esse quod audis, Hor. Ep. 1, 16, 17 : rexque paterque Audisti coram, id. ib. 1, 7, 38; so id. S. 2, 6, 20; Ter. Hec. 4, 2, 24; id. Phorm. 2, 3, 12; Cic. Att. 6, 1; id. Fin. 3, 17, 57; id. Leg. 1, 19; Nep. Dion, 7, 3: Ille, qui jejunus a quibusdam et aridus habetur, non aliter ab ipsis inimicis male audire quam nimiis floribus et ingenii afluentia potuit, Quint. 12, 10, 13 al. —In a play upon words: erat surdaster M. Crassus; sed aliud molestius quod male audiebat, Cic. Tusc. 5, 40, 116; so, minus commode: quod illorum culpā se minus commode audire arbitrarentur, Cic. Verr. 2, 3, 58.— `I.E` *As it were to hear*, *to hear mentally*, i. e. *to understand*, *to supply*, something (later subaudio): cum subtractum verbum aliquod satis ex ceteris intellegitur, ut, stupere gaudio Graecus. Simul enim auditur *coepit*, *is understood*, *is to be supplied*, Quint. 9, 3, 58; 8, 5, 12.—Hence, audĭens, entis, *P. a. subst.* `I.A` (Acc. to II. A.) *A hearer*, *auditor* ( = auditor, q. v., or qui audit, Cic. Brut. 80, 276)' ad animos audientium permovendos, Cic. Brut. 23, 89; 80, 279: cum adsensu audientium egit, Liv. 21, 10 al. —Hence, in eccl. Lat., *a catechumen*, Tert. Poen. 6.— `I.B` (Acc. to II. C.) With the *gen.* : tibi servio atque audiens sum imperii, *a hearer of*, i. e. *obedient to*, *your command*, Plaut. Truc. 1, 2, 25. 4455#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4454#auditavi#audītāvi : saepe audivi, Paul. ex Fest. p. 24 Müll. 4456#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4455#auditio#audītĭo, ōnis, f. audio. `I` *A hearing*, *a listening to* (syn.: auditus, auscultatio): (pueri) fabellarum auditione ducuntur, Cic. Fin. 5, 15, 42 : qui est versatus in auditione et cogitatione, quae studio et diligentiā praecurrit aetatem, id. de Or. 2, 30, 131; Quint. 2, 2, 11; 10, 1, 10: audite auditionem in terrore vocis ejus, *hear a hearing* (after the Heb.), i. e. hear attentively, Vulg. Job, 37, 2.— `II` *Hearsay* : hoc solum auditione expetere coepit, cum id ipse non vidisset? Cic. Verr. 2, 4, 46.—Hence, meton., (Abstr. pro concr.) *A report*, *hearsay*, *news* (also in plur.): si accepissent famā et auditione esse quoddam numen et vim deorum, Cic. N. D. 2, 37, 95 : fictae auditiones, id. Planc. 23, 56: ne tenuissimam quidem auditionem de eā re accepi, *not even the slightest inkling*, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 1: His rebus atque auditionibus permoti etc., Caes. B. G. 4, 5; 7, 42: falsae auditiones, Tac. A. 4, 11 *fin.* : ab auditione malā non timebit, Vulg. Psa. 111, 7; ib. Nah. 3, 19.— And Effect for cause, *the voice* : Domine, audivi auditionem tuam et timui, Vulg. Hab. 3, 2.— `III` *The hearing of a pupil* (cf. audio, II. A. 2.); hence, meton. (abstr. pro concr.), *a lecture*, *lesson*, *discourse* (perh. only post-Aug.): Sedere in scholis auditioni operatos, Plin. 26, 2, 6, § 11 : egressus ex auditione, Gell. 14, 1; 18, 2; 19, 8.—* `IV` For auditus, *the sense of hearing*, *the hearing*, App. Dogm. Plat. p. 9, 27. 4457#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4456#auditiuncula#audītĭuncŭla, ae, f. dim. auditio, `I` *a brief discourse* (cf. auditio, III.): auditiunculā quādam de Catonis familiā aspersus es, **with some little account of**, Gell. 13, 20, 5. 4458#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4457#auditor#audītor, ōris, m. audio, `I` *a hearer*, *an auditor* (syn.: qui audit, discipulus). `I` In gen., Cic. Or. 8, 24; 35, 122; id. N. D. 3, 1, 2; id. Brut. 51, 191; id. Att. 16, 2; Suet. Aug. 86; Vulg. Num. 24, 4; ib. Job, 31, 35; ib. Rom. 2, 13; ib. Jac. 1, 22 al. (auditores in Cic. is freq. periphrased by qui audiunt, Sest. 44; de Or. 1, 5, 17; 1, 51, 219).— `II` Esp., *one that hears a teacher*, *a pupil*, *scholar*, *disciple* (cf. audio, II. A. 2.): Demetrius Phalereus Theophrasti auditor, Cic. Fin. 5, 19, 54; so id. N. D. 1, 15, 38; id. Ac. 1, 9, 34; id. Div. 2, 42, 87; Sen. Contr. 4, 25 *fin.*; Ov. P. 4, 2, 35.— `III` Meton.; Varro uses auditor once of *a reader of a book*, as analogous to the hearing of an oral discourse, Varr. L. L. 6, § 1 Müll. (so vox of *a writer* : inconditā ac rudi voce memoriam servitutis composuisse, Tac. Agr. 3; cf.: epistolis obtundere, Cic. Att. 8, 1, 4). 4459#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4458#auditorialis#audītōrĭālis, e, adj. auditorium, `I` *of* or *pertaining to a school* (post-class.): scholastici, Aug. c. Pelag. 6, 11. 4460#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4459#auditorius#audītōrĭus, a, um, adj. auditor, `I` *relating to a hearer* or *hearing.* `I` As adj. only once: cavernae, **the auditory passages**, Cael. Aur. Tard. 2, 3.—Far more freq., `II` *Subst.* : audītōrĭum, ii, n. `I.A` *A hearing of a cause at law*, *a judicial examination* (cf. audio, II. A. 3.), Dig. 4, 8, 41.— `I.B` *The place where something* (a discourse, a lecture) *is heard*, *a lecture-room*, *hall of justice* (not in Cic.; perh. in gen. not before the Aug. period): cujus rei gratiā plenum sit auditorium, Quint. 2, 11, 3 : domum mutuatur et auditorium exstruit etc., Tac. Or. 9; 10; 39: nonnulla in coetu familiarium velut in auditorio recitavit, Suet. Aug. 85; id. Tib. 11; id. Claud. 41; id. Rhet. 6; * Vulg. Act. 25, 23; Dig. 42, 1, 54; 49, 9, 1; 4, 4. 18 al.— Trop., of the forum: non rudibus dimicantes nec auditorium semper plenum, Tac. Or. 34.— `I.C` *A school*, in opp. to public life: condicio fori et auditorii, Quint. 10, 1, 36.— `I.D` *The assembled hearers themselves*, *the audience*, *auditory* : nuper adhibito ingenti auditorio, Plin. Ep. 4, 7; so App. Mag. p. 320, 33. 4461#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4460#auditus1#audītus, a, um, Part. of audio. 4462#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4461#auditus2#audītus, ūs, m. audio. `I` *A hearing*, *listening* (so perh. only post-Aug.; syn.: auditio, auscultatio): ea plurium auditu accipi, Tac. A. 4, 69 : breviauditu, id. H. 2, 59 : auditus auris, Vulg. 2 Reg. 22, 45; ib. Job, 42, 5: auditu audietis (by Hebraïsm), ib. Matt. 13, 14.—Hence, *the instruction listened to* (cf. audio, II. A. 2.): quis dignior umquam Hoc fuit auditu? Luc. 10, 183.— Also (like auditio, II.), *a rumor*, *report* : occupaverat animos prior auditus, Tac. H. 1, 76 : Quis credidit auditui nostro? Vulg. Joan. 12, 38; ib. Rom. 10, 16.— `II` *The sense of hearing*, *the hearing* (class.): auditus autem semper patet, Cic. N. D. 2, 57, 144 : num quid aliquo sensu perceptum sit, aspectu, auditu, tactu, odore, gustatu, Auct. ad Her. 2, 5: aures acerrimi auditūs, Plin. 8, 32, 50, § 114; 23, 4, 42, § 85: Si totum corpus oculus, ubi auditus? Vulg. 1 Cor. 12, 17 *bis.* al. —In plur. : auditus hominum deorumque mulcens, i. e. aures, App Dogm. Plat. 1. 4463#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4462#Aufeius#Aufēius, a, um, adj., `I` *of* or *belonging to the* gens Aufeia: aqua, Plin. 31, 3, 24, § 41 : lex (A. U. C. 630), named after a tribune of the people, Aufeius, Gell. 11, 10; cf. Meyer, Orat. Fragm. p. 121. 4464#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4463#aufero#aufĕro, abstŭli, ablātum, auferre, v. a. ab-fero; cf. ab *init.*, `I` *to take* or *bear off* or *away*, *to carry off*, *withdraw*, *remove* (very freq. in prose and poetry; syn.: tollo, fero, rapio, eripio, diripio, adimo, averto). `I` In gen. `A. 1.` Lit. : ab januā stercus, Plaut. As. 2, 4, 18 : dona, id. Am. prol. 139 : aurum atque ornamenta abs te, id. Mil. 4, 1, 36 : abstulit eos a conspectu, Vulg. 4 Reg. 17, 18 : auferas me de terrā hac, ib. Gen. 47, 30 : vos istaec intro auferte, Ter. And. 1, 1, 1 : Auferte ista hinc, Vulg. Joan. 2, 16 : aether multos secum levis abstulit ignīs, Lucr. 5, 459; 3, 230; 3, 439; 3, 717; 5, 205; 5, 725; 6, 622; Turp. ap. Non. p. 422, 21: multa domum suam auferebat, Cic. Rosc. Am. 8 *fin.* : liberi per delectus alibi servituri auferuntur (a Romanis), **are carried away**, Tac. Agr. 31 : quem vi abstulerant servi, Vulg. Gen. 21, 25.—So of sick persons, or those unable to walk: auferere, non abibis, si ego fustem sumpsero, Plaut. Am. 1, 1, 202 (cf. id. ib. 1, 1, 298: lumbifragium hinc auferes): asoti, qui in mensam vomant et qui de conviviis auferantur, Cic. Fin. 2, 8, 23. —Auferre se, in colloquial lang., *to remove one* ' *s self*, *to withdraw*, *retire*, *go away* : Te, obsecro hercle, aufer modo, Plaut. Rud. 4, 3, 93 : aufer te domum, id. As. 2, 4, 63.— `I..2` Of bodies that are borne away by wings, by the winds, waves, or any other quick motion, *to bear* or *carry away*, *sweep away*, etc. (mostly poet. or in post-Aug. prose): aliquem ad scopulum e tranquillo auferre, Ter. Phorm. 4, 4, 8 : unda rates, Prop. 1, 8, 14 : auferor in scopulos, Ov. M. 9, 593 : auferet, id. ib. 15, 292 al.: in silvam pennis ablata refugit, Verg. A. 3, 258; 11, 867: ne te citus auferat axis, Ov. M. 2, 75 : vento secundo vehementi satis profecti celeriter e conspectu terrae ablati sunt, Liv. 29, 27 : (Bubo) volat numquam quo libuit, sed transversus aufertur, Plin. 10, 12, 16, § 35 : (milites) pavore fugientium auferebantur, Tac. A. 4, 73.— `I.B` Trop., *to carry away*, *mislead* : te hortor, ut omnia gubernes prudentiā tuā, ne te auferant aliorum consilia, Cic. Fam. 2, 7 : abstulerunt me velut de spatio Graecae res immixtae Romanis, i. e. **have diverted**, **withdrawn me**, **from the subject**, Liv. 35, 40 : quae contemplatio aufert nos ad ipsorum animalium naturas, Plin. 27, 13, 120, § 145 : auferre aliquem traversum, id. 28, 1, 1, § 1 Jan: ab intentione auferendus auditor, Quint. 4, 5, 6 : somnus aufert, Hor. S. 1, 5, 83 : auferimur cultu, i. e. decipimur, **are deceived**, **duped**, Ov. R. Am. 343.— `II` Esp., `A. 1.` *To take* or *snatch away;* in a good, but more frequently in a bad sense, *to take by force*, *to remove*, *withdraw*, *take away violently*, *rob*, *steal*, etc.: aliquid eris, Plaut. Bacch. 4, 4, 8 : quod auri, quod argenti, quod ornamentorum in meis urbibus fuit, id mihi tu, C. Verres, eripuisti atque abstulisti, Cic. Div. in Caecil. 5, 19 : ab hoc abaci vasa omnia abstuiit, Cic. Verr. 2, 4, 16; so, pecuniam de aerario, id. Att. 7, 21 : pecuniam in ventre, **to eat up**, **to squander**, id. de Or. 2, 66, 265 : auriculam mordicus, **to bite off**, id. ad Q. Fr. 3, 4 : vestimentum, Vulg. Luc. 6, 29 : hi ludi dies quindecim auferent, Cic. Verr. 1, 10, 31 : imperium indignis, Liv. 3, 67 : legionem, Tac. H. 4, 48 : consulatum, censuram, id. ib. 1, 52 : auferat omnia irrita oblivio si potest, Liv. 28, 29 : spem, voluntatem defensionis, Cic. Verr. 2, 1, 7 : fervorem et audaciam, Liv. 3, 12 : obsequia, Tac. H. 1, 80 : misericordiam, id. ib. 3, 84 : spem veniae, id. A. 14, 23 : studium, Cat. 68, 19 sq.; and so Hor. C. 3, 12, 5: metus, **to banish**, Verg. A. 12, 316 : curas, Hor. Ep. 1, 11, 26 : somnos, id. C. 2, 16, 16; id. Epod. 5, 96: pudorem, Ov. M. 6, 617 : fugam, **to hinder**, **prevent**, Flor. 3, 10, 3 al. — `I.B.2` *To take off* or *away*, *to destroy*, *consume*, *kill*, *slay*, etc. (mostly poet. or in the Aug. histt.): Tam bellum mihi passerem abstulistis, Cat. 3, 15 : abstulit clarum cita mors Achillem, Hor. C. 2, 16, 29; so id. Epod. 5, 66; id. S. 1, 9, 31: Auferat hora duos eadem, Ov. M. 8, 709; 15, 157: Labienum Varumque acies abstulit, Vell. 2, 55 *fin.* : Quidquid hinc aut illinc communis Mors belli aufert, Liv. 7, 8; Flor. 3, 17, 9 al.: Interea quodcumque fuit populabile flammae, Mulciber abstulerat, **had consumed**, Ov. M. 9, 263; 14, 575.— `I.B.3` Of places, *to separate*, *sever*, *divide* : mare septem stadiorum intervallo Europam auferens Asiae, Plin. 4, 12, 24, § 75 : Armenia Euphrate amne aufertur Cappadociae, id. 6, 9, 9, § 25. — `I.B` *To lay aside some action*, *manner of* *speaking*, etc.; *to cease from*, *desist from*, *leave off* : proinde istaec tua aufer terricula, Att. ap. Non. p. 227, 31: jurgium hinc auferas, Plaut. Pers. 5, 2, 19 : aufer nugas, id. Truc. 4, 4, 8; id. Curc. 2, 1, 30: pollicitationes aufer, Ter. Phorm. 5, 6, 17 : *Ge.* Id nosmet ipsos facere oportet, Phaedria. *Ph.* Aufer mi "oportet:" quin tu, quod faciam, impera, id. ib. 1, 4, 45 Ruhnk. (cf. Juv. 6, 170): Aufer abhinc lacrimas, Lucr. 3, 955 : insolentiam, Phaedr. 3, 6, 8; so *absol.* : Insanis? Aufer! *away!* (where nugas may be supplied, as in Plaut. Truc. 4, 4, 8), Ter. Ad. 5, 8, 14.—With *inf.* as object: aufer Me vultu terrere, Hor. S. 2, 7, 43.— `I.C` Meton., effect for cause, *to carry off* ( *as the fruit* or *result of one* ' *s labor*, *exertions*, *errors*, etc.), *to obtain*, *get*, *receive*, *acquire* : Ecquas viginti minas Paritas ut auferas a me? Plaut. Ps. 1, 5, 71; 1, 5, 90; id. Curc. 5, 2, 21; id. Ep. 1, 2, 56; 2, 2, 9; id. Most. 4, 1, 32; Ter. Phorm. 5, 8, 62: id inultum numquam auferet, id. And. 3, 5, 4; id. Ad. 3, 4, 8 (cf. id. And. 1, 2, 4): paucos dies ab aliquo, *to obtain a few days* ' *respite*, Cic. Quinct. 5, 20: quis umquam ad arbitrum quantum petiit, tantum abstulit? id. Rosc. Com. 4, 12; so, responsum ab aliquo, id. de Or. 1, 56, 239 : decretum, id. Att. 16, 16, A: diploma, id. Fam. 6, 12, 3 : praemium, Suet. Gram. 17. —Also with *ut* : ut in foro statuerent (statuas), abstulisti, *you have carried the point that they* etc., Cic. Verr. 2, 2, 59 (so, adsequi, ut, Tac. G. 35).— Trop., *to carry away the knowledge of a thing*, *to learn*, *understand* : quis est in populo Romano, qui hoc non ex priore actione abstulerit? *has not learned*, *does not know*, Cic Verr. 2, 1, 8. 4465#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4464#Aufidena#Aufĭdēna, ae, f., = Αὐφίδηνα, `I` *a town in Samnium*, *on the river Sagrus*, now *Alfidena*, Liv 10, 12 *fin.* — Aufĭdēnātes, ium, m., *its inhabitants*, Plin. 3, 12, 17, § 107; cf. Mann. Ital. I p. 801. 4466#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4465#Aufidius#Aufĭdĭus, a, um, adj., `I` *the name of a Roman* gens; hence, `I` Cn. Aufidius, *a contemporary of Cicero*, *but older*, *and the author of a Greek history*, Cic. Tusc. 5, 38, 112; id. Fin. 5, 19, 54.— `II` T. Aufidius, *a Roman orator*, Cic. Brut. 48, 179— `III` Sext. Aufidius, Cic. Fam. 12, 26 and 27.— Hence, Aufĭdĭānus, a, um, adj., *Aufidian* : nomen, **the debt of Aufidius**, Cic. Fam. 16, 19.— `IV` Aufidius Luscus, Hor. S. 1, 5, 34; 2, 4, 24. 4467#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4466#Aufidus#Aufĭdus, i, m., = Αὔφιδος, `I` *a river in Apulia*, *remarkable for its swift and violent course*, now *Ofanto* : longe sonans, Hor. C. 4, 9, 2 : violens, id. ib. 3, 30, 10 : acer, id. S. 1, 1, 58; on account of its divided outlet: tauriformis, id. C. 4, 14, 25; cf. Mann. Ital. II. p. 30 sq.—Hence, Aufĭ-dus, a, um, adj., *of Aufidus* : stagna, Sil. 10, 171. 4468#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4467#aufugio#aufŭgĭo, fūgi, 3, v. n. ab-fugio; cf. ab *init.*, `I` *to flee* or *run away*, *to flee from* (very rare, but class.; not used by Catull., Tib., Lucr., Verg., Hor., or Ovid, nor by Sall., and used only twice in Cic. Oratt., and once in Tac.; syn.: fugio, effugio, diffugio): quā plateā hinc aufugerim? Plaut. Men. 5, 3, 5 : Tum aquam aufugisse dicito, id. Aul. 1, 2, 16; id. Mil. 2, 6, 99; id. Capt. 4, 2, 95: denique hercle aufugerim Potius quam redeam, Ter. Hec. 3, 4, 10; id. Eun. 5, 2, 12: propter impudentissimum furtum aufugerit, Cic. Verr. 1, 35 : si aufugisset (archipirata), id. ib. 5, 79 : cum multos libros surripuisset, aufugit, id. Fam 13, 77; so id. ad Q. Fr. 1, 2, 4: ex eo loco, Liv. 1, 25 : aspectum parentis, Cic. N. D 2, 43, 111 B. and K: blanditias, Prop. 1, 9, 30 : donec Sisenna vim metuens aufugeret, Tac. H. 2, 8 : Aufugit mihi animus, Q. Cat. ap. Gell. 19, 14. 4469#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4468#Auge#Augē, ēs, f., = Αὔγη. `I` *Daughter of Aleus and Neœra of Tegea*, *in Arcadia*, *and mother of Telephus by Hercules*, Ov. H. 9, 49; Sen. Herc. Oet. 367; Serv. ad Verg. E. 6, 72; Hyg. Fab. 101.— `II` *One of the Horœ*, Hyg. Fab. 183. 4470#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4469#Augeas#Augēas, v. Augias. 4471#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4470#augeo#augĕo, auxi, auctum, 2, v. a. and n. ( `I` *perf subj.* auxitis = auxeritis, Liv. 29, 27: auceta: saepe aucta, Paul. ex Fest. p. 25 Müll.; v. Müll. ad h. l.) [Gr. αὔξω αὐξάνω; Lith. augu, and augmu = growth; Sanscr. vaksh; Goth. vahsjan, and auka = growth; Germ. wachsen; Engl. wax; also allied to vegeo vegetus, vigeo vigor, vigil v. Curt. pp. 67, 186 sq., and Bopp, Gloss. p. 304 b]. `I` *Act.*, *to increase*, *to nourish* (orig., to produce, bring forth that not already in existence; in which signification only the derivative auctor is now found). `A. 1.` *To increase*, *enlarge*, *augment*, *strengthen*, *advance that which is already in existence* (class. in prose and poetry; syn.: adaugeo, amplio, amplifico): Quicquid est hoc, omnia animat, format, alit, auget, Pac. ap. Cic. Div. 1, 57, 131: cibus auget corpus alitque, Lucr. 1, 859 : redductum (animale genus) daedala tellus alit atque auget generatim pabula praebens, id. 1, 229; 5, 220; 5, 322; 6, 946: virīs, id. 6, 342 : in augendā re, Cic. Rab. Post. 2; 14; so, in augendā obruitur re, Hor. Ep. 1, 16, 68 : rem strenuus auge, **increase your gains**, id. ib. 1, 7, 71 : opes, Nep. Thras. 2, 4 : possessiones, id. Att. 12, 2 : divitias, Vulg. Prov 22, 16 : dotem et munera, ib. Gen. 34, 12 : rem publicam agris, Cic. Rosc. Am. 18; so Tac. H 1, 79: aerarium, id. A. 3, 25 : vallum et turres, id. H. 4, 35 : classem, Suet. Ner. 3 : tributa, id. Vesp. 16 : pretium, Vulg. Ezech. 16, 31 : numerum, Suet. Aug. 37, and Vulg. Deut. 20, 19 al.: morbum, Ter. Hec. 3, 1, 54 : suspitionem, id. Eun. 3, 1, 46; Suet. Tit. 5: industriam, Ter. Ad. prol. 25 : molestiam, Cic. Fl. 12 : dolorem alicui, id. Att. 11, 22 vitium ventris, id. Cael. 19: peccatum, Vulg. Exod. 9, 34 : furorem, ib. Num. 32, 14 : benevolentiam, Cic. Lael. 9, 30 : animum alicujus, *to increase one* ' *s courage*, id. Att. 10, 14; so, animos, Stat. Th. 10, 23 : vocem, **to strengthen**, **raise**, Suet. Claud. 33; id. Ner. 20' hostias, *to increase*, *multiply*, id. Aug. 96: ego te augebo et multiplicabo, Vulg. Gen. 48, 4 al. — Poet. : nuper et istae Auxerunt volucrum victae certamine turbam, i. e. **have been changed into birds**, Ov. M. 5, 301.— `I..2` Trop., *to magnify*, *to exalt*, *to extol*, *embellish*, *to praise* (syn.: laudo, laude afficere, verbis extollere, orno): homo tenuis non verbis auget suum munus, sed etiam extenuat, Cic. Off. 2, 20, 70 : aliquid augere atque ornare, id. de Or. 1, 21, 94; so, rem laudando, id. Brut. 12, 47 : munus principis, Plin. Pan. 38 al. — `I.B` Aliquem (aliquid) aliquā re, *to furnish abundantly with something*, *to heap upon*, *give to*, *to enrich*, *endow*, *bless*, *load with* : lunae pars ignibus aucta, *the part that is entirely filled with fire*, Lucr 5, 722: 3. 630: Tantā laetitiā auctus sum, ut nil constet, poët, ap. Cic. Fin. 2, 4, 14 oaque vos omnia bene juvetis, bonis auctibus auxitis, old form of prayer in Liv. 29, 27: alter te scientia augere potest, altera exemplis, **the one can enrich you with learning**, **the other furnish you with examples**, Cic. Off. 1, 1, 1 : aliquid divitiis, id. Agr. 2, 26, 69 : commodis, id. Phil. 11, 14 *fin.* : senectus augeri solet consilio, auctoritate, sententiā, id. Sen. 6, 17 : gratulatione, id. Phil. 14, 6 : honore, id. ib. 9, 6 : honoribus, Hor. S. 1, 6, 11; so Tac. A. 6, 8: honoribus praemiisque, Suet. Caes. 52; id. Vit. 5: augeri damno, *to be enriched with a loss* (said comically), Ter. Heaut. 4, 1, 15: liberalitate, Tac. A. 3, 8 : largitione, id. ib. 13, 18 : nomine imperatorio, id. ib. 1, 3 : cognomento Augustae, id. ib. 12, 26 et saep.—Also without abl. : Di me equidem omnes adjuvant, augent, amant, Plaut. Men. 3, 3, 27, and id. Ep. 2, 2, 8: aliquem augere atque ornare, **to advance**, Cic. Fam. 7, 17 : aut augendi alterius aut minuendi sui causā aliquid dicere, id. Part. Or. 6, 22 solum te commendat augetque temporis spatium, *honors*, Plin. Pan. 24; so id. ib. 26; Suet. Claud. 12.— `I.C` In the lang. of religion, t. t. (like mactare, adolere, etc.), *to honor*, *reverence*, *worship by offerings* : Aliquid cedo, Qui vicini hanc nostram augeam aram [Apoliinis], Plaut. Merc. 4, 1, 10 : si quā ipse meis venatibus auxi, etc., Verg. A. 9, 407.— `II` *Neutr.*, *to grow*, *increase*, *become greater* (rare; syn.: augesco, cresco, incresco; on this use of vbs. com. *act.*, v. Ellis ad Cat. 22, 11): eo res eorum auxit, Cato ap. Gell. 18, 12, 7: usque adeo parcunt fetus augentque labore, Lucr. 2, 1163 : ignoscendo populi Romani magnitudinem auxisse, Sall. H. 1 (Fragm. Orat. Philipp. contra Lepid. § 6): O decus eximium magnis virtutibus augens, Cat. 64, 323 : balnea Romae ad infinitum auxere numerum, Plin. 36, 15, 24, § 122; 2, 16, 13, § 71: veram potentiam augere, Tac. A. 4, 41 (Halm, *augeri*).—Hence, auctus, a, um, P. a., *enlarged*, *increased*, *great*, *abundant;* in *posit.* only as *subst.* : auctum vocabatur spatium, quod super definitum modum victoriae adjungitur, Paul. Ex Fest. p. 14 Müll. — *Comp.* : tanto mi aegritudo auctior est in animo, Plaut. Capt. 4, 2, 2 : auctior est animi vis, Lucr. 3, 450 : auctior et amplior majestas, Liv. 4, 2; 3, 68; 25, 16: auctius atque Di melius fecere, Hor. S. 2, 6, 3.—* *Sup.* : auctissima basis, Treb. Gall. 18.— *Adv.* probably not in use, for in App. Met. 4, p. 290 Oud., *altius* is the correct reading. 4472#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4471#augesco#augesco, ĕre, `I` *v. inch.* [augeo], *to begin to grow*, *to become greater*, *to grow*, *increase* (syn.: cresco, incresco); lit. and trop.: qui rem Romanam Latiumque augescere vultis, Enn. ap, Acron. ad Hor. S. 1, 2, 37 (Ann. v. 455 Vahl.): mare et terrae, Lucr. 2, 1109; 2, 76; 2, 878; 5, 251; 5, 334; 6, 616: semina, Cic. N. D. 2, 10, 26 : quibus animantes alantur augescantque, id. ib. 2, 19, 50; id. Sen. 15, 53; Liv. 27, 17: augescunt corpora dulcibus atque pinguibus et potu, Plin. 11, 54, 118, § 283; Tac. Agr. 3: augescente flumine, id. H. 2, 34 : mihi cotidie augescit magis De filio aegritudo, * Ter. Heaut. 3, 1, 14: Jugurthae Bestiaeque et ceteris animi augescunt, Sall. J. 34 *fin.* : occurrendum augescentibus vitiis, Plin. Ep. 9, 37, 3; id. Pan. 57 *fin.* : augescente licentiā, Tac. H. 4, 1 : augescente superstitione, id. ib. 4, 61 4473#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4472#Augias#Augīas or Augēas, ae ( Augēus, Hyg. Fab. 30, and App. Orthog. Fragm. 33), m., = Αὐγείας, `I` *a son of the Sun and Naupidame*, *the daughter of Amphidamas*, *king of Elis*, *one of the Argonauts*, Hyg. Fab. 14. His stable, containing three thousand head of cattle, uncleansed for thirty years, was cleaned in one day by Hercules, at the command of Eurystheus, Serv. ad Verg. A. 8, 300. Hence the prov.: Cloacas Augiae purgare, *to cleanse an Augean stable*, i. e. *to perform a difficult and unpleasant labor*, Sen. Apocol. (Gr., καθαίπειν την κόπρον τοῦ Αὐγειου). 4474#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4473#augifico#augĭfĭco, āre, v. a. augeo-facio, `I` *to increase* : numeros, Enn. ap. Non. p. 76, 1 (Trag. v. 105 Vahl.). 4475#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4474#auginos#augīnŏs, i. f. αὐγἡ, `I` *a plant*, *also called* hyoscyamos, App. Herb. 4. 4476#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4475#augites#augītes, ae, m., = αὐγίτης, `I` *a precious stone*, acc. to many, *the turquoise*, Plin. 37, 10, 54, § 147. 4477#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4476#augmen#augmen, ĭnis, n. augeo, `I` *an increase*, *enlargement*, *augmentation*, *growth* (only ante- and post-class.): corporis, Lucr. 2, 495; 3, 268: Augmine vel grandi vel parvo, id. 1, 435 : augmine donare, id. 2, 73; 5, 1307: magni augminis coluber, Arn. 7, p. 249.—In plur. : Sursus enim versus gignuntur et augmina (flammarum corpora) sumunt, Lucr. 2, 188 : cum sumant augmina noctes, id. 5, 681; for Arn. 7, p. 231, v. augmentum *fin.* 4478#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4477#augmento#augmento, āre, v. a. augmentum, `I` *to increase* : thesauros, Firm. Math. 5, 6. 4479#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4478#augmentum#augmentum (in MSS. also augŭ-mentum), i, n. augeo, `I` *an increase*, *growth*, *augmentation* (very rare; mostly post-Aug.). `I` Lit. : augmentum corporis, Vulg. Eph. 4, 16 : crescit in augmentum Dei, ib. Col. 2, 19 : augmentum aut deminutio, Dig. 2, 13, 8 : fundi, ib. 2, 30, 8 : lunae, Pall. 13, 6 al. — *Plur.* : dabit capiti tuo augmenta gratiarum, Vulg. Prov. 4, 9; ib. 2 Macc. 9, 11.— `II` In the lang. of religion (cf. augeo, I. C.), *a kind of sacrificial cake*, Varr. L. L. 5, § 112 Müll.; so Arn. 7, p. 231 (where others read *augmina*). 4480#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4479#augur#augur, ŭris (earlier also auger, Prisc. p. 554 P.), comm. (cf. Prob. p. 1455 P., and Phoc. p. 1695 P.) [avis and Sanscr. gar, to call, to show, make known. Van.], `I` *an auqur*, *diviner*, *soothsayer; at Rome*, *a member of a particular college of priests*, *much reverenced in earlier ages*, *who made known the future by observing the lightning*, *the flight* or *notes of birds*, *the feeding of the sacred fowls*, *certain appearances of quadrupeds*, *and any unusual occurrences* (v dirae). `I` Lit. : Interpretes Jovis optumi maxumi, publici augures, Cic. Leg. 2, 8, 20; Fest. s. v. quinque, p. 26 Müll.; Serv. ad Verg. A. 3, 537; and others cited in Müll. Etrusk. 2, p. 116 sq., and Smith, Dict. Antiq. (diff. from auspex, orig. as a general idea from a particular one, since the auspex observed only the flight of birds; cf. Non. p. 429, 26. Yet as this latter kind of augury was the most common, the two words are frequently interchanged or employed in connection; cf. Enn. ap. Cic. Div 1, 48, 107: dant operam simul auspicio augurioque).— `II` Transf., *any soothsayer*, *diviner*, *seer*, in gen.: augur Apollo, as *god of prophecy* (v. Apollo), Hor. C. 1, 2, 32; so, augur Phoebus, id. C. S. 61 : Argivus, i.e. **Amphiaraus**, id. C. 3, 16, 11; id. Ep. 1, 20, 9; Prop. 3, 14, 3: veri providus augur Thestorides, i. e. **Calchas**, Ov. M. 12, 18; 12, 307; 15, 596; 3, 349; 3, 512 al.: nocturnae imaginis augur, **interpreter of night-visions**, id. Am. 3, 5, 31 : pessimus in dubiis augur timor, **fear**, **the basest prophet**, Stat. Th. 3, 6.— *Fem.* : aquae nisi fallit augur Annosa cornix, Hor. C. 3, 17, 12 : simque augur cassa futuri! Stat. Th. 9, 629; Vulg. Deut. 18, 14; ib. Isa. 2, 6; ib. Jer. 27, 9: augures caeli, ib. Isa. 47, 13. 4481#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4480#augura#augŭra, v. augurium `I` *init.* 4482#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4481#auguraculum#augŭrācŭlum, i, n. auguror, `I` *the name by which the citadel of Rome was anciently called*, *because the augurs there observed the flight of birds*, Paul. ex Fest. p. 18 Müll. 4483#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4482#auguralis#augùrālis ( augŭrĭālis, App. Not. Aspir. § 8), e, adj. augur. `I` *Of* or *belonging to augurs*, *relating to soothsaying* or *prophecy*, *augurial* : libri, Cic. Div. 1, 33, 72; id. Fam. 3, 4; cf. Müll. Etrusk. 1, p. 122: jus, Cic. Brut. 77, 267 : cena, **which the augur gave on his entrance into office**, Varr. R. R. 3, 6, 6, Cic. Fam. 7, 26: insignia, Liv 10, 7: sacerdotium, Suet. Claud. 4; id. Gram. 12: verbum, Gell. 6, 6, 4.—Hence, `II` *Subst.* : augŭrāle, is, n. `I.A` *A part of the headquarters of a Roman camp*, *where the general took auguries* : structam ante augurale aram, Tac. A. 15, 30 : egressus augurali, id. ib. 2, 13.—Hence (pars pro toto), *the principal tent* : tabernaculum ducis, augurale, Quint. 8, 2, 8.— `I.B` *The augur* ' *s wand* or *staff* = lituus, Sen. Tranq. 11. 4484#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4483#auguratio#augùrātĭo, ōnis, f. auguror. `I` *A divining*, *a soothsaying* : quae tandem ista auguratio est ex passeribus? * Cic. Div. 2, 30, 65.— `II` *The art of divining*, Lact. 2, 16. 4485#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4484#augurato#augŭrātō, v. auguror `I` *fin.* 4486#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4485#auguratorium#augŭrātōrĭum, ii, n. auguror, `I` *a place where auguries were taken* (postAug.), Inscr. Orell. 2286; P. Vict. Region. Urb. 10, Hyg. Castr. p. 52 Schel. 4487#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4486#auguratrix#augŭrātrix, īcis, f. id., `I` *a female soothsayer* or *diviner* (post-class.), Vulg. Isa. 57, 3 (as transl. of the Heb.; but in Paul. ex Fest. p. 117, the correct reading is *argutatrix;* v. Müll. ad h. l.). 4488#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4487#auguratus#augŭrātus, ūs, m. id.. `I` *The office of augur.* auguratus alicujus, Cic. Vatin. 9: insigne auguratūs, id. Div. 1, 17, 30 : scientia auguratūs, id. ib. : auguratu praeditus, Tac. A. 1, 62 : auguratum accipere, Plin. Ep. 4, 8, 1.— `II` = augurium, *augury*, Tert. Anim. 26. 4489#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4488#augurialis#augŭrĭālis, v. auguralis. 4490#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4489#Augurinus#Augŭrīnus, i, m., `I` *a surname of the* Minucii *in the* Fasti Capitolini. 4491#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4490#augurium#augŭrĭum, ii, n. ( plur. augura, heterocl., like aplustra from aplustre, Att. ap. Non. p. 488, 2, or Trag. Rel. p. 217 Rib.) [augur], `I` *the observation and interpretation of omens*, *augury* (v. augur and the pass. there cited). `I` Lit. : pro certo arbitrabor sortes oracla adytus augura? Att., Trag. Rel. p. 217 Rib.: agere, Varr. L. L. 6, § 42 Müll.; Cic. Div. 1, 17, 32; id. Off. 3, 16, 66: capere, Suet. Aug. 95 : quaerere, Vulg. Num. 24, 1 : observare, ib. Deut. 18, 10; ib. 4 Reg. 21, 6: non est augurium in Jacob, ib. Num. 23, 23 : dare, Ov. Tr. 3, 1, 36 : nuntiare, Liv. 1, 7 : decantare, Cic. Div. 1, 47, 105 : accipere, *to understand* or *receive as an omen*, Liv. 1, 34; 10, 40; Val. Fl. 1, 161: augurium factum, Suet. Vit. 18 : augurio experiri aliquid, Flor. 1, 5, 3 : augurium salutis, *an augury instituted in time of peace*, *for the inquiry whether one could supplicate the Deity for the prosperity of the state* (de salute), Cic. Div. 1, 47, 105; Suet. Aug. 31; Tac. A. 12, 23; cf. Dio Cass. 37, 24, and Fabric. ad h. l.— `II` Transf. `I.A` *Any kind of divination*, *prophecy*, *soothsaying*, *interpretation* : auguria rerum futurarum, Cic. Phil. 2, 35, 89 : conjugis augurio ( *by the interpretation of* quamquam Titania mota est, Ov. M. 1, 395: Divinatio arroris et auguria mendacia vanitas est, Vulg Eccli. 34, 5.—And transf. to the internal sense. *presentiment*, *foreboding of future occurrences* inhaeret in mentibus quasi saeclorum quoddam augurium futurorum, Cic. Tusc. 1, 15, 33; id. Fam 6, 6: Fallitur augurio spes bona saepe suo, Ov. H. 16, 234 : Auguror, nec me fallit augurium, historias tuas immortales futuras, Plin. Ep. 7, 33, 1 al. — `I.B` Object, *a sign*, *omen*, *token*, *prognostic* : thymum augurium mellis est, Plin. 21, 10, 31, § 56 : augurium valetudinis ex eā traditur, si etc., id. 28, 6, 19, § 68.— `I.C` *The art of the augur*, *augury* : cui laetus Apollo Augurium citharamque dabat, Verg. A. 12, 394 (v. Apollo and augur): Rex idero et regi Turno gratissimus augur, id. ib. 9, 327; Flor. 1, 5, 2. 4492#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4491#augu/rius#augu/rĭus, a, um, adj. id., `I` *of* or *pertaining to the augur*, *augural* (very rare): jus augurium, Cic. Sen. 4, 12; id. Fam. 3, 9, 3; Gell. praef. § 13. 4493#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4492#auguro#augūro, v. auguror `I` *fin.* 4494#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4493#auguror#augŭror, ātus. 1, v. dep. (class. for the ante-class. and poet. `I` *act.* augnro, āre, v. infra) [augur]. `I` *To perform the services* or *fill the office of an augur*, *to take auguries*, *observs and interpret omens*, *to augur*, *prophesy*, *predict* (hence with the *acc. of* that which is prophesied): Calchas ex passerum numero belli Trojani annos auguratus est, Cic. Div 1, 33, 72; so id. ib. 1, 15, 27; id. Fam. 6, 6: avis quasdam rerum augurandarum causa esse natas putamus, id. N D. 2, 64, 160; Suet. Oth 7 *fin.*; id. Gram. 1: in quo (scypho) augurari solet, Vulg. Gen. 44, 5 : augurandi scientia, ib. ib. 44, 15; ib. Lev. 19, 26.—Transf from the sphere of religion, `II` Ingen, *to predict*, *forebode*, *foretell;* or of the internal sense (cf. augurium, II. A.), *to surmise*, *conjecture*, *suppose* : Theramenes Critiae, cui venenum praebiberat, mortem est auguratus, Cic. Tusc. 1, 40, 96 : ex nomine istins, quid in provinciā facturus esset, perridicule homines augurabantur, Cic. Verr. 2, 2, 6 : in Persis augurantur et divinant Magi, id. Div. 1, 41, 90 : Recte auguraris de me nihil a me abesse longius crudelitate, Caes. ap. Cic. Att. 9, 16, A: futurae pugnae fortunam ipso cantu augurantur, Tac. G. 3 al. : quantum ego opinione auguror, Cic. Mur. 31, 65 : quantum auguror coniectura, id. de Or. 1, 21. 95; so, mente aliquid, Curt 10, 5, 13: Hac ego contentus auguror esse deos, Ov. P. 3, 4, 80 : erant, qui Vespasianum et arma Orientis augurarentur, Tac. H. 1, 50 : Macedones iter jaciendo operi monstrāsse eam (beiuam) augurabantur, Curt. 4, 4, 5.!*? The *act.* subordinate form auguro, āre (by Plin. ap. Serv. ad Verg A. 7, 273, erroneously distinguished from this in signif.). `I..1` (Acc. to I.) Sacerdotes salutem populi auguranto, Cic. Leg. 2, 8.— Trop. : oculis investigans astute augura, *look carefully around you like an augur*, Plant. Cist. 4, 2, 26.— *Pass.* : res, locus auguratur, *is consecrated by auguries* : certaeque res augurantur, Lucius Caesar ap. Prisc. p. 791 P.: in Rostris, in illo augurato templo ac loco, Cic. Vatin. 10; so Liv. 8, 5: augurato ( *abl. absol.*), *after taking auguries* (cf. auspicato under auspicor *fin.*): sicut Romulus augurato in urbe condenda regnum adeptus est, Liv. 1, 18; Suet. Aug. 7 *fin.* dub. Roth.— `I..2` (Acc. to II.) Hoc conjecturā auguro, Enn. ap. Non. p. 469, 8 (Trag. v. 327 Vahl.); so Pac. ap. Non. l. l.; Att. ib.; Cic. Rep. Fragm. ib. (p. 431 Moser): praesentit animus et augurat quodam modo, quae futura sit suavitas, id. Ep. ad Caiv. ib. (IV. 2, p. 467 Orell.): si quid veri mens augurat, Verg. A. 7, 273 : quis non prima repellat Monstra deum longosque sibi mon auguret annos? Val. Fl. 3, 356. 4495#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4494#Augusta#Augusta, ae, f. ( dat. Augustal) [augustus]. `I` Under the emperors, *a litle of the mother*, *wife*, *daughter*, *and sister of the emperor;* like our *Imperial Majesty*, *Imperial Highness*, Tac A. 1, 8; 15, 23; 4, 16; 12, 26; id. H. 2, 89, Suet. Calig. 10; 15; 23; id. Claud. 3; id. Ner. 35, id. Dom. 3; cf. Plin. Pan. 84, 6 Schwarz.— `II` *The name of several towns*, among which the most distinguished were, `I.A` Augusta Taurinorum, now *Turin*, Plin. 3, 17, 21, § 123; Tac. H. 2, 66; cf. Mann. Ital. I. p. 191.— `I.B` Augusta Praetoria, in Upper Italy, now (by a corruption of the word Augusta) *Aosta*, Plin. 3, 5, 6, § 43; 3, 17, 21, § 123; cf. Mann. Ital. I. p. 186 sq.— `I.C` In Treveris Augusta, now *Treves*, Mel. 3, 2, 4 (colonia Treverorum, Tac. H. 4, 72).— `I.D` Augusta Vindelicorum, now *Augsburg*, Itin. Anton.; cf. Tac. G. 41, n. 4 Rupert.— `I.E` Augusta Emerida *on the Anas*, *in Lusitania*, now *Merida*, Plin. 4, 21, 35, § 117; cf. Mann. Hispan. p. 331. 4496#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4495#Augustalicius#Augustālĭcĭus, ii, m., `I` *one clothed with the dignity of priest of Augustus* (v. Augustalis), Inscr. Fabr. 6, 163.—From 4497#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4496#Augustalis#Augustālis, e, adj., `I` *relating to the emperor Augusius*, *of Augustus*, *Augustan* : ludi (or AVGVSTALIA in the Calendar in Inscr. Orell. II. p. 411), *celebrated on the 12th of October*, *in commemoration of the day on which Augustus returned to Rome*, Tao. A. 1, 15 and 54: sodales, **a college of twenty-five priests instituted in honor of Augustus**, **after his death**, **by Tiberius**, Tac. A. 1, 54; 3, 64; Suet. Claud. 6; id. Galb. 8; called also sacerdotes, Tac. A. 2, 83; and *absol.* : Augustaies, id. ib. 3, 64; id. H. 2, 95; Inscr. Orell. 610. In the municipal cities and colonies there were such colleges of priests of Augustus, composed of six men, called Seviri Augustales, Petr. 30, 2; cf. Inscr. Orell. II. p. 197 sq.— *The prefect of Egypt was called* Praefectus Augustalis, Dig. 1, 17; cf. Tac. A. 12, 60; and: vir spectabilis Augustalis, Cod. 10, 31, 57 and 59.— Augustales milites, **those added by Augustus**, Veg. Mil. 2, 7. 4498#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4497#Augustalitas#Augustālĭtas, ātis, f. Augustalis. `I` *The dignity of priest of Augustus*, Inscr. Orell. 1858; 3213; 3678.— `II` *The dignity of prefect of Egypt*, Cod. Th. 13, 11, 11. 4499#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4498#Augustamnica#Augustamnĭca, ae, f. Augustusamnis, `I` *a designation*, *after the time of Diocletian*, *of the eastern part of Lower Egypt*, *in which were the cities Pelusium*, *Rhinocolura*, etc., Amm. 22, 16; Cod. Th. 1, 14, 1. 4500#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4499#Augustanus#Augustānus ( Augustīānus, Suet Ner 25; Front. Col. pp. 1, 106, 139 Goes.: Augustānĕus, Auct. Limit. p. 265 Goes.), a, um, adj. Augustus. `I` *Of* or *pertaining to Augustus* : colonia, Dig. 50, 15, 1 : DOMVS, Inscr. Orell. 2350 and 2947.— `II` *Of* or *belonging to an emperor*, *imperial* : Augustani, **Roman knights appointed by Nero**, Tac. A. 14, 15; Suet. Ner. 25.— `III` Augustāni, ōrum, m., *the inhabitants of cities which had the title Augusta*, Plin. 3, 3, 4, § 23 al. 4501#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4500#augustatus#augustātus, a, um, P. a., v. augusto. 4502#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4501#auguste#augustē, adv., v. 1. augustus `I` *fin.* 4503#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4502#Augusteus#Augustēus, a, um, adj. Augustus, `I` *of* or *belonging to Augustus*, *Augustan* : lex, Front. Col. p. 121 Goes: termini, id. ib. pp. 119, 121, 122: charta, also called regia, Isid. Orig. 6, 10, 2 (cf. Plin. 13, 12, 23, § 74): marmor, v. 2. Augustus, II.—Hence, Augustēum, i, n., *a temple built in honor of Augustus*, Inscr. Orell. 642. 4504#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4503#Augustianus#Augustĭānus, v. Augustanus. 4505#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4504#Augustinus1#Augustīnus, a, um, adj. Augustus, `I` *of* or *pertaining to Augustus* : currus, **the chariot of Augustus**. Suet. Cland. 11. 4506#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4505#Augustinus2#Augustīnus, i, m. id., `I` *a Roman cognomen*, as D. Aurelius Augustinus, *St. Augustine*, the greatest of the Latin fathers, A. D. 354-430; cf. Tenffel. Rom. Lit. § 434. 4507#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4506#augusto#augusto, āre, v. a. 1. augustus, `I` *to render venerable*, *to glorify* : deos, Arn. 6, p. 201.— *P. a.* : augustātus, a, um, adj., *made venerable*, i. e. *consecrated* : mensa, Jus Pap. ap. Macr. S. 3, 11 dub. 4508#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4507#Augustobrigenses#Augustobrigenses, tum, m., `I` *the inhabitants of the city Augustobriga in Lusitania*, Plin. 4, 22. 35, § 118. 4509#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4508#Augustodunum#Augustŏdūnum, i, n., `I` *a iown of the Ædui*, *in Gaul*, now *Autun.* Mel. 3, 2, 4; Tac. A. 3, 43 and 45. 4510#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4509#augustus1#augustus, a, um, adj. from augeo, as angustus from ango; v. augeo, originally belonging to the language of religion, `I` *majestic*, *august*, *venerable*, *worthy of honor* (class. in prose and poetry; in Cic. mostly in connection with sanctus; never in Plaut., Ter., Lucr, or Hor.; syn.: magnus, venerabilis, venerandus): sancta vocant augusta patres: augusta vocantur Templa, sacerdotum rite dicata manu, Ov. F. 1, 609 sq. : Πάντα γὰρ τὰ ἐντιμόταγα και τα ἱερωτατα Αὔγουστα προσαγορευεται, Dio Cass. 53, 16: augurium, Enn. ap. Varr. R. R. 3, 1, 2 (Ann. v. 494 Vahl.): Cives ominibus faustis augustam adhibeant Faventiam, Att. ap. Non. p. 206, 1, and p. 357, 15 (Trag. Rel. p. 202 Rib.): Eleusis sancta illa et augusta, Cic. N. D. 1, 42, 119 : sanctus augustusque fons, id. Tusc. 5, 12, 37 : Liber, qui augusta haec loca Cithaeronis colis, auct. inc., Trag. Rel. p. 268 Rib.: locus augustus, Suet. Dom. 53 : templum, Liv. 1, 29, 5; 42, 3, 6: augustissimo et celeberrimo in templo, id. 42, 12, 6 : fanum, id. 38, 13, 1 : solum, id. 45, 5, 3 : moenia, Verg. A. 7, 153 (augurio consecrata, Serv.); so, gravitas (caelestium), Ov. M. 6, 73; 9, 270: mens, id. ib. 15, 145 et saep.— Transf. to other things (so most freq. after the Aug. per.): tectum augustum, ingens, Verg. A. 7, 170.—Of bees: sedes, Verg. G. 4, 228 (augustum: abusive, nobile, quasi majestatis plenum, Serv.): ut primordia urbium augustiora faciat, Liv. praef § 5: habitus formaque viri, id 1, 7, 9; so, species, id. 8, 6, 9 : conspectus, id. 8, 9, 10 : ornatus habitusque, id. 5, 41, 8 : augustissima vestis, id. 5, 41, 2 : augustior currus, Plin. Pan. 92, 5 : augustissimum tribunal, id. ib. 60, 2 al.— *Adv.* : augustē, *reverently*, *sacredly* : auguste sancteque consecrare, Cic. N. D. 2, 24, 62 auguste sancteque venerari, id. ib. 3, 21, 53.— *Comp* non quo de religione dici posset augustius, Cic. Brut. 21, 83.— *Sup.* prob. not in use 4511#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4510#Augustus2#Augustus, i, m. 1 augustus. `I` *A surname of Octavius Cœsar after he attained to undivided authority* (acc. to Ov F 1, 590, after the year of Rome 727, Id. Jan.), and, after him, *of all the Roman emperors;* equivalent to *Majesty* or *Imperial Majesty* (cf. Suet. Aug. 7; Flor 4, 12 *fin.*, Dio Cass. 53, 16: ἐξ οὗπερ καὶ Σεβαστὸν αὐτον και ἑλληνίζοντές πως ῶσπερ τινὰ σεπτὸν ἀπὸ τοῦ σεβάζεσθαι προσεῖπον), Hor C, 1, 12; 4, 5; 4, 14; 4, 15; id. Ep. 2, 1 al.; Ov M 15, 860; id. F. 1, 590; 4, 676; 5, 567, Vulg. Luc. 2, 1; ib. Act. 25, 21; 25, 25 et saep.; later: semper Augustus, Symm Ep. 2, 30 al.— Hence, `II` *Adj.* : Augustus, a, um, *of* or *relating to Augustus* or *the emperor*, *Augustan*, *imperial* caput, i. e. Augustus, Ov. M. 15, 869: aures, id. P 1, 2, 117 forum, id. ib. 4, 5, 10: postes, id M 1, 562: domus, id. P. 2, 2, 76 : Principis augustā Caprearum in rupe sedentis, Juv 10, 93 Jahn (where Hermann reads *angusta*) pax, Ov. P. 2, 5, 18; Vell 2, 126: cohors, Vulg. Act. 27, 1 et saep.: marmor (in Egypt), Plin. 36, 7, 11, § 55 (cf Isid. Orig. 16, 5, 4; Au gusteum): laurus, also called regia, the best species of it, Plin. 15, 30, 39, § 129, 17, 10, 11, § 60 : flcus, Macr S. 2, 16.—But esp Men. sis Augustus, *the month of August*, named after Augustus; earlier called Sextilis (cf Macr. S. 1, 12 *fin.*, and Julius *fin.*), Juv 3, 9: Katendae, Col. 11, 12; Plin. 2, 47, 47, § 123 al.: Idus, Mart. 12, 68 et saep.—Augusta aula, i. e. Domitiani, Mart. 7, 40 historia, *the history of the Roman emperors*, Vop Tac. 10.—In gen., *imperial*, *royal.* ma. trem regis ex augusto deposuit imperio, * Vulg. 2 Par. 15, 16 4512#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4511#aula1#aula, ae, f. ( `I` *gen.* aulāī, Verg. A. 3, 354; v. Neue, Formenl I. p 11), = αὐλή `I` Lit., *the front court of a Grecian house* (mostly poet.; syn. atrium): janitor aulae, i. e. *Cerberus*, Hor C. 3, 11, 16; also *a court for the cattle* (cf. αὐλη; Serv ad Verg. A. 9, 60): vacuam pastoris in aulam, Prop 4, 12, 39; so Hor. Ep 1, 2, 66; Petr. 119; Grat. Cyn. 167.—Also *an inner court of a house*, *a hall*, = atrium, Verg. A. 3, 354 lectus genialis in aulā est, Hor Ep 1, 1, 87— `II` Transf `I..1` *A palace*, *the castle of a noble*, *the royal court* (syn.. regia, palatium, basilica): illā se jactet in aulā Aeolus. Verg. A. 1, 140 (cf. Hom. Od 10, 1 sq.) fuscae deus aulae, i. e. *Pluto*, Prop. 5, 11, 5; cf. Hor. C. 2, 18, 31: laeta Priami aula, id. ib. 4, 6, 16; 4, 14, 36 al.: rarissimam rem in aulā consequi senectutem, **in a court**, Sen. Ira, 2, 33; cf.: caret invidendā Sobrius aulā, Hor. C. 2, 10, 8.— Poet., of *the cell of the queen-bee* : aulas et cerea regna refingunt, Verg G. 4, 202.— `I..2` Meton. `I.1.1.a` *Princely power*, *dignity* : rex omniauctoritate aulae communita imperium cum dignitate obtinuit, Cic. Fam. 15, 4 qui tum aulā et novo rege potiebatur, i. e. *possessed the highest influence at court*, Tac. A. 6, 43. — `I.1.1.b` *The persons belonging to the court*, *the* *court*, *courtiers* : prona in eum aula Neronis (erat) ut similem, Tac. H. 1, 13 *fin.* : tum Claudius inter ludibria aulae erat, Suet. Ner. 6. 4513#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4512#aula2#aula, = olla, q. v. `I` *init.* 4514#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4513#aulaeum#aulaeum, i, n., = αὐλαία (Plut.), `I` *a splendidly wrought* or *embroidered stuff*, *tapestry*, *arras*, esp. *a covering*, *a curtain*, *hangings* : aulaea genus vestis peregrinum, Varr. de Vita populi Rom. lib. III.; Non. p. 537 sq.: aulaea dicta sunt ab aulā Attali, in quā primum inventa sunt vela ingentia, Serv. ad Verg. G. 3, 25. `I` *A curtain*, *canopy* : suspensa aulaea, Hor. S. 2, 8, 54; and so Prop. 3, 30, 12.—In partic., *the curtain of a theatre;* which, among the ancients, contrary to modern usage, was lowered from the ceiling to the floor at the beginning of a piece or act, and at the conclusion was drawn up; cf. Smith, Dict. Antiq.; hence the expression, aulaeum tollitur, *is drawn up*, at the end of a piece (act), Cic. Cael. 27, 65; Ov. M. 3, 111; on the contr. mittitur, *is dropped*, at the beginning, Phaedr. 5, 7, 23. Usually such curtains were wrought with the figures of gods or men, esp. of heroes, and in *drawing up* the curtain, the upper part of the figures would first become visible, then the lower parts in succession, appearing, as it were, themselves to draw up the curtain; hence, utque Purpurea intexti tollant aulaea Britanni, **and how the Britons woven upon it lift the purple curtain**, Verg. G. 3, 25 Voss; cf. also Ov. M. l. l. Bach.— `II` *A covering for beds and sofas*, *tapestry* : aulaeis jam se regina superbis Aurea composuit spondā, Verg. A. 1, 697 : Cenae sine aulaeis et ostro, Hor. C. 3, 29, 15; Curt. 8, 5, 21; 8, 9, 15.— `III` *The drapery of a heavy upper garment*, pictae Sarrana ferentem Ex umeris aulaea togae, *the folds of his embroidered toga*, Juv. 10, 39. 4515#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4514#aulax#aulax, ăcis, f., = αὖλαξ, `I` *a furrow*, Veg. Art. Vet. 2, 28, 38; Aus. Ep. 10, 10 (old edd., *aulix;* the true form was restored by Schneider). 4516#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4515#Aulerci#Aulerci, ōrum, m., = Αὐλίρκιοι, `I` *a people in Celtic Gaul*, Liv. 5, 34, 5; acc. to Cæsar, divided into three branches. `I` Aulerci Eburovīces or Eburōnes (in Ptolem. Αὐλίρκιοι?Εβουραϊκοί), whose chief city was Mediolanum, now *Dép. de l* ' *Eure*, in Normandy, Caes. B. G. 3, 17; Plin. 4, 18, 32, § 107.— `II` Aulerci Cenomani, now *Dép. de la Sarthe*, Caes. B. G. 7, 75; Plin. 4, 18, 32, § 107.— `III` Aulerci Brannovīces, now *le Briennais*, Caes. B. G. 7, 75. 4517#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4516#Aulestes#Aulestes, ae, m., `I` *a Tuscan*, *a confederate of Æneas*, Verg. A. 12, 290. 4518#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4517#Auletes#Aulētes, ae, m., `I` *the flute-player*, *the surname of the exiled Egyptian king Ptolemy*, Cic Rab. Post. 10, 28. 4519#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4518#auletica#aulētĭca, ae, f., = αὐλητική, `I` *a plant*, *also called* chamaemelon, App. Herb. 23. 4520#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4519#auleticus#aulētĭcus, a, um, adj., = αὐλητικός, `I` *suitable for a pipe* or *flute* : calamus, Plin. 16, 36, 66, § 164. 4521#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4520#aulicocia#aulĭcŏcĭa, v. olla. 4522#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4521#aulicus1#aulĭcus, a, um, adj., = αὐλικός ?αὐλή?, `I` *of* or *belonging to a prince* ' *s court*, *princely* : apparatus, Suet. Dom. 4; luctatores, id. Ner. 45.—Hence *subst.* : aulĭci, ōrum, m., *courtiers*, Nep. Dat. 5, 2; Suet. Calig. 9. 4523#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4522#aulicus2#aulĭcus, a, um, adj., = αὐλικός ?αὐλόσ?, `I` *of* or *pertaining to the pipe* or *flute* : suavitas, Mart. Cap. 9, p. 314. 4524#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4523#Aulis#Aulis, is or ĭdis, f., = Αὐλίς, `I` *a seaport town in Bœotia*, *from which the Grecian fleet set sail for Troy*, Verg. A. 4, 426: Aulin ( acc.), Luc. 5, 236. 4525#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4524#aulix#aulix, ĭcis, v. aulax. 4526#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4525#auloedus#auloedus, i, m., = αὐλὡδός, `I` *one who sings to the flute*, Cic. Mur. 13 *fin.* (quoted by Quint. 8, 3, 79); so Jul. Val. Rer. Gest. Alex. M. 1, 66. 4527#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4526#Aulon#Aulon, ōnis, m. `I` *A vine - bearing mountain and adjacent valley in Calabria*, Hor. C. 2, 6, 18; Mart. 13, 125; cf. Serv. ad Verg. A. 3, 553.— `II` *A town in Elis*, Plin. 4, 5, 6, § 14. 4528#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4527#aulula#aulŭla, ae, f. dim. aula = olla, `I` *a small pipkin* or *pot*, App. M. 5, c. 20, p. 167 dub. (Hildebr., *caucula*). 4529#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4528#Aulularia#Aulŭlārĭa, ae, f. aulula, *dim.;* v. aula = olla, `I` *a comedy of Plautus*, *so called from the money-pot of its avaricious hero.* 4530#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4529#aulus1#aulus, i, m., = αὐλός (flute), `I` *a fluteshaped kind of scollop*, Plin. 32, 9, 32, § 103. 4531#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4530#Aulus2#Aulus, i, m., `I` *a Roman prœnomen*, usu. abbrev. to A.; e. g. A. Albinus, A. Cluentius Avitus, etc. 4532#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4531#aumatium#aumātĭum, ii, n., `I` *a private place in the theatre*, Petr. ap. Fulg. p. 567, 20, where some read *aumarium*, and others *armarium.* 4533#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4532#aura#aura, ae ( `I` *gen. sing.* aurāï, Verg. A. 6, 747; v. Neue, Formenl. I. p. 11; also, auras, like familias, custodias, terras, etc.; Servius gives this in Verg. A. 11, 801; still all the MSS. give aurae, and so Rib.), f., = αὔρα ?ΑΩ, αὔω, to blow]. `I` *The air*, as in gentle motion, *a gentle breeze*, *a breath of air* (syn.: aër, ventus, spiritus): agitatus aër auram facit, Isid. Orig. 13, 11, 17 : semper aër spiritu aliquo movetur; frequentius tamen auras quam ventos habet, Plin. Ep. 5, 6, 5 : flatus, qui non aura, non procella, sed venti sunt, Plin. 2, 45, 45, § 116 : et me... nunc omnes terrent aurae, **now every breeze terrifies me**, Verg. A. 2, 728 : Concutiat tenerum quaelibet aura, Ov. A. A. 2, 650.— Hence, `II` Transf. `I.A` In gen., *a breeze*, *a wind* (even when violent): Et reserata viget genitabilis aura Favoni, Lucr. 1, 11; cf.: Aura parit flores tepidi fecunda Favoni. Cat. 64, 282: omnes, Aspice, ventosi ceciderunt murmuris aurae, Verg. E. 9, 58 : aurae Vela vocant, id. A. 3, 356 : aura post meridiem, Vulg. Gen. 3, 8 : aura tenuis, ib. 3 Reg. 19, 12 : lenis, ib. Job, 4, 16: petulans, Lucr. 6, 111 : ignarae, **brutish**, Cat. 64, 164, ubi v. Ellis: rapida, Ov. M. 3, 209 : stridens, Val. Fl. 2, 586 : violentior, Stat. Th. 6, 157 : aurae flatus, Vulg. Act. 27, 40 : omnes eos tollet aura, ib. Isa. 57, 13 et saep.—Also *breath* : flammas exsuscitat aura, Ov. F. 5, 507.— `I.B` Trop. : dum flavit velis aura secunda meis, *while a favorable breeze breathed on my sails*, i. e. *so long as I was in prosperity*, Ov. P. 2, 3, 26: totam opinionem parva non numquam commutat aura rumoris, Cic. Mur. 17 : tenuis famae aura, Verg. A. 7, 646 : quem neque periculi tempestas neque honoris aura potuit umquam de suo cursu aut spe aut metu demovere, Cic. Sest. 47 *fin.* : levi aurā spei objectā, Liv. 42, 39, 1 : sperat sibi auram posse aliquam adflari in hoc crimine voluntatis defensionisque eorum, quibus, etc., **token of favor**, Cic. Verr. 2, 1, 13 : nescius aurae (sc. amoris) Fallacis, Hor. C. 1, 5, 11 : incerta Cupidinis aura, Ov. Am. 2, 9, 33.—Hence freq. aura popularis, *the popular breeze*, *popular favor*, Cic. Har. Resp. 20 *fin.*; Liv. 3, 33, 7; 30, 45, 6 al.; Hor. C. 3, 2, 20; Quint. 11, 1, 45 (cf.: ventus popularis, Cic. Clu. 47, 130); so, aura favoris popularis, Liv. 22, 26, 4.—Also in plur. : nimium gaudens popularibus auris, Verg. A. 6, 816; and *absol.* : adliciendo ad se plebem jam aurā non consilio ferri, Liv. 6, 11, 7.— `C. 1.` *The air* (mostly poet. and plur.): cum Nubila portabunt venti transversa per auras, Lucr. 6, 190 : Tenvis enim quaedam moribundos deserit aura, id. 3, 232 : Aurarumque leves animae calidique vapores, id. 5, 236 : (anima) discedit in auras, id. 3, 400; 6, 1129 et saep.—Hence, aurae aëris or aëriae aurae freq. in Lucr.: (res) Aëris in teneras possint proferrier auras, 1, 207; 1, 783; 1, 801; 1, 803; 1, 1087; 2, 203; 3, 456; 3, 570; 3, 591; 4, 693: liquidissimus aether Atque levissimus aërias super influit auras, id. 5, 501; 1, 771; 4, 933: Nulla nec aërias volucris perlabitur auras, Tib. 4, 1, 127 : Qui tamen aërias telum contorsit in auras, Verg. A. 5, 520.— `I.A.2` Esp., *the vital air* : Vivit et aetherias vitalīs suscipit auras, **breathes a breath of ethereal air**, Lucr. 3, 405; imitated by Verg.: haud invisus caelestibus auras Vitales carpis, A. 1, 387: vesci vitalibus auris, i. e. vivere, Lucr. 5, 857; imitated by Verg., A. 1, 546, and 3, 339; so, haurire auram communem, Quint. 6, prooem. § 12 : captare naribus auras, **to snuff the air**, Verg. G. 1, 376.— Trop. : libertatis auram captare, *to catch at the air of freedom*, i. e. *to seize upon any hope of liberty*, Liv 3, 37, 1.— `I.A.3` Meton. `I.2.2.a` *The upper air*, *Heaven*, *on high* : assurgere in auras, Verg. G. 3, 109; so id. A. 4, 176: dum se laetus ad auras Palmes agit, id. G. 2, 363 : ad auras Aetherias tendit, id. ib. 2, 291; so id. A. 4, 445: stat ferrea turris ad auras, poet. for ad alta, *rises high*, id. ib. 6, 554: Sorbet in abruptum fluctus, rursusque sub auras Erigit alternos, id. ib. 3, 422; 7, 466; 2, 759; 5, 427 al.; cf. Wagner, Quaest. Verg. X. 1.— `I.2.2.b` In opp. to the lower world, *the upper world* (cf. aether, I. B. 3.): Eurydice superas veniebat ad auras, Verg. G. 4, 486; so id. A. 6, 128: Ortygiam, quae me superas eduxit prima sub auras, Ov. M. 5, 641; 10, 11 (cf. Verg. A. 6, 481: ad superos); so of childbirth: pondus in auras expulit, Ov. M. 9, 704.—In gen. for *publicity*, *daylight* : ferre sub auras, i. e. **to make known**, Verg. A. 2, 158 : reddere ad auras, **to restore**, id. ib. 2, 259 : fugere auras, *to seclude* or *hide one* ' *s self*, id. ib. 4, 388.— `I.D` Transf. to other atmospheric objects which exert an influence on bodies, as *light*, *heat*, *sound*, *vapor*, etc. `I.A.1` *A bright light*, *a gleam*, *glittering* (cf. φάεος ἀϋτμή, Callim. Hymn. Dian. 117): discolor unde auri per ramos aura refulsit, Verg. A. 6, 204 (splendor auri, Serv.).— `I.A.2` *The warmth of sunlight* : solis calidior visa est aura, Varr. ap. Non. p. 275, 25.— `I.A.3` *Sound*, *tone*, *voice*, *echo* : Si modo damnatum revocaverit aura puellae, Prop. 3, 23, 15 : at illi Nomen ab extremis fontibus aura refert, id. 1, 20, 50.— `I.A.4` *Vapor*, *mist*, *odor*, *exhalation* : inolentis olivi Naturam, nullam quae mittat naribus auram, Lucr. 2, 851 : at illi Dulcis compositis spiravit crinibus aura, **a sweet odor exhaled**, Verg. G. 4, 417; so Mart. 3, 65; Val. Fl. 5, 589; cf. Heins. ad Ov. M. 15, 394: si tantum notas odor attulit auras, Verg. G. 3, 251 : pingues ab ovilibus aurae, Stat. Th. 10, 46. 4534#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4533#aurarius1#aurārĭus, a, um, adj. aurum. `I` *Of* or *pertaining to gold*, *golden*, *gold-* : statera, Varr. ap. Non. p. 455, 21: metalla, **gold-mines**, Plin. 37, 12, 74, § 193 : fornax, **for smelting gold**, id. 34, 13, 34, § 132 : negotium, Plaut. Bacch. 2, 2, 51 : canon, *a tax upon purchase and sale*, Cod. 10, 47, 10; cf.: auraria pensitatio, ib. 11, 61, 2; and *absol.* auraria, ib. 12, 6, 29.—Hence, `II` Subst. `I.A` aurārĭ-us, ii, m., *a worker in gold*, *a goldsmith*, Inscr. Orell. 3096.— `I.B` aurārĭa, ae, f. `I...a` (Sc. fodina.) *A gold-mine*, Tac. A. 6, 19. — `I...b` *A female worker in gold*, or *a golddealer*, Inscr. Orell. 4065 (v. Orell. ad h. l.). 4535#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4534#aurarius2#aurārĭus, ii, m., `I` *a patron* [aura, II. B.], acc. to Serv. ad Verg. A. 6, 817. 4536#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4535#aurata#aurāta, v. auro, P. a. 4537#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4536#auratilis#aurātĭlis, e, adj. auratus, `I` *gold-colored* : pulviculus, Sol. 15 *fin.* 4538#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4537#aurator#aurātor, ōris, m., = χρυσωτής, `I` *a gilder*, Vet. Gloss. 4539#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4538#auratura#aurātūra, ae, f. aurum, `I` *a gilding*, Quint. 8, 6, 28; and besides only in Inscr. Grut. 583, 4. 4540#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4539#auratus#aurātus, a, um, v. auro, P. a. 4541#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4540#aurea#aurĕa, ae, f. auris, `I` *the bridle of a horse* : aureas dicebant frenos, quibus equorum aures religantur, Paul. ex Fest. p. 27 Müll.; cf. id. ib. s. v. aureax, p. 8. 4542#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4541#aureatus#aurĕātus, a, um, adj. aureus, `I` *adorned*, *decorated with gold* : in castris hederā ter aureatus, Sid. Carm. 9, 396. 4543#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4542#aureax#aureax, v. auriga `I` *init.* 4544#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4543#Aurelianus#Aurēlĭānus, i, m. `I` Flavius Claudius, *a Roman emperor who reigned* A. D. 270-275; his life was written by Vopiscus; Inscr. Orell. 489; 1026 sq.; 1535; 1856.— `II` Derivv. `I.A` Aurēlĭānus, a, um, adj., *of Aurelian* : sodales, *a college of priests like the* Augustales, Capitol. M. Anton. Philos. 7 *fin.* : BALNEVM, **built by Aurelian**, Inscr. Grut. 178, 3.— `I.B` Aurēlĭānensis, e, adj. : urbs, the present *Orleans*, Sid. 8, 15. 4545#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4544#Aurelius#Aurēlĭus ( Ausēlĭus, Paul. ex Fest. p. 23 Müll.), a, um, adj. `I. A.` *A Roman* nomen, e. g. M. Aurelius Antoninus, L. Aurelius Cotta; hence, `I. A..B` Esp. `I. A..B.1` Aurelia Via, *the Aurelian Way*, *made by a certain Aurelius*, otherwise unknown; it consisted of two parts: VETVS ET NOVA, Inscr. Orell. 3307; the former ran from the Porta Janiculensis (now *Porta di S. Pancrazio*) of the northern coast to Pisa, later to Arelate; the latter was a small branch which led from the Porta Aurelia (now *Castel S. Angelo*) four thousand paces, to the former The *via vetus* Cicero mentions in Cat. 2, 4, 6; Phil. 12, 9.— `I. A..B.2` Aurelia lex. Judiciaria, *of the prœtor* L. Aurelius Cotta (A. U. C. 684), acc. to which the Senatores, Equites, and Tribuni aerarii were invested with judicial power, Cic. Phil. 1, 8, 19 sq.; Vell. 2, 32; Ascon. ad Div. in Caecil. 3.— De ambitu, of unknown origin, Cic. ad Q. Fr. 1, 3 *fin.* — `I. A..B.3` Forum Aurelium, *a town in Etruria*, *on the* Via Aurelia, *near the present village Castellacio*, Cic. Cat. 1, 9, 24; cf. Mann. Ital. I. p. 370.— `I. A..B.4` Aurelium tribunal, *in the forum*, of unknown origin (perh, made by L. Aurelius Cotta), Cic. Sest. 15; id. ad Quir. 5, 14; also called Gradus Aurelii, id. Clu. 34, 93; id. Fl. 28.— `II` Sextus Aurelius Victor, *a Roman historian of the fourth century;* cf. Bähr, Lit. Gesch. p. 342 sq.; Teuffel, Rom. Lit. § 408. 4546#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4545#aureolus#aurĕŏlus, a, um, `I` *adj. dim.* [aureus]. `I` Lit. `I.A` *Of gold*, *golden* : anellus, Plaut. Ep. 5, 1, 34 : ensiculus, id. Rud. 4, 4, 112 : corona, Vulg. Exod. 25, 25; 30, 3; 37, 27: malum, Cat. 2, 12.—Hence, *subst.* : au-rĕŏlus, i, m. (sc. nummus), *a gold coin*, Mart. 5, 19; 12, 36.— `I.B` *Covered* or *ornamented with gold*, *gilded* : cinctus, Lucil. ap. Non. p. 553, 2: laquearia, Prud. περὶ στεφ. 9, 196.— `I.C` *Gold-colored* : collum, Varr. R. R. 3, 9, 4; cf. color, Col. 9, 3, 2.— `II` Trop., *golden*, *splendid*, *brilliant*, *beautiful* : aureoli pedes, Cat. 61, 163 : non magnus, verum aureolus et ad verbum ediscendus libellus, Cic. Ac. 2, 44, 135 : oratiuncula, id. N. D. 3, 17, 43. 4547#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4546#auresco#auresco, ĕre, `I` *v. inch.* [aurum], *to become of the color of gold* : aër aurescit, Varr. L. L. 7, § 83 Müll. 4548#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4547#aureus#aurĕus, a, um, adj. id.. `I` Lit. `I.A` *Of gold*, *golden* (syn.: aureolus, auratus, aurifer): patera, Plaut. Am. 1, 1, 104 and 263: vasa, Vulg. Exod. 12, 35; ib. 2 Tim. 2, 20: torulus, Plaut. Am. prol. 144 : imber, Ter. Eun. 3, 5, 37 : funis, Lucr. 2, 1154 : torques. Vulg. Gen. 41, 42: simulacra, Lucr. 2, 24 : mala Hesperidum, id. 5, 33 : aurea mala, Varr. R. R. 2, 1, 6 : pelles, id. ib. : corona (a gift for distinction in war), Liv. 7, 37, 1; Inscr. Orell. 363; 3453; 3475: corona, Vulg. Exod. 25, 11 : candelabra, ib. Apoc. 1, 12 : nummus, and *absol.* : aurĕus, i, m., *the standard gold coin of Rome*, *a gold piece* (first struck in the second Punic war), of the value of 25 denarii or 100 sestertii (weighing about 120 grains, and being about equal to £1, 1 *s.* 1 *d.* or $5.10), Cic. Phil. 12, 8: si (tibi) contigit aureus unus. Juv. 7, 122; fully, aureus nummus, Plin. 33, 3, 13, § 47; Suet. Calig. 42; id. Claud. 21; id. Vit. 16; id. Oth. 4; id. Dom. 7 al.—Of the Hebrew *shekels* (eccl. Lat.), Vulg. 4 Reg. 5, 5; ib. 2 Par. 9, 15; 9, 16.— Poet. : vis aurea tinxit Flumen, i. e. **the power of changing every thing to gold**, Ov. M. 11, 142.— `I.B` *Furnished with gold*, *wrought*, *interwoven*, or *ornamented with gold*, *gilded* : victimam auream polcram immolabat, i. e. **with gilded horns**, Naev. 1, 12 (cf. Hom. Od. 3, 426): sella, Cic. Phil. 2, 34, and Prop. 5, 10, 28: cingula, Verg. A. 1, 492 : Capitolia, id. ib. 8, 347. templa, Prop. 5, 1, 5: cuspis, Ov. M. 7, 673 : Pactolus, **whose waters flowed with gold**, id. ib. 11, 87; cf: Lucr 5, 911 sq.— `I.C` *Of the color of gold*, *glittering like gold*, *golden* : liquidi color aureus ignis, Lucr. 6, 205 : Barba erat incipiens, barbae color aureus, Ov. M. 12, 395; Plin. 37, 5, 20, § 76; Gell. 2, 26, 5; Pall. Mart. 13, 4: lumina solis, Lucr. 5, 461; so, aurea Phoebe, Verg. G. 1, 431; Ov. M. 2, 723: luna, id. ib. 10, 448; Hor. Epod 17, 41: aureus sol, Verg. G 1, 232; 4, 51; so Ov. M. 7, 663: sidera, Verg A. 2, 488; 11, 832: caesaries, **golden locks**, id. ib. 8, 659 : coma, Cat. 61, 95, and Ov. M. 12, 395: aurea mala, Verg. E. 3, 71, and 8, 52: Aurea pavonum ridenti imbuta lepore Saecla, *the golden species of peacock*, *full of laughing beauty*, Lucr 2, 502.— `II` Trop., of physical and mental excellences or attractions, *golden*, *beautiful*, *splendid* : aurea Venus, Verg. A. 10, 16; Ov M. 10, 277; 15, 761: Amor, id. Am. 2, 18, 36 : Copia, Hor. Ep. 1, 12, 28 : Aurea Phoebi porticus, Prop. 3, 29, 1 : litus, Mart. 11, 80 : aether, Ov. M. 13, 587 : medicamentum, Col. 6, 14, 5 al. : dicta, vita, Lucr. 3, 12 and 13: mores, Hor. C 4, 2, 23 : Qui nunc te fruitur credulus aureā, id. ib. 1, 5, 9 : tua mater Me movet atque iras aurea vincit anus, Tib. 1, 6, 58 : mediocritas, **the golden mean**, Hor. C. 2, 10, 5 : aetas, **the golden age**, Ov. M. 1, 89 : tempus, Hor. Epod. 16, 64.—Hence, Virgo = Astraea, Albin. 2, 23. 4549#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4548#aurichalcum#aurĭchalcum, v. orichalcum. 4550#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4549#auricilla#aurĭcilla, v. oricilla. 4551#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4550#auricoctor#aurĭcoctor, ōris, m. aurum-coctor, `I` *he that melts* or *refines gold*, Inscr. Murat. 976, 6. 4552#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4551#auricolor#aurĭ-cŏlor, ōris, adj. aurum, `I` *of the color of gold* : aethra, Juvenc. Evang. Bapt. Chr. 1, 359. 4553#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4552#auricomans#aurĭ-cŏmans, antis, adj. id., `I` *with golden hair*, χρυσοκόμης : crocus, Aus. Idyll. 6, 11. 4554#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4553#auricomus#aurĭcŏmus, a, um, adj. aurum-coma, `I` *with golden hair* : sol, Val. Fl. 4, 92 : Batavus, Sil. 3, 608.—Hence, poet., *with golden foliage* : fetus (arboris), Verg. A. 6, 141. 4555#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4554#auricula#aurĭcŭla (or ōrĭcŭla, Trog. ap. Plin. 11, 52, 114, § 276; Balliol MS. Cic. ad Q. Fr. 2, 15 (Ellis ad Cat. 25, 2); cf. Fest. s. v. orata, p. 183 Müll.; cf. aurum `I` *init.*), ae, f. dim. auris. `I` *The external ear*, *the ear-lap* : sine te prendam auriculis, sine dem suavium, Plaut. Poen. 1, 2, 163 : Praehende auriculis, id. As. 3, 3, 78 : auriculam fortasse mordicus abstulisset, Cic. ad Q. Fr. 3, 4 : rubentes, Suet. Aug. 69 : fractae, Plin. 20, 9, 40, § 103; Vulg. Matt. 26, 51; ib. Marc. 14, 47; ib. Joan. 18, 26.—On account of its softness, prov.: auriculā infimā mollior, **softer than the earlap**, Cic. ad Q. Fr. 2, 15.— `II` In gen., *the ear* : ut omne Humanum genus est avidum nimis auricularum, **have too itching ears**, Lucr. 4, 594; Auct. ad Her. 4, 10; Hor. Ep. 1, 8, 16; 1, 2, 53; id. S. 1, 9, 20; 1, 9, 77; 2, 5, 33; Pers. 2, 30; Vulg. 1 Reg. 9, 15; ib. 2 Par. 17, 25. 4556#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4555#auricularius#aurĭcŭlārĭus. (also ōrĭcŭlārĭus, like oricula for auricula, Cels. 5, 26, 12; 7, 26, 5; 7, 30, 3 al.), ii, m. auricula. `I` Medicus, *an aurist*, Dig. 50, 13, 1; Inscr. Orell. 4, 227.— `II` *A counsellor*, Vulg. 2 Reg. 23, 23.— `III` = ὠτακουστής, Vet. Gloss. 4557#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4556#aurifer#aurĭfer, fĕra, fĕrum, adj. aurum-fero, `I` *bearing*, *producing*, or *containing gold*, *goldbearing* ( poet. or in post-Aug. prose): amnis, i. e. *Pactolus*, * Tib. 3, 3, 29: arva, i. e. **Spain**, Sil. 16, 25 : regio, Flor 4, 12, 60: harenae, Plin. 4, 22, 35, § 115 : nemus, id. 5, 1, 1, § 4 : arbor, i. e. *bearing golden apples* (in the garden of the Hesperides), Cic. Tusc. 2, 9, 22; Sil. 4, 639. 4558#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4557#aurifex#aurĭfex, fĭcis, m. aurum-facio, `I` *a worker in gold*, *goldsmith*, Plaut. Aul. 3, 5, 34; id. Men. 3, 3, 2; 4, 3, 8; Varr. L. L. 8, § 68 Müll.; Cic. Verr. 2, 4, 25; id. de Or. 2, 38, 159; Vulg. 2 Esdr. 3, 8; 3, 30; ib. Isa. 40, 19; 46, 6 al. 4559#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4558#aurifluus#aurī^flŭus, a, um, adj. aurum-fluo, `I` *flowing with gold* : Tagus, Prud. adv. Symm. 2, 604 (cf.: Tanti tibi non sit opaci Omnis harena Tagi quodque in mare volvitur aurum, Juv 3, 55). 4560#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4559#aurifodina#aurĭ-fŏdīna, ae, `I` *f* [aurum], *a goldmine*, Plin. 33, 4, 21, § 78; Dig. 3, 4, 1 al. 4561#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4560#auriga#aurīga, ae ( aureax, Paul. ex Fest p. 8 Müll.), comm. (cf. Prisc. p. 677 P.) [aureaago], pr., `I` *he that handles the reins.* `I. A.` *A charioteer*, *driver* (syn.: agitator, agaso), Verg. A. 12, 624; Hor C. 1, 15, 26; id. S. 1, 1, 115; Ov. M. 2, 327; id. Am. 3, 12, 37; Vulg 3 Reg. 22, 34; ib. 4 Reg. 2, 12; ib. 2 Par. 18, 13 al.—Also, *a groom*, *hostler*, Verg. A. 12, 85.—In *fem.* : nec currus usquam videt aurigamque sororem, Verg. A. 12, 918.—Also, *one who contended in the chariot-race*, *a charioteer in the games of the circus* (the four parties of whom were distinguished by the colors, Veneta, *blue*, Prasina, *green*, Alba, *white*, and Russea sive Russata, *red;* cf Cassiod. Var 3, 51; Gesn. Plin. Ep. 9, 6, 2): auriga indoctus, Cic. Rep. Fragm. ap. Non. p. 292, 32 (p. 328 Mos.); so Suet Aug. 43; id. Calig. 54; id. Vit. 12; id. Dom. 7.— `I.B` Transf. `I.B.1` As a constellation, *the Wagoner*, Gr. ?Ηνιόχος, Cic. N. D. 2, 43, 110; Hyg. Astr. 3, 12; Col. 11, 2, 73.— `I.B.2` Poet, *a pilot*, *helmsman* : aurigam video vela dedisse rati, Ov. Tr 1, 4, 16.— `II` Trop., *director*, *leader* : velut auriga rectrixque membrorum anima, Col. 11, 2, 9. 4562#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4561#aurigalis#aurīgālis, e, adj. auriga, `I` *pertaining to a charioteer* : corrigia, Edict. Dioclet. p. 26. 4563#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4562#aurigans#aurīgans, antis, P. a., as if from aurigo, āre [aurum], `I` *glittering with gold* : color, Jul. Val. Rer. Gest. Alex. M. 1, 58 *fin.* 4564#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4563#aurigarius#aurīgārĭus, ii, m. auriga (for the class. auriga), `I` *a charioteer in the races of the circus*, Suet. Ner. 5; Inscr. Orell. 2596. 4565#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4564#aurigatio#aurīgātĭo, ōnis, f. aurigo, `I` *a driving of a chariot in the course* (very rare), Suet. Ner. 35.— Trop., of the dolphin: lusus, gestationes, aurigationes, Gell. 7, 8, 4. 4566#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4565#aurigator#aurīgātor, ōris, m. id. (for the class. auriga), `I` *one who contends in the chariotrace*, Inscr. Grut. 340, 3.—As a constellation, *the Wagoner*, Avien. Phaen. Arat. 405. 4567#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4566#Aurigena#Aurĭgĕna, ae, comm. aurum-gigno, `I` *sprung* or *produced from gold*, *gold-begotten*; poet. epithet of Perseus, as son of Danaë by Jupiter transformed into a shower of gold, Ov. M. 5, 250; Sid. Carm. 6, 14 (cf. χρυσόπατρος, Lycophr. 838). 4568#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4567#auriger#aurĭgĕr, gĕra, gĕrum, adj. aurumgero, `I` *bearing gold* : tauri, i. e. **with gilded horns**, Cic. Div. 2, 30, 63 : arbor, **on which the golden fleece hung**, Val. Fl. 8, 110. 4569#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4568#aurigineus#aurīgĭnĕus ( aurūgĭn-), a, um, adj. aurugo, `I` *jaundiced* : color, Cael. Aur. Tard. 2, 11. 4570#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4569#auriginosus#aurīgĭnōsus ( aurūgĭn-), a, um, adj. id., `I` *jaundiced*, ἰκτερικός, Gloss. Graec. Lat.; cf. Apul. Orth. Fragm. 41 Osann. 4571#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4570#aurigo#aurīgo, āvi, ātum, 1 ( aurīgor, āri, v. dep., Varr. ap. Non. p. 70, 17), v. n. auriga, `I` *to be a charioteer* or *a contender in the chariot-race*, *to drive a chariot*, *to contend in the chariot-race.* `I` Lit. (post-Aug.; most freq. in Suet.), Plin. 33, 5, 27, § 90; Suet. Calig. 54; id. Ner. 24; 4; 22; 53; id. Calig. 18; id. Vit. 4; 17.— `II` Trop., *to rule*, *direct* : quo natura aurigatur non necessitudo, Varr. ap. Non. l. l.: si (homines) nihil suā sponte faciunt, sed ducentibus stellis et aurigantibus, Gell. 14, 1, 23. 4572#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4571#aurigor#aurīgor, āri, v. aurigo `I` *init.* 4573#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4572#aurilegulus#aurĭlĕgŭlus, i, m. aurum-lego, `I` *a gold-picker*, *gold-collector*, Cod. Th. 11, 19, 9; Paul Nol. Carm. 17 ad Nic. 269. 4574#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4573#Aurinia#Aurinĭa, ae, f., `I` *a prophetess held in great veneration by the Germans*, Tac. G. 8 *fin.* Rupert. 4575#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4574#Aurinini#Aurinīni, ōrum, m., `I` *an older name for* Saturnini, Plin. 3, 5, 8, § 52. 4576#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4575#auripigmentum#aurĭ-pigmentum, i, n. aurum, `I` *orpiment;* composed of arsenic, sulphur, and earth, of a brilliant yellow color, Vitr. 7, 7; Cels. 5, 5; Plin. 33, 4, 22, § 79. 4577#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4576#auris#auris ( abl., aure, auri), is, f. v. audio. `I` Lit., *the ear* as the organ of hearing, while auricula is the external ear, τὸ οὖς, Enn. ap. Non. p. 506, 1; Cato, R. R. 157, 16; Lucr. 4, 486; Plaut. Pers. 4, 9, 11; Vulg. Eccl. 1, 8; v. antestor.—In comic style: Face, sis, vocivas aedīs aurium, **make the chambers of your ears vacant**, Plaut. Ps. 1, 5, 52; cf. aedes.—Hence (usu. plur., aures): adhibere, **to be attentive**, **to listen to**, Plaut. Cas. 2, 8, 41; Cic. Arch. 3, 5: arrigere, Ter. And. 5, 4, 30; Verg. A. 1, 152: erigere, Cic. Verr. 2, 3, 3; id. Sull. 11: admovere aurem, Ter. Phorm. 5, 6, 28; Cic. de Or. 2, 36, 153: dare, **to lend an ear**, **listen**, id. Att. 1, 4; Sen. Hippol. 413; Val. Fl. 7, 419: dederet, Cic. Arch. 10, 26 : applicare, Hor. C. 3, 11, 8; id. C. S. 72: praebere aures, Liv 38, 52, 11; 40, 8, 3: praebuimus longis ambagibus aures, Ov. M. 3, 692; 5, 334; 6, 1; 15, 465; and: praebere aurem (esp. in the signif., *to incline the ears in order to hear*, *to listen to*), Ov. M. 7, 821; Plin. Ep. 2, 14, 8; Suet. Calig. 22; Hor. S. 1, 1, 22; Prop. 3, 14, 15; Vulg. Job, 6, 28 al.; so, inclinare aurem, ib. 4 Reg. 19, 16; ib. Psa. 30, 3: auribus accipere, i. e. **to hear**, Plaut. Trin. 4, 1, 9; Ter. Hec. 3, 3, 3; Lucr. 4, 982; 6, 164; Cic. de Or 1, 50, 218; Ov. M. 10, 62 al.: auribus percipite, Vulg. Judith, 5, 3; ib. Psa. 16, 2: te cupidā captat aure maritus, Cat. 61, 54; so, auribus aëra captat, Verg. A. 3, 514 : auribus haurire, Ov. M. 13, 787; 14, 309: bibere aure, Hor. C. 2, 13, 32 al. : obtundere, Plaut. Cist. 1, 1, 120 : tundere, id. Poen. 1, 3, 25 : lacessere, Lucr. 4, 597 : tergere, id. 6, 119 : allicere, id. 6, 183 : ferire, Cic. de Or. 2, 84, 344 : implere, Tac. H. 1, 90 et saep.—Particular phrases: in or ad aurem, also in aure, dicere, admonere, etc., *to say something in the ear*, *softly* or *in secret*, *to whisper in the ear* : in aurem Pontius, Scipio, inquit, vide quid agas, Cic. Fragm. ap. Macr. S. 3, 12; so Hor. S. 1, 9, 9; Mart. 1, 90; Petr. 28, 5: ut Voluptati ministrarent et eam tantum ad aurem admonerent, Cic. Fin. 2, 21, 69 : in aure dictare, Juv 11, 59: aurem vellere, *to pull*, as an admonition: Cynthius aurem Vellit et admonuit, i. e. **admonished**, **reminded**, Verg. E. 6, 3; so, pervellere, Sen. Ben. 4, 36; id. Ep. 94: dare or servire auribus, *to gratify the ears*, *to flatter*, Treb. ap. Cic. Fam. 12, 16; Caes. B. C. 2, 27: in utramvis or in dextram aurem dormire, *to sleep soundly*, i. e. *to be unconcerned*, Ter. Heaut. 2, 3, 101 (cf. Menaud. ap. Gell. 2, 23: ?Επ'ἀμφοτέραν... μέλλει καθευδήσειν); Plaut. Ps. 1, 1, 122; Plin. Ep. 4, 29: aures alicujus aperire (eccl. Lat., after the Heb.), *to open one* ' *s ears*, i. e. to restore his hearing, Vulg. Marc. 7, 35.— `II` Meton. `I.A` *The hearing*, so far as it judges of the euphony of a discourse: offendent aures, quarum est judicium superbissimum, Cic. Or. 44, 150; so Auct. ad Her. 4, 23, 32: Atticorum aures teretes et religiosae, Cic. Or. 9, 27; so id. Brut. 32, 124; id. Font. 6; Hor. A. P. 387.— *Hearers*, *auditors* : Cum tibi sol tepidus plures admoverit aures, Hor. Ep. 1, 20, 19.—* `I.B` Also, from its shape, *the ear of a plough*, *the mould-* or *earthboard by which the furrow is widened and the earth turned back*, Verg. G. 1, 172; cf. Voss ad h. 1.; Smith, Dict. Antiq., and Pall. 1, 43. 4578#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4577#auriscalpium#auriscalpĭum, ii, n. auris-scalpo. `I` *An ear-pick*, Mart. 14, 23.— `II` *A surgical instrument*, *a probe*, Scrib. Comp. 41; 228; 230. 4579#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4578#auritulus#aurītŭlus, i, m. dim. auritus, `I` *the long-eared* animal, i. e. *the ass*, Phaedr. 1, 11, 6. 4580#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4579#auritus#aurītus, a, um, adj. auris. `I. A.` *Furnished with ears* (acc. to auris, l.), *having long* or *large ears* : auritus a magnis auribus dicitur, ut sunt asinorum et leporum, alias ab audiendi facultate, Paul. ex Fest. p. 8 Müll.: lepores, Verg. G. 1, 308; so, asellus, Ov. Am. 2, 7, 15 : si meus aurita gaudet glaucopide Flaccus, Mart. 7, 87, 1.— Hence, *subst.* : aurītus, i, m., the longeared animal, i. e. *the hare*, Avien. Phaen. Arat. 788.— `I. A..B` Trop. `I. A..B.1` *Attentive*, *listening* : face jam nunc tu, praeco, omnem auritum poplum, Plaut. As. prol. 4 : ne quis Nostro consilio venator assit cum auritis plagis, id. Mil. 3, 1, 14.—So of the trees and walls which listened to the music of Orpheus and Amphion's lyre: quercus, Hor. C. 1, 12, 11 : muri, Sid. Carm. 16, 4.— `I. A..B.2` Testis auritus, *a witness by hearsay*, *who has only heard*, *not seen*, *something*, Plaut. Truc. 2, 6, 8.—* `I. A..B.3` *Pass.* (as if *part.* of aurio, īre), *heard* : leges, Prud. Apol. 835.—* `II` *Formed like the ear*, *ear-shaped* : aurita aduncitas rostri, Plin. 10, 49, 70, § 136.— * `III` (Acc. to auris, II. B.) *Furnished with an ear* or *mould-board* : aratra, Pall. 1, 43. 4581#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4580#auro#auro, āre, v. a. aurum, `I` *to overlay with gold*, *to gild* : a metallorum quoque nominibus solent nasci verba, ut ab auro auro, auras; ab aere aero, aeras, unde aeratus et auratus, etc., Prisc. p. 828 P.—As *finite verb* only in one (doubtful) example in Tert. Coron. Mil. 12.—But very freq. aurā-tus, a, um, P. a. `I.A` *Furnished*, *overlaid*, or *ornamented with gold*, *gilded*, *gilt* : auratus aries Colchorum, Enn. ap. Cic. Or. 49, 163: aurata metalla, **metals rich in gold**, Lucr. 6, 811 : tecta, id. 2, 28, and Cic. Part. Or. 6, 3: tempora, **covered with a golden helmet**, Verg. A. 12, 536 : lacerti, Prop. 4, 12, 57 : sinus, *ornamented with a golden buckle*, *clasp*, *pin*, etc., Ov. F. 2, 310: vestes, id. M. 8. 448: amictus, id. ib. 14, 263 : stolae, * Vulg. 2 Macc. 5, 2: milites, **with golden shields**, Liv. 9, 40, 3 al. — *Comp.* : auratior hostia, Tert. Idol. 6 *fin.* — `I.B` *Of gold*, *golden* : pellis, Cat. 64, 5; Ov. M. 1, 470: monilia, id. ib. 5, 52; cf.: regum auratis circumdata colla catenis, Prop. 2, 1, 33 : lyra, id. 4, 2, 14; Ov. M. 8, 15 al.— `I.C` *Gold-colored* : gemma nunc sanguineis, nunc auratis guttis, Plin. 37, 10, 66, § 179.—Hence, *subst.* : aurāta, ae, f. ( ōrāta, Paul. ex Fest. pp. 182 sq. Müll.; cf. aurum *init.*; Schneid. Gr. 1, p. 59), *a fish*, *the gilt-bream* : Sparus aurata, Linn.; Cels. 2. 18; 2, 28; Plin. 9, 16, 25, § 58; Mart. 13, 90. 4582#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4581#aurora#aurōra, ae, f. acc. to Curtius, a reduplicated form for ausosa, from Sanscr. ush, to burn; cf. αὔως? ηώς, dawn; ἥλιος, the sun; and Etrusc. Usil, the god of the sun; but its idea of brightness, splendor, easily connects it with the same group as aurum; v. aes. `I. A.` *The dawn*, *daybreak*, *morning* (mostly poet.): est autem aurora diei clarescentis exordium et primus splendor aëris, quae Graece ἠώς dicitur, Isid. Orig. 5, 31, 14: usque ab aurorā ad hoc quod diei est, Plaut. Poen. 1, 2, 8 : Nec nox ulla diem neque noctem aurora secutast, Lucr. 2, 578; 4, 538; 4, 711; 5, 657; Cic. Arat. 65: ad primam auroram, Liv. 1, 7, 6; Plin. 11, 12, 12, § 30.— `I. A..B` Personified, *the goddess of the morning*, Gr. ?Ηώς, *daughter of Hyperion* (hence Hyperionis, Ov. F. 5, 159), *wife of Tithonus* (hence Tithonia conjunx, Ov. F. 3, 403, and Tithonia, id. ib. 4, 943), *and mother of Memnon*, Verg. A. 4, 585: Aurora novo cum spargit lumine terras, Lucr. 2, 144; imitated by Verg. l.l.; 9, 459: Iamque rubescebat stellis Aurora fugatis, id. ib. 3, 521; 6, 535; 7, 26: Proxima prospiciet Tithono Aurora relicto, Ov. F. 1, 461; id. M. 13, 576 sq.; she robbed Procris of her husband, Cephalus, id. ib. 7, 703; but gave him back, id. ib. 7, 713.— `II` Meton., *the East*, *the Orient* : ab Aurorae populis et litore rubro, Verg. A. 8, 686 : Eurus ad Auroram Nabataeaque regna recessit, Ov. M. 1, 61 : quae (terrae) sunt a Gadibus usque Auroram et Gangen, Juv. 10, 2; cf. Verg. A. 7, 606 sq.; so Claud. Laus Seren. Reg. 116; id. in Eutr. 1, 427; also, **the people of the East**, id. Laud. Stil. 1, 154; id. in Rufin. 2, 100; id. B. Gild. 61; id. in Eutr. 2, 527. 4583#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4582#aurosus#aurōsus, a, um, adj. aurum, `I` *of the color of gold*, *like gold* (post-class.): pulvis, Pall. 1, 5, 1 : harena, Lampr. Elag. 31 *fin.* : color, Veg. Art. Vet. 3, 17, 1. 4584#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4583#aurugineus#aurūgĭnĕus, a, um, adj. aurugo, `I` *jaundiced*, *yellow* : color, Cael. Aur. Tard. 2, 11. 4585#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4584#aurugino#aurūgĭno, āre, v. n. id., `I` *to be affected with the jaundice*, *to have the jaundice*, Tert. Anim. 17. 4586#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4585#aurugo#aurūgo, ĭnis, `I` *f* [aurum]. `I` *The jaundice* (from its color), Isid. Orig. 4, 8, 13: aurugo, quam quidam regium, quidam arquatum morbum vocant, Scrib. Comp. 110; 127; App. Herb. 85; cf. Apul. Orth. § 41; hence, *sickly look*, *paleness*, Vulg Jer. 30, 6.— `II` Of plants, *mildew*, Vulg. 2 Par. 6, 28; ib. Amos, 4, 9. 4587#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4586#aurula#aurŭla, ae, f. dim. aura, `I` *a gentle breeze;* trop. (in eccl. Lat.): famae aurula, **a puff of fame**, Tert. Anim. 28 (an imitation of Vergil's tenuis famae aura, A. 7, 646): Graecarum litterarum, **a whiff of**, Hier. Ep. 34. 4588#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4587#aurulentus#aurŭlentus, a, um, adj. aurum, `I` *of the color of gold* : lux, Prud. περὶ στεφ. 6, 49. 4589#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4588#aurum#aurum (Sab. ausum, Paul. ex Fest. p. 9 Müll.; vulg. Lat., ōrum, ib. p. 183; cf. Ital. and Span. oro and Fr. or), i, n. v. aes. `I` *Gold;* as a mineral, v. Plin. 33, 4, 21, § 66 sqq.: auri venas invenire, Cic. N. D. 2, 60, 151 : venas auri sequi, Lucr. 6, 808; Tac. G. 5: aurum igni perspicere, Cic. Fam. 9, 16 : eruere terrā, Ov. Am. 3, 8, 53 : auri fodina, Plin. 33, 4, 21, § 78; Vulg. Gen. 2, 11; ib. 2 Par. 2, 7; ib. Matt. 2, 11; Naev. ap. Serv. ad Verg. A. 2, 797: ex auro vestis, id. 2, 22 (ap. Isid. Orig. 19, 22, 20) et saep.— Provv.: montes auri polliceri, **to promise mountains of gold**, Ter. Phorm. 1, 2, 18 : carius auro, **more precious than gold**, Cat. 107, 3 (cf.: κρεισσονα χρυσοῦ, Aesch. Choëph. 372; χρυσοῦ χρυσότερα, Sapph. Fr. 122. Ellis).— `II` Meton. `I.A` *Things made of gold*, *an ornament of gold*, *a golden vessel*, *utensil*, etc.: Nec domus argento fulget nec auro renidet, **gold plate**, Lucr. 2, 27. So, `I.A.1` *A golden goblet* : et pleno se proluit auro, Verg. A. 1, 739 : Regales epulae mensis et Bacchus in auro Ponitur, Ov. M. 6, 488 : tibi non committitur aurum, Juv. 5, 39; 10, 27; Stat. Th. 5, 188; and in the hendiadys: pateris libamus et auro = pateris aureis, Verg. G. 2, 192.— `I.A.2` *A golden chain*, *buckle*, *clasp*, *necklace*, *jewelry* : Oneratas veste atque auro, Ter. Heaut. 3, 1, 43 : Donec eum conjunx fatale poposcerit aurum, Ov. M. 9, 411; 14, 394.— `I.A.3` *A gold ring* : Ventilet aestivum digitis sudantibus aurum, Juv. 1, 28.— `I.A.4` *A golden bit* : fulvum mandunt sub dentibus aurum, Verg. A. 7, 279; 5, 817.— `I.A.5` *The golden fleece* : auro Heros Aesonius potitur, Ov. M. 7, 155.— `I.A.6` *A golden hairband*, κρωβύλος : crines nodantur in aurum, Verg. A. 4, 138 Serv.— `I.A.7` Esp. freq., *gold as coined money* : si quis illam invenerit Aulam onustam auri, Plaut. Aul. 4, 2, 4 : De Caelio vide, quaeso, ne quae lacuna sit in auro, Cic. Att. 12, 6, 1 : Aurum omnes victā jam pietate colunt, Prop. 4, 12, 48 sq. : quid non mortalia pectora cogis Auri sacra fames? Verg. A. 3, 56; cf. Plin. 37, 1, 3, § 6; so Hor. C. 2, 16, 8; 2, 18, 36; 3, 16, 9; id. S. 2, 2, 25; 2, 3, 109; 2, 3, 142; id. Ep. 2, 2, 179; Vulg. Matt. 10, 9; ib. Act. 3, 6 et saep.— `I.B` *The color* or *lustre of gold*, *the gleam* or *brightness of gold*, Ov. M. 9, 689: anguis cristis praesignis et auro (hendiadys, for cristis aureis), id. ib. 3, 32 : saevo cum nox accenditur auro, Val. Fl. 5, 369 (i. e. mala portendente splendore, Wagn.); so, fulgor auri, of the face, Cat. 64, 100, ubi v. Ellis.— `I.C` *The Golden Age* : redeant in aurum Tempora priscum, Hor. C. 4, 2, 39 : subiit argentea proles, Auro deterior, Ov. M. 1, 115; 15, 260. 4590#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4589#Aurunci#Aurunci, ōrum, m., = Ausones, q.v., = Αὔρουγκοι Tzetz. `I` *The Aurunci*, Verg. A. 11, 318; Plin. 3, 5, 9, § 56.—Hence, `II. A.` Aurunca, ae, f., *an old town in Campania* (acc. to the fable, built by Auson, the son of Ulysses and Calypso, Fest. s. v. Ausoniam, p. 15): magnus Auruncae alumnus, i. e. *the satirist Lucilius*, *whose paternal city*, Suessa Aurunca, *was a colony of the Aurunci*, Juv. 1, 20 Rup.—Hence, `I.B` Au-runcus, a, um, adj., *of* or *pertaining to Aurunca*, *Auruncian* : senes, Verg. A. 7, 206 : patres, id. ib. 7, 727 : manus, id. ib. 7, 795 : Suessa Aurunca, now *Sessa*, Vell. 1, 14. 4591#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4590#Aurunculeius#Auruncŭlēius, i, m., `I` *a Roman* nomen: L. Aurunculeius Cotta, Caes. B. G. 2, 11. 4592#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4591#Auruspi#Auruspi, ōrum, m., `I` *a people of Ethiopia*, Plin. 6, 30, 35, § 192. 4593#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4592#ausculari#auscŭlāri and auscŭlum, v. osculor and osculum. 4594#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4593#auscultatio#auscultātĭo, ōnis, f. ausculto. `I` *A listening*, *attending to* : auscultatio et publicorum secretorumque inquisitio, Sen. Tranq. 12.— `II` *An obeying* : Quid mihi scelesto tibi erat auscultatio? Plaut. Rud. 2, 6, 18. 4595#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4594#auscultator#auscultātor, ōris, m. id.. `I` *A hearer*, *listener*, * Cic. Part. Or. 3, 10.— `II` *One who obeys* : mandati, App. M. 7, p. 195, 1. 4596#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4595#auscultatus#auscultātus, ūs, m. id., `I` *a hearing*, *listening* : auscultatu, App. M. 6, p. 178, 21 : auscultatibus, Fulg. Cont. Verg. p. 142. 4597#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4596#ausculto#ausculto, āvi, ātum, 1, `I` *v. freq.* [perh. a union of two roots, that of audio, auris ausis, and of the Sanscr. çru = to hear; v. Bopp, Gloss. p. 396 b.], *to hear* any person or thing *with attention*, *to listen to*, *give ear to*, ἀκροᾶσθαι (cf. audio *init.*; in the anteclass. per. freq., but not in Lucr.; in the class. per. rare). `I` In gen.: Ita est cupidus orationis, ut conducat qui auscultet, Cato ap. Gell. 1, 15, 9: ausculto atque animum adverto sedulo, Plaut. Stich. 4, 1, 40 : In rem quod sit praevortaris quam re advorsā animo auscultes, id. Ps. 1, 3, 8; id. Trin. 3, 3, 50; id. Truc. 2, 4, 46: nimis eum ausculto libens, id. Poen. 4, 2, 19; id. Aul. 3, 5, 22: Ausculta paucis, nisi molestumst, Ter. Ad. 5, 3, 20; id. And. 3, 3, 4 and 5: jam scies: Ausculta, id. Phorm. 5, 8 (9), 7: illos ausculto lubens, Afran. ap Non. p. 246, 15: Nec populum auscultare, * Cat. 67, 39: sermonem, Vulg. Gen. 4, 23 : verba, ib. Tob. 9, 1 : aures diligenter auscultabunt, ib. Isa, 32, 3.— `II` Esp `I.A` *To listen to* something believingly, *to give credit to*, etc. `I...a` With *acc.* : crimina, Plaut. Ps. 1, 5, 12.— `I...b` With *dat. of pers.* : cui auscultabant, **gave heed**, Vulg. Act. 8, 10.— `I.B` *To listen* in secret to something, *to overhear* : quid habeat sermonis, auscultabo, Plaut. Poen. 4, 1, 6 : omnia ego istaec auscultavi ab ostio, id. Merc. 2, 4, 9.— `I.C` Of servants, *to attend* or *wait at the door*, as in Gr. ὑπακούειν : ad fores auscultato atque serva has aedīs, Plaut. Truc. 1, 2, 1 : jam dudum ausculto et cupiens tibi dicere servus Pauca, reformido, * Hor. S. 2, 7, 1 Heind.— `I.D` Alicui or *absol.*, *to hear* obediently, *to obey*, *heed* (cf. audio): hi auscultare dicuntur, qui auditis parent, Varr. L. L. 6, § 83 Müll.: auscultare est obsequi: audire ignoti quod imperant soleo, non auscultare, Non. p. 246, 9 sq. : magis audiendum quam auscultandum censeo, Pac. ap. Cic. Div. 1, 57, 131: Age nunc vincito me auscultato filio, Plaut. Bacch. 4, 8, 14 : Qui mi auscultabunt, id. As. 1, 1, 50; id. Curc. 2, 1, 8; id. Most. 3, 1, 58; 3, 1, 99; id. Mil. 2, 6, 16; id. Ps. 1, 5, 38; id. Poen. 1, 1, 69; 1, 2, 98; id. Rud. 2, 6, 56; 3, 3, 32; id. Stich. 1, 2, 89: seni auscultare, Ter. And. 1, 3, 4 : vin tu homini stulto mi auscultare? id. Heaut. 3, 3, 24; id. Ad. 3, 3, 66; 5, 8, 12: mihi ausculta: vide, ne tibi desis, * Cic. Rosc. Am. 36, 104.—With *acc.* : nisi me auscultas, Plaut. Trin. 3, 2, 36 (we should perhaps here, in accordance with the general idiom, read *mi;* so Ritschl).—In *pass. impers.: De.* Ad portum ne bitas, dico jam tibi. *Ch.* Auscultabitur, *you shall be obeyed*, *it shall be done*, Plaut. Merc. 2, 3, 127.!*? It is difficult to believe, in the verse of Afranius, videt ludos, hinc auscultavi procul, that auscultare is equivalent to videre, spectare, acc. to Non. p. 246, 16. 4598#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4597#Auselius#Ausēlĭus, v. Aurelius. 4599#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4598#Auser#Auser, ĕris ( Ausar, Rutil. Itin. 1, 566), m., = Αὐσαρ (Strabo), `I` *a tributary stream of the river Arno*, *in Etruria*, *near Lucca*, now *Serchio*, Plin. 3, 5, 8, § 50; cf. Mann. Ital. I. p. 350. 4600#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4599#Ausetanus#Ausētānus, a, um, adj., `I` *of* or *pertaining to the city Ausa*, *in* Hispania Tarraconensis: ager, Liv. 29, 2, 2.—Hence, Ausē-tāni, ōrum, m., *the Ausetani*, Caes B. C. 1, 60; Liv. 21, 23, 2; 21, 61, 8; Plin. 3, 3, 4, § 22; cf. Mann. Hispan. p. 404. 4601#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4600#ausim#ausim, v. audeo `I` *init.* 4602#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4601#Auson#Auson, ŏnis, v. Ausones, II. E. 4603#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4602#Ausona#Ausŏna, ae, f., `I` *an ancient town of the Ausones*, *near Minturnœ*, Liv. 9, 25, 4. 4604#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4603#Ausones#Ausŏnes, um, m., = Αὔσονες [prob. of the same root as Oscus or Opicus, Buttm. and Donald.]. `I` *The Ausonians*, *a very ancient*, *perhaps Greek*, *name of the primitive inhabitants of Middle and Lower Italy;* of the same import prob. with Aurunci (Aurunici, Auruni = Ausuni, Ausones), Opici, and Osei: cf. Paul. ex Fest. s. v. Ausoniam, p. 18 Müll.; Arist. ap. Polyb. 7, 10; Serv. ad Verg. A. 7, 727; Nieb. Rom. Gesch. 1, p. 71 sq.; Wachsmuth, Röm. Gesch. p. 65 sq.— Poet., *the general name for the inhabitants of Italy*, Stat. S. 4, 5, 37.—Hence, `II` Derivv. `I.A` Ausŏnĭa, ae, f., = Αὐσονία, *the country of the Ausonians*, *Ausonia*, *Lower Italy*, Ov. M. 14, 7; 15, 647; and poet. for *Italy*, Verg. A. 10, 54; Ov. F. 4, 290 et saep.— `I.B` Ausŏnĭus, a, um, adj. `I.A.1` *Ausonian* : mare, on the southern coast of Italy, between the Iapygian Peninsula and the Sicilian Straits, Plin. 3, 10, 15, § 95; 14, 6, 8, § 69; cf. Mann. Ital. I. p. 13 sq. — `I.A.2` In the poets, *Italian*, *Latin*, *Roman* : terra, Verg. A. 4, 349 : Thybris, id. ib. 5, 83 : coloni, id. G. 2, 385 : urbes, Hor. C. 4, 4, 56 : montes, Ov. F. 1, 542 : humus, **Italy**, id. ib. 5, 658 : Pelorum, id. M. 5, 350 (quod in Italiam vergens, Mel. 2, 7, 15): imperium, **Roman**, id. P. 2, 2, 72 : os, *Ausonian lips*, i. e. *the Roman language*, Mart. 9, 87: aula, **the imperial court**, id. 9, 92.— *Subst.* : Ausŏnĭi, ōrum, m., = Ausones, *the Ausonians*, or, poet., *the inhabitants of Italy*, Verg. A. 12, 834.— `I.C` Ausŏnĭdae, ārum, m. `I.1.1.a` *The inhabitants of Ausonia*, Verg. A. 10, 564.— `I.1.1.b` Poet., *the inhabitants of Italy*, Verg. A. 12, 121; Luc. 9, 998.— `I.D` Ausŏnis, ĭdis, *adj. f.*, *Ausonian;* and poet., *Italian* : ora, Ov. F. 2, 94 : aqua, Sil. 9, 187 : matres, Claud. B. Get. 627 al. — `I.E` Auson, ŏnis, m., *the mythical progenitor of the Ausonians*, *son of Ulysses and Calypso*, Paul. ex Fest. s. v. Ausoniam, p. 18 Müll.; Serv. ad Verg. A. 3, 171.—As adj. : Ausone voce, i. e. **Roman**, **Latin**, Avien. Arat. 102. 4605#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4604#Ausonius#Ausŏnĭus, ii, m.; Decimus Magnus Ausonius, `I` *a distinguished poet*, *rhetorician*, *and grammarian of the fourth century*, *teacher of the emperor Gratian;* cf. Bähr, Lit. Gesch. p. 227 sq.; Teuffel, Rom. Lit. § 414. 4606#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4605#auspex#auspex, spĭcis, comm. a contraction of avispex, from avis-spicio, `I` *a bird inspector*, *bird-seer*, i. e. *one who observes the flight*, *singing*, or *feeding of birds*, *and foretells future events therefrom; an augur*, *soothsayer*, *diviner* (in a lit. signif. far more rare than augur). `I` Lit. : latores et auspices legis curiatae, Cic. Att. 2, 7 : ego cui timebo Providus auspex, Hor. C. 3, 27, 8.—Of *the birds from which auguries were taken* : (galli, gallinacei) victoriarum omnium auspices, Plin. 10, 21, 24, § 49.—Since little of importance was done in Rome without consulting the auspices, hence, `II` Transf. `A. 1.` In gen., *an author*, *founder*, *director*, *leader*, *protector*, *favorer* : divis Auspicibus coeptorum operum, Verg. A. 3, 20 : Dis equidem auspicibus reor etc., id. ib. 4, 45, and Ov. F. 1, 615: auspice Musā, i. e. *under the inspiration of the muse*, Hor. Ep. 1, 3, 13: Nil desperandum Teucro duce et auspice Teucro, id. C. 1, 7, 27.— `I..2` Esp., as t. t., *the person who witnessed the marriage contract*, *the reception of the marriage portion*, *took care that the marriage ceremonies were rightly performed*, etc., παρανύμφιος : nihil fere quondam majoris rei nisi auspicato ne privatim quidem gerebatur, quod etiam nunc nuptiarum auspices declarant, qui re omissā nomen tantum tenent, Cic. Div. 1, 16, 28; cf. Val. Max. 2, 1, 1; Serv. ad Verg. A. 1, 346; Plaut. Cas. prol. 86: nubit genero socrus nullis auspicibus, nullis auctoribus, etc., Cic. Clu. 5, 14; so Liv. 42, 12, 4: auspicum verba, Tac. A. 11, 27; 15, 37: alicui nubere dote inter auspices consignatā, Suet. Claud. 26; veniet cum signatoribus auspex, Juv. 10, 336 Schol.; Luc. 2, 371 Schol.—In *fem.*, Claud. in Rufin. 1, 1, 83; cf. pronubus; auctor, II. F. 3.; and Smith, Dict. Antiq.— `I.B` *A beginning* (post-class.), Eum. Pan. Const. 3; Pacat. Pan. Theod. 3.— `I.C` Adj., *fortunate*, *favorable*, *auspicious*, *lucky* (post-class.): clamor, Claud. IV. Cons. Hon. 610 : victoria, id. VI. Cons. Hon. 653 : purpura, id. Ep. ad Seren. 57. 4607#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4606#auspicabilis#auspĭcābĭlis, e, adj. auspicor, `I` *of favorable omen*, *auspicious* (post-class.), Arn. 4, p. 131; 7, 3, 237. 4608#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4607#auspicalis#auspĭcālis, e, adj. id., `I` *of* or *pertaining to divination*, *suitable for auguries*, *auspicial* : pisciculus, Plin. 32, 1, 1, § 4 : dies, Mamert. Pan. Maxim. 6.—* *Adv.* : auspĭ-cālĭter = auspicato, *with the appropriate taking of auguries* : ponere gromam, Hyg. Limit. Constit. p. 153 Goes. 4609#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4608#auspicato#auspĭcātō, v. auspicor `I` *fin.* 4610#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4609#auspicatus1#auspĭcātus, a, um, Part. and P. a., v. auspicor. 4611#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4610#auspicatus2#auspĭcātus, ūs, m. auspicor, `I` *the taking of auspices*, *augury* : Pici in auspicatu magni, Plin. 10, 18, 20, § 40 (on Cic. Rep. 2, 29, 51, v. Moser). 4612#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4611#auspicium#auspĭcĭum, ii, n. auspex, `I` *divination by observing the flight of birds*, *augury from birds*, *auspices* (cf. augurium). `I. A.` Lit. : auspicia avium, Plin. 7, 56, 57, § 203 (as if overlooking the origin of auspicium): praetor auspicat auspicium prosperum, Naev. ap. Non. p. 468, 28: Dant (Romulus et Remus) operam simul auspicio augurioque etc., Enn. ap. Cic. Div. 1, 48, 107 (Ann. v. 81 sq. Vahl.: pullarium in auspicium mittit, Liv. 10, 40, 2 : ab auspicio bono proficisci, of marriage, Cat. 45, 19 Ellis (cf. auspex, II. A. 2.) et saep.; cf. the class. passages, Cic. Div. 1, 47 sq.; 2, 34 sq.; Liv. 6, 41, 4 sq.—So auspicium habere, *to have the right of taking auspices* (which, in the performance of civil duties, was possessed by all magistrates, but, in time of war, only by the commander - in - chief): omnes magistratus auspicium judiciumque habento, Cic. Leg. 3, 3, 10 : quod nemo plebeius auspicia haberet, Liv. 4, 6, 2.—Of the commander - in - chief: expugnatum oppidumst Imperio atque auspicio mei eri Amphitruonis, Plaut. Am. 1, 1, 37 : Ut gesserit rem publicam ductu, imperio, auspicio suo, id. ib. 1, 1, 41; 2, 2, 25: qui ductu auspicioque ejus res prospere gesserant, Liv. 5, 46, 6; 8, 31, 1; 10, 7, 7; 41, 28, 1 al.; 21, 40, 3: recepta signa ductu Germanici, auspiciis Tiberii, Tac. A. 2, 41 : Septentrionalis oceanus navigatus est auspiciis divi Augusti, Plin. 2, 67, 67, § 167 : alia ductu meo, alia imperio auspicioque perdomui, Curt. 6, 3, 2 : domuit partim ductu partim auspiciis suis Cantabriam, etc., Suet. Aug. 21 Ruhnk.—And so *absol.* : vates rege vatis habenas, Auspicio felix totus ut annus eat (sc. tuo), Ov. F. 1, 26 Merk.—Hence for *the chief command*, *guidance* : tuis auspiciis totum confecta duella per orbem, Hor. Ep. 2, 1, 254 Schmid: Illius auspiciis obsessae moenia pacem Victa petent Mutinae, Ov. M. 15, 822.—And, in gen., *right*, *power*, *inclination*, *will* : Me si fata meis paterentur ducere vitam Auspiciis et sponte meā componere curas, etc., Verg. A. 4, 341 : Communem hunc ergo populum paribusque regamus Auspiciis, id. ib. 4, 103 (aequali potestate, Serv.).— `I.B` Transf., in gen., *a sign*, *omen*, *a divine premonition* or *token* : Liquido exeo auspicio foras, Avi sinistrā, Plaut. Ep. 2, 2, 2; so id. Ps. 2, 4, 72: optimum, id. Stich. 3, 2, 6 : dicere ausus est optimis auspiciis ea geri, Cic. Sen. 4, 11: quae contra rem publicam ferrentur, contra auspicia ferri, id. ib. : melius, Plaut. Men. 5, 9, 88 : vanum, Prop. 1, 3, 28 : infaustum, Verg. A. 11, 347 : felix, Just. 1, 10 al. —So, auspicium facere, of things which give signs, tokens, omens: augurium haec (mustela) facit, Plaut. Stich. 3, 2, 10 : cur aliis a laevā, aliis a dexterā datum est avibus, ut ratum auspicium facere possint? Cic. Div. 2, 38, 80 : circa summum culmen hominis auspicium fecisse, Liv. 1, 34, 9.— Poet. : cui (diviti) si vitiosa libido Fecerit auspicium, *gave him a token* (viz. for changing), *urged him to a new decision*, Hor, Ep. 1, 1, 86.— `II` Trop., = initium, *a beginning* (cf. auspicor, II., and auspex, II. B.): auspicia belli a parricidio incipientes, Just. 26, 2, 2 : auspicia regni a parricidio coepit, id. 27, 1. 4613#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4612#auspico#auspĭco, āre, v. auspicor `I` *fin.* 4614#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4613#auspicor#auspĭcor, ātus, 1, v. dep. from auspex, as auguror from augur, `I` *to take the auspices.* `I` Lit. `I.A` In gen.: (Gracchus) cum pomerium transiret, auspicari esset oblitus, Cic. N. D. 2, 4, 11 : tripudio auspicari, id. Div. 1, 35, 77; 2, 36, 77: Fabio auspicanti aves non addixere, Liv. 27, 16, 15; 4, 6, 3; 6, 41, 5 sq. al.— `I.B` Esp., *aliquid* or *absol.*, also with *inf.*, *to make a beginning*, *for the sake of a good omen*, *to begin*, *enter upon* (first freq. after the Aug. per.): ipsis Kal. Januariis auspicandi causā omne genus operis instaurant, Col. 11, 2, 98 : auspicandi gratiā tribunal ingredi, Tac. A. 4, 36 : non auspicandi causā, sed studendi, Plin. Ep. 3, 5, 8 : auspicatus est et jurisdictionem, Suet. Ner. 7 : auspicabar in Virginem (aquam) desilire, Sen. Ep. 83, 5.— `II` In gen., *to begin*, *enter upon a thing* : auspicari culturarum officia, Col. 11, 2, 3; 3, 1, 1: homo a suppliciis vitam auspicatur, Plin. 7, prooem. § 3: militiam, Suet. Aug. 38 : cantare, id. Ner. 22.— Trop. : senatorium per militiam auspicantes gradum, **attaining**, **receiving it through military services**, Sen. Ep. 47, 10.!*? `I...a` *Act.* access. form auspĭco, āre, *to take the auspices* : praetor advenit, auspicat auspicium prosperum, Naev. 4, 2 (Non. p 468, 28): (magistratus) publicae [rei] cum auspicant, Caecil. ap. Non. l. l. (Com. Rel. p. 66 Rib.): auspicetis: cras est communis dies, Atta, ib. (Com. Rel. p. 161 Rib.): Non hodie isti rei auspicavi, Plaut. Rud. 3, 4, 12 : mustelam, **to receive**, **accept as an augury**, id. Stich. 3, 2, 46 : super aliquā re, Gell. 3, 2. — `I...b` *Pass.* *Abl. absol.* : auspĭcātō, *after taking the auspices* : Romulus non solum auspicato urbem condidisse, sed ipse etiam optimus augur fuisse traditur, Cic. Div. 1, 2, 3 : Nihil fere quondam majoris rei nisi auspicato ne privatim quidem gerebatur, id. ib. 1, 16, 28 : qui et consul rogari et augur et auspicato, id. N. D. 2, 4, 11; id. Div. 2, 36, 72; 2, 36, 77: plebeius magistratus nullus auspicato creatur, Liv. 6, 41, 5 sq.; 5, 38; 1, 36; 28, 28: Hunc (senatum) auspicato a parente et conditore urbis nostrae institutum, Tac. H. 1, 84; 3, 72 al.— auspĭcātus, a, um, *part.*, *consecrated by auguries* : auspicato in loco, Cic. Rab. Perd. 4 : non auspicatos contudit impetus Nostros, Hor. C. 3, 6, 10 : auspicata comitia, Liv. 26, 2, 2 al. — Acc. to auspicor, II., *begun* : in bello male auspicato, Just. 4, 5. — auspĭcātus, a, um, as P. a., *fortunate*, *favorable*, *lucky*, *prosperous*, *auspicious* : cum Liviam auspicatis rei publicae ominibus duxisset uxorem, Vell. 2, 79, 2.— *Comp.* : Venus auspicatior, Cat. 45, 26 : arbor, Plin. 13, 22, 38, § 118.— *Sup.* : auspicatissimum exordium, Quint. 10, 1, 85; Plin. Ep. 10, 28, 2: initium, Tac. G. 11.— *Adv.* : auspĭcātō, *under a good omen*, *auspiciously* : ut ingrediare auspicato, **at a for tunate moment**, **in a lucky hour**, Plaut. Pers. 4, 4, 57 : Haud auspicato huc me appuli, Ter. And. 4, 5, 12 : qui auspicato a Chelidone surrexisset, Cic. Verr. 1, 40, 144.— *Comp.* auspicatius: auspicatius mutare nomen, Plin. 3, 11, 16, § 105 : gigni, id. 7, 9, 7, § 47. 4615#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4614#austellus#austellus, i, m. dim. auster, `I` *a gentle south wind*, Lucil. ap. Non. p. 98, 22. 4616#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4615#auster1#auster, tri, m. Sanscr. ush-, to burn; the burning, hot wind, `I` *the south wind* (opp. aquilo, the north wind). `I` Lit. : auster fulmine pollens, Lucr. 5, 745 : validus, id. 1, 899; Hor. Ep. 1, 11, 15: vehemens, Cic. Att. 16, 7 : turbidus, Hor. C. 3, 3, 4 : nubilus. Prop. 3, 8, 56: umidus, *bringing* or *producing rain*, Verg. G. 1, 462; so, pluvius, Ov. M. 1, 66 : frigidus, Verg. G. 4, 261, and Prop. 3, 22, 16: hibernus. Tib. 1, 1, 47; Vulg. Cant. 4, 16; ib. Luc. 12, 25 et saep.— `II` Meton., *the south country*, *the south* : in aquilonis austrive partibus, Cic. Rep. 6, 20, 22; so Varr. L. L. 9, § 25 Müll.; Plin. 2, 9, 6, § 43; Vulg. Exod. 26, 16; ib. Matt. 12, 42. 4617#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4616#auster2#auster = austerus, q. v. 4618#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4617#austeralis#austĕrālis, is, f., `I` *a. plant*, *usually called* sisymbrium, App. Herb. 105. 4619#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4618#austere1#austērē, adv., v. austerus `I` *fin.* 4620#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4619#austeritas#austērĭtas, ātis, f. austerus (perh. not before the Aug. period). `I` Lit. `I.A` Of taste, *harshness*, *sourness* (syn.: acerbitas, tristitia, severitas), Col. 11, 2, 68 : vini, Plin. 14, 2, 4, § 24; 14, 6, 8, § 65: caepae, id. 19, 6, 32, § 105 : picis, id. 14, 1, 3, § 17; Pall. 1, 35, 11; and in plur., id. 1, 35, 8.— `I.B` Of colors, *darkness*, *dinginess*, Plin. 35, 10, 36, § 97; 9, 38, 62, § 134; 35, 10, 36, § 97; 35, 11, 40, § 134.— `II` Trop., *severity*, *austerity*, *rigor* : magistri, Quint. 2, 2, 5 : qui a te hanc austeritatem exigo, Plin. Ep. 2, 5, 5 : cum austeritate imperare, Vulg. Ezech. 34, 4 : ex bono esse austeritatem, ib. 2 Macc. 14, 30. 4621#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4620#austerulus#austērŭlus, a, um, `I` *adj. dim.* [id.], *somewhat harsh;* trop.: cratera dialecticae, App. Flor. 20. 4622#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4621#austerus#austērus, a, um, adj. (auster, Scrib. Comp. 188; `I` *sup.* austerrimus, Messala, Corv. Progen. Aug. 5), = αὐστηρός. `I. A.` Lit, of taste, *harsh*, *sour*, *tart* (not before the Aug. per.; syn.: acer, acerbus, tristis, severus, molestus): vinum nigrum, Cels. 3, 24 : austerior gustus, Col. 12, 12, 2 : herba austero sapore, Plin. 25, 5, 20, § 45 : vinum austerissimum, Scrib. Comp. 142.— `I.B` Transf. * `I.B.1` Of smell, *pungent* : balsami sucus: odore austerus, Plin. 12, 25, 54, § 120.— `I.B.2` Of color, *deep*, *dark* : sunt autem colores austeri aut floridi, Plin. 35, 6, 12, § 30.— *Comp.* : (pictor) austerior colore et in austeritate jucundior, Plin. 35, 11, 40, § 134.— `II` Trop. `I.A` *Severe*, *rigid*, *strict*, *stern*, *austere* (opp. mol lis, facilis, lenis; scarcely before Cic.): illo austero more ac modo, Cic. Cael. 14, 33; id. de Or. 3, 25, 98: austerior et gravior esse potuisset, id. Pis. 29, 71 : Nec gravis austeri poena cavenda viri, Prop. 4, 13, 24 : homo austerus es, Vulg. Luc. 19, 21; 19, 22.—Of discourse, *severe*, *grave*, *serious* : ita sit noLis ornatus et suavis orator, ut suavitatem habeat austeram et solidam, non dulcem atque decoctam (the epithet borrowed from wine), **that he may have a severe and solid**, **not a luscious and effeminate sweetness**, Cic. de Or. 3, 26, 103 : austera poëmata, Hor. A. P. 342 : oratio, Quint. 9, 4, 128 Spald.—Of style in statuary: genus, Plin. 34, 8, 19, § 66.— `I.B` As the opp. of kind, pleasant, *severe*, *gloomy*, *sad*, *troublesome*, *hard*, *irksome* (so first after the beginning of the Aug. per.): labor, Hor. S. 2, 2, 12 : Quaelibet austeras de me ferat urna tabellas, Prop. 5, 11, 49 : aeger omnem austeram curationem recusans, Plin. 24, 7, 28, § 43.— *Adv.* : 4623#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4622#austere2#austērē, acc. to II., `I` *rigidly*, *austerely*, *severely* : agit mecum austere et Stoice Cato, Cic. Mur. 35, 74.— *Comp.* : cum aliquo austerius agere, * Vulg. 2 Macc. 14, 30. 4624#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4623#australis#austrālis, e, adj. 1.auster, II., `I` *southern* (syn.: austrinus, meridianus): quae (regio) tum est aquilonia tum australis, Cic N D. 2, 19, 50: cingulus, i. e. **the torrid zone**, id. Rep. 6, 20, 21 : ora, the same, id. Tusc. 1, 28, 68 : plaga, Vulg. Gen. 13, 11 : terra, ib. ib. 24, 62 : pars, ib. Exod 40, 32 : polus, **the south pole**, Ov. M. 2, 132 : nimbi, id. P 4, 4, 1 : annus, **Egyptian**, Claud. Eutr. 1, 403. 4625#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4624#Austrania#Austrānĭa, ae, f., `I` *an island to the north of Germany*, also called *Glessaria*, now *the island of Ameland*, *in West Friesland*, Plin. 4, 13, 27, § 97 ( *Austeravia*, Sillig). 4626#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4625#austrifer#austrĭfer, fĕra, fĕrum, adj. 1.austerfero, `I` *bringing the south wind* : vertex, Sil. 12, 2. 4627#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4626#austrinus#austrīnus, a, um, adj. 1. auster, II., `I` *southern* ( poet.; also freq. in post-Aug. prose; esp. in Pliny; syn.: australis, meridianus): calores, Verg. G. 2, 271 : dies, **on which the south wind blows**, Col. 11, 2. 37; Plin. 17, 2, 2, § 12: piscis (a constellation), Col. 11, 2, 63 : caelum, Plin. 16, 26, 46, § 109 : flatus, id. 17, 2, 2, § 11 : tempus, id. 2, 47, 47, § 123 : vertex, **the south pole**, id. 2, 68, 68, § 172 al.—Also *subst.* : austrīna, ōrum, n. (sc. loca), *the southern regions of a country* : Austrina Cypri, Plin. 6, 34, 39, § 213 : Sardiniae, id. 6, 34, 39, § 214 : Cappadociae, id. 6, 34, 39, § 215. 4628#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4627#Austro1#Austrō - Afrĭcus, i, m. 1. auster, `I` *the south - southwest wind*, Gr. Αιβόνοτος, between Auster and Africus, Isid. Orig. 13, 11, 7 ( Plin. 2, 47, 46, § 120, and Sen. Q. N. 5, 16 *fin.* call it Libonotos, and the latter says: Libonotos, qui apud nos sine nomine est). 4629#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4628#austro2#austrō -nŏtius, ii, m. id. (sc. polus), `I` *the south pole*, Isid. Orig. 3, 32; 3, 36; 13, 5, 5 (in the latter passage also austrō -nŏtus). 4630#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4629#ausum#ausum, i, v. audeo, P. a. 4631#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4630#ausus1#ausus, a, um, v. audeo, P. a. 4632#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4631#ausus2#ausus, ūs, m. audeo, `I` *a hazard*, *attempt*, Petr. 123, 184; Impp. Leo et Anthem. Cod. 1, 2, 14. 4633#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4632#aut#aut, `I` *conj.* [aut, Osc. auti, Umbr. ote, ute, may be a modification of autem, as at of et, the suffix -t being a relic of the demonstrative -tem, which appears in item, and is the same as -dem in quidem, and -dam in quondam, and of which the demonstrative adverbs, tam and tum, are absolute forms; the first part of these words may be compared with the Gr. αὖ (cf. αὖτε and αὐτάρ), and with the Sanscr. vā = or, with which again may be compared ve and vel; v. Corss. Ausspr. II. p. 595, and also pp. 130, 223, 411], *or;* and repeated: aut... aut, *either... or;* so in Sanscr. vā... vā. `I` In gen. it puts in the place of a previous assertion another, objectively and absolutely antithetical to it, while *vel* indicates that the contrast rests upon subjective opinion or choice; i. e. *aut* is objective, *vel* subjective, or *aut* excludes one term, *vel* makes the two indifferent. `I...a` Used singly, *or* : omnia bene sunt ei dicenda, qui hoc se posse profitetur aut eloquentiae nomen relinquendum est, Cic. de Or. 2, 2, 5 : quibusnam manibus aut quibus viribus, Caes. B. G. 2, 30 : Vinceris aut vincis, Prop. 2, 8, 10 : cita mors venit aut victoria laeta, Hor. S. 1, 1, 8 : ruminat herbas aut aliquam in magno sequitur grege, Verg. E. 6, 55 et persaep. (cf. on the contrary, Tac. G. 8: quae neque confirmare argumentis, neque refellere in animo est: ex ingenio suo quisque demat vel addat fidem).— `I...b` Repeated, aut... aut, *either... or* : Ubi enim potest illa aetas aut calescere vel apricatione melius vel igni, aut vicissim umbris aquisve refrigerari salubrius? Cic. Sen. 16, 57 : Nam ejus per unam, ut audio, aut vivam aut moriar sententiam, Ter. Phorm. 3, 1, 19; id. Heaut. 3, 1, 11 sq.: aut, quicquid igitur eodem modo concluditur, probabitis, aut ars ista nulla est, Cic. Ac. 2, 30, 96 : partem planitiae aut Jovis templum aut oppidum tenet, Liv. 44, 6, 15 : terra in universum aut silvis horrida aut paludibus foeda, Tac. G. 5 : hoc bellum quis umquam arbitraretur aut ab omnibus imperatoribus uno anno aut omnibus annis ab uno imperatore confici posse? Cic. Imp. Pomp. 11, 31.— `I...c` More than twice repeated: aut equos Alere aut canes ad venandum, aut ad philosophos, Ter And. 1, 1, 29: Uxor, si cesses, aut te amare cogitat Aut tete amare aut potare atque animo obsequi, id. Ad. 1, 1, 7 sq.; so four times in Lucr. 4, 935 sq.; five times in Cic. Off. 1, 9, 28; id. N. D. 3, 12, 30; and Prop. 4, 21, 26 sqq.; and six times in Plin. 17, 10, 9, § 58.— `I...d` Sometimes double disjunctive phrases with aut... aut are placed together: Adsentior Crasso, ne aut de C. Laelii soceri mei aut de hujus generi aut arte aut gloriā detraham, Cic. de Or. 1, 9, 35 : res ipsa et rei publicae tempus aut me ipsum, quod nolim, aut alium quempiam aut invitabit aut dehortabitur, id. Pis. 39, 94.— `I...e` Repeated after negatives: ne aut ille alserit Aut ceciderit atque aliquid praefregerit, Ter. Ad. 1, 1, 11 : ne tanti facinoris immanitas aut exstitisse aut non vindicata esse videatur, Cic. Cat. 1, 6, 14; id. Sull. 43; id. Sest. 37; 39: neque enim sunt aut obscura aut non multa post commissa, id. Cat. 1, 6, 15; id. Off. 1, 20, 66; 1, 11, 36; 1, 20, 68; id. de Or. 2, 45, 189: nec milites ad scelus missos aut numero validos aut animo promptos, Tac. A. 14, 58; id. H. 1, 18; id. Or. 12: nec erit mirabilis illic Aut Stratocles aut cum molli Demetrius Haemo, Juv. 3, 98 sq. : neque aut quis esset ante detexit aut gubernatorem cedere adversae tempestati passus est, Suet. Caes. 58; id. Ner. 34: Nec aut Persae aut Macedones dubitavere, Curt. 4, 15, 28 : Non sum aut tam inhumanus aut tam alienus a Sardis. Cic. Scaur. 39; id. Cat. 1, 13: Nihil est tam aut fragile aut flexibile quam etc., id. Mil. 36 al. — `I...f` In interrogations: quo modo aut geometres cernere ea potest, quae aut nulla sunt aut internosci a falsis non possunt aut is, qui fidibus utitur, explere numeros et conficere versus? Cic. Ac. 2, 7, 22; so id. de Or. 1, 9, 37; id. Rosc. Am. 40, 118; id. N. D. 1, 43, 121.— `I...g` In comparative clauses: talis autem simulatio vanitati est conjunctior quam aut liberalitati aut honestati, Cic. Off. 1, 15, 44.— `II` Esp. `I.A` Placed singly, to connect to something more important that which is less so, *or at least.* `I...a` *Absol.* : Incute vim ventis submersasque obrue puppes, Aut age diversos et dissice corpora ponto, Verg. A. 1, 69 sq. Rib. (furens Juno et irata, quod gravissimum credebat, optavit, deinde quod secundum intulit, Diom. p. 411 P.): quaero, num injuste aut improbe fecerit, **or at least unfairly**, Cic. Off. 3, 13, 54 : a se postulari aut exspectari aliquid suspicantur, id. ib. 2, 20, 69 : quā re vi aut clam agendum est, **or at least by stealth**, id. Att. 10, 12 : profecto cuncti aut magna pars Siccensium fidem mutavissent, Sall. J. 56, 6 : Audendum est aliquid universis aut omnia singulis patienda, Liv. 6, 18, 7 : pars a centurionibus aut praetoriarum cohortium militibus caesi, Tac. A. 1, 30 : potentiā suā numquam aut raro ad impotentiam usus, Vell. 2, 29.— `I...b` With *certe*, etc., v. infra, F. 2.— `I.B` To connect something which must take place, if that which is previously stated does not, *or*, *otherwise*, *or else*, *in the contrary case*, = alioqui: Redduc uxorem, aut quam obrem non opus sit cedo, Ter. Hec. 4, 4, 76 : id (principium) nec nasci potest nec mori, aut concidat omne caelum etc., Cic. Tusc. 1, 23, 54 (Seyffert ad h. l., but preferring *ut non;* B. and K. and Kühner, *vel*): nunc manet insontem gravis exitus: aut ego veri Vana feror, Verg. A. 10, 630 : effodiuntur bulbi ante ver: aut deteriores fiunt, Plin. 19, 5, 30, § 96 : Mutatione recreabitur sicut in cibis... Aut dicant iste mihi, quae sit alia ratio discendi, Quint. 1, 12, 6; 2, 17, 9.— `I.C` To restrict or correct an expression which is too general or inaccurate, *or*, *or rather*, *or more accurately.* `I...a` *Absol.* : de hominum genere, aut omnino de animalium loquor, Cic. Fin. 5, 11, 33; 5, 20, 57; id. Ac. 2, 8, 23: Aut scilicet tua libertas disserendi amissa est, aut tu is es, qui in disputando non tuum judicium sequare, id. Leg. 1, 13, 36 : cenaene causā, aut tuae mercedis gratiā Nos nostras aedīs postulas comburere? *or rather*, etc., Plaut. Aul. 2, 6, 11.—In this signification aut sometimes begins a new clause: Potestne igitur quisquam dicere, inter eum, qui doleat, et inter eum, qui in voluptate sit, nihil interesse? Aut, ita qui sentiet, non apertissime insaniat? *or is not rather*, etc., Cic. Ac. 2, 7, 20: Quid est enim temeritate turpius? Aut quid tam temerarium tamque indignum sapientis gravitate atque constantiā, quam, etc., id. N. D. 1, 1, 1; id. Fin. 4, 26, 72; Plin. Ep. 1, 10, 3.— `I...b` With *potius* (v. infra, F. 4.).— `I.D` Neque... aut sometimes, but chiefly in the poets, takes the place of neque... neque: Neque ego hanc abscondere furto Speravi, ne finge, fugam; nec conjugis umquam Praetendi taedas aut haec in foedera veni, Verg. A. 4, 339 : Si neque avaritiam neque sordes aut mala lustra Obiciet vere quisquam mihi, Hor. S. 1, 6, 68 Bentl., but *ac*, K. and H.: Nunc neque te longi remeantem pompa triumphi Excipit aut sacras poscunt Capitolia lauros, Luc. 1, 287 : Nam neque plebeiam aut dextro sine numine cretam Servo animam, Stat. S. 1, 4, 66 : Neque enim Tyriis Cynosura carinis Certior aut Grais Helice servanda magistris, Val. Fl. 1, 17; so also Tacitus: nec litore tenus adcrescere aut resorberi, Agr. 10; G. 7 *ter;* H. 1, 32; so after *non* : Non eo dico, quo mihi veniat in dubium tua fides, aut quo etc., Cic. Quinct. 5 : non jure aut legibus cognoscunt, Tac. Or. 19; id. Agr. 41; id. G. 24; after *haud* : Haud alias populus plus occultae vocis aut suspicacis silentii permisit, id. A. 3, 11; after *nihil* : nihil caedis aut praedae, id. A. 15, 6; 13, 4; id. H. 1, 30.— `I.E` The poets connect by aut... vel, vel... aut, instead of aut... aut, or vel... vel: Quotiens te votui Argu rippum Conpellare aut contrectare conloquive aut contui? Plaut. As. 3, 1, 19: aut appone dapes, Vare, vel aufer opes, Mart. 4, 78, 6 (this epigram is rejected by Schneid.): Non ars aut astus belli vel dextera deerat, Sil. 16, 32.— `F` In connection with other particles. `I.A.1` Aut etiam, to complete or strengthen an assertion, *or also*, *or even* : quid ergo aut hunc prohibet, aut etiam Xenocratem, etc., Cic. Tusc. 5, 18, 51 : conjectura in multas aut diversas, aut etiam in contrarias partes, id. Div. 2, 26, 55; id. Off. 1, 9, 28: si aut ambigue aut inconstanter aut incredibiliter dicta sunt, aut etiam aliter ab alio dicta, id. Part. Or. 14, 51 : etsi omnia aut scripta esse a tuis arbitror, aut etiam nuntiis ac rumore perlata, id. Att. 4, 1.—So with one aut: quod de illo acceperant, aut etiam suspicabantur, Cic. Fam. 1, 19, 36; Cels. 4, 18: si modo sim (orator), aut etiam quicumque sim, Cic. Or. 3, 12; id. de Or. 1, 17, 76.— `I.A.2` Aut certe, aut modo, aut quidem, or aut sane, to restrict a declaration, *or at least* (cf. II. A.). `I.1.1.a` Aut certe: ac video hanc primam ingressionem meam aut reprehensionis aliquid, aut certe admirationis habituram, Cic. Or. 3, 11; id. Top. 17, 64: quo enim uno vincebamur a victā Graeciā, id aut ereptum illis est, aut certe nobis cum illis communicatum, id. Brut. 73, 254; so Dolabella ap. Cic. Fam. 9, 9, 1; Liv. 2, 1, 4; 40, 46, 2; Cels. 1, 2; 5, 26; Prop. 4, 21, 29.— `I.1.1.b` Aut modo: Si umquam posthac aut amasso Casinam, aut obcepso modo, Plaut. Cas. 5, 4, 22.— `I.1.1.c` Aut quidem: Proinde desinant quidam quaerere ultra aut opinari... aut quidem vetustissimā nave impositos jubebo avehi, Suet. Caes. 66.— `I.1.1.d` Aut sane: Afer aut Sardus sane, Cic. Scaur. 15.— `I.A.3` Aut vero, to connect a more important thought, *or indeed*, *or truly* : Quem tibi aut hominem, aut vero deum, auxilio futurum putas? Cic. Verr. 2, 4, 78 : Quis enim tibi hoc concesserit, aut initio genus hominum se oppidis moenibusque saepsisse? Aut vero etc., id. de Or. 1, 9, 36.— `I.A.4` Aut potius, for correction or greater definiteness, *or rather* (cf. II. C.): Erravit, aut potius insanivit Apronius? Cic. Verr. 2, 3, 119 : proditores aut potius apertos hostes, id. Sest. 35 : nemo est injustus, aut incauti potius habendi sunt improbi, id. Leg. 1, 14, 40 : Quae est ergo ista ratio, aut quae potius ista amentia? Cic. Verr. 3, 173.— `I.A.5` Aut ne... quidem: ego jam aut rem aut ne spem quidem exspecto, Cic. Att. 3, 22 *fin.* !*? Aut regularly precedes the words of its clause, but sometimes in the poets it takes the second place: Saturni aut sacram me tenuisse diem, Tib. 1, 3, 18 Lachm.: justos aut reperire pedes, id. 2, 5, 112 : Persequar aut studium linguae etc., Prop. 4, 21, 27 : Fer pater, inquit, opem! Tellus aut hisce, vel istam, etc., Ov. M. 1, 545 (Merk., *ait*): Balteus aut fluxos gemmis adstrinxit amictus, Luc. 2, 362, where some read *haud.* See more upon this word in Hand, Turs. I. pp. 525-558. 4634#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4633#autem#autem, `I` *conj.* [v. aut *init.* ], *on the other hand*, *but*, *yet*, *however*, *nevertheless;* sometimes an emphasized *and* (it is never found at the beginning of a clause, but after one or more words; v. *fin.*; like *at*, it joins to a preceding thought a new one, either entirely antithetical or simply different; it differs from the restricting *sed* in like manner with *at;* v. at *init.*, and cf.: [Popilius imperator tenebat provinciam; in cujus exercitu Catonis filius tiro militabat. Cum autem Popilio videretur unam dimittere legionem, Catonis quoque filium... dimisit. Sed cum amore pugnandi in exercitu permansisset, Cato ad Popilium scripsit, etc.], Cic. Off. 1, 11, 36 B. and K. (most freq. in philos. lang.; rare in the histt., being used by Caes. only 59 times, by Sall. 23, and by Tac. 31; and very rare in the poets). `I` In joining an entirely antithetical thought, *on the contrary*, *but* = at quidem, at vero, σὲ σή, esp. freq. with the pronouns ego, tu, ille, qui, etc.: Ait se obligāsse crus fractum Aesculapio, Apollini autem bracchium, Plaut. Men. 5, 3, 9 : Nam injusta ab justis impetrari non decet, Justa autem ab injustis petere insipientiast, id. Am. prol. 35 : ego hic cesso, quia ipse nihil scribo: lego autem libentissime, Cic. Fam. 16, 22; id. de Or. 1, 25, 115; Plaut. Men. 2, 1, 43: i sane cum illo, Phrygia; tu autem, Eleusium, Huc intro abi ad nos, id. Aul. 2, 5, 7; id. Capt. 2, 3, 4; id. Bacch. 4, 8, 58; id. Mil. 4, 4, 13; id. Ep. 5, 2, 7; Cic. Ac. 2, 19, 61: mihi ad enarrandum hoc argumentumst comitas, Si ad auscultandum vostra erit benignitas. Qui autem auscultare nolit, exsurgat foras, Plaut. Mil. 2, 1, 3; so id. Ep. 2, 2, 95; id. Capt. 3, 4, 24: Quid tu aïs, Gnatho? Numquid habes quod contemnas? Quid tu autem, Thraso? Ter. Eun. 3, 2, 22 : e principio oriuntur omnia; ipsum autem nullā ex re aliā nasci potest, Cic. Tusc. 1, 23, 54.— `II` In joining a thought that is simply different. `I.A` In gen., *on the other hand*, *but*, *moreover.* `I...a` *Absol.*, as the Gr. σέ : Vehit hic clitellas, vehit hic autem alter senex, Plaut. Most. 3, 2, 91 : cum Speusippum, sororis filium, Plato philosophiae quasi heredem reliquisset, duo autem praestantissimos studio atque doctrinā, Xenocratem Chalcedonium et Aristotelem Stagiritem, etc., Cic. Ac. 1, 4, 17; id. Off. 1, 5, 16: Alexandrum consultum, cui relinqueret regnum, voluisse optimum deligi, judicatum autem ab ipso optimum Perdiccam, cui anulum tradidisset, Curt. 10, 6, 16 : Atque haec in moribus. De benevolentiā autem, quam etc., Cic. Off. 1, 15, 46 sq.; 1, 23, 81: Sed poëtae quid quemque deceat ex personā judicabunt; nobis autem personam imposuit natura etc., id. ib. 1, 28, 97; 1, 28, 98; 1, 43, 152: Quod semper movetur aeternum est; quod autem motum adfert alicui etc., id. Tusc. 1, 23, 53; 1, 28, 68 sq.; 1, 30, 74; 1, 36, 87.—So sometimes when one conditional sentence is opposed to another, si—sin autem, in Gr. ει μέν— ει σέ : Nam si supremus ille dies non exstinctionem, sed commutationem adfert loci, quid optabilius? Sin autem etc., Cic. Tusc. 1, 49, 117; 1, 49, 118 al.—In adducing an example of a rule: Et Demosthenes autem ad Aeschinem orationem in prooemio convertit, et M. Tullius etc., Quint. 4, 1, 66 Spald.; also in passing from a particular to a general thought: Et sane plus habemus quam capimus. Insatiabilis autem avaritia est etc., Curt. 8, 8, 12.— `I...b` Preceded by *quidem*, as in Gr. μέν—σέ (perh. most freq. in Cicero's philosophical works, under the influence of Greek style): Et haec quidem hoc modo; nihil autem melius extremo, Cic. Tusc. 1, 41, 99 : Sed nunc quidem valetudini tribuamus aliquid, cras autem etc., id. ib. 1, 49, 119; id. Off. 1, 7, 24; and thus in Tac. several times, but only in Ann. and Or.: bene intellegit ceteros quidem iis niti... Marcellum autem et Crispum attulisse etc., Or. 8; 18 *bis;* 25; A. 3, 53; 3, 73; 4, 28.—So often in transitions from one subject to another: Ac de inferendā quidem injuriā satis dictum est. Praetermittendae autem defensionis etc., Cic. Off. 1, 8, 27 sq.; 1, 13, 41; 1, 45, 160.—So very often in Vulg. in direct reproduction of μέν—σέ : Ego quidem baptizo vos in aquā in paenitentiam; qui autem post me etc., Matt. 3, 11; 9, 37; 13, 23; 13, 32; 17, 11 sq.; 23, 28; 25, 33; 26, 24. — `I.B` Esp. `I.A.1` In any kind of transition: M. Antonius in eo libro, quem unum reliquit, disertos ait se vidisse multos, eloquentem omnino neminem. Vir autem acerrimo ingenio (sic enim fuit) multa etc., Cic. Or. 5, 18 : hic (pater) prout ipse amabat litteras, omnibus doctrinis, quibus puerilis aetas impertiri debet, filium erudivit: erat autem in puero summa suavitas oris, Nep. Att. 1, 2; also in questions: Quid autem magno opere Oppianicum metuebat, etc., Cic. Clu. 60, 167. Freq. several times repeated: Expetuntur autem divitiae cum ad usus vitae necessarios, tum ad perfruendas voluptates: in quibus autem major est animus, in iis pecuniae cupiditas spectat ad opes, etc., Cic. Off. 1, 8, 24 and 25; cf. Wopkens, Lectt. Tull. pp. 53 and 122: Orbis situm dicere adgredior... Dicam autem alias plura et exactius, Mel. prooem. 2.— `I.A.2` In repeating a word from a previous clause, in continuing a train of thought: admoneri me satis est: admonebit autem nemo alius nisi rei publicae tempus, Cic. Pis. 38, 94 : disces quam diu voles; tam diu autem velle debebis, quoad etc., id. Off. 1, 1, 2 : nunc quod agitur, agamus: agitur autem, liberine vivamus an mortem obeamus, id. Phil. 11, 10, 24. —So esp. in impassioned discourse, Plant. Mil. 3, 1, 84: humanum amare est, humanum autem ignoscere est, id. Merc. 2, 2, 48; id. Ps. 4, 8, 1: quot potiones mulsi! quot autem prandia! id. Stich. 1, 3, 68; id. Ep. 5, 2, 6: quā pulchritudine urbem, quibus autem opibus praeditam, servitute oppressam tenuit civitatem, Cic. Tusc. 5, 20, 57.— `I.A.3` Like sed, vero, igitur, etc., in resuming a train of thought interrupted by a parenthesis: Omnino illud honestum, quod ex animo excelso magnificoque quaerimus, animi efficitur non corporis viribus: exercendum tamen corpus et ita adficiendum est, ut oboedire consilio rationique possit in exsequendis negotiis et in labore tolerando: honestum autem id, quod exquirimus, totum est positum in animi curā, etc., Cic. Off. 1, 23, 79; 1, 43, 153.— `I.A.4` In introducing a parenthetical clause itself: quae autem nos ut recta aut recte facta dicamus, si placet (illi autem appellant κατορθώματα) omnes numeros virtutis continent, Cic. Fin. 3, 7, 24: quod vitium effugere qui volet (omnes autem velle debent) adhibebit etc., id. Off. 1, 6, 18; 1, 33, 120; id. Tusc. 1, 33, 80; 1, 36, 88: In primis foedera ac leges (erant autem eae duodecim tabuiae et quaedam regiae leges) conquiri etc., Liv. 6, 1, 10; Curt. 4, 6, 2: ex hoc Quodcumque est (minus est autem quam rhetoris aera) Discipuli custos praemordet, Juv. 7, 217.— `I.A.5` In enumerations, for the purpose of adding an important circumstance: magnus dicendi labor, magna res, magna dignitas, summa autem gratia, **but**, **and indeed**, Cic. Mur. 13, 29 : animis omnes tenduntur insidiae... vel ab eā, quae penitus in omni sensu implicata insidet, imitatrix boni, voluptas, malorum autem mater omnium, **yea**, **the parent of all evil**, id. Leg. 1, 17, 47; id. N. D. 2, 22, 58: docet ratio mathematicorum, luna quantum absit a proxumā Mercurii stellā, multo autem longius a Veneris, id. Div. 2, 43, 91.— `I.A.6` In the syllogism, to introduce the minor proposition (the assumptio or propositio minor; cf. atque, IV. 9., and atqui, II. D.), *now*, *but; but now* : Aut hoc, aut illud: hoc autem non, igitur illud. Itemque: aut hoc, aut illud: non autem hoc: illud igitur, Cic. Top. 14, 56 : Si lucet, lucet: lucet autem, lucet igitur, id. Ac. 2, 30, 96 : Si dicis te mentiri verumque dicis, mentiris: dicis autem te mentiri verumque dicis: mentiris igitur, id. ib.; id. Top. 2, 9; id. Tusc. 5, 16, 47.— `I.A.7` Like the Gr. σέ or σή in adding an emphatic question (freq. in the comic poets), *but*, *indeed.* `I.1.1.a` In gen.: Quem te autem deum nominem? Plaut. As. 3, 3, 126 : Perii: quid hoc autemst mali? Ter. Eun. 5, 7, 5 : Quī istuc? Quae res te sollicitat autem? id. Heaut. 2, 3, 10 : Quae autem divina? Vigere, sapere, invenire, meminisse, Cic. Tusc. 1, 26, 65 : Quo modo autem moveri animus ad appetendum potest, si id, quod videtur, non percipitur? πῶς σή, id. Ac. 2, 8, 25: Quo modo autem tibi placebit JOVEM LAPIDEM jurare, cum scias etc., id. Fam. 7, 12, 2 : Veni ad Caesarem: quis est autem Caesar? Flor. 3, 10, 11.—So in exclamations: Quantā delectatione autem adficerer, cum etc., Cic. Tusc. 1, 41, 98.— `I.1.1.b` In questions implying rebuke, reproach: *Ba.* Metuo credere. *Ps.* Credere autem? eho, etc., Plaut. Ps. 1, 3, 70: *Th.* Ego non tangam meam? *Ch.* Tuam autem, furcifer? *yours do you say? yours indeed!* Ter. Eun. 4, 7, 28.— `I.1.1.c` In a question where a correction is made: Num quis testis Postumum appellavit? testis autem? ( *witness did I say?*) num accusator? Cic. Rab. Post. 5, 10: Alio me vocat numerosa gloria tua: alio autem? quasi vero etc., Plin. Pan. 28 : Quid tandem isti mali in tam tenerā insulā non fecissent? non fecissent autem? imo quid ante adventum meum non fecerunt? Cic. Att. 6, 2; 5, 13; 7, 1: *Adimas* etiam Hispanias? Et si inde cessero, in Africam transcendes. Transcendes autem dico? Liv. 21, 44, 7 Weissenb.— `I.A.8` And in questions sed autem are sometimes both used, especially by the comic poets, *but indeed*, *but now*, like the Gr. ἀλλά—σέ?Αλλὰ ποῦ σὲ βούλει καθεζόμενοι ἀναγνῶμεν; Plat. Phaedr. 228E.): Sed autem quid si hanc hinc apstulerit quispiam Sacram urnam Veneris? Plaut. Rud. 2, 5, 15; and separated: Sed quid haec hic autem tam diu ante aedīs stetit? id. Truc. 2, 3, 14 : Attat Phaedriae Pater venit. Sed quid pertimui autem, belua? Ter. Phorm. 4, 2, 11 : Sed quid ego haec autem nequiquam ingrata revolvo? * Verg. A. 2, 101.—Once ast autem: ast autem tenui quae candent lumine Phatnae, Cic. Fragm. ap. Prisc. p. 1170 P. (IV. 2, p. 555 Orell.).— `I.A.9` With interjections: Heia autem inimicos! Plaut. Am. 3, 2, 20 : Ecce autem litigium, **but lo!** id. Men. 5, 2, 34; so id. Curc. 1, 2, 41; id. Most. 2, 1, 35; id. Mil. 2, 2, 48; id. Most. 3, 1, 131; 3, 1, 146: Ecce autem alterum, Ter. Eun. 2, 3, 6 Ruhnk.: Ecce autem subitum divortium, Cic. Clu. 5, 14; so Cic. Verr. 2, 5, 34; id. Leg. 1, 2, 5; id. Rep. 1, 35, 55; id. Or. 9, 30: Ecce autem aliud minus dubium, Liv. 7, 35, 10 : Eccere autem capite nutat, Plaut. Mil. 2, 2, 52; so id. Pers. 2, 4, 29: eccui autem non proditur [revertenti]? Cic. Mur. 33, 68.!*? In good prose writers autem is usu. placed after the first word of a clause; but if several words, a subst. and prep., the verb esse with the predicate, a word with a negative, etc., together form one idea, then autem stands after the second or third word. But the poets, especially the comic poets, allow themselves greater liberty, and sometimes place this particle, without any necessity in the nature of the clause, in the third, fourth, or fifth place; but autem is never found in good writers at the beginning of a clause or sentence; cf. Quint. 1, 5, 39. See more upon this word in Hand, Turs. I. pp. 558-588. 4635#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4634#authenta#authenta, ae, m., = αὐθέντης, `I` *a chief prince*, *head*, Fulg. Cont. Verg. p. 161 Muncker. 4636#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4635#authenticus#authentĭcus, a, um, adj., = αὐθεντικός, `I` *that comes from the author*, *authentic*, *original*, *genuine* (in the jurists and Church fathers; syn.: verus, germanus): testamentum, **the original will**, Dig. 29, 3, 12 : tabulae, the same, ib. 10, 2, 4.—Also *subst.* : authentĭcum, i, n., *the original writing*, *the original*, Dig. 22, 4, 2. 4637#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4636#authepsa#authepsa, ae, f., = αὐθέψης ?αὐτός ?ψω, a self-cooker], `I` *a utensil for cooking* (somewhat like our tea - urns): in quibus (vasis) est authepsa illa, quam tanto pretio nuper mercatus est, Cic. Rosc. Am. 46, 133 : argenteae, Lampr. Elag. 19. 4638#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4637#author#author, authōrĭtas, etc., v. auctor, auctoritas, etc. 4639#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4638#autochthones#autochthŏnes, um, m., = αὐτόχθονες, `I` *aborigines*, = indigenae, App. M. 11, p. 259. 4640#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4639#autographus#autŏgrăphus, a, um, adj., = αὐτόγραφος, `I` *written with one* ' *s own hand*, *autograph* : Autographā quādam epistulā Cenavi, ait, mi Tiberi, cum īsdem, Suet. Aug. 71 : litterae, id. ib. 87.—Also *subst.* : autŏ-grăphum, i, n., *an autograph*, Symm. Ep. 3, 11. 4641#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4640#Autololes#Autŏlŏles, um, m., `I` *a Getulian people on the west coast of Africa*, *north and south of Mount Atlas*, Plin. 5, 1, 1, § 9; 6, 31, 36, § 201; Luc. 4, 677; Claud. Laud. Stil. 1, 356; Sil. 3, 306; Sid. Carm. 5, 337. 4642#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4641#Autolycus#Autŏlŭcus, i, m., = Αὐτόλυκος, `I` *son of Mercury and Chione*, *father of Anticlea*, *and maternal grandfather of Ulysses* (cf. Hom. Od. 11, 85), *a very dexterous robber*, *who could transform himself into various shapes*, Ov. M. 11, 313; Serv. ad Verg. A. 2, 79; Mart. 8, 59.—Hence, meton., *a thievish man* : Autolyco hospiti aurum credidi, Plaut. Bacch. 2, 3, 41 Ritschl. 4643#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4642#automatarius#autŏmătārĭus, a, um, adj. v. automatus. `I` *Of* or *pertaining to an automaton*, *automatic;* hence, `II` Subst. `I.A` autŏ-mătārĭus, ii, m., *a maker of automata*, Inscr. Orell. 4150.— `I.B` autŏmătārĭ-um, ii, n. (sc. opus), *automaton-work*, Dig. 30, 41 *fin.* 4644#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4643#automatus#autŏmătus, um (os, on), adj., = αὐτόματος, `I` *self - moving*, *voluntary*, *spontaneous* : plausus, Petr. 50, 1.—Hence, *subst.* : autŏmătŏn or -um, *n*, *a self-moving machine*, *an automaton*, Vitr. 9, 9; Petr. 54, 4; 140, 10; * Suet. Claud. 34 *fin.* 4645#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4644#Automedon#Autŏmĕdōn, ontis, m., = Αὐτομέσων. `I` *A son of Diores and charioteer of Achilles*, Verg. A. 2, 477.—Hence, `II` Meton. for *a charioteer*, in gen., Cic. Rosc. Am. 35, 98; Juv. 1, 61. 4646#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4645#Autonoe#Autŏnŏē, ēs. f., = Αὐτονόη. `.A` *Daughter of Cadmus*, *wife of Aristœus*, *and mother of Actœon*, Ov. M. 3, 720; id. Ib. 469.— Hence, `.B` Autŏnŏēĭus, a, um, adj., *of* cr *pertaining to Autonoë* : heros = Actaeon, Ov. M. 3, 198. 4647#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4646#autopyrus#autŏpȳrus ( -ŏs), i, m., = αὐτόπυρος, `I` *a coarse bread made of unbolted flour*, Plin. 22, 25, 68, § 138; Petr. 66, 2. 4648#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4647#autor#autor, autōrĭtas, etc., v. auctor, etc. 4649#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4648#autumnalis#autumnālis, -nesco, -nĭtas, -no, -num, -nus, v. auctumnalis, etc. 4650#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4649#autumo#autŭmo, āvi, ātum, 1, v. n. for aitumo, as a lengthened form of aio; cf. negumo for nego; for the termination -tumo, cf. aes, aestimo, q. v., aeditumus, finitumus, and maritumus. `I` Lit., *to say aye*, *to affirm* (mostly of questionable assertions, Ellis ad Cat. 44, 2; opp. nego, to say nay); hence, *to assert*, *aver*, *say*, *name* (chiefly anteclass.; esp. freq. in Plaut.; syn.: dico, affirmo, confirmo; used only once by Ter. and Hor., and never by Cic., Lucr., or Verg.): Ipsus sese ut neget esse eum qui siet, Meque ut esse autumet qui ipsus est, Plaut. Ps. 4, 1, 21 : factum id esse hic non negat... et deinde facturum autumat, * Ter. Heaut. prol. 19: flexa non falsa autumare dictio Delphis solet, Pac. ap. Non. p. 237, 3; so Lucil. ib.: aut hic est aut hic affore actutum autumo, id. ib. : quas (res) si autumem omnis, nimis longus sermost, Plaut. Men. 5, 2, 8; id. Am. 1, 1, 150; 1, 1, 260; id. Capt. 4, 2, 105; 4, 2, 117; 5, 2, 2; 5, 2, 8; id. Ep. 5, 1, 37; id. Bacch. 4, 7, 24; id. Men. prol. 8; id. Merc. 5, 2, 103; id. Pers. 1, 3, 71; 2, 2, 32; id. Ps. 4, 2, 28; id. Rud. 3, 3, 42; id. Trin. 2, 2, 48; 3, 2, 77; 3, 3, 15: te esse Tiburtem autumant, * Cat. 44, 2; Hor. S. 2, 3, 45: ab Elissā Tyriā, quam quidam Dido autumant, Carthago conditur, Vell. 1, 6, 4 Halm.—In *pass.* : quasi salsa muriatica esse autumantur, Plaut. Poen. 1, 2, 32.— `II` Meton., effect for cause, *to think*, *believe* : bene quam meritam esse autumas, Dicis male mereri, auct. ap. Cic. Or. 49, 166; id. Top. 13, 55 (Trag. Rel. p. 265 Rib.). 4651#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4650#Auvona#Auvŏna, ae, m., `I` *a river in Britain*, now *the Avon*, Tac. A. 12, 31; cf. Mann. Brit. p. 179. 4652#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4651#auxiliabundus#auxĭlĭābundus, a, um, adj. auxilior, `I` *inclined to give help*, *aid*, *aiding*, *helping*, App. de Deo Socr. p. 48, 10 Elm. 4653#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4652#auxiliaris#auxĭlĭāris (AVXSILIARIS, Inscr. Momm. 5778), e, adj. auxilium. `I` *Bringing help* or *aid*, *aiding*, *helping*, *assisting*, *auxiliary* (syn.: auxiliarius, opem ferens): undae, Ov. M. 1, 275 : Dea (sc. Lucina), id. ib. 9, 699 : numen, Luc. 6, 523 : carmen, **a formula of incantation in aid of Jason**, Ov. M. 7, 138; cf. Plin. 28, 2, 4, § 21: arma ( poet. periphrastically for the prose auxilia; v. infra), *auxiliaries*, Ov. M.6, 424: aera, *the cymbals*, *trumpets*, *kettles*, etc., *by rattling which the ancients believed that they were able to drive away an eclipse of the moon*, id. ib. 4, 333: oleum auxiliare lethargicis, Plin. 23, 4, 40, § 82 al. : auxiliaria fulmina, quae advocata seu advocantium bono veniunt, Sen. Q. N. 2, 49 *fin.* : auxiliares milites, cohortes, etc.; or *absol.* : auxĭlĭāres, ium, m., *auxiliary troops*, *auxiliaries* (freq. opp. legiones): auxiliares dicuntur in bello socii Romanorum exterarum nationum, Paul. ex Fest. p. 15 Müll.: cohortes, Caes. B. C. 1, 63; Tac. A. 12, 39: equites, id. ib. 1, 39 *fin.* : auxiliares, Caes. B. G. 3, 25; id. B. C. 1, 78; Vell. 2, 112; Liv. 30, 34, 5; Tac Agr. 18; Just. 2, 9, 9; and sing. : qui (Gannascus) auxiliaris et diu meritus Gallorum oram vastabat, Tac. A. 11, 18 Halm.— `II` *Of* or *pertaining to auxiliaries* : auxiliaria stipendia, Tac. A. 2, 52. 4654#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4653#auxiliarius#auxĭlĭārĭus (AVXSILIARIVS, Corp. Inscr. III. 4753), a, um, adj. id., `I` *bringing help*, *aiding*, *auxiliary* (less freq. than the preceding): magis consiliarius amicus quam auxiliarius, Plaut. Truc. 2, 1, 6.—In milit. lang., `I.A` With milites, equites, cohors, *auxiliary troops*, *auxiliaries* (opp. legiones): miles, Asin. ap. Cic. Fam. 10, 32 *fin.* : cohors, Cic. Prov. Cons. 7; Sall. J. 87, 1; Auct. B. Alex. 62; Liv. 40, 40, 13: equites, Sall. J. 46, 7.— `I.B` *Absol.* (eccl. Lat.): assumpsit sibi auxiliarios, Vulg. Judith, 3, 8 : fortes auxiliarii, ib. 1 Macc. 3, 15. 4655#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4654#auxiliatio#auxĭlĭātĭo, ōnis, f. auxilior, `I` *a helping*, *aiding*, Non. p. 4, 403 dub. 4656#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4655#auxiliator#auxĭlĭātor, ōris, m. id., `I` *a helper*, *assistant* (post-Aug. and rare): litigantium, Quint. 12, 3, 2 : haud inglorius, Tac. A. 6, 37 : aegris auxiliator adest, Stat. S. 3, 4, 24 : auxiliator tuus, Vulg. Deut. 33, 26 : noster, ib. 2 Par. 32, 8 : ejus, ib. Ezech. 30, 8 al. 4657#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4656#auxiliatrix#auxĭlĭātrix, īcis, f. auxiliator, `I` *she* *that helps* or *aids*, *that which aids* : gratia, Cassiod. Ep. 2, 40 : sapientia, Mythogr. Vat. 2, 113 Mai. 4658#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4657#auxiliatus#auxĭlĭātus, ūs, m. auxilior, `I` *a helping*, *aid* : alituum genus videmus a pinnis tremulum petere auxiliatum, Lucr. 5, 1040. 4659#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4658#auxilio#auxĭlĭo, v. auxilior `I` *fin.* 4660#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4659#auxilior#auxĭlĭor, ātus, 1, v. dep. auxilium, `I` *to give help* or *aid*, *to help*, *aid*, *assist*, *succor* (syn.: juvo, adjuvo, opitulor, subvenio, succurro). `I` In gen. (class. but rare; in Cic. perh. only once in his Epistt.), constr. with *dat.* : alicui, Plaut. Trin. 2, 2, 102 : nonne id flagitiumst te aliis consilium dare, tibi non potis esse auxiliarier? Ter. Heaut. 5, 1, 50; Cic. Fam. 5, 4; Caes. B. G. 7, 50 *fin.*; 4, 29; Sall. J. 24, 3; Plin. 10, 8, 9, § 22; Vulg. 4 Reg. 14, 26; ib. Psa. 88, 44; ib. Heb. 2, 18: nihil Numantinis vires corporis auxiliatae sunt, Auct. ad Her. 4, 27.— `II` Esp., of the aid of a physician, *to aid*, *to relieve*, *heal*, *cure;* constr. with dat. or *contra* : Nec (medicina) formidatis auxiliatur aquis, Ov. P. 1, 3, 24 : ferulam quibusdam morbis auxiliari dicunt medici, Plin. 13, 22, 43, § 125 : phalangites auxiliantur contra scorpionum ictus, id. 27, 12, 98, § 124.!*? `I...a` *Act.* access. form auxĭlĭo, āre, *to give aid*, etc.: alicui, Gracch. ap. Diom. p. 395 P.; cf. Prisc. p. 797 P.— `I...b` Auxilior in *pass.* signif.: a me auxiliatus, Lucil. ap. Prisc. pp. 791 and 927 P.: consonantes sunt in quibus (vox) ab imis auxiliata egrediatur ad aures disertā verborum claritate, Vitr. 5, 8, 2. 4661#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4660#auxilium#auxĭlĭum, ii, n. augeo, `I` *help*, *aid*, *assistance*, *support*, *succor* (syn.: adjumentum, opes, praesidium, subsidium). `I` In gen.: Fer mi auxilium, Enn. ap. Cic. Ac. 2, 28, 89: quo praesidio fretus, auxiliis quibus? Pac. ap. Non. p. 262, 32: auxilium argentarium, Plaut. Ps. 1, 1, 103; id. Ep. 1, 2, 14: non habeo ad auxilium copiam, Ter. And. 2, 1, 20 : navita indigus omni vitali auxilio, Lucr. 5, 224 : venerunt ad auxilium, Vulg. Jud. 5, 23; ib. Isa. 10, 3 al.—Hence the phrases: auxilium esse alicui, **to assist one**, Plaut. Curc. 2, 2, 17; and more freq.: auxilio esse alicui, Enn. ap. Non. p. 111, 16; Plaut. Poen. 5, 3, 18; 5, 4, 107; Ter. Heaut. 5, 2, 39; Nep. Milt. 5, 1; id. Att. 11, 1; Hor. S. 1, 4, 141; Ov. M. 12, 90 al.: auxilium ferre alicui, **to bring assistance**, **to aid**, **succor**, Plaut. Stich. 2, 2, 5; Ter. And. 1, 1, 115; id. Ad. 2, 1, 1; Lucr. 3, 1064; Cic. Verr. 2, 2, 3; (contra aliquem), id. Cat. 2, 9, 19; Caes. B. G. 1, 13; Hor. Epod. 1, 21; Ov. M. 2, 580; 4, 693; 13, 71; Vulg. Jud. 20, 14; ib. Job, 30, 13 al.; once adferre, Ter. Ad. 3, 2, 2 : dare, Verg. A. 2, 691; Vulg. Psa. 59, 13; 107, 13: praebere, ib. Jud. 12, 2; ib. 1 Par. 12, 21: auxilium sibi adjungere, Cic. Rosc. Am. 40, 116 : expetere, Ter. And. 2, 1, 19 sq. : unde auxilium petam? id. Phorm. 5, 1, 2 : petere ab aliquo, Cic. Or. 41, 141; Ov. M. 7, 507; 5, 178; 14, 461; Vulg. 1 Esdr. 8, 22; ib. Judith, 6, 21 et saep.—In plur. : cum (mare) tumet, auxiliis adsidet ille (navita) suis, Ov. A. A. 3, 260 : auxilia portare, Sall. C. 6, 5 Kritz: magna duo auxilia, **sources of aid**, Liv. 31, 33, 3 : ne auxilia liberorum innocentibus deessent, Quint. 7, 1, 56 et saep.— Meton. (abstr. for concr.), *a place of succor*, *refuge* (eccl. Lat.): sex (oppida) erunt in fugitivorum auxilia separata, Vulg. Num. 35, 6. — `II` Esp. `I.A` In milit. lang. very freq., and commonly in plur. : auxĭlĭa, ōrum, *auxiliary troops*, *auxiliaries* (mostly composed of allies and light-armed troops; hence opp. to the legions): auxilium appellatum ab auctu, cum accesserant ei qui adjumento essent alienigenae, Varr. L L. 5, § 90 Müll.; Veg. 2, 2; cf. auxiliares, and Smith, Dict. Antiq.: quibus (copiis) rex Deiotarus imperatoribus nostris auxilia mitteret, Cic. Deiot. 8, 22; so Sall. J 7, 2; Liv. 5, 5, 8 al.: auxiliis in mediam aciem conjectis, Caes. B. G. 3, 24; so, dimittere, Sall. J. 8, 2 : ab sociis et nomine Latino accersere, id. ib. 39, 2; cf. id. ib. 84, 2: facere mercede, Tac. A. 6, 33; Vulg. 1 Macc. 9, 52; ib. 2 Macc. 8, 15 et saep.—Opp to the legions: sex legiones et magna equitum ac peditum auxilia, Cic. Part. Or. 6, 1; so Suet. Aug. 23; 49; id. Tib. 16; 30; id. Calig. 43; 44; id. Galb. 10 al.—In sing. : Oroden auctus auxilio Pharasmanes vocare ad pugnam, Tac. A. 6, 34; Ov. M. 11, 387.—Borrowed from miht. lang.: Duodecim deis plus quam in caelo deorumst inmortalium Mihi nunc auxilio adjutores sunt, Plaut. Ep. 5, 2, 10 sq.: Auxilia ac socios jam pacto foedere habebant, Lucr. 5, 1443.—In gen.: auxilia, *military force*, *power* : Caesar confisus famā rerum gestarum, infirmis auxiliis proficisci non dubitaverat, Caes. B. C. 3, 106; Flor. 2, 8, 15; Just. 1, 6.— `I.B` In medic. lang., *an antidote*, *remedy*, in the most extended sense of the word: corporis, Cels. 2, 9; so id. 2, 11 *fin.*; 4, 22; 5, 26, n. 21 al.: adversae valetudinis, id. 1 praef.; Plin. 25, 3, 6, § 20.— `I.C` Auxilium as a personified existence, like Fides. Salus, etc., in Plaut. Cist. 1, 3, 6. 4662#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4661#auxilla#auxilla : olla parvula, `I` *a small pot*, Paul. ex Fest. p. 24 Müll.; cf. olla. 4663#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4662#auxim#auxim, is, it, etc., v. augeo `I` *init.* 4664#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4663#Auximum#Auxĭmum, i, n., `I` *a town of the Piceni*, now *Osimo*, Caes. B. C. 1, 15; Vell. 1, 15; Inscr. Orell. 3868; 3899.—Hence, Auxĭ-mātes, ium, m., *the inhabitants of Auximum*, Caes. B. C. 1, 13; Plin. 3, 5, 9, § 63; cf. Mann. Ital. I. p. 489 sq. 4665#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4664#Auxo#Auxo, ōnis or ūs, f., = Αὐξώ, `I` *one of the Hours*, *daughter of Jupiter and Themis*, Hyg. Fab. 183. 4666#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4665#Auzea#Auzēa, Auzīa, or Audīa, ae, f., `I` *a place in* Mauretania Caesariensis, afterwards a Roman colony: castellum semirutum, cui nomen Auzea, Tac. A. 4, 25 Halm; Itin. Ant. 4667#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4666#ava#ava, ae, v. avia. 4668#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4667#avare#ăvārē, adv., v. avarus `I` *fin.* 4669#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4668#Avaricum#Avārĭcum, i, n., `I` *a large and fortified town of the Bituriges*, *in Gaul*, now *Bourges*, *in the Dép. du Cher*, Caes. B. G. 7, 13; 7, 31; 7, 47.—Hence, Avārĭcensis, e, adj., *of* or *pertaining to Avaricum* : praemia, Caes. B. G. 7, 47. 4670#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4669#avariter#ăvārĭter, adv., v. avarus `I` *fin.* 4671#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4670#avaritia#ăvārĭtĭa, ae, f. avarus, `I` *a greedy desire* for possessions, *greediness*, *avarice*, *covetousness* (opp. abstinentia, Suet. Dom. 9; periphrastically, pecuniae cupiditas, id. Vesp. 16; syn.: aviditas, cupido). `I` Lit. : Est autem avaritia opinatio vehemens de pecuniā, quasi valde expetenda sit, inhaerens et penitus insita, Cic. Tusc. 4, 11, 26 : avaritia est injuriosa appetitio alienorum, Auct. ad Her. 4, 25: avaritiam si tollere voltis, mater ejus est tollenda luxuries, Cic. de Or. 2, 40, 171 : avaritia hians et imminens, **a gaping and eager avarice**, Cic. Verr. 2, 2, 54 : pueris talorum nucumque avaritia est: viris auri argentique et urbium, Sen. Const. 12 : avaritiae (sc. nimiae parsimoniae) singulos increpans, Suet. Calig. 39 et saep.—In plur. : omnes avaritiae, **every kind of selfishness**, Cic. Fin. 4, 27, 75. — `II` Transf., of *eagerness* for food, *gluttony* : Quam siquis avidus poscit escam avariter, Decipitur in transennā avaritia sua, Plaut. Rud. 4, 7, 13.— Trop. : avaritia gloriae, *eager desire for renown* or *glory*, Curt. 9, 2. 4672#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4671#avarities#ăvārĭtĭes, ēi, f., for avaritia, `I` *avarice* : avarities et honorum caeca cupido, Lucr. 3, 59; and besides perh. only Claud. III. Cons. Hon. 185; v. Neue, Formenl. I. p. 372. 4673#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4672#avarus#ăvārus, a, um, adj. ( `I` *gen. plur. fem.* avarūm, Plaut. Truc. 2, 8, 9 dub.; Speng., *aurum*) [1. aveo, Gell. 10, 5, 13], *eagerly desirous* of something, esp. of possessions, *avaricious*, *covetous*, *greedy* (opp. largus, Quadrig. ap. Non. p. 510, 20: avarum et avidum ita discernuntur: avarum semper in reprehensione est; avidum autem malis aliquando, aliquando bonis adjungitur, Non. p. 442, 12 sq.; v. II.; syn.: avidus, cupidus, tenax, sordidus). `I` Lit. : meretrix, Ter. Eun. 5, 4, 5, and Cat. 110, 7; cf.: Carmine formosae, pretio capiuntur avarae, Tib. 3, 1, 7 : leno, Ter. Heaut. prol. 39 : avarus et furax homo, Cic. de Or. 2, 66, 268 : semper avarus eget, Hor. Ep. 1, 2, 56 : quantum discordet parcus avaro, id. ib. 2, 2, 194.—With *gen.* : publicae pecuniae, Tac. H. 1, 49 : caedis, Claud. B. Get. 606 et saep.— Poet. transf. to inanimate things: fuge litus avarum, Verg. A. 3, 44 ( = avarorum, Serv.): Troja, i. e. with reference to the perjured avarice of Laomedon, Ov. M. 11, 208 (cf.: perjura Troja, Verg. A. 5, 811; Ov. M. 11, 215): fraus, Hor. C. 4, 9, 37 : spes, id. ib. 4, 11, 25 : venter, id. Ep. 1, 15, 32 : mare, id. C. 3, 29, 61 : Acheron. Verg. G. 2, 492: ignis, Prop. 3, 26, 10 al. — `II` Transf., in the poets sometimes without the access. idea of reproach: Graiis praeter laudem nullius avaris, *eager only for glory*, Hor.A.P.324: agricola, Verg. G. 1, 48.— *Comp.* : avariores magistratus, Cic. Verr. 2, 3, 82 : ruberes, Viveret in terris te si quis avarior uno, Hor. Ep. 2, 2, 157. — *Sup.* : homo avarissime et spurcissime, Cic. Verr. 2, 1, 37.— *Adv.*, *covetously*, *greedily*, *avariciously*, etc. `I...a` Ante-class. form ăvārĭter, Cato and Quadrig. ap. Non. p. 510, 17: ingurgitare, Plaut. Curc. 1, 2, 35. —Of gluttony: si quis avidus poscit escam avariter, Plaut. Rud. 4, 7, 12; cf. avaritia, II.— `I...b` Class. form ăvārē : avare pretium statui arti meae, Ter. Heaut. prol. 48 : aliquid facere, Cic. Off. 3, 8, 37; Nep. Lys. 4, 1: superbe avareque imperitare victis, Liv. 21, 1, 3; cf. Curt. 4, 7.— *Comp.*, *more eagerly*, *more greedily* : avarius exigere opus, Col. 1, 7, 1.— *Sup.* : avarissime horas suas servare, Sen. Ot. Sap. 32. 4674#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4673#aveho#ā-vĕho (in MSS. abvĕho; v. ab `I` *init.*), vexi, vectum, 3, v. a. (avexti = avexisti, Plaut. Rud. 3, 6, 24), *to carry off* or *away*, *to bear off* (of chariots, ships, horses, etc.; v. veho; class., but perh. not in Cic.; syn. aufero): *Pl.* Rogas? Quine eam hinc avexti? *La.* Non avexi, Plaut. Rud. 3, 6, 24; 3, 6, 25: aliquem a patriā, id. Men. 5, 9, 56 : ex Samo, id. Bacch. 4, 1, 2 : Athenis, id. Mil. 2, 1, 36 : domum, Liv. 45, 33, 4 : in finitimas urbes, id. 5, 51, 9 : in alias terras, Tac. H. 5, 3; so Suet. Caes. 66; id. Tit. 8: ad aras, Stat. Th. 6, 188.—With the simple *acc.* : penitusque alias avexerat oras, Verg. A. 1, 512 Wagn.: equites Aegyptum avexit, Liv. 31, 43, 5.— *Pass.*, *to be carried away*, *to ride away*, *to depart* : avectus (sc. equo) ab suis, Liv. 9, 27, 11 : creditis avectos hostes? Verg. A. 2, 43 al. 4675#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4674#Avella#Ăvella, v. Abella. 4676#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4675#Avellanus#Ăvellānus, v. Abella. 4677#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4676#avello#ā-vello, velli or vulsi, vulsum or volsum, 3, v. a. ( `I` *pluperf.* avellerat, Curt. 5, 6, 5; *perf.* avulsi, Luc. 9, 764), *to tear off* or *away*, *to pull* or *rend off* (syn.: abripio, eximo). `I` In gen. (class.): avellere tigna trabesque, **to tear away planks and beams**, Lucr. 6, 241 : avolsaque saxa Montibus, **the rocks rent from the mountains**, id. 4, 141 : avolsum umeris caput, Verg. A. 2, 558; so Ov. M. 3, 727; 2, 358: avolsos silices a montibus altis, Lucr. 5, 313 : avolsus radicibus oculus, id. 3, 563 : poma ex arboribus, si cruda sunt, vix avelluntur; si matura et cocta, decidunt, Cic. Sen. 19, 71; Cic. Verr. 2, 4, 49 *fin.* : Cum ripa simul avolsos ferat Aufidus acer, Hor. S. 1, 1, 58; 2, 8, 89: Avellit frondes, Ov. M. 2, 351 : summitatem frondium ejus avulsit, Vulg. Ezech. 17, 4 al. : Ex eā avolsa postea Therasia, Plin. 4, 12, 23, § 70 : Euboea avolsa Boeotiae, id. 4, 12, 21, § 63.— `II` Esp. `I.A` *To take away by force*, *to tear away* : rus ab aliquo, Ter. Eun. 3, 3, 14 : pretium alicui, Hor. S. 1, 2, 104 : fatale sacrato avellere templo Palladium, Verg. A. 2, 165 : fundum emptori, Dig. 23, 7, 17; 40, 7, 3: avellamus eum ad nos, Vulg. Isa. 7, 6; so of carrying off the bride, Cat. 62, 21 Ellis.— `I.B` *To separate from something by pulling*, *to part*, *to remove* : aliquem de matris complexu avellere atque abstrahere, Cic. Font. 17 : ab uberibus avellere, **to wean**, Vulg. Isa. 28, 9 : ut sperem posse (eum) avelli, Ter. And. 3, 3, 21 : Non potes avelli! simul, ah, simul ibimus, inquit, Ov. Tr. 1, 3, 81 : complexu avolsus Iuli, Verg. A. 4, 616 : ut avellerentur castris, Tac. A. 1, 44 : se, *to tear one* ' *s self away*, Ter. Hec. 4, 1, 39.— And in *pass.* without the notion of violence, *to withdraw* : Et ipse avulsus est ab eis, Vulg. Luc. 22, 41 Tisch.— Trop. : aliquem a tanto errore, Cic. Off. 3, 4, 83. 4678#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4677#avena#ăvēna, ae, f. v. 1. aveo *init.*; orig. nourishment. `I.A.` *Oats;* and specif., *common oats*, Gr. βρόμος : Avena sativa, Linn.; Verg. G. 1, 77; Col. 2, 10, 32; Hor. S. 2, 6, 84.— `I.A..B` *Wild* or *barren oats*, a weed, Gr. αἰγίλωψ : Avena fatua, Linn.; Cato, R. R. 37, 4; Cic. Fin. 5, 30, 91; Serv. ad Verg. G. 1, 154; Plin. 18, 17, 44, § 149.— `II` In gen. `I.A..A` *Any stem* or *stalk of grass* or *grain*, *a straw*, etc.: (linum) tam gracili avenā. Plin. 19, 1, 1, § 5; 24, 18, 103, § 168.—Used for a shepherd's pipe, Ov. M. 8, 192.— `I.A..B` Poet., *a shepherd* ' *s pipe*, *reed-pipe* : Silvestrem tenui Musam meditaris avenā, Verg. E. 1, 2 : perlucenti cantus meditabar avenā, Tib. 3, 4, 71 : est modulatus avenā Carmen, id. 2, 1, 53 : pastor junctis pice cantat avenis, Ov. Tr. 5, 10, 25: et structis cantat avenis, id. M. 1, 677 : Angustā cantare licet videaris avenā, Dum tua multorum vincat avena tubas, Mart. 8, 3 *fin.* 4679#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4678#avenaceus#ăvēnācĕus, a, um, adj. avena, `I` *of oats*, *oaten* : farina, **oatmeal**, Plin. 22, 25, 67, § 137; 30, 8, 22, § 75. 4680#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4679#avenarius#ăvēnārĭus, a, um, adj. id., `I` *of* or *pertaining to oats*, Plin. 11, 26, 32, § 94. 4681#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4680#Avenio#Avĕnĭo ( Avennĭo, Tab. Peut., and Avĕnĭon), ōnis, f., = Αὐενιὡν, `I` *a town in* Gallia Narbonensis, now *Avignon*, Mel. 2, 5, 2; Plin. 3, 4, 5, § 36; cf. Mann. Gall. p. 94. 4682#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4681#avens#ăvens, entis, v. 1. aveo, II. 4683#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4682#aventer#ăventer, adv., v. 1. aveo, `I` *fin.* 4684#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4683#Aventinus#Ăventīnus, i, m. `I.A.` (Sc. mons.) *The Aventine*, *one of the seven hills of Rome*, *extending from the Palatine to the Cœlian Mount;* until the reign of Ancus Marcius, without the city proper, Cic. Rep. 2, 18; Sen. Brev. Vit. 14; Gell. 13, 4. The origin of the name is uncertain; acc. to Liv. 1, 3, 9, it was named from Aventinus, an Alban king buried there; other etymologies are given by Varr. L. L. 5, § 43 Müll.; cf. Serv. ad Verg. A. 7, 657, where, beside the etymologies given and referred to, another is given from Varro; cf. Creuz, Antiq. p. 23 sq.; Smith, Dict. Antiq.— *Neutr.* : Aventī-num, i, Liv. 1, 33, 1 and 5; 21, 62, 8.— Hence, `I.A..B` The *adjj.*, `I.A..B.1` Ăventīnus, a, um, *of Mount Aventine* : cacumen, Ov. F 4, 816 : jugum, id. ib. 3, 884 : arx, id. ib. 6, 728 : humus, id. ib. 6, 82 : Remus, because he consulted the auspices there (therefore its summit was called Remuria; v. Remurinus), Prop. 5, 1, 50 : Diana, because she had there an ancient and very distinguished temple, id. 5, 8, 29; cf. Hor. C. S. 69; Mart. 12, 18, 3; 7, 73, 1.— `I.A..B.2` Ăven-tīnensis (Fest. s. v. nesi, p. 165 Müll.) or Ăventīnĭensis ( Val. Max. 7, 3, 1), e, *of* or *belonging to Mount Aventine* : Diana, who had a temple upon the Aventine Hill — `II` *A son of Hercules*, Verg. A. 7, 657. 4685#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4684#aveo1#ăvĕo, ēre, v. a. from Sanscr. av, to love, to wish; to satisfy one's self, to be content, to do or fare well, `I` *to wish*, *desire earnestly*, *to long for*, *crave* (syn.: volo, cupio): avere nihil aliud est quam cupere, Paul. ex Fest. p. 14 Müll.: ab ludis animus atque aures avent Avide exspectantes nuntium, Enn. ap. Varr. L. L. 6, § 70 (Trag. v. 70 Vahl.).—Constr. with *inf.*, acc., and *absol.* With *inf.* : te imitari aveo, Lucr. 3, 6 : Illud in his quoque te rebus cognoscere avemus, id. 2, 216 : res exponere, id. 4, 778 : rationem reddere, id. 3, 259 : discedere aventes, id. 4, 1203 : Non est mihi tempus aventi Ponere signa novis praeceptis, Hor. S. 2, 4, 1; 2, 6, 99: propiusque accedere aventi figere pectora, Ov. M. 2, 503 : valde aveo scire quid agas, Cic. Att. 1, 15; 2, 18; id. Fin. 2, 14, 46; id. Off. 1, 4, 13; id. Div. 1, 6, 11: Jam mens praetrepidans avet vagari, Cat. 46, 7 : avet (ara) spargier agno, Hor. C. 4, 11, 7 : ipsum L. Paulum omnium oculi conspicere urbem curru ingredientem avent, Liv. 45, 39, 8; 33, 32, 8; Col. 3, 21, 6: avebat animus antire statimque memorare exitus, Tac. A. 4, 71; 12, 36.— With *acc.* : quia semper aves quod abest, praesentia temnis, Lucr. 3, 957; so id. 3, 1082; 3, 1083: parto, quod avebas, Hor. S. 1, 1, 94 : aveo genus legationis ut, etc., Cic. Att. 15, 11 *fin.* (acc. to conj. of Gronov.; so B. and K.; v. Orell. ad h. l.); Sil. 9, 371.— *Absol.* : Et mora, quae fluvios passim refrenat aventes, **which restrains the eager river**, Lucr. 6, 531, where Lachm. and Munro read *euntīs* : Talem dira sibi scelerisque dolique ministram Quaerit avens, Val. Fl. 2, 123; Aur. Vict. Caes. 3.— `II` Avens = libens, Laev. ap. Gell. 19, 7.— ăventer, adv., *eagerly*, *earnestly* (post - class.), Sid. Ep. 2, 2; v. Amm. 18, 5 and 19. 4686#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4685#aveo2#ăvĕo (or, acc. to Quint. 1, 6, 21, hă-vĕo; cf. Spald. ad l. l. and Schneid. Gr. 1, p. 185), ēre, v. n. v. 1. aveo *init.*, `I` *to be* or *fare well;* except once in Mamert., used only in the *imper.* ave, aveto, avete, and *inf.* avere, as a form of salutation, both at meeting and separating, like salve and χαῖρε (hence, Fest. p. 13 explains it by gaudeo). `I` In gen., *Hail! God bless thee*, *farewell! adieu* (prob. not used by Cic.): Caesar simulatque, Have, mihi dixit, statim exposuit, i. e. *had saluted me*, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 16, 4: numquam dicis Ave, sed reddis etc., Mart. 3, 95, 1 : Ave! gratiā plena, Dominus tecum! Vulg. Luc. 1, 28 : Jesus occurrit illis dicens Avete! ib. Matt. 28, 9.— In mock homage (eccl. Lat.): dixit Ave! Rabbi, Vulg. Matt. 26, 49; 27, 29; ib. Marc. 15, 18; ib. Joan. 19, 3.—Haveto at the end of a letter, Cato ap. Sall. C. 35, 6; and Ave at the beginning, August. ap. Gell. 15, 7, 3: Marcus avere jubet, Mart. 3, 5, 10 al. — `II` Esp. `I.A` As a morning greeting (diff. from vale, a greeting at separating in the evening; cf. Suet. Galb. 4: ut liberti servique mane salvere, vesperi valere sibi singuli dicerent): et matutinum portat ineptus ave, Mart. 1, 56, 6; 1, 56, 109 *fin.*; 4, 79, 4; 7, 39, 2.— `I.B` As a farewell to the dead, = vale: Atque in perpetuom, frater, ave atque vale, * Cat. 101, 10; and so frequently in inscriptions, Inscr. Orell. 2663; 4732; 4734; 4735; 4742. But in Martial avere is distinguished, as a greeting to the living, from valere, a greeting to the dead: Jam satis est, Afer: non vis avere: vale! Mart. 9, 7, 4. And thus the ambiguity of avere in the anecdote in Suet. Claud. 21 is to be explained: Emissurus (Claudius) Fucinum lacum naumachiam ante commisit. Sed cum proclamantibus naumachiariis, Ave ( *farewell*), Imperator, morituri te salutant: respondisset, Avete vos (i. e. *as dying*), neque post hanc vocem, quasi venia data (since they interpreted the exclamation as *live!*), quisquam dimicare vellet, etc.— `I.C` As a mere expression of goodwill (eccl. Lat.): nec Ave ei dixeritis, **nor bid him God-speed**, Vulg. 2 Joan. 10, 11.!*? As *finite verb* : aveo plane Imperator et avebo... cum is avere jubeat, qui jam fecit, ut averem, Mamert. Grat. Act. ad Julian. 4687#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4686#Avernalis#Ăvernālis, e, adj. Avernus, `I` *of* or *pertaining to Lake Avernus* : aquae, Hor. Epod. 5, 26 : Nymphae, Ov. M. 5, 540 : Naiades, Stat. S. 2, 6, 101 : Sibylla, i. e. **dwelling by the lake**, Prop. 5, 1, 49. 4688#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4687#Avernus#Ăvernus, a, um, adj., = ἄορνος. `I` *Without birds* : loca, **where no birds can live**, **on account of the pestiferous exhalations**, Lucr. 6, 738 sq.; 6, 818: aestus, **the vapor of Avernus**, id. 6, 830.—But esp. Avernus lacus or *absol.* Avernus, *Lake Avernus*, *near Cumœ*, *Puteoli*, *and Baiœ*, *almost entirely enclosed by steep and wooded hills* (now *Lago Averno*), *whose deadly exhalations killed the birds flying over it;* therefore the myth placed near it the entrance to the lower world, Plin. 3, 5, 9, § 61; Cic. Tusc. 1, 16, 37; Lucr. 6, 746; Verg. A. 6, 201 al.; cf. Mann. Ital. I. p. 718 sq.; Heyne, Excurs. II. ad Verg. A. 6.—The renowned Cumæan Sibyl also dwelt in a grotto near it.— Poet., *the lower world*, *the infernal regions*, Ov. Am. 3, 9, 27; Luc. 6, 636; Mart. 7, 46 al.—Also = Acheron: pigri sulcator Averni, Stat. Th. 11, 588.—Personified as *a deity*, acc. to Serv. ad Verg. G. 2, 164.—Hence, `II` Another adj. : Ăvernus, a, um. `I.A` *Belonging to Lake Avernus* : luci, Verg. A. 6, 118; 6, 564: valles, Ov. M. 10, 51 : freta, **Lake Avernus**, Verg. G. 2, 164.—Also *absol.* : Ăverna, ōrum, n. (sc. loca), Verg. A. 3, 442; 7, 91; Ov. M. 14, 105.— `I.B` *Of* or *belonging to the infernal regions* : stagna, Verg. G. 4, 493 : tenebrae, Sil. 15, 76 : Juno, i. e. **Proserpina**, Ov. M. 14, 114; Sil. 13, 601 (cf.: Juno inferna, Verg. A. 6, 138). 4689#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4688#averro#ā-verro, verri, ĕre, v. a., `I` *to sweep* or *brush off* or *away;* hence, in gen., *to take away*, Licin. Macer. ap. Prisc. p. 900 P. 4690#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4689#averrunco#ā-verrunco, āre, v. n., a very ancient word, peculiar to the lang. of religion, `I` *to avert*, *remove* : uti calamitates intemperiasque prohibessis, defendas averruncesque, Cato, R. R. 141, 2 : di averruncent, Att. ap. Cic. Att. 9, 2, A.: quorum (prodigiorum) averruncandorum causā supplicationes senatus decrevit, Liv. 10, 23, 1; 8, 6, 11: haec procul a nobis averruncetur amentia, Arn. 1, p. 18.—So in the old Optat. form averruncassint = averruncent, Pac. ap. Varr. L. L. 7, § 102 Müll.; in Paul. ex Fest. s. v. verruncent, p. 373 Müll. (Trag. Rel. p. 90 Rib.; by Non. p. 74, 23, erroneously ascribed to Lucilius); and in the very ancient *inf. fut.* : possum ego istam capite cladem averruncassere, Pac. ap. Non. p. 74, 25 (Trag. Rel. p. 106 Rib.). 4691#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4690#Averruncus#Āverruncus, i, m. averrunco, `I` *an averting deity* : avertendo Averruncare, ut deus, qui eis rebus praeest, Averruncus, Varr. L. L. 7, § 102 Müll.; cf.: In istis diis, quos placari oportet, uti mala a nobis vel a frugibus natis amoliantur, Av[er]uncus quoque habetur Robigus, Gell. 5, 12, 14 Hertz. 4692#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4691#aversabilis#āversābĭlis, e, adj. aversor, `I` *that before which one is obliged to turn away*, *abominable* : scelus, Lucr. 6, 390 : foeditas, Arn. 7, p. 249. 4693#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4692#aversatio#āversātĭo, ōnis, f. id., `I` *a turning of one* ' *s self away*, *aversion* (post-Aug. and rare): tacita aversatio, Quint. 8, 3, 65 : alienorum processuum, Sen. Tranq. 2 *med.* 4694#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4693#aversatrix#āversātrīx, īcis, f. id., `I` *she that turns away from*, *abominates* : crudelitatis, Tert. Anim. 51. 4695#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4694#aversim#āversīm, adv. averto, `I` *avertedly*, *sidewise* : lineae aversim positae, Mamert. Stat. Anim. 1, 25 dub. 4696#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4695#aversio#āversĭo, ōnis, f. id.. `I` *a turning away;* only in the adverb. phrases, `I.A` Ex aversione, *from behind* : illi de praesidio insecuti ex aversione legatos jugulārunt, Auct. B. Hisp. 22 Moeb.— `I.B` In the Latin of the jurists: per aversionem or aversione emere, vendere, locare, etc., *to buy*, *sell*, etc., *something*, *with a turning away*, *turned away*, i. e. without accurate reckoning, *in the gross*, *by the lot*, Dig. 18, 6, 4; 18, 1, 62; 14, 2, 10; 19, 2, 36; 14, 1, 1 al.— `II. A.` In rhet., *a turning away*, *a figure by which the orator turns the attention of his hearers from the theme before them*, *a kind of apostrophe* (e. g. Cic. Cael. 1; id. Rosc. Am. 49; Verg. A. 4, 425), Quint. 9, 2, 39; Aquil. Rom. 9, p. 102 Ruhnk. Frotsch.— `I.B` Trop., *aversion*, *loathing* (post-class.): non metu mortis se patriam deserere, sed Deorum coactum aversione, Dictys, Bell. Troj. 4, 18: aversione stomachorum di laborant, Arn. 7, p. 231. 4697#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4696#aversor1#āversor, ātus, 1, `I` *v. dep. freq.* [id.], *to turn one* ' *s self from*, *to turn away* (from displeasure, contempt, loathing, shame, etc.). `I` In gen.: nulla vis tormentorum acerrimorum praetermittitur; aversari advocati et jam vix ferre posse, Cic. Clu. 63, 177 : haerere homo, aversari, rubere, Cic. Verr. 2, 2, 76 *fin.* — `II` Esp.: aliquem or aliquid, *to turn away a person* or *thing from one* ' *s self*, *to send away*, *repulse*, *reject*, *refuse*, *decline*, *shun*, *avoid* : filium (consul) aversatus, i. e. **not permitting his presence**, Liv. 8, 7, 14 Drak.: afflictum non aversatus amicum, Ov. P. 2, 3, 5 : principes Syracusanorum, Liv. 26, 31, 4 : aversatur [dicentem], Tac. Or. 20 Halm: petentes, Ov. M. 14, 672; 1, 478; 10, 394 al.: preces, Liv. 3, 12, 9 : effeminatas artes, Plin. Pan. 46, 4 Schwarz; so, crimina, Ov. Am. 3, 11, 38 : honorem, id. F. 1, 5 : sermonem, Tac. A. 6, 26 : adulationes, Suet. Tib. 27 Oud.: latum clavum, id. Vesp. 2 : imperium, Curt. 3, 10 : scelus, id. 6, 7.—With *inf.* : aversati sunt proelium facere, *declined*, Auct. B. Hisp. 14.!*? *Pass.* : vultu notare aversato, Aur. Vict. Epit. 28. 4698#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4697#aversor2#āversor, ōris, m. id., `I` *a thief*, *pilferer*, *embezzler* (cf. averto, I. B.): pecuniae publicae, Cic. Verr. 2, 5, 58, § 152. 4699#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4698#aversus#āversus, a, um, Part. and P. a., from averto. 4700#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4699#averta#āverta, ae, f., = ἀορτής, `I` *a portmanteau* or *saddle-bags* (in pure Lat., mantica; cf. Acron. ad Hor. p. 1, 6, 106), Cod. Th. 8, 5, 47; Imp. Leo Cod. 12, 51 al. 4701#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4700#avertarius#āvertārĭus, ii, m. averta (sc. equus), `I` *a horse that bears the averta*, Cod. Th. 8, 5, 22, § 1. 4702#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4701#averto#ā-verto (arch. -vorto; in MSS. also abverto; cf. ab `I` *init.*), ti, sum, 3, v. a., *to turn* something *away from a place*, *to avert*, *turn off*, *remove*, etc. (opp. adverto). `I` Lit. `I.A` In gen. `I...a` Constr. *aliquem ab* or with the simple abl.; the limit designated by *in with acc.* (more rarely by *ad*): ab saxo avortit fluctus ad litus scapham, Plaut. Rud. 1, 2, 76 : *Jup.* Te volo, uxor, conloqui. Quor ted avortisti? *Alc.* Est ita ingenium meum: Inimicos semper osa sum optuerier, id. Am. 3, 2, 18 : (M. Lepidus) Antonio diadema Caesari imponente se avertit, Cic. Phil. 5, 14; id. Balb. 5, 11: aliquid ab oculis, id. N. D. 2, 56, 141 : nos flumina arcemus, dirigimus, avertimus, **turn off**, id. ib. 2, 60, 152; so Liv. 41, 11, 3: quod iter ab Arari Helvetii averterant, *had turned aside their march from* Caes. B. G. 1, 16 et saep.: locis seminis ic tum, Lucr. 4, 1273 : Italiā Teucrorum regem, Verg. A. 1, 42 : a ceteris omnium in se oculos, Liv. 2, 5, 6 : in comitiorum disceptationem ab lege certamen, id. 3, 24, 9 : ab hominibus ad deos preces, id. 6, 20, 10 : se alicui, instead of ab aliquo. Col. 6, 37, 10.—And poet. with *acc.* : quo regnum Italiae Libycas averteret oras, Verg. A. 4, 106. —With *dat.* : Quod mihi non patrii poterant avertere amici, Prop. 4, 24, 9; so Val. Fl. 3, 491.—Also without an antecedent *ab* (since this is included in the verb) with *in with acc.* : in fugam classem, Liv 22, 19, 11: dissipatos in fugam, id. 34, 15, 2; hence *absol.* : mille acies avertit avertetque (sc. in fugam), **put to flight**, id. 9, 19, 17.— `I...b` *Pass.* in mid. signif. with the acc., in the Greek manner, *to turn away from* : equus fontes avertitur, Verg. G. 3, 499 (cf. the Gr. ἀποστρέφεσθαι τὸ ὕδωρ, and aversari): oppositas impasta avertitur herbas, Stat. Th. 6, 192; Petr. 124, 248.— `I...c` As v. n. avertere = se avertere, *to turn* one's self *away*, *to retire* : ob eam causam huc abs te avorti, Plaut. Mil. 4, 2, 83 : ecce avortit, id. ib. 2, 2, 50 : dixit et avertens roseā cervice refulsit, Verg. A. 1, 402 : tum prora avertit, id. ib. 1, 104 : avertit et ire in Capitolium coepit, Gell. 4, 18, 4 al. — `I.B` *To take away*, *drive away*, *carry off*, *steal*, *embezzle*, *to appropriate to one* ' *s self* : pecuniam publicam, Cic. Verr. 2, 1, 4 : compertum publicam pecuniam avertisse, Tac. H. 1, 53 : aliquid domum tuam, Cic. Verr. 2, 3, 19 : praedam omnem domum avertebant, Caes. B. C. 3, 59 : intellexistis innumerabilem frumenti numerum per triennium aversum a re publicā esse ereptumque aratoribus, Cic. Verr. 2, 3, 69 *fin.* : auratam Colchis pellem, **to carry off**, Cat. 64, 5 : quattuor a stabulis tauros, Verg. A. 8, 208 : avertere praedas, id. ib. 10, 78 : carā pisces avertere mensā, Hor. S. 2, 4, 37.— `II` Trop. `I.A` *To turn*, *divert* a person *from* a course of action, purpose, etc.: accusandi terrores et minae populi opinionem a spe adipiscendi avertunt, Cic. Mur. 21 : avertant animos a spe recuperandae arcis, Liv. 9, 24, 11 : qui mentem optimi viri a defensione meae salutis averterant, Cic. Sest. 31 : ut nec vobis averteretur a certamine animus, Liv. 1, 28, 5 : animum a pietate, id. 7, 5, 7 : aliquem ab incepto avertit, id. 23, 18, 9 : a philosophiā, Suet. Ner. 52.— `I.B` Aliquem, *to turn away from one in feeling*, i. e. *to make averse* or *disinclined to*, *to alienate*, *estrange* : legiones abducis a Bruto. Quas? nempe eas, quas ille a C. Antonii scelere avertit et ad rem publicam suā auctoritate traduxit, Cic. Phil. 10, 3 : ipse Pompeius totum se ab ejus (sc. Caesaris) amicitiā averterat, **had quite alienated himself from**, Caes. B. C. 1, 4 : civitates ab alicujus amicitiā, id. ib. 3, 79 : popularium animos, Sall. J. 111, 2 : futurum, uti totius Galliae animi a se averterentur, Caes. B. G. 1, 20 : nobis mentem deorum, Cat. 64, 406.—Hence, āver-sus, a, um, P. a. `I.A` *Turned off* or *away* : aversum hostem videre nemo potuit, *turned away*, i. e. *turned in flight*, Caes. B. G. 1, 26; hence, *backwards*, *behind*, *back* ( = a tergo; opp. adversus), *distant* : et adversus et aversus impudicus es, **before and behind**, Cic. de Or. 2, 63, 256 : canities homini semper a priori parte capitis, tum deinde ab aversā, Plin. 11, 37, 47, § 131; 11, 52, 113, § 272: ne aversos nostros aggrederentur, *fall upon our troops in the rear*, Galba ap. Cic. Fam. 10, 30, 3: ne aversi ab hoste circumvenirentur, **from behind**, **in the rear**, Caes. B. G. 2, 26 : aversos proterere, id. B. C. 2, 41 : aversi vulnerantur, Auct. B. Alex. 30; 32: aversum ferro transfixit, Nep. Dat. 11, 5 : aversos boves caudis in speluncam traxit, **backwards**, Liv. 1, 7, 5 (cf. Prop. 5, 9, 12: Aversos caudā traxit in antra boves): aversa hosti porta, Tac. A. 1, 66 : scribit in aversā Picens epigrammata chartā, **upon the back of the paper**, Mart. 8, 62 (cf. Juv. 1, 6: liber scriptus in tergo), and so al.— Trop. : milites aversi a proelio, **withdrawn from the battle**, Caes. B. C. 2, 12. — *Subst.* : āversum, i, n., *the hinder* or *back part*, *the back* (as *subst.* only in the plur.): per aversa castrorum receptus est, Vell. 2, 63 Ruhnk.: per aversa urbis fugam dederat, Liv. 5, 29, 4 : ad aversa insulae, id. 37, 27, 2: aversa montis, Plin. 4, 11, 18, § 41 : aversa Indiae, *the back* or *remoter parts of India*, id. 37, 8, 33, § 110.—So in adverb. phrase: in aversum, *backwards* : Cetera animalia in aversum posterioribus pedibus quam prioribus, Plin. 11, 45, 101, § 248 (Jan, *in diversum*): collum circum agit (lynx) in aversum, id. 11, 47, 107, § 256 (Jan, *in aversum se;* Sillig, *in adversum*). — `I.B` *Disinclined*, *alienated*, *unfavorable*, *opposed*, *hostile*, *averse;* constr. with *ab*, with dat., or *absol.* With *ab* (so most frequently in Cicero): aversus a Musis, Cic. Arch. 9, 20 : aversus a vero, id. Cat. 3, 9, 21 : turbidi animorum motus, aversi a ratione, et inimicissimi mentis vitaeque tranquillae, id. Tusc. 4, 15, 34 : Quintus aversissimo a me animo fuit, id. Att. 11, 5 *fin.*; Col. 11, 1, 14: aversissimus ab istis prodigiis sum, Sen. Ep. 50.— With *dat.* : aversus mercaturis, Hor. S. 2, 3, 107 : vilicus aversus contubernio, Col. 12, 1, 2 : defensioni aversior, Quint. 7, 1, 11 (but acc. to the MSS., *adversior* seems here to deserve the preference; so Halm; cf. Spald. and Zumpt ad h. l.).— *Absol.* : aversa deae mens, Verg. A. 2, 170 : aversa voluntas, id. ib. 12, 647 : aversos soliti componere amicos, Hor. S. 1, 5, 29 : aversus animus, Tac. H. 4, 80 et saep.: vultus aversior, Sen. Ira, 2, 24 : aversi animis, Tac. A. 14, 26.— *Adv.* not used. 4703#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4702#avia1#ăvĭa, or in late Lat., ăva, ae, f. avus, `I` *a grandmother on the father* ' *s or the mother* ' *s side* : Matres duas habet et avias duas, Plaut. Truc. 4, 3, 34 : anus avia, Curt. 3, 11, 25; Vulg. 2 Tim. 1, 5: avia tam paterna quam materna, Dig. 38, 10, 10 : Inter avam et neptem tu mediata agas, Ven. Fort. 8, Carm. 18, 8.— Meton., *a prejudice*, as it were, inherited from a grandmother: dum veteres avias tibi de pulmone revello, **old wives' fables**, Pers. 5, 92, ubi v. Gildersleeve. 4704#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4703#avia2#ăvĭa, ae, f., `I` *a plant*, = senecio or erigeron, *groundsel*, Col. 6, 14, 3; 6, 14, 6; Veg. Art. Vet. 4, 14, 2; 4, 15, 4; cf. Schneid. ad h. ll. 4705#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4704#aviarius#ăvĭārĭus, a, um, adj. avis. `I` *Pertaining to birds*, *of birds*, *bird-* : rete, **bird-net**, Varr. R. R. 3, 5, 13.—Hence, `II` Subst. (like apiarius, etc.). `I.A` ăvĭārĭus, ii, m., *a bird-keeper*, Col. 8, 3, 4; 8, 5, 14; 8, 11, 12 al.— `I.B` ăvĭārĭum, ii, n., *a place where birds are kept*, *an aviary*, ὀρνιθών, Varr. R. R. 3, 3, 7; 3, 4, 3; 3, 5, 5; Cic. ad Q. Fr. 3, 1, 1; Col. 8, 1, 3 sq.; Plin. 10, 50, 72, § 141.—Also, *the abode of wild birds in the forest* : Sanguineisque inculta rubent aviaria bacis, Verg. G. 2, 430 ( = secreta nemorum, quae aves frequentant, Serv.). 4706#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4705#avicella#ăvĭcella, v. aucella. 4707#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4706#avicula#ăvĭcŭla, ae, f. dim. avis, `I` *a small bird* : aviculae nidulus, Gell. 2, 29, 2 : canorae, App. M. 11, p. 260, 21. 4708#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4707#avicularius#ăvĭcŭlārĭus, ii, m. avicula, = aviarius, `I` *a bird-keeper*, Apic. 8, 7. 4709#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4708#avide#ăvĭdē, adv., v. avidus `I` *fin.* 4710#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4709#aviditas#ăvĭdĭtas, ātis, f. avidus, `I` *an eagerness for* something (either lawful or unlawful), *avidity*, *longing*, *vehement desire.* `I` In gen.: habeo senectuti magnam gratiam, quae mihi sermonis aviditatem auxit, potionis et cibi sustulit, Cic. Sen. 14, 46 : aviditas legendi, id. Fin. 3, 2, 7 : suscipere verbum cum omni aviditate, Vulg. Act. 17, 11 : gloriae, Cic. ad Q. Fr. 1, 1, 16 : pecuniae, id. Part. Or. 6, 1 : rapiendi per occasionem triumphi, Liv. 31, 48, 2 : imperandi, Tac. H. 1, 52 : vini, Suet. Tib. 42 al. : ad cibos, Plin. 20, 16, 65, § 173.—In plur. : bestiolarum aviditates, Plin. 11, 6, 5, § 15 : feminarum, id. 20, 21, 84, § 227.— `II` Esp. `I.A` *Eagerness* for money, *covetousness*, *avarice* : Inhaeret etiam aviditas, desidia, injuria, etc., Plaut. Merc. prol. 29 : (justitia) eas res spernit et neglegit, ad quas plerique inflammati aviditate rapiuntur, Cic. Off. 2, 11, 38 : utrumque incredibile est, et Roscium quicquam per aviditatem appetīsse et Fannium quicquam per bonitatem amisisse, id. Rosc. Com. 7, 21 (B. and K., *avaritiam*).— `I.B` *Eagerness* in eating, *appetite* : lactuca in cibis aviditatem incitat inhibetque eadem, Plin. 20, 7, 26, § 64; so, aviditatem excitare, id. 23, 1, 7, § 12 : facere, id. 23, 8, 75, § 144; Vulg. Eccli. 37, 33. 4711#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4710#aviditer#ăvĭdĭter, adv., v. avidus `I` *fin.* 4712#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4711#avidus#ăvĭdus, a, um, adj. 1. aveo, `I` *longing eagerly for* something (either lawful or unlawful), *desirous*, *eager*, *earnest*, *greedy* (diff. from avarus, q. v.). `I` In gen., constr. with *gen.*, *in with acc.*, dat., or *absol.* With *gen.* : cibi, Ter. Eun. 5, 4, 16 : Romani semper appetentes gloriae praeter ceteras gentes atque avidi laudis, Cic. Imp. Pomp. 3, 7 : festinatio victoriae avida, id. Phil. 3, 1; so, potentiae, honoris, divitiarum, Sall. J. 15, 4 : avidissimus privatae gratiae, id. H. Fr. (Orat. Cottae ad Popul. p. 245 Gerl.): turba avida novarum rerum, Liv. 1, 8, 6 : avidus poenae (sc. sumendae), id. 8, 30, 13 : libidinum, Hor. C. 1, 18, 11 : futuri, id. A. P. 172 et saep.: belli gerundi, Sall. J. 35, 3 : malefaciundi, id. H. Fr. ap. Serv. ad Verg. A. 9, 343 (p. 251, n. 116 Gerl.): avidior properandi, id. H. Fr. 4, 30 Gerl.: videndi, Ov. M. 10, 56 et saep.— Poet. with *inf.* (inst. of *gen. of gerund.*): avidi committere pugnam, Ov. M. 5, 75 : cognoscere amantem, id. ib. 10, 472 : Chaos innumeros avidum confundere mundos, Luc. 6, 696 al. —A. more remote gen. relation is found in Lucr.: Humanum genus est avidum nimis auricularum, **in respect of**, Lucr. 4, 594.— With *in with acc.* : avida in novas res ingenia, Liv. 22, 21, 2 : avidae in direptiones manus, id. 5, 20, 6.—* With *dat.* : servorum manus subitis avidae, Tac. H. 1, 7.— *Absol.* and transf. to inanimate things: ita sunt avidae (aures meae), etc., Cic. Or. 29, 104 : avidi cursus frena retentat equi, Ov. P. 3, 9, 26 : avidae libidines, Cic. Sen. 12, 39 : amor, Cat. 68, 83 : cor, Ov. Tr. 3, 11, 58 : pectus, id. H. 9, 161 : amplexus, id. M. 7, 143.— `II` Esp `I.A` *Eager for* gain, *avaricious*, *covetous*, *greedy of money*, = avarus: me dices avidum esse hominem, Plaut. Ps. 5, 2, 34; id. Aul. prol. 9; 3, 5, 12; id. Bacch. 2, 3, 43: Sed habet patrem quendam avidum, miserum atque aridum, Ter. Heaut, 3, 2, 15 : divitiasque Conduplicant avidi, Lucr. 3, 71 : aliquantum ad rem avidior, Ter. Eun. 1, 2, 51 : grati animi, non appetentis, non avidi signa proferri perutile est, Cic. de Or. 2, 43, 182; id. Rosc. Com. 7 *fin.* : avidae manus heredis, Hor. C. 4, 7, 19 al. — `I.B` *Eager for* food, *hungry*, *greedy*, *voracious*, *gluttonous* : Avidos vicinum funus et aegros Exanimat, Hor. S. 1, 4, 126 : convivae, id. ib. 1, 5, 75 : Noli avidus esse in omni epulatione, * Vulg. Eccli. 37, 32.— Poet. : Efficit ut largis avidum mare fluminis undis, **insatiable**, Lucr. 1, 1031 : Exitio est avidum mare nautis, Hor. C. 1, 28, 18 : morbus, Lucr. 6, 1236 : manus Mortis, Tib. 1, 3, 4 : ignis, Ov. M. 9, 234; 12, 280: flammae, id. ib. 9, 172 : morsus, id. ib. 4, 724 et saep.— `I.C` In Lucr. of space as swallowing up objects, *wide*, *large*, *vast* : Inde avidei partem montes silvaeque ferarum Possedere, Lucr. 5, 202 : avido complexu quem tenet aether id. 2, 1066; so id. 5, 470.— *Adv.*, *eagerly*, *greedily*, etc. `I...a` Anteclass. form ăvĭdĭter : invadere pocula, Val. Antias ap. Arn. 5, p. 155; so App.: merum ventri ingurgitare, Met. 4, p. 145, 27.— `I...b` Class. form ăvĭdē : ab ludis animus atque aures avent avide exspectantes mentium, Enn. ap. Varr. L. L. 6, § 83 Müll. (Trag. v. 71 Vahl.); Lucr. 4, 1108: adripere Graecas litteras, Cic. Sen. 8, 26 : adpetere aliquid, id. ib. 20, 72 : exspectare aliquid, id. Att. 12, 40; 16, 10: jam bibit avide, Suet. Tib. 59 : pransus, Hor. S. 1, 6, 127 al. — *Comp.* : avidius se in voluptates mergere, Liv. 23, 18, 11 : procurrere, id. 34, 15, 4 : avidius vino ciboque corpora onerant, id. 41, 2, 13 : vesci, Suet. Calig. 18.— *Sup.* : avidissime exspectare aliquid, Cic. Phil. 14, 1 : credere aliquid, Plin. 5, 1, 1, § 4 : adprehendere palmam, id. 14, 22, 28, § 147. 4713#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4712#Avienus#Ăvĭēnus, i, m. : Rufus Festus Avienus, `I` *a Roman poet in the last half of the fourth century*, *whose most distinguished work is a* Metaphrasis Periegesos Dionysii, *and a metaphrase of the Phœnomena of Aratus;* cf. Bähr, Lit. Gesch. pp. 128 sq. and 153; Teuffel. Rom. Lit. § 413. 4714#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4713#avipes#ăvĭ-pēs, pĕdis, adj. avis, `I` *bird-footed*, *swift-footed* : avipedis animula leporis, Serenus ap. Mart. Cap. 5, § 518 (also in Ter. Maur. p. 2415 P., and in Mar. Vict. pp. 2546 and 2595 P.). 4715#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4714#avis#ăvis, is, f. ( `I` *abl. sing.* avi and ave; cf. Varr. L. L. 8, § 66 Müll.; Prisc. p. 765 P.; Rhem. Palaem. p. 1374 P.; Neue, Formenl. I. pp. 218, 222; in the lang. of religion, the form avi is most common; v. infra) [cf. Sanscr. vā (which may imply av), to blow (to wave); vis, a bird; Zend, vi; with which Curt. compares οἰ.ωνός, a large bird, and Benfey αἰ.ετός, an eagle]. `I` Lit., *a bird;* or collect., *the winged tribe* : Liber captivos avis ferae consimilis est, Plaut. Capt. 1, 2, 7 : videmus novis avibus canere undique silvas, Lucr. 1, 256 : arguta, Prop. 1, 18, 30 : istā enim avi (sc. aquilā) volat nulla vehementius, Cic. Div. 2, 70, 144 : ave ad perfugia litorum tendente, Plin. 10, 3, 3, § 9; Vulg. Gen. 1, 2; ib. Deut. 4, 17; ib. Marc. 4, 32; ib. Luc. 13, 34 et saep.—In Varr. once of bees: de incredibili earum avium naturā audi, Varr. R. R. 3, 16, 3.—A description of birds is found ap. Plin. l ib. 10; of their habits, ap. Varr. R. R. 3, 3 sq. and ap. Col. 8, 1 sq.— `II` Transf. `I.A` Esp., in reference to auguries, since the Romans took their omens or auguries from birds (v. augurium and auspicium): post quam avem aspexit templo Anchises, Naev. ap. Prob. ad Verg. E. 6, 31.—Hence, avis, meton., = omen *a sign*, *omen*, *portent*, freq. with the epithets bona, mala, sinistra ( = bona; v. sinister), adversa, etc.: liquido exeo foras Auspicio avi sinistrā, Plaut. Ep. 2, 2, 2 : ducam legiones meas Avi sinistrā, auspicio liquido atque ex sententiā, id. Ps. 2, 4, 72 : solvere secundo rumore aversāque avi, poët. ap. Cic. Div. 1, 16, 29, where B. and K. read *adversā* : malā ducis avi domum, **with a bad omen**, Hor. C. 1, 15, 5 : este bonis avibus visi natoque mihique, Ov. F. 1, 513; so id. M. 15, 640: di, qui secundis avibus in proelium miserint, Liv. 6, 12, 9 : Quā ego hunc amorem mihi esse avi dicam datum? Plaut. Cas. 3, 4, 26 : Hac veniat natalis avi, Tib. 2, 2, 21.—In abl., form ave: tunc ave deceptus falsā, Ov. M. 5, 147.— `I.B` Comically, for a man in the garb of a bird: Sed quae nam illaec est avis, quae huc cum tunicis advenit? Plaut. Poen. 5, 2, 15.— `I.C` Avis alba, v. albus, I. B. 3. e. 4716#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4715#avite#ăvītē, adv., v. avitus `I` *fin.* 4717#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4716#avitium#ăvĭtĭum, ii, n. avis, `I` *the winged race* : tam pulcra ales, quae ex omni avitio longe praecellit, App. de Deo Socr. prol. p. 186 Hildebrand. 4718#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4717#avitus1#ăvītus, a, um, adj. avus, `I` *of* or *belonging to a grandfather*, *coming from a grandfather*, *ancestral.* `I` Lit. : paternae atque avitae possessiones, Cic. Agr. 2, 30, 81 : bona paterna et avita, id. Cael. 14, 34 : res patrita et avita, Cic. Verr. 1, 5, 13 : patrita illa et avita philosophia, id. Tusc. 1, 19, 45 : avitus ac patritus mos, Varr. ap. Non. p. 161, 5: leges avitae et patritae, id. ib. : hospitium, Cic. Fam. 13, 34 : divitiae, Cat. 68, 121; so, res, Hor. S. 1, 6, 79 : quae (pallium, sudarium etc.) palam soles habere tamquam avita, Cat. 25, 8 : solium, Verg. A. 7, 169; Ov. M. 6, 650: fundus, Hor. C. 1, 12, 43 : cellae, id. ib. 1, 37, 6 : regnum, Cic. Imp. Pomp. 8, 12; Liv. 1, 15: sanguis, Prep. 3, 19, 37: nomen, Ov. M. 6, 239 : umbrae, id. F.1, 43 : nobilitas, Tac. A. 2, 38 : spes, Plin. 9, 35, 58, § 117 et saep.— `II` Transf. to animals: asinus fortitudinem celeritatemque avitam refert, Col. 6, 37, 4 : color, id. 6, 37, 4, § 7.—In gen., *very old* or *ancient* : merum, Ov. A. A. 2, 695.— *Comp.* and *sup.* not found; cf. Neue, Formenl. II. p. 230.—* *Adv.* : ăvītë;, *from ancient times*, Tert. adv. Val. 39 dub. 4719#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4718#Avitus2#Ăvītus, i, m., `I` *a Roman* cognomen: A. Cluentius Avitus, Cic. Clu. 5, 11 sqq. 4720#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4719#avius#ā-vĭus, a, um, adj. via, `I` *that is out of the way*, *remote*, *out of the right way;* also, *untrodden*, *unfrequented*, *solitary*, *lonely*, etc. (while *devius* signifies leading from the right way; and *invius*, having no way, pathless; in the poets and histt. freq.). `I` Lit. `I.A` Silvani lucus extra murum est avius, Plaut. Aul. 4, 6, 8: Avia Pieridum peragro loca, nullius ante Trita solo, Lucr. 1, 926 : nemora avia, id. 2, 145 : virgulta, Verg. G. 2, 328 : montes, Hor. C. 1, 23, 2 : aviis itineribus, **through by-ways**, Sall. J. 54, 9 : cujus (Caesaris) sibi species itinere avio occurrisset, Suet. Aug. 96 : solitudines, Vell. 2, 55 : avia commeatibus loca, Liv. 9, 19, 16.—Also, `I.B` *Subst.* : āvĭum, ii, n., *a by-way*, *a desert*, *wilderness;* in a pun with avium, from avis: hunc avium dulcedo ducit ad avium, Auct. ad Her. 4, 21, 29.—More freq. in plur. : āvĭa, ōrum: avia cursu Dum sequor, et notā excedo regione viarum, Verg. A. 2, 737 : per avia ac derupta, Tac. A. 6, 21 : per avia, Ov M. 1, 701; 2, 205.—So with *gen.* : avia vinerum, Vell. 2, 75: nemorum, Ov. M. 1, 179 : saltuum, Tac. A. 2. 68: Oceani, id. ib. 2, 15 : Armeniae, id. ib. 13, 37.— `I.C` Poet., of persons, *wandering*, *straying* : Continuo in montes sese avius abdidit altos, Verg. A. 11, 810.— `II` Trop. : Avius a verā longe ratione vagaris, **astray**, Lucr. 2, 82; 2, 229; 2, 740; 3, 463: init nunc avia coepto Consilia, i. e. **leading away from the undertaking**, Sil. 12, 493. 4721#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4720#avocamentum#āvŏcāmentum, i, n. avoco, `I` *a means of diverting from* pain, trouble, etc., *an alleviation*, *diversion*, *relaxation*, *recreation* (post-Aug.): omnia mihi avocamenta exemit dolor, Plin. Ep. 8, 23, 1 : admittere avocamenta, id. ib. 8, 5, 3; id. Pan. 82, 8; App. Mag. p. 498; Lact. Opif. Dei, 18; Arn. adv. Gent. 166. 4722#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4721#avocatio#āvŏcātĭo, ōnis, f. id., `I` *a calling off from* a thing, *a diverting of the attention*, *diversion*, *interruption* (very rare): avocatio a cogitandā molestiā, * Cic. Tusc. 3, 15, 33: In his, quae me sine avocatione circumstrepunt, etc., Sen. Ep. 56, 4. 4723#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4722#avocator#āvŏcātor, ōris, m. id., `I` *one that calls off* or *away* (eccl. Lat.), Tert. Carn. Christ. 5 *fin.* 4724#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4723#avocatrix#āvŏcātrix, īcis, f. avocator, `I` *she that calls away* (eccl. Lat.): veritatis, Tert. Anim. 1. 4725#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4724#avoco#ā-vŏco, āvi, ātum, 1, v. a. (arch. `I` *inf.*, AVOCARIER, C. I. L. I. p. 198), *to call off* or *away.* `I` In gen.: partem exercitūs ad bellum, Liv. 4, 61, 3 : pubem in arcem praesidio armisque obtinendam, id. 1, 6, 1 : Consul ab omnibus magistratibus et comitiatum et contionem avocare potest. Messala ap. Gell. 13, 16, 1.—With dat. (for ab aliquo): nec avocare alius alii posset, si contionem habere volunt, Messala ap. Gell. 13, 16, 1.— Trop. : a rebus occultis avocare philosophiam, Cic. Ac. 1, 4, 15 : ut (orator) a propriis personis et temporibus avocet controversiam, id. Or. 14, 45 : quibusdam ad Antiochum multitudinis animos avocantibus, Liv. 37, 9, 1.— `II` Esp. `I.A` *To call one off from* an action, purpose, wish, etc., i. e. *to withdraw*, *divert*, *turn*, *remove*, *separate* (the usual signif. of the word): aliquem ab aliquā re voluptas avocat, Cic. Arch. 6, 12 : si te laus adlicere ad recte faciendum non potest, ne metus quidem a foedissimis factis potest avocare? id. Phil. 2, 45 : aliquem ab alicujus conjunctione, id. ib. 2, 10 : quos jam aetas a proeliis avocabat, id. Rosc. Am. 32, 90 : senectus avocat a rebus gerendis, id. Sen. 5, 15; so id. Balb. 26, 59: qui omnino avocent a philosophiā, id. Fin. 1, 1, 2; id. Leg. 2, 4, 9 hos a bello avocas, Nep. Epam. 5, 3: avocat a curā vocis ille adfectus, Quint. 11, 3, 25; Suet. Aug. 40.— `I.B` *To withdraw the attention*, *to distract*, *divert.* `I.A.1` *To withdraw* by interrupting, *to interrupt*, *hinder* : multum distringebar frigidis negotiis, quae simul et avocant animum et comminuunt, Plin. Ep. 9, 2, 1.— `I.A.2` *To divert* by cheering, *to divert*, *cheer*, *amuse* : ab iis quae avocant abductus, et liber et mihi relictus, Plin. Ep. 9, 36, 2; hence, se, *to divert*, *entertain one* ' *s self*, Arn. 7, p. 215; and *pass.* with mid. sense: illic avocare et illic lude, * Vulg. Eccli. 32, 15.— `C. 1.` In the Lat. of the jurists = revocare, *to reclaim*, *recall* : partem ejus, quod in fraudem datum esset, Dig. 22, 3, 6; so, possessionem, ib. 19, 1, 3; also with dat. (for *ab aliquo*): non potest avocari ei res, ib. 35, 2, 1.— `I.A.2` Trop. : factum, **to revoke**, **disavow**, Dig. 39, 5, 6 : arma, **to make a feint in fighting**, Quint. 9, 1, 20. 4726#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4725#avolo#ā-vŏlo, āvi, ātum, 1, v. n., `I` *to fly forth* or *away* : per aetherias umbras, Cat. 66, 55 : auspicanti pullos avolāsse, Suet. Galb. 18 *fin.*; Dig. 41, 1, 5.—Hence, of persons, *to flee away*, *to go away quickly*, *to hasten away* (opp. advolare, to flee to): experiar certe, ut hinc avolem, Cic. Att. 9, 10 : avolat ipse, Verg. A. 11, 712 : citatis equls avolant Romam, Liv. 1, 57, 8; 3, 61, 7 (al. advolat).—So of dying: Critoni non persuasi me hinc avolaturum, **that I shall flee from this world**, Cic. Tusc. 1, 43, 103.—Of the vanishing of pleasure: Fluit voluptas corporis et prima quaequo avolat, Cic. Fin. 2, 32, 106. 4727#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4726#avulsio#āvulsĭo ( āvol-), ōnis, f. avello; in gardening, t. t., `I` *a plucking off*, *tearing off of the branches of a tree* : Aut semine (arbores) proveniunt aut plantis radicis aut propagine aut avolsione, Plin. 17, 10, 9, § 58; 17, 13, 21, § 98. 4728#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4727#avulsor#āvulsor ( āvol-), ōris, m. id., `I` *one that tears off* : ubi (spongeae) avolsorem sensere, Plin. 9, 45, 69, § 148. 4729#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4728#avulsus#āvulsus or āvolsus, a, um, Part., v. avello. 4730#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4729#avunculus#ăvuncŭlus (AVOMCVLVS and AVONCLVS, Fabr. Gloss. p. 227, a), i, m. dim. avus; cf. Lith. avynas, uncle, `I` *a mother* ' *s brother*, *maternal uncle* (a brother of the father, patruus). `I` Lit. `I.A` In gen., Cic. de Or. 2, 84, 341; Verg. A. 3, 343; Plin. 5, 8, 6, § 20; Vulg. Gen. 28, 2; 29, 10: uxor patrui vel avunculi, ib. Lev. 20, 10; Isid. Orig. 9, 6, 17; cf. Dig. 38, 10, 10 P.—Hence, `I.B` Esp. `I.A.1` Avunculus magnus, *a grandmother* ' *s brother* (aviae frater), *great-uncle*, Cic. Brut. 62, 222; Dig. 38, 10, 1; 38, 10, 10; Isid. Orig. 9, 16, 26.— `I.A.2` Avunculus major, *a brother of the great-grandmother*, *greatgreat-uncle* (proaviae frater), Dig. l. l. (in Isid. Orig. l. l., proavunculus).— `I.A.3` Avunculus maximus, *a brother of the great-greatgrandmother* (abaviae frater), Dig. l. l. (in Isid. Orig. l. l., abavunculus).—In the histt. sometimes avunculus major = avunculus magnus, *brother of the grandmother*, Vell. 2, 59; Suet. Aug. 7; id. Claud. 3; and avunculus *absol.* = avunculus major, Tac. A. 2, 43; 2, 53; 4, 75.— `II` Transf., *the husband of the mother* ' *s sister*, Sen. Cons. ad Helv. 17. 4731#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4730#avus#ăvus (AVS, Inscr. Fabr. 389, also ăvŏs), i, m. kindr. with Goth. avo, grandmother; old Norse, afi, grandfather; cf. Heb., āb, father; Chald., ἀββᾶ; and Engl. abbot, `I` *a grandfather*, *grandsire.* `I` Lit. : pater, avus, proavus, abavus, atavus, tritavus, Plaut. Pers. 1, 2, 5; so Ter. Phorm. 2, 3, 48; Cic. Cael. 14, 33; id. Mur. 7; Hor. S. 1, 6, 131; Vulg. Exod. 10, 6; cf. Dig. 38, 10, 1; 38, 10, 10; Isid. Orig. 9, 5, 9; 9, 6, 23.—Also transf. to animals (cf. 1. avitus, II.), Verg. G. 4, 209.— `II` In gen. `I.A` *Ancestor*, *forefather*, Hor. S. 1, 6, 3; Ov. F. 2, 30; id. H. 16 (15), 174; id. M. 9, 491; 15, 425; id. P. 4, 8, 18; Vulg. Gen. 28, 4 al.— `I.B` *An old man*, Albin. 2, 4. 4732#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4731#axamenta#axāmenta, ōrum, n. axis, II. F., since they were inscribed on tables of wood, `I` *religious hymns written in Saturnian measure*, *which were annually sung by the Salii*, Paul. ex Fest. p. 3 Müll.: axamenta: στίχοι ἐπὶ θυσιῶν Ηρακλέους, Gloss.; cf. Smith, Dict. Antiq. The beginning of such a Salian hymn (in Varr. L. L. 7, § 86 Müll.) runs thus: Divom éxta cánte, Dívom Dío súpplicante. 4733#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4732#axare#axāre : nominare, Paul. ex Fest. p. 8 Müll. 4734#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4733#axe agglomerati#axe agglŏmĕrāti : universi stan tes, id est cohortibus aut legionibus, Paul. ex Fest. p. 25 Müll. 4735#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4734#axedo#axēdo, ŏnis, m., = axis, II. F., `I` *a board*, *plank*, Marc. Emp. 33 *fin.* 4736#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4735#Axenus#Axĕnus, = ἄξενος (inhospitable): Axenus Pontus, `I` *an earlier name of the* Pontus Euxinus, Ov. Tr. 4, 4, 55 sq. 4737#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4736#axicia#axĭcĭa, ae, f. cf. ascia, `I` *a pair of shears*, Plaut. Curc. 4, 4, 22 Fleck. 4738#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4737#axiculus#axĭcŭlus ( assĭc-), i, m. dim. axis. `I` *A small axle-tree*, Vitr. 10, 14.— `II` Transf. `I.A` *A pin*, Vitr. 10, 21.— `I.B` *A small beam* or *pole*, Col. 6, 19, 2.— `I.C` *A small board* or *plank*, Amm. 21, 2; 16, 8. 4739#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4738#axilla#axilla, ae, v. ala. 4740#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4739#axim#axim, axit = egerim, egerit, v. ago `I` *init.* 4741#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4740#axinomantia#axīnŏmantīa, ae, f., = ἀξινομαντεία, `I` *a kind of divination from axes*, Plin. 36, 19, 34, § 142; cf. id. 30, 2, 5, § 14. 4742#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4741#axioma#axĭōma, ătis, n., = ἀξίωμα, `I` *a principle*, *axiom*, App. Dogm. Plat. 3; cf. Gell. 16, 8 (in pure Lat., proloquium, pronuntiatum, profatum, etc.; v. Gell. l. l.). 4743#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4742#axis#axis, is, m. kindred with Gr. ἄξων; Sanscr. akshas = axle, wheel; old Germ. Ahsa; mod. Germ. Achse; Engl. axle, Bopp, Gloss. p. 2, a; cf. Aufrecht, Zeitschr. für vergl. Sprachf. 8, p. 71. `I` Lit., *an axletree*, *about which a round body*, e.g. *a wheel*, *turns* : faginus axis, Verg. G. 3, 172 : axes aerii, Vulg. 3 Reg. 7, 30; 7, 33: axis versatilis, ib. Eccli. 33, 5 al. — Meton. (pars pro toto), *a chariot*, *car*, *wagon*, Ov. M. 2, 59; id. H. 4, 160; Sen. Herc. Oet. 1442; Sil. 16, 360 al.— *Plur.*, Ov. M. 2, 148; 4, 634.— `II` Transf. `I.A` *The axle of a water-clock*, Vitr. 9, 6.— `I.B` *The axis of the earth* : mundum versari circum axem caeli, Cic. N. D. 1, 20, 52; so id. Ac. 2, 39, 123; id. Tim. 10; Lucr. 6, 1107.—Hence, meton. `I...a` *The pole*, Luc. 7, 422: axis inocciduus, id. 8, 175 : meridianus, Vitr. 6, 1.— `I...b` Esp., *the north pole*, Lucr. 6, 720; Cic. Tusc. 1, 28, 68; Verg. G. 2, 271; 3, 351; Ov. P. 4, 7, 2; Manil. 4, 589.— `I...c` *The whole heavens* : maximus Atlas Axem umero torquet stellis ardentibus aptum, Verg. A. 4, 482; 6, 536; Ov. M. 1, 255; 2, 75; 2, 297; 6, 175; id. Tr. 1, 2, 46; Stat. Th. 5, 86; id. S. 3, 3, 76 al.—Hence, sub axe, *under the open heaven*, Verg. A. 2, 512; 8, 28.— `I...d` *A region of the heavens*, *a clime* : boreus, **the north**, Ov. Tr. 4, 8, 41 : hesperius, **the west**, id. M. 4, 214; Luc. 3, 359.— `I.C` *A pin* or *hook on which a hinge turns*, Stat. Th. 1, 346.— `I.D` *The valve of a pipe*, Vitr. 10, 12.— `I.E` Axes volutarum, in archit., *the axes of a volute*, Vitr. 3, 3.— `F` *A board*, *plank*, Caes. B. C. 2, 9; Vitr. 4, 2; 7, 1; Col. 6, 30, 2; Plin. 36, 25, 62, § 187; Luc. 3, 455; Gell. 2, 12 al.— `G` *An unknown wild animal in India*, Plin. 8, 21, 31, § 76. 4744#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4743#axites#axĭtes mulieres sive viri dicebantur unā agentes, Paul. ex Fest. p. 3 Müll. [ago]. 4745#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4744#axitiosus#axĭtĭōsus, a, um, adj. id., `I` *acting together*, *in combination; of a party* : Axitiosae annonam caram e vili concinnant viris, Plaut. ap. Varr. L. L. 7, § 66 Müll.: Mulier es, uxor—Cuja vis?—Ego novi: scio axitiosam, id. ib. 4746#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4745#Axius1#Axĭus, ii, m., `I` *a Roman* nomen: Q. Axius, a friend of Cicero's and Varro's, Cic. Att. 1, 12, 1; Varr. R. R. 3, 2, 1; Suet. Caes. 9; Gell. 7, 3, 10. 4747#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4746#Axius2#Axĭus, ii, m., = ?Αξιος, `I` *a river in Macedonia*, now *the Vardar*, Liv. 39, 53, 15; 44, 26, 7 and 8; 45, 29, 7 sq.; cf. Mel. 2, 3, 1; Plin. 4, 10, 17, § 34. 4748#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4747#axon1#axon, ŏnis, m., = ἄξων. `I` *A line upon the sundial*, *its axis*, Vitr. 9, 5.— `II` *A part of the* ballista, Vitr. 10, 17.— `III` Axŏnes, um, *the laws of Solon engraved on tables of wood* (axibus ligneis, Gell. 2, 12; v. axis, II. F.), Amm. 16, 5. 4749#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4748#Axon2#Axon, ŏnis, m., `I` *a river in* Caria, Plin. 5, 27, 29, § 103. 4750#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4749#Axona#Axŏna, ae, m., `I` *a river in Gaul*, now *the Aisne*, Caes. B. G. 2, 5; Aus. Mos. 461; cf. Mann. Gall. 206. 4751#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4750#axungia#axungĭa, ae, f. axis-ungo, `I` *axle-tree grease*, *wagon grease.* `I` Lit., Plin. 28, 9, 37, § 135; 28, 10, 43, § 156.—Hence, `II` In gen., *grease*, *fat*, Pall. 1, 17, 3; Veg. 4, 10, 3; 4, 12, 3. 4752#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4751#Axylos#Axŭlŏs terra ἄξυλος, `I` *a poorly wooded region in* Galatia, Liv. 38, 18, 4. 4753#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4752#Aza#Aza, ae, f., `I` *a town in* Armenia Minor, Plin. 6, 9, 10, § 26. 4754#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4753#Azali#Azăli, ōrum, m., = ?Αζαλοι, `I` *a people of* Pannonia, Plin. 3, 25, 28, § 148. 4755#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4754#Azan#Azan, ānis, m., = ?Αζάν; plur., Azā-nes, `I` *a people in* Arcadia, Stat. Th. 4, 292. 4756#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4755#azaniae#azānĭae nŭces ἀζάνω, to dry up, `I` *pine-nuts*, *which open while yet on the tree*, Plin. 16, 26, 44, § 107. 4757#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4756#Azanius#Azānĭus, a, um, adj., `I` *Azanian*, i. e. *of* or *belonging to a region in* Aethiopia: sinus, Plin. 6, 24, 28, § 108 : mare, id. 6, 28, 32, § 153. 4758#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4757#azoni#azōni di, = ἄζωνοι, `I` *gods that possess no definite place in heaven* (in pure Lat., communes), Serv. ad Verg. A. 12, 118; Mart. Cap. 1, p. 17. 4759#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4758#Azorus#Azōrus, i, f., = ?Αζωρος, `I` *a town of Thessaly*, *at the foot of Mount Olympus*, Liv. 42, 53; 44, 2. 4760#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4759#Azotus#Azōtus, i, f., = ?Αζωτος or ?Αζωτός, `I` *a city of Palestine*, *near the coust*, the *Ashdod* of Holy Scripture, and now *Esdu/d*, Mel. 1, 10; Plin. 5, 13, 14, § 68; in Vulg., Asedoth, Jos. 10, 40; 12, 3. 4761#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4760#azymus#azȳmus ( azŭmon, Prud. Apoth. 421), a, um, adj., = ἄζυμος, `I` *unleavened* (very freq. in Vulg.). `I` Lit. `I.A` In gen.: azymi panes, Vulg. Exod. 12, 8; ib. Jud. 6, 21: panis, Scrib. Comp. 133 : lagana azyma, Vulg. Lev. 2, 4; ib. 1 Par. 23, 29; and so *subst.* : azȳma, ōrum, n., Vulg. Exod. 12, 15; ib. Lev. 8, 2 al.— `I.B` Esp., of the Jewish feast of unleavened bread: dies festus azymorum, Vulg. Luc. 22, 1 : dies azymorum, ib. Act. 12, 3; 20, 6; also *absol.* : Erat pascha et azyma (Gr. ?Ην τὸ πάσχα καὶ τὰ ἄζυμα), ib. Marc. 14, 1.— `II` Trop., *unleavened*, i. e. *morally uncorrupted*, *pure* : sicut estis azymi, Vulg. 1 Cor. 5, 7 : in azymis sinceritatis, ib. ib. 5, 8. 4762#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4761#B#B, b, indecl. n., designates, in the Latin alphabet, the soft, labial sound as in English, unlike the Gr. beta (B, β), which approached the Engl. `I` *v* in sound; v. Corss. Ausspr. I. p. 124 sqq. At the beginning of words it represents an original *dv* or *gv*, and elsewhere an original *gv*, *p*, *v*, or *bh* ( *v*); v. Corss. Ausspr. I. pp. 134, 161. It corresponds regularly with Gr. β, but freq. also with π, and, in the middle of words, with φ; cf. brevis, βραχύς; ab, ἀπό; carbasus, κάρπασος; ambo, ἀμφί, ἄμφω; nubes, νέφος, etc.; v. Roby, Gram. I. p. 26; Kühner, Gram. § 34, 6. In Latin, as in all kindred languages, it was used in forming words to express the cry of different animals, as balare, barrire, baubari, blacterare, boare, bombitare, bubere, bubulare; children beginning to talk called their drink bua; so, balbus denoted the stammering sound, bambalio the stuttering, blatire and blaterare the babbling, blaesus the lisping, blandus the caressing. At the beginning of words *b* is found with no consonants except *l* and *r* (for bdellium, instead of which Marc. Emp. also wrote bdella, is a foreign word); but in the middle of words it is connected with other liquid and feeble consonants. Before hard consonants *b* is found only in compounds with *ob* and *sub*, the only prepositions, besides *ab*, which end in a labial sound; and these freq. rejected the labial, even when they are separated by the insertion of *s*, as abspello and absporto pass into aspello and asporto; or the place of the labial is supplied by *u*, as in aufero and aufugio (cf. ab *init.* and *au*); before *f* and *p* it is assimilated, as suffero, suppono; before *m* assimilated or not, as summergo or submergo; before *c* sometimes assimilated, as succedo, succingo, sometimes taking the form *sus* (as if from subs; cf. abs), as suscenseo; and sometimes *su* before *s* followed by a consonant, as suspicor. When *b* belonged to the root of a word it seems to have been retained, as plebs from plebis, urbs from urbis, etc.; so in Arabs, chalybs ( = ?Αραψ, χάλυψ), the Gr. ψ was represented by *bs;* as also in absis, absinthi-um, etc. But in scripsi from scribo, nupsi from nubo, etc., *b* was changed to *p*, though some grammarians still wrote *bs* in these words; cf. Prisc. pp. 556, 557 P.; Vel. Long. pp. 2224, 2261 ib. Of the liquids, *l* and *r* stand either before or after *b*, but *m* only before it, with the exception of abmatertera, parallel with the equally anomalous abpatruus (cf. ab *init.* and *fin.*), and *n* only after it; hence *con* and *in* before *b* always become *com* and *im;* as inversely *b* before *n* is sometimes changed to *m*, as Samnium for Sabinium and scamnum for scabnum, whence the dim. scabellum. *B* is so readily joined with *u* that not only acubus, arcubus, etc., were written for acibus, arcibus, etc., but also contubernium was formed from taberna, and bubile was used for bovile, as also in dubius ( = δοιός, duo) a *b* was inserted. *B* could be doubled, as appears not only from the foreign words abbas and sabbatum, but also from obba and gibba, and the compounds with ob and sub. *B* is reduplicated in bibo (cf the Gr. πίω), as the shortness of the first syllable in the preterit bĭbi, compared with dēdi and stĕti or sti/ti, shows; although later bibo was treated as a primitive, and the supine bibitum formed from it. Sometimes before *b* an *m* was inserted, e. g. in cumbo for cubo κύπτω, lambo for λάπτω, nimbus for νέφος; inversely, also, it was rejected in sabucus for sambucus and labdacismus for lambdacismus. As in the middle, so at the beginning of words, *b* might take the place of another labial, e. g. buxis for pyxis, balaena for φάλαινα, carbatina for carpatina, publicus from poplicus, ambo for ἄμφω; as even Enn. wrote Burrus and Bruges for Pyrrhus and Phryges; Naev., Balantium for Palatium (v. the latter words, and cf. Fest. p. 26).—In a later age, but not often before A.D. 300, intercourse with the Greeks caused the pronunciation of the *b* and *v* to be so similar that Adamantius Martyrius in Cassiod. pp. 2295-2310 P., drew up a separate catalogue of words which might be written with either *b* or *v.* So, Petronius has berbex for verbex, and in inscrr., but not often before A. D. 300, such errors as bixit for vixit, abe for ave, ababus for abavus, etc. (as inversely vene, devitum, acervus, vasis instead of bene, debitum, acerbus, basis), are found; Flabio, Jubentius, for Flavio, Juventius, are rare cases from the second century after Christ.—The interchange between labials, palatals, and linguals (as glans for βάλανος, bilis for fel or χολή) is rare at the beginning of words, but more freq. in the middle; cf. tabeo, τήκω, and Sanscr. tak, terebra and τέρετρον, uber and οὖθαρ; besides which the change of tribus Sucusana into Suburana ( Varr. L. L. 5, § 48 Müll.; Quint. 1, 7, 29) deserves consideration. This interchange is most freq. in terminations used in forming words, as ber, cer, ter; brum or bulum, crum or culum, trum, bundus and cundus; bilis and tilis, etc.—Finally, the interchange of *b* with *du* at the beginning of words deserves special mention, as duonus for bonus, Bellona for Duellona, bellum for duellum, bellicus for duellicus, etc., and bis from duis.—As an abbreviation, B usually designates bonus or bene. Thus, B. D. = Bona Dea, Inscr. Orell. 1524; 2427; 2822: B. M. = bene merenti, ib. 99; 114; 506: B. M. P. = bene merenti posuit, ib. 255 : B. D. S. M. = bene de se meritae, ib. 2437 : B. V. V. = bene vale valeque, ib. 4816 : B. M. = bonae memoriae, ib. 1136; 3385: B. M. = bonā mente, ib. 5033; sometimes it stands for beneficiarius, and BB. beneficiarii, ib. 3489; 3868; 3486 al. 4763#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4762#Baal#Bā^al, m., indecl. (lord), `I` *a Syrian deity* : Bāal, Prud. Apoth. 393 : Băal, Sedul. 5, 147; Vulg. 3 Reg. 18, 19 sqq. 4764#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4763#babae#băbae or păpae, interj., = βαβαί or παπαί, an exclamation of wonder and joy, `I` *odds bodkins! wonderful! strange!* `I` Form babae: huic babae! basilice te intulisti et facete, Plaut. Pers. 5, 2, 25; so id. Ps. 1, 3, 131; id. Cas. 5, 2, 26; id. Ep. 1, 1, 52; v. under II.; Petr. 37, 9.— `II` Form papae: *Ep.* Cadum tibi veteris vini propino. *St.* Papae! Plaut. Stich. 3, 1, 24; 5, 7, 3; id. Rud. 5, 2, 33; id. Bacch. 2, 2, 29; id. Men. 5, 5, 20; Ter Eun. 2, 1, 23; 2, 2, 48; 3, 1, 26. 4765#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4764#Babba#Babba, ae, f., `I` *a town in Mauritania*, *called*, *as a Roman colony*, *Julia Campestris*, Plin. 5, 1, 1, § 5. 4766#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4765#Babel#Babel, ēlis, f., `I` *the capital city of Assyria*, Aug. Civ. Dei, 16, 3, 11; cf. Vulg. Gen. 11, 9. 4767#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4766#Babia#Babĭa, ae, f., `I` *a town of Lower Italy*, Plin. 14, 6, 8, § 69. 4768#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4767#Babilus#Babilus, i, m., `I` *an astronomer of the time of Nero*, Suet. Ner. 36. 4769#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4768#Babullius#Babullĭus, ii, m., `I` *a rich friend of Cœsar*, Cic. Att. 13, 48, 1. 4770#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4769#babulus#babŭlus, i, m., `I` *a babbler*, *fool* (late Lat.), App. M 4, p. 149, 7. 4771#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4770#baburrus#baburrus, a, um, `I` *foolish*, *silly*, Isid. Orig. 10, 31. 4772#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4771#Babylo#Băbŭlo, ōnis, m. (prob. from Babylon, a Babylonian, foreigner), `I` *the name of a slave*, Ter. Ad. 5, 7, 17 (acc. to others, *a man of Oriental wealth and luxury*, *a nabob;* cf. Bentl. ad loc.). 4773#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4772#Babylon#Băbŭlōn, ōnis, f. ( `I` *gen.* Gr. Babylonos, Claud. IV. Cons. Hon. 653; acc. Gr. Babylona, Prop. 3 (4), 11, 21; Mart. 9, 76; Plin. 6, 26, 30, §§ 120 and 124), = Βαβυλών, *Babylon*, *the ancient and renowned chief city of Babylonia*, *on both sides of the Euphrates*, *whose ruins are found at Hille*, *in Irak Arabi*, Mel. 1, 11, 2; Plin. 6, 26, 30, § 121 sq.; Curt. 5, 6, 9; Cic. Div. 1, 23, 47; 2, 67, 139; Ov. P. 2, 4, 27; Nep. Eum. 2, 1; Vitr. 8, 3, 8; Vulg. Gen. 10, 10.— `II` Derivv. `I.A` Băbŭlō-nĭa, ae, f., = Βαβυλωνία. `I.A.1` *The Syrian province*, *named after its capital*, *Babylon*, *between the Euphrates and Tigris*, *Babylonia;* in a more extended sense, sometimes used for *all Syria*, *Assyria*, *and Mesopotamia;* now *Irak Arabi*, Mel. 1, 11, 1; Plin. 6, 26, 30, § 117 sqq.; Curt. 5, 1, 43; 8, 3, 17; Just. 20, 4, 3; Vulg. 1 Macc. 6, 4.— `I.A.2` For Babylon, *the city Babylon*, Just. 1, 2, 7; 12, 13, 6; cf. Liv. 38, 17, 11; Plin. 6, 26, 30, § 122; Curt. 4, 6, 20.— `I.B` Băbŭlōnĭus, a, um, adj., *Babylonian* (pertaining as well to the city Babylon as to Babylonia): miles, Plaut. Truc. 2, 5, 19 : Euphrates, Ov. M. 2, 248 : moenia, Luc. 6, 50 : arx, Curt. 5, 1, 25 : Seleucia, *situated in Babylonia*, Plin. 6, 27, 31, §§ 129 and 133: juncus (produced in the region of Babylon, of particular excellence), id. 21, 18, 72, § 120.— *Subst.* : Băbŭlōnĭi, ōrum, m., *the Babylonians*, Cic. Div. 2, 46; Curt. 5, 1, 25; 5, 1, 38; Just. 13, 4, 23; Vulg. 4 Reg. 17, 30 al.— `I.A.2` In *fem. sing.* Babylonia, *a Babylonian woman*, Ov. M. 4, 44; 4, 99.—And, since Babylonia was the primitive seat of astronomy and astrology, Babylonii numeri, Hor. C. 1, 11, 2 (cf. Cic. Div. 2, 47. 98: Chaldaicae rationes); and appel. for *skilled in astronomy and astrology* : me creat Archytae suboles Babylonius Horops, Prop. 4 (5), 1, 77. — `I.C` Băbŭlōnĭcus, a, um, adj., = Babylonius, *Babylonian* : peristromata (skilfully woven and inwrought with figures; cf. Plin. 8, 48, 74, § 196); Plaut. Stich. 2, 2, 53; so, picta superbe texta, Mart. 8, 28, 17.—Hence, *subst.* : Băbŭlōnĭca, ōrum (more rare in sing. Băbŭlōnĭ-cum, i, Publ. Syr. ap. Petr. 35, 3), n., *Babylonian coverings* or *tapestry*, Lucr. 4, 1026; so Dig. 34, 2, 26; cf. Fest. s. v. solla, p. 298 Müll.: pelles, *coming from Babylonia* (a tribute in the time of the emperors), Dig. 39, 4, 16, § 7.—With reference to astrology (cf. II. B.): doctrina, Lucr. 5, 726.— `I.D` Băbŭlōnĭensis, e, adj., = Babylonius, *Babylonian* (only in Plaut.): miles, Truc. 1, 1, 66; 1, 2, 100; 2, 4, 38.— `I.E` Băbŭlō-nĭăcus, a, um, adj., = Babylonius, *Babylonian* : undae, i. e. **the Euphrates**, Manil. 4, 578. 4774#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4773#baca#bāca (less correctly bacca), ae, f. acc. to Benfey, for bacsa, kindred with Sanscr. bhaksh, edere, vorare; cf. also bhaxa, food; but v. Vaniček, Etym. Wörterb. 2, p. 561, `I` *a small round fruit*, *a berry.* `I` Lit. `I.A` In gen. (cf.: acinus, glans): virgas murteas cum bacis servare, Cato, R. R. 101; Ov. M. 11, 234: lauri, Verg. G. 1, 306 : tinus, Ov. M. 10, 98 : ebuli, Verg. E. 10, 27 : cupressi, Plin. 16, 27, 50, § 115 : platani, id. 15, 7, 7, § 29 : hyssopi, id. 26, 12, 76, § 124 al. — `I.B` Esp. freq. *the olive* : agricola cum florem oleae videt, bacam quoque se visurum putat, Cic. Div. 2, 6, 16; Hor. S. 2, 4, 69; id. Ep. 1, 16, 2; Ov. M. 6, 81; 8, 295; cf. Mart. 13, 101.— `I.C` Esp., *absol.*, in the poets of the olive, Hor. C. 2, 6, 16: quot Sicyon bacas, quot parit Hybla favos, Ov. P. 4, 15, 10.—As sacred to Minerva: ponitur hic bicolor sincerae baca Minervae, Ov. M. 8, 664; 13, 653.—And of the fruit of the wild olive-tree, Ov. M. 14, 525; cf. Verg. G. 2, 183.— `II` Transf. `I.A` In gen., *any fruit of a tree*, * Lucr. 5, 1363: arbores seret diligens agricola, quarum aspiciet bacam ipse numquam, Cic. Tusc. 1, 14, 31 : fruges terrae, bacaeque arborum, id. Div. 1, 51, 116; so id. Sen. 2, 5: rami bacarum ubertate incurvescere, id. poët. ap. Tusc. 1, 28, 69 (Trag. Rel. inc. inc. v. 135 Rib.); cf. id. de Or. 3, 38, 154: semen inclusum est in intimā parte earum bacarum, quae ex quāque stirpe funduntur, id. N. D. 2, 51, 127 : fruges atque bacae, id. Leg. 1, 8, 25 : felices, Sil. 15, 535.— `I.B` *That which is like a berry in shape.* `I.A.1` *A pearl* : marita, quae Onusta bacis ambulet, Hor. Epod. 8, 14 : aceto Diluit insignem bacam, id. S. 2, 3, 241; so Ov. M. 10, 116; 10, 265; Verg. Cul. 67; Claud. IV. Cons. Hon. 592; id. Nupt. Hon. et Mar. 167; id. Laud. Stil. 2, 88; id. VI. Cons. Hon. 528.— `I.A.2` *The dung of sheep* or *goats*, Pall. Jan. 14, 3.— `I.A.3` *A link of a chain in the shape of a berry*, Prud. στεφ. 1, 46; so id. Psych. prooem. 33. 4775#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4774#bacalia#bācālĭa, ae. f. baca, `I` *a kind of laurel abounding in berries*, Plin. 15, 30, 39, § 129. 4776#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4775#bacalis#bācālis, e, adj. id., `I` *bearing berries* : laurus, Plin. 17, 10, 11, § 60. 4777#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4776#bacalusia#bacalusĭa, ae, f., `I` *a kind of sweetmeat*, Petr. 41 *init.* (dub.; cf. Büchel. ad loc.). 4778#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4777#Bacanal#Bacānal, v. Bacchanal `I` *init.* 4779#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4778#bacar#bacar, `I` *a wine-vessel similar to the* bacrio, *a wine-glass*, Fest. p. 25; cf. Commod. p. 344. 4780#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4779#bacatus#bācātus, a, um, Part. of a verb not otherwise in use, bāco, āre baca, II. B. 1., `I` *set* or *adorned with pearls*, *pearl* - (very rare): monile, * Verg. A. 1, 655; Sil. 8, 134; Lampr. Alex. Sev. 41. 4781#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4780#bacca#bacca, baccālis, etc., v. baca, bacalis, etc. 4782#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4781#baccar#baccar ( bacchar), ăris, n. ( baccăris, is, f., Plin. 12, 12, 26, § 45), = βάκχαρις, `I` *a plant having a fragrant root*, *from which an oil was expressed;* also called nardum rusticum (cf. Plin. 12, 12, 26, § 45); acc. to Sprengel it is the Celtic valerian: Valeriana Celtica. Linn.; Plin. 21, 6, 16, § 29; Verg. E. 4, 19 (baccar herba est, quae facinum depellit, Serv.); 7, 27. 4783#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4782#Baccha1#Baccha (old orthog. Baca; v. S. C. Bacch.; Bacca, Plaut. Aul. 3, 1, 4 Wagn.; Bacche, Ov. Tr. 4, 1, 41), ae, f., = Βάκχη; cf. also Μαινάς or Θυϊάς, `I` *a Bacchanet*, *a female attendant of Bacchus*, *who*, *in company with Silenus and the Satyrs*, *celebrated the festival of that deity with a raving madness carried even to insensibility*, *with an ivy crown upon her head*, *a fawn-skin upon her left shoulder*, *a staff wound with ivy in her hand*, *and with hair loose and flying wildly about*, Plaut. Am. 2, 2, 71; id. Aul. 3, 1, 3; id. Cas. 5, 4, 9; id. Bacch. 3, 1, 4; 1, 1, 19; Varr. L. L. 7, § 87 Müll.; Ov. M. 4, 25; 6, 587 sq.; 9, 642; 11, 89; id. Tr. l. l.; id. H. 10, 48; id. F. 6, 507; Prop. 3 (4), 22, 33; Luc. 5, 74 (Matres Edonides, Ov. M. 11, 69; v. Bacchus).—Represented in paintings: Bacchas istas cum Musis Metelli comparas, Cic. Fam. 7, 23, 2 : Bacchis initiare aliquem, **to initiate into the festivals of Bacchus**, Liv. 39, 9, 4 Weissenb. ad loc.; 39, 10, 2; 39, 14, 8.—In a pun with Bacchis (q. v. II.): quia Bacchis, Bacchas metuo et Bacchanal tuom, Plaut. Bacch. 1, 1, 19; cf. id. ib. 3, 1, 4; v. Bacchis. —Hence, `II` Deriv.: Bacchēus, a, um, adj., = Βάκχειος, *relating to the Bacchœ* or *Bacchantes*, *Bacchantian* : vox, Col. 10, 223 : sanguis, **spilt by them**, Stat. Th. 1, 328 : bella, id. ib. 12, 791. 4784#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4783#Baccha2#Baccha, ae, f., `I` *a kind of Spanish wine*, Varr. L. L. 7, § 87 Müll. 4785#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4784#bacchabundus#bacchābundus, a, um, adj. bacchor, `I` *revelling in the manner of the Bacchantes*, *boisterous*, *noisy*, *ranting*, *raving* (post-Aug. and rare; cf. bacchans): agmen, Curt. 9, 10, 27; App. Mag. p. 326, 8. 4786#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4785#Bacchaeus#Bacchaeus = Baccheus, v. Bacchus, II. C. 4787#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4786#Bacchanal#Bacchānal (old orthog. Bacānal, v. S. C. Bacch. A. V. C. 568, Wordsworth, Fragm. and Spec. p. 172: baccānal, Plaut. Aul. 3, 1, 3), ālis, n. from Bacchus, like Fagutal, Frutinal, Lupercal, etc.; v. App. 1 to the Pref., `I` *a place devoted to Bacchus*, *the place where the festivals of Bacchus were celebrated* : NE QVIS EORVM BACANAL HABVISE VELET, S. C. Bacch. v. 4: EA BACANALIA... IN DIEBVS X... FACIATIS VTEI DISMOTA SIENT, ib. v. 28 : ad Baccas veni in Baccanal, Plaut. Aul. 3, 1, 3 : aperire, id. ib. 8 : Bacchanalia, Liv. 39, 18, 7.— `II` Transf., in the plur. : Bacchānālia, ium ( *gen.* sometimes Bacchananorum, Sall. H. 3, 79 Dietsch; Firm. Mat. Err. Prof. Relig. 6, 9), *a feast of Bacchus*, *the orgies of Bacchus* (diff. from the Roman festival of Liber; v. Liberalia); celebrated once in three years, at night, and in the most tumultuous and licentious manner (cf. Smith, Antiq.); hence, prohibited in Rome, A.U.C. 568, B.C. 186, by a decree of the Senate, Senatusconsultum de Bacchanalibus, which is yet preserved (v. Wordsworth, Fragm. and Spec. p. 172 sq.); Liv. 39, 9, 3; 39, 12, 4; 39, 16, 10; 39, 18, 7 sq.; 39, 41, 6; Cic. Leg. 2, 15, 37; Tac. H. 2, 68.—Rarely in sing. : Bacchanal facere, Plaut. Mil. 3, 2, 43 Lorenz ad loc.; id. Bacch. 1, 1, 20; so, exercere, id Suppos Amph Tun' me mactes? v. 12: habere, in the abovementioned S. C.— Poet. : Bacchanalia vivere, **to live in the manner of the Bacchantes**, **to live riotously and wantonly**, Juv. 2, 3. 4788#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4787#Bacchanalis#Bacchānālis, e, adj. Bacchus, `I` *relating to Bacchus*, *Bacchanalian* : sacra, Val. Max. 1, 3, n. 1: festum = Bacchanalia, Macr. S. 1, 4; Aur. Vict. Caes. 3. 4789#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4788#bacchar#bacchar and bacchăris, v. baccar. 4790#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4789#Baccharia#Baccharia, ae, f., `I` *the name of a lost play of Plautus*, Macr. S. 2, 12. 4791#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4790#bacchatim#bacchātim, adv. bacchor, `I` *in the manner of the Bacchœ* or *Bacchantes*, *in a riotous*, *wanton manner*, App. M. 1, p. 108, 3. 4792#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4791#bacchatio#bacchātĭo, ōnis, f. id.. `I` *A celebrating of the orgies of Bacchus*, Hyg. Fab. 4; 8.—Hence. `II` *A revelling*, *raving*, *in the manner of the Bacchœ* (rare): sileatur de nocturnis ejus baccationibus ac vigiliis, * Cic. Verr. 2, 1, 12, § 33. 4793#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4792#Baccheis#Bacchēĭs, ĭdis, `I` *adj. f.*, *of* or *pertaining to Bacchis*, *the ancestor of the Corinthian Bacchiadœ;* hence, poet. for *Corinthian* : Ephyres Baccheidos altum Culmen, i. e. **Corinth**, Stat. S. 2, 2, 34. 4794#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4793#Baccheius#Bacchēĭus, a, um, v. 1. Bacchus, II. D. 4795#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4794#Baccheus#Bacchēus, a, um. `I` *Of Bacchus*, *Bacchic;* v.1. Bacchus, II. C.— `II` *Bacchantian;* v.1. Baccha *fin.* 4796#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4795#bacchia#bacchĭa, ae, f., `I` *a kind of drinking vessel*, *a goblet*, *bowl*, Isid. Orig. 20, 5, 4. 4797#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4796#Bacchiadae#Bacchĭădae, ārum, m., = Βακχιάδαι, `I` *the Bacchiadœ*, *a very ancient royal family of Corinth*, *descended from Bacchis*, *one of the Heraclidœ*, *which*, *being expelled from the throne by Cypselus*, *wandered to Sicily*, *and founded Syracuse*, Ov. M. 5, 407; Plin. 35, 12, 43, § 152 (cf. Aelian, V. H. 1, 19; Pausan. Corinth. p. 120; Strabo, 8, p. 260). 4798#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4797#Bacchicus#Bacchĭcus, v. 1. Bacchus, II. A. 4799#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4798#Bacchilidium#Bacchĭlĭdĭum ( metrum) constat dimetro (troch.) hypercatalecto, ut est hoc: `I` floribus corona texitur, Serv. Centim. p. 1819 P. 4800#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4799#Bacchis#Bacchis, ĭdis, f., = Βακχίς. `I` = 1. Baccha, q. v.— `II` *The name of a woman in the* Hec. and Heaut. *of Terence;* and, in plur., Bacchides, *the name of a comedy of Plautus* (derived from the twin sisters, Bacchides, the chief personages of the piece): Bacchides non Bacchides, set Bacchae sunt acerrumae, Plaut. Bacch. 3, 1, 4. 4801#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4800#Bacchisonus#Bacchĭsŏnus, a, um, adj. Bacchussono, `I` *sounding of Bacchus*, Paul. Nol. Nat. XI. S. Fel. 281 Murat. 4802#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4801#Bacchius1#Bacchĭus, a, um, v.1. Bacchus, II. B. 4803#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4802#Bacchius2#Bacchīus, a, um, v.1. Bacchus, II. E. 4804#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4803#Bacchius3#Bacchīus, ii, m., = Βάκχειος, `I` *a Greek proper name;* esp., `I` Bacchius Milesius, *a writer on agriculture*, Varr. R. R. 1, 1, 8; Col. 1, 1, 9.— `II` (Scanned Bacchĭus.) *A gladiator*, Hor. S. 1, 7, 20. 4805#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4804#bacchor#bacchor, ātus ( `I` *part. pres. gen. plur.* bacchantum; v. I. *fin.* infra), 1, v. dep. Bacchus. `I` Lit., *to celebrate the festival of Bacchus* : Baccha bacchans, Plaut. Am. 2, 2, 71 : saxea ut effigies bacchantis prospicit Evoe, i. e. **which cries Evoe in the orgies**, Cat. 64, 61; 64, 255: cum aliquo, Plin. 3, 1, 3, § 8.—Hence, P. a. as *subst.* : bacchan-tes, um, f., Bacchae, *the Bacchantes* : passis Medea capillis Bacchantum ritu, Ov.M. 7, 258; 3, 703; Curt. 8, 10, 15; *gen.* Bacchantium, id. 9, 10, 24.— `I.B` *Pass.* (as in later Gr. βακχεύεσθαι, βακχευθῆναι) of the place in which the orgies of Bacchus were celebrated: virginibus bacchata Lacaenis Taygeta, Verg. G. 2, 487 Heyn.: bacchata jugis Naxos, id. A. 3, 125 : Dindyma sanguineis famulum bacchata lacertis, Val. Fl. 3, 20 : ita obsoletum sono furenter ab omni parti bacchatur nemus, Santra ap. Non. p. 78, 28: ululatibus Ide bacchatur, Claud. Rapt. Pros. 1, 206.— `II` Transf., in gen., *to revel*, *rave*, *rant*, *like the Bacchœ* (of every species of mental excitement, love, hatred, joy, etc.; mostly poet. and in more elevated prose): quibus gaudiis exsultabis? quantā in voluptate bacchabere? Cic. Cat. 1, 10, 26 : furor in vestrā caede bacchantis, id. ib. 4, 6, 11; id. Har. Resp. 18, 39: non ego sanius Bacchabor Edonis, Hor. C. 2, 7, 26; Col. poët. 10, 198; * Suet. Calig. 56; Claud. Laud. Stil. 2, 213; id. VI. Cons. Hon. 192.—Of murderous fury: tantā in illos caede bacchati sunt, Vulg. Judic. 20, 25.—So of poet. inspiration, Stat. S. 1, 2, 258; and with carmen as object: grande Sophocleo carmen bacchamur hiatu, Juv. 6, 636; cf.: furebant Euhoe bacchantes, **raving to the cry of Euhoe**, Cat. 64, 255; 64, 61.—Also, *to go* or *run about in a wanton*, *wild*, *raving*, or *furious manner* : animans Omne, quod in magnis bacchatur montibu' passim, * Lucr. 5, 822: saevit inops animi, totamque incensa per urbem Bacchatur, Verg. A. 4, 301 ( = discursitat, Heyne): immanis in antro Bacchatur vates, **raves**, **is inspired**, id. ib. 6, 78; 7, 385: infelix virgo totā bacchatur in urbe, id. Cir. 166.—Hence, `I.B` Transf. to inanimate things, *to be furious*, *rage with fury*, etc., *to be impetuous*, etc. `I.B.1` So of a vessel of wine that is filled very often: ubi bacchabatur aula, casabant cadi, Plaut. Mil. 3, 2, 41 Lorenz ad loc.— `I.B.2` Of winds: Thracio bacchante magis sub interlunia vento, Hor. C. 1, 25, 11; Ov. Tr. 1, 2, 29.—Of violent rain, Val. Fl. 6, 632.— `I.B.3` Of a rumor: concussam bacchatur fama per urbem, *spreads rapidly*, Verg A. 4, 666.— `I.B.4` Of enthusiastic, raging discourse: quod eos, quorum altior oratio actioque esset ardentior furere et bacchari arbitraretur, Cic. Brut. 80, 276 : vitiosum dicendi genus, quod inanibus locis bacchatur, etc., Quint. 12, 10, 73. 4806#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4805#Bacchus1#Bacchus, i, m., = Βάκχος, `I` *son of Jupiter and a Theban woman*, *Semele*, Tib. 3, 4, 45; Ov. F. 6, 485: bis genitus (since, as Semele died before his birth, he was carried about by Jupiter in his hip until the time of his maturity), Curt. 8, 10, 12, Ov. Tr. 5, 3, 26; cf. id. M. 3, 310, and bimatris, id. ib. 4, 12; v. also Cic. Fl. 26, 60; Verg. G. 4, 521; *the god of wine* (as such also called Liber, the deliverer, Lyæus ( λύειν), the care-dispeller; cf. Enn. ap. Charis. p. 214 P., or Trag. Rel. v. 149 Vahl.; cf Hor. Epod. 9, 38; as intoxicating and inspiring, he is *god of poets*, esp. of the highly inspired, Ov. Am. 3, 1, 23; 3, 15, 17; id. Tr. 5, 3, 33 sq.; Hor. C. 2, 19, 1; Juv. 7, 64; who wore crowns of ivy, which was consecrated to him, Ov. Tr. 5, 3, 15 : Bacchica verba (poëtae), id ib. 1, 7, 2.—He was worshipped esp. in Thrace and Macedonia, and particularly upon Mount Edon, Hor. C. 2, 7, 27; hence, the Bacchæ are called matres Edonides, Ov. M. 11, 69; id. Tr. 4, 1, 42; v. also Liber.—Bacchus, in the most ancient times, is represented as a god of nature by a Phallic Herma (v. such a statue in O. Müll. Denkm. 4); in the class. per. in the form of a beautiful youth ( Tib. 1, 4, 37; Ov. F. 3, 773), with a crown of vine leaves or ivy upon his head, and sometimes with small horns upon his forehead ( id. ib. 3, 481; 3, 767; 6, 483); hence, corymbifer, Ov. F. 1, 393; Tib. 2, 1, 3; Paul. ex Fest. s. v. cornua, p. 37 Müll.; his soft hair fell in long ringlets upon his shoulders (depexus crinibus, Ov. F. 3, 465; cf. id. M. 3, 421); with the exception of a fawn's skin ( νεβρίς) thrown around him, he was usually represented naked, but with high and beautiful buskins, the Dionysian cothurni, upon his feet; in his hand he, as well as his attendants (a satyr, Silenus, and the Bacchæ), carried the thyrsus ( id. F. 3, 764; cf. id. M. 4, 7 sq.); cf. O. Müll. Arch. § 383.— `I.B` Meton. `I.B.1` *The cry* or *invocation to Bacchus*, lo Bacche! audito Baccho, Verg. A. 4, 302.— `I.B.2` *The vine* : apertos Bacchus amat colles, Verg. G. 2, 113; Manil. 5, 238; Luc. 9, 433; Col. 10, 38; cf. fertilis, Hor. C. 2, 6, 19.— `I.B.3` *Wine* : Bacchi quom flos evanuit, Lucr. 3, 222 : madeant generoso pocula Baccho, Tib. 3, 6, 5 : et multo in primis hilarans convivia Baccho, Verg. E. 5, 69; so id. G. 1, 344; 4, 279; id. A. 5, 77; Hor. C. 3, 16, 34; Ov. M. 4, 765; 6, 488; 7, 246; 7, 450; 13, 639; cf.: Bacchi Massicus umor. Verg. G. 2, 143.— `II` Hence, derivv. `I.A` Bac-chĭcus, a, um, adj., = Βακχικος, *of Bacchus*, *Bacchic* : serta, Ov. Tr. 1, 7, 2; Mart. 7, 62: buxus, Stat. Th. 9, 479 : Naxos, id. Achill. 2, 4 : ritus, Macr. S. 1, 18 : metrum, Diom. p. 513 P.— `I.B` Bacchĭus, a, um, adj., = Βάκχιος, *of Bacchus* : sacra, Ov. M. 3, 518.— `I.C` Bacchēus, a, um, adj., = Βάκχειος, *Bacchic* : ululatus, Ov. M. 11, 17 : sacra, **the feast of Bacchus**, id. ib. 3, 691 : cornua, Stat. Th. 9, 435.— `I.D` Bacchēĭ-us, a, um, the same: dona, i. e. **wine**, Verg. G. 2, 454 (prob. a spurious verse; v. Forbig. ad loc.).— `I.E` Bacchīus, a, um, adj., *Bacchic* : pes, *a metrical foot*, *a Bacchius*, ¯¯˘ (e. g. Rōmānŭs), Ter. Maur. p. 2414 P., although others reverse this order; v. Quint. 9, 4, 82; Ascon. Div. in Caecil. 7; Don. p. 1739 P. 4807#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4806#Bacchus2#Bacchus, i, m., `I` *a sea-fish*, *also called* myxon, Plin. 9, 17, 28, § 61; 32, 7, 25, § 77; 32, 11, 53, § 145. 4808#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4807#Bacchylides#Bacchŭlĭdēs, is, m., = Βακχυλίδης, `I` *a Greek lyric poet of Ceos*, *a nephew of Simonides*, who lived about 470 B.C., Amm. 25, 4, 3.—Hence, Bacchŭlĭdĭus, a, um, adj., *of Bacchylides* : metrum, Serv. Centim. 2, 5, p. 1819 P. 4809#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4808#bacciballum#bacciballum ( basioballum), i, n., a word of uncertain meaning, found only in Petr. 61. 4810#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4809#baccifer#baccĭfer, v. bacifer. 4811#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4810#baccina#baccīna, ae, f., `I` *a plant*, *also called* Apollinaris, App. Herb. 22. 4812#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4811#Bacenis#Băcēnis ( Βακέννη), `I` *a great forest in Germany;* doubtless *the western part of the Thuringian Forest*, *in Fulda*, Caes. B. G. 6, 10. 4813#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4812#baceolus#bacĕŏlus, used by Augustus for stultus prob. from βάκηλος ὁ ἀνόητος, Hesych., acc. to Suet. Aug. 87. 4814#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4813#bacifer#bācĭfer, fĕra, fĕrum, adj. baca-fero. `I` *Bearing berries* : taxus, Plin. 16, 10, 20, § 50 (al. leg. bacas fert): hedera, Sen. Oedip. 414.— `II` Acc. to baca, I. B., *bearing olives* : Pallas, Ov. Am. 2, 16, 8 : Sabinus, Sil. 3, 596. 4815#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4814#bacillum#băcillum, i, n. ( băcillus, i, m., Isid. Orig. 20, 13, 1) dim. baculus, `I` *a small staff*, *a wand*, Cic. Fin. 2, 11, 33; id. Div. 1, 17, 30 dub.; Varr. R. R. 1, 50, 2; Juv. 3, 28.— `II` Esp., *the wand* or *staff of the lictor* : anteibant lictores, non cum bacillis, sed cum fascibus, Cic. Agr. 2, 34, 93. 4816#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4815#Bacis1#Bacis, ĭdis, m. ( Βάκις, ιδος, Pausan.), `I` *a soothsayer of Bœotia*, Cic. Div. 1, 18, 34. 4817#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4816#Bacis2#Bacis ( Bacchis, Pacis), acc. Bacem, `I` *a sacred bull*, *worshipped at Hermonthis in Upper Egypt*, Macr. S. 1, 21. 4818#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4817#bacrio#bacrio, ōnis, m., `I` *a kind of vessel with a long handle*, *a ladle* : i. q. trulla, Paul. ex Fest. p. 31 Müll. 4819#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4818#Bactra#Bactra, ōrum ( Bactrum, i, Plin. 6, 16, 18, § 48), n., = Βάκτρα, `I` *the chief city of Bactria* or *Bactriana*, now *Balkh*, Verg. G. 2, 138; Prop. 3 (4), 1, 16; 3, 11 (4, 10), 26; Hor. C. 3, 29, 28; Curt. 7, 4, 31; cf. Sil. 13, 764; Amm. 23, 6, 58.— Transf., = Bactri, *the Bactrians*, Verg. A. 8, 688.— `II` Derivv. `I.A` Bactri, ōrum, m., *the inhabitants of Bactriana*, Mel. 1, 2, 5; Varr. ap. Plin. 6, 17, 19, § 52; Plin. 6, 16, 18, § 48.— `I.B` Bac-trĭa, ae. f., *the country of the Bactrians*, *Bactria*, Plin. 8, 18, 26, § 67.— `I.C` Bactrĭ-ānus, a, um, adj. `I.A.1` *Relating to the city of Bactra*, *of Bactra* : regio, Curt. 6, 6, 18 : arx, id. 9, 7, 2 : terra, id. 7, 4, 26 : smaragdi, Plin. 37, 45, 17, § 65.— `I.A.2` *Relating to the kingdom of Bactriana*, *Bactrian;* hence, Bactriāni, ōrum, m., = Bactri, *the Bactrians*, Plin. 6, 23, 25, § 92; Curt. 7, 4, 13; 7, 4, 20; 7, 4, 25; Tac. A. 11, 8; Amm. 23, 6, 57.—In sing., collect. for *the land of Bactriana*, Tac. A. 2, 60.—Also, Bactriāna, ae, f. (sc. terra), = Bactria, Plin. 12, 9, 19, § 35. — `I.D` Bactrīnus, a, um, adj., *Bactrian* : camelus, App. M. 7, p. 194, 4.— `I.E` Bac-trĭus, a, um, adj., the same: Halcyoneus, Ov. M. 5, 135. 4820#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4819#bactroperita#bactrŏperita, ae, m. βάκτρον, a staff— πήρα, pouch, `I` *furnished with* or *carrying staff and pouch; a nickname for a Cynic philosopher*, Hier. Matth. 10; cf. Hor. S. 1, 3, 134; Mart. 4, 53. 4821#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4820#Bactrum#Bactrum, v. Bactra `I` *init.* 4822#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4821#Bactrus#Bactrus ( -ŏs), i, m., = Βάκτρος, `I` *a river near Bactra*, now *Dehas*, Curt. 7, 4, 31; Luc. 3, 267; cf. Isid. Orig. 13, 21, 14; 14, 3, 30; 15, 1, 11; 9, 2, 43. 4823#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4822#bacula#bācŭla, ae, f. dim. baca, `I` *a small berry*, Plin. 25, 8, 54, § 96; Arn. 1, p. 2; 2, p. 58; 5, p. 159. 4824#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4823#baculum#băcŭlum, i, n. ( băcŭlus, i, m., rare, and not before the Aug. period; Ov. M. 2, 789; id. F. 1, 177; App. M. 7, p. 194, 30; Aus. Epigr. 53; Isid. Orig. 20, 13, 1; Vulg. Gen. 38, 25; id. Psa. 22, 4; cf. bacillum), [like βάκτρον, from root ba- of βάξω, βιβάξω, βαίνω, to go = Sanscr. ga], `I` *a stick*, *staff*, *as a support in walking* (class.; while scipio is a staff for ornament, and fustis a stick for beating; Doed. Syn. III. p. 266 sqq.; but later used in all these signiff.; cf. bacillum): proximus lictor, Sextius, converso baculo oculos misero tundere coepit, Cic. Verr. 2, 5, 54, § 142 : baculum agreste, Ov. M. 15, 655 : pastorale, Sil. 13, 334; Ov. M. 8, 218; 14, 655; 15, 659; 6, 27; 8, 693; id. F. 1, 177; Claud. Epigr. 2, 3; 2, 26; 2, 484: baculi crassitudo, Plin. 20, 23, 96, § 255.— So, baculum (-us) et pera, *staff and pouch*, badges of Cynic philosophers, Mart. 4, 53; App. Mag. p. 288, 6; Aus. Epigr. 53 (cf. bactroperita); Cels. 8, 20; Vitr. 10, 6; Plin. 30, 14, 44, § 129 Gron.; cf.: in baculo me transivi Jordanum istum, i.e. **as a poor pilgrim**, Vulg. Gen. 32, 10.—Also, *the augural staff* or *lituus*, Liv. 1, 18, 7.— *A sceptre* : baculum aureum (regis) berylli distinguebant, Curt. 9, 1, 30; Flor. 3, 19, 10; cf. id. 4, 11, 3. —And of the sceptre on the stage, in tragic representations, Suet. Ner. 24 Oud.: corpora serpentum baculi violaverat ictu, Ov. M. 3, 325; Col. 2, 20 (21), 4: summa papaverum capita dicitur baculo decussisse, Liv. 1, 54, 6 : baculorum subactiones, **blows with small staves**, **sticks**, Vitr. 2, 4; 7, 3.— `I.B` In eccl. Lat. from baculus; trop., *a support*, *stay* : an speras in baculo arundineo, Vulg. 4 Reg. 18, 21 : baculum senectutis nostrae, id. Tob. 10, 4.— `I.B.2` As instrument of wrath, *rod*, Vulg. Isa. 10, 24. 4825#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4824#Badia#Badĭa, ae, f., `I` *a town of* Hispania Baetica, now *Sa. Maria de Bedoza*, Val. Max. 3, 7, 1; called also Budŭa, Itin. Anton. 419. 4826#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4825#badisso#bădisso, āre, `I` *v.n.*, = βαδίξω, *to go*, *to walk*, Plaut. As. 3, 3, 116 Fleck. (MSS. badizas; v. Ussing ad loc.). 4827#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4826#baditis#bādītis, ĭdis, f., `I` *the name of a plant*, = nymphaea, Marc. Emp. 33. 4828#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4827#badius#bădĭus, a, um, adj., `I` *brown*, *chestnutcolored* (rare; only of horses), Varr. ap. Non. p. 80, 2; Pal. Mart. 13, 4; Grat. Cyn. 536. 4829#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4828#Baduhennae lucus#Baduhennae lūcus, `I` *a forest in the north of Germany*, *in Friesland* (perh. now *Hold Pade*), Tac. A. 4, 73. 4830#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4829#Baebius#Baebĭus, a, um, adj., `I` *the name of a Roman* gens, e. g., `I..1` M. Baebius, Cic. Pis. 36, 88.— `I..2` Q. Baebius Tampilus, Cic. Phil. 5, 10, 27; Liv. 40, 17, 8 Drak.; v. also Val. Max. 1, 1, 12; 7, 2, 6.— `I..3` G. Baebius, Sall. J. 33, 2; 34, 1.—Whence, Baebia lex de praetoribus creandis, Liv. 40, 44, 2; cf. Fest. s. v. rogat, p. 233. 4831#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4830#Baecula#Baecŭla, ae, f. `I` *A small town in Spain*, *on the borders of Bœtica*, now *Baylen*, Liv. 27, 18, 1; 28, 13, 16.— `II` *Another town in Spain*, *on the Ebro*, *in the territory of the Ausetani*, Βαίκυλα, Ptol.—Hence, Baecŭlōnenses, ium, m., *the inhabitants of* Baecula, Plin. 3, 3, 4, § 23. 4832#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4831#Baeticatus#Baetĭcātus, a, um, adj. Baetis, `I` *clothed in Bœtican wool*, Mart. 1, 97, 5. 4833#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4832#Baeticola#Baetĭcŏla, ae, adj. Baetis-colo, `I` *dwelling on the river Bœtis*, Sil. 1, 146. 4834#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4833#Baetigena#Baetĭgĕna, ae, adj. Baetis-gigno, `I` *born on the Bœtis* : viri, Sil. 9, 234. 4835#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4834#Baetis#Baetis ( Bĕtis, Paul. Nol. Carm. ad Aus. 10, 236), is, m. ( acc. Baetin, Plin. 3, 1, 3, § 12 (al. Baetim); Mart. 9, 62, 2; Claud. Fesc. 12, 31; Mall. Theod. 285; Claud. Laud. Stil. 2, 238: `I` BAETEM, Inscr. Grut. 153, 4; abl. Baete, Liv. 28, 22, 1: Baeti (al. Baete), Plin. 3, 1, 3, § 13; Amm. 23, 6, 21), = Βαῖτις, *a river in Southern Spain*, *called by the inhabitants Certis*, now *Guadalquivir*, Liv. 28, 16, 2; Mel. 3, 1, 5; Plin. 3, 1, 3, §§ 7 and 13.— `II` Deriv.: Baetĭcus, a, um, adj., *on* or *belonging to the Bœtis* : provincia, Tac. H. 1, 53 : regiones, Col. 1, pr. 20: vocabulum, id. 5, 1, 5 : oves, id. 7, 2, 4 : lana, Mart. 12, 65, 4; Juv. 12, 40.— `I.B` *Subst.* : Baetĭca, ae, f., = Βαιτική, *the province of Bœtica*, *lying on the Bœtis*, *in Southern Spain*, *distinguished for its excellent wool*, now *Andalusia and a part of Granada*, Mel. 2, 6, 3; 2, 4, 7; 3, 1, 6; 3, 6, 1; Plin. 3, 1, 3, § 7; 11, 37, 76, § 196; Tac. H. 1, 78 al.—Hence, `I.B.2` *Adj.* : Baetica lana, Plin. 8, 48, 73, § 191 : lacernae, **made of the Bœtican wool**, Mart. 14, 133.— Baetĭci, ōrum, m., *the inhabitants of Bœtica*, Plin. Ep. 1, 7. 4836#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4835#Baetulo#Baetŭlo, ōnis, m., `I` *a river of* Hispania Tarraconensis, now *the Besos*, Plin. 3, 3, 4, § 22; Mel. 2, 6, 3. 4837#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4836#baetulus#baetŭlus ( bēt-), i, m., = βαίτυλος, `I` *a precious stone*, *round and of a dark color*, *a species of* ceraunia, Plin. 37, 9, 51, § 135. 4838#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4837#Baeturia#Baetūrĭa, ae, f., = Βαιτουρία, `I` *Bœturia*, *the north-west part of* Hispania Baetica, *between the Bœtis and Anas*, Plin. 3, 1, 3, § 13. 4839#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4838#Bagada#Bagada, ae, f., `I` *a town of Ethiopia*, Plin. 6, 29, 35, § 178. 4840#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4839#Bagaudae#Bagaudae, ārum, m., `I` *a class of peasants in Gaul*, *who rebelled under the emperor Diocletian*, *and were finally conquered by Maximian*, Aur. Vict. Caes. 39; Eutr. 9, 20.—Hence, Bagaudĭca rebellio, *rebellion of the peasants*, Eum. pro Restaur. Schol. 4. 4841#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4840#Bagous#Băgōus, i, and Băgōas, ae, m., = Βαγῶος and Βαγώας [Persian], `I` *a eunuch at the Persian court* : Bagou ( *gen.* Gr. = Βαγώου), Plin. 13, 4, 9, § 41.—Form Bagoas, Quint. 5, 12, 21.—Hence, *any guard of women*, Ov. Am. 2, 2, 1. 4842#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4841#Bagrada#Băgrăda, ae, m., = Βαγράδας, `I` *a river* *in Zeugitana*, *in Africa*, *near Utica*, now *Mejerdah*, Caes. B. C. 2, 24; 2, 26; Liv. 30, 25, 4; Mel. 1, 7, 2; Plin. 5, 4, 3, § 24; 8, 14, 14, § 36; Luc. 4, 588; its frequent overflow fertilized its banks, Sil. 6, 141 sqq. 4843#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4842#baia#baia, ae, f. Copt. bai, whence βάϊς, `I` *a palm-branch*, Hier. Jovin. 3, 18. 4844#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4843#Baiae#Bāiae ( dissyl.), ārum, f., = Βα?αι, `I` *a small town in Campania*, *on the coast between Cumœ and Puteoli*, *a favorite resort of the Romans on account of its warm baths and pleasant situation;* acc. to the fable, built by one of the companions of Ulysses ( Serv. ad Verg. A. 3, 441; cf. Strabo, 5, p. 376): homo durus ac priscus invectus est in eos, qui mense Aprili apud Balas essent et aquis calidis uterentur, Cic. Fragm. in Clod. 4, 1; id. Fam. 9, 12; Prop. 1, 11, 1; 1, 11, 27; 3 (4), 18, 2; Hor. C. 2, 18, 20; 3, 4, 24; id. Ep. 1, 1, 83; 1, 15, 2 sqq.; 1, 15, 12; Sen. Ep. 56, 1 sqq.; also called Aquae Cumanae, Liv. 41, 16, 3.— *Adj.* : Baiae aquae, Prop. 1, 11, 30.— `I.B` Meton., for *any wateringplace*, Cic. Cael. 16, 38; so id. ib. 15, 35; 20, 47; 20, 49; Mart. 10, 13, 3; so Tib. 3, 5, 3 Huschk.— `II` Deriv.: Baiānus, a, um, adj., *belonging to Baiœ*, *of Baiœ*, *Baian* : sinus, Plin. 2, 103, 106, § 227 : lacus, id. 14, 6, 8, § 61 : negotia, Cic. Att. 14, 8, 1 : murex, **from the sea-coast**, Hor. S. 2, 4, 32 : soles, Mart. 6, 43 : Lucrinus, **the Lucrine lake**, **situated near Baiœ**, id. 13, 82 al. — `I.B` *Subst.* : Baiānum, i, n., *the region of Baiœ*, *the Baian territory*, Varr. R. R. 3, 17, 9; Plin. 9, 8, 8, § 24; 9, 54, 79, § 168. 4845#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4844#bajulatio#bājŭlātĭo, ōnis, f. bajulo, = βασταγμός, `I` *a carrying of burdens*, Gloss. Vet. 4846#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4845#bajulator#bājŭlātor, ōris, m. id., = βαστακτής, ἀχθοφόρος, `I` *a carrier*, *porter*, Gloss. Cyril. 4847#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4846#bajulatorius#bājŭlātōrĭus, a, um, adj. bajulator, `I` *of* or *belonging to a carrier* : sella, **a sedan**, Cael. Aur. Acut. 1, 11 : sessio, id. ib. 1, 15, 133. 4848#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4847#bajulo#bājŭlo, āre, v. a. bajulus, `I` *to carry a burden*, *to bear something heavy*, βαστάξω (mostly ante-and post-class.): ferri proprie dicimus quae quis suo corpore bajulat, portari ea, quae quis in jumento secum ducit, agi ea, quae animalia sunt, Dig. 50, 16, 235; Non. p. 79, 9; Plaut. As. 3, 3, 70; id. Merc. 3, 1, 10: asinus bajulans sarcinas, Phaedr. 4, 1, 5; Auct. ap. Quint. 6, 1, 47; Vulg. Marc. 14, 13.— `II` Trop. : adjectionem debiti alieni, Cod. Th. 5, 15, 3: crucem suam, Vulg. Luc. 14, 27. 4849#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4848#bajulus#bājŭlus, i, m. kindr. with φέρω, fero; Engl. bear; and with Germ. Bahre, Bürde; cf. Doed. Syn. I. p. 151, and bajulo, `I` *he who bears burdens* (for pay), *a porter*, *carrier*, *day-laborer*, βαστακτής : quod genus Graeci ἀχθοφόρους vocant, Latine bajulos appellamus, Gell. 5, 3, 1: bajulos dicebant antiqui, quos nunc dicimus operarios, Paul. ex Fest. p. 35 Müll.; Plaut. Poen. 5, 6, 17; Caecil. ap. Cic. de Or. 2, 10, 40: utrum de bonis est quaerendum, quid bajuli atque operarii, an quid homines doctissimi senserint? Cic. Par. 3, 2; so id. Brut. 73, 257: litterarum bajulus, Symm. Ep. 5, 7; Hier. Ep. 15 ad Damas. 5: stercorum, Firm. Math. 8, 20.— `II` Esp., in late Lat., `I.A` *A bearer at a funeral*, Amm. 14, 7, 17; Sid. Ep. 3, 12; Aug. Ep. 19 ad Hier. 2; cf.: vespillones dicti sunt bajuli, Fulg. Expos. Serm. p. 558. — `I.B` *A letter-carrier*, Hier. Ep. 6 ad Julian. 1; Cod. Th. 2, 27, 1, § 2; cf.: boni nuntii, Vulg. 2 Reg. 18, 22. 4850#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4849#balaena#bālaena ( bālēna), ae, f., = φάλαινα, Engl. whale (cf. Fest. p. 25, and the letter B.), `I` *a whale*, Plaut. Rud. 2, 6, 61; Plin. 9, 8, 7, § 21; 9, 13, 15, § 41; 11, 40, 95, § 235; Ov. M. 2, 9; Juv. 10, 14; Aus. Mos. 144. 4851#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4850#balaenacius#bālaenācĭus ( bālēn-), a, um, adj. balaena, `I` *of whalebone* : virga, Petr. 21, 2. 4852#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4851#balanatus#bălănātus, a, um, adj. balanus, II. 3., `I` *anointed* or *perfumed with balsam*, *embalmed*, Pers. 4, 37; cf. Prisc. p. 836 P. 4853#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4852#balaninus#bălănĭnus, a, um, adj., = βαλάνινος, `I` *made* or *prepared from the fruit of the balsam* (v. balanus, II. 3.): oleum, Plin. 13, 1, 2, § 8. 4854#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4853#balanites#bălănītes, ae, m., = βαλανίτης (acornshaped), `I` *an unknown precious stone*, Plin. 37, 10, 55, § 149; Isid. Orig. 16, 15, 10. 4855#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4854#balanitis#bălănĭtis, ĭdis, f., = βαλανῖτις, `I` *skaped like an acorn* : castanea, Plin. 15, 23, 25, § 93. 4856#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4855#balanus#bălănus, i, f. and rarely m. ( `I` *masc.*, Plin. 13, 4, 9, § 48; 15, 23, 25, § 93; Metell. ap. Macr. S. 2, 9; cf. Rudd. I. p. 31), = βάλανος. `I` Lit., *an acorn* : glans, Plin. 16, 6, 8, § 21; 17, 20, 34, § 151; 13, 4, 9, § 42.— `II` Transf. `I.A` *Any fruit of similar form.* `I.A.1` *A kind of large chestnut*, Plin. 15, 23, 25, § 93.— `I.A.2` *The Phœnician and Cilician date*, Plin. 13, 4, 9, § 48.— `I.A.3` *A nut yielding a balsam; the Arabian behen-* or *ben-nut* : Hyperanthera semidecandra, Vahl. (called myrobalanus, Plin. 12, 21, 46, § 100; 22, 20, 23, § 49): pressa tuis balanus capillis, Hor. C. 3, 29, 4.—Also for *the tree itself*, Plin. 13, 9, 17, § 61.— `I.B` In gen., *any object in the form of an acorn.* `I.A.1` Medic. t., *a suppository*, Plin. 20, 5, 20, § 43; 24, 6, 21, § 31; 26, 8, 34, § 54; Cael. Aur. Acut. 2, 12.— `I.A.2` *A shell-fish*, *a species cf sea-mussel*, Col. 8, 16, 7; Plin. 32, 11, 53, § 145; Plaut. Rud. 2, 1, 8; Metell. ap. Macr. S. 2, 9. 4857#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4856#balatro1#bălā^tro, ōnis, m. 2. blatero; lit., `I` *a babbler;* hence, *a jester*, *one who makes sport*, *a buffoon* (it seems to have desig-nated a class of actors, perh. *a harlequin*, *jester*, or something similar): mendici, mimae, balatrones, hoc genus omne, Hor. S. 1, 2, 2; Vop. Carin. 21.—Facetè, in Varr. as a designation of his friends when in dispute, Varr. R. R. 2, 5, 1 Schneid. 4858#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4857#Balatro2#Bălā^tro, ōnis, m. `I` *nom. prop.*, *cognomen of* Servilius, Hor. S. 2, 8, 21; 2, 8, 33; 2, 8, 40; 2, 8, 64; 2, 8, 83; cf.: in modum rustici Balatronis, Hier. Ep. 153; cf. scurra. 4859#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4858#balatus#bālātus, ūs, m. balo, `I` *the bleating of sheep*, Lucr. 2, 369: agni Balatum exercent, Verg. A. 9, 62; id. G. 3, 554; Ov. M. 7, 319; 7, 320; Stat. Th. 10, 46.—Also in plur., Ov. M. 7, 540.—Of *the bleating of goats*, Plin. 20, 14, 55, § 156; Aus. Epigr. 76, 3. 4860#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4859#balaustium#bălaustĭum, ii, n., = βαλαύστιον, `I` *the flower of the wild pomegranate*, Plin. 13, 19, 34, § 113; Col. 10, 297; Scrib. Comp. 85 and 112; Veg. Vet. 3, 16, 1. 4861#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4860#balbe#balbē, adv., v. balbus `I` *fin.* 4862#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4861#Balbillus#Balbillus, i, m., `I` *a scholar*, *prefect in Egypt*, Sen. Q. N. 4, 2, 13; Tac. A. 13, 22; Plin. 19, 1, prooem. § 3 Jan. (al. Balbilius, Babbillus). 4863#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4862#balbus1#balbus, a, um, adj. kindr. with balo; cf. Sanscr. barh, barrire, and barbarus, `I` *stammering*, *stuttering* (opp. planus, speaking fluently, without impediment): balba, loqui non quit? τραυλίζει, *does she* ( *the loved one*) *stammer*, *can she not speak distinctly?* ( *then he says*) *she lisps*, Lucr. 4, 1164: Demosthenes cum ita balbus esset, ut ejus ipsius artis, cui studeret (sc. rhetoricae), primam litteram (sc. *r*) non posset dicere, perfecit meditando, ut nemo planius esse locutus putaretur, Cic. de Or. 1, 61, 260; and thus in ridicule, id. Fam. 2, 10, 1 : os pueri, Hor. Ep. 2, 1, 126 : senectus, id. ib. 1, 20, 18; Dig. 21, 1, 10, § 5: verba, Tib. 2, 5, 94; Hor. S. 2, 3, 274: balbā de nare loqui, **to speak through the nose**, Pers. 1, 33.— *Adv.* : balbē, *stammeringly*, etc., Lucr. 5, 1021.— `I..2` Transf., *obscurely*, Varr. ap. Non. p. 80, 7. 4864#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4863#Balbus2#Balbus, i, m., `I` *a Roman cognomen*, Cic. Att. 8, 9, 4; id. Balb. passim; id. Cael. 11, 27; id. de Or. 3, 21, 78 al. 4865#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4864#balbutio#balbūtĭo ( -uttio), īre, v. n. and `I` *a.* [balbus]. `I` *Neutr.*, *to stammer*, *stutter* : balbutire est cum quādam linguae haesitatione et confusione trepidare, Non. p. 80, 13; Cels. 5, 26, 31: lingua, Cod. 15, 6, 22. — Transf., of birds, *not to sing clearly* : merula hieme balbutit, Plin. 10, 29, 42, § 80. — `I.B` Trop., *to speak upon something obscurely*, *not distinctly* or *not correctly* : desinant balbutire (Academici), aperteque et clarā voce audeant dicere, Cic. Tusc. 5, 26, 75; id. Div. 1, 3, 5.— `II` *Act.*, *to stutter*, *stammer*, or *lisp out something* : illum Balbutit Scaurum pravis fultum male talis, *he*, *lisping* or *fondling*, *calls him Scaurus*, Hor. S. 1, 3, 48.— Trop., as above: Stoicus perpauca balbutiens, Cic. Ac. 2, 45, 137. 4866#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4865#Balcia#Balcĭa ( Baltĭa), ae, f., acc. to Xenophon of Lampsacus, `I` *a large island*, *three days* ' *sail from the coast of Scythia*, called by Pythias *Basilia*, Plin. 4, 13, 27, § 95. 4867#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4866#Baliares#Bălĭāres (better than Bălĕāres) insulae, or `I` *absol.* Bălĭāres, ĭum, f., = Βαλιαρεῖς, *the Balearic Islands*, *Majorca and Minorca*, *in the Mediterranean Sea*, *whose inhabitants were famous slingers*, Auct. B. Afr. 23; Cic. Att. 12, 2, 1; Inscr. Orell. 732; Liv. 28, 37, 4 sq.; Plin. 10, 48, 68, § 133; Mel. 2, 7, 20; Plin. 3, 5, 11, § 77; 8, 58, 83, § 226 al.— `II` Derivv. `I.A` Bă-lĭāris, e, adj., *Balearic* : terra, Plin. 35, 19, 59, § 202 : funda, Verg. G. 1, 309 : habena, Luc. 3, 710 : telum, Sil. 7, 279.— *Subst.* : Bălĭāres, ĭum, m., = Βαλιαρεῖς, *the inhabitants of the Balearic Islands*, Caes. B. G. 2, 7; Liv. 28, 37, 6.—In sing. Baliaris, *a Balearian*, Sil. 3, 365.— `I.B` Bălĭārĭcus, a, um, adj., *Balearic* : mare, Plin. 3, 5, 10, § 74 : grus, id. 11, 37, 44, § 122 : funda, Ov. M. 2, 727; 4, 709.— *Subst.* : Bălĭārĭci, ōrum, m., *the inhabitants of the Balearic Islands*, Plin. 8, 55, 81, § 218.— *Sing.*, Inscr. Orell. 168; and Baliaricus, *cognomen of* Q. Caecilius Metellus, *on account of his conquest of these islands*, A. U. C. 631, Flor. 3, 8; Cic. Div. 1, 2, 4; id. Rosc. Am. 50, 147. 4868#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4867#balineae#bălĭnĕae = balneae, v. balneum, I. B. 4869#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4868#balinearius#bălĭnĕārĭus, v. balnearius `I` *init.* 4870#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4869#balineum#bălĭnĕum, v. balneum `I` *init.* 4871#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4870#Balinienses#Balinienses, ĭum, m., `I` *a name given to the Trebulani*, Plin. 3, 5, 9, § 64. 4872#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4871#baliolus#balĭŏlus, a, um, adj. balius = badius, `I` *dark*, *swarthy*, *chestnut-colored* : amplexari baliolum (sc. Afrum), Plaut. Poen. 5, 5, 22 dub. 4873#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4872#balista1#balista, balistārĭus, balistĭa, v. ballist-. 4874#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4873#Balista2#Balista ( Ballista), ae, f., `I` *a mountain in Liguria*, Liv. 39, 2, 7; 40, 41, 2. 4875#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4874#ballator#ballātor, ōris, m. ballo, `I` *a dancer* : SODALES. BALLATORES. CYBELAE., Inscr. Orell. 2337. 4876#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4875#ballematicus#ballēmătĭcus, a, um, adj. cf. ballo, `I` *accompanying the dance*, Isid. Orig. 3, 21, 11. 4877#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4876#Ballio#Ballio, ōnis, m., `I` *the name of a worthless pimp in the Pseudolus of Plautus;* hence, for designating *any worthless man*, Cic. Phil. 2, 6, 15; id. Rosc. Com. 7, 20.— Whence, Ballĭōnĭus, a, um, adj., *of Ballio*, Plaut. Ps. 4, 6, 2. 4878#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4877#ballista1#ballista (better than balista; in Gloss. also ballistra), ae, f. βάλλω, `I` *a lārge military engine*, *resembling a bow*, *stretched with cords and thongs*, *by which masses of stone and other missiles were thrown to a great distance; a machine for projectiles*, *the ballista* (orig. diff. from catapulta, which was used for throwing arrows; but afterwards often interchanged with it; cf. Vitr. 10, 16-18; Veg. 4, 22): centenariae, *throwing stones of a hundred pounds weight*, Lucil. ap. Non. p. 555, 25: ballistae lapidum et reliqua tormenta telorum eo graviores emissiones habent, quo sunt contenta atque adducta vehementius, * Cic. Tusc. 2, 24, 57; Caes. B. C. 2, 2; Liv. 24, 40, 15; 21, 11, 10; Tac. A. 12, 56; 15, 9; id. H. 3, 23; 3, 29; 4, 23; Gell. 7 (6), 3; Sil. 1, 334; Luc. 2, 686; Vulg. 1 Macc. 6, 20; 6, 51.—Sportively: meus est ballista pugnus, cubitus catapulta est mihi, umerus aries, Plaut. Capt. 4, 2, 17. —For throwing other missiles, Caes. B. C. 2, 2; Luc. 2, 686; 3, 465.— `II` Transf., *the weapon thrown*, *a missile*, Plaut. Trin. 3, 2, 42; Lucil. lib. XXVIII.: ballistas jactans centenarias. Sisenn. Hist. lib. IIII: ballistas quattuor talentarias, Non. p. 555, 24 sq. — `III` Trop. : jam infortunii intenta ballista probe, **an instrument**, Plaut. Poen. 1, 1, 73; id. Bacch. 4, 4, 58. 4879#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4878#Ballista2#Ballista, ae, v. 2. Balista. 4880#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4879#ballistarium#ballistārĭum ( balist-), ii, n., = ballista, or `I` *the place where the ballista is worked*, Plaut. Poen. 1, 1, 74 (cf. ballista *fin.*). 4881#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4880#ballistarius#ballistārĭus ( balist-; and in Gloss. ballistrārĭus), ii, m. 1. ballista. `.A` *A maker of ballistœ*, Dig. 50, 6, 6: COLLEGIVM BALLISTARIORVM., Inscr. Orell. 4066.— `.B` *One who discharges the ballista*, *a slinger*, Veg. Mil. 2, 2; Amm. 16, 2, 5. 4882#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4881#ballistia#ballistĭa ( balist-), ōrum, n. βαλλίξω, to dance, `I` *music* or *songs accompanying dancing*, Vop. Aurel. 6, where an example of such dancing songs is given. 4883#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4882#ballo#ballo, āre, v. n. βάλλω, βαλλίξω, `I` *to dance*, Aug. Serm. 215 (hence, Fr. *bal;* Engl. *ball*). 4884#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4883#Ballonoti#Ballŏnŏti, ōrum, m., `I` *a Scythian tribe*, Val. Fl. 6, 160. 4885#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4884#ballote#ballōtē, ēs, f., = βαλλωτή, `I` *a plant*, *also called* porrum nigrum, *black horehound* : Ballota nigra, Linn.; Plin. 27, 8, 30, § 54. 4886#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4885#ballux#ballux ( bal-), ūcis, f. Spanish, `I` *gold-sand*, *gold-dust*, χρύσαμμος, Plin. 33, 4, 21, § 77; Just. 44, 1, 10 (less correctly paludibus); Mart. 12, 57, 9 (less correctly paludes); and Latinized ballūca ( bal-), ae, f., Cod. Valent. 11, 6, 1 and 2; Cod. Th. 10, 19, 3 and 4; Veg. Vet. 1, 20, 2. 4887#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4886#balneae#balneae, v. balneum. 4888#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4887#balnearis#balnĕārĭs, e, adj. balneum, `I` *of* or *pertaining to a bath* (post-Aug. for the foll.): argentum, **silver utensils used in baths**, Dig. 34, 2, 33 : jocus, Spart. Had. 17 : vestis, Lampr. Alex. Sev. 42.— *Subst.* : balnĕā-rĭa, ĭum, n., *bathing utensils*, App. M. 3, p. 134, 36. 4889#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4888#balnearius#balnĕārĭus ( bălĭneārĭus, Inscr. Grut. 171, 8), a, um, adj. id., `I` *of* or *pertaining to a bath* (class. for the preced.): fur, **lurking about baths**, Cat. 33, 1; cf. the title in Dig. 47, 17: de furibus balneariis: furtum, Dig. 1. 1. § 3: instrumentum, **a bathing implement**, ib. 33, 7, 17 : vapores, ib. 43, 21, 3, § 6.— *Subst.* : balnĕārĭa, ōrum, n. plur., *a place for bathing*, *a bathing-room*, *bath* : nihil ei restabat praeter balnearia et ambulationem et aviarium, Cic. Q. Fr. 3, 1, 1, § 1; so id. Att. 13, 29, 2; Col. 1, 6, 2; Sen. Q. N. 4, 9; id. Tranq. 9, 7. 4890#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4889#balneaticum#balnĕātĭcum, i, n., `I` *a piece of money to be paid for a bath*, *bath-money;* only in Schol. Juv. 2, 152; and in Vet. Gloss.: balneaticum βαλανικόν. 4891#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4890#balneator#balnĕātor, ōris, m. (acc. to Serv. ad Verg. A. 12, 159, and Prob. p. 1452 P., `I` *gen. comm.*, yet v. balneatrix) [balneum], *one who has the care of a bath*, *a bath-keeper*, βαλανεύς, Plaut. Poen. 3, 3, 90; id. Truc. 2, 3, 4: balnearis, Cic. Cael. 26, 62; id. Phil. 13, 12, 26; Plin. 18, 17, 44, § 156; Dig. 3, 2, 4, § 2; ib. 19, 2, 30, § 1 al.—Facetè, of Neptune: edepol, Neptune, es balneator frigidus, Plaut. Rud. 2, 6, 43. 4892#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4891#balneatorius#balnĕatōrĭus, a, um, adj. balneator, `I` *of or pertaining to a bath*, = balnearius: instrumentum, Paul. Sent. 3, 6, 65; Dig. 33, 7, 17. 4893#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4892#balneatrix#balnĕātrix, īcis, f. id., `I` *she who has the care of a bath*, Petr. ap. Serv. ad Verg. A. 12, 159. 4894#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4893#balneolum#balnĕŏlum, i, n. ( plur. balnĕŏlae, ārum, f.), dim. balneum, `I` *a small bath* : balneolum angustum, tenebricosum, Sen. Ep. 86, 4; Juv. 7, 4: primus balneolas suspendit, Cic. Hortens. Fragm. 69 B. and K. (ap. Non. p. 194, 13); Aug. contra Ac. 3, 4. 4895#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4894#balneum#balnĕum, i. n. (in plur. usu. heterocl. balnĕae, ārum. f.; cf. Varr. L. L. 8, § 48 Müll.; since the Aug. per. sometimes bal-nĕa, ōrum, n.; cf. Dör. ad Plin. Ep. 2, 8, 2) [contr. from bălĭnĕum, also in use, and in Plaut. and post-Aug. prose predominant, = βαλανεῖον; plur. bălĭnĕae; the Lat. bal-neum stands for bad-neum, kindr. with Sanscr. root bād, lavare, se lavare; Germ. Bad; Engl. bath]. `I` *A bath*, *a place for bathing* (the public bath, as consisting of several apartments, only in plur., Varr. L. L. 9, § 68 Müll.; cf. aedes and aqua. Varro 1. 1. seems to assert that only the sing. was used for private baths, but this was not without exception, at least in a subsequent age; cf. Lorenz ad Plaut. Most. 3, 2, 69; Plin. 13, 3, 4, § 22; 33, 12, 54, § 153; Mart. 12, 15, 2 al.). `I.A` Balneum, plur. balneae, Plaut. Trin. 2, 4, 5; id. Pers. 1, 3, 10; Ter. Phorm. 2, 2, 25: balneae Seniae, Cic. Cael. 25, 62 : balneae Palatinae, id. Rosc. Am. 7, 18; id. Clu. 51, 141; id. de Or. 2, 55, 223; Caecil. ap. Non. p. 196, 12; Vitr. 6, 8; Plin. 13, 3, 4, § 22; Tac. H. 3, 11; id. A. 15, 52: (Caesar) ambulavit in litore: post horam octavam in balneum, Cic. Att. 13, 52. 1: de structurā balnei cogitare, Pall. 1, 40, 1.— `I.B` Balineum, plur. balineae: balineum calfieri jubebo, Cic. Att. 2, 3 *fin.*; 15, 13, 5 (with the var. lect. balneo): in balineas ire, Plaut. As. 2, 2, 90; id. Rud. 2, 3, 52; id. Most. 3, 2, 69; id. Merc. 1, 2, 17: pensiles balineae, Plin. 9, 54, 79, § 168; 22, 22, 43, § 87; 32, 10, 38, § 115; 33, 12, 54, § 153; Plin. Ep. 2, 17, 11; 3, 14, 8; 8, 8, 6; 10, 75, 1; Suet. Aug. 76 Oud.; 85; 94; id. Ner. 20; 31; 35; id. Vesp. 21; id. Calig. 37; id. Galb. 10; Tac. H. 2, 16; 3, 32 al.— `I.C` *Plur.* balnea, ōrum, n., Hor. Ep. 1, 1, 92; 1, 11, 13; 1, 14, 15; id. A. P. 298; Ov. A. A. 3, 640; Liv. 23, 18, 12; Val. Max. 9, 1, 1; Sen. Ep. 86, 6; 90, 25; Cels. 1, 6; Plin. 28, 19, 77, § 248; 36, 15, 24, § 121; Juv. 1, 143; 6, 375; 6, 419; 7, 131; 7, 178; 7, 233 al.; Mart. 9, 19, 1; 10, 70, 13; 12, 50, 2; Inscr. Orell. 3324; 4816; Plin. Ep. 2, 8, 2; 7, 26, 2.— `II` In Pliny, *a bath* (in abstracto); esp. in the connec. a balineis, **after the bath**, **after bathing**, Plin. 28, 19 77, § 248; 13, 15, 30, § 99; 20, 14, 57, § 160; 24, 19, 118, § 181. 4896#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4895#balo#bālo ( bēlo, Varr. R. R. 2, 1, 7), āvi, ātum, 1, v. n. root bal = bar; Sanscr. barh, barrire; Gr. βάρβαρος; cf. βληχή, ἔβραχε; but cf. also Paul. ex Fest. p. 30 Müll., `I` *to bleat*, Plaut. Bacch. 5, 2, 20; Ov. F. 4, 740; Quint. 1, 5, 72; Sil. 15, 706.— Poet. : balantes hostiae = oves, Enn. ap. Cic. Div. 1, 21 (Trag. v. 61 Vahl.): pecus balans, Juv. 13, 233; and *absol.* balans = ovis (so μηκάς from μηκάομαι), Lucr. 6, 1131: balantum grex, Verg. G. 1, 272; 3, 457.—Facetè, *to speak of sheep* : satis balasti, Varr. R. R. 2, 3, 1.— `II` Trop., *to talk foolishly* : Cornificius balare convincitur, Arn. 3, p. 122. 4897#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4896#Balsa#Balsa, ae, f., `I` *a town in Lusitania*, now *Javira*, Plin. 4, 21, 35, § 117; Mel. 3, 1, 6. 4898#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4897#balsameus#balsămĕus, a, um, adj. balsamum, `I` *balsamic*, *of balsam* : unguen, Auct. Carm. Phoen. 118. 4899#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4898#balsaminus#balsămĭnus, a, um, adj., = βαλσάμινος, `I` *of balsam* : oleum, Plin. 23, 4, 47, § 92. 4900#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4899#balsamodes#balsămōdes = βαλσαμώδης, `I` *abounding in balsam* : casia, Plin. 12, 19, 43, § 97. 4901#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4900#balsamum#balsămum, i, n., = βάλσαμον. `I` *A fragrant gum of the balsam-tree*, *balsam*, Verg. G. 2, 119; Plin. 13, 1, 2, § 8 sq.: balsama olet, Mart. 3, 63; Tac. G. 45; Just. 36, 3: Vulg. Ezech. 27, 17.— `II` *The balsam-tree* : Amyris opobalsamum, Linn.; Plin. 12, 25, 54, § 111; Sol. 35; Tac. H. 5, 6. 4902#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4901#baltearius#baltĕārĭus, ii, m. balteus, `I` *a maker* or *master of sword-belts*, Inscr. Orell. 3501. 4903#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4902#balteatus#baltĕātus, a, um, Part., from bal-tĕo, āre, Gloss. Isid. [id.], `I` *furnished with a girdle* or *belt*, *girded*, *belted*, Mart. Cap. 5, § 426. 4904#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4903#balteolus#baltĕŏlus, i, m. dim. id., `I` *a small girdle*, Capitol. Max. 2, § 4. 4905#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4904#balteus#baltĕus, i, m., more rare baltĕum, i, n. (in plur. baltea was generally used in the poets metri gr.; and in ante-class. prose balteum, e. g. Varr. L. L. 5, § 116 Müll.; Non. p. 194, 21; Charis. p. 59 P.) [acc. to Varr. ap. Charis. 1. 1. a Tuscan word; but cf. O. H. Germ. balz; Engl. belt] (not in Cic.). `I` Lit., *a girdle*, *belt;* esp. *a swordbelt*, or *the band passing over the shoulder* (cf. Quint. 11, 3, 140; Dict. of Antiq.): baltea, Att. ap. Non. p. 194, 21; Varr. ib.: infelix umero cum apparuit alto Balteus, Verg. A. 12, 942 : lato quam circumplectitur auro Balteus, id. ib. 5, 313 Serv.; 12, 274: verutum in balteo defigitur, Caes. B. G. 5, 44 : aurata baltea illis erant, Liv. H. ap. Non. p. 194, 21: gregarius miles viatica sua et balteos phalerasque loco pecuniae tradebant, Tac. H. 1, 57 *fin.*; Vulg. Exod. 28, 39: regum, ib. Job, 12, 18.— `I.B` Poet., like ζωστήρ, *a woman* ' *s girdle;* so of that of Amazonian queens at Thermodon, Ov. M. 9, 189; *the girdle of the wife of Cato*, Luc. 2, 362; *of Venus*, Mart. 14, 207.— `I.C` *The girdle of the Jewish high-priest*, Vulg. Exod. 28, 4.— `I.D` *The girdle* or *belly-band* of a horse, = cingula, Claud. Epigr. 21, 2; App. M. 10, p. 247, 37.— `II` Transf., *that which surrounds like a girdle*, *a border*, *rim*, *edge*, *circle.* `I.A` *The belt of the heavens*, *the zodiac* : stellatus balteus, Manil. 1, 677; 3, 334.— `I.B` *The edge*, *the crust of a cake*, Cato, R. R. 76, 3, and 78.— `I.C` *The bark of the willow*, Plin. 16, 37, 68, § 174.— `I.D` = praecinctio, and Gr. διάξωμα, *the vacant space between the seats in the amphitheatre*, Calp. Ecl. 4, 47; Tert. Spect. 3.— `I.E` Baltei pulvinorum, in architecture, *the broad bands by which the cushions upon Ionic capitals are*, as it were, *held together*, Vitr. 3, 5, 7.— `F` *A strapping*, *blow with a belt* : quoties rumoribus ulciscantur Baltea, Juv. 9, 112. 4906#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4905#Baltia#Baltia, v. Balcia. 4907#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4906#baluca#baluca, balux, v. ball. 4908#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4907#Bambalio#Bambălĭo, ōnis, m. cf. βαμβάλειν, to stammer, βομβόλη; Engl. bumblebee, = Βαμβαλίων, Dio Cass. 45, 47; `I` 46, 7 and 28: M. Fulvius, **the father-in-law of Antonius**, Cic. Phil. 3, 6, 16; 2, 36, 90. 4909#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4908#Bambyce#Bambŭcē, ēs, f., = Βαμβύκη, `I` *a town in Cœlosyria*, *also called* Hieropolis, Plin. 5, 23, 19, § 81.—Hence, adj. : Bambŭcius, a, um, *of* or *from Bambyce* : pisces, Avien. Arat. 542; 646. 4910#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4909#banchus#banchus or bancus, i, m., `I` *a species of fish*, otherwise unknown, Cael. Aur. Acut. 2, 37. 4911#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4910#Bandusia#Bandŭsĭa, ae, f., `I` *a pleasant fountain near Venusia*, *the birthplace of Horace*, *celebrated by him in song*, C. 3, 13, 1 sq. Ritter and Orell. ad loc. (diff. from the celebrated Digentia of the Ep. 1, 16, 12 and 104, as is shown by the Privilegium Paschalis II. anni 1103 ap. Ughell. Ital. Sacra, tom. vii. col. 30, Ven. 1721; cf. Fea and Jahn upon Hor. C. 3, 13; Capmartin de Chaupy, Découverte de la maison d'Horace t. iii. pp. 364, 518 and 537). 4912#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4911#Bangeni#Bangēni, ōrum, m., `I` *a race of Troglodytes in Ethiopia*, Plin. 6, 29, 34, § 176. 4913#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4912#bannanica#bannanica (sc. vitis), `I` *a variety of the vine*, Plin. 14, 3, 4, § 37. 4914#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4913#Bantia#Bantĭa, ae, f., = Βαντία, `I` *a town of Apulia*, *in the vicinity of Venusia*, *on the southern declivity of the mountain*, now *Banzi*, Liv. 27, 25, 13.—Hence, Bantīnus, a, um, adj., *of* or *pertaining to Bantia* : saltus, Hor. C. 3, 4, 15.— Bantīni, ōrum, m., *the inhabitants of Bantia*, Plin. 3, 11, 15, § 98. 4915#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4914#bapheus#băpheus ( dissyl.), ĕi, m., = βαφεύς, `I` *a dyer*, Cod. Just. 11, 7, 2 (al. baphii). 4916#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4915#baphium#băphīum ( băphēum), ii, n., = βαφεῖον. `I` *a dye-house*, Lampr. Alex. Sev. 40; Cod. Th. 10, 20, 18; Inscr. Orell. 4272. 4917#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4916#Baphyrus#Baphŭrus, i, m., `I` *a river in Thessaly*, *near Mount Olympus*, Liv. 44, 6, 15. 4918#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4917#Baptae#Baptae, ārum, m., = Βάπται [perh. so called from dyeing their hair; `I` v. Meineke, Com. Fragm. I. p. 119], **priests of the Thracian**, **afterwards Athenian**, **goddess Cotytto**, **whose festival was celebrated in a very lewd manner**, Juv. 2, 92 Schol.; cf. Cotytto. 4919#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4918#baptes#baptes, ae, m., `I` *an unknown precious stone*, perh. *colored amber*, Plin. 37, 10, 55, § 149. 4920#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4919#baptisma#baptisma, ătis, n., = βάπτισμα. `I` *A dipping in*, *dipping under*, *washing*, *ablution*, Prud. Psych. 103; Apoth. 697; Vulg. Marc. 7, 4; 7, 8: mundi, i. e. **the general deluge**, Tert. Bapt. 8.— `II` Esp., *Christian baptism*, Vulg. Eph. 4, 5; in the Church fathers very freq.—A parallel form baptismus, i, m., Cod. Th. 16, 6, 1; Vulg. Marc. 11, 30 al.— baptismum, i, n., Tert. Bapt. 15; Aug. Serm. Temp. 36; Vulg. Matt. 21, 25 al. 4921#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4920#baptista#baptista, ae, m., = βαπτιστής, `I` *a baptizer*, *baptist*, κατ' ἐξοχήν, *of John*, *the forerunner of Christ*, Sedul. Pasch. 2, 143; Vulg. Matt. 3, 1. 4922#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4921#baptisterium#baptistērĭum, ii, n., = βαπτιστήριον. `I` *A place for bathing* or *swimming*, *a vessel for bathing*, Plin. Ep. 5, 6, 25; 2, 17, 11; Sid. Ep. 2, 2.— `II` In eccl. Lat., *a baptistery*, *a baptismal font*, Sid. Ep. 4, 15. 4923#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4922#baptizatio#baptīzātĭo, ōnis, f. baptizo, `I` *a baptizing*, Ambros. Serm. Temp. 17. 4924#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4923#baptizator#baptīzātor, ōris, m. id., `I` *a baptizer* (cf. baptista): Joannes, Tert. Bapt. 12; Aug. Ep. 23. 4925#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4924#baptizo#baptīzo, āvi, ātum, 1, v. a., = βαπτίξω, only in eccl. Lat., `I` *to baptize*, Vulg. Judith, 12, 7; id. Matt. 3, 6; id. Marc. 1, 8; and Tert. Aug. Hier. al. saep. 4926#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4925#Barace#Barăcē, ēs, f., `I` *a seaport of India*, Plin. 6, 23, 26, § 105. 4927#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4926#Baragaza#Baragaza, ae, f., `I` *a town of Ethiopia*, Plin. 6, 29, 34, § 175. 4928#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4927#Baraomutae#Baraomutae, ārum, m., `I` *a people of India*, Plin. 6, 20, 23, § 77. 4929#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4928#barathrum#bărā^thrum, i, n., = βάραθρον, `I` *an abyss*, *chasm*, *a deep pit*, *the Lower World* (mostly poet; cf. vorago), Plaut. Rud. 2, 7, 12 : o barathrum ubi nunc es? ut ego te usurpem lubens (words of one in despair), id. Bacch. 1, 2, 41; Lucr. 3, 966; Cat. 68, 108; 68, 117; 95, 5.—Esp., of *the infernal regions* : ferri in barathrum, Lucr. 6, 606 : imus barathri gurges (Charybdis), Verg. A. 3, 421; 8, 245; Sil. 9, 497: poena barathri, Val. Fl. 2, 86; *a pit made by art*, *a deep dungeon*, Vitr. 10, 22, 11.— `I.B` Trop. : quid enim differt, barathrone Dones quidquid habes, an numquam utare paratis? *thou throwest into the abyss*, i. e. *squanderest*, Hor. S. 2, 3, 166.— `II` Transf. `I.A` Jocosely or satirically, *a maw* (as insatiable), Plaut. Curc. 1, 2, 29; Mart. 1, 88, 4.—Hence Horace calls a greedy man barathrum macelli, *an abyss*, *gulf of the provision market*, Ep. 1, 15, 31.— `I.B` In mal. part., Mart. 3, 81, 1. 4930#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4929#barathrus#bărăthrus, i, a false read. for barathrum, Lucr. 3, 966; v. Lachm. ad h. 1. 4931#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4930#barba1#barba, ae, f. cf. O. H. Germ. part; Germ. Bart; Engl. beard. `I` Lit., *the beard*, of men: alba, Plaut. Bacch. 5, 1, 15 : hirquina, id. Ps. 4, 2, 12 : mollis, Lucr. 5, 673 : promissa, **long**, Nep. Dat. 3, 1; Liv. 5, 41, 9; Tac. A. 2, 31; id. G. 31: immissa, Verg. A. 3, 593; Ov. M. 12, 351; Quint. 12, 3, 12: stiriaque inpexis induruit horrida barbis, Verg. G. 3, 366 : submittere (as a sign of mourning). Suet. Caes. 67; id. Aug. 23; id. Calig. 24: prima, Juv. 8, 166 : barbam tondere, Cic. Tusc. 5, 20, 58 : maxima barba, Cic. Verr. 2, 2, 25, § 62 : major, id. Agr. 2, 5, 13 : ponere, Hor. A. P. 298; Suet. Calig. 5; 10; id. Ner. 12: jam libet hirsutam tibi falce recidere barbam, Ov. M. 13, 766 : abradere, **to clip off**. Plin. 6, 28, 32, § 162; cf. Baumg.Crus. Suet. Caes. 45: rasitare, Gell. 3, 4 : barbam vellere alicui, *to pluck one by the beard* (an insult), Hor. S. 1, 3, 133: sapientem pascere barbam, i. e. **to study the Stoic philosophy**, id. ib. 2, 3, 35; Pers. 1, 133; 2, 28: capillatior quam ante barbāque majore, Cic. Agr. 2, 5, 13; Cic. Verr. 2, 2, 25, § 62: in gens et cana barba, Plin. Ep. 1, 10, 6.—Sometimes in plur. of a heavy, long beard, Petr. 99, 5; App. M. 4, p. 157, 1.—The statues of the gods had barbas aureas, Cic. N. D. 3, 34, 83; hence, barbam auream habere = deum esse, Petr. 58, 6; cf. Pers. 2, 56.—The ancient Romans allowed the beard to grow long (hence, barbati, Cic. Mur. 12; id. Cael. 14, 33; id. Fin. 4, 23, 62; Juv. 4, 103; and: dignus barbā capillisque Majorum, of an upright, honest man, Juv. 16, 31), until A.U.C. 454, when a certain P. Titinius Menas brought barbers to Rome from Sicily, and introduced the custom of shaving the beard, Varr R. R. 2, 11, 10; Plin. 7, 59, 59, § 211. Scipio Africanus was the first who caused himself to be shaved daily, Plin. 1. 1. Still, this custom seems to have become general first in the Aug. per.; cf. Boettig. Sabina, 2, p. 57 sq.; Goer. Cic. Fin. 4, 23, 62.—Young men allowed the beard to grow for some years; hence. juvenes barbatuli or bene barbati (v. barbatulus and barbatus). It was the custom to devote the first beard cut off to some deity, esp. to Apollo, Jupiter, or Venus, Petr. 29; Juv. 3, 186; Suet. Ner. 12.— `II` Transf. `I.A` Of animals: hircorum, Plin. 12, 17, 37, § 74 : caprarum, id. 26, 8, 30, § 47 : gallinaceorum, id. 30, 11, 29, § 97 : luporum, Hor. S. 1, 8, 42. — `I.B` Of plants, *the wool* : nucum, Plin. 15, 22, 24, § 89; cf. id. 17, 23, 35, § 202.— `I.C` Barba Jovis, *a shrub*, *the silver-leaved woolblade* : Anthyllis barba Jovis, Linn.; Plin. 16, 18, 31, § 76. 4932#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4931#Barba2#Barba, ae, m., `I` *a Roman name*, e. g. Cassius Barba, *a friend of Cœsar and Antony*, Cic. Phil. 13, 1, 2 sq.; id. Att. 13, 52, 1. 4933#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4932#Barbana#Barbāna, ae, m., `I` *a river of Illyria*, Liv. 44, 31, 3. 4934#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4933#barbara#barbăra, ae, v. barbarus, II. B. `I` *fin.* 4935#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4934#barbare#barbărē, adv., v. barbarus `I` *fin.* 4936#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4935#barbari#barbări, ōrum, v. barbarus. 4937#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4936#barbaria#barbărĭa, ae ( poet., or in post-Aug. prose barbărĭes, acc. -em; so once in Cic. Brut. 74, 258), f. barbarus. `I` Lit., *a foreign country*, in opposition to Greece or Rome. `I.A` In gen.: a quo (philosopho) non solum Graecia et Italia, sed etiam omnis barbaria commota est, Cic. Fin. 2, 15, 49; 5, 4, 11; id. N. D. 1, 29, 81; cf.: non solum cum exercitu suo, sed etiam cum omni inmanitate barbariae bellum inferre nobis. id. Phil. 5, 13, 37; 13, 8, 18: quid tibi barbariem. gentes ab utroque jacentes Oceano numerem? Ov. M. 15, 829 : in mediā vivere barbarie, id. Tr. 3, 10, 4; Luc. 8, 812; Just. 9, 5, 7 al.— `I.B` Esp., of a particular country, aside from Greece or Rome. Thus (in the mouth of a Greek), of *Italy*, as opp. to Greece (only in Plaut.), Plaut. Poen. 3, 2, 21; id. Fragm. ap. Fest. s. v. vapula, p. 278. —Of *Persia* : Themistoclem non in Graeciae portus, sed in barbariae sinus confugisse, Cic. Rep. 1, 3, 5.—Of *Phrygia* : Graecia barbariae lento collisa duello, Hor. Ep. 1, 2, 7.—Of *Gaul*, in opp. to Rome, Cic. Font. 20, 44 (16, 34).—Of *Scythia* and *Britain*, Cic. N. D. 2, 34, 88; in gen.: quae barbaria Indiā vastior aut agrestior? id. Tusc. 5, 27, 77 al. — `II` Meton., *mental* or *moral barbarism*, *according to the notion of the ancients.* `I.A` *Rudeness*, *rusticity*, *stupidity* : barbaria forensis, Cic. de Or. 1, 26, 118 : grandis, Ov. Am. 3, 8, 4.—Hence of *barbarism in language* : omnes tum fere, qui nec extra urbem hanc vixerant, nec eos aliqua barbaries domestica infuscaverat, recte loquebantur, Cic. Brut. 74, 258.—And of faulty reading, Petr. 68, 5.— `I.B` *Savageness*, *barbarousness*, *rudeness*, *uncivilized manners* : inveterata barbaria, Cic. Balb. 19, 43 : ferum et immane facinus, quod nulla barbaria posset agnoscere, id. Phil. 14, 3, 8 : ista vero quae et quanta barbaria est, id. ib. 2, 42, 108; 11, 2, 6: tanta barbaries (Sarmatorum) est, ut pacem non intellegant, Flor. 4, 12, 20; Just. 43, 4, 1; Quint. 11, 3, 69; Petr. 68.— `I.C` = barbari: quale bellum nulla umquam barbaria cum suā gente gessit, Cic. Cat. 3, 10, 25; cf.: hoc poëtae nomen, quod nulla umquam barbaria violavit, id. Arch. 8, 19. 4938#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4937#barbaricarius#barbărĭcārĭus, ii, m. barbarus, = Phrygio, `I` *a gold-weaver*, *an embroiderer in gold*, *a gilder*, Cod. Just. 12, 24, 7; Cod. Th. 10, 22, 1; Inscr. Orell. 4152; Edict. Diocl. 16, 48, p. 84 Momms.; cf. Donat. ad Verg. A. 11, 777. 4939#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4938#barbarice#barbărĭcē and barbărĭcum, adv., v. barbaricus `I` *fin.* 4940#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4939#barbaricus#barbărĭcus, a, um, adj., = βαρβαρικός [barbarus]. `I` *Foreign*, *strange*, *outlandish*, *barbarous*, in opp. to Grecian or Roman ( poet. and in post - Aug. prose). `I.A` In gen.: alae, Luc. 1, 476 : sermo, Amm. 18, 2, 1 : pyra, Plin. 15, 15, 16, § 56 : equi, Veg. 6, 7, 1.—Hence, `I.A.2` *Subst.* : barbărĭcum, i, n. `I.2.2.a` *A foreign land* (post-class.): Albis in barbarico, longe ultra Rhenum est, Eutr. 7, 8; 9, 4; Spart. Sev. 47.— `I.2.2.b` Barbaricum appellatur clamor exercitus, quod eo genere barbari utantur, Paul. ex Fest. p. 31 Müll.— `I.B` Esp., of a particular country, in opp. to Greece or Rome. `I.A.1` Freq. for *Phrygian* (v. barbarus): astante ope barbaricā, Enn. ap. Cic. Tusc. 3, 19, 44 (Trag. v. 120 Müll.): vestes, Lucr. 2, 500 : barbarico postes auro spoliisque superbi, Verg. A. 2, 504.— `I.A.2` (In the mouth of a Greek.) For *Italian*, *Roman* (only in Plaut.): urbes, Plaut. Capt. 4, 2, 104 : lex, id. ib. 3, 1, 32 : cenare lepide nitideque volo: nihil moror barbarico ritu esse, **after the frugal manner of the ancient Romans**, id. Cas. 3, 6, 19.— `I.A.3` For *German*, *Germanic* : nomina, Suet. Calig. 47.— `II` (Acc. to barbarus, II.) *Rough*, *rude*, *unpolished* (very rare): vita, Claud. Eutr. 2, 226. — Trop. : silva barbarica id est conseminea, Col. 11, 2, 83; cf. Mart. 3, 58, 5.—Hence, adv. `I.2.2.a` barbărĭcum, *barbarously* : barbaricum atque immane gemens, Sil. 12, 418.— `I.2.2.b` barbărĭcē, *like a foreigner* : barba barbarice demissa, Capitol. Ver. 10, § 6. 4941#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4940#barbaries#barbărĭes, v. barbaria. 4942#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4941#barbarismus#barbărismus, i, m., = βαρβαρισμός, `I` *an impropriety of speech*, *barbarism;* esp. of pronunciation (acc. to Gell. 13, 6, 14; cf. id. 5, 20, 1, not in use before the Aug. per.; in Nigidius, instead of it, rusticus sermo), Quint. 1, 5, 5 sq.; Auct. Her. 4, 12, 17; Gell. l. l.; 5, 20, 4; Don. p. 1767 sq. P.; Charis. p. 237 sq.; id. Diom. p. 446 sq. P. al.; cf. the foll. 4943#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4942#barbarolexis#barbărŏlexis, eos, f., = βαρβαρόλεξις, `I` *the perversion of the form of a word*, esp. *the change* or *in flection of a Greek word according to Latin usage* (while barbarismus is the erroneous pronunciation of a Latin word), Isid. Orig. 1, 31, 2 (in Charis. p. 237 P. used as Greek). 4944#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4943#barbarum1#barbărum, i, n., v. barbarus, I. A. 4945#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4944#barbarum2#barbărum, i, n. barbarus; in medicine, `I` *a plaster applied to raw wounds* : optimum ex his (emplastris) est, quod barbarum vocatur, Cels. 5, 19, n. 1; 5. 26, n. 23; Scrib. Comp. 207 (in Scrib. Lang. Comp. l. l. barbăra, ae, f.). 4946#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4945#barbarus#barbărus, a, um ( `I` *gen. plur. m.* barbarum, Tac. A. 14, 39; 15, 25), adj., = βάρβαρος [cf. barrio; balo, balbus; blatio]. `I` Prop., *foreign*, *strange*, *barbarous*, opp. to Greek or Roman. `I.A` In gen.: hospes, Plaut. Rud. 2, 7, 25 : mixta facit Graiis barbara turba metum, Ov. Tr. 5, 10, 28; Hor. C. 1, 29, 6: reges, id. ib. 1, 35, 11.—Hence, in Tac., in barbarum, adverb., *in the manner* or *according to the custom of foreigners* or *barbarians* : civitas potens, neque in barbarum corrupta, Tac. A. 6, 42; id. H. 5, 2.— As *subst.* : barbărus, i, m., *a foreigner*, *stranger*, *barbarian* : sin hoc et ratio doctis et necessitas barbaris praescripsit, Cic. Mil. 11, 30; Cic. Verr. 2, 4, 50, § 112; 2, 5, 60, § 157: quo neque noster adit quisquam, nec barbarus audet, Lucr. 6, 37 : quippe simul nobis habitat discrimine nullo Barbarus, Ov. Tr. 5, 10, 30 : barbarorum soli prope Germani singulis uxoribus contenti, Tac. G. 18 : barbari praestabant non modicam humanitatem, Vulg. Act. 28, 1.— `I.B` Esp., of a particular people, in opp. to Greek or Roman or both; cf.: Romanus Graiusque ac barbarus induperator, Juv. 10, 138 (cf.: barbaria, barbaricus, and Fest. s. v. barbari, p. 36 Müll.). `I.A.1` (In the mouth of a Greek, or in opp. to Greek.) *Italian*, *Roman*, *Latin* (never so used by the Romans): nam os columnatum poetae esse inaudivi barbaro (sc. Naevio) (words of the Ephesian Periplectomenes), Plaut. Mil. 2, 2, 58; id. Stich. 1, 3, 40: i, stultior es barbaro Poticio, id. Bacch. 1, 2, 15 : absurdum erat aut tantum barbaris casibus Graecam litteram ( φ) adhibere, aut recto casu Graece loqui, Cic. Or. 48, 160.—So also, `I.1.1.b` In the mouth of a Macedonian: cum alienigenis, cum barbaris aeternum omnibus Graecis bellum est eritque, Liv. 31, 29, 15.—And, `I.1.1.c` In reference to the inhabitants of Pontus: barbarus hic ego sum, quia non intellegor ulli, Ov. Tr. 5, 10, 37.— `I.A.2` *Phrygian* : tibia, Cat. 64, 264; cf. Lucr. 4, 546 Forbig.: sonante mixtum tibiis carmen lyrae, Hac Dorium, illis barbarum, Hor. Epod. 9, 6; Verg. A. 11, 777; Ov. M. 14, 163.— `I.A.3` *Persian*, *a Persian* : solere reges barbaros Persarum ac Syrorum pluris uxores habere, Cic. Verr. 2, 3, 33, § 76; Nep. Milt. 7, 1; id. Them. 3, 1; 6, 2; 7, 5; Curt. 3, 11, 16; 5, 10. 2.—Thus the king of the Persians is called barbarus, Nep. Them. 4, 4; id. Con. 4, 3; and high officers of the king, barbari, id. Ages. 3, 1; cf.: Romanum agmen ad similitudinem barbari incessus convertere, Tac. A. 3, 33.— `I.A.4` In gen., for *any hostile people* (among the Romans, after the Aug. age, esp. the German tribes, as, among the Greeks, after the Persian war, the Persians): opinio, quae animos gentium barbararum pervaserat, Cic. Imp. Pomp. 9, 23; id. Sull. 27, 76; of *the Gauls*, Liv. 6, 42, 7; *the Germans*, Tac. H. 4, 29; 5, 14; id. A. 1, 64; Suet. Aug. 21; id. Tib. 9; id. Calig. 5; 47; 51; id. Galb. 6; id. Dom. 6; 12; Amm. 18, 2, 5: ut sunt fluxioris fidei barbari, id. 18, 2, 18; *the Thracians*, Nep. Alcib. 7, 4; Tac. A. 4, 47; 11, 51; *Carthaginians*, Nep. Timol. 1, 1; *Cilicians*, id. Thras. 4, 4; *Phœnicians* and *Cyprians*, id. Cim. 2, 3; *Parthians*, Suet. Vesp. 8; Tac. A. 2, 2; 13, 26; *Africans*, Cic. Att. 9, 7; Suet. Galb. 7; Claud. 42; Tac. A. 4, 25; *Britons*, id. ib. 16, 17; 12, 35; 14, 32; even of the *Dassaretians*, a Greek people, Liv. 31, 33, 5; while the Romans did not elsewhere use barbarus for Greek.— `II` Transf., *foreign*, *strange*, in mind or character. `I.A` In mind, *uncultivated*, *ignorant; rude*, *unpolished* : qui aliis inhumanus ac barbarus, isti uni commodus ac disertus videretur, Cic. Verr. 2, 3, 9, § 23 : ecqua civitas est... aut tam potens aut tam libera aut etiam tam inmanis ac barbara, etc., id. ib. 2, 4, 11, § 24: nationes, Tac. H. 3, 5; Prop. 2, 16, 27: Maroboduus... natione magis quam ratione barbarus, Vell. 2, 108, 2.— *Comp.*, of verses: non sunt illa suo barbariora loco, Ov. Tr. 5, 1, 72.— `I.B` Of character, *wild*, *savage*, *cruel*, *barbarous* : neque tam barbari linguā et natione illi, quam tu naturā et moribus, Cic. Verr. 2, 4, 50, § 112 : immanis ac barbara consuetudo hominum immolandorum, id. Font. 14, 31 (10, 21); id. Phil. 3, 6, 15; 13, 9, 21: gens, id. Sull. 27, 76 : homines, Cic. Verr. 2, 1, 32, § 81 : homo, id. ib. 2, 5, 57, § 148: pirata, id. Rosc. Am. 50, 146 : praedones, Cic. Verr. 2, 4, 55, § 122; Tib. 2, 5, 48: tollite barbarum Morem, Hor. C. 1, 27, 2: Medea, id. Epod. 5, 61 : domina, id. C. 3, 27, 66 : libidines, id. ib. 4, 12, 7 : ignis, Ov. M. 14, 574 : populus, Vulg. Psa. 113, 1.— * *Comp.* : sacra barbariora, Ov. P. 3, 2, 78.— *Sup.* not in use.—Hence, adv. : barbărē. `I.A` Prop., *as a foreigner would*, *in a foreign tongue* : Demophilus scripsit; Marcus vortit barbare, i. e. **into Latin**, Plaut. As. prol. 10; id. Trin. prol. 19; cf. barbarus, I. B. 1. — `I.B` Transf. `I.1.1.a` *Rudely*, *ignorantly*, *in an uncultivated way* : si grammaticum se professus quispiam barbare loqueretur, Cic. Tusc. 2, 4, 12 : ut is, a quo insolenter quid aut minaciter aut crudeliter dictum sit, barbare locutus existimetur, Quint. 1, 5, 9 : tota saepe theatra et omnem Circi turbam exclamasse barbare scimus, id. 1, 6, 45.— `I.1.1.b` *Rudely*, *roughly*, *barbarously*, *cruelly* : dulcia barbare Laedentem oscula, Hor. C. 1, 13, 15 : ferociter et barbare facere, Vulg. 2 Macc. 15, 2. 4947#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4946#Barbatia#Barbatĭa, ae, f., `I` *a town in Arabia*, Plin. 6, 28, 32, § 146. 4948#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4947#barbatoria#barbātōrĭa, ae, f. barba, `I` *a shaving of the beard* : facere, **to shave the beard for the first time**, Petr. 73, 6. 4949#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4948#barbatulus#barbātŭlus, a, um, `I` *adj. dim.* [barbatus], *having a small* or *foppish beard* : concursabant barbatuli juvenes, Cic. Att. 1, 14, 5; 1, 16, 10; Hier. Ep. 117, n. 6 and 10.— Transf. to fishes: barbatuli mulli, Cic. Par. 5, 2, 38. 4950#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4949#barbatus#barbātus, a, um, adj. barba. `I` *Having a beard*, *bearded.* `I.A` Of men: dicere licebit Jovem semper barbatum, Apollinem semper imberbem, Cic. N. D. 1, 30, 83; 1, 36, 100: quos aut imberbes aut bene barbatos videtis, id. Cat. 2, 10, 22.— Poet. as a designation of age, Plaut. Cas. 2, 8, 25: equitare in harundine longā, Si quem delectet barbatum, i. e. *an adult*, * Hor. S. 2, 3, 249: sub Jove, sed Jove nondum barbato, i. e. **in the earliest time**, **when Jupiter was yet young**, Juv. 6, 16; 13, 56.—Hence, `I.A.2` Meton. `I.2.2.a` For *a Roman of the olden time* (in which the beard was not shaved, v. barba): aliquis mihi ab inferis excitandus est ex barbatis illis, non hac barbulā, sed illā horridā, quam in statuis antiquis et imaginibus videmus, Cic. Cael. 14, 33 : unus aliquis ex barbatis illis, exemplum imperii veteris, imago antiquitatis, etc., id. Sest 8, 19 : haec jam tum apud illos barbatos ridicula, credo, videbantur, id. Mur. 12, 26; id. Fin. 4, 23, 62: hic mos jam apud illos antiquos et barbatos fuit, id. Fragm. Or. II. pro Cornel. 18; Juv. 4, 103.— `I.2.2.b` *A philosopher* (since they wore long beards), Pers. 4, 1; Juv. 14, 12; cf. Hor. S. 1, 3, 133; and as *subst.* barbatus nudus, Mart. 14, 81.— `I.B` Of animals, fishes, etc., *bearded* : hirculus, Cat. 19, 16; also *absol.* barbatus, *a goat*, Phaedr. 4, 9, 10: mulli, Cic. Att. 2, 1, 7 (cf. id. Par. 5, 2, 28, and Plin. 9, 17, 30, § 64): aquila, *a species of eagle*, *also called* ossifraga, Plin. 10, 3, 3, § 11.— `II` Transf. `I.A` Of plants (cf. barba, II. A.), *woolly*, *downy* : nux, Plin. 19, 1, 2, § 14.— `I.B` Of other things: ne toga barbatos faciat vel paenula libros, i. e. **wear out**, **make bearded**, Mart. 14, 84.— `I.C` *A cognomen of* Lucius Corn. Scipio, Inscr. 4951#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4950#barbesco#barbesco, ĕre, = γενειάζω, `I` *to get a beard*, Gloss. Cyril. 4952#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4951#barbiger#barbĭger, ĕra, ĕrum, adj. barba-gero, `I` *wearing a beard*, *bearded* (only in Lucr.): capellae, Lucr. 6, 971 : pecudes, id. 5, 898. 4953#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4952#barbio#barbĭo, īre, 4, v. n. barba, `I` *to raise a beard* (late Lat.), Theod. Prisc. p. 4, 2. 4954#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4953#barbitium#barbĭtĭum, ii, n. id., = barba, `I` *the beard* (perh. only in App.), App. M. 5, p. 162, 21; 11, p. 260, 40. 4955#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4954#barbiton#barbĭtŏn, v. barbitos. 4956#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4955#barbitos#barbĭtŏs, m. ( f. in the spurious epistle of Sappho, Ov. H. 15, 8; `I` v. infra; found only in nom., acc., and *voc.; plur.* barbita, n., Aus. Ep. 44). = βάρβιτον.ος), *a lyre*, *a lute* (not before the Aug. per.): age, dic Latinum, Barbite, carmen, Hor. C. 1, 32, 4; 1, 1, 34; 3, 26, 4; Claud. Praef. ap. Nupt. Hon. et Mar. 10; Aus. Epigr. 44.— `II` Meton., *the song played upon the lute* : non facit ad lacrimas barbitos ulla meas, Ov. H. 15. 8 (a spurious poem). 4957#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4956#Barbosthenes#Barbosthĕnes, v. Barnosthenes. 4958#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4957#barbula#barbŭla, ae. f. dim. barba. `I` *A little beard* (as worn by the young Romans; v. barba. barbatus, and barbatulus): non hac barbulā, sed illa horrida, quam in statuis antiquis videmus, * Cic. Cael. 14, 33.— `I.B` Transf. to plants (cf. barba, II. A.), Plin. 27, 11, 74, § 98; 21, 8, 25, § 49.— `II` *A cognomen of* Q. Aemilius, Liv 9, 20, 7. 4959#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4958#barbus#barbus, i, m. barba, `I` *a barbel*, *a river barbel* : Cyprinus barbus, Linn., Aus. Mosell. 94 and 134 (cf. barbatulus mullus, Cic. Par. 5, 2, 38, and barbati mulli, id. Att. 2, 1, 7). 4960#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4959#barca#barca, ae, f., `I` *a small boat*, *a bark*, *barge* (post-class.): barca est, quae cuncta navis commercia ad litus portat. Hanc navis in pelago propter nimias undas suo suscipit gremio, etc., Isid. Orig. 19, 1, 19; Paul. Nol. Carm. 21, 95. 4961#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4960#Barcaei#Barcaei, v Barce. 4962#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4961#Barcas#Barcas ( Barca), ae, m., = Βάρκας [, a gleaming, or a gleaming sword, as an epithet of heroes; cf. Gesenius, Gesch. d. Hebr. Spr. und Schr, p. 229], `I` *ancestor of a distinguished family in Carthage to which Hamilcar and Hannibal belonged*, hence, *a surname of Hamilcar*, Nep. Ham. 1, 1.— Hence, `II` Derivv `I.A` Barcīnus, a, um, adj., *of Barcas*, or *pertaining to the family* or *party of Barcas* : familia Barcina, Liv. 23, 13, 6 : factio, id. 21, 9, 4.— *Subst.* : Bar-cīni, ōrum, m., *the Barcini*, Liv 21, 3, 3.— Poet. : Barcina clades, **near the river Metaurus**, **where Hasdrubal was conquered and slain**, Sid. Carm. 2, 532.— `I.B` Bar-caeus, a, um, adj., *of Barcas*, *Barcœan* : juvenis, i. e. **Hannibal**, Sil. 10, 355; 12, 200. 4963#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4962#Barce#Barcē, ēs, f., = Βάρκη. `I` *A town in the Libyan province Pentapolis*, *afterwards called Ptolemais*, now *Tolometa* or *Dolmeita* (acc. to others, *the ruins of Merdsjeh*), Plin. 5, 5, 5, § 32.—Hence, Barcaei, ōrum, m., *the inhabitants of Barce*, *enemies of Dido* ( poet. prolepsis), Verg. A. 4, 43.— `II` *The nurse of Sichœus*, Verg. A. 4, 632. 4964#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4963#Barcino#Barcĭno or -on, ōnis, f., `I` *the present city Barcelona*, *in Spain*, Plin. 3, 3, 4, § 22; Mel. 2, 6, 5; Aus. Ep. 24, 89; Prud. στεφ. 33.—Hence, Barcĭnōnensis, e, adj., *of Barcelona* : muria, Aus. Ep. 21 *init.* 4965#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4964#Barcinus#Barcīnus, v Barcas, II. A. 4966#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4965#Bardaei#Bardaei, ōrum, m., `I` *an Illyrian people* (in Cic. Fam. 5, 9, 2, Vardaei)—Hence, Bardăĭcus, a, um, adj., *Bardœan* calceus, *a kind of soldier* ' *s boot*, poet. for *the soldiers themselves*, Juv. 16, 13 (cf. Caligula)' cuculli, Capitol. Pertin. 8, 3; cf. bardocucullus.— *Absol.* Bardăĭcus, i, m., *a soldier* ' *s boot*, Mart. 4, 4. 5. 4967#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4966#barditus#bardītus, i, m. bardus, `I` *the war-song of the Germans*, Tac. G. 3 Holder ad loc.; cf. baritus. 4968#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4967#bardocucullus#bardŏcŭcullus, i, m., `I` *a Gallic overcoat* ( *cloak*), *with a hood* or *cowl*, *made of woollen stuff*, Mart. 14, 128; 1, 54, 5, Gallien. ap. Treb. Pol. Claud. 17, 6 (in Capitol. Pertin. cucullus Bardaicus); v. Bardaïcus, s. v Bardaei *fin.* 4969#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4968#Bardulis#Bardūlis, is, m., = Βάρδυλις, `I` *a king of Illyria*, *who waged war against Philip of Macedon*, Cic. Off. 2, 11, 40. 4970#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4969#bardus#bardus, a, um, `I` *adj* [root garu-, whence also gravis; Sanscr. guruú; cf. Gr. βαρύς, βραδύς, and Lat. brutus], *stupid*, *dull of apprehension* (rare), Fest. p. 28; cf. Non. p. 10, 3 sq.; Adamant. ap. Cassiod. p. 2299 P.: stulti, stolidi, fatui, fungi, bardi, blenni, buccones, etc., Plaut. Bacch. 5, 1, 2; so id. Ep. 3, 3, 40; id. Pers. 2, 1, 2 (quoted by Non. l. l.): Zopyrus stupidum esse Socratem dixit et bardum, * Cic. Fat 5, 10: Pictor bardior, Tert. adv Herm. 36.— *Sup.* and adv. not in use.†† `I..2` bardus, i, m. Engl. bard; Celtic, from Wal. bar, = spirit, or Armor. bar, = distinguished, *a poet and singer among the Gauls*, *a bard*, *minstrel.* bardus Gallice cantor appellatur, qui virorum fortium laudes canit, a gente Bardorum, de quibus Lucanus, 1, 449; Fest. p 28; cf. Amm. 15, 9, 5 and 8. 4971#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4970#Barea1#Barēa, ae, f., `I` *a town in* Hispania Tarraconensis, Cic. Att. 16, 4, 2; Plin. 3, 3, 4, § 19. 4972#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4971#Barea2#Barĕa, ae, m., `I` *a Roman cognomen*, e. g. Q. Marcius Barea, consul A.U.C. 779: Barea Soranus, Tac. A. 16, 23; cf. Juv. 7, 91. 4973#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4972#Bargullum#Bargullum, i, n., `I` *a town of Epirus*, Liv. 29, 12, 13. 4974#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4973#Bargus#Bargus, i, m., `I` *a river of Thrace*, *tributary to the Ebrus*, Plin. 4, 11, 18, § 50. 4975#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4974#Bargusii#Bargūsĭi, ōrum, m., = Βαργούσιοι, Polyb., `I` *a people in* Hispania Tarraconensis, *near the Pyrenees*, Liv. 21, 19, 7; 23, 2 al. 4976#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4975#Bargyliae#Bargŭlĭae, ārum, f., = Βαργύλια and Βάργυλα, τά, in Strabo; Βαργυλία, ἡ, in Stephan. Byzant., `I` *a town in Caria*, Liv 32, 33, 7; 33, 18, 18.—Hence, `II` Derivv. `I.A` Bargŭlĭētĭcus, a, um, adj., *of Bargyliœ* : sinus. Liv. 37, 17, 3: campi, Plin. 5, 29, 31, § 113.—And from the parallel form Bargŭlĭa, ōrum, n., = Βαργύλια, τά, Plin. 5, 29, 29, § 107.— `I.B` Bargŭlētae, ārum, m., *the inhabitants of Bargylice*, Cic. Fam. 13, 56, 2. 4977#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4976#Bargylus#Bargylus, i, m., `I` *a mountain of Phœnicia*, Plin. 5, 20, 17, § 78. 4978#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4977#Barine#Barīnē, ēs, f., `I` *name of a freedwoman*, Hor. C 2, 8, 2. 4979#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4978#barinulae#barīnulae = aquileges, Serv. Verg. G. 1, 109 4980#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4979#barippe#barippē, ēs, v. baroptenus. 4981#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4980#baris#bāris, ĭdos, f. Egyptian, `I` *a small Egyptian row-boat*, βάρις, Prop. 3 (4), 11, 44.Kuin. 4982#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4981#baritus#barītus ( barrītus or bardītus), ūs, m. cf. bassio and O. Germ. bar, baren, to raise the voice, `I` *the war-cry of the Germans;* and in gen., *battle-cry* : clamor, quem baritum vocant, Veg. Mil. 3, 18 : cornuti et bracati baritum civere vel maximum, Amm. 16, 12, 43; 21, 13, 15; 26, 7, 14; 31, 7, 11.—Of the battle-song: carmina, quorum relatu, quem barditum vocant, accendunt animos, Tac. G 3 Halm; v. Comm. in h. l. 4983#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4982#Barium#Barĭum, ii, n., = Βάριον, `I` *a town in Apulia*, *on the Adriatic Sea*, now *Bari*, Mel. 2, 4, 7, Plin. 3, 11, 16, § 102; Liv. 40, 18, 8; Tac. A. 16, 9: piscosum, Hor. S. 1, 5, 97. 4984#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4983#Barnosthenes#Barnosthĕnes, is, m., `I` *a mountain in Laconia*, *east of Sparta*, Liv. 35, 27, 13 (MSS. Barbosthenes, Weissenb. ad loc.); 35, 30, 9. 4985#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4984#baro#bāro, ōnis m. kindr with bardus, q. v.; cf. also Varro, varo, `I` *a simpleton*, *blockhead*, *dunce* (four times in Cicero, elsewhere rare): haec cum loqueris, nos barones stupemus, tu videlicet tecum ipse rides, Cic. Fin. 2, 23, 76; so id. Div. 2, 70, 144; id. Fam. 9, 26, 3; id. Att. 5, 11, 6; Pers. 5, 138; Petr. 53, 11; 63, 7. 4986#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4985#baroptenus#baroptĕnus, i, f., or barippē, ēs, f., `I` *an unknown precious stone of a black color*, *with white and red spots*, Plin. 37, 10, 55, § 150. 4987#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4986#barosus#bārōsus βάκηλος, σοβαρός, stultus, mulierosus, mollis, Gloss. Philox. 4988#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4987#Barpana#Barpāna, ae, f., `I` *an island east of Corsica*, Mel. 2, 7, 19; Plin. 3, 6, 12, § 81. 4989#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4988#barrinus#barrīnus, a, um, `I` *adj* [barrus], *of* or *belonging to an elephant*, *elephantine* : aures, Sid. Ep. 3, 13. 4990#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4989#barrio#barrĭo, īre, `I` *v. n* [id.], *to cry;* of elephants. barrire elephantes dicuntur, sicut oves dicimus balare, utique a sono ipso vo cis: elephanti barriunt, ranae coaxant, equi hinniunt, Spart. Get 5, 5; Auct. Carm. Phil. 53; cf. Paul. ex Fest p. 30 Müll. 4991#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4990#barritus1#barrītus, ūs, m. barrio, `I` *the cry of the elephant*, App. Flor. 16, p. 358, 2; Veg. Mil. 3, 24; cf. Isid. Orig. under barrus. 4992#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4991#barritus2#barrītus, v baritus.†† `..1` barrus, i, m. Indian; Sanscr bhri, to bear, *an elephant* ' apud Indos (elephantus) a voce (cf. barrio) barrus vocatur: unde et vox ejus barritus dicitur, Isid. Orig. 12, 2, 14; 16, 5, 19. 'Ελέφας, elephantus, barrus, Gloss. Philox.; cf. Serv, Verg. A. 1, 592; * Hor Epod. 12, 1 Porphyr. 4993#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4992#Barrus#Barrus, i, m., `I` *a cognomen of* T, Betucius, Cic. Brut. 46, 169 4994#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4993#barycephalus#bărŭcĕphălus, a, um, = βαρνκέφαλος, or bărŭcus, a, um, `I` *adj* [ βαρύς ], in archit., *top-heavy*, *with low walls and broad roofs*, Vitr. 3, 3, 5. 4995#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4994#barypicron#bărŭpī^cron, ī, n., = βαρύπικρον (very bitter), `I` *a Greek epithet of wormwood* : absinthium, App. Herb. 100. 4996#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4995#barython#bărŭthon, ōnis, m., = βαρυθων, `I` *a plant*, *also called* Sabina, App. Herb. 85. 4997#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4996#barytonos#bărŭtŏnŏs, ŏn, adj., = βαρύτονος, `I` *not accented on the last syllable*, Macr. Diff. 4, 1; 5, 1 al. 4998#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4997#Basaboiates#Basaboiātes, um, m., `I` *a people of* Gallia Aquitania, Plin. 4, 19, 33, § 108. 4999#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4998#basaltes#basaltes, is, m. African, `I` *a dark and very hard species of marble in Ethiopia*, Isid. Orig. 16, 5, 6; cf. Strabo, 17, p. 818. 5000#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n4999#basanites#băsănītes lăpis = βασανιτης βάσανος), `I` *a touchstone*, *test-stone*, *a very hard stone*, *used as a test for the precious metals*, *for whetstones*, *and*, *in medicine*, *for mortars*, Plin. 36, 20, 38, § 147; 36, 22, 43, § 157; Isid. Orig. 16, 4, 36.—Also basanites alone, Plin. 36, 7, 11, § 58. 5001#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5000#bascauda#bascauda, ae, f. British; whence Engl. basket; cf. Wall. basget, basgawd; and Gr βαστάζω, to carry, `I` *an article of table furniture*, prob. *a delicately woven mat*, or *dish-holder of basket-work*, Juv. 12, 46; Mart. 14, 99, 1. 5002#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5001#basella#băsella, ae, `I` *f dim.* [basis], *a small base*, Pall. 1, 18, 2. 5003#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5002#basiatio#bāsĭātĭo, ōnis, `I` *f* [basio], *a kissing;* meton (abstr pro concr.), *a kiss* (rare; cf. osculum), * Cat. 7, 1; Mart. 7, 95, 17; 2, 23, 4. 5004#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5003#basiator#bāsĭātor, ōris, m. id., `I` *a kisser*, *one who kisses*, Mart. 11, 98, 1 sqq. (perh. not elsewhere). 5005#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5004#Basilea#Băsĭlēa ( -īa), ae, f., `I` *the town Basel* or *Bāle*, *in Switzerland*, Amm. 30, 3, 1. 5006#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5005#Basilia1#Băsĭlīa, ōrum, n., = βασίλεια, τά (regal), `I` *the name of the books of Kings in the Bible*, Tert. adv. Marc. 4, 14. 5007#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5006#Basilia2#Băsĭlīa, ae, f., `I` *another name for the island Balcia*, Plin. 4, 13, 27, § 95; 37, 2, 11, § 36. 5008#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5007#Basiliadae#Băsĭlĭădae ( -lidae), ārum, m., `I` *a people of Sarmatia*, Plin. 4, 12, 26, § 84; Mel. 2, 1, 4. 5009#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5008#basilica#băsĭlĭca, v. basilicus, II. B. 5010#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5009#basilice#băsĭlĭcē, adv., v. basilicus, I. A. `I` *fin.* 5011#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5010#basiliciarius#băsĭlĭcĭārĭus, μαλακός, ἀγοραιος, Gloss. Gr Lat. 5012#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5011#basilicola#băsĭlĭcŏla, ae, f. dim. basilica, `I` *a small church*, *a little chapel*, Paul. Nol. Ep. ad Sev 32, n. 17. 5013#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5012#basilicon#băsĭlĭcon, v. basilicus, II. C. 2. 5014#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5013#basilicus#băsĭlĭcus, a, um, adj., = βασιλικός, `I` *kingly*, *royal*, *princely*, *splendid*, *magnificent*, = regalis (in this sense perh. only ante-class.). `I` Adj. `I.A` In gen.. basilicas edictiones atque imperiosas habet, Plaut. Capt. 4, 2, 31, id. Rud. 2, 4, 18: facinora, id. Trin. 4, 3, 23 victus, id. Pers. 1, 1, 32: status, id. Ps. 1, 5, 43.— `I.B` Esp. `I.A.1` Basilica vitis, *a kind of vine among the Dyrrhachians*, Plin. 14, 2, 4, § 30, Col. 3, 2, 19; 3, 2, 28; 3, 7, 1; 3, 9, 1; 3, 21, 3' uva, Isid. Orig. 17, 5, 22.— `I.A.2` Basilica nux, Macr S. 2, 14, 7.— `II` Subst. `I.A` băsĭlĭcus, i, m. (sc. jactus), = Venereus, *the king* ' *s throw*, *the best throw of dice* (v. alea), Plant. Curc. 2, 3, 80.— `I.B` Esp. freq., băsĭlĭca, ae, f., = βασιλική (sc. οἰκια s. στοά), *a public building in the forum with double colonnades*, *which was used both for judicial tribunals and as an exchange*, *a basilica*, *portico* (cf. regia, in the year of Rome 542 there were no such porticos there, Liv 26, 27, 3, the first known was built by Cato in the year 568, and called Basilica Porcia, id. 39, 44, 7 Drak., Aur. Vir. Ill. 47; the most considerable basilicae in the Aug. age were the Porcia, Opimia, and Julia; the latter, built by Julius Cæsar in the third year of his dictatorship, was the chief seat of judicial proceedings; v Vitr 5, 1; O Müll. Archaeol. § 291, cf. with § 180, Dict of Antiq.) forum plenum et basilicas isto rum hominum videmus, Cic. Verr. 2, 5, 58, § 152; 2, 4, 3, § 6, id. Mur. 34, 70, id. Att. 2, 14, 2; 4, 16, 14 Julia, Plin. Ep 5, 21, 1; Quint. 12, 5, 6; Suet. Calig. 37, so, Aemilia, Plin. 35, 3, 4, § 13 Pauli, id. 36, 15, 24, § 102, Tac. A. 3, 72, cf. Cic. Att. 4, 16, 14. porti cus Caii et Lucil, Suet. Aug 29. completis undique basilicis ac templis, Tac. H 1, 40. —Pure Lat. regia, Suet. Aug. 31 *fin.*, Stat. S. 1, 1, 30; v regius.—In the fourth centu ry churches were first built in the style of basilicas (cf Müll. Archaeol. § 194).— Hence, late Lat., basilica, *a metropolitan church*, *a cathedral*, *a basilica.* Sulp Sev H. Sacra, 2, 33 and 38.— `I.C` băsĭlĭcum, i, n. `I.A.1` *A princely robe*, Plaut. Ep. 2, 2, 48. — `I.A.2` In the Gr form băsĭlĭcŏn, i, n., = βασιλικόν, *a black plaster*, Scrib. Comp. 210, also called, 238, băsĭlĭcē, ēs.— `I.A.3` *The best kind of nuts*, Phn. 15, 22, 24. § 87; cf. I. B. 2. supra.—Hence, adv. : băsĭlĭcē, *royally*, etc.: exornatus basilice, *in princely*, *mao* *nificent style*, Pers. 4, 2, 1; 1, 1, 29; 5, 2, 25. —Of severe pain: ut ego interii basilice! *how wholly*, *completely*, etc., Plaut. Ep. 1, 1, 54. 5015#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5014#Basilis#Băsĭlis, is, m., `I` *a Greek geographer*, Plin. 6, 29, 35, § 183. 5016#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5015#basilisca#băsĭlisca, ae, f., = βασιλίσκη, `I` *a plant*, *an antidote for the bite of the basilisk*, *also called* regula, App. Herb. 128. 5017#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5016#basiliscus#băsĭliscus, i, m., = βασιλίσκος. `I` *A kind of lizard*, *a basilisk* : Lacerta basiliscus, Linn.; Plin. 8, 21, 33, § 78 sq.; App. Herb. 128; Sol. 27, 50; Vulg. Psa. 90 (91), 13. —For the deriv. of the word from βασιλεύς (king), v. Luc. 9, 726.— `II` *A surname of* Cn. Pompeius, Cic. Verr. 2, 4, 11, § 25. 5018#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5017#basilium#băsĭlīum, ii, n. βασίλειον, `I` *a royal* or *princely ornament*, Inscr. Orell. 2510; cf. Inscr. Maff. Mus. Veron. 293, 2. 5019#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5018#basio#bāsĭo, āvi, ātum, 1, v. a. basium, `I` *to kiss*, *to give a kiss* ( poet. and rare; most freq. in Cat.; not in Plaut. or Ter.): basia multa basiare, Cat. 7, 9; 8, 18; 48, 1 sq.; Mart. 1, 94, 2; 7, 95, 7; 11, 98, 8; Petr. 18, 4; 135, 2. 5020#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5019#basiolum#bāsĭŏlum, i, n. dim. id., `I` *a little kiss*, Petr. 85 *fin.*; App. M. 10, p. 248, 35. 5021#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5020#basis#băsis, is and ĕos ( `I` *gen.* basis, Vulg. 3 Reg. 7, 27; 7, 34: baseos, Vitr. 10, 15; acc. usu. basim, but BASEM, Inscr. Orell. 1263 al.: basidem, Ven. Fort. 8, 14; abl. usu. basi, but base, Treb. Pol. Gall. 18, 4; Inscr. Grut. 63, 3: BASIDE, ib. 16, 14; *gen. plur.* BASIVM, Inscr. Orell. 3272), f., = βάσις, *a pedestal*, *foot*, *base.* `I` In gen.: in basi statuarum, Cic. Verr. 2, 2, 63, § 154; 2, 2, 66, § 160; 2, 4, 34, § 74; id. Phil. 9, 7, 16: quo (sc. ad sepulcrum) cum patefactus esset aditus, ad adversam basim accessimus, id. Tusc. 5, 23, 66 : colossici Apollinis basis, Vitr. 10, 6 : supra basim eriguntur regulae, id. 10, 13; Ov. P. 3, 2, 52; Phaedr. 2, epil. 2; Plin. 17, 25, 38, § 244; Suet. Vesp. 23; Inscr. Orell. 49; Vulg. Exod. 26, 19: villae, **the foundation-wall**, Cic. Q. Fr. 3, 1, 2, § 5.— `I.B` Trop. : bases virtutis, **foundations**, Vulg. Ecclus. 6, 30.— `II` In partic., prov.: aliquem cum basi suā metiri, *to measure a pillar together with its pedestal*, i. e. *to give false measure*, *to estimate too high*, Sen. Ep. 76, 31.— `III` Esp. `I.A` In math.: basis trianguli, **the base of a triangle**, Cic. N. D. 2, 49, 125 : arcus, **the chord of an arc**, Col. 5, 2, 9; 3, 13, 12.— `I.B` In archit., *the lowest part of the shaft of a column*, Vitr. 4, 1, 6 (our pedestal is expressed by spira, q. v.).— `I.C` In gram., *the primitive word*, *the root*, Varr. ap. Non. p. 79, 33.— `I.D` Of cattle, *a track*, *footprint*, Veg. 1, 25, 6; 1, 26, 1; 1, 3, 46 al. 5022#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5021#basium#bāsĭum, ii, n. for sāvĭum, suavium; cf. Engl. buss; O. Germ. bus, `I` *a kiss.* `I` In gen. (rare and mostly poet.; most freq. in Cat.; not in Plaut. or Ter.): da mi basia mille, Cat. 5, 7; 5, 13; 7, 9; 16, 12; 99, 16; Mart. 2, 21, 1; 11, 98, 9; 12, 55, 9; 12, 59, 1; Petr. 21, 2, 110: impingere alicui, id. 21, 2, 31.— `II` Esp., *a kissing of the hand* : jactat basia tibicen, **throws kisses of the hand**, Phaedr. 5, 8, 28; so Juv. 4, 117. 5023#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5022#Bassania#Bassānĭa, ae, f., `I` *a town in Illyria*, now *Elbassan*, Liv. 44, 30, 7.—Hence, Bas-sānītae, ārum, m., *the inhabitants of Bassania*, Liv. 44, 30, 13 and 15. 5024#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5023#Bassareus#Bassăreus, ei, m., = Βασσαρεύς [ βασσάρα, a fox, fox-skin, as clothing of the Bacchantes], `I` *a title of Bacchus* : candide Bassareu, * Hor C. 1, 18, 11; cf. Macr. S. 1, 18. — `II` Derivv `I.A` Bassărĭcus, a, um, adj., *of Bacchus* : comae, **the hair of Bacchus**, Prop. 3 (4), 17, 30. metrum, Mar. Vict. p. 2545 P.— `I.B` Bassăris, ĭdis, f., = Βασσαρίς, *a Bacchante*, Pers. 1, 101 Schol. 5025#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5024#Bassus#Bassus, i, m., `I` *a family cognomen;* e. g. `I` *A poet*, *a friend of Martial*, Mart. 3, 76, 1 al.— `II` Q. Caecilius Bassus, *quœstor* A. U. C. 695, Cic. Phil. 11, 13, 32; id. Att. 2, 9, 1; 14, 9, 3; id. Fam. 11, 1, 4; 12, 18, 1.— `III` Lucilius Bassus, Cic. Att. 12, 5, 2. 5026#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5025#bastaga#bastăga or bastăgĭa, ae, f., = βασταγή ?βαστάζω ], `I` *a carriage of baggage* ( *a carrying of freight upon wagons*), Cod. Arcad. et Honor 12, 58, 3; Cod. Th. 8, 4, 11. 5027#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5026#bastagarius#bastăgārĭus, ii, m. bastaga, `I` *a baggage-master*, Cod. Th. 10, 20, 11; Cod. Valent. et Val. 11, 7, 4. 5028#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5027#Bastarnae#Bastarnae (also Basternae), ārum, m., = Βαστάρναι, `I` *a German tribe which became known to the Romans very early* ( *in the war with Pyrrhus*), *whose abode extended from the sources of the Vistula to the Carpates*, *and from the Lower Danube to its mouth* ( *Podolia*, *Galicia*, *Ukraine*), Liv. 40, 5, 10; 40, 57, 2 sq.; 40, 58, 1 sq.; 41, 19, 4 sq.; 41, 23, 12; Plin. 4, 12, 25, § 81; Tac. A. 2, 65; id. G. 46. 5029#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5028#basterna#basterna, ae, f., `I` *a sedan chair* or *litter*, *enclosed on all sides*, *and carried by mules*, Pall. 7, 2, 3; Lampr. Elag. 21; Amm. 14, 6, 16; Hier. Ep. 22 ad Eustoch. n. 16; cf. Isid. Orig. 20, 12, 5. 5030#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5029#basternarius#basternārĭus, ii, m. basterna, `I` *a bearer of a sedan*, Symm. Ep. 6, 15. 5031#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5030#Bastertini#Bastertīni, ōrum, m., `I` *a people of Lower Italy*, Plin. 3, 11, 16, § 105. 5032#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5031#Bastetania#Bastētānĭa, ae, f., `I` *a district in Spain*, Plin. 3, 1, 3, § 10. 5033#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5032#Bastitani#Bastĭtāni, ōrum, m., `I` *the inhabitants of Basti in Spain*, Plin. 3, 3, 4, § 25. 5034#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5033#Bastuli#Bastŭli ( Bascŭ-), ōrum, m., `I` *a people of* Hispania Baetica, *near the Strait of Gibraltar*, Mel. 3, 1, 3.— *Sing.* : Bascŭlus, i, m., Varr. R. R. 1, 10, 4. 5035#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5034#bat1#băt, a comic word formed to parody the `I` *conj.* at: *Ps.* Potin aliam rem ut cures? *Cali.* At. *Ps.* Bat. *Cali.* Crucior, Plaut. Ps. 1, 3, 6 Lorenz ad loc.; cf.: at enim... bat enim, id. Ep. 1, 1, 86 (95). 5036#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5035#bat2#băt, sonus ex ore cornicinis lituum eximentis, Charis. p. 213 P. 5037#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5036#batalaria#bătălārĭa, ae, f., `I` *a kind of war-ship*, Schol. Juv. 3, 134. 5038#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5037#Batavia#Bătāvĭa, ae, f., = Βαταούα Dio, Βαταβία Zosim, `I` *the peninsula Batavia*, *Holland*, Pac. Pan. ad Theod. 5 (in class. per. called only Batavorum Insula, Caes. B. G. 4, 10; Plin. 4, 15, 29, § 101; Tac. A. 2, 6; id. H. 5, 23). 5039#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5038#Batavodurum#Bătāvŏdūrum, i, n., `I` *a town in Holland.* now *Wyk by Duurstede*, Tac. H. 5, 20. 5040#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5039#Batavus#Bătāvus, a, um, adj., `I` *pertaining to Batavia*, *Batavian*, *of Holland*, *Dutch* : spuma, Mart. 8, 33, 20.—Hence, Batāvi, ōrum, m., = Βατάουοι, Ptol., *the Batavians*, *Hollanders*, *Dutch*, Tac. H. 4, 12; id. G. 29 al.: Batavorum Insula, v. Batavia.—With penult scanned short: Vangiones Bătăvīque truces, etc., Luc. 1, 431.— *Sing.* : Bătā-vus, i, m., *one of the Batavi*, Mart. 14, 176. —Collectively, Juv. 8, 51; Sil. 3, 608. 5041#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5040#Bateni#Bateni, ōrum, m., `I` *a people of Asia*, *on the Oxus*, Plin. 6, 16, 18, § 48. 5042#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5041#batenim#bătĕnim, v. 1. bat. 5043#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5042#Batha#Batha, ae, f., `I` *a town in Ethiopia*, Plin. 6, 29, 35, § 179. 5044#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5043#Bathyllus#Băthyllus, i, m., = Βάθυλλος. `I` *A Samian boy*, *beloved by Anacreon*, Hor. Epod. 14, 9; cf. Anacr. 22.— `II` *A celebrated pantomime of Alexandria*, *a favorite of Mœcenas*, *and rival of the equally celebrated Pylades*, Tac. A. 1, 54 Gron.; Juv. 6, 63; Pers. 5, 123 Schol.; Sen. Q. N. 7, 32, 5; cf. Suid. s. v. ?Ορχησις, tom. ii. p. 720 Kust. 5045#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5044#Bathymi#Bathymi, ōrum, m., `I` *a people of Arabia*, Plin. 6, 28, 32, § 149. 5046#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5045#Bathynias#Bathynias, ae, m., `I` *a small river of Thrace*, *near Byzantium*, Plin. 4, 11, 18, § 46. 5047#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5046#batia#bătĭa, ae, f., `I` *an unknown kind of fish*, Plin. 32, 7, 25, § 77; 32, 11, 53, § 145. 5048#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5047#batiaca#bătĭăca, ae, f., `I` *a kind of drinking-cup* : scaphiis, cantharis, Batiacis bibunt, Plaut. Stich. 5, 3, 11 Ritschl, Fleck. (al. batiolis). 5049#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5048#batillum#bătillum (in MSS. also vatillum), i, n. ( batillus, i, m., Marc. Emp. 27). `I` *A shovel*, *a fire-shovel*, *coal-shovel*, *dirt* or *dungshovel*, etc.: batilli ferrei, Plin. 33, 8, 44, § 127; 34, 11, 26, § 112; Treb. Pol. Claud. 14; Varr. R. R. 3, 6, 5.— `II` *A fire-pan*, *chafing-dish*, *fumigating-pan*, *incense-pan* : prunae batillum, * Hor. S. 1, 5, 36 (Jahn, K. and H. vatillum). 5050#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5049#batiola#bătĭŏla, ae, f., `I` *a small drinking-cup*, *a goblet* : batiolis bibere, Plaut. Stich. 5, 4, 11 (Ritschl, batiacis): batiola aurea, id. Fragm. ap. Non. p. 545, 20. 5051#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5050#batis#bătis, ĭdis, f., = βατίς, `I` *a plant*, *seafennel*, *samphire* : Crithmum maritimum, Linn.; Plin. 21, 15, 50, § 86; Col. 12, 7, 2; 12, 13, 2. 5052#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5051#Bato#Bato, ōnis, m., `I` *a leader of insurrection in Dalmatia*, Ov. P. 2, 1, 46; cf.: maxima duobus Batonibus ducibus auctoritas erat, Vell. 2, 110, 4; 2, 114, 4. 5053#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5052#batrachion#bătrăchĭon, ii, n., = βατράχιον ?βάτραχος = frog], `I` *a medicinal plant*, *also called* ranunculus [rana = frog], Plin. 25, 13, 109, § 172; App. Herb. 8 and 9. 5054#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5053#batrachites#bătrăchītes, ae, m., = βατραχίτης. `I` *a precious stone of a frog-green color*, Plin. 37, 10, 55, § 149; ls id. Orig. 16, 4, 20. 5055#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5054#Batrachomyomachia#Bătrăchŏmŭŏmăchĭa, ae, f., = Βατραχομυομαχια, `I` *The Battle of the Frogs and Mice*, the title of a poem falsely attributed to Homer, Stat. S. praef.; Mart. 14, 183 *lemm.* 5056#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5055#batrachus1#bătrăchus, i, m., = βάτραχος, `I` *a fish*, *the sea-frog*, Plin. 32, 11, 53, § 145. 5057#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5056#Batrachus2#Bătrăchus, i, m., = Βάτραχος, `I` *a Greek architect at Rome in the time of Pompey the Great*, Plin. 36, 5, 4, § 42. 5058#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5057#battalia#battalia, v. † battualia. 5059#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5058#Battara#Battara, ae, m., `I` *a Roman whose death is mentioned by Cicero* A. U. C. 700, Cic. Fam. 7, 9, 2. 5060#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5059#Battiades#Battiades, v. Battus, I. b. 5061#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5060#Battis#Battis, idis, f., = Βαττίς, `I` *the sweetheart of the poet Philetas of Cos*, Ov. Tr. 1, 6, 2; id. P. 3, 1, 58 (Merkel, Bittis). 5062#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5061#Batton#Batton, ōnis, m., `I` *a Greek sculptor*, Plin. 34, 8, 19, § 73. 5063#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5062#battualia#battŭālĭa or battālia, ium, n. battuo, `I` *the fighting and fencing exercises of soldiers and gladiators* : inde etiam battuatores τοὺς βασανιστὰς dici puto, Adamant. ap. Cassiod. p. 2300 P. 5064#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5063#battuarium#battŭārĭum, ii, m., = κοπανιστήριον, `I` *a mortar*, Gloss. Gr. Lat. 5065#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5064#battuo#battuo ( bāt-), ui, ĕre, v. a. and n. cf. Engl. beat, bat; Fr. battre; Ital. battere, `I` *to strike*, *beat*, *hit* (very rare): battuit κατακόπτει, Gloss.; Naev. ap. Fulg. 562, 33; * Plaut. Cas. 2, 8, 60.—Of bruising in a mortar, Marc. Emp. Medic. c. 36.—Of pounding flesh before cooking it, Apic. 4, 2, 108; cf. Plin. 31, 9, 45, § 104.— `II` *Neutr.*, of fencing (like the Germ. schlagen): battuebat pugnatoriis armis, *he fenced with sharp weapons* (not with the foil), Suet. Calig. 54; 32.—In mal. part., Cic. Fam. 9, 22, 4. 5066#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5065#Battus#Battus, i, m., = Βάττος. `I` *A name given to Aristotle of Thera*, *the founder of Cyrene*, Sil. 8, 57; 17, 591; Just. 13, 7, 1.— Hence, `I...b` Battĭădes, ae, m., *an inhabitant of Cyrene*, Sil. 2, 61; 3, 252; 17, 592; and, κατ' ἐξοχήν, *the poet Callimachus*, *a native of Cyrene*, Cat. 65, 16; Ov. Tr. 2, 367; id. Ib. 55; id. Am. 1, 15, 13; Stat. S. 5, 3, 157.— `II` *A herdsman of Neleus*, *in Triphylia*, *near Elis*, *in the Peloponnesus*, *who*, *on account of his betraying a theft of Mercury*, *was transformed by him into the stone* Index, Ov. M. 2, 688 sq. 5067#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5066#Batulum#Bătŭlum, i, n., `I` *a town in Campania*, *built by the Samnites*, Verg. A. 7, 739 Serv.; Sil. 8, 566. 5068#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5067#batuo#bātŭo, v. battuo. 5069#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5068#batus1#bătŭs ( bătŏs), i, f., = βάτος, `I` *the blackberry-bush*, App. Herb. 87; Paul. ex Fest. p. 30, 15 Müll.; esp., batos Idaea = βάτος?Ιδαία, *the raspberry-bush*, App. Herb. 87. 5070#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5069#batus2#bătŭs, i, m., = βάτος; Heb., `I` *a bath*, *a Hebrew measure for liquids*, *containing about nine gallons* (eccl. Lat.), Vulg. Ezech. 45, 10 al. 5071#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5070#baubor#baubor, āri, v. dep. cf. Gr. βαιΐζω; of dogs, `I` *to bark gently* or *moderately* (cf. latrare, to bark angrily): et quom desertei baubantur in aedibus. Lucr. 5, 1071; v. the context, and Munro ad loc. 5072#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5071#Baucidias#Baucidiăs, ădis, f., `I` *a small island in the Gulf of Argolis*, Plin. 4, 12, 19, § 56. 5073#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5072#Baucis#Baucis, ĭdis, f., = Βαῦκις. `I` *The wife of Philemon*, *in Phrygia.* She, with her husband, entertained, in a very hospitable manner, Jupiter and Mercury, who came to them in the form of men; in return for which they were changed to two sacred trees before their hut, which became a temple, Ov. M. 8, 631 sq. — `II` Meton., *an old woman*, Pers. 4, 21. 5074#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5073#Baudos#Baudŏs, i, m., `I` *a river in Syria*, Mel. 1, 12, 5. 5075#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5074#Bauli#Bauli, ōrum, m., = Βαῦλοι [acc. to the fable, from βοῦς and αὐλή, since here Hercules shut up the cattle taken from Geryon; v. Serv. ad Verg. A. 6, 107; 7, 662; Symm. Ep. 1, 1, both of whom understand the original form as Boaulia], `I` *a place near Baiœ*, now *Bacolo*, Varr. R. R. 3, 17, 5; Cic. Ac. 2, 40, 125; 2, 3, 9; id. Fam. 8, 1, 4; Plin. 3, 5, 9, § 61; 9, 55, 81, § 172; Tac. A. 14, 4; Suet. Ner. 34; Mart. 4, 63. 5076#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5075#Bauma#Bauma, ae, f., `I` *a town in Ethiopia*, Plin 6, 29, 35, § 179. 5077#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5076#Bavius#Băvĭus, ii, m., `I` *a stupid poet*, *an enemy of Virgil and Horace* : qui Bavium non odit, amet tua carmina, Maevi, Verg. E. 3, 90 (pro poenā ei contingat, ut diligat Maevium pejorem poëtam. Nam Maevius et Bavius pessimi fuerunt poëtae, inimici tam Horatio quam Vergilio, Serv.; cf. id. ad Verg. G. 1, 210, where is found the attack of Bavius upon Verg. for using hordeum in the plur.; cf. also Philargyr. Verg. E. l. l., and Weich. Poët. Lat. Rel. p. 308 sq.). 5078#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5077#baxea#baxĕa and baxa, ae, f. πάξ? ὑπόδημα εὐυπόδητον, Hesych., `I` *a kind of woven shoe worn on the comic stage and by philosophers* (only ante- and post-class. and rare), Plaut. Men. 2, 3, 40; App. M. 2, p. 127, 6; 11, p. 260, 39; Flor. n. 9.—In sing., Tert. Idol. 8; Pall. 4; cf. Isid. Orig. 19, 34, 6 and 13. 5079#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5078#baxearius#baxĕārĭus ( baxĭ-), i, m. baxea, `I` *a maker of woven shoes* : FABER SOLIARIVS BAXIARIVS, Inscr. Orell. 4085. 5080#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5079#Bazaira#Bazăīra, ae, f., `I` *a district of Asiatic Scythia*, Curt. 8, 1, 10. 5081#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5080#bdellium#bdellĭum, ii, n. ( bĕdella, ae, f., Marc. Emp. 19; cf. the letter B), = βδέλλιον, `I` *an Asiatic plant*, *distinguished for its fragrant gum*, *the vine-palm* : Borassus flabelliformis, Linn.; Plin. 12, 9, 19, § 35; Isid. Orig. 17, 8, 6.— `II` Meton., *the costly gum exuding from it* : Arabicum, Veg. 6, 14, 1 and 5: color bdellii, Vulg. Num. 11, 7.—Hence, as a term of endearment: tu crocinum et casia es, tu bdellium, Plaut. Curc. 1, 2, 7. 5082#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5081#beate#bĕātē, adv., v. beatus `I` *fin.* under beo. 5083#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5082#beatifico#bĕātĭfĭco, āre, v. a. beatus-facio, `I` *to make happy*, *to bless* (post-class.), Aug. Trin. 14, 14; Vulg. Isa. 9, 16; id. Jacob. 5, 11. 5084#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5083#beatificus#bĕātĭfĭcus, a, um, adj. id., `I` *blessing*, *making happy* (post-class.), App. Doct. Plat. 1, p. 3, 29; Aug. Conf. 2, 5. 5085#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5084#beatitas#bĕātĭtas, ātis, f. beatus, `I` *the condition of the* beatus, *happiness*, *a blessed condition*, *blessedness*, = beata vita, felicitas; a word first used by Cic.: aut ista sive beatitas, sive beatitudo dicenda sunt (utrumque omnino durum, sed usu mollienda nobis verba sunt), Cic. N. D. 1, 34, 95 (but he seems to have used neither of the two words again): apud Ciceronem beatitas et beatitudo, Quint. 8, 3, 32; so Macr. Somn. Scip. 1, 9; App. Doct. Plat. 2.— *Plur.*, Aug. Civ. Dei, 21, 17. 5086#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5085#beatitudo#bĕātĭtūdo, ĭnis, f. id., `I` *the condition of* beatus, *happiness*, *felicity*, *blessedness*, *beatitude;* a word coined by Cic.; cf. beatitas, and pass. there cited. In the post-Aug. per. several times: animi, Petr. 8, 5 : vitae, App. M. 6; Mamert. Grat. Act. ad Julian. 23 al.; Cod. 12, 47, 1; Vulg. Gen. 30, 13; id. Gal. 4, 15. 5087#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5086#beatulus#bĕātŭlus, a, um, `I` *adj. dim.* [id.], as *subst.*, *the sainted fellow* (iron.), Pers. 3, 103. 5088#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5087#beatum#bĕātum, i, n., v. beo, P. a. A. 3. β. 5089#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5088#beatus#bĕātus, a, um, v. beo, P. a. 5090#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5089#beber#bĕber, bri. m., `I` *the beaver* (late Lat. for fiber), Schol. Juv. 12, 34.—Hence, bē^brī-nus, a, um, adj., *of the beaver*, *beaver-*, Schol. Juv. 2, 106. 5091#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5090#bebra#bebra, ae, f., `I` *a weapon of barbarous nations*, acc. to Veg. Mil. 1, 20. 5092#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5091#Bebriacensis#Bebriacensis and Bebriacum, v. Bedr-. 5093#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5092#bebrinus#bebrīnus, a, um, adj. beber = fiber, a beaver, `I` *of* or *pertaining to a beaver* : pelles, Schol. Juv. 12, 34. 5094#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5093#Bebryces1#Bēbrȳ^ces, cum ( acc. -cas, Val. Fl. 4, 315), m., = Βέβρῦκες, `I` *a people inhabiting Bebrycia*, *a province of Asia Minor*, *afterwards called Bithynia*, Plin. 5, 30, 33, § 127; Val. Fl. 4, 315.— `II` Derivv. `I.A` Bē-brȳ^cĭa, ae, f., = Βεβρυκία, *the province inhabited by the Bebrycians*, afterwards *Bithynia*, Sall. H. Fragm. ap. Serv. Verg. A. 5, 373; Val. Fl. 5, 502; *y* long in Avien. Perieg. 974.— `I.B` Bēbryx, ȳ^cis, m., *a Bebrycian*, Val. Fl. 4, 315; and, κατ' ἐξοχήν, *an ancient king in Bebrycia*, *also called Amycus*, *who*, *being powerful in the contest with the cœ-stus*, *was accustomed to sacrifice foreigners whom he had vanquished*, *but was finally himself overcome by Pollux*, *and slain*, Val. Fl. 4, 261 and 290: Bebryca ( acc. Gr.), Stat. Achill. 1, 190.— `I.C` Bēbrȳ^cĭus, a, um. adj., *pertaining to the province Bebrycia*, *of Bebrycia* : gens, Verg. A. 5, 373 : regnum, Val. Fl. 4, 99 : fretum, id. 4, 220.— `I.A.2` *Pertaining to King Bebryx* : harena, *upon which* *Pollux fought with Amycus*, Stat. S. 4, 5, 28: nemus, **in which Amycus lay in wait for foreigners**, id. Th. 3, 352 : cruor, **the blood shed by him**, Tert. Carm. Sod. 2.—Also *pertaining to the Bithynian king Prusias* : hospes, Sid. Carm. 2, 304. 5095#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5094#Bebryces2#Bēbrȳces, cum, m., = Βέβρῦκες [perh. of kindred origin with the preced.], `I` *a people in* Gallia Narbonensis, *on the Pyrenees*, Sil. 3, 423 sq.— `II` Derivv. `I.A` Bēbryx, ȳcis, m., *a Bebrycian;* κατ' ἐξοχήν, *an ancient king of the Bebrycians*, *whose daughter Pyrene gave name to the mountains there*, Sil. 3, 423.— `I.B` Bēbrycĭus, a, um, adj., *pertaining to King Bebryx*, *Bebrycian* : aula, Sil. 3, 443 : virgo, i. e. **Pyrene**, id. 3, 420. 5096#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5095#beccus#beccus, i, m. Gallic; cf. Fr. bec; Engl. beak, `I` *a beak*, *bill*, esp. of a cock; as *a cognomen of* Antonius Primus, Suet. Vit. 18. 5097#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5096#bechicus#bēchĭcus, a, um, adj., = βηχικός, `I` *of* or *for a cough* (pure Lat. tussicularis): medicamen, Cael. Aur. Acut. 1, 17, 172. 5098#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5097#bechion#bēchĭon, ii, n., = βήχιον, `I` *a plant good for a cough*, *colt* ' *sfoot* : Tussilago farfara, Linn.; Plin. 26, 6, 16, § 30. 5099#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5098#Bechires#Bĕchīres, um ( Bĕchīri, ōrum, Avien. Descr. Orb. 945; Bĕchēri, Mel. 1, 19, 11), m., = Βέχειρες, `I` *a Scythian people on the Pontus Euxinus;* perh. kindr. with the modern Bashkirs, Plin. 6, 4, 3, § 11. 5100#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5099#Bedesis#Bedĕsis, is, m., `I` *a river in* Gallia Cispadana, now *Bedese*, Plin. 3, 15, 20, § 115. 5101#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5100#Bedriacum#Bēdrĭăcum (also Bēbrĭăcum and Bētrĭăcum), i, n., = Βητρίακον, `I` *a village in Upper Italy*, *between Verona and Cremona*, *distinguished in the civil war by two important battles between Otho*, *Vitellius*, *and the generals of Vespasian*, now *Cividale;* form Bedriacum, Tac. H. 2, 23, 39 sq.; 2, 23, 44; 2, 23, 49; 2, 3, 15; 2, 3, 20; 2, 3, 31.—Form Bebriacum, Juv. 2, 106; Oros. 7, 8.—Form Betriacum, Suet. Oth. 9; Aur. Vict. Epit. 7, 2; Eutr. 7, 17.—Hence, Bēdrĭăcensis ( Bētrĭ-), e, adj., *of Bedriacum* : campi, Tac. H. 2, 70 : via, id. ib. 3, 27 : acies, id. ib. 3, 2; 3, 66; Suet. Vesp. 5: pugna, Tac. H. 2, 86 : copiae et duces, Suet. Vit. 15 : victoria, id. ib. 10 : bella, Plin. 10, 49, 69, § 135. 5102#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5101#bee#bee, `I` *the sound made by a sheep*, Varr. R. R. 2, 1, 7; cf. balo. 5103#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5102#Beelzebub#Beelzĕbŭb, indecl., or Beelzĕbŭl, ūlis, m., = Βεελζεβούβ or Βεελζεβούλ, Heb. or; in eccl. Lat. `I` *Beelzebub*, *the chief of evil spirits*, Vulg. Luc. 11, 15; Tert. adv. Marc. 4, 26; Prud. στεφ. 2, 267. 5104#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5103#Begorrites#Begorrītes lăcus, `I` *a lake in Macedonia*, now *Lake of Kitrine*, Liv. 42, 53, 5. 5105#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5104#belbus#belbus, i, m., = hyaena, Capitol. Gord. III. 33, 1. 5106#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5105#Belena#Belena = Helena, v. Quint. 1, 4, 15. 5107#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5106#Belenus#Belenus, i, m., `I` *a deity worshipped in Noricum and Aquileia*, Tert. Apol. 24; id. adv. Nat. 2, 8; Capitol. Max. 22, 2; Inscr. Orell. 823; 1967. 5108#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5107#Belgae#Belgae, ārum, m., = Βέλγαι [Balge, in Lower Germany, a low, swampy region], `I` *the Belgians*, *a warlike people*, *of German and Celtic origin*, *in the north of Gaul*, Caes. B. G. 1, 1; 2, 4; Mel. 3, 2, 4; Tac. A. 1, 43; 3, 40; id. H. 4, 17; 4, 76 al.—In sing. : Bel-ga, ae, m., *a Belgian*, Luc. 1, 426; Claud. Laud. Stil. 1, 226.— `II` Deriv.: Belgĭ-cus, a, um, adj., *Belgic* : esseda, Verg. G. 3, 204 : color, Prop. 2 (3), 18, 26. calami, Plin. 16, 36, 65, § 161 : canis, Sil. 10, 80.—Hence, Gallia Belgica, or *absol.* Belgica, *the northern part of Gaul*, *between the Rhine*, *Seine*, *Marne*, *and the North Sea*, *inhabited by the Belgians*, Plin. 4, 17, 31, § 105; 7, 16, 17, § 76. — *Absol.*, Plin. 15, 25, 30, § 103; Tac. H. 1, 12; 1, 58 al. 5109#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5108#Belgium#Belgĭum. ii, n., `I` *a part of* Gallia Belgica, *on both sides of the Somme*, *including the Belloraci*, *Atrebates*, *and Ambiani*, Caes. B. G. 5, 12; 5, 24; 5, 25; 8, 46. 5110#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5109#Belial#Belĭal, indecl. ( Belĭas, ae, m.), = Heb., `I` *Belial*, *a chief of the evil spirits*, Prud. Psych. 714; Tert. Cult. Fem. 1, 2; Vulg. Deut. 13, 13; id. 2 Cor. 6, 15. 5111#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5110#Belias#Belias, v. Belial and Belus. 5112#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5111#Belides#Belides, Belis, v. Belus. 5113#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5112#belion#belĭon, ii, n., `I` *a plant*, the same as po lion, q. v., App. Herb. 58. 5114#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5113#bellaria#bellārĭa, ōrum, n., `I` *that which is used as a dessert*, *fruit*, *nuts*, *confectionery*, *sweet wine*, etc.; *the dessert*, τράγημα, Fr. dragée [from bellus, like bellissimum, Ter. Ad. 4, 2, 51 Don., and pulchralia, Fest. p. 210], Gell. 13, 11, 7; Plaut. Truc. 2, 5, 27; Suet. Ner. 27.!*? Here the corrupted passage ap. Paul. ex Fest. p. 35 Müll. seems to belong: bellarium et bellaria res aptas bellis (epulis? acc. to Scal., or belle? Cod. Ber. and Lips. have belli) appellabant. 5115#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5114#bellator#bellātor, ōris (ancient form duellā-tor, Plaut. Capt. prol. 68; cf. the letter B), m. bello. `I` *A warrior*, *soldier* (as capable of fighting, while miles signifies a soldier by profession; class.): domi bellique duellatores optimi, Plaut. Capt. prol. 68 : si tu ad legionem bellator clues, at ego in culinā Ares, id. Truc. 2, 7, 54; id. Mil. 4, 2, 85; id. Trin. 3, 2, 97; id. Curc. 4, 3, 21; id. Bacch. 4, 9, 3; id. Ep. 3, 4, 56; id. Truc. 2, 7, 68; Cic. Balb. 23, 54: quis est, qui aut bellatori, aut imperatori, aut oratori quaerat aliquid, etc., id. Tusc. 4, 24, 53; 4, 19, 43: ecqua pacifica persona desideretur an in bellatore sint omnia, id. Att. 8, 12, 4 : adeo Sulla dissimilis fuit bellator ac victor, ut, etc., Vell. 2, 25, 3 : primus bellator duxque, Liv. 9, 1, 2 : fortes (opp. otiosi urbani), id. 5, 20, 6; 8, 8, 17; 7, 26, 13; 1, 59, 9; Tac. A. 1, 67; 4, 49; Ov. A. A. 3, 359; Juv. 8, 10; 13, 168; Claud. Cons. Stil. 3, 12; Vulg. Isa. 3, 2 al.—Humorously of champion drinkers, Plaut. Men. 1, 3, 5.— `II` Esp. (like amator, arator, venator, etc.; v. Zumpt, Gr. § 102; in close apposition with another *subst.*, and taking the place of an adj.), *warlike*, *ready to fight*, *martial*, *valorous* (mostly poet.): bellator Turnus, Verg. A. 12, 614 : bellator deus, **the war-god Mars**, id. ib. 9, 721.—So esp. freq. equus, *a spirited*, *mettlesome horse*, Verg. G. 2, 145; id. A. 10, 891; 11, 89; Ov. M. 15, 368; id. F. 2, 12; Val. Fl. 2, 385; Tac. G. 14.—Also *absol.* : feroci Bellatore sedens, Juv. 7, 127 : taurus, Stat. Th. 12, 603.— Transf., of inanim. things: campus, **the field of battle**, Stat. Th. 8, 378 : ensis, Sil. 13, 376; and of a stone used in play, Ov. A. A. 3, 359. 5116#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5115#bellatorius#bellātōrĭus, a, um, adj. bellator, `I` *warlike*, *martial*, *useful in warlike expeditions* (very rare): jumenta, Amm. 23, 5, 13 : pugnax et quasi bellatorius stilus, *a pugnacious*, *polemic style*, * Plin. Ep. 7, 9, 7. 5117#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5116#bellatrix#bellātrix, īcis, f. id., `I` *a female warrior;* freq. in close apposition, and taking the place of an adj. (cf. bellator, II.), *warlike*, *skilled in war*, *serviceable in war* (mostly poet.). `I` Lit. : Penthesilea, Verg. A. 1, 493 : diva, i. e. **Pallas**, Ov. Tr. 1, 5, 76 : Minerva, id. M. 8, 264 : Roma, id. Tr. 2, 321 : Hispania, Flor. 2, 6, 38 : cohors, Stat. Th. 6, 262 : belua, i. e. **the elephant**, Sil. 9, 576.— `I.B` Transf., of inanim. things: carinae, Stat. Th. 7, 57 : glaeba, i. e. **producing warriors**, Val. Fl. 7, 612 : pompa, Claud. III. Cons. Hon. 2 : aquilae, *ensigns*, *standards*, id. Nupt. Hon. et Mar. 193.— `II` Trop. : ista bellatrix iracundia, *this warlike rage*, * Cic. Tusc. 4, 24, 54; cf. ira, Claud. in Rufin. 2, 118. 5118#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5117#bellatulus#bellātŭlus, a, um, `I` *adj. dim.* [bellus] (instead of bellulus for the alliteration), *pretty*, *neat* : Bella bellatula, Plaut. Cas. 4, 4, 28. 5119#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5118#bellax#bellax, ācis, adj. bello, `I` *warlike*, *martial* : gens, Luc. 4, 406; cf. Prisc. p. 1263 P. 5120#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5119#belle#bellē, adv., v. bellus `I` *fin.* 5121#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5120#Bellerophon#Bellĕrŏphōn, ontis ( Bellĕrŏ-phontes, ae, Aus. Ep. 25 *fin.*; Serv. ad Verg. A. 5, 118; 6, 288), m., = Βελλεροφῶν, Theocr. (regularly formed Βελλεροφόντης), `I` *son of Glaucus and grandson of Sisyphus;* he was sent by Prœtus, at the calumnious instigation of his wife Sthenebœa, with a letter to Iobates, in which the latter was requested to put him to death; he received from him the commission to slay the Chimæra, which he executed, riding upon the flying Pegasus, Cic. Tusc. 3, 26, 63; Hor. C. 3, 7, 15; 3, 12, 7; 4, 11, 28; Manil. 5. 97; Juv. 10, 325; Hyg. Fab. 2; 57; id. Astr. 2, 18; Serv. l. l.; Fulg. Myth. 3, 1.—Prov. for *any one who carries a message unfavorable to himself* (cf. Uriah's letter), Plaut. Bacch. 4, 7, 12.—Hence, `II` Bellĕrŏ-phontēus, a, um, adj., *of* or *belonging to Bellerophon* : equus, i. e. **Pegasus**, Prop. 3 (4), 3, 2. habenae, Claud. IV. Cons. Hon. 560 : sollicitudines, Rutil. Itin. 1, 449. 5122#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5121#bellicosus#bellĭcōsus ( duellĭc-), a, um, adj. bellicus, `I` *warlike*, *martial*, *valorous* (mostly poet.; usu. of personal subjects; cf. bellicus): gentes immanes et barbarae et bellicosae, Cic. Prov. Cons. 13, 33 : bellicosissimae nationes, id. Imp. Pomp. 10, 28; id. Fam. 5, 11, 3; Caes. B. G. 1, 10; 4, 1; Sall. J. 18, 12; Nep. Ham. 4, 1; Hor. C. 2. 11, 1; 3, 3, 57: provincia, Caes. B. C. 1, 85; Quint. 1, 10, 20: civitas, Suet. Gram. 1 : fortissimus quisque ac bellicosissimus, Tac. G. 15. — *Comp.*, Liv. 37, 8, 4.— Trop. : quod multo bellicosius erat Romanam virtutem ferociamque cepisse, i. e. fortius, Liv. 9, 6, 13 : bellicosior annus, **a more warlike year**, id. 10, 9, 10 (cf. the opp. imbellis annus, id. 10, 1, 4).— *Adv.* not in use. 5123#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5122#bellicrepa#bellĭcrĕpa saltātio, `I` *an armed dance*, *a dancing in arms*, Paul. ex Fest. p. 35 Müll. (Gr. ἐνόπλιος ὄρχησις); cf. Enn. Ann. v. 105 Vahl. 5124#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5123#bellicus#bellĭcus ( duellĭcus), a, um, adj. bellum, `I` *of* or *pertaining to war*, *war-*, *military.* `I` In gen. `I.A` Lit. : ars duellica, Plaut. Ep. 3, 4, 14 : bellicam rem administrari majores nostri nisi auspicato noluerunt, Cic. Div. 2, 36, 76; Hor. C. 4, 3, 6; Suet. Calig. 43: disciplina, Cic. N. D. 2, 64, 161 : jus, id. Off. 3, 29, 107 : virtus, id. Mur. 10, 22 : laus, **military glory**, id. Brut. 21, 84; Caes. B. G. 6, 24: laudes, Cic. Off. 1, 22, 78 : gloria, Tac. A. 1, 52 : caerimoniae, Liv. 1, 32, 5 : certamina, Flor. 4, 12, 58 : ignis, **proceeding from the enemy**, Liv. 30, 5, 8 : tubicen, Ov. M. 3, 705 : rostra, Tib. 2, 3, 40 : navis, Prop. 2 (3), 15, 43. turba, id. 3 (4), 14, 13 : parma, id. 2 (3), 25, 8 : nomina, *appellatives obtained by valorous deeds in war* (as Africanus, Asiaticus, Macedonicus, etc.), Flor. 3, 8, 1: nubes, **the misfortune of war**, Claud. Laus. Seren. 196 : columella. Fest. p. 27; cf. Bellona.— Hence, *subst.* : bellĭcum, i, n., *a signal for march* or *for the beginning of an attack* (given by the trumpet); always in the connection bellicum canere, *to give the signal for breaking up camp*, *for an attack*, *for commencing hostilities* : Philippum, ubi primum bellicum cani audisset, arma capturum, *at the first signal will be ready to take arms*, etc., Liv 35, 18, 6: simul atque aliqui motus novus bellicum canere coepit, **causes the war-trumpet to sound**, Cic. Mur. 14, 30; Just. 12, 15, 11; App de Mundo, p. 71, 37.— `I.B` Trop. : idem bellicum me cecinisse dicunt. *aroused*, *incited*, Cic. Phil. 7, 1, 3.—And of fiery, inflammatory discourse: alter (Thucydides) incitatior fertur et de bellicis rebus canit etiam quodammodo bellicum, **sounds the alarm**, Cic. Or 12, 39 : non eosdem modos adhibent, cum bellicum est canendum, et cum posito genu supplicandum est, Quint. 9, 4, 11; 10, 1, 33. — `II` Transf., poet., = bellicosus, *warlike*, *fierce in war* : Pallas, Ov. M. 5, 46 : dea, id. ib. 2, 752; id. F. 3, 814: virgo, id. M. 4, 754 : Mars, id. F. 3, 1 : deus, i.e. **Romulus**, id. ib. 2, 478 : civitas, **devoted to war**, Vell. 2, 38, 3.—Of animals: equorum duellica proles, * Lucr. 2, 661. 5125#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5124#Bellienus#Bellĭēnus, i, m., `I` *a Roman cognomen.* `I` C. Annius Bellienus, *a lieutenant of Fonteius*, Cic. Font. 8, 18 (4, 8).— `II` L. Bellienus, *a friend of Pompey*, Cic. Fam. 8, 15, 2: 16, 22, 2.— `III` C. Bellienus, *an advocate*, Cic. Brut. 47, 175. 5126#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5125#bellifer#bellĭfer, ĕra, ĕrum, adj. bellum-fero, `I` *making war*, *warlike* : Italia, Claud. Eutr, 1, 429. 5127#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5126#belliger#bellĭger, ĕra, ĕrum, adj. bellum-gero, `I` *waging war*, *warlike*, *martial*, *valiant* ( poet.; esp. freq. in the post-Aug. per.): gentes, Ov. Tr. 3, 11, 13 : viri, Sil. 3, 124 : Augustus, Claud. in Prob. et Olybr Cons. 74: Hannibal, Sil. 1, 38 : numen, i.e. **Mars**, Stat. Achill. 1, 504 : fera, i.e. **the elephant used in war**, Sil. 8, 261.— `II` Of inanim things: manus, Ov A. A. 2, 672 ensis, id. M 3, 534 : hasta, Mart. 5, 25 : acies, Stat. Th. 12, 717 : tropaea, id. ib. 10, 28 : mens, Sil 3, 162: currus, id. 1, 434 : axis, id. 17, 491 : ars, id. 8, 261 : labores, Val. Fl. 5, 617 : lusus, Claud. VI. Cons Hon. 621 5128#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5127#belligerator#bellĭgĕrātor, ōris, m. belligero, `I` *a warrior*, *combatant* (post-class. and rare): Arimaspae, Avien. Perieg. 55; Ven. Vit. Mart. 3, 370; Vulg. 1 Macc. 15, 13; 16, 4. 5129#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5128#belligero#bellĭgĕro, āvi, ātum, 1, v. a. ( bellĭ-gĕror, āri, v. dep., Hyg. Fab. 274 *fin.*) [bellum-gero], `I` *to wage* or *carry on war*, *to fight* (very rare): nec cauponantes bellum, sed belligerantes, Enn. ap. Cic. Off. 1, 12, 38 (Ann. v. 201 Vahl.); Poët. ap. Quint. 9, 4, 39: postquam belligerant Aetoli cum Aliis, Plaut. Capt. prol. 24; id. Truc. 2, 7, 67: excitandus nobis erit ab inferis quoniam nobis non solum cum his... sed etiam cum fortunā belligerandum fuit, * Cic. Red. Quir. 8, 19 (but ap. Cic. Font. 16, 36, the true read. is in bello gerendo, B. and K.): cum Gallis tumultuatum verius quam belligeratum, Liv. 21, 16, 4 : adversum accolas, Tac. A. 4, 46; 2, 5; 3, 73; Suet. Aug. 94.— `II` Trop. : cum Geniis suis, Plaut. Truc. 1, 2, 81 : cum fortunā, Cic. Red. Quir. 8, 21. 5130#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5129#belligeror#belligĕror, āri, v. belligero `I` *init.* 5131#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5130#bellio#bellĭo, ōnis, f., `I` *the yellow ox-eye daisy* : Chrysanthemum segetum, Linn.; Plin. 21, 8, 25, § 49. 5132#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5131#bellipotens#bellĭpŏtens, entis, adj. bellum - potens, `I` *mighty* or *valiant in war* ( poet. and rare): bellipotentes sunt magis quam sapientipotentes, Enn. ap. Cic. Div. 2, 56, 116 (Ann. v. 188 Vahl.).— *Subst.* : Bellipotens, i. e. **Mars**, Verg. A. 11, 8 : diva, i. e. **Pallas**, Stat. Th. 2, 715; so Val. Fl. 1, 529; Claud. III. Cons. Hon. 144; id. Laus Seren. 40; Tert. cont. Jud. 9; Firm. p. 27. 5133#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5132#bellis#bellis, ĭdis, f., `I` *the white daisy*, *ox-eye* : Bellis perennis, Linn.; Plin. 26, 5, 13, § 26; App. Herb. 57. 5134#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5133#bellisonus#bellĭsŏnus, a, um, adj. bellum-sono, `I` *sounding of war* : flumen, Paul. Nol. Natal. S. Fel. 8, 23 *fin.* 5135#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5134#bellitudo#bellĭtūdo, ĭnis, f. bellus, `I` *beauty*, *loveliness*, Paul. ex Fest. p. 35 Müll. 5136#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5135#Bellius#Bellĭus, i, m., `I` *a shortened form of the name Duellius*, Cic. Or. 45, 153; Quint. 1, 4, 15. 5137#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5136#bello#bello, āvi, ātum, āre, 1, v. n. bellum. `I` Prop., *to wage* or *carry on war*, *to war*, *to fight in war* (class.; cf.: milito, proelior). `I.A` *Absol.* : fuit proprium populi Romani longe a domo bellare, Cic. Imp. Pomp. 12, 32; 13, 36; id. Mur. 14, 32: homines bellandi cupidi, Caes. B. G. 1, 2; Nep. Ham. 3, 1; id. Hann. 2, 1: Romana arma primum Claudio principo in Mauretaniā bellavere, Plin. 5, 1, 1, § 11 : verens, ne bellare perseveraret, Nep. Them. 5, 1 : neque prius bellare destitit, quam, etc., id. Epam. 8, 5; Auct. B. Afr. 61: populus jam octingesimum bellans annum, Liv. 9, 18, 9; 40, 47, 3; 42, 59, 10: bellante prior, jacentem Lenis in hostem, Hor. C. S. 51 : ad bellandum profecti, Tac. H. 2, 40.— `I.B` With *prepp.* `I.A.1` With *cum* : cum Poenis, Cic. Verr 2, 4, 33, § 72 : cum diis, id. Sen. 2, 5 : cum Ennio, id. Arch. 11, 27; Nep. Hann. 1, 3; id. Timol. 2, 3; Liv. 6, 42, 4; 9, 41, 4; Curt. 8, 12, 12.— `I.A.2` With *adversum* or *adversus* : adversum patrem tuum, Nep. Them. 9, 2 : adversus Gentium, Liv. 44, 30, 1.— `I.A.3` With *contra* : has contra, Val. Fl. 6, 373.— `I.A.4` With *de* : de eo olim, Tac. A. 12, 60.— `I.A.5` With *pro* : pro Samnitibus adversus Romanos, Liv. 9, 42, 9.— `I.A.6` With *inter se*, Curt. 9, 4, 15.— `I.C` With dat. ( poet.; cf. Gr. πολεμεῖν τινι): magno parenti, Stat. Th. 8, 506; cf. Sil. 9, 503.— `I.D` *Impers. pass.* : quod in Italiā bellabatur, Liv. 29, 26, 4; 43, 4, 5: bellatum cum Gallis eo anno, Liv. 6, 42, 5.— `I.E` With acc. (cf. Gr. πόλεμον πολεμεῖν): hoc bellum a consulibus bellatum quidam auctores sunt, **conducted by**, Liv. 8, 39, 16 (8, 40, 1). — `II` Transf., poet., in gen., *to fight*, *contend* : quem quoniam prohibent anni bellare, loquendo Pugnat, Ov. M. 5, 101.—Esp., with abl. of weapon, etc. (rare): ense, Sil. 3, 235 : manu, id. 8, 498 : nec caestu bellare minor, Stat. Th. 6, 829; Claud. Ep. 1, 30; cf. bellor 5138#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5137#Bellocassi#Bellocassi, ōrum (also Velocasses, ium, Caes. B. G 2, 4, and Velliocasses, Hirt. B. G. 8, 7), m., `I` *a people on the right bank of the Seine*, *from the mouth of the Oise to the town Le Pont de l* ' *Arche*, Caes. B. G. 7, 75 5139#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5138#Bellona#Bellōna (old form Duellōna; cf. Varr. L. L. 7, § 49 Müll., and the letter B), ae. f. Bellona a bello nunc, quae Duellona a duello, Varr. L. L. 5, § 73 Müll. : 'Ενυώ, 'Εριννύς, θεὰ πολεμική, Gloss., `I` *the goddess of* *war*, *sister of Mars*, *whose temple*, *built by Appius Claudius Cœcus* ( Inscr. Orell. 539). *in the ninth district of the city*, *was situated not far from the Circus Maximus*, Publ. Vict. Descr. Urb.— *A place of assemblage for the Senate for proceedings with persons who were not allowed entrance into the city*, Liv. 26, 21, 1; 28, 9, 5; 30, 21, 12 al.; Verg. A. 8, 703; Hor. S. 2, 3, 223: Bellona dicebatur dea bellorum, ante cujus templum erat columella, quae Bellica vocabatur, super quam hastam jaciebant, cum bellum indicebatur, Paul. ex Fest. p. 33 Müll.; cf. Ov. F. 6, 201 sq.; Serv. ad Verg. A. 9, 53: cos. SENATVM. CONSOLVERVNT. N. OCTOB. APVD. AEDEM. DVELONAI., S. C. Bacch., v. Append.; Plaut. Am. prol. 43; Ov. M. 5, 155; Sen. Herc. Oet. 1313; Claud. in Prob. et Olybr. Cons. 121; id. in Ruf. 1, 342; 2, 263; id. IV. Cons. Hon. 12; Eutr. 1, 314; 2, 110; 2, 145; Claud. Laud. Stil. 2, 371; id. B. Get. 34; 466; Petr. 124, 256; Inscr. Orell. 1903; 2316. Her priests (turba entheata Bellonae, Mart. 12, 57, 11: Bellōnārii, ōrum, Acron. ad Hor. S. 2, 3, 223 dub.) and priestesses were accustomed, in their mystic festivals. especially on the 20th of March (hence dies sanguinis, Treb. Claud. 6; cf. Inscr. Orell. 2318), to gash their arms and shoulders with knives, and thus to offer their blood, Tib. 1, 6, 45 sq.; Juv. 4, 123; Luc. 1, 565; Tert. Apol. 9; Lact. 1, 21, 16; Min. Fel. Oct. 30, 5. 5140#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5139#bellonaria#bellōnārĭa, ae, f., `I` *the plant* solanum, *used by the priests at the festival of Bellona* (v. Bellona), App. Herb. 74. 5141#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5140#Bellonarii#Bellōnārii, v. Bellona. 5142#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5141#bellor#bellor, āri, 1, `I` *dep.* (collat. form of bello), *to carry on war*, *to war*, *to fight* ( poet.): et pictis bellantur Amazones armis, Verg. A. 11, 660 : et nudis bellantur equis, Sil. 2, 349; cf. Non. p. 472, 9; Prisc. 8, 4, 24, p. 796 P. 5143#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5142#bellosus#bellōsus, a, um, adj. bellum, `I` *warlike* : genus, Caecil. ap. Non. p. 80, 33. 5144#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5143#Bellovaci#Bellŏvăci, ōrum, m., = Βελλοάκοι, Strab.; Βελλούακοι, Ptol., `I` *a people in* Gallia Belgica, *in the modern Beauvais*, Caes. B. G. 2, 4; 2, 13; 7, 59; 7, 75; Hirt. B. G. 8, 7; 8, 14; Plin. 4, 17, 31, § 106. 5145#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5144#bellua#bellua, bellualis, -ilis, -inus, v. belua, etc. 5146#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5145#bellule#bellŭlē, adv., v. bellulus `I` *fin.* 5147#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5146#bellulus#bellŭlus, a, um, `I` *adj. dim.* [bellus], *pretty*, *fine*, *lovely*, *beautiful* (ante- and post-class.); edepol haec quidem bellula est, Plaut. Mil. 4, 1, 43; id. Cas. 4, 4, 22; id. Poen. 1, 2, 134; Inscr. Murat. 1514, 3.— *Adv.* : bellŭlē, *prettily*, *finely*, etc., Plaut. ap. Paul. ex Fest. p. 36 Müll.; App. M. 10, p. 246, 23; 11, p. 272, 34. 5148#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5147#bellum#bellum (ante-class. and poet. duel-lum), i, n. Sanscr. dva, dvi, dus; cf. Germ. zwei; Engl. two, twice; for the change from initial du- to b-, cf. bis for duis, and v. the letter B, and Varr. L. L. 5, § 73 Müll.; 7, § 49 ib., `I` *war.* `I` Form duellum: duellum, bellum, videlicet quod duabus partibus de victoriā contendentibus dimicatur. Inde est perduellis, qui pertinaciter retinet bellum, Paul. ex Fest. p. 66, 17 Müll.: bellum antea duellum vocatum eo quod duae sunt dimicantium partes... Postea mutatā litterā dictum bellum, Isid. Orig. 18, 1, 9 : hos pestis necuit, pars occidit illa duellis, Enn. ap. Prisc. p. 9, 861 P. (Ann. v. 549 Vahl.): legiones reveniunt domum Exstincto duello maximo atque internecatis hostibus, Plaut. Am. 1, 1, 35 : quae domi duellique male fecisti, id. As. 3, 2, 13.—So in archaic style, or in citations from ancient documents: quique agent rem duelli, Cic. Leg. 2, 8, 21 : aes atque ferrum, duelli instrumenta, id. ib. 2, 18, 45 (translated from the Platonic laws): puro pioque duello quaerendas (res) censeo, Liv. 1, 32, 12 (quoted from ancient transactions); so, quod duellum populo Romano cum Carthaginiensi est, id. 22, 10, 2 : victoriaque duelli populi Romani erit, id. 23, 11, 2 : si duellum quod cum rege Antiocho sumi populus jussit, id. 36, 2, 2; and from an ancient inscription' duello magno dirimendo, etc., id. 40, 52, 5.— Poet. : hic... Pacem duello miscuit, Hor. C. 3, 5, 38 : cadum Marsi memorem duelli, id. ib. 3, 14, 18 : vacuum duellis Janum Quirini clausit, id. ib. 4, 15, 8; cf. id. Ep. 1, 2, 7; 2, 1, 254; 2, 2, 98; Ov. F. 6, 201; Juv. 1, 169— `II` Form bellum. `I.A` *War*, *warfare* (abstr.), or *a war*, *the war* (concr.), i.e. *hostilities between two nations* (cf. tumultus). `I.A.1` Specifying the enemy. `I.1.1.a` By *adjj.* denoting the nation: omnibus Punicis Siciliensibusque bellis, Cic. Verr. 2, 5, 47, § 124 : aliquot annis ante secundum Punicum bellum, id. Ac. 2, 5, 13 : Britannicum bellum, id. Att. 4, 16, 13 : Gallicum, id. Prov. Cons. 14, 35 : Germanicum, Caes. B. G. 3, 28 : Sabinum, Liv. 1, 26, 4 : Parthicum, Vell. 2, 46, 2; similarly: bellum piraticum, **the war against the pirates**, Vell. 2, 33, 1.—Sometimes the adj. refers to the leader or king of the enemy: Sertorianum bellum, Cic. Phil. 11, 8, 18 : Mithridaticum, id. Imp. Pomp. 3, 7 : Jugurthinum, Hor. Epod. 9, 23; Vell. 2, 11, 1; similarly: bellum regium, **the war against kings**, Cic. Imp. Pomp. 17, 50. —Or it refers to the theatre of the war: bellum Africanum, Transalpinum, Cic. Imp. Pomp. 10, 28 : Asiaticum, id. ib. 22, 64 : Africum, Caes. B. C. 2, 32 *fin.* : Actiacum, Vell. 2, 86, 3 : Hispaniense, id. 2, 55, 2.— `I.1.1.b` With *gen.* of the name of the nation or its leader: bellum Latinorum, *the Latin war*, i. e. *against the Latins*, Cic. N. D. 2, 2, 6: Venetorum, Caes. B. G. 3, 16 : Helvetiorum, id. ib. 1, 40 *fin.*; 1, 30: Ambiorigis, id. ib. 6, 29, 4 : Pyrrhi, Philippi, Cic. Phil. 11, 7, 17 : Samnitium, Liv. 7, 29, 2.— `I.1.1.c` With *cum* and abl. of the name. Attributively: cum Jugurthā, cum Cimbris, cum Teutonis bellum, Cic. Imp. Pomp. 20, 60 : belli causā cum Samnitibus, Liv. 7, 29, 3 : hunc finem bellum cum Philippo habuit, id. 33, 35, 12 : novum cum Antiocho instabat bellum, id. 36, 36, 7; cf. id. 35, 40, 1; 38, 58, 8; 39, 1, 8; 44, 14, 7.— With *cum* dependent on the verb: quia bellum Aetolis esse dixi cum Aliis, Plaut. Capt. prol. 59 : novi consules... duo bella habuere... alterum cum Tiburtibus, Liv. 7, 17, 2; esp. with gero, v. 2. b. α infra.— `I.1.1.d` With *adversus* and acc. of the name. Attributively: bellum adversus Philippum, Liv. 31, 1, 8 : bellum populus adversus Vestinos jussit, id. 8, 29, 6.— With *adversus* dependent on the verb: quod homines populi Hermunduli adversus populum Romanum bellum fecere, Cincius ap. Gell. 16, 14, 1: nos pro vobis bellum suscepimus adversus Philippum. Liv. 31, 31, 18: ut multo acrius adversus duos quam adversus unum pararet bellum, id. 45, 11, 8 : bellum quod rex adversus Datamem susceperat, Nep. Dat. 8, 5.— `I.1.1.e` With *contra* and *acc.* : cum bellum nefarium contra aras et focos, contra vitam fortunasque nostras... non comparari, sed geri jam viderem, Cic. Phil. 3, 1, 1 : causam belli contra patriam inferendi, id. ib. 2, 22, 53.— `I.1.1.f` With *in* and acc. (very rare): Athenienses in Peloponnesios sexto et vicesimo anno bellum gerentes, Nep. Lys. 1, 1.— `I.1.1.g` With *inter* and *acc.* : hic finis belli inter Romanos ac Persea fuit, Liv. 45, 9, 2.— `I.1.1.h` With *apud* and *acc.* : secutum est bellum gestum apud Mutinam, Nep. Att. 9, 1.— `I.1.1.k` With dat. of the enemy after inferre and facere, v. 2. a. κ infra.— `I.A.2` With verbs. `I.1.1.a` Referring to the beginning of the war. Bellum movere or commovere, *to bring about*, *stir up a war* : summa erat observatio in bello movendo, Cic. Off. 1, 11, 37 : bellum commotum a Scapulā, id. Fam. 9, 13, 1 : nuntiabant alii... in Apuliā servile bellum moveri, Sall. C. 30, 2 : is primum Volscis bellum in ducentos amplius... annos movit, Liv. 1, 53, 2 : insequenti anno Veiens bellum motum, id. 4, 58, 6 : dii pium movere bellum, id. 8, 6, 4; cf. Verg. A. 10, 627; id. G. 1, 509; so, concitare, Liv. 7, 27, 5; and ciere ( poet.), Verg. A. 1, 541; 6, 829; 12, 158.— Bellum parare, comparare, apparare, or se praeparare bello, *to prepare a war*, or *for a war* : cum tam pestiferum bellum pararet, Cic. Att. 9, 13, 3 : bellum utrimque summopere parabatur, Liv. 1, 23, 1; cf. id. 45, 11, 8 (v. II. A. 1. d. β supra); Nep. Hann. 2, 6; Quint. 12, 3, 5; Ov. M. 7, 456; so, parare alicui, Nep. Alcib. 9, 5 : bellum terrā et mari comparat, Cic. Att. 10, 4, 3 : tantum bellum... Cn. Pompeius extremā hieme apparavit, ineunte vere suscepit, mediā aestate confecit, id. Imp. Pomp. 12, 3, 5 : bellum omnium consensu apparari coeptum, Liv. 4, 55, 7 : numquam imperator ita paci credit, ut non se praeparet bello, Sen. Vit. Beat. 26, 2.— Bellum differre, *to postpone a* *war* : nec jam poterat bellum differri, Liv. 2, 30, 7 : mors Hamilcaris et pueritia Hannibalis distulerunt bellum, id. 21, 2, 3; cf. id. 5, 5, 3.— Bellum sumere, *to undertake*, *begin a war* (not in Cæsar): omne bellum sumi facile, ceterum aegerrume desinere, Sall. J. 83, 1 : prius tamen omnia pati decrevit quam bellum sumere, id. ib. 20, 5 : de integro bellum sumit, id. ib. 62, 9 : iis haec maxima ratio belli sumendi fuerat, Liv. 38, 19, 3 : sumi bellum etiam ab ignavis, strenuissimi cujusque periculo geri, Tac. H. 4, 69; cf. id. A. 2, 45; 13, 34; 15, 5; 15, 7; id. Agr. 16.—( ε) Bellum suscipere (rarely inire), *to undertake*, *commence a war*, *join in a war* : bellum ita suscipiatur ut nihil nisi pax quaesita videatur, Cic. Off. 1, 23, 80 : suscipienda quidem bella sunt ob eam causam ut, etc., id. ib. 1, 11, 35 : judicavit a plerisque ignoratione... bellum esse susceptum, **join**, id. Marcell. 5, 13; id. Imp. Pomp. 12, 35 (v. supra): cum avertisset plebem a suscipiendo bello, **undertaking**, Liv. 4, 58, 14 : senatui cum Camillo agi placuit ut bellum Etruscum susciperet, id. 6, 9, 5 : bella non causis inita, sed ut eorum merces fuit, Vell. 2, 3, 3.— ( ζ) Bellum consentire = bellum consensu decernere, *to decree a war by agreement*, *to ratify a declaration of war* (rare): consensit et senatus bellum, Liv. 8, 6, 8 : bellum erat consensum, id. 1, 32, 12.—( η) Bellum alicui mandare, committere, decernere, dare, gerendum dare, ad aliquem deferre, or aliquem bello praeficere, praeponere, *to assign a war to one as a commander*, *to give one the chief command in a war* : sed ne tum quidem populus Romanus ad privatum detulit bellum, Cic. Phil. 11, 8, 18 : populus Romanus consuli... bellum gerendum dedit, id. ib. : cur non... eidem... hoc quoque bellum regium committamus? id. Imp. Pomp. 17, 50 : Camillus cui id bellum mandatum erat, Liv. 5, 26, 3 : Volscum bellum M. Furio extra ordinem decretum, id. 6, 22, 6 : Gallicum bellum Popilio extra ordinem datum, id. 7, 23, 2 : quo die a vobis maritimo bello praepositus est imperator, Cic. Imp. Pomp. 15, 44 : cum ei (bello) imperatorem praeficere possitis, in quo sit eximia belli scientia, id. ib. 16, 49 : hunc toti bello praefecerunt, Caes. B. G. 5, 11 *fin.* : alicui bellum suscipiendum dare, Cic. Imp. Pomp. 19, 58 : bellum administrandum permittere, id. ib. 21, 61.— ( θ) Bellum indicere alicui, *to declare war against* (the regular expression; coupled with facere in the ancient formula of the pater patratus), also bellum denuntiare: ob eam rem ego... populo Hermundulo... bellum (in)dico facioque, Cincius ap. Gell. 16, 14, 1: ob eam rem ego populusque Romanus populis... Latinis bellum indico facioque, Liv. 1, 32, 13 : Corinthiis bellum indicamus an non? Cic. Inv. 1, 12, 17 : ex quo intellegi potest, nullum bellum esse justum nisi quod aut rebus repetitis geratur, aut denuntiatum ante sit et indictum, id. Off. 1, 11, 36; id. Rep. 3, 23, 35: bellum indici posse existimabat, Liv. 1, 22, 4 : ni reddantur (res) bellum indicere jussos, id. 1, 22, 6 : ut... nec gererentur solum sed etiam indicerentur bella aliquo ritu, jus... descripsit quo res repetuntur, id. 1, 32, 5; cf. id. 1, 32, 9; 2, 18, 11; 2, 38, 5; Verg. A. 7, 616.— ( κ) Bellum inferre alicui (cf. contra aliquem, 1. e. supra; also bellum facere; *absol.*, with dat., or with *cum* and abl.), *to begin a war against* ( *with*), *to make war on* : Denseletis nefarium bellum intulisti, Cic. Pis. 34, 84 : ei civitati bellum indici atque inferri solere, Cic. Verr. 2, 1, 31, § 79 : qui sibi Galliaeque bellum intulissent, Caes. B. G. 4, 16; Nep. Them. 2, 4; Verg. A. 3, 248: bellumne populo Romano Lampsacena civitas facere conabatur? Cic. Verr. 2, 1, 31, § 79 : bellum patriae faciet, id. Mil. 23, 63; id. Cat. 3, 9, 22: civitatem Eburonum populo Romano bellum facere ausam, Caes. B. G. 5, 28; cf. id. ib. 7, 2; 3, 29: constituit bellum facere, Sall. C. 26, 5; 24, 2: occupant bellum facere, **they are the first to begin the war**, Liv. 1, 14, 4 : ut bellum cum Priscis Latinis fieret, id. 1, 32, 13 : populus Palaepolitanis bellum fieri jussit, id. 8, 22, 8; cf. Nep. Dion, 4, 3; id. Ages. 2, 1.— Coupled with instruere, *to sustain a war* : urbs quae bellum facere atque instruere possit, Cic. Agr. 2, 28, 77.—Bellum facere had become obsolete at Seneca's time, Sen. Ep. 114, 17.—( λ) Bellum oritur or exoritur, *a war begins* : subito bellum in Galliā ex, ortum est, Caes. B. G. 3, 7 : aliud multo propius bellum ortum, Liv. 1, 14, 4 : Veiens bellum exortum, id. 2, 53, 1.— `I.1.1.b` Referring to the carrying on of the war: bellum gerere, *to carry on a war; absol.*, with *cum* and abl., *per* and acc., or *in* and abl. (cf.: bellum gerere in aliquem, 1. a. and f. supra): nisi forte ego vobis... cessare nunc videor cum bella non gero, Cic. Sen. 6, 18 : cum Celtiberis, cum Cimbris bellum ut cum inimicis gerebatur, id. Off. 1, 12, 38 : cum ei bellum ut cum rege Perse gereret obtigisset, id. Div. 1, 46, 103 : erant hae difficultates belli gerendi, Caes. B. G. 3, 10 : bellum cum Germanis gerere constituit, id. ib. 4, 6 : Cn. Pompeius in extremis terris bellum gerebat, Sall. C. 16, 5 : bellum quod Hannibale duce Carthaginienses cum populo Romano gessere, Liv. 21, 1, 1 : alter consul in Sabinis bellum gessit, id. 2, 62, 3 : de exercitibus per quos id bellum gereretur, id. 23, 25, 5 : Chabrias bella in Aegypto suā sponte gessit, Nep. Chabr, 2, 1.—Sometimes bellum administrare only of the commander, Cic. Imp. Pomp. 15, 43; Nep. Chabr. 2, 1. —Also (very rare): bellum bellare, Liv. 8, 40, 1 (but belligerantes is *absol.*, Enn. ap. Cic. Off. 1, 12, 38; Ann. v. 201 Vahl.); in the same sense: bellum agere, Nep. Hann. 8, 3. —As a synonym: bello persequi aliquem, Nep. Con. 4, 1; cf. Liv. 3, 25, 3.— Trahere or ducere bellum, *to protract a war* : necesse est enim aut trahi id bellum, aut, etc., Cic. Att. 10, 8, 2 : bellum trahi non posse, Sall. J. 23, 2 : belli trahendi causā, Liv. 5, 11, 8 : morae quā trahebant bellum paenitebat, id. 9, 27, 5 : suadere institui ut bellum duceret, Cic. Fam. 7, 3, 2 : bellum enim ducetur, id. ad Brut. 1, 18, 6; Nep. Alcib. 8, 1; id. Dat. 8, 4; similarly: cum his molliter et per dilationes bellum geri oportet? Liv. 5, 5, 1.— Bellum repellere, defendere, or propulsare, *to ward off*, *defend one* ' *s self against a war* : bellum Gallicum C. Caesare imperatore gestum est, antea tantummodo repulsum, Cic. Prov. Cons. 13, 32 : quod bellum non intulerit sed defenderit, Caes. B. G. 1, 44 : Samnitium vix a se ipsis eo tempore propulsantium bellum, Liv. 8, 37, 5.— `I.1.1.c` Referring to the end of a war. Bellum deponere, ponere, or omittere, *to give up*, *discontinue a war* : in quo (i.e. bello) et gerendo et deponendo jus ut plurimum valeret lege sanximus, Cic. Leg. 2, 14, 34 : (bellum) cum deponi victores velint, Sall. J. 83, 1 : bellum decem ferme annis ante depositum erat, Liv. 31, 1, 8 : nos depositum a vobis bellum et ipsi omisimus, id. 31, 31, 19 : dicit posse condicionibus bellum poni, Sall. J. 112, 1 : bellum grave cum Etruriā positum est, id. H. Fragm. 1, 9 Dietsch: velut posito bello, Liv. 1, 53, 5 : manere bellum quod positum simuletur, id. 1, 53, 7 : posito ubique bello, Tac. H. 2, 52; cf. Hor. Ep. 2, 1, 93; Verg. A. 1, 291: omisso Romano bello Porsinna filium Arruntem Ariciam... mittit, Liv. 2, 14, 5.— Bellum componere, *to end a war by agreement*, *make peace* : timerent ne bellum componeretur, Cic. Fam. 10, 33, 3 : si bellum compositum foret, Sall. J. 97, 2 : belli componendi licentiam, id. ib. 103, 3; cf. Nep. Ham. 1, 5; id. Hann. 6, 2; id. Alcib. 8, 3; Verg. A. 12, 109; similarly: bellum sedare, Nep. Dat. 8, 5.— Bellum conficere, perficere, finire, *to finish*, *end a war;* conficere (the most usual term) and perficere, = *to finish a war by conquering;* finire (rare), without implying success: is bellum confecerit qui Antonium oppresserit, Cic. Fam. 11, 12, 2 : bellumque maximum conficies, id. Rep. 6, 11, 11 : confecto Mithridatico bello, id. Prov. Cons. 11, 27; cf. id. Fam. 5, 10, 3; id. Imp. Pomp. 14, 42: quo proelio... bellum Venetorum confectum est, Caes. B. G. 3, 16; cf. id. ib. 1, 30; 1, 44; 1, 54; 3, 28; 4, 16: bello confecto de Rhodiis consultum est, Sall. C. 51, 5; cf. id. J. 36, 1; 114, 3: neminem nisi bello confecto pecuniam petiturum esse, Liv. 24, 18, 11; cf. id. 21, 40, 11; 23, 6, 2; 31, 47, 4; 32, 32, 6; 36, 2, 3: bello perfecto, Caes. B. C. 3, 18, 5; Liv. 1, 38, 3: se quo die hostem vidisset perfecturum (i. e. bellum), id. 22, 38, 7; 31, 4, 2; cf. id. 3, 24, 1; 34, 6, 12; Just. 5, 2, 11: neque desiturum ante... quam finitum aliquā tolerabili condicione bellum videro, Liv. 23, 12, 10 : finito ex maximā parte.. italico bello, Vell. 2, 17, 1; Curt. 3, 1, 9; Tac. A. 15, 17; Just. 16, 2, 6; 24, 1, 8; Verg. A. 11, 116.— `I.1.1.d` Less usual connections: bellum delere: non modo praesentia sed etiam futura bella delevit, Cic. Lael. 3, 11; cf. Nep. Alcib. 8, 4: alere ac fovere bellum, Liv. 42, 11, 5 : bellum navare alicui, Tac. H. 5, 25 : spargere, id. A. 3, 21; id. Agr. 38; Luc. 2, 682: serere, Liv. 21, 10, 4 : circumferre, Tac. A. 13, 37 : exercere, id. ib. 6, 31 : quam celeriter belli impetus navigavit ( = quam celeriter navale bellum gestum est), Cic. Imp. Pomp. 12, 34; so Flor. 2, 2, 17: bellum ascendit in rupes, id. 4, 12, 4 : bellum serpit in proximos, id. 2, 9, 4; cf. id. 2, 2, 15: bella narrare, Cic. Or. 9, 30 : canere bella, Quint. 10, 1, 91 : bella legere, Cic. Imp. Pomp. 10, 28.— `I.A.3` As object denoting place or time. `I.1.1.a` Proficisci ad bellum, *to depart for the war.* Of the commander: consul sortitu ad bellum profectus, Cic. Phil. 14, 2, 4; cf. id. Cat. 1, 13, 33: ipse ad bellum Ambiorigis profectus, Caes. B. G. 6, 29, 4 : ut duo ex tribunis ad bellum proficiscerentur, Liv. 4, 45, 7; cf. id. 6, 2, 9: Nep. Alcib. 4, 1; Sall. H. 2, 96 Dietsch. —Post-class.: in bellum, Just. 2, 11, 9; Gell. 17, 9, 8.— Of persons partaking in a war: si proficiscerer ad bellum, Cic. Fam. 7, 3, 1. — `I.1.1.b` Ad bellum mittere, of the commander, Cic. Imp. Pomp. 17, 50; 21, 62.— `I.1.1.c` In bella ruere, Verg. A. 7, 782; 9, 182: in bella sequi, id. ib. 8, 547.— `I.1.1.d` Of time. In the locative case belli, *in war*, *during war;* generally with domi ( = domi militiaeque): valete, judices justissimi, domi bellique duellatores, Plaut. Capt. prol. 68; so, domi duellique, id. As. 3, 2, 13 (v. I. supra): quibuscunque rebus vel belli vel domi poterunt rem publicam augeant, Cic. Off. 2, 24, 85 : paucorum arbitrio belli domique agitabatur, Sall. J. 41, 7 : animus belli ingens, domi modicus, id. ib. 63, 2; Liv. 2, 50, 11; 1, 36, 6; so id. 3, 43, 1; cf.: bello domique, id. 1, 34, 12 : domi belloque, id. 9, 26, 21; and: neque bello, neque domi, id. 4, 35, 3.—Without *domi* : simul rem et gloriam armis belli repperi, Ter. Heaut. 1, 1, 60 (where belli may be taken with gloriam; cf. Wagn. ad loc.): magnae res temporibus illis a fortissimis viris... belli gerebantur, Cic. Rep. 2, 32, 86.— In bello or in bellis, *during war* or *wars*, *in the war*, *in the wars;* with adj. : ad haec quae in civili bello fecerit, Cic. Phil. 2, 19, 47; cf. id. ib. 14, 8, 22: in ipso bello eadem sensi, id. Marcell. 5, 14 : in Volsco bello virtus enituit, Liv. 2, 24, 8 : in eo bello, id. 23, 46, 6 : in Punicis bellis, Plin.8, 14, 14, § 37: in bello Trojano, id. 30, 1, 2, § 5.—Without adj. : ut fit in bello, capitur alter filius, Plaut. Capt. prol. 25 : qui in bello occiderunt, Cic. Fam. 9, 5, 2 : quod in bello saepius vindicatum est in eos, etc., Sall. C. 9, 4 : non in bello solum, sed etiam in pace, Liv. 1, 15, 8; 2, 23, 2: in bello parta, Quint. 5, 10, 42; 12, 1, 28.— *Abl.* bello or bellis = in bello or in bellis (freq.); with *adjj.* : nos semper omnibus Punicis Siciliensibusque bellis amicitiam fidemque populi Romani secuti sumus. Cic. Verr. 2, 5, 47, § 124: bello Italico, id. Pis. 36, 87 : Veienti bello, id. Div. 1, 44, 100 : domestico bello, id. Planc. 29, 70 : qui Volsco, Aurunco Sabinoque militassent bello, Liv. 23, 12, 11 : victor tot intra paucos dies bellis, id. 2, 27, 1 : nullo bello, multis tamen proeliis victus, id. 9, 18, 9 : bello civili, Quint. 11, 1, 36.—With *gen.* : praesentiam saepe divi suam declarant, ut et apud Regillum bello Latinorum, Cic. N. D. 2, 2, 6 : suam felicitatem Helvetiorum bello esse perspectam, Caes. B. G. 1, 40.—Without attrib.: qui etiam bello victis regibus regna reddere consuevit, Cic. Sest. 26, 57 : res pace belloque gestas, Liv. 2, 1, 1 : egregieque rebus bello gestis, id. 1, 33, 9; so id. 23, 12, 11: ludi bello voti, id. 4, 35. 3: princeps pace belloque, id. 7, 1, 9 : Cotyn bello juvisse Persea, id. 45, 42, 7 : bello parta, Quint. 5, 10, 15; cf. id. 7, 4, 22; Ov. M. 8, 19.— Inter bellum (rare): cujus originis morem necesse est... inter bellum natum esse, Liv. 2, 14, 2 : inter haec bella consules... facti, id. 2, 63, 1.— `I.A.4` Bellum in attributive connection. `I.1.1.a` Justum bellum. *A righteous war*, Cic. Off. 1, 11, 36 (v. II. A. 2. a. θ supra): justum piumque bellum, Liv. 1, 23, 4 : non loquor apud recusantem justa bella populum, id. 7, 30, 17; so Ov. M. 8, 58; cf.: illa injusta sunt bella quae sine causā suscepta sunt, Cic. Rep. 3, 23, 35.— *A regular war* (opp. a raid, etc.): in fines Romanos excucurrerunt, populabundi magis quam justi more belli, Liv. 1, 15, 1.— `I.1.1.b` For the different kinds of war: domesticum, civile, intestinum, externum, navale, maritimum, terrā marique gestum, servile, sociale; v. hh. vv.— `I.1.1.c` Belli eventus or exitus, *the result of a war* : quicunque belli eventus fuisset, Cic. Marcell. 8, 24 : haud sane alio animo belli eventum exspectabant, Sall. C. 37, 9 : eventus tamen belli minus miserabilem dimicationem fecit, Liv. 1, 23, 2; cf. id. 7, 11, 1: exitus hujus calamitosissimi belli, Cic. Fam. 6, 21, 1 : cum esset incertus exitus et anceps fortuna belli, id. Marcell. 5, 15; so id. Off. 2, 8, : Britannici belli exitus exspectatur, id. Att. 4, 16, 13 : cetera bella maximeque Veiens incerti exitus erant, Liv. 5, 16, 8.— `I.1.1.d` Fortuna belli, *the chances of war* : adeo varia fortuna belli ancepsque Mars fuit ut, Liv. 21, 1, 2; cf. Cic. Marcell. 5, 15 (v. c. supra).— `I.1.1.e` Belli artes, *military skill* : cuilibet superiorum regum belli pacisque et artibus et gloriā par, Liv. 1, 35, 1 : haud ignotas belli artes, id. 21, 1, 2 : temperata et belli et pacis artibus erat civitas, id. 1, 21, 6.— `I.1.1.f` Jus belli, *the law of war* : jura belli, *the rights* ( *law*) *of war* : in re publicā maxime servanda sunt jura belli, Cic. Off. 1, 11, 34 : sunt et belli sicut pacis jura, Liv. 5, 27, 6 : jure belli res vindicatur, Gai. Inst. 3, 94.— `I.1.1.g` Belli duces praestantissimos, *the most excellent captains*, *generals*, Cic. Or. 1, 2, 7: trium simul bellorum victor, **a victor in three wars**, Liv. 6, 4, 1 (cf.: victor tot bellis, id. 2, 27, 1). — `I.1.1.h` Belli vulnera, Cic. Marcell. 8, 24.— `I.B` Transf. `I.A.1` Of things concr. and abstr.: qui parietibus, qui tectis, qui columnis ac postibus meis... bellum intulistis, Cic. Dom. 23, 60 : bellum contra aras et focos, id. Phil. 3, 1, 1 : miror cur philosophiae... bellum indixeris, id. Or. 2, 37, 155 : ventri Indico bellum, Hor. S. 1, 5, 8.— `I.A.2` Of animals: milvo est quoddam bellum quasi naturale cum corvo, Cic. N. D. 2, 49, 125 : hanc Juno Esse jussit gruem, populisque suis indicere bellum, Ov. M. 6, 92.— `I.A.3` With individuals: quid mihi opu'st... cum eis gerere bellum, etc., Plaut. Stich. 1, 2, 14 : nihil turpius quam cum eo bellum gerere quīcum familiariter vixeris, Cic. Lael. 21, 77 : cum mihi uni cum improbis aeternum videam bellum susceptum, id. Sull. 9, 28 : hoc tibi juventus Romana indicimus bellum, Liv. 2, 12, 11 : falsum testem justo ac pio bello persequebatur, id. 3, 25, 3 : tribunicium domi bellum patres territat, id. 3, 24, 1; cf. Plin. Ep. 1, 2, 57.—Ironically: equus Trojanus qui tot invictos viros muliebre bellum gerentes tulerit ac texerit, Cic. Cael. 28, 67.— `I.A.4` In mal. part., Hor. C. 3, 26, 3; 4, 1, 2.— `I.A.5` Personified as god of war ( = Janus): tabulas duas quae Belli faciem pictam habent, Plin. 35, 4, 10, § 27 : sunt geminae Belli portae, etc., Verg. A. 7, 607 : mortiferumque averso in limine Bellum, id. ib. 6, 279.— `I.A.6` *Plur.* : bella, *army* ( poet.): permanet Aonius Nereus violentus in undis, Bellaque non transfert (i.e. Graecorum exercitum), Ov. M. 12, 24 : sed victae fera bella deae vexere per aequora, Sil. 7, 472 : quid faciat bellis obsessus et undis? Stat. Th. 9, 490.— `I.A.7` *Battle*, = proelium: rorarii dicti a rore: qui bellum committebant ante, Varr. L. L. 7, 3, 92 : quod in bello saepius vindicatum in eos qui... tardius, revocati, bello excesserant, Sall. C. 9, 4 : praecipua laus ejus belli penes consules fuit, Liv. 8, 10, 7 : commisso statim bello, Front. Strat. 1, 11, 2 : Actia bella, Verg. A. 8, 675 : ingentem pugnam, ceu cetera nusquam Bella forent, id. ib. 2, 439; cf. Flor. 3, 5, 11; Just. 2, 12; 18, 1 *fin.*; 24, 8; Hor. Ep. 2, 2, 98 (form duellum); Ov. H. 1, 1, 69; Verg. A. 8, 547; 12, 390; 12, 633; Stat. Th. 3, 666. — `I.A.8` Bellum = liber de bello: quam gaudebat Bello suo Punico Naevius! Cic. Sen. 14, 50. 5149#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5148#belluosus#belluōsus, v. beluosus. 5150#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5149#bellus#bellus, a, um, adj. as if for benulus, from benus = bonus, Prisc. p. 556 P.. `I` In gen. `I.A` Of persons, *pretty*, *handsome*, *charming*, *fine*, *lovely*, *neat*, *pleasant*, *agreeable*, etc. (of persons, things, actions, etc.; most freq. in the ante-class. per. and in the poets; in Cic. mostly in his epistt.): uxor, Varr. ap. Non. p. 248, 17: nimis bella es atque amabilis, Plaut. As. 3, 3, 84; id. Rud. 2, 5, 6; Cat. 8, 16; 43, 6: puella, id. 69, 8; 78, 4; Ov. Am. 1, 9, 6; Mart. 1, 65; 2, 87: Piliae et puellae Caeciliae bellissimae salutem dices, Cic. Att. 6, 4, 3 : fui ego bellus ( *civil*, *courtly*, *polite*), lepidus, bonus vir numquam, Plaut. Capt. 5, 2, 3: hospes, id. Bacch. 2, 3, 111; Cat. 24, 7; 78, 3; 81, 2: durius accipere hoc mihi visus est quam homines belli solent, Cic. Att. 1, 1, 4 : homo et bellus et humanus, id. Fin. 2, 31, 102 : Cicero bellissimus tibi salutem plurimam dicit, id. Fam. 14, 7, 3.—Also *active*, *brisk*, *lively*, as the effect of health, etc., Plaut. Curc. 1, 1, 20: fac bellus revertare, Cic. Fam. 16, 18, 1.— `I.B` Of things, places, etc.: socius es hostibus, socius bellum ita geris, ut bella omnia ( *every thing beautiful*, *costly*) domum auferas, Varr. ap. Non. p. 248, 19: unum quicquid, quod quidem erit bellissimum, Carpam, * Ter. Ad. 4, 2, 51: vinum bellissimum, Col. 12, 19, 2 : nimis hic bellus atque ut esse maxume optabam locu'st, Plaut. Bacch. 4, 4, 74 : illum pueris locum esse bellissimum duximus, Cic. Att. 5, 17, 3 : bella copia, id. Rep. 2, 40, 67 : recordor, quam bella paulisper nobis gubernantibus civitas fuerit, **in what a pleasant condition the State was**, id. Att. 4, 16, 10 : malae tenebrae Orci, quae omnia bella devoratis, Cat. 3, 14 : subsidium bellissimum existimo esse senectuti otium, Cic. de Or. 1, 60, 255 : (epistula) valde bella, id. Att. 4, 6, 4 : occasio bellissima, Petr. 25 : fama, * Hor. S. 1, 4, 114: quam sit bellum cavere malum, **how delightful**, **pleasant it is**, Cic. de Or 1, 58, 247 : bellissimum putaverunt dicere amissas (esse litteras), *thought it best*, i. e. *safest*, *most plausible*, id. Fl. 17, 39; cf.: bella haec pietatis et quaestuosa simulatio, **fine**, **plausible**, Cic. Verr. 2, 2, 59, § 145 : mihi jampridem venit in mentem, bellum esse, aliquo exire, id. Fam. 9, 2, 3; id. Att. 13, 49, 2; Cod. 6, 35, 11.— `II` Esp. `I.A` *Gallant*, etc.: illam esse amicam tui viri bellissimi, Plaut. Merc. 4, 1, 27; cf.: Gallus homo'st bellus: nam dulces jungit amores, Cat. 78, 3.— `I.B` For bonus, *good* : venio nunc ad alterum genus testamenti, quod dicitur physicon, in quo Graeci belliores quam Romani nostri, Varr. ap. Non. p. 77, 30 (Sat. Menipp. 87, 3).—Hence, bellē, adv., *prettily*, *neatly*, *becomingly*, *finely*, *excellently*, *well*, *delightfully*, etc.: quare bene et praeclare, quamvis nobis saepe dicatur; belle et festive, nimium saepe nolo, Cic. de Or. 3, 26, 101; cf. id. Quint. 30, 93; so Plaut. Truc. 2, 2, 35; * Lucr. 1, 644; Cic. Att. 1, 1, 5; 16, 3, 4; Quint. 6, 3, 48 al.: quod honeste aut sine detrimento nostro promittere non possumus... belle negandum est, **in a courtly**, **polite manner**, Q. Cic. Pet. Cons. 11, 45; so Publ. Syr. ap. Gell. 17, 14, 10: belle se habere, Cic. Att. 12, 37 : belle habere (cf.: εὖ, καλῶς ἔχειν), *to be in good health*, *be well*, id. Fam. 9, 9, 1; so, bellissime esse, id. Att. 14, 14, 1 : facere, in medical lang., **to operate well**, **to have a good effect**, Cato, R. R. 157; Scrib. Comp. 136; 150 (cf. the uses of bene). —With *bellus* : i sane, bella belle, Plaut. As. 3, 8, 86; id. Curc. 4, 2, 35 (cf.: καλὴ καλῶς, Av. Ach. 253).—Ellipt., belle, for belle habere: sed ut ad epistolas tuas redeam, cetera belle, illud miror, *the others are well* or *right*, Cic. Fam. 7, 18, 2.— *Sup.* : haec ipsa fero equidem fronte, ut puto, et voltu bellissime, sed angor intimis sensibus, Cic. Att. 5, 10, 3; id. Fam. 14, 14, 1: navigare, id. ib. 16, 9, 1 al. ( *comp.* perh. not in use). 5151#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5150#bellutus#bellūtus, v. belutus. 5152#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5151#belluus#belluus, v. beluus. 5153#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5152#belo#bēlo, v. balo `I` *init.* 5154#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5153#beloacos#bĕlŏăcŏs or bĕlŏtŏcŏs, `I` *a plant*, *also called* dictamnus, App. Herb. 62. 5155#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5154#belone#bĕlŏnē, ēs, f., = βελόνη, `I` *a sea-fish*, *also called* acus, *hornpike*, *garfish*, Plin. 9, 51, 76, § 166. 5156#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5155#belua#bēlŭa (not bellŭa), ae, f. (belua, dissyl., Varr. ap. Non. p. 201, 26) [perh. kindr. with θήρ, fera, as uber with οὖθαρ, and paulus with παῦρος ], `I` *a beast* distinguished for size or ferocity, *a monster* (as an elephant, lion, wild boar, whale, etc.; cf.: bestia, fera): elephanto beluarum nulla prudentior, Cic. N. D. 1, 35, 97; id. Fam. 7, 1, 3; Curt. 8, 9, 29: ea genera beluarum, quae in Rubro Mari Indiāve gignantur, Cic. N. D. 1, 35, 97 : singulas stellas numeras deos, eosque beluarum nomine appellas, id. ib. 3, 16, 40; cf. * Lucr. 4, 143: fera et immanis, Cic. Ac. 2, 34, 108 : vasta et immanis, id. Div. 1, 24, 49 : saeva, Hor. C. 1, 12, 22 : ingens, id. S. 2, 3, 316 : centiceps, id. C. 2, 13, 34 al. — `I.B` Esp. freq., κατ' ἐξοχἠν, *the elephant*, Ter. Eun. 3, 1, 25 Ruhnk.: jam beluarum terror exoleverat, Flor. 1, 18, 9; cf. Graev. ib. 2, 6, 49; Sil. 11, 543: quis (gladiis) appetebant beluarum manus, Curt. 8, 14, 33 al. —Hence with the epithets, Inda, Ov. Tr. 4, 6, 7: Gaetula, Juv. 10, 158.— `II` Sometimes, in gen., *a beast*, *animal* (even of small and tame animals): quo quidem agno sat scio magis curiosam nusquam esse ullam beluam, Plaut. Aul. 3, 6, 26.— *The lower animals*, as distinguished from man: quantum natura hominis pecudibus reliquisque beluis antecedat, Cic. Off. 1, 30, 105; 2, 5, 16 and 17; id. N. D. 2, 39, 99; 2, 47, 122.— `III` Trop. `I.A` As a term of reproach, *beast*, *brute* (class.), Plaut. Trin. 4, 2, 112; id. Most. 3, 1, 78; id. Rud. 2, 6, 59: age nunc, belua, Credis huic quod dicat? Ter. Eun. 4, 4, 37; id. Phorm. 4, 2, 11: sed quid ego hospitii jura in hac immani beluā commemoro? Cic. Verr. 2, 5, 42, § 109 : beluae quaedam illae immanes ac ferae, forma hominum indutae, exstiterunt, id. Sull. 27, 76; id. Pis. 1, 1; id. Phil. 8, 4, 13; id. Leg. 3, 9, 22; id. Off. 3, 6, 32; Liv. 7, 10, 3. — `I.B` Of abstract objects: quod, ut feram et inmanem beluam, sic ex animis nostris adsensionem extraxisset, Cic. Ac. 2, 34, 108 : amicos increpans, ut ignaros, quanta belua esset imperium, Suet. Tib. 24 : avaritia, belua fera, Sall. Rep. Ordin. 2, 54 (p. 274 Gerl.). 5157#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5156#belualis#bēlŭālis ( bell-), e, adj. belua, `I` *bestial*, *brutish* : educatio, Macr. S. 5, 11, 15. 5158#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5157#beluatus#bēlŭātus ( bell-), a, um, adj. id., `I` *ornamented* or *embroidered with figures of animals* : tapetia, Plaut. Ps. 1, 2, 14. 5159#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5158#beluilis#bēlŭīlis ( bell-), e, adj. id., `I` *bestial*, *brutal* (post-class.): beluile θηριῶδες, Gloss. Philox.: beluile saevientes, Jul. Val. Rer. Gest. Alex. M. 3, 88; 3, 55. 5160#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5159#beluinus#bēlŭīnus ( bell-), a, um, adj. id., `I` *brutal*, *bestial*, *animal* (post-class.): voluptates, Gell. 19, 2, 2 : fauces, Prud. Cath. 7, 114 : pars corporis, Jul. Val. Rer. Gest. Alex. 3, 54. 5161#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5160#Belunum#Bēlūnum, i, n., `I` *the capital city of a people of Venetia*, now *Belluno*, Plin. 3, 19, 23, § 110; Inscr. Orell. 69; 3549. 5162#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5161#beluosus#bēlŭōsus ( bell-), a, um, adj. id., `I` *abounding in beasts* or *monsters* : Oceanus, * Hor. C. 4, 14, 47; so Avien. Ora Marit. 204. 5163#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5162#Belus#Bēlus, i, m., = Βῆλος; Heb.. `I` *An Asiatic king of a primitive age*, *builder of Babylon and founder of the Babylonian kingdom*, Verg. A. 1, 621; 1, 729 sq.: priscus, Ov. M. 4, 213 (like Βῆλος ὁ ἀρχαῖος, Aelian. V. H. 13, 3).— `II` *An Indian deity*, compared with Hercules of the Greeks, Cic. N. D. 3, 16, 42; cf. Robinson, Dict., under.— `III` *A king of Egypt*, *father of Danaus and Ægyptus.* — `IV` Derivv. `I.A` Bēlīdes, ae (for the length of the *i*, cf. Prisc. p. 584 P.), m., = Βηλίδης, *a male descendant of Belus* : Belidae fratres, i. e. **Danaus and Ægyptus**, Stat. Th. 6, 291 : surge, age, Belide, de tot modo fratribus unus, i. e. **Lynceus**, **son of Ægyptus**, Ov. H. 14, 73 : Palamedes, Verg. A. 2, 82 (septimo gradu a Belo originem ducens, Serv.).— `I.B` Bēlis, ĭdis, f., and usu. in plur., Bēlĭdĕs, um, *the granddaughters of Belus*, *the Belides*, = Danaides (v. Danaus), Ov. Tr. 3, 1, 62; id. A. A. 1, 74; id. M. 4, 463; 10, 44.— `I.C` Bēlĭăs, ădis, f., = Belis, Sen. Herc. Oet. 961.— `V` Beli oculus, *a precious stone*, *cat* ' *s-eye*, *a species of onyx*, Plin. 37, 10, 55, § 149.— `VI` *A river of Galilee*, *on the borders of Phœnicia*, now *Nahr Naaman*, Plin. 5, 19, 17, § 75; Tac. H. 5, 7. 5164#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5163#belutus#bēlūtus ( bell-), a, um: bestiae similis, Paul. ex Fest. p. 34 Müll. 5165#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5164#beluus#bēlŭus ( bell-), a, um, = beluinus, Gloss. Isid. 5166#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5165#Bembinadia#Bembinadĭa, ae, f., `I` *a district in Arcadia*, Plin. 4, 6, 10, § 21. 5167#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5166#Benacus#Bēnācus, i, m., = Βή?ακος, Strabo: lacus, `I` *a deep and rough lake in* Gallia Transpadana, *near Verona*, *through which the Mincius* (Mincio) *flows*, now *Lago di Garda*, Plin. 2, 103, 106, § 224; 9, 22, 38, § 75; and *absol.* Benacus, Verg. G. 2, 160; id. A. 10, 205.— Hence, Bēnācenses, ium, m., *the people* *dwelling near Lake Benacus*, Inscr. Grut. 260, 2. 5168#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5167#Bendidius#Bendĭdīus, a, um, adj., = Βενδίδειος, `I` *of* or *pertaining to Bendis* ( Βένδις, *the Thracian Diana* or *goddess of the moon*): templum, Liv. 38, 41, 1. 5169#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5168#bene#bĕnĕ, adv. of manner and intensity [bonus; the first vowel assimilated to the `I` *e* of the foll. syllable; cf. Corss. Ausspr. 2, 366], *well* ( *comp.* melius, *better; sup.* optime [v. bonus *init.* ], *best;* often to be rendered by more specific Engl. adverbs). `I` As adjunct of verbs. `I.A` In gen. `I.A.1` Of physical or external goodness, usefulness, ornament, and comfort: villam rusticam bene aedificatam habere expedit, Cato, R. R. 3 : villam bonam beneque aedificatam, Cic. Off. 3, 13, 55 : quid est agrum bene colere? Bene arare, Cato, R. R. 61 : agro bene culto nihil potest esse... uberius, Cic. Sen. 16, 57 : ubi cocta erit bene, Cato, R. R. 157; 3; 4; 32 et saep.: te auratam et vestitam bene, Plaut. Men. 5, 2, 50 : ornatus hic satis me condecet? *Ps.* Optume, *it is very becoming*, id. Ps. 4, 1, 26: me bene curatā cute vises, **well tended**, Hor. Ep. 1, 4, 15 : bene olere, Verg. E. 2, 48 : bene sonare, Quint. 8, 3, 16 : neque tamen non inprimis bene habitavit, **in the very best style**, Nep. Att. 13, 1 : a Catone cum quaereretur, quid maxime in re familiari expediret, respondet Bene pascere? Quid secundum? Satis bene pascere, Cic. Off. 2, 25, 89 : so, bene cenare, Cat. 13, 17; Hor. Ep. 1, 6, 56: bene de rebus domesticis constitutum esse, **to be in good circumstances**, Cic. Sest. 45, 97; similarly: rem (i. e. familiarem) bene paratam comitate perdidit, **well arranged**, Plaut. Rud. prol. 38.— `I.A.2` With respect to the mind. `I.1.1.a` Perception, knowledge, ability: quas tam bene noverat quam paedagogos nostros novimus, Sen. Ep. 27, 5 : quin melius novi quam te et vidi saepius, Plaut. Capt. 5, 2, 22 : novi optime (Bacchus) et saepe vidi, Cic. Fam. 7, 23, 2 : qui optime suos nosse deberet, Nep. Con. 4, 1; cf. Hor. Ep. 1, 18, 1; id. S. 1, 9, 22: satin' haec meministi et tenes? *Pa.* Melius quam tu qui docuisti, Plaut. Pers. 2, 2, 2: quod eo mihi melius cernere videor quo ab eo proprius absum, Cic. Sen. 21, 77 : ut hic melius quam ipse illa scire videatur, id. de Or. 1, 15, 66; id. Or. 38, 132: cum Sophocles vel optime scripserit Electram suam, id. Fin. 1, 2, 5 : gubernatoris ars quia bene navigandi rationem habet, **of able seamanship**, id. ib. 1, 13, 42 : melius in Volscis imperatum est, **better generalship was displayed**, Liv. 2, 63, 6 : nihil melius quam omnis mundus administratur, Cic. Inv. 1, 34, 59 : de medico bene existimari scribis, *that he is well thought* ( *spoken*) *of*, i. e. *his ability*, id. Fam. 16, 14, 1: prudentibus et bene institutis, **well educated**, id. Sen. 14, 50 : sapientibus et bene naturā constitutis, **endowed with good natural talent**, id. Sest. 65, 137 : quodsi melius geruntur ea quae consilio geruntur quam, etc., **more ably**, id. Inv. 1, 34, 59 : tabulas bene pictas collocare in bono lumine, **good paintings**, id. Brut. 75, 261 : canere melius, Verg. E. 9, 67; Quint. 10, 1, 91: bene pronuntiare, id. 11, 3, 12 : bene respondere interrogationibus, id. 5, 7, 28; 6, 3, 81.— `I.1.1.b` Of feeling, judgment, and will: similis in utroque nostrum, cum optime sentiremus, error fuit, **when we had the best intentions**, Cic. Fam. 4, 2, 3; so id. ib. 6, 4, 2; so, bene sentire, id. ib. 6, 1, 3; so, bene, optime de re publicā sentire, **to hold sound views on public affairs**, id. Off. 1, 41, 149; id. Fam. 4, 14, 1; id. Phil. 3, 9, 23: bene animatas eas (insulas) confirmavit, **well disposed**, Nep. Cim. 2, 4 : ei causae quam Pompeius animatus melius quam paratus susceperat, Cic. Fam. 6, 6, 10; so, optime animati, Varr. ap. Non. p. 201, 7: quod bene cogitasti aliquando, laudo, **that you had good intentions**, Cic. Phil. 2, 14, 34 : se vero bene sperare (i. e. de bello), **had good hopes**, Liv. 6, 6, 18 : sperabis omnia optime, Cic. Fam. 4, 13, 7 : tibi bene ex animo volo, Ter. Heaut. 5, 2, 6; so freq.: bene alicui velle, v. volo: bene aliquid consulere, *to plan something well* : vigilando, agendo, bene consulendo prospera omnia cedunt, Sall. C. 52, 29 : omnia non bene consulta, id. J. 92, 2. — `I.1.1.c` Of morality, honesty, honor, etc. Bene vivere, or bene beateque vivere ( = καλῶς κἀγαθῶς), *to lead a moral and happy* *life* : qui virtutem habeat, eum nullius rei ad bene vivendum indigere, Cic. Inv. 1, 51, 93 : in dialecticā vestrā nullam esse ad melius vivendum vim, id. Fin. 1, 19, 63 : quod ni ita accideret et melius et prudentius viveretur, id. Sen. 19, 67; cf. id. Ac. 1, 4, 15; id. Fin. 1, 13, 45; id. Off. 1, 6, 19; id. Fam. 4, 3, 3 et saep. (for another meaning of bene vivere, cf. e. infra).— Bene mori, *to die honorably*, *bravely*, *creditably*, *gloriously* : qui se bene mori quam turpiter vivere maluit, Liv. 22, 50, 7 : ne ferrum quidem ad bene moriendum oblaturus est hostis, id. 9, 3, 3; so id. 21, 42, 4: tum potui, Medea, mori bene, Ov. H. 12, 5.— Bene partum, *what is honestly*, *honorably earned* or *acquired* : multa bona bene parta habemus, Plaut. Trin. 2, 2, 65 : mei patris bene parta indiligenter Tutatur, Ter. Phorm. 5, 3, 5 : res familiaris primum bene parta sit, nullo neque turpi quaestu, neque odioso, Cic. Off. 1, 26, 92 : diutine uti bene licet partum bene, Plaut. Rud. 4, 7, 15; Sall. C. 51, 42 (cf.: mala parta, Cic. Phil. 2, 27, 65 : male par tum, Plaut. Poen. 4, 2, 22).— Apud bonos bene agier, an old legal formula: bonā fide agi (v. bonus), *to be transacted in good faith among good men.* ubi erit illa formula fiduciae ut inter bonos bene agier oportet? Cic. Fam. 7, 12, 2; id. Off. 3, 15, 61; 3, 17, 70.—( ε) Non bene = male, *not faithfully* : esse metus coepit ne jura jugalia conjunx Non bene servasset, Ov. M. 7, 716.— `I.1.1.d` Representing an action as right or correct, *well*, *rightly*, *correctly* : bene mones, Ibo, *you are right* ( *to admonish me*), Ter. And. 2, 2, 36: sequi recusarunt bene monentem, Liv. 22, 60, 17 : quom mihi et bene praecipitis, et, etc., **since you give sound advice**, Plaut. Poen. 3, 2, 55; so Ter. Ad. 5, 9, 6; 3, 3, 80; Lucil. ap. Non. p. 372, 7: bene enim majores accubitionem epularem amicorum convivium nominarunt, melius quam Graeci, Cic. Sen. 13, 45 : hoc bene censuit Scaevola, **correctly**, Dig. 17, 1, 48.— `I.1.1.e` *Pleasantly*, *satisfactorily*, *profitably*, *prosperously*, *fortunately*, *successfully* : nunc bene vivo et fortunate atque ut volo atque animo ut lubet, Plaut. Mil. 3, 1, 111 : nihil adferrent quo jucundius, id est melius, viveremus, Cic. Fin. 1, 41, 72 : si bene qui cenat, bene vivit, Hor. Ep. 1, 6, 56 : quamobrem melius apud bonos quam apud fortunatos beneficium collocari puto, *is better* or *more profitably invested*, Cic. Off. 2, 20, 71: perdenda sunt multa beneficia ut semel ponas bene, Sen. Ben. poët. 1, 2, 1: etiamsi nullum (beneficium) bene positurus sit, id. ib. 1, 2, 2 : quando hoc bene successit, Ter. Ad. 2, 4, 23 : bene ambulatum'st? *Di.* Huc quidem, hercle, ad te bene, Quia tui vivendi copia'st, *has your walk been pleasant?* Plaut. Truc. 2, 4, 18: melius ominare, **use words of better omen**, id. Rud. 2, 3, 7; Cic. Brut. 96, 329: qui se suamque aetatem bene curant, Plaut. Ps. 4, 7, 36.—So, bene (se) habere: ut bene me haberem filiai nuptiis, *have a good time at*, etc., Plaut. Aul. 2, 8, 2: qui se bene habet suisque amicis usui est, **who enjoys his life and is a boon companion**, id. Mil. 3, 1, 128 : nam hanc bene se habere aetatem nimio'st aequius, id. Merc. 3, 2, 6 : bene consulere alicui, *to take good care for somebody* ' *s interests* : tuae rei bene consulere cupio, id. Trin. 3, 2, 9 : ut qui mihi consultum optume velit esse, Ter. Phorm. 1, 3, 1 : me optime consulentem saluti suae, Cic. Fam. 4, 14, 2 : qui se ad sapientes viros bene consulentes rei publicae contulerunt, id. Off. 2, 13, 46.—So, bene mereri, and rarely bene merere, *to deserve well of one*, i. e. *act for his advantage; absol.* or with *de* : addecet Bene me, renti bene referre gratiam, Plaut. Rud. 5, 3, 36 : Licinii aps te bene merenti male refertur gratia? id. Ps. 1, 3, 86 : ut memorem in bene meritos animum praestarem, Cic. Fam. 1, 9, 10 : cogor nonnumquam homines non optime de me meritos rogatu eorum qui bene meriti sunt, defendere, id. ib. 7, 1, 4 : tam bene meritis de nomine Punico militibus, Liv. 23, 12, 5 : si bene quid de te merui, Verg. A. 4, 317; cf. Cic. Opt. Gen. 7, 20; id. Sest. 1, 2; 12, 39; 66, 139; 68, 142; id. Mil. 36, 99; id. Phil. 2, 14, 36 et saep.; v. mereo, D. and P. a. —So esp. referring to price: bene emere, *to buy advantageously*, i. e. *cheaply;* bene vendere, *to sell advantageously*, i. e. *at a high price* : bene ego hercle vendidi te, Plaut. Durc. 4, 2, 34: et quoniam vendat, velle quam optime vendere, Cic. Off. 3, 12, 51 : ita nec ut emat melius, nec ut vendat quidquam, simulabit vir bonus, id. ib. 3, 15, 61 : vin' bene emere? *Do.* Vin' tu pulcre vendere? Plaut. Pers. 4, 4, 38: melius emetur, Cato, R. R. 1 : quo melius emptum sciatis, Cic. ap. Suet. Caes. 50 *fin.* : qui vitā bene credat emi honorem, **cheaply**, Verg. A. 9, 206; Sil 4, 756.— `I.1.1.f` Expressing kindness, thanks, etc.: bene facis, bene vocas, bene narras, *I thank you*, *am obliged to you for doing*, *calling*, *saying* (colloq.): merito amo te. *Ph.* Bene facis, *thanks!* Ter Eun. 1, 2, 106; cf.: in consuetudinem venit, bene facis et fecisti non mdicantis esse, sed gratias agentis, Don. ad loc.' placet, bene facitis, Plaut. Rud. 3, 6, 43 : dividuom talentum faciam. *La.* Bene facis, id. ib. 5, 3, 52: si quid erit dubium, immutabo *Da.* Bene fecisti, id. Ep. 5, 1, 40 *Lo.* Adeas, si velis. *La.* Bene hercle factum vobis habeo gratiam. Accedam propius, id. Rud. 3, 6, 2; Ter. Ad. 4, 3, 10.—With *gratiam habere* : bene fecisti; gratiam habeo maximam, Ter. Eun. 5, 8, 61; cf. bene benigneque arbitror te facere, Plaut. Most. 3, 2, 130 : quin etiam Graecis licebit utare cum voles... Bene sane facis, sed enitar ut Latine loquar, *I thank you for the permission*, *but*, etc., Cic. Ac. 1, 7, 25: an exitum Cassi Maelique expectem? Bene facitis quod abominamini... sed, etc., *I am much obliged to you for abhorring this*, *but*, etc., Liv. 6, 18, 9: bene edepol narras; nam illi faveo virgini, *thanks for telling me*, *for*, etc., Ter. Eun. 5, 3, 7 (cf.: male hercule narras, **I owe you little thanks for saying so**, Cic. Tusc. 1, 6, 10): bene, ita me di ament, nuntias, Ter. Hec. 4, 4, 20 : benenarras, Cic. Att. 16, 14, 4; 13, 33, 2: tu ad matrem adi. Bene vocas; benigne dicis Cras apud te, *thanks for your invitation*, *but*, etc., Plaut. Merc. 5, 2, 108: eamus intro ut prandeamus. *Men.* Bene vocas, tam gratia'st, id. Men. 2, 3, 41.— `I.1.1.g` Of accuracy, etc., *well*, *accurately*, *truly*, *completely* : cum ceterae partes aetatis bene descriptae sint, Cic. Sen. 2, 5 : cui bene librato... Obstitit ramus, Ov. M. 8, 409 : at bene si quaeras, id. ib. 3, 141 : tibi comprimam linguam. Hau potes: Bene pudiceque adservatur, Plaut. Am. 1, 1, 196 : bene dissimulare amorem, **entirely**, Ter. And. 1, 1, 105 : quis enim bene celat amorem? Ov. H. 12, 37.—So with a negation, = male restat parvam quod non bene compleat urnam, Ov. M. 12, 615: non bene conveniunt... Majestas et amor, id. ib 2, 846.—Redundant, with *vix* (Ovid.): vix bene Castalio descenderat antro, Incustoditam lente videt ire juvencam ( = vix descenderat cum, etc.), Ov. M. 3, 14 : tactum vix bene limen erat, Aesonides, dixi, quid agit meus? id. H. 6, 24 : vix bene desieram, rettulit illa mihi, id. F 5, 277.— `I.1.1.h` *Sup.*, *most opportunely*, *at the nick of time* (comic): sed eccum meum gnatum optume video, Plaut. Merc. 2, 2, 57 : sed optume eccum exit senex, id. Rud. 3, 3, 44. optume adveniens, puere, cape Chlamydem, etc., id. Merc. 5, 2, 69: Davum optume Video, Ter And. 2, 1, 35; 4, 2, 3; Plaut. Rud. 3, 5, 25; 4, 5, 19; Ter. Eun. 5, 2, 66; id. Heaut. 4, 5, 9; 5, 5, 2. —; `I.1.1.i` Pregn.: bene polliceri = large polliceri, *to make liberal promises* ' praecepit ut ceteros adeant, bene polliceantur, Sall. C. 41, 5; cf.: bene promittere, *to promise success* : quae autem inconstantia deorum ut primis minentur extis, bene promittant secundis? Cic. Div. 2, 17, 38.— `I.B` In partic. `I.A.1` Bene dicere. `I.1.1.a` *To speak well*, i. e. *eloquently* : qui optime dicunt, **the most eloquent**, Cic. de Or. 1, 26, 119; 2, 2, 5: etiam bene dicere haud absurdum est, Sall. C. 3, 1 : abunde dixit bene quisquis rei satisfecit, Quint. 12, 9, 7; cf: bene loqui, **to use good language**, **speak good Latin**, Cic. Brut. 58, 212, 64, 228.— `I.1.1.b` *To speak ably* : multo oratorem melius quam ipsos illos quorum eae sint artes esse dicturum, Cic. Or. 1, 15, 65; cf. Hor. Ep. 1, 2, 4. bene dicendi scientia, Quint. 7, 3, 12.— `I.1.1.c` *To speak correctly* or *elegantly* : eum et Attice dicere et optime, ut..bene dicere id sit, Attice dicere, Cic. Opt. Gen. 4, 13 ' optime dicta, Quint. 10, 1, 19.—So, bene loqui: ut esset perfecta illa bene loquendi laus, Cic. Brut. 72, 252 : at loquitur pulchre. Num melius quam Plato? id. Opt. Gen. 5, 16.— `I.1.1.d` *To speak well*, i e. *kindly*, *of one*, *to praise* *him; absol.* or with dat., or *reflex.*, with *inter* (less correctly as one word, benedicere): cui bene dixit umquam bono? *Of what good man has he ever spoken well*, or, *what good man has he ever praised*, Cic. Sest. 52, 110. bene, quaeso, inter vos dicatis, et amice absenti tamen, Plaut. Mil. 4, 8, 31.—Ironically: bene equidem tibi dico qui te digna ut eveniant precor, Plaut. Rud. 3, 2, 26 : nec tibi cessaret doctus bene dicere lector, Ov. Tr. 5, 9, 9 : cui a viris bonis bene dicatur, Metell. Numid. ap. Gell. 6, 11, 3.— And *dat* understood: si bene dicatis (i. e. mihi) vostra ripa vos sequar, Plaut. Poen. 3, 3, 18 ' omnes bene dicunt (ei), et amant (eum), Ter. Ad. 5, 4, 11: ad bene dicendum (i e. alteri) delectandumque redacti, Hor. Ep 2, 1, 155 — Part. ' indignis si male dicitur, male dictum id esse duco; Verum si dignis dicitur, bene dictum'st, **is a praise**, Plaut. Curc. 4, 2, 27 sq. : nec bene nec male dicta profuerunt ad confirmandos animos, Liv 23, 46, 1; cf. Ter. Phorm. prol. 20 infra. —Bene audio = bene dicitur mihi, *I am praised* : bene dictis si certasset, audisset bene, Ter. Phorm. prol. 20; v. audio, 5.— `I.1.1.e` To use words of good omen ( εὐφημεῖν): *Ol.* Quid si fors aliter quam voles evenerit? *St.* Bene dice, dis sum fretus ( = fave linguā, melius ominare), Plaut. Cas. 2, 5, 38 heja, bene dicito, id. As. 3, 3, 155.— `I.1.1.f` Bene dixisti, a formula of approbation: ne quan do iratus tu alio conferas. *Th.* Bene dixti, *you are right*, Ter. Eun. 3, 1, 61. bene et sapienter dixti dudum, etc., *it was a good and wise remark of yours that*, etc., id. Ad. 5, 8, 30.— `I.1.1.g` Bene dicta, *fine* or *specious*, *plausible words* (opp. deeds): bene dictis tuis bene facta aures meae expostulant, Plaut. Pers. 4, 3, 25; so, bene loqui: male corde consultare, Bene linguā loqui, **use fine words**, Plaut. Truc. 2, 1, 16.— `I.A.2` Bene facere. `I.1.1.a` Bene aliquid facere, *to do*, *make*, *something well*, i. e. *ably* (v. I. A. 2. a. supra): vel non facere quod non op time possis, vel facere quod non pessime facias, Cic. Or. 2, 20, 86 : non tamen haec quia possunt bene aliquando fieri passim facienda sunt, Quint. 4, 1, 70 : Jovem Phidias optime fecit, id. 2, 3, 6; so, melius facere, Afran. ap. Macr. 6, 1.— *P. a.* : quid labor aut bene facta juvant? **his labor and well-done works are no pleasure to him**, Verg. G. 3, 525. — `I.1.1.b` Bene facere, with *dat. absol.*, with *in* and abl., or with *erga*, *to do a good action*, *to benefit somebody*, *to impart benefits* (less cor rectly as one word, benefacio) With *dat.* : bonus bonis bene feceris, Plaut. Poen. 5, 4, 60 : bene si amico feceris, ne pigeat fecisse, id. Trin. 2, 2, 66 : malo bene facere tantumdem est periculum quantum bono male facere, id. Poen. 3, 3, 20 : homini id quod tu facis bene, id. Ep 1, 2, 33 : tibi lubens bene faxim, Ter. Ad. 5, 5, 6; 5, 6, 8; 5, 8, 25: at tibi di semper... faciant bene, **may the gods bless you**, Plaut. Men. 5, 7, 32 : di tibi Bene faciant, Ter. Ad. 5, 7, 20; so Plaut. Pers. 4, 3, 18.— *Pass.* : quod bonis bene fit beneficium, Plaut. Capt. 2, 2, 108 : pulchrum est bene facere reipublicae, Sall. C. 3, 1 : ego ne ingratis quidem bene facere absistam, Liv. 36, 35, 4.—Reflexively. sibi bene facere, *enjoy one* ' *s self*, *have a good time*, genio indulgere (v. I. A. 2. e. supra): nec quisquam est tam ingenio duro quin, ubi quidquam occasionis sit sibi faciat bene, Plaut. As. grex 5.— With *in* and abl. : quoniam bene quae in me fecerunt, ingrata ea habui, Plaut. Am. 1, 1, 30.— With *erga* : si quid amicum erga bene feci, Plaut. Trin. 5, 2, 4.— With ellipsis of dat., *to impart benefits* : ingrata atque irrita esse omnia intellego Quae dedi et quod bene feci, Plaut. As. 1, 2, 11 : quod bene fecisti, referetur gratia, id. Capt. 5, 1, 20 : ego quod bene feci, male feci, id. Ep. 1, 2, 34; id. Trin. 2, 2, 41: si beneficia in rebus, non in ipsā benefaciendi voluntate consisterent, Sen. Ben. 1, 7, 1 : benefaciendi animus, id. ib. 2, 19, 1.—So esp. in formula of thanks, etc.' bene benigneque arbitror te facere, *I thank you heartily*, Plaut. Most. 3, 2, 129: *Jup.* Jam nunc irata non es? *Alc.* Non sum. *Jup.* Bene facis, id. Am. 3, 2, 56; v Brix ad Plaut. Trin. 384.— P. a. as *subst.* : bĕnĕ facta, ōrum, n., *benefits*, *benefactions* (cf. beneficium): bene facta male locata male facta arbitror, Enn. ap. Cic. Off. 2, 18, 62 (Trag. v 429 Vahl.): pol, bene facta tua me hortantur tuo ut imperio paream, Plaut Pers. 5, 2, 65: pro bene factis ejus uti ei pretium possim reddere. id. Capt. 5, 1, 20; bene facta referre, Claud. Laud. Stil. 3, 182 tenere, id. ib. 2, 42.—So freq. in eccl. writ ers: et si bene feceritis his qui vobis bene faciunt, Vulg. Luc. 6, 33 : bene facite his qui oderunt vos, id. Matt. 5, 44.—( ε) *Absol.*, *to do good*, *perform meritorious acts* (in *fin. verb* only eccl. Lat.)' discite bene facere, Vulg. Isa. 1, 17: interrogo vos si licet sabbatis bene facere an male, id. Luc. 6, 9 : qui bene facit, ex Deo est, id. Joan. Ep. 3, 11.— In *P a.* (class.): bene facta (almost always in plur.), *merits*, *meritorious acts*, *brave deeds* : bene facta recte facta sunt, Cic. Par 3, 1, 22 : omnia bene facta in luce se collocari volunt, id. Tusc. 2, 26, 64; id. Sen. 3, 9: bene facta mea reipublicae procedunt, Sall. J 85, 5, cf. id. C. 8, 5; id. H. Fragm. 1, 19: veteribus bene factis nova pensantes maleficia, Liv 37, 1, 2; cf. Quint. 3, 7, 13; 12, 1, 41; Prop. 2, 1, 24; Ov. M. 15, 850, Claud. VI. Cons. Hon. 386.— *Sing.* : bene factum a vobis, dum vivitis non abscedet, Cato ap. Gell. 16, 1, 4.—( ζ) In medical language, *to be of good effect*, *benefit*, *do good* : id bene faciet et alvum bonam faciet, Cato, R. R. 157, 6.—So with *ad* : ad capitis dolorem bene facit serpyllum, Scrib Comp. 1; so id. ib. 5; 9; 13; 41.—( η) In the phrase bene facis, etc., as a formula of thanks, v I A. 2. f. supra.—( θ) Expressing joy, *I am glad of it*, *I am glad that* etc. (comic.) *Da.* Tua quae fuit Palaestra, ea filia inventa'st mea. *La.* Bene meher cule factum'st, Plaut. Rud. 5, 3, 9: bis tanto valeo quam valui prius. *Ly.* Bene hercle factum et gaudeo, id. Merc. 2, 2, 27; Ter And. 5, 6, 11; id. Hec. 5, 4, 17; id. Eun. 5, 8, 7: bene factum et volup est hodie me his mulierculis Tetulisse auxilium, Plaut. Rud. 4, 1, 1; Ter. Hec. 3, 5, 11; so, bene factum gaudeo: nam hic noster pater est *Ant.* Ita me Juppiter bene amet, benefac tum gaudeo, Plaut. Poen. 5, 5, 47; Ter Phorm. 5, 6, 43; cf.: *Me.* Rex Creo vigiles nocturnos singulos semper locat. *So.* Bene facit, quia nos eramus peregri, tutatu'st domum, *I am glad of it*, etc., Plaut. Am. 1, 1, 19. bene fecit A. Silius qui transegerit: neque enim ei deesse volebam, et quid possem timebam, *I am glad that A. Silius*, etc., Cic. Att. 12, 24, 1.— `I.A.3` With *esse.* `I.1.1.a` Bene est, *impers.*, *it is well.* In the epistolary formula: si vales bene est; or, si vales bene est, (ego) valeo (abbrev. S.V.B.E.V.), Afran. ap Prisc. p 804 P; Cic. Fam. 5, 14, 1; 10, 34, 1; 4, 1, 1; cf. id. ib. 5, 7, 1; 5, 9, 1; 5, 10, 1; 10, 33, 1; 10, 14, 8; 10, 14, 11; 14, 14, 1, 14, 14, 16: si valetis gaudeo, Plaut. Pers. 4, 3, 41 —These formulas were obsolete at Seneca's time: mos antiquis fuit, usque ad meam servatus aetatem, primis epistulae verbis adicere: Si vales, bene est; ego valeo, Sen. Ep. 15, 1.— = bene factum est (cf. I. 2. k. supra): oculis quoque etiam plus jam video quam prius: *Ly.* Bene est, Plaut. Merc. 2, 2, 26: hic est intus filius apud nos tuus. *De.* Optume'st, id. ib. 5, 4, 49; Ter. Ad. 3, 3, 48; 5, 5, 3; id. Hec. 5, 4, 31.— `I.1.1.b` Bene est alicui, *impers.*, *it is* ( *goes*) *well with one*, *one does well*, *is well off*, *enjoys himself*, *is happy* : nam si curent, bene bonis sit, male malis, quod nunc abest, Enn ap. Cic. N. D. 3, 32, 79 (Trag. v. 355 Vahl.): bona si esse veis, bene erit tibi, Plaut. Merc. 3, 1, 12 : quia illi, unde huc abvecta sum, malis bene esse solitum'st, id. ib. 3, 1, 13 : qui neque tibi bene esse patere, et illis qui bus est invides, id. Ps. 4, 7, 35 (so id. Trin. 2, 2, 71): num quippiam aluit me vis? *De.* Ut bene sit tibi, id Pers. 4, 8, 5; id. Poen. 4, 2, 90; Ter Phorm. 1, 2, 101: nemini nimium bene est, Afran. ap. Charis. p. 185 P.: si non est, jurat bene solis esse maritis, Hor. Ep 1, 1, 88 : nec tamen illis bene erit, quia non bono gaudent, Sen. Vit. Beat. 11, 4 : BENE SIT NOBIS, Inscr Orell. 4754; Plaut. Truc. 2, 4, 95; 4, 2, 36; id. Curc. 4, 2, 31; id. Pers. 5, 2, 74; id. Stich. 5, 5, 12; id. Merc. 2, 2, 55; Ter. Ad. 1, 1, 9.— *Comp.* : istas minas decem, qui me procurem dum melius sit mi, des. Plaut. Curc. 4, 2, 40: spero ex tuis litteris tibi melius esse, **that your health is better**, Cic. Fam. 16, 22, 1; Plaut. Most. 3, 2, 1; Ter And. 2, 5, 16.—With dat. understood: patria est ubi cumque est bene (i. e. cuique), *where one does well*, *there is his country*, Poët. ap. Cic Tusc 5, 37, 108 (Trag. Rel. inc. p. 248 Rib). —With abl., *to be well off in*, *to feast upon* a thing: ubi illi bene sit ligno, aqua calida, cibo, vestimentis, Plaut. Cas. 2, 3, 39 : at mihi bene erat, non piscibus, Sed pullo atque hoedo, Hor. S. 2, 2, 120.— `I.1.1.c` Bene sum = bene mihi est: minore nusquam bene fui dispendio, Plaut. Men. 3, 2, 20 : de eo (argento) nunc bene sunt tuā virtute, id. Truc. 4, 2, 28 : dato qui bene sit; ego ubi bene sit tibi locum lepidum dabo, id. Bacch. 1, 1, 51 : scis bene esse si sit unde, id. Capt. 4, 2, 70.— `I.A.4` Bene habere. `I.1.1.a` With *subj. nom.* *To enjoy*, Plaut. Ps. 4, 7, 35 al.; v. I. A. 2. e. supra.— *To be favorable*, *to favor* : bene habent tibi principia, Ter. Phorm. 2, 3, 82. — With *se*, *to be well*, *well off.* imperator se bene habet, *it is well with*, Sen. Ep. 24, 9; cf.: si te bene habes, Plaut. Mil. 3, 1, 122 Brix ad loc.— `I.1.1.b` Hoc bene habet, or bene habet, *impers.* ( = res se bene habet), *it is well*, *matters stand well* : bene habet: jacta sunt fundamenta defensionis, Cic. Mur. 6, 14 : bene habet: di pium movere bellum, Liv. 8, 6, 4 : atque bene habet si a collegā litatum est, id. 8, 9, 1; Juv. 10, 72; Stat. Th. 11, 557.— So *pers.* : bene habemus nos, si in his spes est; opinor, aliud agamus, **we are well off**, Cic. Att. 2, 8, 1.— `I.A.5` Bene agere, with *cum* and abl. *To treat one well* : bene egissent Athenienses cum Miltiade si, etc., Val. Max. 5, 3, ext. 3.— *Impers.* : bene agitur cum aliquo, *it goes well with one*, *he is fortunate* : bene dicat secum esse actum, **that he has come off well**, Ter. Ad. 2, 2, 2 : non tam bene cum rebus humanis agitur ut meliora pluribus placeant, Sen. Vit. Beat. 2, 1.— With ellipsis of *cum* and abl. : si hinc non abeo intestatus, bene agitur pro noxiā (sc. mecum), Plaut. Mil. 5, 23.— `I.A.6` Rem (negotium) bene gerere. *To administer well private* or *public affairs* : multi suam rem bene gessere et publicam patriā procul, Enn. ap. Cic. Fam. 7, 6, 1 (Trag. Rel. v. 295 Vahl.): non ut multis bene gestae, sed, ut nemini, conservatae rei publicae, Cic. Pis. 3, 6; so, qui ordo bene gestae rei publicae testimonium multis, mihi uni conservatae dedit, id. Phil. 2, 1, 2 : rem publicam, id. Pis. 19, 45 : Apollini republicā vestrā bene gestā servatāque... donum mittitote, Liv. 23, 11, 3.— *To be successful*, *meet with success*, *acquit one* ' *s self well;* usu. of war; also of private affairs: bello extincto, re bene gestā, vobis gratis habeo, etc., Plaut. Pers. 5, 1, 2 : quando bene gessi rem, volo hic in fano supplicare, id. Curc. 4, 2, 41; quasi re bene gestā, Ter. Ad. 5, 1, 13 : rem te valde bene gessisse rumor erat, **that you had met with great success**, Cic. Fam. 1, 8, 7; id. Planc. 25, 61: conclamant omnes occasionem negotii bene gerendi amittendam non esse, Caes. B. G. 5, 57 : haec cogitanti accidere visa est facultas bene rei gerendae, id. ib. 7, 44 : res bello bene gestae, **success in war**, Liv. 23, 12, 11 : laeti bene gestis corpora rebus Procurate, Verg. A. 9, 157; cf. Cic. Planc. 25, 61; Liv. 1, 37, 6; 4, 47, 1; 8, 30, 5; 22, 25, 4; 23, 36, 2.— `I.A.7` Bene vertere, in wishes. With the *rel. quod* or *quae res* as *subject*, *to turn out well; absol.* or with *dat.* : quae res tibi et gnatae tuae bene feliciterque vortat, Plaut. Aul. 4, 10, 58 : quod utrisque bene vertat, Liv. 8, 5, 6 : quod bene verteret, id. 3, 26, 9; cf. id. 3, 35, 8; 3, 62, 5; 7, 39, 10; v. verto; cf.: quod bene eveniat, Cato, R. R. 141.— With *di* as *subject* : di bene vortant, **may the gods let it turn out well**, **may the gods grant success**, Plaut. Aul. 2, 3, 5; cf. Ter. Ad. 4, 7, 10; id. Hec. 1, 2, 121; id. Phorm. 3, 3, 19; v. verte.— `I.A.8` Bene, colloquially in leave-taking: bene ambula, *walk well*, i. e. *have a pleasant walk!* Plaut. Most. 3, 2, 166: *De.* Bene ambulato! *Ly.* Bene vale! id. Merc 2, 2, 55: bene valete et vivite! id. Mil. 4, 8, 30 : cives bene valete! id. Merc. 5, 2, 25; cf. id. Ep. 5, 1, 40; id. Merc. 2, 4, 28; 5, 4, 65; id. Curc. 4, 2, 30; Ter. Heaut. 1, 1, 115; id. Hec. 1, 2, 122: salvere jubeo te, mi Saturides, bene, Plaut. Most. 3, 1, 35 : LAGGE, FILI, BENE QVIESCAS, Sepulch. Inscr. Orell. p. 4755.— `I.A.9` In invocations to the gods, often redundant (cf. bonus): ita me Juppiter bene amet, Plaut. Poen. 5, 5, 47 : di te bene ament, Hegio, id. Capt. 1, 2, 29 : ita me di bene ament, Ter. Eun. 4, 1, 1; cf. id. ib. 5, 2, 43; id. Hec. 2, 1, 9; id. Phorm. 1, 3, 13: Jane pater uti te... bonas preces bene precatus siem, Cato, R. R. 134 : bene sponsis, beneque volueris in precatione augurali Messala augur ait significare spoponderis, volueris, Fest. p. 351 Müll. (p. 267 Lind.).— `I.A.10` Elliptical expressions. Bene, melius, optime, instead of bene, etc., dicit, dicis, or facit, facis, etc.: bene Pericles (i.e. dixit), Cic. Off. 1, 40, 144 : bene (Philippus) ministrum et praebitorem, id. ib. 2, 14, 53 : existimabatur bene, Latine (i. e. loqui), id. Brut. 74, 259; so id. Sen. 14, 47: at bene Areus, Quint. 2, 15, 36; cf. id. 10, 1, 56: nam ante Aristippus, et ille melius (i.e. hoc dixerat), Cic. Fin. 1, 8, 26 : sed haec tu melius vel optime omnium (i.e. facies), id. Fam. 4, 13, 7; id. Fin. 1, 18, 61; 1, 19, 63; id. Off. 3, 11, 49; id. Sen. 20, 73; id. Opt. Gen. 6, 18; Quint. 10, 3, 25; 10, 2, 24; 6, 1, 3; 9, 4, 23.— In applauding answers' bene and optime, *good! bravo! excellent!* euge, euge! Perbene! Plaut. Rud. 1, 2, 75: huc respice. *Da.* Optume! id. ib. 3, 4, 3; cf. id. Merc. 1, 2, 114; 5, 4, 16.— In drinking health, with acc. or dat., *health to you*, *your health!* bene vos! bene nos! bene te! bene me! bene nostram etiam Stephanium! Plaut. Stich. 5, 4, 27; Tib 2, 1, 31: bene te, pater optime Caesar, etc.; Ov. F. 2, 637: bene mihi, bene vobis, bene amicae meae! Plaut. Pers. 5, 1, 21; Ov.A.A. 1, 601.— `I.A.11` Pregn., in ellipt. predicate: quod (imperium) si (ei) sui bene crediderint cives... credere et Latinos debere, *if his own citizens did well to intrust the supreme power to him*, etc., Liv. 1, 50, 5: in Velia aedificent quibus melius quam P. Valerio creditur libertas, **to whom it will be safer to intrust liberty**, id. 2, 7, 11 : melius peribimus quam sine alteris vestrum viduae aut orbae vivemus, **it will be better for us to perish**, id. 1, 13, 3 : bene Arruntium morte usum, **that it was right for Arruntius to die**, Tac. A. 6, 48; Liv. 2, 30, 6; Quint. 9, 4, 92; Tac. A. 2, 44.— `II` *Adv. of intensity*, = valde, *very*, with *adjj.* and *advv.* `I.A.1` With *adjj.* : bene tempestate serenā, Enn. ap. Cic. Div. 2, 39, 82 (Ann. v. 517 Vahl.): foedus feri bene firmum, id. ap. Porphyr. ad Hor. C. 3, 24, 50 (Ann. v. 33 ib.); cf.: bene firmus, Cic. Fam. 16, 8, 1; id. Phil. 6, 7, 18: bene robustus, id. Div. in Caecil. 15, 48 : bene morigerus fuit puer, Plaut. Capt. 5, 2, 13 : bene ergo ego hinc praedatus ibo, id. Ps. 4, 7, 39 : bene lautum, id. Rud. 3, 3, 39 : bene et naviter oportet esse impudentem, Cic. Fam. 5, 12, 3 : id utrum Romano more locutus sit, bene nummatum te futurum, an, etc., id. ib. 7, 16, 3 : bene sanos, id. Fin. 1, 16, 52; 1, 21, 71; Hor. S. 1, 3, 61; 1, 9, 44: bene longinquos dolores, Cic. Fin. 2, 29, 94 : sermonem bene longum, id. Or. 2, 88, 361 : bene magna caterva, id. Mur. 33, 69 : magna multitudo, Hirt. B. Hisp. 4 : barbatus, Cic. Cat. 2, 10, 22 : fidum pectus, Hor. C. 2, 12, 15 : cautus, Ov. H. 1, 44 : multa, Ov. Tr. 1, 7, 15 : multi, Pollio ap. Cic. Fam 10, 33, 4: homo optime dives, Sen. Vit. Beat. 23, 2.— `I.A.2` With *advv.* : bene saepe libenter, Enn. Ann. ap. Gell. 12, 4, 4 (Ann. v. 239 Vahl.); cf.: bene libenter victitas, Ter. Eun. 5, 8, 44 : bene mane haec scripsi, Cic. Att. 4, 9, 2; 4, 10, 16: bene penitus, Cic. Verr. 2, 2, 70, § 169 : bene longe, Hirt. B. Hisp. 25 : bene gnaviter, Sen. Ot. Sap. 1 (28), 5.—With adverb. phrase: siad te bene ante lucem venisset, Cic. Or. 2, 64, 259. 5170#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5169#benedice#bĕnĕdĭcē, adv. of the adj., not in use, bĕnĕdĭcus, a, um benedico, `I` *with friendly words*, *kindly* : ad se illicere blande ac benedice, Plaut. As. 1, 3, 54. 5171#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5170#benedico#bĕnĕdīco, xi, ctum, ĕre, v. n. and `I` *a.*, *to speak well of any one*, *to commend*, *praise.* `I` In gen., in class. Lat. always as two words, v. bene, I. B. 1.— `II` Esp. `I.A` In late and eccl. Lat. with acc. `I.A.1` Deum, *to bless*, *praise*, or *adore* (Heb.), App. Trism. *fin.*; Vulg. Psa. 112, 2.— *Pass.* : benedici Deum omni tempore condecet, Tert. Orat. 3 : Deus benedicendus, App. Trism. *fin.*; Vulg. Gen. 24, 48; id. Jacob. 3, 9.— Rarely with *dat.* : benedic Domino, Vulg. Psa. 102, 1 sq. — `I.A.2` Of men and things, *to bless*, *consecrate*, *hallow* (Heb. and)' requievit die septimo eumque benedixit, Lact. 7, 14, 11; cf. Vulg. Gen. 2, 3; id. Marc. 6, 41: altarium, Sulp. de Vita S. Martini, 2, 2: benedictum oleum, Hier. Vit. Hilar. *med.* : martyres, Tert. Mart. 1; Grut. 875, 3 al.—Sometimes with *dat.* : benedixit domui Israel, Vulg. Psa. 113, 12; 64, 12.— `I.B` Herba benedicta, *the plant also called* lagopus or leporinus pes, App. Herb. 61.— Hence, `I.A.1` bĕnĕdictum, i, n. (prop. as two words), v bene, I. B. 1. g.— `I.A.2` bĕnĕ-dictus, i, m., *an approved person*, *blessed one* (eccl. Lat.): venite, benedicti Patris mei, Vulg. Matt. 25, 34 al. 5172#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5171#benedictio#bĕnĕdictĭo, ōnis, f. benedico, II. (eccl. Lat.), `I` *an extolling*, *praising*, *lauding*, App. Trism. p. 82, 11; Vulg. Deut. 16, 10; Tert. Test. Anim. 2.— `I.B` Meton., *a consecrated*, *sacred object* : benedictio crucis = frustum sanctae crucis, Paul. Nol. Ep. 32, c. 8.— `II` *A benediction*, *blessing*, Sulp. de Vita S. Martini, 2, 12; Vulg. Gen. 26, 29; id. Gal. 3, 14. 5173#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5172#benedictum#bĕnĕdictum, v. bene, I. B. 1. g. 5174#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5173#benefacio#bĕnĕfăcĭo, fēci, factum, 3, v. n., better written as two words, v. bene, I. B. 2. 5175#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5174#benefactio#bĕnĕfactĭo, ōnis, f. benefacio, `I` *the performing of an act of kindness*, *a benefaction*, Tert. c. Marc. 4, 12 *fin.* 5176#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5175#benefactor#bĕnĕfactor, ōris, m. id., `I` *he who confers a favor*, *a benefaclor* (late Lat.), Coripp. Laud. Anast. Quaest. 19; id. Laud. Just. 1, 314. 5177#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5176#benefactum#bĕnĕfactum, v. bene, I. B. 2. 5178#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5177#benefice#bĕnĕfĭcē, adv., v. beneficus `I` *fin.* 5179#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5178#beneficentia#bĕnĕfĭcentĭa, ae, f. from beneficus, like magnificentia, munificentia, from magnificus, munificus; cf. Beier and Gernh. upon Cic. Off. 1, 7, 20, `I` *the quality of* beneficus, *kindness*, *beneficence*, *an honorable and kind treatment of others* (opp. maleficentia, Lact. Ira Dei, 1, 1; several times in the philos. writings of Cic.; elsewh. rare): quid praestantius bonitate et beneficentiā? Cic. N.D. 1, 43, 121 : beneficentia, quam eandem vel benignitatem vel liberalitatem appellari licet, id. Off. 1, 7, 20; 1, 14, 42 sq.; 2, 15, 52 and 53: comitas ac beneficentia, id. de Or. 2, 84, 343 : uti beneficentiā adversus supplices, Tac. A. 12, 20 : beneficentia augebat ornabatque subjectos, Sen. Ep. 90, 5; Vulg. Heb. 13, 16. 5180#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5179#beneficiarius#bĕnĕfĭcĭārĭus, a, um, adj. beneficium, `I` *pertaining to a favor.* `I` As adj. only once: res, Sen. Ep. 90, 2.— `II` Freq. *subst.* : bĕnĕfĭcĭārĭi, ōrum, m.; in milit. lang., *soldiers who*, *through the favor of their commander*, *were exempt from menial offices* (throwing up intrenchments, procuring wood and water, foraging, etc.), *free* or *privileged soldiers* : beneficiarii dicebantur milites, qui vacabant muneris beneficio; e contrario munifices vocabantur, qui non vacabant, sed munus reipublicae faciebant, Fest. p. 27; cf. Comm. p. 347: beneficiarii superiorum exercituum, Caes. B. C. 3, 88. Such beneficiarii were usually in attendance upon their commanders, and were promoted by them to office: Βενεφικιάλιοι οἱ ἐπὶ θεραπείᾳ τῶν Μαγιστράτων τεταγμένοι, Gloss.: beneficiarii ab eo appellati quod promoventur beneficio tribunorum, Veg. Mil. 2, 7; Caes. B. C. 1, 75; Plin. Ep. 10, 21 (32); 10, 27 (36); Inscr. Orell. 192; 929; 1394 et saep. 5181#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5180#beneficium#bĕnĕfĭcĭum (better than bĕnĭfĭcĭ-um), ii, n. beneficus. `I` *A benefaction*, *kindness*, *favor*, *benefit*, *service*, εὐεργέτημα (sunt qui ita distinguunt, quaedam beneficia esse, quaedam officia, quaedam ministeria. Beneficium esse, quod alienus det: alienus est, qui potuit sine reprehensione cessare: officium esse filii, uxoris et earum personarum, quas necessitudo suscitat et ferre opem jubet: ministerium esse servi, quem condicio sua eo loco posuit, ut nihil eorum, quae praestat, imputet superiori, Sen. Ben.3, 18, 1);—(in prose freq.; in poetry, for metrical reasons, only in play-writers; most freq. in Ter.). `I.A` In gen.: nullum beneficium esse duco id, quod, quoi facias, non placet, Plaut. Trin. 3, 2, 12 : beneficium accipere, Ter. Ad. 2, 3, 1 : pro maleficio beneficium reddere, id. Phorm. 2, 2, 22 : immemor beneficii, id. And. 1, 1, 17 : cupio aliquos parere amicos beneficio meo, id. Eun. 1, 2, 69 : beneficium verbis initum re comprobare, id. And. 5, 1, 5 : nec enim si tuam ob causam cuiquam commodes, beneficium illud habendum est, sed feneratio, Cic. Fin. 2, 35, 117; id. Off. 2. 20, 70: beneficio adligari: beneficio victus esse, Cic. Planc. 33, 81; cf.: Jugurtham beneficiis vincere, Sall. J. 9, 3 : collocare, Cic. Off. 1, 15, 49 al.; 2, 20, 69: dare, id. ib. 1, 15, 48; id. Fam. 13, 8, 3' deferre, id. Off. 1, 15, 49: conferre in aliquem, id. ib. 1, 14, 45: quia magna mihi debebat beneficia, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 12, 1: in republicā multo praestat benefici quam malefici immemorem esse, Sall. J. 31, 28 : senatus et populus Romanus benefici et injuriae memor esse solet, id. ib. 104, 5; Petr. 126, 4: in iis (hominibus) beneficio ac maleficio abstineri aecum censent, Liv. 5, 3, 8 : immortali memoriā retinere beneficia, Nep. Att. 11, 5 al. —Of the *favor* of the people in giving their vote: quidquid hoc beneficio populi Romani atque hac potestate praetoriā possum, Cic. Imp. Pomp. 24, 69, and 71.— `I.B` Esp. `I.A.1` Beneficio, *through favor*, *by the help*, *aid*, *support*, *mediation* : beneficio tuo salvus, **thanks to you**, Cic. Fam. 11, 22, 1; 13, 35, 1: nostri consulatūs beneficio, **by means of**, id. Q. Fr. 1, 1, 1, § 6 : servari beneficio Caesaris, Vell. 2, 71, 1 : hoc beneficio, **by this means**, Ter. Heaut. 2, 4, 14 : sortium beneficio, **by the lucky turn of**, Caes. B. G. 1, 53 Herz.: longissimae aetatis, Quint. 3, 1, 9 : ingenii, id. 2, 11, 2; 5, 10, 121: eloquentiae, Tac. Or. 8 al.; cf.: fortunae beneficium, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 4, 2.— In gen., *by the agency of* : quod beneficio ejus contingit, Dig. 39, 2, 40, § 1 : beneficio furis, ib. 47, 2, 46 pr.— `I.A.2` Alicujus beneficii facere (habere, etc.), *to make dependent on one* ' *s bounty* or *favor* (post-Aug.): commeatus a senatu peti solitos benefici sui fecit, Suet. Claud. 23 : ut munus imperii beneficii sui faceret, Just. 13, 4, 9; cf.: adeo quidem dominis servi beneficia possunt dare, ut ipsos saepe beneficii sui fecerint, Sen. Ben. 3, 18, 4 : sed nihil habebimus nisi beneficii alieni? Quint. 10, 4, 6.— `II` Transf. to political life. `I.A` *A distinction*, *support*, *favor*, *promotion* (esp. freq. after the Aug. per.): coöptatio collegiorum ad populi beneficium transferebatur, Cic. Lael. 25, 96; id. Phil. 2, 36, 91: quibus omnia populi Romani beneficia dormientibus deferuntur, Cic. Verr. 2, 5, 70, § 180 : in beneficiis ad aerarium delatus, **among those recommended to favor**, id. Arch. 5, 11 Halm. ad loc.; id. Fam. 7, 5, 3: cum suo magno beneficio esset, **under great obligation to his recommendation**, id. Phil. 8, 6 Wernsd.; Flor. 4, 2, 92; cf. Suet. Tit. 8.—So, `I.A.2` Esp. freq. of *military promotions* (whence beneficiarius, q. v.): quod scribis de beneficiis, scito a me et tribunos militaris et praefectos... delatos esse, Cic. Fam. 5, 20, 7 : ut tribuni militum... quae antea dictatorum et consulum ferme fuerant beneficia, Liv. 9, 30, 3 : beneficia gratuita esse populi Romani, id. 45, 42, 11; Hirt. B. Afr. 54, 5: per beneficia Nymphidii, **promoted**, **advanced through the favor of Nymphidius**, Tac. H. 1, 25; 4, 48 Lips.: beneficii sui centuriones, i. e. **his creatures**, Suet. Tib. 12 : Liber beneficiorum or Beneficium, **the book in which the public lands that were bestowed were designated**, Hyg. Limit. Const. p. 193 Goes.; Arcad. ib. p. 260.—So, SERVVS. A. COMMENTARIIS. BENEFICIORVM., Inscr. Grut. 578, 1.— `I.B` *A privilege*, *right* (post-Aug.): anulorum, Dig. 48, 7, 42 : religionis, ib. 3, 3, 18 : militaris, ib. 29, 1, 3.—Hence, liberorum, *a release from the office of judge*, *received in consequence of having a certain number of children*, Suet. Claud. 15; Dig. 49, 8, 1, § 2.— `I.C` Personified, as a god: duos omnino (deos credere), Poenam et Beneficium, Plin. 2, 7, 5, § 14. 5182#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5181#beneficus#bĕnĕfĭcus (better than bĕnĭfĭcus), a, um, adj. bene-facio ( `I` *comp.* and *sup.* regularly formed, beneficentior, Sen. Ben. 1, 4, 5; 5, 9, 2: beneficentissimus, Cic. Lael. 14, 51; id. N. D. 2, 25, 64; ante-class. beneficissimus, Cato ap. Prisc. p. 603 P.), *generous*, *liberal*, *beneficent*, *obliging*, *favorable* (rare but class.): de Ptolemaeo rege optimo et beneficissimo, Cato, l. l.: beneficum esse oratione, Plaut. Ep. 1, 2, 14 : ubi beneficus, si nemo alterius causā benigne facit? Cic. Leg. 1, 18, 49 : in amicum, id. Off. 1, 14, 42; 1, 14, 44: sunt enim benefici generique hominum amici, id. Div. 2, 49, 102 : beneficus, salutaris, mansuetus civis, id. Mil. 8, 20; id. Lael. 9, 31; cf. Gell. 17, 5, 4: actio, Sen. Ben. 2, 34, 5.—* *Adv.* : bĕnĕfĭcē, *beneficently* : facere, Gell. 17, 5, 13. 5183#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5182#benefio#bĕnĕfīo, v. benefacio. 5184#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5183#beneolentia#bĕnĕŏlentĭa, ae, f. bene-oleo, `I` *a smelling agreeably* (late Lat.), Hieron. in Dindym. Spir. Sanc. 11. 5185#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5184#beneplaceo#bĕnē-plăcĕo, ŭi, ĭtum, 2, v. n., `I` *to* *please* : alicui, Vulg. 1 Cor. 16, 2.—Hence, *P. a.* : bĕnēplăcĭtus, a, um, *pleasing*, *acceptable*, Vulg. Ecclus. 34, 21; Ambros. lsaac et An. 7, 57 *init.* —As *subst.* : bĕnē-plăcĭtum, i, n., *good pleasure*, *gracious purpose*, Vulg. Eph. 1, 9 et saep. 5186#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5185#Beneventum#Bĕnĕventum, i, n., = Βενεούεντον and Βενούεντον, Strab. [bene-ventus], `I` *a very ancient city of the Hirpini*, *in Samnium*, now *Benevento*, Liv. Epit. 15; Plin. 3, 11, 16, § 105; acc. to fable ( Serv. ad Verg. A. 8, 9; Sol. c. 11), founded by Diomedes; it became a flourishing Roman colony 485 A.U.C., Cic. Verr. 2, 1, 15, § 38; Hor. S. 1, 5, 71; Vell. 1, 14, 7; Plin. 32, 2, 9, § 59; called Maleventum on account of its unwholesome air, Plin. 3, 11, 16, § 105; cf. Fest. p. 340, 8 Müll.; Paul. ex Fest. p. 34, 14 ib.; Liv. 9, 27, 14; 10, 15, 1; situated on the high-road towards the south of Italy; hence, much resorted to in warlike expeditions, as in the two Punic wars; after it was colonized by Augustus, it was called Julia Concordia, Front. Colon. p. 103 (abounding in the ruins of a former age).—Hence, Bĕnĕventā-nus, a, um, adj., *of* or *belonging to Beneventum* : ager, Cic. Verr. 2, 1, 15, § 38 : sutor, Juv. 5, 46.—In plur. : Bĕnĕventāni, ōrum, m., *the Beneventines*, Ascon. ad Cic. Verr. 2, 1, 15. 5187#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5186#benevole#bĕnĕvŏlē, adv., v. benevolus `I` *fin.* 5188#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5187#benevolens#bĕnĕ-vŏlens (in MSS. also bĕnĭvŏ-lens), entis, adj. bene-volo, `I` *wishing well*, *benevolent*, *favorable*, *propitious*, *kind*, *obliging* (ante-class. for the class. benevolus; in Plaut. very freq.), Plaut. Ps. 2, 4, 7 and 8: ero benevolens, id. Truc. 2, 2, 61; id. Bacch. 3, 6, 24: amicus multum benevolens, id. Merc. 5, 2, 46 : benevolentes inter se, id. Cist. 1, 1, 25 : ite cum dis benevolentibus, id. Mil. 4, 8, 41 : benevolentem cum benevolente perire, id. Ep. 1, 1, 72 : sodalis, id. Bacch. 3, 3, 71 al. — *Comp.*, *sup.*, and adv., v. benevolus.— *Subst.* : bĕnĕvŏlens, ntis, comm., *a well-wisher*, *friend*, Plaut. Capt. 2, 3, 30: alicui amicus et benevolens, id. Most. 1, 3, 38; id. Pers. 4, 4, 98; id. Trin. 5, 2, 24; 5, 2, 53: sua, id. Cist. 2, 3, 42 al. : illi benivolens, Ter. Phorm. 1, 2, 47 Fleck. 5189#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5188#benevolentia#bĕnĕvŏlentĭa (better than bĕnĭvŏ-lentĭa), ae, f. benevolus, `I` *good-will*, *benevolence*, *kindness*, *favor*, *friendship* (diff. from amor, q.v.; in good class. prose, most freq. in Cic., esp. in Lael. and Off.): amor, ex quo amicitia nominata, princeps est ad benevolentiam conjungendam, Cic. Lael. 8, 26; id. Fam. 3, 9, 1; * Ter. Heaut. 1, 1, 63 (Fleck. sapientia): capere, movere, Cic. Off. 2, 9, 32 : declarare, **to express**, id. Fam. 3, 12, 4 : multitudinis animos ad benevolentiam allicere, id. Off. 2, 14, 48 : comparare, id. ib. 2, 15, 54 : adjungere sibi, id. Mur. 20, 41 : alicujus benevolentiam consequi, Nep. Dat. 5, 2 : acquirere sibi, Quint. 3, 8, 7 : capere, Auct. Her. 1, 4, 6 : contrahere, id. ib. 1, 5, 8 : conligere, id. ib. : pro tuā erga me benevolentiā, Cic. Fam. 13, 60, 2 : desiderare benevolentiam, **good-will**, **readiness**, **willingness**, id. Or. 1, 1 : benevolentia singularis, **an exceeding friendliness of feeling**, Suet. Calig. 3 : cum aliquo benevolentiā in aliquem certare, Tac. A. 13, 21.— `II` Transf. `I.A` In the jurists, *mildness*, *benignity*, *indulgence* : interponere benevolentiam, Dig. 29, 2, 52; Just. Inst. 2, 20.— `I.B` In plur. (post-class.), *kind conduct*, *friendly services* : non in benevolentiis segnis, Spart. Carac. 1; Arn. 6 *init.* 5190#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5189#benevolus#bĕnĕ-vŏlus (in MSS. and inscrr. often bĕnĭvŏlus), a, um, adj. volo, `I` *well-wishing*, *benevolent*, *kind*, *friendly*, *favorable* (class. for the ante-class. benevolens, from which it borrows the *comp.* and *sup.;* cf. malevolus): erga aliquem benevolus, Plaut. Capt. 2, 2, 100 : facilis benivolusque tibi, Ter. Hec. 5, 1, 33 Fleck.: benevolum efficere auditorem, Auct. Her. 1, 5, 8 : benevolos auditores habere, id. ib. 1, 4, 6 : ut benevolos beneque existimantes efficiamus, Cic. de Or. 2, 79, 322; Quint. 3, 7, 24; 4, 1, 5; 10, 1, 48; Cic. Verr. 1, 8, 23: benevolentior tibi, id. Fam. 3, 12, 4; 13, 60, 1: officium benevolentissimi atque amicissimi, id. ib. 5, 16, 6 : naturā benevolentissimus, Suet. Tit. 8.— `II` Transf., of servants, *devoted*, *yielding willing service* : servus domino benevolus, Cic. Clu. 63, 176.— *Adv.* : bĕnĕvŏlē, *benevolently*, *kindly*, Cic. Fin. 1, 10, 34; id. Fam. 13, 21, 2.— *Sup.*, Aug. Ep. ad Aur. 64; id. ib. ad Hier. 28. 5191#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5190#Beni#Beni, ōrum, m., `I` *a Thracian people on the Hebrus*, Plin. 4, 11, 18, § 40. 5192#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5191#benigne#bĕnignē, adv., v. benignus. 5193#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5192#benignitas#bĕnignĭtas, ātis, f. benignus, `I` *the quality of one* benignus, *an affable*, *kind bearing to others.* `I` Of feeling or external conduct, *kindness*, *friendliness*, *courtesy*, *benevolence*, *benignity* : si ad vortendum huc animum adest benignitas, Plaut. Merc. prol. 11 : justitia, cui sunt adjunctae pietas, bonitas, liberalitas, benignitas, comitas, quaeque sunt generis ejusdem, Cic. Fin. 5, 23, 65 : etsi me attentissimis animis summā cum benignitate auditis, id. Sest. 13, 31; id. Caecin. 3, 9; id. Dom. 14, 32; Cic. Verr. 2, 3, 83, § 191; id. Rosc. Com. 12, 33: benignitas animi, Tac. H. 2, 30; Dig. 48, 19, 11; 1, 3, 25.— `II` Of deeds, *kindness*, *liberality*, *bounty*, *favor* : num solus ille dona dat? nunc ubi meam Benignitatem sensisti in te claudier? Ter. Eun. 1, 2, 84 (intellegit se et dona obtulisse, et id benigne saepe fecisse, Don.); Plaut. Truc. 1, 2, 80: illa quanta benignitas naturae, quod tam multa ad vescendum, tam varia, tamque jucunda gignit, Cic. N. D. 2, 53, 131 : largitio, quae fit ex re familiari, fontem ipsum benignitatis exhaurit. Ita benignitate benignitas tollitur, id. Off. 2, 15, 52; 2, 15, 54: ne benignitas major esset quam facultates, id. ib. 1, 14, 44 : amicorum benignitas exhausta est in eā re, id. Att. 4, 2, 7 : (Volumnius) benignitatem per se gratam comitate adjuvabat, Liv. 9, 42, 5 : satis superque me benignitas tua Ditavit, * Hor. Epod. 1, 31; August. ap. Suet. Aug. 71: benignitate deūm fractae hostium vires, Tac. H. 4, 85; id. A. 14, 6.— In plur. : vides, benignitates hominum ut periere, Plaut. Stich. 4, 2, 54.— `I.B` *Lenity*, *mercy* : severitas legum cum aliquo temperamento benignitatis, Dig. 48, 19, 11 pr.; 1, 3, 25. 5194#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5193#benigniter#bĕnignĭter, adv. (ante-class. for benigne), `I` *kindly*, *benignly*, Titin. ap. Non. p. 510, 13; Prisc. p. 1010 P. 5195#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5194#benignor#bĕnignor, āri, 1, v. dep. benignus, `I` *to rejoice*, *take delight* (eccl. Lat.): in operibus ejus, Vulg. 3 Esd. 4, 39. 5196#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5195#benignus#bĕnignus, a, um, adj. as if benigenus, from bonus genus, anal. with malignus and privignus, `I` *of a good kind* or *nature*, *beneficent*, *kind.* `I` Of feeling or deportment towards others, *kind*, *good*, *friendly*, *pleasing*, *favorable*, *benignant* : nam generi lenonio, Numquam ullus deus tam benignus fuit qui fuerit propitius, Plaut. Pers. 4, 4, 34 : benignus et lepidus et comis, Ter. Hec. 5, 3, 39 : boni et benigni, id. Phorm. 5, 2, 2 : comes, benigni, faciles, suaves homines esse dicuntur, Cic. Balb. 16, 36 : Apelles in aemulis benignus, Plin. 35, 10, 36, § 88; id. praef. § 21: divi, Hor. C. 4, 2, 52 : numen, id. ib. 4, 4, 74; cf. Plaut. Pers. 4, 4, 34 al.— `I.B` Of things, *friendly*, *favorable*, *pleasant*, *mild* : animus, Ter. Hec. 3, 5, 22 : oratio, Cic. Off. 2, 14, 48 : sociorum comitas vultusque benigni, Liv. 9, 6, 8; 30, 14, 3; Hor. Ep. 1, 11, 20: verba, Prop. 1, 10, 24 : benigniora verba, Liv. 21, 19, 11.—In the jurists, interpretatio, *a mild*, *favorable interpretation* (opp. dura, which follows the strictness of the letter; cf. Cic. Off. 1, 10, 31 sq.), Dig. 39, 5, 16: semper in dubiis benigniora praeferenda sunt, ib. 50, 17, 56 : benignior sententia, ib. 37, 6, 8.— `I.C` Poet., = faustus, *lucky*, *propitious*, *favorable* : dies, Stat. S. 5, 1, 108 : nox, id. Th. 10, 216.— `II` More freq. of action, *beneficent*, *obliging*, *that gives* or *imparts freely*, *liberal*, *bounteous*, etc.: erga te benignus fui, atque opera mea Haec tibi sunt servata, Plaut. Rud. 5, 3, 33; id. Trin. 3, 3, 12; 2, 4, 58: fortuna... Nunc mihi, nunc alii benigna, Hor. C. 3, 29, 52 : qui benigniores volunt esse, quam res patitur, peccant, Cic. Off. 1, 14, 44 : qui liberalis benignusque dicitur, id. Leg. 1, 18, 48 : facilius in timore benigni quam in victoriā grati reperiuntur, id. ad Brut. 1, 15, 8.— Poet., with *gen.* : vini somnique benignus, **a hard drinker and a lover of sleep**, Hor. S. 2, 3, 3.—Opp. to bonae frugi = prodigus, *prodigal*, *lavish* : est benignus potius quam bonae frugi, Plaut. Truc. 1, 1, 20.— `I.B` Of things (mostly poet. or in post-Aug. prose; cf. malignus), *yielding liberally*, *abundant*, *fruitful*, *fertile*, *copious*, *rich* : et magnas messes terra benigna daret, Tib 3, 3, 6: ager, Ov. Am. 1, 10, 56 : tellus, Plin. 18, 1, 1, § 1 : vepres, Hor. Ep. 1, 16, 8 : cornu, id. C. 1, 17, 15 : egens benignae Tantalus semper dapis, id. Epod. 17, 66 : ingenī Benigna vena est, id. C. 2, 18, 10 : praeda, Ov. F. 5, 174 : benigna materia gratias agendi Romanis, Liv. 42, 38, 6 : quem (ordinem) persequi longa est magis quam benigna materia, *fruitful*, or *suitable for exhibition*, Mel. prooem. § 1; so Seneca: primus liber.. benigniorem habuit materiem, Sen. Ira, 2, 1, 1 : ipse materiā risūs benignissima, id. Const. 18, 1 (cf. also in Gr. ἄφθονος): aestivam sermone benigno tendere noctem, Hor. Ep. 1, 5, 11 (sermone multo et liberali et largo, Lamb.): benignissimum inventum, i. e. beneficentissimum, Plin. 35, 2, 2, § 11. —Hence, adv. : bĕnignē (ante-class. collat. form bĕnignĭter). `I.B.1` *In a friendly manner*, *kindly*, *benevolently*, *courteously*, *benignly* : benigne et amice facere, Plaut. Cist. 1, 1, 109 : me benignius Omnes salutant quam salutabant prius, id. Aul. 1, 2, 36 : ecquid ego possiem Blande dicere aut benigne facere, Ter. Ad. 5, 4, 24 : viam monstrare, **courteously**, **politely**, Cic. Balb. 16, 36 : salutare, id. Phil. 13, 2, 4 : audire, id. Clu. 3, 8 : polliceri, id. Fam. 4, 13, 3 : servire alicui, Cat. 76, 3 : respondere, Sall. J. 11, 1; Liv. 27, 4, 7: milites adpellare, Sall. J. 96, 2 : habere, id. ib. 113, 2 : alloqui, Liv. 1, 28, 1 : audire aliquem, id. 1, 9, 4 : excipere aliquem, id. 2, 35, 6; 21, 19, 7; Tac. A. 1, 57: arma capere, **readily**, **willingly**, Liv. 3, 26, 1 : audire, Suet. Aug. 89.—In the ante-class. form benigniter, Titin. ap. Non. p. 510, 13, and Prisc. p 1010 P.— `I.1.1.b` *Mildly*, *indulgently* (in jurid. Lat.): in poenalibus causis benignius interpretandum est, Dig. 50, 17, 155; ib. 44, 7, 1, § 13: benignissime rescripserunt, ib. 37, 14, 4.— `I.1.1.c` Benigne dicis, or *absol.* benigne, used in colloquial lang. in thanking one for something, both when it is taken and when it is refused (the latter a courtly formula like the Gr. αἰνῶ σε, ζηλῶ σε, καλῶς, κάλλιστα; cf. recte), *you are very kind*, *I thank you very much*, *am under great obligation; no*, *I thank you.* In receiving: *As.* Peregre cum advenis, cena detur. *Di.* Benigne dicis, Plaut. Truc. 1, 2, 27; Ter. Phorm. 5, 9, 62.— In declining: frumentum, inquit, me abs te emere oportet. Optime. Modium denario. Benigne ac liberaliter: nam ego ternis HS non possum vendere, etc., Cic. Verr. 2, 3, 85, § 196 : dic Ad cenam veniat.. Benigne Respondet. Neget ille mihi? etc., Hor. Ep. 1, 7, 62; id. ib. 1, 7, 16 Schmid.— `I.B.2` *Abundantly*, *liberally*, *freely*, *generously* : pecuniam praebere, Plaut. Curc. 4, 2, 37; id. Aul. 4, 4, 20; Ter. Hec. 5, 2, 1; Cic. Off. 2, 15, 52 and 53; Sall. J. 68, 3; Liv. 9, 31, 5; 9, 32. 2: benignius Deprome quadrimum, Hor. C. 1, 9, 6 : paulo benignius ipsum Te tractare voles, id. Ep. 1, 17, 11. — `I.1.1.b` Benigne facere alicui = bene facere, *to do a favor*, *to show favor*, Ter. Ad. 5, 4, 24 Ruhnk.; Cat. 73, 3: qui plurimis in istā provinciā benigne fecisti, Cic. Fam. 13, 67, 1; id. Off. 1, 14, 42; id. Inv. 1, 55, 109; Liv. 4, 14, 5; 28, 39, 18; Gell. 17, 5, 10 al.; cf. Rutil. Lup. p. 127 Ruhnk. (175 Frotscher). 5197#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5196#Benjamin#Benjămin, m., indecl. `I` *The young est son of the Hebrew patriarch Jacob*, Aug. Civ. Dei, 17, 21; Sulp. Sev. Chron. 1, 12, 1 sqq.; Vulg. Gen. 35, 18 al.— `II` *The Jewish tribe of Benjamin*, Sulp. Sev Chron. 1, 29, 5.—Hence, Benjămītae, ārum, m., *the Jews of the tribe of Benjamin*, Sulp. Sev. Chron. 1, 29, 5. 5198#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5197#benna#benna, ae, f. (Gallic), `I` *a kind of carriage;* those who sat in the same benna were called combennones, Fest. p. 27; cf. Comment. p. 347 (a wagon of wicker or basket-work is still called banne in Belgium, and benne in Switzerland). 5199#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5198#bennarius#bennārius, σκηνάρχης, Gloss. Lat. Gr. 5200#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5199#benus#bĕnus, a, um, adj., v. bonus `I` *init.* 5201#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5200#beo#bĕo, āvi, ātum, 1, v. a. akin to benus, bonus, and, acc. to Fick, connected with δειδω, δεινός, `I` *to make happy*, *to bless* (as *verb. finit.* rare, and mostly poet. for fortuno, beatum efficio; not in Cic.). `I` In gen., *to gladden*, *rejoice*, *refresh* : hoc me beat, Plaut. Am. 2, 2, 12 : foris aliquantillum etiam quod gusto, id beat, id. Capt. 1, 2, 34 : ecquid beo te? **does that gladden thee?** Ter. Eun. 2, 2, 47.—Hence, in colloq. lang. beas or beasti, *that delights me*, *I am rejoiced at* *that*, Plaut. As. 2, 2, 66; Ter. And. 1, 1, 79.— `II` Aliquem aliquā re, *to make happy*, *reward with*, *enrich* : caelo Musa beat, Hor. C. 4, 8, 29 : seu te... bearis Interiore notā Falerni, id. ib. 2, 3, 7 : ne dominus Munere te parvo beet, id. Ep. 1, 18, 75 : Latium beabit divite linguā, id. ib. 2, 2, 121.—Hence, bĕātus, a, um, P. a. `I.A` *Happy*, *prosperous*, *blessed*, *fortunate* (very freq. in prose and poetry; cf.: felix, fortunatus): neque ulla alia huic verbo, cum beatum dicimus, subjecta notio est, nisi, secretis malis omnibus, cumulata bonorum complexio, Cic. Tusc. 5, 10, 29 : hic tyrannus ipse judicavit quam esset beatus, id. ib. 5, 20, 61 : qui beatus est, non intellego, quid requirat, ut sit beatior: si est enim quod desit, ne beatus quidem est, id. ib. 5, 8, 23 : beatus, ni unum hoc desit, Ter. Phorm. 1, 3, 18; Afran. ap. Non. p. 517, 17: beatus ille, qui procul negotiis, etc., Hor. Epod. 2, 1 : nihil est ab omni Parte beatum, id. C. 2, 16, 28 : beatissima vita, Cic. Tusc. 5, 8, 23.— `I.A.2` Transf. : satisne videtur declarasse Dionysius nihil ei esse beatum, cui, etc., **a cause of happiness**, Cic. Tusc. 5, 21, 62.— `I.A.3` Subst. bĕāti, ōrum, m., *the happy*, *fortunate persons* : istam oscitantem sapientiam Scaevolarum et ceterorum beatorum concedamus, Cic. de Or. 2, 33, 144 : Phraaten numero beatorum Eximit Virtus, Hor. C. 2, 2, 18.— bĕātum, i, n. ( = beatitas, beatitudo, q. v.), *happiness*, *blessedness* : in quā sit ipsum etiam beatum, Cic. Fin. 5, 28, 84 : ex bonis, quae sola honesta sunt, efficiendum est beatum, id. Tusc. 5, 15, 45.— `I.B` Esp. `I.A.1` Of outward prosperity, *opulent*, *wealthy*, *rich*, *in good circumstances* : Dionysius tyrannus fuit opulentissumae et beatissumae civitatis (sc. Syracusarum), Cic. N.D. 3, 33, 81 : res omnes quibus abundant ii, qui beati putantur, id. ib. 2, 37, 95; Plaut. Curc. 3, 1: ut eorum ornatus... hominis non beatissimi suspicionem prae, beret, Nep. Ages. 8, 2; Hor. C. 2, 4, 13; 2, 18, 14; 3, 7, 3; 3, 16, 32; 3, 29, 11; id. S. 2-8, 1; id. Epod. 16, 41; Ov. Am. 1, 15, 34.— As *subst.* : bĕāti, ōrum, m., *the rich* : noli nobilibus, noli conferre beatis, Prop. 2, 9, 33.— `I.2.2.b` Poet., of inanimate things, *rich*, *abundant*, *excellent*, *splendid*, *magnificent* : gazae, Hor. C. 1, 29, 1 : arces, id. ib. 2, 6, 21 : Cyprus, id. ib. 3, 26, 9 : copia, id. C.S. 59 : rus, id. Ep. 1, 10, 14.—With abl., Hor. Ep. 2, 1, 139: nectar, Mart. 9, 12, 5; Cat. 68, 14: argentum felix omnique beatius auro, Ov P 2, 8, 5.— Trop. : ubertas, **overflowing**, Quint. 10, 1, 109 : copia, id. 10, 1, 61 : eventus, Tac. Dial. 9.— `I.A.2` Late Lat., *blessed*, i. e. *deceased*, *dead* : quem cum beatum fuisse Sallustius respondisset, intellexit occisum, Amm. 25, 3, 21 : beatae memoriae, **of blessed memory**, Hier. Ep. ad Marc. 24; cf.: si nobis, cum ex hac vitā emigraverimus, in beatorum insulis inmortale aevum, ut fabulae ferunt, degere liceret, Cic. ap. Aug. Trin. 14, 9 (Fragm. Hortens. 40 B. and K.).— `I.A.3` Beatissimus, in late Lat., *a title of the higher clergy*, Cod. 1, 4, 13; Auct. Collat. 9, 6; Novell. 123, 3 al. —Hence, adv. : bĕātē, *happily*, Cat. 14, 10: vivere, Cic. Ac. 1, 9, 33; id. Div. 2, 1, 2; id. Tusc. 2, 12, 29; id. Fin. 2, 27, 86; id. Par 1, 3, 15.— *Comp.*, Sen. Ep. 92, 24.— *Sup.*, Sen. Cons. Helv. 9, 4. 5202#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5201#berber#berber, perh. old `I` *inf.*, = fervere, Carm. Frat. Arv. 5203#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5202#berbex#berbex, v. vervex. 5204#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5203#Bercorcates#Bercorcātes, ium, m., `I` *a people of* Gallia Aquitanica, Plin. 4, 19, 33, § 108. 5205#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5204#Berecyntus#Bĕrĕcyntus, i, m., = Βερέκυντος, `I` *a mountain on the banks of the river Sangarius*, *in Phrygia*, *sacred to Cybele*, Serv. ad Verg. A. 6, 784; 9, 82; Schol. Cruq. ad Hor. C. 4, 1, 22.— `II` Derivv., the *adjj.* `I.A` Bĕrĕcyntĭus ( Bĕrĕcynth-), a, um, = Βερεκύντιος. `I.A.1` *Of* or *pertaining to the mountain Berecyntus*, *Berecyntian* : tractus, Plin. 5, 29, 29, § 108 (acc. to Pliny, in Caria): juga, Claud. ap. Eutr. 2, 300: mater, i. e. **Cybele**, Verg. A. 6, 785; Stat. Th. 4, 782; and *subst.* : Bĕrĕcyntia, ae, f., Verg. A. 9, 82; Ov. F. 4, 355.— `I.A.2` *Of* or *pertaining to Cybele* : heros, i. e. **Midas**, **son of Cybele**, Ov. M. 11, 106 : Attis, **her favorite**, Pers. 1, 93 : tibia, *a flute of a crooked shape* (orig. employed only in her festivals), Ov. F. 4, 181; hence, for *a curved Phrygian flute*, in gen., Hor. C. 3, 19, 18; 4, 1, 22; Ov M. 11, 16; cf. cornu, Hor. C. 1, 18, 13: furores, **the madness of the priests of Cybele**, Mart. 4, 43, 8.— `I.B` Bĕrĕcyntĭădes, ae, m., *Berecyntian* : venator, perh. Attis (v. Attis), Ov. Ib. 506 Heins.— `I.C` Bĕrĕcyntĭăcus, a, um, = Berecyntius, 2., *of* or *belonging to Cybele* : sacerdos, Prud. c. Sym. 2, 51. 5206#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5205#Beregrani#Berē^grāni, ōrum, m., `I` *the people of Beregria*, *a town in Picenum*, Plin. 3, 13, 18, § 111. 5207#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5206#Berelides#Bĕrĕlĭdes, um, f., `I` *a group of small islands off the southern coast of Sardima*, Plin. 3, 7, 13, § 85. 5208#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5207#Berenice#Bĕrĕnīcē (in MSS. also Bĕrŏnīcē), ēs, f., = Βερενίκη. `I` A female name. `I.A` *Daughter of Ptolemy Philadelphus and Arsinoë*, *and wife of her own brother*, *Ptolemy Euergetes; her beautiful hair was placed as a constellation in heaven* (Coma or Crinis Berenices), Hyg. Astr. 2, 24; cf. the poem of Catullus: de Coma Berenices, 66, 1 sqq. (Another constellation of the same name, Plin. 2, 70, 71, § 178.)—Hence, `I.A.2` Bĕrĕnīcēus, a, um, adj., *of Berenice* : vertex, Cat. 66, 8.— `I.B` *The daughter of the Jewish king Agrippa I.*, *accused of incest*, Juv. 6, 156 sqq.; Tac. H. 2, 2; 2, 81; Suet. Tit. 7; called uxor Titi, Aur. Vict. Epit. 10, 4; called Bernīcē, Vulg. Act. 25, 13.— `II` The name of several towns. `I.A` *In Cyrenaica*, earlier called *Hesperis*, now *Benghazi*, Plin. 5, 5, 5, § 31; Sol. 27, 54; Amm. 22, 16, 4.—Hence, `I.A.2` Bĕrĕnīcis, ĭdis, f., *the region around Berenice* : ardens, Luc. 9, 524 : undosa, Sil. 3, 249; cf. Inscr. Orell. 3880.— `I.B` *A town in Arabia*, Mel. 3, 8, 7.— `I.C` *A town on the Red Sea*, Plin. 6, 29, 34, § 70; cf. Mel. 3, 8, 7.— `I.D` *A town on the frontier of Egypt*, Plin. 6, 23, 26, § 108; 6, 29, 33, § 168. 5209#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5208#Bergae#Bergae, ārum, m., `I` *a people of Scythia*, Mel. 3, 5, 1; 3, 6, 9. 5210#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5209#Bergi#Bergi, ōrum, m., `I` *an island in the North Sea*, Plin. 4, 16, 30, § 104. 5211#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5210#Bergimus#Bergĭmus, i, m., `I` *a deity of the* Galli Cenomani, *in Upper Italy*, Inscr. Orell. 1971 sq.; 2194. 5212#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5211#Bergistani#Bergistāni or Vergistāni, ōrum, m., `I` *a community of robbers in* Hispania Tarraconensis, Liv. 34, 16, 9; 34, 17, 5; 34, 21, 6. 5213#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5212#Bergomum#Bergŏmum, i, n., = Βέργομον, `I` *a town in* Gallia Transpadana, now *Bergamo*, Plin. 3, 17, 21, § 124; Just. 20, 5, 8; Inscr. Orell. 65.—Hence, Bergŏmas, ātis, adj., *of Bergomum* : MVNICIPIVM, Inscr. Orell. 3349 : RESPVBLICA, ib. 3898; and Bergomātes, ium, m., *the inhabitants of Bergomum*, Plin. 3, 17, 21, § 125; 34, 1, 2, § 2; Cato, Orig. 2, 4. 5214#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5213#Bernice#Bernīcē, es, f., v. Berenice, I. B. 5215#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5214#Beroe#Bĕrŏē, ēs, f., = Βερόη. `I` *The nurse of Semele*, Ov. M. 3, 278; Hyg. Fab. 167.— `II` *One of the Oceanids*, Verg. G. 4, 341.— `III` *The wife of Doryclus of Epirus*, Verg. A. 5, 620 Wagn. 5216#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5215#Beroea#Bĕroea ( Berrh-) (trisyl.), ae, f., = Βέροια Βέρροια), `I` *a town in Macedonia*, later called *Irenopolis*, *north of the river Aliacmon*, now *Verria*, Plin. 4, 10, 17, § 33; Liv. 44, 45, 2 and 5; 45, 29, 9; Cic. Pis. 36, 89. —Hence, Bĕroeaeus, i, m., *a Berœan*, Liv 23, 39, 3 (al. Boeotius); 42, 58, 7; and Beroeenses, ium, m., *the Berœans*, Plin. 5, 23, 19, § 82. 5217#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5216#Berones#Bērōnes, um, m., = Βήρωνες, acc. to Strab. 3, p. 238, `I` *a powerful people in* Hispania Tarraconensis, Liv. Fragm. 91, lin. 213 sq.; perhaps there is a reference to these Berones in the obscure passage, Hirt. B. Alex. 53 : semper enim Berones, etc. (perh. a body-guard of Berones; perh. also kindr. with the Gallic baro, acc. to the Schol. Pers. 5, 138: lingua Gallica barones vel varones dicuntur servi militum). 5218#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5217#Beronice#Bĕrŏnīcē, v. Berenice. 5219#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5218#Berosus#Bērōsus, i, m., = Βηρωσσός, `I` *a distinguished Babylonian astrologer of the time of Ptolemy Philadelphus*, Vitr. 9, 1, (4); Sen. Q. N. 3, 29, 1; Plin. 7, 37, 37, § 123; 7, 49, 50, § 160; Tert. Apol. 19. 5220#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5219#Berresa#Berresa, ae, f., `I` *a town in Ethiopia*, Plin. 6, 29, 50, § 180. 5221#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5220#Berrice#Berrĭcē, ēs, f., `I` *a large island north of Europe*, Plin. 4, 16, 30, § 104. 5222#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5221#berula#berŭla, ae, f., `I` *an herb*, *called also* cardamine, Marc. Emp. 36. 5223#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5222#beryllus#bēryllus (beryllus, Prud. Psych. 855; bērillus, Isid. Orig. 16, 7, 5; berul-lus, Plin. 37, 5, 20, § 76 Jan.), i, m., = βήρυλλος. `I` *A precious stone of a sea-green color*, *coming from India*, *beryl*, Prop. 4 (5), 7, 9; Plin. 37, 5, 20, § 76 sqq.; Isid. Orig. l. l.; Sol. 53; Juv. 5, 37; Dig. 39, 4, 16, § 7.— `I.B` Meton. for *a ring with a beryl*, Prop. 4 (5), 7, 9.— `II` Beryllus aëroides, = βήρυλλος ἀεροειδής, *the sapphire*, Plin. l. l. § 77. 5224#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5223#Berytus#Bērȳtus (Bērŭtus, Avien. Descr. Orb. Terr. 1080; cf. Wernsdorf poet. Lat. Min. V. p. 1103), i, f., = Βηρῦτός, `I` *a seaport town of Phœnicia*, *distinguished for its excellent wine; as a Roman colony*, *called* Felix Julia, now *Beirout*, Plin. 5, 20, 17, § 78; Tac. H. 2, 81; Dig. 5, 15, 8; Prisc. Perieg. p. 853.—Hence, `II` Derivv. `I.A` Bērȳtĭus (Bērŭtĭus, Aus. Praef. ad Syagr. 20), a, um, adj., *of Berytus* : vinum, Plin. 14, 7, 9, § 74 : uva, id. 15, 17, 18, § 66.— `I.B` Bērȳtensis, e, adj., *Berytensian*, *of Berytus* : colonia, Dig. 50, 15, 1, § 1; and Bērȳtenses, ium, m., *the inhabitants of Berytus*, Inscr. Orell. 1246; Cod. 1, 17, 2, § 9. 5225#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5224#bes#bes, bessis, m. ( nom. bessis, Paul. ex Fest. p. 33 Müll.; Prisc. Ponder. p. 1348 P.) [be-is = binae partes assis]. `I` *Two thirds of a unit* (the as); *eight* unciae, or *twelfths* (cf. as): bessis octo sunt unciae (8/12 = 2/3), triens quattuor, Paul. ex Fest. l. l. `I.A` As a coin: fenus ex triente Idib. Quint. factum erat bessibus, i. e. instead of the previous monthly interest of 1/3 %, 2/3 % was now reckoned; thus, acc. to the present mode of calculating, for the year, the interest advanced from 4 % (12X1/3) to 8 % (12X2/3), * Cic. Att. 4, 15, 7.— `I.B` In gen., *two thirds* of any whole. `I.A.1` Of shares in a partnership: Nerva constituit, ut tu ex triente socius esses, ego ex besse, Dig. 17, 2, 76.— `I.A.2` Of a sum of money: exsolvere bessem pretii, Dig. 17, 1, 12.— `I.A.3` Of a tract of land: emere bessem fundi, Dig. 16, 21, 2, § 39 : bisque novem, Nemeaee, dabis, bessemque (i. e. *eight months*) sub illis, Manil. 3, 367.— `I.A.4` Of a jugerum: partes duae tertiae pedes decem novem milia et ducentos, hoc est bes, in quo sunt scripula CXCII., Col. 5, 1, 11.— `I.A.5` Of a measure of capacity: bes sextarii, Scrib. Comp. 126.— `I.A.6` Of a pound, = 8 *ounces* : in binos semodios farinae satis esse bessem fermenti, Plin. 18, 11, 26, § 102; Scrib. Comp. 157.— `I.A.7` Of an inheritance: heres ex besse, Plin. Ep. 7, 24, 2.— `I.C` Meton. for *eight* : quincunces et sex cyathos bessemque bibamus, Caïus ut fiat Julius et Proculus (i. e. *so many letters were comprised in these names;* cf. 1. bibo, 2. e.), Mart. 11, 36, 7 and 8.— `I.D` Bes alter = (12+8)/12 = 1 2/3, Fest. s. v. triens, p. 363 Müll.— `II` In mathematics, where the cardinal number is six (cf. *as* !*?), bes = 4, Gr. δίμοιρος, Vitr. 3, 1, p. 61 Rod. and bes alter = (6+4)/6 = 1 2/3, Gr. ἐπιδίμοιρος, id. ib. 5226#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5225#Besa#Bēsā, ae, m., = Βησᾶ, `I` *an Egyptian divinity*, Amm. 19, 12, 3. 5227#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5226#Besaro#Besaro, f., `I` *a town in Spain*, Plin. 3, 1, 3, § 15. 5228#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5227#Besbicus#Besbicus, i, f., `I` *a small island in the Propontis*, Plin. 2, 88, 90, § 204; 5, 32, 44, § 151. 5229#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5228#Besidiae#Besĭdĭae, ārum, f., `I` *a town in Bruttium*, perh. the present *Bisignano*, Liv. 30, 19, 10. 5230#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5229#bessalis#bessālis, e, adj. bes, `I` *comprising eight* : laterculus, **a tile eight inches long**, Vitr. 5, 10, 2; 7, 4, 2: scutula, Mart. 8, 71, 7 : clausulae, Porphyr. prooem. ad Hor. Epod.— `II` Meton. for *any thing of small value* : comula, Petr. 58, 5. 5231#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5230#Bessi#Bessi, ōrum, m., = Βέσσοι, Strab.; Βησσοί, Herod., `I` *a savage and marauding people in the north-eastern part of Thrace*, *about the Hœmus mountains*, *and in the vicinity of the Hebrus*, Veg. Mil. 2, 11; 4, 24; Plin. 4, 11, 18, § 40; Cic. Pis. 34, 84; Ov. Tr. 3, 10, 5; 4, 1, 67; Suet. Aug. 3; Isid. Orig. 9, 2, 91.— *Sing.* : Bessus, i, m., Inscr. Orell. 3548; 3552.—Hence, Bessĭcus, a, um, adj., *of the Bessi* : gens, Cic. Pis. 34, 84. 5232#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5231#Bessus#Bessus, i, m. `I` *A Bessian;* v. Bessi. — `II` Βῆσσος, *a viceroy of Bactria*, *the murderer of Darius Codomannus*, Curt. 5, 8, 4; 5, 9, 2; Just. 12, 5, 10. 5233#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5232#bestia1#bestĭa, ae, f. perh. akin to fera and to belua, `I` *a beast* (as a being without reason; opp. to man; while animal, = aliving being, includes man; bestia includes both fera, the beast as distinguished by fierceness, and belua, as distinguished by its size or ferocity; cf. Doed. Syn. 4, p. 290 sq.). `I` Lit. `I.A` In gen. (in the classical per. mostly in prose; esp. freq. in Cic., who uses it in its most extended signif., of every kind of living creature excepting man): disserens, neque in homine inesse animum vel animam nec in bestiā, Cic. Tusc. 1, 10, 21; 5, 13, 38; id. N. D. 2, 11, 31; id. Agr. 2, 4, 9: quod si hoc apparet in bestiis volucribus, nantibus, agrestibus, cicuribus, feris... quanto id magis in homine fit natura, etc., id. Lael. 21, 81; id. N. D. 2, 48, 124.—So of the serpent, Plaut. Poen. 5, 2, 75.—Of the crocodile and other amphibious animals, Cic. l. l.—Of the dog, Cic. Rosc. Am. 20, 56. —Of the elephant (for the more usual belua), Liv. 33, 9, 7.—Of the ass, Suet. Aug. 96.—Of a caterpillar, Plaut. Cist. 4, 2, 62.— Of the ostrich: sequitur natura avium, quarum grandissimi et paene bestiarum generis struthiocameli, Plin. 10, 1, 1, § 1; cf. Dig. 3, 1, 1, § 6; 9, 1, 1, § 10.—With muta, Cic. Fin. 1, 21, 71; Liv. 7, 4, 6 (cf. mutae pecudes, Cic. Q. Fr. 1, 8, 24).—And for the designation of a wild animal, with fera: vinctum ante se Thyum agebat, ut si feram bestiam captam duceret, Nep. Dat. 3, 2 Dähne; Liv. 26, 13, 12; 26, 27, 12; Auct. Her. 2, 19, 29; Just. Inst. 2, 1, 12 sq.— `I.A.2` As a term of reproach (cf. belua and our beast): mala tu es bestia, Plaut. Bacch. 1, 1, 21; id. Poen. 5, 5, 13.—And, humorously, of the odor of the armpits (cf. ala and caper), Cat. 69, 8.— `I.B` Esp., when the contest with animals became more usual in the public spectacles at Rome (not yet customary A.U.C. 583, B.C. 171, Liv. 44, 9, 4), bestia designated, without the addition of fera, *a wild beast destined to fight with gladiators* or *criminals* (v. bestiarius; usually lions, tigers, panthers, etc.).—Hence, ad bestias mittere aliquem, **to send one to fight with wild beasts**, Cic. Pis. 36, 89; so, bestiis obioere aliquem, Asin. ap. Cic. Fam. 10, 32, 3: condemnare aliquem ad bestias, Suet. Calig. 27; id. Claud. 14: dare aliquem ad bestias, Dig. 48, 8, 11; Gell. 5, 14, 27: ad pugnam bestiarum datus, Gell. l. l. § 10: tradere aliquem ad bestias depugnandas, Dig. l. l.: bestiarum damnatio, **the condemnation to fight with wild beasts**, ib. 48, 13, 6 al. —Hence the expl.: bestiarum vocabulum proprie convenit leonibus, pardis et lupis, tigribus et vulpibus, canibus et simiis ac ceteris, quae vel ore vel unguibus saeviunt, exceptis serpentibus, Isid. Orig. 12, 2, 1 (but cf. supra, 1.).— `II` Transf., as a constellation, *the wotf*, Vitr. 9, 4 (7) (called by Cic. Arat. 211 or 455, Quadrupes vasta). 5234#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5233#Bestia2#Bestĭa, ae, m., `I` *a cognomen in the Calpurnian family.* `I` *The consul* L. Calpurnius Bestia, Sall. J. 27, 4 al.; Flor. 3, 1, 7.— `II` *The tribune of the people* L. Bestia, Cic. Brut. 34, 128; id. de Or. 2, 70, 283.— `III` Another *tribune of the people*, L. Bestia, *a confederate of Catiline*, Sall. C. 17, 3; 43, 1. 5235#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5234#bestialis#bestĭālis, e, adj. bestia, `I` *like a beast* (post-class. and rare): villi, Prud. Cath. 7, 153.— Trop., *fierce* : nationes, Sid. Ep. 4, 1. 5236#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5235#bestiarius#bestĭārĭus, a, um, adj. id. I. B., `I` *of* or *pertaining to beasts* : ludus, **a fight with beasts**, Sen. Ep. 70, 20; 70, 22.—Usu. as *subst.* : bestĭārĭus, ii, m., *one who fights with wild beasts in the public spectacles*, *a beast-fighter*, θηριομάχης (persons hired, or criminals: the former with weapons, and as victors rewarded; the latter, unarmed, and sometimes bound, Vop. Aur. 37; Tert. Pud. 22): praeclara aedilitas! Unus leo, ducenti bestiarii, Cic. Sest. 64, 135 : gladiatoribus et bestiariis obsedere rem publicam, id. Vatin. 17, 40; so id. Q. Fr. 2, 6, 5; Sen. Ben. 2, 19, 1: ludus bestiariorum, Sen. Ep. 70, 17; * Suet. Claud. 34. 5237#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5236#bestiola#bestĭŏla, ae, f. dim. bestia, `I` *a small animal*, *a little beast*, Cic. N.D. 2, 48, 123; id. Tusc. 1, 39, 94; Varr. R. R. 1, 12, 2; Sen. Ep. 70, 17; Plin. 11, 6, 7, § 17; 18, 17, 44, § 156; 22, 25, 81, § 163; Veg. R. R. 3, 15, 10 al. 5238#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5237#Bestius#Bestĭus, ii, m. bestia, `I` *a rough and miserly man*, otherwise unknown, Hor. Ep. 1, 15, 37; Pers. 6, 37. 5239#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5238#beta1#bēta, ae ( bētis, is, Ser. Samm. 54, 9), f. hence Fr. bette; Engl. beet, `I` *a vegetable*, *the beet* : Beta vulgaris, Linn.; Plin. 19, 8, 40, § 132; 20, 8, 27, § 69; Col. 10, 254; 10, 326; 11, 3, 17 and 42; Pall. Febr. 24, 10; * Plaut. Ps. 3, 2, 26; * Cic. Fam. 7, 26, 2; cf. * Cat. 67, 21; Mart. 13, 13; 3, 47, 9; Isid. Orig. 17, 10, 15. 5240#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5239#beta2#bēta, n. indecl. (beta, ae, f., Aus. Technopaegn. c. Litt. Mon. v. 13), = βῆτα, `I` *the Greek name of the second letter of the alphabet* (pure Lat. be; v. B): hoc discunt omnes ante alpha et beta puellae, * Juv. 14, 209.—Hence, prov., *the second in any thing* (as alpha is the first), Mart. 5, 26. 5241#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5240#betaceus#bētācĕus, a, um, adj. 1. beta, `I` *from* or *of the beet* : pedes betacei, **beet-roots**, Varr. R. R. 1, 2, 27.— *Subst.* : bētācĕus, i, m. (sc. pes), *beet-root* (cf. Charis. pp. 24 and 128 P.; Prisc. p. 618 ib.), Apic. 3, 2; Plin. Ep. 1, 15, 2 (where others, less correctly, read Baeticae); Arn. 4, p. 133 (others, betis). 5242#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5241#Betasi#Betāsi, ōrum, m., `I` *a Belgian people*, otherwise unknown, Plin. 4, 17, 31, § 106; Tac. H. 4, 56 and 66. 5243#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5242#Bethlehem#Bē^thlĕhem, Bē^thleëm, Bē^th-lem, n. indecl., and Bē^thlĕhēmum, i, n., =, `I` *a town of the tribe of Judah*, *the birthplace of David and of Christ*, now *Beit el Lahm;* form Bethlehem, Tert. adv. Jud. 13; Vulg. Gen. 35, 19.—Form Bethleem, Juvenc. 1, 149; 1, 153; scanned Bĕthlēēm, Prud. στεφ. 10, 737.—Form Bethlem, Prud. Cath. 7, 1; 12, 78.—Form Bethlehemum, Hier. Vit. Paulae.—Hence, `I.A` Bē^thlaeus, a, um, adj., *of Bethlehem*, Sedul. Carm. 2, 73.— `I.B` Bē^thlĕĕmĭcus, a, um, adj., *of Bethlehem*, Juvenc. 1, 260 dub.— `I.C` Bē^thlĕhĕmītes, ae, m., *an inhabitant of Bethlehem*, *a Bethlehemite*, Vulg. 1 Reg. 16, 1 al.— `I.D` Bē^thlĕmĭtĭcus, a, um, adj., *of Bethlehem*, Hier. Vit. Paulae. 5244#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5243#betis1#bētis, v. 1. beta. 5245#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5244#Betis2#Bētis, v. Baetis. 5246#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5245#betizare#bētīzare (or bētissare), used by Augustus for languere on account of the softness of the beet, 1. beta; cf. Cat. 67, 21: languidior tenera beta, acc. to Suet. Aug. 87 Ruhnk. 5247#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5246#beto#bēto ( baeto; in Plaut. bīto), ĕre, v. n. kindr. with vado and βαίνω, `I` *to go* (with its derivatives, abito, adbito, ebito, interbito, perbito, praeterbito, rebito, bitienses, only ante-class.): in pugnam baetite, Pac. ap. Non. p. 77, 21 (Trag. Rel. v. 255 Rib.): si ire conor, prohibet betere, id. ib.; Varr. ib.: ad aliquem, Plaut. Curc. 1, 2, 52 : ad portum ne bitas, id. Merc. 2, 3, 127. 5248#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5247#Betriacum#Betriacum, v. Bedriacum. 5249#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5248#Betucius#Betucĭus, ii, m., `I` *a Roman proper name*, e. g. T. Betucius Bassus, *an orator of* Asculum, Cic. Brut. 46. 169. 5250#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5249#betula#betŭla (also betulla), ae, f., `I` *the birch*, Plin. 16, 18, 30, § 75; 16, 37, 69, § 176. 5251#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5250#betulus#betŭlus, v. baetulus. 5252#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5251#biaeothanatus#bĭaeŏthănătus, a, um, adj., = βιαιοθάνατος, `I` *dying by violence*, Tert. Anim. 57. 5253#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5252#Bianor#Bĭānor, ŏris, m. βία.ἀνήρ. `I` *A centaur slain by Theseus at the marriage festival of Pirithŏus*, Ov. M. 12, 345.— `II` *An ancient hero of Mantua*, Verg. E. 9, 60; acc. to Serv. in h. l. and upon A. 10, 198-200, *the founder of Mantua*, *and identical with Ocnus.* 5254#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5253#biarchia#bĭarchĭa, ae, f., = βιαρχία, `I` *the office of a* biarchus, *a commissaryship*, Cod. Const. 1, 31, 1. 5255#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5254#biarchus#bĭarchus, i, m., = βίαρχος, `I` *a commissary*, *superintendent of provisions*, Hier. adv. Joann. Hieros. n. 19; Imp. Leo Cod. 14, 20, 3. 5256#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5255#Bias#Bĭās, antis, m., = Βίας, `I` *a Greek philosopher of Priene*, *one of the seven wise men of Greece*, Cic. Lael. 16, 59; id. Par. 1, 1, 8; Col. 1, 1, 9; Val. Max. 7, 2, ext. 3. 5257#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5256#Bibaculus#Bĭbācŭlus, i, m. bibax, `I` *a Roman cognomen;* e. g. of the poet M. Furius; of the prætor L. Furius, Liv. 22, 49, 16. 5258#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5257#Bibaga#Bibaga, ae, f., `I` *an island near Gedrosia*, Plin. 6, 21, 23, § 80. 5259#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5258#Bibali#Bibali, ōrum, m., `I` *a people of* Hispania Tarraconensis, Plin. 3, 3, 4, § 28. 5260#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5259#bibax#bĭbax, ācis, adj. bibo, `I` *given to drink*, Nigid. ap. Gell. 3, 12. 5261#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5260#biber#bĭber, v. bibo `I` *init.* 5262#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5261#Biberius#Bĭbĕrĭus Caldius Mero [ bibocalidus-merum], `I` *a name given in derision to the emperor Tiberius Claudius Nero on account of his love of drink*, Suet. Tib. 42. 5263#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5262#Bibesia#Bĭbĕsĭa, ae, f., `I` *Drinkland*, a comically formed name, Plaut. Curc. 3, 74: Perediam et Bibesiam Plautus finxit suā consuetudine, cum intellegi voluit cupiditatem edendi et bibendi, Fest. p. 214, 28 Müll.; cf. Peredia. 5264#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5263#bibilis#bĭbĭlis, e, adj. bibo, `I` *drinkable*, *potable* : cibus, Cael. Aur. Acut. 2, 11, 81. 5265#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5264#bibio#bĭbĭo, ōnis, m. id., `I` *a small insect generated in wine*, = mustio, Isid. Orig. 12, 8, 16; v. 2. bibo.— `II` = vipio, q. v. 5266#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5265#bibitor#bĭbĭtor, ōris, m. id., `I` *a drinker*, *toper*, Sid. Ep. 1, 8. 5267#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5266#bibitus#bĭbĭtus, a, um, Part., from bibo. 5268#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5267#biblia#biblĭa, ōrum, n., = Βιβλία, `I` *the Bible*, eccl. Lat.; and very late, biblĭa, ae, f. 5269#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5268#biblinus#biblĭnus, a, um, adj., = βίβλινος βύβλινος), `I` *of* or *made from the Egyptian papyrus* : epistulae, Hier. Ep. 51, n. 1. 5270#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5269#bibliopola#biblĭŏpōla (BYBLIOPOLA, Inscr. Orell. 4154), ae, m., = βιβλιοπώλης, `I` *a bookseller* (post-Aug.), Plin. Ep. 1, 2 *fin.*; 9, 11, 2; Mart. 4, 72; Isid. Orig. 6, 14, 1 al. 5271#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5270#bibliotheca#biblĭŏthēca (also bī^blĭŏthēcē, Cic. Fam. 13, 77, 3; Inscr. Grut. 584; `I` and BYBL-, Inscr. Orell. 40; 41; 1172), ae, f., = βιβλιοθήκη, *a library;* and, as in Greek and English, both *a library-room and a collection of books*, Fest. p. 28. The expl. of Isidorus applies to the first signif.: bibliotheca est locus, ubi reponuntur libri, βίβλος enim Graece liber, θήκη repositorium dicitur, Isid. Orig. 15, 5, 5; cf. id. ib. 18, 9, 3; 6, 3, 1. The first public library at Rome was collected by Asinius Pollio A.U.C. 715, B.C. 39, in the atrium of the Temple of Liberty, Plin. 7, 30, 31, § 115; 35, 2, 2, § 10; Isid. Orig. 6, 5, 2; Ov. Tr. 3, 1, 71; Quint. 11, 3, 4. Augustus founded two others, the Octavian, named after his sister Octavia, A.U.C. 721, B.C. 33, near the Theatre of Marcellus, Plut. Vit. Marcell.; Ov. Tr. 3, 1, 60 and 69 Jahn; and five years after, the Palatine (Gr. and Lat.) Library, on the Palatine Hill, in the Temple of Apollo, Hor. Ep. 1, 3, 17; Suet. Aug. 29; Dio, 53, 1; Inscr. Orell. 40 and 41. Besides these there were other considerable libraries in Rome, e. g. in the Temple of Peace, Gell. 16, 8, 2; in the house of Tiberius, id. 13, 19; but esp. one founded by Trajan, id. 11, 17, and united by Diocletian with his Thermis, Vop. Prob. 2. Individuals also possessed large libraries, Cic. Fam. 7, 28, 2; id. Q. Fr. 3, 4, 5; id. Att. 4, 10, 1; id. Div. 2, 3, 8; id. de Or. 1, 44, 195; Quint. 10, 1, 104; 10, 1, 57; Plut. Lucull.; Hor. C. 1, 29, 13; Sen. Tranq. 9; Suet. Aug. 56; esp. at their country-seats, Cic. Fin. 3, 2, 7; Mart. 7, 17; Plin. Ep. 3, 7, 8 al.—The books were arranged in cases or on shelves along the walls (armaria, foruli, loculamenta, capsae).— *The librarian*, or person who had the charge of the books, was called *a bibliothecā*, Inscr. Orell. 40 and 41, or *bibliothecarius*, v. Dict. of Antiq. 5272#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5271#bibliothecalis#biblĭŏthēcālis, e, adj. bibliotheca, `I` *of* or *belonging to a library* (post-class.): thesaurus, **a repository of books**, Sid. Ep. 8, 4 : copia, Mart. Cap. 2, § 139. 5273#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5272#bibliothecarius#biblĭŏthēcārĭus, ii, m. id., `I` *a librarian* (late Lat.), M. Aurel. ap. Fronto Ep. ad M. Caes. 4, 5: bibliothecarius qui codices servat, Gloss. Isid. 5274#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5273#bibliothecula#biblĭŏthēcŭla, ae, f. dim. id., `I` *a small library*, *a collection of books*, Symm. Ep. 4, 18. 5275#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5274#biblus#biblus, i, f., = βίβλος βύβλος), `I` *the papyrus*, *a sort of rush that grew largely in Egypt*, *from the inner bark of which paper was made* ( poet. for the more usual papyrus): flumineae, Luc. 3, 222; cf. Plin. 13, 11, 22, § 71 sq.— Meton., *paper*, Sedul. 1, 6. 5276#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5275#bibo1#bĭbo, bĭbi (post-class. `I` *part. fut.* bĭbĭtūrus, Hier. Isa. 8, 25, 8; Vulg. Matt. 20, 22; id. Act. 23, 12; Cassiod. Hist. Eccl. 1, 1; *part. perf.* bĭbĭtus, a, um, Cael. Aur. Chron. 4, 3, 60; Capitol. Ver. 5, 3; Aem. Mac. c. de Porro; Plin. Val. 2, 18; *inf.* apocop. biber, Cato, Titin., and Fannii Annal. ap. Charis. p. 99), 3, v. a. root bi; Gr. πι., πίνω, πέπωκα; whence Lat. poto, as if from po; Sanscr. pī; Slav. piti; Lith. pota, *to drink* (usually from thirst, a natural want; poto, to drink from passion, habit, etc.; but poto is occasionally used of water, etc., e. g. Plin. 11, 37, 68, § 179; cf.: bibere naturae est, potare luxuriae, Isid. Diff. 1. 74; and the *partt.* potus and potatus are regularly used instead of the *partt.* of bibo). `I` With acc. `I..1` Of the liquid drunk: per aestatem boves aquam bonam et liquidam bibant semper curato, Cato, R. R. 73 : jejunus heminam bibito, id. ib. 126 : si voles vinum Choum bibere, licebit bibas, id. ib. 48 : eapse merum condidicit bibere; foribus dat aquam quam bibant, Plaut. Curc. 1, 3, 4 : vicit vinum quod bibi, Ter. Eun. 4, 5, 1 : Darius in fugā cum aquam turbidam bibisset, Cic. Tusc. 5, 34, 97 : patrono malo suadebat ut mulsum frigidum biberet, id. de Or. 2, 70, 282 : viveret, nisi illud (i. e. venenum) bibisset, Quint. 8, 5, 31 : bibo aquam, id. 6, 3, 93 : cur apud te vinum aetate tuā vetustius bibitur? Sen. Vit. Beat. 17, 2 : nisi Hy. mettia mella Falerno Ne biberis diluta, Hor. S. 2, 2, 15 : et Veientani bibitur faex crassa rubelli, Mart. 1, 103, 9 : lac bibere, **to suck**, Ov. Am. 3, 10, 22; id. M. 9, 377; 9, 615.—Also nutricem bibere (i. e. lac de nutrice), App. M. 2, p. 115, 29.— Poet.; Caecubam... Tu bibes uvam (i. e. vinum), Hor. C. 1, 20, 10 : in usu radix tantum duabus drachmis bibenda (i. e. sucus radicis), Plin. 25, 6, 30, § 67.— `I..2` Pocula or cyathos bibere. Poet., = vinum (cf. πίνειν κρατῆρας): tristia cum multo pocula felle bibat, Tib. 1, 5, 50 : ipse bibebam Sobria suppositā pocula victor aquā, id. 1, 6, 28 : plura pocula = plus vini, id. 1, 9, 59; so, nomismata and aera, id. 1, 26, 3.— Of the number of cups drunk at a merry-making: vide quot cyathos bibimus: *St.* Tot quot digiti sunt tibi in manu, Plaut. Stich. 5, 4, 24.—Esp. of the custom of drinking names, i. e. as many cups as there are letters in a name proposed; the number is frequently expressed by fractional parts of the as (uncia = a cyathus; quincunx = 5 cyathi, etc.): quincunces et sex cyathos bessemque bibamus, Gaius ut fiat, Julius, et Proculus, Mart. 11, 36, 7 : crebros ergo licet bibas trientes, id. 1, 106, 8 : diluti bibis unciam Falerni, id. v. 3 (cf. with potare: sextantes et deunces, id. 12, 28).—Hence, nomen bibere, Julium, etc., bibere: ut jugulem curas, nomen utrumque bibam, Mart. 8, 57, 26 : Laevia sex cyathis, septem Justina bibatur, Quinque Lycas, Lyde quattuor, Ida tribus, id. 1, 71, 1 sq. : Astyanacta bibes, id. 8, 6, 16.— `I..3` Fluvium, undam, pruinas bibere ( poet.). = aquam ex flumine bibere: priusquam Pabula gustassent Trojae Xanthumque bibissent, Verg. A. 1, 473 : jam crassus torrens bibitur tamen, Stat. Th. 4, 821 : puram bibis amnibus undam, Claud. Laud. Herc. 74.— Trop., *to arrive at the region of the river* : non illum nostri possunt mutare labores, Nec si... Hebrumque bibamus Sithoniasque nives... subeamus (i. e. si Thraciam adeamus), Verg. E. 10, 65 : ante... Aut Ararim Parthus bibet, aut Germania Tigrim Quam, etc., **sooner will the Parthians come to Germany**, **or the Germans to the country of the Parthians**, id. ib. 1, 63 : turbaque Phasiacam Graia bibistis aquam, Ov. H. 12, 10.—Hence, Qui flumen bibunt, = *the inhabitants of the country through which the river passes* : qui Tiberim Fabarimque bibunt, Verg. A. 7, 715 : qui profundum Danubium bibunt, Hor. C. 4, 15, 21 : qui Nilum ex ipso protinus ore bibunt, Mart. 7, 88, 6 : populosque bibentes Euphraten, Luc. 8, 213 : qui te, Nile, bibit, Claud. Prob. et Olybr. 38.—So of an inland sea: caesamque bibens Maeotin Alanus, Claud. in Rufin. 1, 812.—Of a single person: extremum Tanaim si biberes, Lyce, Hor. C. 3, 10, 1.—Similarly, montium pruinas bibere, of the rivers fed by a mountain range: amniumque... quicunque Odrysias bibunt pruinas, Mart. 10, 7, 2 : fluvios qui... Alpinasque bibunt de more pruinas, Claud. Prob. et Olybr. 255.— `I..4` Bibere aquas, *to be drowned* : neu bibat aequoreas naufragus hostis aquas, Ov. H. 7, 62.— Transf., of ships, *to founder*, *to be wrecked* : o utinam... Argo funestas pressa bibisset aquas! Ov. Am. 2, 11, 6.— `I..5` Sanguinem or cruorem bibere. Sanguinem, in a figurative sense, = sanguinem sitire: cujus sanguinem (Antonium) non bibere censeatis? (sitire, animo bibere), Cic. Phil. 11, 5, 10.— Cruorem bibere, *to draw blood*, *to kill* : hasta virgineum alte bibit acta cruorem, Verg. A. 11, 803; Claud. in Rufin. 1, 78.— `I..6` Transf. to things other than liquids. `I.1.1.a` Of concrete things: dixit et ardentes avido bibit ore favillas, *breathed in*, *drew in* (of the sparks of a funeral pyre), Mart. 1, 42, 5: vigilandae noctes et fuligo lucubrationum bibenda, **inhale**, Quint. 11, 3, 23.— `I.1.1.b` Figuratively, of abstract things. = cupideaudire, legere: pugnas et exactos tyrannos... bibit aure vulgus, **eagerly listens to**, Hor. C. 2, 13, 32 : incipe: suspensis auribus ista bibam, Prop. 3, 4, 8 : hinc ille justitiae haustus bibat, *imbibe* (by reading) the love of justice, Quint. 12, 2, 31: illa divino fruitur sermone parentis, maternosque bibit mores, Claud. Nupt. Hon. et Mar. 231.— *To imbibe*, *be affected with* : infelix Dido, longumque bibebat amorem, Verg. A. 1, 749 : totisque novum bibit ossibus ignem, **the fire of love**, Stat. Achill. 1, 303.— *To draw out*, *exhaust* : nudae illae artes omnem sucum ingenii bibunt, Quint. prooem. 24.— `I.1.1.c` *To swallow*, i. e. *forget* : quamquam ego vinum bibo, mandata hau consuevi simul bibere una, Plaut. Pers. 2, 1, 3. — `I..7` Transf., of inanim. subjects, *to absorb liquids*, *draw*, *imbibe them* : id si feceris metreta oleum non bibet, Cato, R. R. 100. —So trop.: claudite jam rivos... sat prata biberunt, Verg. E. 3, 111 : inriguumque bibant violaria fontem, id. G. 4, 32 : quae (terra) bibit humorem, **absorbs moisture**, id. ib. 2, 218 : amphora fumum bibere instituta, Hor. C. 3, 8, 11 : mista bibunt molles lacrimis unguenta favillae, Ov. F. 3, 561 : tunc bibit irriguus fertilis hortus aquas, Tib. 2, 1, 44 : lanarum nigrae nullum colorem bibunt, **take no color**, Plin. 8, 48, 73, § 193; so, candorem (i. e. colorem candidum) bibere, id. 31, 11, 47, § 123 : arcus bibit (aquas) and nubes bibunt (aquas), *the rainbow*, *the clouds draw water* (according to a popular belief among the ancients): cur bibit arcus aquas? Prop. 3, 5 (4, 4), 32: et bibit ingens Arcus, Verg. G. 1, 380.—And, jestingly, of an old woman given to drink: ecce autem, bibit arcus; hercle, credo, hodie pluet, Plaut. Curc. 1, 2, 39 (44): unde aures nubesque bibunt atque imbrifer arcus, Stat. Th. 9, 405.—So with object understood: bibite, festivae fores, **with reference to the wine spilled**, Plaut. Curc. 1, 1, 88 : palma toto anno bibere amat, i. e. aquam, Plin. 13, 4, 7, § 28.— `II` *Absol.* (the *obj. acc.* understood). `I.1.1.a` Sc. aquam: nec sitis est exstincta priusquam vita bibendo (of those seized by the plague), Ov. M. 7, 569.— `I.1.1.b` Of liquids in general: numquam sitiens biberat, Cic. Tusc. 5, 34, 97 : edendi mihi erit bibendique finis desideria naturae restinguere, Sen. Vit. Beat. 20, 5 : ut nec bibant sine ambitione, nec edant, id. ib. 12, 5 : conducit inter cibos bibere, Plin. 23, 1, 23, § 41 : vino debemus homines quod soli animalium non sitientes bibimus, id. 23, 1, 23, § 42.— `I.1.1.c` Esp. of wine: es, bibe, animo obsequere mecum, Plaut. Mil. 3, 1, 82 : quamquam illud est dulce, esse et bibere, id. Trin. 2, 1, 37 : jam diu factum postquam bibimus: nimis diu sicci sumus, id. Pers. 5, 2, 45; id. Poen. 4, 2, 13: decet luxuriosum bibendo mori, Quint. 8, 5, 23 : ut jejuni biberent, Plin. 14, 28 *med.* — *Pass. impers.* bibitur, *they drink*, *he drinks*, *people drink* : dies noctisque estur, bibitur, Plaut. Most. 1, 3, 78 : ab tertiā horā bibebatur, ludebatur, vomebatur, Cic. Phil. 2, 41, 104 : bibitur usque eo dum de solio ministretur, id. Pis. 27, 67.— `III` With adverbs or adverbial phrases. `I.1.1.a` Of manner: jucundius bibere, Cic. Tusc. 5, 34, 97; id. Att. 13, 52, 1: large, Plin. 10, 34, 52, § 105 : fit invitatio ut Graeco more biberetur, i. e. propinando, Cic. Verr. 2, 1, 26, § 66.— `I.1.1.b` With *num. adv.* denoting the number of cups: jam bis bibisse oportuit, Plaut. Bacch. 4, 3, 122 : sic ago, semel bibo, id. Rud. 3, 6, 46 : plus quam deciens, Sextiliane, bibis, Mart. 1, 26, 10 : quare bis deciens, Sextiliane bibis? id. 1, 11, 2.— `IV` With abl. or prep. and abl. `I..1` Of the liquid, river, etc.: de eo vino... bibito ante cenam, Cato, R. R. 114 : a fonte bibatur... an lacu, Mart. 9, 99, 9: ab amne, id. 12, 11 : ex aquā, Prop. 2, 30, 32 : ex fonte, id. 4, 4, 14.— `I..2` Of the vessel. *Abl.* : gemmā, i. e. poculo ex gemmā facto, Verg. G. 2, 506 : caelato = e poculo caelato, Juv. 12, 47 : conchā, id. 6, 304 : fictilibus, id. 10, 25 : testā, Mart. 3, 82, 3 : vitro, id. 1, 37, 2; 4, 85, 1: ossibus humanorum capitum, Plin. 7, 2, 2, § 12.—And bibere understood: poscunt majoribus poculis, i. e. bibi, Cic. Verr. 2, 1, 26, § 66.— With *ex* : ex solido auro, L. Varius ap. Macr. 6, 1: e gemmā, Prop. 3, 3, 26.— With *in* : hac licet in gemmā bibas, Mart. 14, 120 : in Priami calathis, id. 8, 6, 16 : in auro, Sen. Thyest. 453 : in argento potorio, Dig. 34, 12, 21 : in ossibus capitum, Flor. 3, 4, 2.— `V` Particular phrases. `I..1` Bibe si bibis = bibe nunc, si omnino bibere vis, a formula urging to drink, Plaut. Stich. 5, 4, 33; 5, 4, 51 (cf.: age, si quid agis, id. ib. 5, 4, 35).— `I..2` Dare bibere, *to give to drink*, a Grecism, perh. only in the foll. passages: date illi biber, Titin ap. Charis. p. 99 P. (Com. Rel. v. 78 Rib.): jubebat biber dari, Fann. Ann. ib: bibere da usque plenis cantharis, Plaut. Pers. 5, 2, 40 (45): quod jussi ei dari bibere, Ter. And. 3, 2, 4; cf.: ut Jovi bibere ministraret, Cic. Tusc. 1, 26, 65 : ut bibere sibi juberet dari, Liv. 40, 47, 5 : cf.: dare with *subj.* : tum vos date bibat tibicini, Plaut. Stich. 5, 5, 16.—And with *rel.* and *subj.* : nimium dabat quod biberem, Plaut. Cist. 1, 1, 19 : dat aquam quam bibant, id. Curc. 1, 3, 4.— `I..3` Prov.: aut bibat aut abeat, taken from the Greek banquets, in which the chairman (arbiter bibendi, Hor. C. 2, 7, 25) could demand unconditional submission to the drinking laws ( ? πῖθι, ἢ ἄπιθι), Cic. Tusc. 5, 41, 118. 5277#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5276#bibo2#bĭbo, ōnis, m. 1. bibo, `I` *a tippler*, *drunkard*, Firm. Math. 5, 4 *fin.* — `II` Esp., *a kind of worm bred in wine*, Afran. ap. Isid. Orig. 12, 8, 16 (Com. Rel. v. 406 Rib.; al. bibiones). 5278#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5277#bibonius#bĭbōnĭus, ii, m. id., πολυπότης, `I` *a hard drinker*, *a tippler*, Vet. Gloss. 5279#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5278#bibosus#bĭbōsus, a, um, adj. id., `I` *given to drinking*, *fond of drink*, Laber. ap. Gell. 3, 12, 4; besides only in Nigidius, acc. to Gell. 3, 12, 1. 5280#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5279#Bibracte#Bibracte, is ( abl. Bibracte, but -ti, Caes. B. G. 7, 55), n., = Φρούριον Βίβρακτα, Strabo; Αὐγουστόδουνον, Ptolem., `I` *the chief town of the Ædui*, later *Augustodunum*, now *Autun* en Bourgogne, Dép. de Saōne et Loire, Caes. B. G. 1, 23; 7, 55; 7, 63; 7, 90; 8, 1; cf. Tac. A. 3, 43.—As *a goddess* : DEAE BIBRACTI, etc., Inscr. Orell. 1973. 5281#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5280#Bibrax#Bibrax, actis ( Bibe, Tab. Peuting.), f., `I` *a town in Gaul*, *in the territory of the* Remi, now *Bièvre*, a small place between Laon and the river Aisne, Caes. B. G. 2, 6. 5282#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5281#bibrevis#bĭbrĕvis, e, adj. bis-brevis, Latin transl. of the Gr. δίβραχυς in metre, `I` *consisting of two short syllables* : pes, *a pyrrhic*, Diom. pp. 471 and 472 P. 5283#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5282#Bibroci#Bibrŏci, ōrum, m., `I` *a British people*, acc. to Camden, in the region of the present *Bray*, Caes. B. G. 5, 21. 5284#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5283#bibulus1#bĭbŭlus, a, um, adj. 1. bibo. `I` Lit., *drinking readily*, *freely* ( poet. or in postAug. prose): bibulus Falerni, Hor. Ep. 1, 14, 34 : potores, id. ib. 1, 18, 91.—More freq., `I.B` Transf., of inanim. things, *that sucks in* or *absorbs moisture* : harena, **sand that imbibes**, **drinks up moisture**, Lucr. 2, 376; Verg. G. 1, 114; Ov. M. 13, 901: lapis, **a stone that absorbs moisture**, Verg. G. 2, 348 (qui harenarius vocatur, Serv.); Col. 3, 15, 4: litus, Ov. H. 16 (17), 139: favilla, Verg. A. 6, 227 : radix, Ov. M. 14, 632 : talaria, **moistened**, id. ib. 4, 730 : medulla, id. ib. 4, 744 : ollae bibulae aut male coctae, Col. 12, 45, 3 : papyrus, **growing in moist places**, Luc. 4, 136 : charta, **blotting-paper**, Plin. Ep. 8, 15, 2; cf. Isid. Orig. 6, 10, 1: taenia papyri, Plin. 13, 12, 25, § 81 : nubes, Ov. M. 14, 368 (cf. 1. bibo, B. 1.): lanae, *absorbing* or *taking color*, id. ib. 6, 9 (v. poto).— `II` Trop., of hearing (cf. 1. bibo, II.): aures, **ready to hear**, **listening**, Pers. 4, 50. 5285#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5284#Bibulus2#Bĭbŭlus, i, m., `I` *a proper name.* `I` L. Publicius Bibulus, *a military tribune in the time of the second Punic war*, Liv. 22, 53, 2.— `II` M. (in Appian. Civ. 2, 8, Αεύκιος) Calpurnius Bibulus, *a contemporary of Cœsar*, *consul with him* A.U.C. 695, Suet. Caes. 19; 20; 49; cf. Cic. Vatin. 9, 21; id. Fam. 1, 9, 12; id. Att. 1, 17, 11; 2, 14, 1; 2, 19, 2; 6, 1, 13; 6, 8, 5.— `III` C. Bibulus, *an œdile* A.U.C. 775, Tac. A. 3, 52. 5286#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5285#bicameratus#bĭcămĕrātus, a, um, adj. bis-camera, `I` *with a double vault*, *doubly arched* : cella, Hier. ad Jovin. 1, 17 : ecclesia, Aug. Civ. Dei, 15, 26.—As *subst.* : bĭcămĕrātum, i, n., *a receptacle with two compartments*, Ambros. Hexaëm. 6, 9, 72. 5287#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5286#biceps#bĭceps, cĭpĭtis (old form bĭcĭpes, like ancipes for anceps, acc. to Prisc. p. 754 P.; bĭcepsŏs, Varr. L. L. 5, § 50 Müll.; bĭ-căpĭtes, δικέφαλοι, Gloss. Philox.), adj. bis-caput. `I` *Having two heads*, *twoheaded* (rare but class.): puella nata biceps, * Cic. Div. 1, 53, 121: puer, Liv. 41, 21, 12 : porcus, id. 28, 11, 3 : Janus, Ov. F. 1, 65; id. P. 4, 4, 23: serpens, Plin. 10, 62, 82, § 169 : partus, Tac. A. 15, 47 : gladius, **with two edges**, Vulg. Prov. 5, 4.— Poet., of mountains, *with two summits* : Parnasus, Ov. M. 2, 221; cf. id. ib. 1, 316; Luc. 5, 72; Pers. prol. 2.— `II` Trop., *divided into two parts* : bicipitem civitatem fecit, discordiarum civilium fontem, Varr. ap. Non. p. 454, 23; Flor. 3, 17, 3: argumentum, i. e. **a dilemma**, App. Flor. 4, n. 18. 5288#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5287#bicessis#bĭcessis, is, m. bis-as, `I` *twenty* asses, Varr. L. L. 5, § 170 Müll.; cf. as, I. 5289#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5288#bicinium#bĭcĭnĭum, ii, n. bis-cano, `I` *a duet* : cum duo canunt bicinium appellatur; cum multi, chorus, Isid. Orig. 6, 19, 6. 5290#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5289#biclinium#biclīnĭum, ii, n. vox hibrida, from bis κλίνη; cf. Quint. 1, 5, 68, `I` *a dining-couch for two persons* (only in Plaut.), Plaut. Bacch. 4, 4, 69 (3, 84); 4, 4, 102 (3, 117). 5291#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5290#bicodulus#bĭcōdŭlus, a, um, adj. bis-cauda, `I` *having two tails* : inlex, App. Mag. 30, p. 294, 13. 5292#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5291#bicolor#bĭcŏlor, ōris ( bĭcŏlōrus, a, um, Vop. Aur. 13), adj. bis-color, `I` *of two colors*, *twocolored* ( poet. or in post-Aug. prose): equus, Verg. A. 5, 566 : baca, **green and black**, Ov. M. 8, 664 : myrtus, **steel-colored**, id. ib. 10, 98; cf. id. ib. 11, 234; Plin. 10, 52, 74, § 144. 5293#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5292#bicomis#bĭcŏmis, e, adj. bis-coma, `I` *with hair falling down on both sides*, *with a double mane* : equus, Veg. 2, 28, 36. 5294#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5293#Bicorniger#Bĭcornĭger, gĕri, m. bis-corniger, `I` *two-horned*, an epithet of Bacchus (v. Bacchus), Ov. H. 13, 33. 5295#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5294#bicornis#bĭcornis, e bis-cornu. `I` Adj., *having two horns*, *two-horned* ( poet. or in postAug. prose): animal, Plin. 11, 46, 106, § 255 : caper, Ov. M. 15, 304 : fauni, id. H. 4, 49; id. F. 2, 268; 5, 99.— Poet., of a *two-pronged* fork: furcae, Verg. G. 1, 264; Ov. M. 8, 647: ferrum, Col. Poët. 10, 148.—Of the new moon, * Hor. C. S. 35.—Of rivers with two mouths (perh. only epith. ornans; cf. amnis *init.*): Rhenus, Verg. A. 8, 727 : Granicus, Ov. M. 11, 763.—Of the top of Parnassus: jugum, Stat. Th. 1, 63 (cf. biceps).— `II` *Subst.* : bĭcornes, *horned animals for sacrifice* : AVRATA. FRONTE. BICORNES., Inscr. Orell. 2335. 5296#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5295#bicorpor#bĭcorpor, ŏris, adj. bis-corpus, `I` *having two bodies*, *double-bodied* ( poet. and very rare; late prose form bĭcorpŏrĕ-us, Firm. Math. 2, 12): bicorpores Gigantes, Naev. Bell. Pun. 2, 14 (ap. Prisc. p. 679 P.): Pallas bicorpor, Att. ap. Prisc. p. 699 P.; and so besides only in Cic. in a transl. from Sophocl. Trachin.: manus, Tusc. 2, 9, 22. 5297#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5296#bicors#bĭcors, cordis, adj. bis-cor, `I` *with two hearts;* trop., *dissembling*, *false*, Commod. Instr. 11, 8. 5298#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5297#bicoxum#bĭcoxum bis-coxa, `I` *having two thighs*, δίμηρον, Gloss. Gr. Lat. 5299#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5298#bicubitalis#bĭcŭbĭtālis, e (access. form bĭcŭbĭ-tus, a, um, App. Herb. 72), adj. bis-cubitus, `I` *of two cubits*, Plin. 20, 23, 94, § 253 Sillig (Jan. bipedali). 5300#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5299#bidens#bĭdens (old form duidens), entis ( abl. bidenti, Lucr. 5, 209; Verg. Cir. 212; Pomp. ap. Gell. 16, 6, 7: `I` bidente, Tib. 2, 3, 6; Verg. Cat. 8, 9; Plin. 17, 21, 35, § 159; *gen. plur.* bidentium, Hor. C. 3, 23, 14: bidentum, Ov. M. 15, 575), adj. bis-dens, *with two teeth* (not in Cic.). `I` Adj. `I.A` Lit. : amica, i.e. anus, Auct. Priap. 82 : bos, Paul. ex Fest. p. 35 Müll.: hostiae, Plin. 8, 51, 77, § 206.— `I.B` Transf., *with two prongs*, *points*, etc.: ancora, Plin. 7, 56, 57, § 209 : forfex, Verg. Cat. 8, 9 : ferrum = forfex, id. Cir. 212.— `II` Subst. `I.A` *Masc.*, *a heavy hoe* or *mattock with two crooked iron teeth;* Gr. δίκελλα : valido bidenti ingemere, Lucr. 5, 209: Tib. 1, 1, 29; 1, 10, 49; 2, 3, 6: glaebam fran/gere bidentibus, Verg. G. 2, 400 : duros jactare bidentis, id. ib. 2, 355 : durus bidens et vomer aduncus, Ov. F. 4, 927 : bidentibus soli terga convertere, Col. 4, 14, 1; 4, 17, 8; Pall. Jul. 5; cf. id. ib. 1, 43, 1; Dig. 33, 7, 8 al.—Hence, meton. for *agriculture* : bidentis amans, Juv. 3, 228.— `I.B` *Fem.* (old form duidens, Paul. ex Fest. p. 66 Müll.; cf. the letter B), *an animal for sacrifice* (swine, sheep, ox): bidentes hostiae, quae per aetatem duos dentes altiores habent, Jul. Hyg. ap. Gell. 16, 6, 14: bidentes sunt oves duos dentes longiores ceteris habentes, Paul. ex Fest. p. 33 Müll.; Isid. Orig. 12, 1, 9. It is more correct to understand by bidens *an animal for sacrifice whose two rows of teeth are complete;* cf. Paul. ex Fest. p. 4 Müll.: ambidens sive bidens ovis appellabatur, quae superioribus et inferioribus est dentibus, and in Heb., the dual of, of the two rows of teeth; v. Gesen. Heb. Lex. under : mactant lectas de more bidentīs Legiferae Cereri, Verg. A. 4, 57 Forbig. ad loc; id. ib. 7, 93; 12, 170; * Hor. C. 3, 23, 14; Ov. M. 10, 227; 15, 575; Pompon. ap. Gell. 16, 6, 7; Plin. 8, 51, 77, § 206.— Transf. from the lang. of offerings to a general use = ovis, *a sheep*, Phaedr. 1, 17, 8. 5301#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5300#bidental#bĭdental, ālis, n.; in the lang. of religion, `I` *a place struck by lightning*, *consecrated by the haruspices*, *and enclosed;* so called from the offering, bidens, with which the lightning was propitiated (v. also puteal), Fest. p. 27; Non. p. 53, 26; cf. O. Müll. Etrusk. 2, p. 171; v. Dict. of Antiq. (perh. it is better to explain bidens here as = fulmen, from its forked form; thus Bidental = Fulminar, *the temple*, or *the consecrated place of lightning*): triste bidental Moverit incestus, * Hor. A. P. 471; Pers. 2, 27; Sid. Carm. 9, 191; App. de Deo Socr. p. 46, 41; Inscr. Orell. 2483; cf. Luc. 1, 606; 8, 864.— *The priest of a* bidental: BIDENTALIS, Inscr. Grut. 96, 5 and 6. 5302#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5301#bidentatio#bĭdentātĭo, ōnis, f. bidens, II. A., `I` *a harrowing* : occatio, σκαφετός, Gloss. Gr. Lat. 5303#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5302#Bidis#Bidis, is, f., `I` *a small town in Sicily*, *north-west of Syracuse*, Cic. Verr. 2, 2, 22, § 53.—Hence, `II` Derivv. `I.A` Bidinus, a, um, adj., *of* or *pertaining to Bidis* : palaestritae, Cic. Verr. 2, 2, 22, § 54.— `I.B` Bi-dini, ōrum, m., *the inhabitants of Bidis*, Cic. Verr. 2, 2, 22, § 53; Plin. 3, 8, 14, § 91. 5304#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5303#biduus#bidŭus, a, um, adj. bis-dies, `I` *continuing two days*, *of two days;* as adj. only once, with tempus, Liv. 27, 24, 3, where tempus is prob. to be omitted; v. Weissenb. ad loc. But very freq. and class. as *subst.* : bīdŭum, ii, n. (sc. tempus), *a period* or *space of two days*, *two days* : sinito biduom aut triduom consudent (oves), Cato, R. R. 96, 1 : biduum supererat, Caes. B. G. 1, 23; Ter. And. 2, 6, 9; Planc. ap. Cic. Fam. 10, 17: in castra quae aberant bidui (sc. spatio), id. Att. 5, 16, 4; 5, 17, 1; cf. id. ib. 8, 14, 1: eximant unum aliquem diem aut summum biduum ex mense, Cic. Verr. 2, 2, 52, § 129 : rus ibo: ibi hoc me macerabo biduum, Ter. Eun. 1, 2, 101 sq.; 2, 2, 52; 4, 2, 8; Cic. Att. 8, 14, 1; Nep. Att. 22, 3; Tac. A. 3, 13; 3, 17: supplicationes in biduum decretae, Liv. 10, 23, 1 : per biduum, Cic. N. D. 2, 38, 96; Quint. prooem. 7: per insequens biduum, Liv. 30, 8, 4 : uno die longior mensis aut biduo, Cic. Verr. 2, 2, 52, § 129 : biduo et duabus noctibus Adrumetum pervenit, Nep. Hann. 6, 3 : biduo post, Suet. Caes. 16; so Caes. B. G. 1, 47 *init.* : post biduum, Suet. Caes. 43; id. Aug. 10: biduo continenti, id. Calig. 19; Tac. A. 11, 8; 14, 32. 5305#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5304#biennalis#bĭennālis, e, adj. biennium, `I` *continuing two years*, *of two years* : meta, Cod. Just. 5, 37, 27 : pensio, Cod. Th. 11, 20, 4, § 1: culpa, ib. 12, 40, 3. 5306#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5305#biennis#bĭennis, e, adj. id., `I` *of two years*, *lasting two years* (very rare): biennis quasi duorum annorum, Beda, p. 2331 P.; Macr. S. 6, 9, 6; Serv. ad Verg. A. 4, 57; Nigid. ap. Gell. 16, 6, 13 (but in the phrase bienni spatio, Suet. Galb. 15; Plin. 2, 82, 84. § 198 Jan., bienni is the *gen.* of biennium). 5307#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5306#biennium#bĭennĭum, ii, n. bis-annus, `I` *a period* or *space of two years*, *two years* : jam biennium est, cum, etc., Plaut. Merc. 3, 1, 35: intra tempus biennii, Col. 3, 9, 6 : hoc factum est ferme abhinc biennium, Plaut. Bacch. 3, 2, 4 (imitated by Ps.- Plaut. Merc. prol. 12): biennium ibi perpetuum misera illum tuli, Ter. Hec. 1, 2, 12; Caes. B. G. 1, 3; Cic. Phil. 5, 3, 7; Liv. 5, 14, 2: biennium provinciam obtinuit, Cic. Verr. 2, 3, 93, § 216; 2, 4, 30, § 67: lex usum et auctoritatem fundi jubet esse biennium, id. Caecin. 19, 54; Quint. Ep. ad Tryph. 1; id. Inst. 1, 12, 9: biennio postquam abii, Plaut. Bacch. 2, 1, 1 : comitia biennio habita, Liv. 5, 14, 2 : matres, quae biennio durant, Plin. 11, 21, 24, § 73; Suet. Galb. 7: consulatum biennio post ultro petiit, id. Aug. 26 : intra tempus bienni, Col. R. R. 3, 9, 6 : intra biennium, Quint. 1, 2, 9 : ultra biennium, Tac. A. 1, 1. 5308#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5307#bifariam#bĭfārĭam, adv., v. bifarius, A. 5309#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5308#bifarius#bĭfārĭus, a, um, adj. bis, after the analogy of the Gr. διφάσιος; cf.: ambifarius, trifarius, multifarius, etc., `I` *twofold*, *double* (as adj. only post-class.): ratio, Amm. 18, 4, 3 : illatio, App. Dogm. Plat. 3, p. 39, 16 dub. (al. bifariam).—Hence, adv. in two forms. `I.A` bĭfārĭam ( *acc. fem.* sc. partem), *on two sides*, i. e. *twofold*, *double*, *in two ways*, *in two parts*, *in two places*, *twice*, etc. (class.): ut dispertirem obsonium hic bifariam, Plaut. Aul. 2, 4, 3 : annus bifariam divisus, Varr. R. R. 2, 4, 14; Liv. 25, 32, 7; 41, 19, 8: bifariam quattuor perturbationes aequaliter distributae sunt, Cic. Tusc. 3, 11, 24 : quam (inflexionem) bifariam contrarie simul procedentia efficiebat, id. Univ. 9 : ita bifariam consules ingressi hostium fines, Liv. 3, 23, 7 : gemina victoria duobus bifariam proeliis parta, id. 3, 63, 5 : castra bifariam facta, id. 10, 21, 12; Dig. 38, 10, 4: bifariam laudatus est, Suet. Aug. 100 : bifariam cum populo agi non potest, Messala ap. Gell. 13, 15, 8.— `I.A.2` Trop. (rare): bifariam intellegere aliquid, *in both ways* or *senses*, Dig. 38, 10, 4, § 2; cf. App. Dogm. Plat. 3, p. 39, 16.— `I.B` bĭfārĭes, *doubly*, Cassiod. de Or. 1 *fin.* p. 601 Garet. 5310#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5309#bifax#bĭfax, dīfax, `I` *two-faced*, διπρόσωπος, Gloss. Lat. Gr. [bis-facies]. 5311#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5310#bifer#bĭfer, ĕra, ĕrum, adj. bis-fero. `I` Lit., *bearing fruit twice a year* : arbor, malus, etc., Varr. R. R. 1, 7, 7 : ficus, Col. 10, 403; 5, 10, 11; Plin. 13, 22, 41, § 121; 16, 27, 50, § 114; Suet. Aug. 76: biferique rosaria Paesti, Verg. G. 4, 119 (acc. to Serv. the rose blossomed twice in a year at Paestum).— * `II` Transf., *of twofold form* : biferum Centauri corpus, **a horse and man**, Manil. 4, 230. 5312#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5311#bifestus#bĭ-festus, a, um, adj. bis, `I` *doubly festive* : dies, *a twofold festival*, Prud. στεφ. 12, 66. 5313#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5312#bifidatus#bĭfĭdātus, a, um, adj. bifidus, `I` *cleft* or *divided into two parts* (v. bifidus): lateribus in sese bifidatis, Plin. 13, 4, 7, § 30. 5314#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5313#bifidus#bĭfĭdus, a, um, adj. bis-findo, `I` *cleft* or *divided into two parts* (the usual form; rarer bifidatus and bifissus): bifidos relinquit Rima pedes, Ov. M. 14, 303 : ridicae, Col. 4, 33, 4 : lingua, Plin. 11, 37, 65, § 171 : stirps, id. 17, 20, 34, § 150 : cursus venarum, id. 16, 39, 76, § 195 : iter, Val. Fl. 1, 570. 5315#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5314#bifilum#bĭfīlum, i, n. bis-filum, `I` *a double thread*, Serv. ad Verg. A. 12, 375. 5316#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5315#bifissus#bĭfissus, a, um, adj. bis-findo, `I` *cleft* or *divided into two parts* : ungulae, Sol. 52 *med.* (v. bifidus). 5317#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5316#biforis#bĭfŏris, e ( bĭfŏrus, a, um, Vitr. 4, 6 *fin.*), adj. bis-foris. `I` *Having two doors* or *folding-doors* : valvae, Ov. M. 2, 4 : fenestrae, id. P. 3, 3, 5.— `II` *Having two openings* or *holes*, *double* : via (narium), App. Dogm. Plat. 1.— Poet. : ubi assuetis biforem dat tibia cantum, Verg. A. 9, 618 (bisonum, imparem, Serv.); Aus. Cent. Nupt. 27: biforis tumultus, Stat. Th. 4, 668. 5318#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5317#biformatus#bĭ-formātus, a, um, adj. bis, `I` *doubleformed*, *two-shaped* : non biformato impetu Centaurus ( poet. for biformatus Centaurus impetu), Cic. poët. Tusc. 2, 8, 20 Kühner; v. biformis. 5319#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5318#biformis#bĭformis, e, adj. bis-forma, `I` *double* or *two-formed*, *two-shaped* ( poet. or in postAug. prose): proles biformis Minotaurus, Verg. A. 6, 25 : Scyllae, id. ib. 6, 286; Ov. M. 8, 156: Janus, id. F. 1, 89; 5, 424: (Hermaphroditus), id. M. 4, 387 : pater, i. e. Chiron, id. ib. 2, 664 : Nessus, id. ib. 9, 121 : Hodites, id. ib. 12, 456 : monstrum, id. ib. 8, 156 : a Centaur, id. Am. 2, 12, 19; Claud. in Rufin. 1, 329 (cf. biformatus): Pan, Col. 10, 427 : Glaucus, Claud. Rapt. Pros. 3, 12 : Cecrops, Just. 2, 6, 7.— Trop., of a poet (as man and swan): vates, * Hor. C. 2, 20, 3: biformes hominum partus, Tac. A. 12, 64. 5320#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5319#biforus#bĭfŏrus, a, um, v. biforis. 5321#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5320#bifrons#bĭ-frons, ontis, adj. bis, `I` *with two foreheads*, or, in a more extended sense, *with two faces*, an epithet of Janus, Verg. A. 7, 180; 12, 198; Gav. Bass. ap. Macr. S. 1, 9, 13. 5322#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5321#bifurcus#bĭfurcus, a, um, adj. bis-furca, `I` *having two prongs* or *points*, *two-pronged* : ramus, **two-forked**, Ov. M. 12, 442 : surculi, Col. 5, 11, 3 : ferramentum, id. 3, 18, 6 : arbores, Plin. 16, 30, 53, § 122 : valli, Liv. 33, 5, 9.— Also, *subst.* : bĭfurcum, i, n., *a fork*, Col. 3, 18, 6.— Trop., of the place where two branches start, Col. 4, 24, 10.—Of the connection of two veins upon the head of draught-cattle, Veg. 2, 40, 2; hence, sudor mihi per bifurcum volabat, **over the cheeks down to the neck**, Petr. 62. 5323#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5322#bigae#bīgae, ārum (in plur. through the whole ante-Aug. per.; cf. Varr. L. L. 9, 39, 142; 10, 2, 165; 10, 3, 177; Serv. ad Verg. A. 2, 272; Charis. p. 20 P.; post-Aug. also in sing. bīga, ae; so Stat. S. 1, 2, 45; 3, 4, 46; id. Th. 1, 338; Sen. Herc. Oet. 1520; Plin. 34, 8, 19, § 89; 35, 11, 40, § 141; Tac. H. 1, 86; Suet. Tib. 26; Val. Max. 1, 8; Inscr. Orell. 2545; Vulg. Isa. 21, 9; v. Neue, Formenl. 1, 462; v. also trigae and quadrigae), f. for bijugae from bis-jugum, `I` *a pair of horses* or (rarely) *of other animals;* also, *a two-horsed car* or *chariot* : bigas primas junxit Phrygum natio: quadrigas Erichthonius, Plin. 7, 56, 57, § 202 : Rhesi niveae citaeque bigae, Cat. 55, 26 : Hector raptatus bigis, Verg. A. 2, 272 : et nox atra polum bigis subvecta tenebat, id. ib. 5, 721; Val. Fl. 3, 211: roseae Aurorae, Verg. A. 7, 26 al. : cornutae, *a team for ploughing*, Varr. ap. Non. p. 164, 23; Isid. Orig. 18, 36, 1 and 2.—Stamped on a coin, Plin. 33, 3, 13, § 46; v. bigatus.— *Adj.* : equis bigis meare, Manil. 5, 3. 5324#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5323#bigamus#bĭgămus, `I` *twice married* [vox hibrida, bis- γαμέω ]: a numero uxorum vocatus, quasi duabus maritus, Isid. Orig. 9, 7, 15; Ambros. Dignit. Sac. 4. 5325#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5324#bigarius#bīgārius, ii, m. bigae, `I` *a driver of a pair of horses*, Inscr. Murat. 621, 2. 5326#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5325#bigatus#bīgātus, a, um, adj. id., `I` *having the figure of a* bigae (exclusively of coin); *with the figure of a* bigae *stamped upon it* (cf. Dict. of Antiq.): argentum, Liv. 33, 23, 7; 33, 37, 11; 36, 21, 11.—Also, *subst.* : bīgā-tus, i, m. (sc. nummus), *a silver coin with the stamp of the* bigae, Plin. 33, 3, 13, § 46: nummi quadrigati et bigati a figurā caelaturae dicti, Paul. ex Fest. s. v. grave aes, p. 98 Müll.; Liv. 23, 15, 15; Tac. G. 5. 5327#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5326#bigeminus#bĭgĕmĭnus, a, um, adj. bis-geminus, `I` *doubled*, Poët. ap. Mar. Vict. 2572 P 5328#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5327#bigemmis#bĭgemmis, e, adj. bis-gemma. * `I` *Set with two precious stones* : anulus, Val. ap. Treb. Claud. 14.— `II` Transf., of plants, *having two buds*, Col. 5, 5, 11. 5329#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5328#bigener#bĭgĕner, ĕra, ĕrum, adj. bis-genus, like degener from de-genus, and bicorpor from bis-corpus, `I` *descended from two different races*, *hybrid*, *mongrel*, Paul. ex Fest. p. 33, 14 Müll.: muli et hinni bigeneri atque insiticii, Varr. R. R. 2, 8, 1. 5330#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5329#Bigerra#Bigerra, ae, f., `I` *a town in* Hispania Tarraconensis, *in the province of the* Bastitani, Liv. 24, 41, 11. 5331#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5330#Bigerriones#Bĭgerrĭōnes, um ( Bĭgerri, ōrum, Paul. Nol. Ep. ad Aus. 10, 246; Bĕgerri, Plin. 4, 19, 33, § 108), m., `I` *a Gallic people in Aquitania*, now *Bigorre*, De/part. des hautes Pyre/ne/es, Caes. B. G. 3, 27.— `II` Derivv. `I.A` Bĭgerrĭcus, a, um, adj., *of* or *pertaining to the Bigerriones* : turbo, **blowing from thence**, Sid. Ep. 8, 12.—In *fem. absol.* : Bĭgerrĭca, ae, f. (sc. vestis), *a warm shaggy garment*, Sulp. Sev. Dial. 2, 1; Ven. de Vita S. Mart. 3, 49.— `I.B` Bĭgerrĭtā-nus, a, um, adj., *of the Bigerriones* : patria, Aus. Ep. 11 *fin.* 5332#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5331#bignae#bignae, `I` *female twins*, Paul. ex Fest. p. 33, 3 Müll. [contr. from bigenae, from bisgigno]. 5333#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5332#bigradum#bigrădum, δίβαθμον : duos habens gradus, Gloss. Gr. Lat. 5334#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5333#bigus#bīgus, v. bijugus `I` *init.* 5335#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5334#bijugis#bĭjŭgĭs, e, adj. bis-jugum (a rare form for bijugus). `I` Lit., *yoked two together* : equi, * Verg. G. 3, 91: bijugum Colla lyncum, Ov. M. 4, 24 : curriculum, **drawn by a pair of horses**, Suet. Calig. 10.— `II` In gen., *double* : uno bijuges tolli de limine fasces, i. e. *two brothers*, *consuls from one family*, Claud. Prob. et Olyb. 233. 5336#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5335#bijugus#bĭjŭgus, a, um (contr. form bīgus, Manil. 5, 3; cf. also bĭjŭgis, e), adj. id., `I` *yoked two together* ( poet.): leones, Lucr. 2, 602; Verg. A. 10, 253: equi, Mart. 1, 13, 8 : serpentes, Val. Fl. 7, 218 : currus, **drawn by two horses**, Lucr. 5, 1299 : temo, Stat. Th. 2, 723 : certamen = bigarum, *the contest with the* bigae, Verg. A. 5, 144.— `II` *Subst.* : bĭ-jŭgi, ōrum, m. (sc. equi), *two horses yoked abreast* : telo Admonuit bijugos, Verg. A. 10, 587; 10, 399: desiluit Turnus bijugis, i. e. **from his chariot drawn by two horses**, id. ib. 10, 453. 5337#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5336#bilanx#bĭ-lanx, lancis, adj. bis-lanx, `I` *having two scales* : libra, Mart. Cap. 2, § 180. 5338#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5337#Bilbilis#Bilbĭlis, is, f. `I` *A town in an elevated position in* Hispania Tarraconensis, *on the river Salo*, *the birthplace of the poet Martial*, now *Calatayud Vieja* : Bilbilis, Mart. 10, 103, 1 : Bilbilim, id. 1, 50, 3; Plin. 34, 14, 41, § 144: Bilbilin, Mart. 4, 55, 11; 10, 104, 6; 12, 18, 9.—Hence, `I.B` Bilbĭlĭ-tānus, a, um, adj., *of* or *belonging to Bilbilis* : aquae, *a medicinal spring in the vicinity of Bilbilis*, Itin. Anton.— `II` *The river Salo*, *near Bilbilis*, now *Xalon*, Just. 44, 3, 13. 5339#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5338#bilbo#bilbo, ĕre, v. n. onomatop., `I` *to make a noise like that of a liquid agitated in a vessel* : bilbit factum est a similitudine sonitus, qui fit in vase. Naevius Bilbit amphora inquit, Paul. ex Fest. p. 34 Müll. (Com. Trag. v. 124 Rib.): bilbit βομβύζει, Gloss. 5340#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5339#bilibra#bĭlībra. ae, f. bis-libra, `I` *two pounds* : bilibrae farris, Liv. 4, 15, 6. 5341#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5340#bilibralis#bĭlībrālis, διλιτριαῖος, `I` *weighing two pounds*, Gloss. Cyril. 5342#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5341#bilibris#bĭlībris, e bilibra, `I` *of two pounds.* `I` Adj. `I.A` *Weighing two pounds* : offae, Plin. 18, 11, 26, § 103 : mullus, Mart. 3, 45, 5.— `I.B` *Containing two pounds* : aqualis, * Plaut. Mil. 3, 2, 39: cornu, Hor. S. 2, 2, 61.— `II` Subst., *a quantity of two pounds*, Veg. Vet. 3, 6, 6; 3, 6, 10; Vulg. Apoc. 6, 6. 5343#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5342#bilinguis#bĭlinguis, e, adj. bis - lingua, `I` *twotongued*, *double-tongued.* `I` Lit., *having two tongues;* humorously, of voluptuous persons kissing, Plaut. Ps. 5, 1, 15; cf. id. Poen. 5, 4, 65.— `I.B` Transf. `I.B.1` Tibiae, *with two keys*, Varr. ap. Non. p. 229, 24.— `I.B.2` *Speaking two languages* : bilinguis δίγλωσσος, Gloss.: bilingues Bruttates Ennius dixit, quod Bruttii et Osce et Graece loqui soliti sint, Paul. ex Fest. p. 35 Müll.; cf. Commod. p. 350: corvinus, Canusini more bilinguis, Hor. S. 1, 10, 30 : sed jam bilingues erant, paulatim a domestico externo sermone degeneres, Curt. 7, 5, 29.— `II` Trop. `I.A` *Double-tongued*, *hypocritical*, *deceitful*, *false*, *treacherous* : tamquam proserpens bestia, est bilinguis et scelestus, Plaut. Pers. 2, 4, 28 : edico prius, Ne duplicis habeatis linguas, ne ego bilinguis vos necem, id. Truc. 4, 3, 7 (cf. id. Poen. 5, 2, 74: bisulcilingua quasi proserpens bestia): quippe domum timet ambiguam Tyriosque bilinguis, Verg. A. 1, 661 : homo, Phaedr. 2, 4, 25; Sil. 2, 56: os, Vulg. Prov. 8, 13 : socii, Sil. 16, 157 : insidiae, Claud. B. Gild. 284.— `I.B` Fabulae, *having a double meaning*, *allegorical*, Arn. 5, p. 228. 5344#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5343#biliosus#bīlĭōsus, a, um, adj. bilis. `I` *full of bile*, *bilious* : alvus, Cels. 2, 8 : sputum, id. 2, 6 ' biliosa reicere, Scrib. 168.— *Subst.* : bīlĭō-sus, i, m., *a bilious person*, Cels. 1, 3.— Trop., *hypochondriac* : biliosus, quod sit semper tristis, ab umore nigro, qui bilis vocatur, Isid. Orig. 10, 30. 5345#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5344#bilis#bīlis, is ( abl. bili, Plaut. Am. 2, 2, 95; Lucr. 4, 664; Cic. Tusc. 3, 5, 11; `I` bile, Hor. C. 1, 13, 4; Petr. 124, 2; Plin. 22, 20, 23, § 49; Suet. Tib. 59; Pers. 2, 14; Juv. 13, 143; Inscr. Grut. 1040, 3), f. kindr. with galbus, gilbus; Germ. gelb. `I` Lit., *bile* (the bilious fluid secreted by the liver, jecur, while fel is the vessel in which the fluid is contained): rufa, viridis, nigra, Ceis. 7, 18; Lucr. 4, 664; Cato, R. R. 156, 4; Cic. N. D. 2, 55, 137; id. Tusc. 4, 10, 23: bilem pellere, Plin. 23, 8, 74, § 142 : trahere, id. 27, 4, 10, § 27 : detrahere, id. 27, 12, 93, § 119.— In plur. biles, *the yellow and black bile*, Plin. 20, 9, 34, § 84: purgare, Scrib. Comp. 136 (cf. poet. : purgor bilem, Hor. A. P. 302). — `I.B` Esp.: bilis suffusa, *the overflowing of bile*, i.e. *the jaundice*, Plin. 22, 21, 26, § 54 (in Sen. Ep. 95, 16, called subfusio luridae bilis).—And so, bile suffusus, *having the jaundice*, *jaundiced*, Plin. 22, 20, 23, § 49.— `II` Trop. `I.A` *Anger*, *wrath*, *choler*, *ire*, *displeasure*, *indignation* (v. jecur): non placet mihi cena, quae bilem movet, Plaut. Bacch. 3, 6, 8; so Hor. Ep. 1, 19, 20: bilem alicui commovere, **to stir up**, **excite**, Cic. Att. 2, 7, 2 : bile tumet jecur, Hor. C. 1, 13, 4 : meum jecur urere bilis, id. S. 1, 9, 66 : bilis inaestuat praecordiis, id. Epod. 11, 16 : jussit quod splendida bilis, id. S. 2, 3, 141 : expulit bilem meraco, id. Ep. 2, 2, 137 : bilem effundere, **to vent**, Juv. 5, 159 : turgescit vitrea bilis, Pers. 3, 8 : cui sententiae tantum bilis, tantum amaritudinis inest, ut, etc., Plin. Ep. 4, 11, 2 : videte metuendam inimici et hostis bilem et licentiam, Cic. Fragm. Clod. et Cur. 4, 4 B. and K.— `I.B` Atra (or nigra) bilis, *black bile*, for *melancholy*, *sadness*, *dejection*, μελαγχολία, Cic. Tusc. 3, 5, 11: bilem atram generantes, quos μελαγχολικοὺς vocant, Scrib. Comp. 104.—Also as in Gr., = furor, *rage*, *fury*, *madness: Am.* Delirat uxor. *So.* Atra bili percita est, Plaut. Am. 2, 2, 95; id. Capt. 3, 4, 64: bilis nigra curanda est, et ipsa furoris causa removenda, Sen. Ep. 94, 17. 5346#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5345#bilix#bĭlix, līcis, adj. bis - licium, `I` *with a double thread*, *two-threaded* : lorica, Verg. A. 12, 375 Heyn.; cf. trilix.††† billis apud Afros appellatur semen humanum humi profusum, Paul. ex Fest. p. 34 Müll. 5347#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5346#bilongus#bĭ-longus, a, um, adj. bis, `I` *doubly long* : pes, *consisting of two long syllables*, Mar. Vict. p. 2486 P. 5348#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5347#bilustris#bĭlustris, e, adj. bis - lustrum, `I` *that lasts two* lustra, i. e. *ten years*, *of ten years* ' *duration* (very rare): bellum, Ov. Am. 2, 12, 9; so Sid. Carm. 23, 299. 5349#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5348#bilychnis#bĭlychnis, e, adj. bis-lychnus, `I` *having two lights* (very rare): lucerna, Petr. 30, 3; Inscr. Orell. 36, 78. 5350#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5349#bimammius#bĭmammĭus, a, um, adj. bis-mamma, `I` *having two breasts;* and trop., of the vine, *having double clusters* : vites, Plin. 14, 3, 4, § 40. 5351#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5350#bimaris#bĭmăris, e, adj. bis - mare, `I` *lying between two seas.* `I` Lit., an epithet of Corinth ( poet.; a favorite word of Ovid): bimarisve Corinthi Moenia, * Hor. C. 1, 7, 2; Ov. M. 5, 407: Ephyre, id. H. 12, 27 : Isthmos, id. M. 7, 405; 6, 419 sq.— `II` Trop. : morbus, **of one who practises unnatural unchastity**, Aus. Epigr. 131. 5352#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5351#bimaritus#bĭ-mărītus, i, m. bis, `I` *the husband of two wives* (a word coined by Laterensis, the accuser of Plancius): bimaritum appellas, ut verba etiam fingas, Cic. Planc. 12, 30; and besides only in Hier. adv. Jovin. 1, n. 49. 5353#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5352#bimatris#bĭmātris, e, adj. bis - mater, `I` *having two mothers*, poet. epithet of Bacchus (v. Bacchus *init.*): satumque iterum solumque bimatrem, Ov. M. 4, 12; Hyg. Fab. 167; Anthol. Lat. 1, 19, 2 (where it is scanned bīmăter). 5354#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5353#bimatus#bīmātus, ūs, m. bimus, `I` *the age of two years* (of animals and plants): ante bimatum, Varr. R. R. 2, 5, 17; Col. 7, 3, 6; 7, 4, 4: (polypi) ultra bimatum non vivunt, Plin. 9, 30, 48, § 89; 11, 21, 24, § 73: neque his bimatu longior vita, id. 9, 30, 48, § 93.—Of children, Vulg. Matt. 2; 16. 5355#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5354#bimembris#bĭmembris, e, adj. bis - membrum, `I` *having double members* : puer, **half man**, **half beast**, Juv. 13, 64; most freq. a poet. epithet of the Centaurs ( *half man*, *half horse;* cf. bicorpor and biformis): Centauri bimembres, Sil. 3, 41 : forma bimembris, Ov. H. 9, 99.— `II` *Subst.* : bĭmembres, ium, comm., = Centauri, *the Centaurs* : nubigenae, * Verg. A. 8, 293 Heyn. and Jahn; Ov. M. 12, 240; 12, 494; 15, 283; Stat. Th. 12, 554. 5356#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5355#bimenstruus#bĭmenstruus bis-mensis, = διμηνιαῖος, `I` *of two months*, Gloss. Cyril. 5357#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5356#bimestris#bĭmestris, e ( abl. regularly bimestri, Hor. C. 3, 17, 15; by poet. license, bimestre, Ov. F. 6, 158; cf. caelestis, perennis, etc.), adj. bis-mensis, `I` *of two months* ' *duration*, *of two months* (rare): consulatus, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 24, 7: stipendium, Liv. 9, 43, 6 : triticum, **which may be reaped two months after sowing**, Plin. 18, 7, 12, § 70 : porcus, **two months old**, Hor. C. 3, 17, 15 : porca, Ov. F. 6, 158. 5358#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5357#bimeter#bĭmĕter, tra, trum, adj. bis-metrum, = dimeter, `I` *consisting of two metres* : litterae, Sid. Ep. 9, 15 : ars, id. ib. 9, 13. 5359#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5358#bimulus#bīmŭlus, a, um, `I` *adj. dim.* [bimus], *only two years old* (very rare, and only of man), Cat. 17, 13; Suet. Calig. 8 *fin.* 5360#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5359#bimus#bīmus, a, um, adj. prob. contracted from bis-hiems, of two winters; cf. Eutych. ap. Cassiod. p. 2311 P., and Aufrecht, Zeitschrift für vergl. Sprachf. 4, p. 415, `I` *two years old*, *of two years*, *continuing two years* : nuces, Cato, R. R. 17, 2; Varr. R. R. 2, 1, 13: una veterana legio, altera bima, octo tironum, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 24, 3; so, semen, Plin. 18, 24, 54, § 195 : surculi, id. 17, 14, 24, § 105 : plantae, **biennial**, Pall. Febr. 25, 2 : merum, * Hor. C. 1, 19, 15: nix, Ov. Tr. 3, 10, 16 : pensio, Mart. 12, 32, 3 : honor, Ov. P. 4, 9, 64 : aestimatio ususfructus, Dig. 33, 2, 6 : si legatum sit relictum annua, bima, trima die, etc., i. e. solvendum intra annum, biennium, triennium, etc., ib. 33, 1, 3; cf. dies.—* `II` In epist. style, as an abbreviated expression: bima sententia, **the vote concerning the continuance of a provincial government for two years**, Cic. Fam. 3, 8, 9. 5361#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5360#binarius#bīnārĭus, a, um, adj. bini, `I` *that contains* or *consists of two* : formae, i.e. **coins of the value of two gold pieces**, Lampr. Alex. Sev. 39. 5362#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5361#Bingium#Bingĭum, ii, n., `I` *a town of Gaul*, *lying on the Rhine*, *opposite the modern Bingen*, on the west bank of the Nahe, Tac. H. 4, 70; Amm. 18, 2, 4. 5363#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5362#bini#bīni, ae, a (in sing. only twice, Lucr. 4, 452, and 5, 877; `I` *gen. plur.* always binūm, Sisenn. ap. Non. p. 80, 4; Sall. H. 3, 22 Dietsch; Plin. 31, 6, 31, § 57; Scrib. Comp. 8), *num. distr.* [bis]. `I` *Two by two*, *two to each*, *two each*, *two at a time* : nam ex his praediis talenta argenti bina Statim capiebat, **every year two talents**, Ter. Phorm. 5, 3, 6 : describebat censores binos in singulas civitates, Cic. Verr. 2, 2, 53, § 133 : si unicuique bini pedes (campi) assignentur, **two to each**, id. Agr. 2, 31, 84 : distribuit binos (gladiatores) singulis patribus familiarum, id. Att. 7, 14, 2; Caes. B. C. 1, 25 *fin.* : annua imperia binosque imperatores sibi fecere, Sall. C. 6, 7 : Carthagine quotannis annui bini reges creabantur, Nep. Hann. 7, 4 : illos binas aut amplius domos continuare, Sall. C. 20, 11 : si inermes cum binis vestimentis velitis ab Sagunto exire, Liv. 21, 13, 7 : bini senatores singulis cohortibus propositi, id. 3, 69, 8; 10, 30, 10: dentes triceni bini viris attribuuntur, Plin. 7, 16, 15, § 71; 36, 9, 14, § 69.— `I.B` Taking the place of the cardinal number duo, with *substt.* which are plur. only, or with those which have a diff. signif. in the plur. from the sing. (cf. Serv. ad Verg. A. 8, 168): binae (litterae), **two**, Cic. Att. 6, 1, 9 : bina castra, id. Phil. 12, 11, 27 : binae hostium copiae, id. Imp. Pomp. 4, 9; Val. Max. 1, 6, 2: inter binos ludos, Cic. Verr. 2, 2, 52, § 130; cf.: binis centesimis faeneratus est, id. ib. 2, 3, 70, § 165: bini codicilli, Suet. Oth. 10.—Esp.: bina milia, *two thousand*, Sisenn. ap. Non. p. 80, 4: bina milia passuum, Quint. 6, 3, 77.— `II` Of things that are in pairs or double, *a pair*, *double*, *two* : boves bini, **a yoke of oxen**, Plaut. Pers. 2, 5, 16; Lucr. 5, 1299: si forte oculo manus uni subdita supter Pressit eum... Omnia quae tuimur fieri tum bina tuendo, bina lumina, Binaque supellex, etc., Lucr. 4, 449 sqq.: corpus, id. 5, 879 : binos (scyphos) habebam, **a pair**, **two of like form**, Cic. Verr. 2, 4, 14, § 32 : per binos tabellarios, id. Att. 6, 1, 9; id. Fam. 10, 33, 3: aeribus binis, Lucr. 4, 292 : bina hastilia, Verg. A. 1, 313 : aures, id. G. 1, 172 : frena, id. A. 8, 168 : fetus, id. E. 3, 30.— `I.B` Without *subst.* : nec findi in bina secando, **into two parts**, Lucr. 1, 534 : si bis bina quot essent didicisset, Cic. N. D. 2, 18, 49.— `III` Bini, in mal. part. (cf. βινεῖ), Cic. Fam. 9, 22, 3. 5364#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5363#binio#bīnio, ōnis, m. bini, `I` *the number two*, *a deuce* : jactus quisque apud lusores veteres a numero vocabatur, ut unio, binio, tri nio, quaternio, quinio, senio, Isid. Orig. 18, 65: biniones δηνάρια, Gloss. Philox. 5365#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5364#binoctium#bĭnoctĭum, ii, n. bis-nox, `I` *a period* or *space of two nights*, *two nights* (post-Aug and rare; perh. only in the two foll. exs.), * Tac. A. 3, 71: biduum et binoctium, Amm. 30, 1, 8. 5366#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5365#binominis#bĭnōmĭnis, e, adj. bis-nomen, analog. to cognominis, from con-nomen, `I` *having two names* (only in Ov. and in *gen. sing.*): binominis, cui geminum est nomen, ut Numa Pompilius, Tullus Hostilius, Paul. ex Fest. p. 36 Müll.: Ascanius (also called Iulus), Ov. M. 14, 609 : Ister (also called Danubius), id. P. 1, 8, 11; id. Ib. 415. 5367#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5366#binubus#bĭnūbus, i, m. bis-nubo, `I` *a doublymarried man* (late Lat.), Cassiod. Hist. Sacr. 9, 38. 5368#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5367#binus#bīnus, a, um, v. bini. 5369#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5368#biocolyta#bĭŏcōlȳta, ae, m., = βιοκωλυτής, `I` *one who protects against violence*, Jul. Epit. Nov. 15, 60. 5370#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5369#Bion#Bĭōn (in the class. per. perh. more correctly Bio, analog. to Plato, Meno, Dio, etc.), ōnis, m., = Βίων ὁ Βορυσθενίτης, Strab.), `I` *a very witty philosopher of the Cyrenaic school*, *born at Borysthenes* : facetum illud Bionis, Cic. Tusc. 3, 26, 62.—Hence, Bĭōnēus, a, um, adj., *Bionian*, for *witty*, *satirical*, *biting* : hic delectatur iambis, Ille Bioneis sermonibus et sale nigro, Hor. Ep. 2, 2, 60 Orell. ad loc. (Bioneis sermonibus, lividis jocis, id est, satira, Acro).— `II` Bion Soleus or Soleusis, *a writer on agriculture*, Varr. R. R. 1, 1, 8; Plin. 6, 29, 35, § 178. 5371#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5370#Biopator#Bĭŏpător, ŏris, f., `I` *the name of a town founded by the Trojans in Epirus*, otherwise unknown, Varr. ap. Serv. ad Verg. A. 3, 349. 5372#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5371#bios#bĭŏs, i, m., = βίος (life), `I` *a very celebrated and wholesome Greek wine*, Plin. 14, 8, 10, § 77; 23, 1, 26, § 53. 5373#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5372#biothanatus#bĭŏthănătus, a, um, adj., = βιοθάνατος ?βία. θάνατος ], `I` *that dies a violent death*, Lampr. Elag. 33; Firm. Math. 3, 14 *fin.*; 4, 1; Serv. ad Verg A. 4, 386.—Collat. form bĭaeŏthănătus, from βίαιος.θάνατος, Tert. Anim. 57. 5374#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5373#bioticus#bĭōtĭcus, a, um, adj., = βιωτικός, `I` *of* or *belonging to common life*, *used in common life*, *practical* : epilogi, Serv. ad Verg A. 3, 718 : metrum, Mar. Vict. p. 2494 P. (in Diom. p. 470 ib. written as Greek). 5375#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5374#bipalium#bĭpālĭum, ii, n. bis-pala, `I` *a double mattock* : solum ad bipalium defodere, Col. 11, 2, 17 Schneid. ad loc. (MSS. bĭpĕdā-lĭum; elsewhere only in *abl. sing.*): bipalio vertere terram, Cato, R. R. 6, 3 : bipalio agrum subigere, id. ib. 45, 1; Varr. R. R. 1, 37, 5; Col. 3, 5, 3; 11, 3, 11; id. Arb. 1, 5; Plin. 17, 21, 35, § 159; 18, 26, 62, § 230. 5376#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5375#bipalmis#bĭpalmis, e (access. form bĭpalmus, a, um, App. Herb. 7), adj. bis-palmus, `I` *two spans long* or *broad*, *of two spans* (very rare): tabulae, Varr. R. R. 3, 7, 4 : spiculum, Liv. 42, 65, 9. 5377#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5376#bipartio#bĭ-partĭo (in MSS. also bĭ-pertĭo), no `I` *perf.*, ītum, 4, v. a. bis, *to divide into two parts*, *to bisect* (as *verb. finit.* very rare; more freq. in *part.* and adv.): ver bipartitur, *is divided* (in respect to weather), Col. 11, 2, 36; so, hiems bipertitur, id. 11, 2, 5 Schneid. *N. cr.* —Mostly *part. pass.* : bipartita divisio, Varr. L. L. 5, § 17 Müll.: genus bipartitum, Cic. Top. 22, 85 : bipertiti Aethiopes, Plin. 5, 8, 8, § 43 : ut faceres imperium bipartitum, Vulg. Ecclus. 47, 23.—Hence, bĭpartītō ( bĭpert-), adv., *in two parts* or *divisions*, *in two ways* : bipartito classem distribuere, Cic. Fl. 14, 32; id. Phil. 10, 6, 13: signa inferre, *to attack in two parties* or *divisions*, Caes. B. G. 1, 25 Oud. *N. cr.* : collocare insidias in silvis, id. ib. 5, 32 : equites bipertito in eos emissi magnam caedem edidere, Liv. 40, 32, 6 : secta bipartito cum mens discurrit utroque, **in two different directions**, Ov. R. Am. 443.—With esse or fieri (cf. in Gr. δίχα εἶναι, γίγνεσθαι): ibi in proximis villis ita bipartito fuerunt ut Tiberis inter eos et pons interesset, Cic. Cat. 3, 2, 5 B. and K.: id fit bipartito, id. Inv. 2, 29, 86. 5378#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5377#bipatens#bĭpătens, entis, adj. bis-pateo, `I` *opening in two ways*, *open in two directions* (acc. to Serv. ad Verg. A. 10, 5, used by Enn.; cf. Ann. v. 62 Vahl.; but only two exs. in Verg. are preserved): portis alii bipatentibus assunt, i.e. portis duarum valvarum, Verg. A. 2, 330 Wagn.—Of the doors of the dwellings of the gods: considunt tectis bipatentibus, Verg. A. 10, 5 (est autem sermo Ennianus tractus ab ostiis, quae ex utrāque parte aperiuntur, Serv.). 5379#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5378#bipeda#bĭpĕda, ae, f. bis-pes, `I` *a tile* or *flagstone two feet long*, *for pavements* (several times in Pall., elsewh. very rare), Pall. 1, 19, 1; 1, 40, 2 and 5; id. Mai, 11, 2 (twice); Inscr. Fabr. p. 511, 159 (cf. Vitr. 7, 1 *fin.* : tegulae bipedales). 5380#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5379#bipedalis#bĭpĕdālis, e, adj. id., `I` *two feet long*, *broad*, or *thick* (class. in prose and poetry): fenestrae, Cato, R. R. 14, 2 : trabes, **two feet thick**, Caes. B. G. 4, 17 : materia, id. B. C. 2, 10 : sol huic (Epicuro) bipedalis fortasse videtur, * Cic. Fin. 1, 6, 20: adulescentulus bipedali minor, * Suet. Aug. 43: tegulae, Vitr. 7, 1 *fin.* : modulus, Hor. S. 2, 3, 309 : hiatus, Plin. 16, 12, 23, § 57 : latitudo, Col. 8, 3, 7.— `II` *Subst.* : bĭpĕdāle, is, n., *a tile* or *flag-stone two feet long*, Inscr. Fabr. p. 500, 39. 5381#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5380#bepedalium#bĕpĕdālĭum, ii, n. bipedalis, a doubtful reading for bipalium, Col. 11, 2, 17 Schneid. ad loc.; v. bipalium. 5382#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5381#bipedaneus#bĭpĕdānĕus, a, um, adj. bis-pes, `I` *two feet long*, *wide*, or *thick* (a rare access. form of bipedalis; most freq. in Col.): scrobs, Col. 4, 1, 2 : spatia, id. 4, 30, 5 : humus, id. 2, 2, 21 Gesn. and Schneid. *N. cr.* : latitudo, id. 5, 5, 2; 11, 2, 28: pastinatus, Plin. 17, 20, 32, § 143. 5383#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5382#bipennifer#bĭpennĭfer, fĕra, fĕrum, adj. 2. bipennis-fero, `I` *bearing a two-edged axe* (only in Ov.): Lycurgus, Ov. M. 4, 22; id. Tr. 5, 3, 39: Arcas, id. M. 8, 391. 5384#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5383#bipennis1#bĭpennis ( -pinnis), e, adj. bispenna, `I` *having two wings*, *two-winged* (very rare): insectum, Plin. 11, 28, 33, § 96 (cf. just before, binis advolat pinnis): plumae, Varr. ap. Non. p. 79, 17. 5385#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5384#bipennis2#bĭpennis, e ( `I` *acc. sing.* reg. bipennem, Varr. ap. Non. p. 79, 19; Verg. A. 5, 307; 11, 651; Petr. 132, 8; Juv. 6, 657; Claud. in Eutr. 1, 333; Sil. 5, 64: bipennim, only in Ov. M. 8, 766, with the var. lect. bipennem.— *Abl. sing.* reg. bipenni, Verg. A. 2, 479; Ov. M. 12, 611; Petr. 89, 24; Sen. Herc. Oet. 800; Claud. IV. Cons. Hon. 345; id. Rapt. Pros. 3, 79; 3, 377; Sil. 16, 264; and in prose, Plin. 8, 8, 8, § 26 : bipenne, only once, Tib. 1, 6, 47) [bis-pinna]. `I` Adj., *having two edges*, *two-edged* : securis, Varr. ap. Non. p. 79, 19: ferrum, Verg. A. 11, 135.—Far more freq., `II` *Subst.* : bĭpen-nis, is, f. (sc. securis; cf. Prisc. p. 652 P.), *an axe with two edges*, *a battle-axe* (mostly poet.; only found in the nom., dat., acc., and *abl. sing.*, and in nom. and *abl. plur.*): bipennis dicitur, quod ex utrāque parte habeat acutam aciem, quasi duas pennas. Pennum autem antiqui acutum dicebant, Isid. Orig. 19, 19, 11; cf. id. ib. 11, 1, 46: a pinnā (quod est acutum) securis utrinque habens aciem bipennis, Quint. 1, 4, 12 : correptā dura bipenni Limina perrumpit, Verg. A. 2, 479; 2, 627; 11, 135; id. G. 4, 331; Ov. M. 5, 79; 12, 611; Phaedr. 4, 6, 7; Tac. Agr. 10: duris ut ilex tonsa bipennibus, Hor. C. 4, 4, 57; so Claud. in Eutr. 2, 414; id. Laud. Stil. 1, 231; Plin. 8, 8, 8, § 26; Sil. 16, 264. 5386#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5385#bipensilis#bĭ-pensĭlis, e, adj. bis, `I` *that may be suspended on two sides* : forcipes, Varr. ap. Non. p. 99, 24. 5387#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5386#bipertio#bĭpertio, etc., v. bipartio, etc. 5388#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5387#bipes#bĭpēs (˘˘, Aus. Idyll. 11, 39; `I` *neutr. plur.* bipedia, Aug. Mor. Manich. 9), pĕdis, adj. bis-pes, *two-footed* (mostly poet. or in post-Aug. prose): equi, Verg. G. 4, 389 : mensa, Mart. 12, 32, 11 : Aegyptii mures bipedes ambulant, **on two feet**, Plin. 10, 65, 85, § 187 : alium bipedem sibi quaerit asellum, **two legged ass**, Juv. 9, 92 : animal genus, mortale species, terrenum vel bipes differens, Quint. 5, 10, 61.— `II` Subst., mostly contemptuously, of men: hoc ministro omnium non bipedum solum sed etiam quadripedum impurissimo, Cic. Dom. 18, 48 : Regulus omnium bipedum nequissimus, *as great a rogue as walks on two legs*, Modest. ap. Plin. Ep. 1, 5, 14; Cic. Dom. 18, 48; Lampr. Alex. Sev. 9; cf.: bipes asellus, of a simple man, Juv. 9, 92 : replevit eam (terram) bipedibus et quadrupedibus. Vulg. Baruch. 3, 32. 5389#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5388#bipinna#bĭpinna = pipinna, q. v. 5390#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5389#bipinnis#bĭpinnis, v. 1. bipennis. 5391#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5390#biplex#biplex, duplex, διπλοῦς, `I` *double*, Gloss. Gr. Lat. 5392#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5391#biprorus#bĭprōrus, a, um, adj. bis-prora, of a ship, `I` *having two prows* (cf Plin. 6, 22, 24, § 82): navis, Hyg. Fab. 168; and besides only id. ib. 277. 5393#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5392#biremis#bĭrēmis, e, adj. bis-remus. `I` *Twooared*, *having two oars* (rare): lembi, Liv. 24, 40 *init.* : scapha, * Hor. C. 3, 29, 62.— Also, `I.B` *Subst.* : bĭrēmis, is, f., *a small vessel with two oars*, Luc. 10, 56; 8, 562.— `II` Freq. in an extended signif., *having two banks of oars;* only subst., *a galley with two banks of oars* (cf. Dict. of Antiq.; first used by the Erythræans, acc. to Plin. 7, 56, 57, § 207), Cic. Verr. 2, 5, 20, § 51; 2, 5, 23, § 59; Caes. B. C. 3, 40; Tac. H. 4, 27; 5, 23; Claud. B. Gild. 369; id. Laud. Stil. 1, 367; Suet. Caes. 39; id. Aug. 16; id. Calig. 15 al. 5394#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5393#birotus#bĭrŏtus, a, um, adj. bis-rota, `I` *twowheeled*, *with two wheels* (post-class.): vehiculum, Non. p. 86, 30.—More freq. *subst.* : bĭrŏta, ae ( *gen. plur.* birotūm, Cod. Th. 6, 29, 2, § 2; 8, 5, 9), f. (sc. raeda), *a cabriolet*, Cod. Th. 8, 5, 8, § 1 sqq. 5395#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5394#birrus#birrus, i, m. ( birrum, i, n., Aug. Serm. Divers. 49), = πυρρός (of yellow color), `I` *a cloak to keep off rain* (made of silk or wool), Edict. Diocl. p. 20; cf. Salmas. Vop. Carin. 20; Burm. Anth. Lat. 2, p. 408; Cod. Th. 14, 10, 1, § 1; Schol. Juv. 8, 145; Sulp. Sev. Dial. 1, 21, 4; Claud. Epigr. 42. 5396#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5395#bis#bis, adv. num. for duis, from duo; like bellum from duellum, Paul. ex Fest. p. 66 Müll.; cf. Cic. Or. 45, 153, and the letter B, `I` *twice*, *at two times*, *on two occasions*, *in two ways*, = δίς (very freq. in prose and poetry). `I` In gen.: inde ad nos elisa bis advolat (imago), Lucr. 4, 315; Cic. Q. Fr. 3, 8, 6; Hor. Epod. 5, 33; id. A. P. 358; 440; Verg. A. 6, 32; Ov. M. 4, 517 al.: non semel sed bis, Cic. Verr. 2, 3, 77, § 179 : semel aut bis, Quint. 11, 2, 34 : bis ac saepius, id. 10, 5, 7; Nep. Thras. 2, 5: bis mori, Hor. C. 3, 9, 15 : bis consul, *who has been twice consul in all* (diff. from iterum consul, who is a second time consul), Cic. Ac. 2, 5, 13; id. Lael. 11, 39; Cic. Verr. 2, 5, 23, § 59; Liv. 23, 30, 15; 23, 31, 6; 23, 34, 15; 25, 5, 3; cf. Val. Max. 4, 1, 3; Suet. Ner. 35.—Sometimes (among later writers) for iterum, *now a second time* : bis consul, Mart. 10, 48, 20; Prid. Kal. Febr.; Coll. Leg. Mos. et Rom. 1, § 11.— `I..2` Bis is followed by, Semel... iterum, Cic. Dom. 52, 134: bis dimicavit: semel ad Dyrrhachium, iterum in Hispaniā, Suet. Caes. 36; so id. Aug. 25; id. Tib. 6; 72; id. Claud. 6; cf. Wolf, ejusd. id. Tib. 6.— Primo... rursus, Suet. Aug. 17; 28.— Et rursus, without a preceding primo, Suet. Aug. 22; id. Tib. 48.— `I.B` Transf., *doubly*, *twofold*, *in two ways*, *in a twofold manner* : bis periit amator, ab re atque animo simul, Plaut. Truc. 1, 1, 26 : nam qui amat cui odio ipsus est, bis facere stulte duco; laborem inanem ipsus capit, et illi molestiam adfert, Ter. Hec. 3, 2, 8 sq. : in unā civitate bis improbus fuisti, cum et remisisti quod non oportebat, et accepisti quod non licebat, Cic. Verr. 2, 5, 23, § 59 : in quo bis laberis, primum, quod... deinde, quod, etc., id. Phil. 8, 4, 13 : inopi beneficium bis dat qui dat celeriter, Publ. Syr. v. 235 Rib.: bis gratum est, id. v. 44 ib.: bis est mori alterius arbitrio mori, id. v. 50 ib.— `II` Particular connections. `I.A` Bis in die, mense, anno, etc., or bis die, mense, anno, etc., *twice a day*, *month*, *year*, etc.; cf. Suet. Aug. 31 Oud.; id. Galb. 4; id. Vit. Ter. 2: bis in die, Cic. Tusc. 5, 35, 100; Cato, R. R. 26; 87: bis die, Tib. 1, 3, 31; Verg. E. 3, 34; Hor. C. 4, 1, 25; Cels. 1, 1; 1, 8; 3, 27, n. 2; Plin. 10, 53, 74, § 146; cf. cotidie, Liv. 44, 16, 5 : in mense, Plin. 11, 18, 19, § 59; Suet. Aug. 35: in anno, Varr. R. R. 2, 11, 7 : anno, Plin. 2, 73, 75, § 184.— `I.B` With other numerals, and particularly with distributives (class. in prose and poetry): bis binos, Lucr. 5, 1299; Cic. N. D. 2, 18, 49: bis quinos dies, Verg. A. 2, 126; Mart. 10, 75, 3; Ov. F. 3, 124: bis senos dies, Verg. E. 1, 44 : bis septeni, Plin. 8, 36, 54, § 127 : bis octoni, Ov. M. 5, 50 : bis deni, Verg. A. 1, 381; Prop. 2 (3), 9, 3; Mart. 9. 78: bis quinquageni, id. 12, 67 : bis milies, Liv. 38, 55, 12; Auct. B. Afr. 90; Val. Max. 3, 7, 1.— `I.B.2` Esp., with cardinal numbers to express *twice* a given number (in the poets very freq., but not in prose): bis mille sagittae, Lucr. 4, 408; so Hor. Epod. 9, 17: bis sex, Varr. ap. Prob. Verg. E. 6, 31, p. 354 Lion.; Verg. A. 11, 9: bis quinque viri, Hor. Ep. 2, 1, 24; Ov. M. 8, 500; 8, 579; 11, 96: bis trium ulnarum toga, Hor. Epod. 4, 8 : duo, Ov. M. 13, 642 : centum, id. ib. 5, 208 and 209; 12, 188: quattuor, id. ib. 12, 15 : sex, id. ib. 6, 72; 6, 571; 4, 220; 12, 553; 12, 554; 15, 39: septem, id. ib. 11, 302 : novem, id. ib. 14, 253 al.— `I.C` Bis terve, *two* or *three times*, *very rarely* : a te bis terve summum et eas perbrevis (litteras) accepi, Cic. Fam. 2, 1, 1 : quem bis terve bonum cum risu miror, Hor. A. P. 358.— `I.D` Bis terque, *several times*, *repeatedly*, Mart. 4, 82, 3; cf.: stulte bis terque, **utterly**, Cic. Q. Fr. 3, 8, 6. — `I.E` Bis tanto or tantum, *twice as great*, *twice as much* : bis tanto amici sunt inter se quam prius, Plaut. Am. 3, 2, 62; id. Men. 4, 3, 6; id. Merc. 2, 2, 26: bis tantum quam tuus fundus reddit, Varr. R. R. 3, 2, 15 : Tartarus ipse Bis patet in praeceps tantum, quantus, etc., Verg. A. 6, 578.— `F` Bis ad eundem (sc.: lapidem offendi, as in Aus. Ep. 11 *med.*); prov., **to commit the same error twice**, Cic. Fam. 10, 20, 2.— `G` Bis minus, in an old enigma in Gell. 12, 6, 2, whose solution is Terminus (ter-minus): semel minusne an bis minus, non sat scio: at utrumque eorum, ut quondam audivi dicier, Jovi ipsi regi noluit concedere.!*? In composition, bis, like the Gr. δίς, loses the *s* : biceps, bidens, bifer, bigener, bijugus, bilix, etc.; hence bissenus, Sen. Agam. 812; id. Herc. Fur. 1282; Stat. Th. 3, 574; and bisseni, id. ib. 12, 811; Aus. Monos. Idyll. 12, and Prud. Cath. 12, 192, are better written as two words: bis senus (seni); so either bisextus, or as two words, bis sextus ( Stat. S. 4, 1, 9); v. bisextus. 5397#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5396#bisaccium#bĭsaccĭum, ii, n. bis-saccus, `I` *a double bag*, *saddle-bags*, Petr. 31, 9. 5398#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5397#Bisaltae#Bīsaltae, ārum, m., = Βισάλται, `I` *a Thracian people on the Strymon*, Verg. G. 3, 461; Liv. 45, 29, 7; 45, 30, 3; Plin. 4, 10, 17, § 38.—Hence *the country they inhabited* was called Bīsaltĭca, Liv. 45, 29, 6, or Bī-saltia, Gell. 16, 15 ( Βισαλτία, Thuc.). 5399#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5398#Bisaltis#Bīsaltis, ĭdis, f., = Βισαλτίς, `I` *Theophane*, *daughter of Bisaltes*, *changed by Neptune into a ewe* : Bisaltida (Gr. acc.), Ov. M. 6, 117; cf. Hyg. Fab. 188. 5400#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5399#Bisambritae#Bisambritae, ārum, m., `I` *a people on the Indus*, Plin. 6, 20, 23, § 78. 5401#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5400#Bisanthe#Bisanthē, ēs, f., = Βισάνθη, `I` *a town in Thrace*, *on the Propontis*, *a colony of the Samians*, afterwards called ?παιδεστός, now *Rodosto*, Mel. 2, 2, 6; Plin. 4, 11, 18, § 43; Nep. Alcib. 7, 4. 5402#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5401#biselliarius#bĭsellĭārĭus, ii, m. bisellium, `I` *one who enjoys the honor of the* bisellium, Inscr. Orell. 4055. 5403#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5402#biselliatus#bĭsellĭātus, ūs, m. id., `I` *the honor of a* bisellium, Inscr. Orell. 4043. 5404#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5403#bisellium#bĭsellĭum, ii, n. bis-sella, `I` *a richly ornamented seat of honor* (so called because there was room for two persons upon it, although only one sat thereon, Varr. L. L. 5, § 128 Müll.). Such a bisellium has been found represented upon a Pompeian tomb with the inscription: C. CALVENTIO.... BISELLII. HONOR. DATVS. EST., Inscr. Orell. 4044; cf. ib. 4046; 4047; 4048. 5405#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5404#biseta#bĭsēta porca dicitur. cujus a cervice setae bifariam dividuntur, etc., Paul. ex Fest. p. 33 Müll. [bis-seta]. 5406#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5405#bisextialis#bĭsextĭālis, e, adj. bis-sextus, `I` *containing two* sextarii: olla, Marc. Emp. 15. 5407#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5406#bisextilis#bĭsextĭlis, e, adj. bisextus, `I` *containing an intercalary day* : annus, Isid. Orig. 6, 17, 25. 5408#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5407#bisextus#bĭ-sextus (erroneously bissextus; v. bis `I` *fin.*), i, m., sc. dies ( bĭsextum, i, n., Censor. 20; Amm. 26, 1, 7) [bis], *an intercalary day;* so called, since the 24th of February = VI. Cal. Mart., was doubled: bisextus est post annos quattuor unus dies adjectus, Isid. Orig. 6, 17, 25; Dig. 50, 16, 98; 4, 4, 3, § 3; Macr. S. 1, 14; Aug. Trin. 4; Isid. Orig. 6, 17, 25-27. 5409#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5408#Bisgargitani#Bisgargĭtāni, ōrum, m., `I` *a people of* Hispania Tarraconensis, Plin. 3, 3, 4, § 23. 5410#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5409#bisolis#bĭsŏlis, e, adj. bis-solea, `I` *having two* ( *foot*) *soles*, Edict. Diocl. p. 20.†† bĭsōmum, i, n. vox hibrida, from bis- σῶμα, *a sarcophagus for two persons*, Inscr. Orell. 8; Inscr. Rein. 20, 40; 20, 116. 5411#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5410#bison#bĭson, ontis, m., = βίσων [acc. to Oppian. Cyn. 2, 155, named from the Thracian Βίστονες ], `I` *a species of wild ox living in northern regions*, *the Urus*, *the humpbacked ox*, *bison* : Bos bison, Linn.; Plin. 8, 15, 15, § 38; Sen. Hippol. 65; Mart. Spect. 23, 4; Sol. 20. 5412#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5411#bisonus#bĭsŏnus, a, um, adj. bis-sono, `I` *sounding twice*, Serv. ad Verg. A. 9, 618. 5413#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5412#bispellio#bispellio, ōnis, m. bis-pellis, only trop., `I` *a man with two skins*, *a cunning man*, Dig. 47, 3, 72; also written bisbel-lio, Dig. 21, 2, 31. 5414#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5413#bissenus and bisseni#bissēnus and bissēni, v. bis fin. 5415#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5414#bissextus#bissextus, v. bisextus. 5416#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5415#Bistones#Bistŏnes, um, m., = Βίστονες, `I` *the Bistones*, *a Thracian people south of Mount Rhodope*, *not far from Abdera*, Plin. 4, 11, 18, § 42.—In the poets, `I.B` In gen., for *the Thracians*, Luc. 7, 569; acc. Bistonas, Val. Fl. 3, 83; Sil. 2, 76.— `II` Derivv. `I.A` Bistŏnĭus, a, um, adj., = Βιστόνιος, *pertaining to the Bistones.* `I.B.1` *Bistonian* : plăgae. Lucr. 5, 30.— `I.B.2` In gen., *Thracian* : rupes, Prop. 2 (3), 30, 36. viri, **the Thracians**, Ov. M. 13, 430 : aqua, id. H. 2, 90 : sarissae, id. P. 1, 3, 59 : Minerva (as goddess of the warlike Thracians), id. Ib. 377 : Tereus, Verg. Cul. 251 : tyrannus, i. e. **the Thracian king Diomedes**, Luc. 2, 163 : aves, i. e. grues, id. 3, 200 : turbo, i. e. **a violent north wind**, id. 4, 767 : ensis Tydei, Stat. Th. 2, 586 : chelys, *the lyre of the Thracian Orpheus*, Claud. Rapt. Pros. praef. 2, 8 al.— *Subst.* : Bistŏ-nĭa, ae, f., = Βιστονια, *Thrace* : Bistoniae magnus alumnus, i. e. **Orpheus**, Val. Fl. 3, 159.— `I.B` Bistŏnis, ĭdis, *adj. f.*, = Βιστονίς, *pertaining to the Bistones*, for *Thracian* : ora. Ov. H. 15 (16), 344: terra, id. P. 2, 9, 54 : ales i. e. *Procne*, *wife of the Thracian king Tereus*, Sen. Agam. 670.— `I.B.2` Subst., *a Thracian woman* : Bistonidum crines, **of the Thracian Bacchantes**, Hor. C. 2, 19, 20; so Verg. Cir. 164, ubi v. Sillig. 5417#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5416#bisulcilingua#bĭsulcĭlingua, ae, adj. bisulcuslingua, `I` *with a cloven tongue;* trop., of *a hypocrite*, *a double-tongued*, *deceitful person* : bisulcilingua, quasi proserpens bestia, Plaut. Poen. 5, 2, 74. 5418#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5417#bisulcus#bĭsulcus, a, um, adj. bis-sulcus (twofurrowed), hence, in gen., `I` *divided into two parts*, *two-cleft*, *cloven* ( poet. and in postAug. prose): lingua, *forked*, Pac. ap. Non. p. 506, 17; Ov. M. 9, 65: pedes, * Lucr. 2, 356; Ov. M. 7, 113; Plin. 11, 45, 105, § 254: ungula, a *cloven hoof*, id. 8, 21, 30, § 73; 10, 1, 1, § 1: cauda, id. 9, 29, 46, § 85 : forcipes, id. 11, 28, 34, § 97.— `II` *Subst.* : bĭsulca, ōrum, n. (sc. animalia), *animals with cloven feet* (opp. to the solidipedes), Plin. 11, 37, 85, § 212: cornigera fere bisulca, id. 11, 46, 106, § 255; 10, 65, 84, § 184; 10, 73, 93, § 199.—Rare in sing. : bisulcum oryx, Plin. 11, 46, 106, § 255. 5419#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5418#bisyllabus#bĭsyllăbus, a, um, adj. bis-syllaba, `I` *dissyllabic* : sic Socer, Macer. Varr. L. L. 9, 52, 151.—Spelled bissyllăbus, Macr. Diff. 6, 8; 8, 11. 5420#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5419#Bithiae#Bithiae, ārum, f., `I` *the name of certain women in Scythia*, *said to have two pupils in each eye*, Plin. 7, 2, 2, § 17. 5421#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5420#Bithynia#Bīthȳnĭa, ae, f., = Βιθυνία, `I` *a very fruitful province in Asia Minor*, *between the Propontis and the Black Sea*, *where the Romans carried on a considerable trade* (its inhabitants were, acc. to Herod. 7, 75, Thracians, who had wandered there), now *Ejalet Anadoli*, Cic. Verr. 2, 5, 11, § 27; id. Agr. 2, 18, 40; id. Imp. Pomp. 2, 5; id. Fam. 13, 9, 1; 12, 13, 3; Plin. 5, 32, 43, § 148; Tac. A. 1, 74; 16, 18; Flor. 3, 5, 6 and 12; Claud. in Eutr. 2, 247; Vulg. Act. 16, 7.— `II` Derivv. `I.A` Bīthȳnĭcus, a, um, adj., *Bithynian*, *of Bithynia* : societas, Cic. Fam. 13, 9, 2 : civitates, Plin. Ep. 10, 115 : Nicomedes, Flor. 3, 5, 3 : Volusius, Juv. 15, 1.—Also *an agnomen of* Q. Pompeius, *as conqueror of Bithynia*, Fest. s. v. rutrum, p. 223; Cic. Brut. 68, 240.—And of the son of the same, Cic. Fam. 6, 16; 6, 17; 16, 23, 1.— `I.B` Bīthȳnĭus, a, um, adj., *Bithynian* : Diophanes, Col. 1, 1, 10.—And in plur. : Bīthȳnĭi, ōrum, m., *the inhabitants of Bithynia*, Plin. 7, 16, 15, § 69.— `I.C` Bīthȳ-nus (once Bithȳnus, Juv. 7, 15 Jahn), a, um, adj., *Bithynian* : carina, Hor. C. 1, 35, 7 : mare, Tac. A. 2, 60 : tyrannus, Juv. 10, 162 : equites, id. 7, 15 : caseus, Plin. 11, 42, 97, § 241 : negotia, Hor. Ep. 1, 6, 33.—And in plur. : Bīthȳni, ōrum, m., = Βιθυνοί, *the inhabitants of Bithynia*, Mel. 1, 2, 6; 1, 19, 1; 2, 7, 2; Plin. 5, 32, 41, § 145; 5, 32, 43, § 150; Tac. A. 12, 22; 14, 46; Claud. in Eutr. 1, 201; 2, 239 and 467.— `I.D` Bīthȳ-nis, ĭdis, f., = Βιθυνίς. `I.A.1` *A Bithynian woman*, Ov. Am. 3, 6, 25.— `I.A.2` *A town on the island* Thynias, *in the* Pontus Euxinus, Mel. 2, 7, 2.— `I.A.3` *An otherwise unknown town in Thrace*, Mel. 2, 2, 6.— `I.E` Bīthȳ-nĭon, ii, n., = Βιθύνιον, *a town in Bithynia*, afterwards called Claudiopolis, Plin. 5, 32, 43, § 149. 5422#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5421#Bitias#Bĭtĭas, ae, m. `.A` *A Tyrian nobleman at Dido* ' *s court*, Verg. A. 1, 738.— `.B` *Son of Alcanor*, *and a companion of Æneas*, Verg. A. 9, 672; 11, 396. 5423#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5422#bitienses#bītĭenses, ĭum, m. beto, `I` *those who are continually wandering about*, Paul. ex Fest. p. 35 Müll. 5424#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5423#bito1#bīto, v. beto. 5425#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5424#Bito2#Bĭto or Bĭton, ōnis, m., = Βίτων, `I` *a son of the Argive priestess Cydippe*, *and brother of Cleobis*, *distinguished for his filial affection*, Cic. Tusc. 1, 47, 113; Val. Max. 5, 4, ext. 4 (cf. Herod. 1, 31). 5426#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5425#Bittis#Bittis, ĭdis, f., = Βιττίς, `I` *a woman beloved by the poet Philetas of Cos*, Ov. Tr. 1, 6, 2; id. P. 3, 1, 58 Merkel (al. Battis). 5427#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5426#Bituitus#Bituītus, i, m., `I` *a king of the Arverni*, Liv. Epit. 61; Flor. 3, 2, 5; Eutr. 4, 22; Val. Max. 9, 6, 3. 5428#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5427#bitumen#bĭtūmen, ĭnis, n. cf. Sanscr. gatu, gum, `I` *bitumen*, a kind of mineral pitch found in Palestine and Babylon, Gr. ἄτφαλτος, Plin. 35, 15, 51, § 178 sq.; Tac. H. 5, 6; 5, 17; Just. 1, 2, 7; Vitr. 2, 6; Lucr. 6, 808; Verg. G. 3, 451; Ov. M. 9, 660; 14, 792; Vitr. 8, 3, 1 sqq.: Judaicum, Veg. 1, 20, 1; 3, 56, 2; 5, 83, 3; 6, 14, 1: Apollonium, id. 6, 14, 1; Vulg. Gen. 6, 14.—For magical or religious use, Verg. E. 8, 82; Hor. Epod. 5, 82; Claud. VI. Cons. Hon. 325. 5429#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5428#bitumineus#bĭtūmĭnĕus, a, um, adj. bitumen, `I` *consisting of bitumen*, *bituminous* : vires, a poet. circumlocution for bitumen, Ov. M. 15, 350. 5430#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5429#bitumino#bĭtūmĭno, āre, 1, v. a. id., `I` *to cover* or *impregnate with bitumen* (late Lat.), Ambros. Hexaëm. 6, 9, 72; cf.: bitumino, ἀσφαλτόω, Gloss. Lab.—Hence, *P. a.* : bĭtū-mĭnătus, a, um, *impregnated with bitumen*, *bituminous* : aqua, Plin. 31, 6, 32, § 59. 5431#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5430#bituminosus#bĭtūmĭnōsus, a, um, adj. id., `I` *abounding in bitumen*, *bituminous* (perh. only in the two foll. exs.): terra, Vitr. 8, 3, 9 : fontes, id. 8, 3, 4. 5432#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5431#Bituriges#Bĭtŭrĭges, um (in sing. Biturix, Luc. 1, 423), m., = Βιτούριγες, `I` *the Bituriges*, *a people in* Gallia Aquitania, *divided into two tribes.* `I.A` Bituriges Cubi, Βιτ. Κοῦβοι, Strab., the present *Berry*, Départ. du Cher. et de l'Indre, whose capital was Avaricum, now *Bourges*, Plin. 4, 19, 33, § 109; and without Cubi, Caes. B. G. 7, 5; 7, 15; Hirt. B. G. 8, 3.— `I.B` Bituriges Vivisci, Βιτ. Οὐϊσκοί, Ptol., whose chief city was Burdigala, now *Bordeaux*, Plin. 4, 19, 33, § 108.— *Sing.* Biturix, *one of the Bituriges*, Luc. 1, 423; Inscr. Orell. 190.— `II` Deriv.: Bĭ-tŭrĭcus, a, um, adj., *of the Bituriges* : vitis (very much valued), Col. 3, 2, 19; 3, 7, 1; 3, 9, 1; 3, 21, 3 and 10. Also in the form Bĭtŭrĭgĭăcus, a, um, Plin. 14, 2, 4, § 27. 5433#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5432#biuri#bĭūri, ōrum, m. vox hibrida, from bis- οὔρα, two-tailed, `I` *the name of rodent animals found in Campania*, otherwise unknown, Plin. 30, 15, 52, § 146. 5434#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5433#bivertex#bĭvertex, ĭcis, adj. bis-vertex, `I` *with two summits* or *peaks* : Parnassus, Stat. Th. 1, 628 : mons, Sid. Carm. 15, 9. 5435#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5434#bivira#bĭvĭra, ae, f. bis-vir, `I` *a woman married to a second husband* (opp. univira), Varr. ap. Non. p. 79, 21 sq. (Sat. Menipp. 48, 5). 5436#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5435#bivius#bĭvĭus, a, um, adj. bis-via, `I` *having two ways* or *passages* (rare; not in Cic.): fauces, Verg. A. 11, 516.—So, calles, Val. Fl. 5, 395: di, deae, *worshipped at cross-roads*, Inscr. Orell. 2105.—Hence, *substt.* `I.A` bĭvĭi (sc. di), Inscr. Orell. 389; 2104.— `I.B` bĭvĭum, i, n., *a place with two ways*, or *where two ways meet.* `I.A.1` Lit. : in bivio portae, Verg. A. 9, 238 : ad bivia consistere, Liv. 38, 45, 8; Plin. 6, 28, 32, § 144; Vulg. Marc. 11, 4.— `I.A.2` Trop. : bivium nobis ad culturam dedit natura, experientiam et imitationem, *a twofold means* or *method*, Varr. R. R. 1, 18, 7.—Of *a twofold love*, Ov. R. Am. 486. 5437#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5436#Bizone#Bizōnē, ēs, f., `I` *a town in Thrace*, Mel. 2, 2, 5; Plin. 4, 11, 18, § 44. 5438#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5437#Bizya#Bizŭa, ae, f., `I` *a town in Thrace*, *once the royal residence*, Plin. 4, 11, 18, § 47. 5439#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5438#blachnon#blachnon ( blech-), i, n., = βλῆχνον, `I` *a kind of fern* (filix), Plin. 27, 9, 55, § 78. 5440#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5439#blactero#blactĕro, āre, v. n. cf.: balo, blatio, `I` *to bleat*, of the ram, Auct. Carm. Philom. 56. 5441#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5440#blaesus1#blaesus, a, um, adj., = βλαισός, `I` *lisping*, *stammering*, *hesitating in utterance*, *speaking indistinctly* (most freq. in poetry): blaesus, cui litterae sibilantes (s, z) molestae sunt vitioseque pronunciantur, Popm. Differ. p. 133; Ov. A. A. 3, 294; Mart. 10, 65, 10.—Of a parrot: sonus, Ov. Am. 2, 6, 24. —Hence, *subst.* : blaesus, i, m., *one who lisps*, Dig. 21, 1, 10.—Of intoxicated persons, Juv. 15, 48; cf. Ov. A. A. 1, 598. 5442#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5441#Blaesus2#Blaesus, i, m., `I` *a cognomen in the Sempronian* gens, Stat. S. 2, 1, 191; Tac. A. 1, 16; 1, 18; 1, 21 al.; 6, 40.—Hence, Blaesĭānus, a, um, adj., *of* or *belonging to a Blœsus*, Mart. 8, 38, 14. 5443#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5442#Blanda#Blanda, ae. f. `I` *A maritime town in Lucania*, now *Maratea*, Mel. 2, 4, 9; Plin. 3, 5, 10, § 72 (in Liv. 24, 20, 5, Blandae, ārum).— `II` *A small maritime town in* Hispania Tarraconensis, now *Blanes*, Mel. 2, 6, 5 (in Plin. 3, 3, 4, § 22, Blandae, ārum). 5444#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5443#blande#blandē, adv., v. blandus `I` *fin.* b. 5445#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5444#blandicella#blandĭcella, ōrum, n. dim., `I` *coaxing* or *flattering words*, Paul. ex Fest. p. 35 Müll. 5446#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5445#blandicule#blandĭcŭlē, adv. of an adj. not in use, blandiculus [blandus], `I` *flatteringly*, *soothingly*, *courteously* : respondere, App. M. 10, p. 252. 5447#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5446#blandidicus#blandĭdĭcus, a, um, adj. blandusdico, `I` *speaking soothingly*, *coaxingly*, or *kindly*, Plaut. Poen. 1, 1, 10. 5448#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5447#blandificus#blandĭfĭcus, a, um, adj. blandusfacio, `I` *flattering*, *soothing* : fax, Mart. Cap. 9, § 888. 5449#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5448#blandifluus#blandĭflūus, a, um, adj. blandus-fluo, `I` *flowing* or *diffusing itself sweetly*, *pleasantly* : odor, Ven. Carm. 11, 10, 10. 5450#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5449#blandiloquens#blandĭlŏquens, entis, adj. blandus loquor, `I` *speaking courteously*, *flatteringly*, or *soothingly*, Laber. ap. Macr. S. 2, 7, 3. 5451#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5450#blandiloquentia#blandĭlŏquentĭa, ae, f. blandilo quens, `I` *coaxing language*, *softness of expression*, Enn. ap. Cic. N D. 3, 25, 65 (Trag. v. 227 Rib., or v. 305 Vahl.). 5452#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5451#blandiloquentulus#blandĭlŏquentŭlus, a, um, `I` *adj. dim.* [id.], *speaking caressingly*, *fair-spoken*, Plaut. Trin. 2, 1, 13. 5453#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5452#blandiloquium#blandĭlŏquĭum, ii, n. blandus-loquor, `I` *soft words*, *flattering speech* : insidiosum, Aug. Ep. ad Hier. 19, 4. 5454#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5453#blandiloquus#blandĭlŏquus, a, um, adj. id., `I` *speaking smoothly* or *flatteringly*, *fair-spoken* : ut blandiloqu'est! Hei mihi metuo, Plaut. Bacch. 5, 2, 54 : vox, Sen. Agam. 289. 5455#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5454#blandimentum#blandīmentum, i, n. blandior. `I` *flattering words*, *blandishment*, *complimentary speech*, *flattery* (class.; most freq. in plur. and in Tac.): nec eam (virtutem) minis aut blandimentis corrupta deseret, Cic. Tusc. 5, 31, 87 : pessum dedisti me blandimentis tuis, Plaut. Rud. 2, 6, 23; id. Truc. 2, 2, 63: multa igitur blandimenta plebi per id tempus ab senatu data, Liv. 2, 9, 6 : captus blandimentis, Plin. Ep. 2, 19, 4 : per blandimenta juvenem aggredi, Tac. A. 13, 13; 12, 64: muliebribus blandimentis infectae epistulae, id. H. 1, 74.—In sing., Tac. A. 14, 4.—And in poet. exuberance: cui blandimenta precesque Verbaque jactanti mitissima, desine, dixit, etc., Ov. M. 2, 815.— `II` Trop. `I.A` *Any thing that pleases the senses*, *an object that charms*, *an allurement*, *a pleasure*, *charm*, *delight* : multa nobis blandimenta natura ipsa genuit, Cic. Cael. 17, 41 : blandimenta vitae = res, quae vitam jucundam reddunt), Tac. A. 15, 64; id. H. 2, 53 (cf.: delinimenta vitae, id. A. 15, 63): aestivi caloris, Pall. Sept. 17 : vecturae, Veg. 2, 28, 37.—Of *the spices*, *seasoning*, *condiments* in food, Petr. 141, 8; Tac. G. 23.— `I.B` *Healing applications*, *cures* : alia quoque blandimenta excogitabat, Plin. 26, 3, 8, § 14.— `I.C` *Careful culture* : hoc blandimento (i. e. blanda cultura) impetratis radicibus, Plin. 17, 13, 21, § 98. 5456#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5455#blandio#blandĭo, īre, 4 ( `I` *act.* collat. form of blandior), *to caress*, *coax*, *court* : cur ego blandirem (mulierem), App. Mag. 87, p. 328 *fin.* — *Part. pass.* : blanditusque labor molli curabitur arte, Verr. ap. Prisc. 792 P.: blandiendo duce nutrivit malum, Sen. Hippol. 135. 5457#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5456#blandior#blandĭor, ītus, 4, v. dep. blandus. `I` Prop., lit., *to cling caressingly to one*, *to fawn upon*, *to flatter*, *soothe*, *caress*, *fondle*, *coax* (class.). `I..1` With *dat.* : matri interfectae infante miserabiliter blandiente, Plin. 34, 8, 19, § 88.— `I..2` With *inter se*, Plin. 10, 37, 52, § 109.— `I..3` With *ut* and *subj.* : Hannibalem pueriliter blandientem patri ut duceretur in Hispaniam, Liv. 21, 1, 4.— `I..4` *Absol.* : cessit immanis tibi blandienti Janitor aulae Cerberus, Hor. C. 3, 11, 15 : tantusque in eo vigor, et dulcis quidam blandientis risus apparuit, ut, etc., Just. 1, 4, 12 : et modo blanditur, modo... Terret, Ov. M. 10, 416.— `II` Transf. `I.A` In gen., *to flatter*, *make flattering*, *courteous speeches*, *be complaisant to.* `I.A.1` With *dat.* : nostro ordini palam blandiuntur, Plaut. Cist. 1, 1, 37 : blandiri eis subtiliter a quibus est petendum, Cic. de Or. 1, 20, 90 : cur matri praeterea blanditur? id. Fl. 37, 92 : durae supplex blandire puellae, Ov. A. A. 2, 527 : sic (Venus) patruo blandita suo est, id. M. 4, 532; 6, 440; 14, 705.— `I.A.2` *Absol.* : quippe qui litigare se simulans blandiatur, Cic. Lael. 26, 99 : lingua juvet, mentemque tegat. Blandire, noceque, Ov. Am. 1, 8, 103 : in blandiendo (vox) lenis et summissa, Quint. 11, 3, 63 : pavidum blandita, **timidly coaxing**, Ov. M. 9, 569 : qui cum dolet blanditur, post tempus sapit, Publ. Syr. v. 506 Rib.— `I.A.3` With *per* : de Commageno mirifice mihi et per se et per Pomponium blanditur Appius, Cic. Q. Fr. 2, 10 (12), 2.— `I.A.4` With abl. : torrenti ac meditatā cotidie oratione blandiens, Plin. 26, 3, 7, § 12.— `I.B` In partic. `I.A.1` Blandiri sibi, etc., *to flatter one* ' *s self with something*, *to fancy something*, *delude one* ' *s self* : blandiuntur enim sibi, qui putant, etc., Dig. 26, 7, 3, § 2.—So often in Dig. et Codd.; cf.: ne nobis blandiar, **not to flatter ourselves**, **to tell the whole truth**, Juv. 3, 126.— `I.A.2` Pregn., *to persuade* or *impel by flattery* ( = blandiendo persuadeo or compello—very rare). `I.1.1.a` With *subj.* : (ipsa voluptas) res per Veneris blanditur saecla propagent ( = sic blanditur ut propagent), Lucr. 2, 173 Lachm.— `I.1.1.b` With *ab* and *ad* : cum etiam saepe blandiatur gratia conviviorum a veris indiciis ad falsam probationem, Vitr. 3 praef. — `III` Trop. `I.A` Of inanim. things as subjects, *to flatter*, *please*, *be agreeable* or *favorable to; to allure by pleasure*, *to attract*, *entice*, *invite.* `I.A.1` With *dat.* : video quam suaviter voluptas sensibus nostris blandiatur, Cic. Ac. 2, 45, 139 : blandiebatur coeptis fortuna, Tac. H. 2, 10. — `I.A.2` *Absol.* : fortuna cum blanditur captatum venit, Publ. Syr. v. 167 Rib: blandiente inertiā, Tac. H. 4, 4 : ignoscere vitiis blandientibus, id. Agr. 16; Suet. Ner. 20; Plin. 13, 9, 17, § 60.— `I.A.3` With abl. : opportuna suā blanditur populus umbrā, Ov M. 10, 555.— `I.B` Of things as objects: cur ego non votis blandiar ipse meis? i. e. **believe what I wish**, Ov. Am. 2, 11, 54 : nisi tamen auribus nostris bibliopolae blandiuntur, **tickle with flattery**, Plin. Ep. 1, 2, 6.—Hence, `I.A` *Subst.* : blandĭens, entis, m., *a flatterer* : adversus blandientes incorruptus, Tac. H. 1, 35.— `I.B` blandītus, a, um, P. a., *pleasant*, *agreeable*, *charming* (rare): rosae, Prop. 4 (5), 6, 72. peregrinatio, Plin. 10, 23, 33, § 67. 5458#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5457#blanditer#blandĭter, adv., v. blandus `I` *fin.* a. 5459#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5458#blanditia#blandĭtĭa, ae ( blandĭtĭes, ēi, in abl., App. M. 9, p. 230, 11), f. blandus. `I` *The quality of one* blandus; *a caressing*, *flattering*, *flattery* (mostly in an honorable sense; cf. on the contrary, assentatio and adulatio; class in prose and poetry; most freq. in plur.). *Sing.* : haec meretrix meum erum blanditiā intulit in pauperiem, Plaut. Truc. 2, 7, 21 : viscus merus vostra'st blanditia, id. Bacch. 1, 1, 16 : in cive excelso atque homine nobili blanditiam, ostentationem, ambitionem notam esse levitatis, Cic. Rep. 4, 7, 7 (ap. Non. p. 194, 27): nullam in amicitiā pestem esse majorem quam adulationem, blanditiam, adsentationem, id. Lael. 25, 91 : occursatio et blanditia popularis, id. Planc. 12, 29; cf. Q. Cic. Petit. Cons. 11, 41; Prop. 1, 16, 16 al. — *Plur.*, *flatteries*, *blandishments*, *allurements*, = blandimenta: puerique parentum blanditiis facile ingenium fregere superbum, *caresses*, * Lucr. 5, 1018; Plaut. Poen. 1, 1, 8: quot illic (sc. in amore) blanditiae, quot illic iracundiae sunt! id. Truc. 1, 1, 7 : ut blanditiis suis suam voluptatem expleat, Ter. Hec. 1, 1, 11 : quam (benevolentiam civium) blanditiis et adsentando conligere turpe est, Cic. Lael. 17, 61 : tantum apud te ejus blanditiae flagitiosae voluerunt, ut, etc., Cic. Verr. 2, 3, 26, § 65 : hereditates... malitiosis blanditiis quaesitae, id. Off. 3, 18, 74; id. Q. Fr. 1, 2, 2, § 5: blanditiis ab aliquo aliquid exprimere, id. Att. 1, 19, 9 : muliebres, Liv. 24, 4, 4 : virorum factum purgantium, id. 1, 9, 16 : fallaces, Tac. A. 14, 56 : verniles, id. H. 2, 59; Suet. Aug. 53 al.; cf. also Tib. 1, 1, 72; 1, 2, 91; 1, 4, 71; 1, 9, 77; Prop. 4 (5), 6, 72; Ov. Am. 1, 4, 66; id. M. 1, 531; 4, 70; 6, 626; 6, 632; 6, 685; 7, 817; 10, 259; 12, 407; 14, 19; id. H. 13, 153; Plin. 8, 5, 5, § 14.— `II` Trop., *pleasure*, *delight*, *enticement*, *charm*, *allurement* (cf. blandus, II. A., and blandior, II. B.): blanditiis praesentium voluptatum deliniti atque corrupti, Cic. Fin. 1, 10, 33 : attrita cotidiano actu forensi ingenia optime rerum talium blanditia (i. e. lectione poëtarum) reparantur. Quint. 10, 1, 27. 5460#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5459#blandities#blandities, v. blanditia. 5461#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5460#blanditim#blandītim, adv. blanditus, from blandior, `I` *in a flattering*, *caressing manner*, Lucr. 2, 173. 5462#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5461#blanditor#blandītor, ōris, m. blandior, `I` *a flatterer* (late Lat.), Itin. Alex. M. 39 (90). 5463#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5462#blanditus#blandītus, a, um, v. blandior, P. a. 5464#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5463#blandulus#blandŭlus, a, um, `I` *adj. dim.* [blandus], *pleasing*, *charming* : animula vagula, blandula, Hadrian. Carm. ap. Spart. Hadr. 25. 5465#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5464#blandus#blandus, a, um, adj. for mlandus; akin to μείλιχος, mollis, mulier; Goth. milds; Engl. mild, `I` *of a smooth tongue*, *flattering*, *fawning*, *caressing* (class and very freq.). `I` Lit. : blanda es parum, Plaut. Cas. 3, 3, 21 : nemini credo qui large blandu'st dives pauperi, id. Aul. 2, 2, 19 : ut unus omnium homo te vivat numquam quisquam blandior, Ter. Hec. 5, 4, 21 : scis me minime esse blandum, Cic. Att. 12, 5, 4 : unum te puto minus blandum esse quam me, id. ib. 12, 3, 1 : blandum amicum a vero secernere, id. Lael. 25, 95 : (Alcibiades) affabilis, blandus, temporibus callidissime inserviens, Nep. Alcib. 1, 3 : an blandiores (mulieres) in publico quam in privato et alienis quam vestris estis? Liv. 34, 2, 10 : tum neque subjectus solito nec blandior esto, Ov. A. A. 2, 411 : canes, Verg. G. 3, 496 : catulorum blanda propago, Lucr. 4, 999; Nemes. Cyneg. 215; 230: columba, Ov. Am. 2, 6, 56 : tigres, Claud. IV. Cons. Hon. 604; Quint. 9, 4, 133; 11, 1, 30; 11, 3, 72 al.— `I...b` Poet. constr. With *gen.* : precum, Stat. Achill. 2, 237.— With *acc.* : genas vocemque, Stat. Th. 9, 155.— With *inf.* : blandum et auritas fidibus canoris Ducere quercus, Hor. C. 1, 12, 11; Stat. Th. 5, 456. — With abl. : chorus implorat..doctā prece blandus ( = blande supplicans dis carmine quod poëta eum docuit. Orell. ad loc.), Hor. Ep. 2, 1, 135.— `II` Trop. (mostly of things). `I.A` *Flattering*, *pleasant*, *agreeable*, *enticing*, *alluring*, *charming*, *seductive* (cf. blandior, II. B.; blanditia, II.): blandā voce vocare, Enn. ap. Cic. Div. 1, 20, 40 (Ann. v. 51 Vahl.): ne blandā aut supplici oratione fallamur, Cic. Phil. 7, 9, 26; Lucr. 6, 1245: voces, Verg. A. 1, 670; Cat. 64, 139: preces, Tib. 3, 6, 46; Hor. C. 4, 1, 8; id. A. P. 395; Ov. M. 10, 642: querelae, Tib. 3, 4, 75 : laudes, Verg. G. 3, 185 : verba, Ov. M. 2, 575; 6, 360: dicta, id. ib. 3, 375; 9, 156: os, id. ib. 13, 555 : pectus, Afran. ap. Non. p. 515.—So, voluptas, Lucr. 2, 966; 4, 1081; 4, 1259; 5, 179; Cic. Tusc. 4, 3, 6: amor, Lucr. 1, 20; Ov. Tr. 1, 3, 49: Veneris blandis sub armis, Prop. 4 (5), 1, 137. amaracini liquor, Lucr. 2, 847 : tura, Tib. 3, 3, 2 : manus, Hor. C. 3, 23, 18; cf. Ov. M. 2, 691: aquae, id. ib. 4, 344 : caudae, id. ib. 14, 258 al.: otium consuetudine in dies blandius, Liv. 23, 18, 12 : blandiores suci, Plin. 12, 1, 2, § 4; Suet. Tib. 27: blandissima litora, Baiae, Stat. S. 3, 5, 96; Plin. 9, 8, 9, § 32: actio, Quint. 7, 4, 27 : ministerium, Cod. Th. 10, 10, 12, § 1.— With *dat.* : et blandae superūm mortalibus irae, Stat. Th. 10, 836 : neque admittunt orationes sermonesve... jucunda dictu aut legentibus blanda, Plin. 1, prooem. § 12.— `I.A.2` Of persons: filiolus, Quint. 6, prooem. § 8; cf.: nam et voluptates, blandissimae dominae ( *the most alluring mistresses*), majores partes animi a virtute detorquent, Cic. Off. 2, 10, 37.— `I.B` *Persuading by caressing*, *persuasive* : nunc experiemur, nostrum uter sit blandior, Plaut. Cas. 2, 3, 56. —Hence, adv., in three forms, *soothingly*, *flatteringly*, *courteously*, etc. `I.2.2.a` Anteclass. form blandĭter, Plaut. As. 1, 3, 69; id. Ps. 5, 2, 3; Titin. ap. Non. p. 210, 6 (also id. ib. p. 256, 15), and ap. Prisc. p. 1010 P.— `I.2.2.b` Class. form blandē, Plaut. Am. 1, 3, 9: compellare hominem, id. Poen. 3, 3, 72 : me adpellare, id. Truc. 1, 2, 61 : adloqui, Ter. Phorm. 2, 1, 22 : dicere, id. Ad. 5, 4, 24; cf.: blande, leniter, dulciter dicere, Quint. 12, 10, 71; and blande ac benedice, Plaut. As. 1, 3, 54 : rogare, Cic. Rosc. Com. 16, 49 : excepti hospitio ab Tullo blande ac benigne, Liv. 1, 22, 5 : quaerere, Suet. Calig. 32 : linguā lambere, Lucr. 5, 1066 : et satiati agni ludunt blandeque coruscant, id. 2, 320 : colere fructus, **to treat carefully**, **gently**, id. 5, 1368 (cf. blandimentum, II. B.): flectere cardinem sonantem, **softly**, **carefully**, Quint. Decl. 1, 13 al. — *Comp.* : blandius petere, Cic. de Or. 1, 24, 112 : ad aurem invocabat, Cael. ap. Quint. 4, 2, 124: moderere fidem, Hor. C. 1, 24, 13 al. — *Sup.* : blandissime appellat hominem, Cic. Clu. 26, 72.—* `I.2.2.c` blandum = blande: ridere, Petr. 127, 1. 5466#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5465#blapsigonia#blapsĭgŏnĭa, ae, f., = βλαψιγονία, `I` *a disease which prevents bees from breeding*, Plin. 11, 19, 20, § 64. 5467#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5466#Blascon#Blascōn, ōnis, f., = Βλάσκων, `I` *an island off the coast of Gaul*, Plin. 3, 5, 11, § 79; Avien. Or. Mar. 600. 5468#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5467#blasphemabilis#blasphēmābĭlis, e, adj. blasphemo (eccl. Lat.), `I` *that deserves reproach*, *censurable*, Tert. Cult. Fem. 12. 5469#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5468#blasphematio#blasphēmātĭo, ōnis, f. id. (eccl. Lat.), `I` *a reviling*, Tert. Cult. Fem. 12. 5470#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5469#blasphemia#blasphēmĭa, ae, f. ( blasphēmĭ-um, ii, n., Prud. Psych. 715), = βλασφημία (eccl. Lat.), `I` *a reviling*, *slander*, Vulg. Isa. 51, 7; towards God, **blasphemy**, Hier. Ep. 62, n. 2; Aug. Verb. Dom. Serm. 11; 14; 15; Vulg. 2 Par. 32, 17; id. Matt. 26, 65. 5471#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5470#blasphemo#blasphēmo, āre, `I` *v.a.*, = βλασφημέω (eccl. Lat.), *to revile*, *reproach*, Vulg. 1 Par. 20, 7; God and divine things, *to blaspheme* : Christum, Prud. Apoth. 415 : nomen Domini, Tert. adv. Jud. 13 *fin.*; Vulg. Lev. 24, 11; id. Matt. 9. 3; 26, 65. 5472#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5471#blasphemus#blasphēmus, a, um, adj., = βλάσφημος (eccl. Lat.), `I` *reviling*, *defaming* : satelles, Prud. στεφ. 1, 75; and *subst.*, of God and divine things, *blasphemer*, Tert. Res Carn. 26; Hier. Ep. 9; Vulg. Lev. 24, 14 (as transl. of the Heb.); id. 1 Tim. 1, 13. 5473#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5472#blateas#blateas bullas luti ex itineribus, aut quod calceamentorum soleis eraditur appellabant, Paul. ex Fest. p. 34 Müll. 5474#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5473#blateratio#blătĕrātĭo, ōnis, f. blatero, `I` *a babbling* (late Lat.), Auct. Idiom. p. 576, 28 Keil. 5475#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5474#blateratus#blătĕrātus, ūs, m. id., `I` *a babbling*, *prating* (post-class.), Sid. Ep. 9, 11 *fin.* : canini, **whining**, Mart. Cap. 9, § 999. 5476#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5475#blatero1#blătĕro, āvi, ātum, 1, v. a. kindred with βλάξ, simple, stupid, Paul. ex Fest. p. 34 Müll.; cf. blactero. `I` *To talk idly* or *foolishly*, *to babble*, *prate* (colloq. and mostly ante- and post-class.), Pac. ap. Fulg. p. 561, 17; Afran. ap. Non. p. 78, 32: illud memento, ne quid in primis blateres, id. ib.; Plaut. ap. Non. p. 44, 15: desine blaterare, Caecil. ap. Non. p. 79, 2: cum magno blateras clamore, furisque, * Hor. S. 2, 7, 35; Gell. 1, 15, 17: his et similibus blateratis, App. M. 4, p. 153, 18; so id. Mag. p. 275, 8; id. Flor. p. 345, 19.— `II` Of the sounds of frogs, Siā Ep. 2, 2 *med.*; and of camels, acc. to Paul. ex Fest. p. 34, 2 Müll. 5477#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5476#blatero2#blătĕro, ōnis, m. 1. blatero, `I` *a babbler*, *prater*, acc. to Gell. 1, 15 *fin.* 5478#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5477#blatio#blătĭo, īre, v. a. kindred with blatero, `I` *to utter foolish things*, *to babble*, *prate* (anteclass. and late Lat.): nugas blatis, Plaut. Am. 2, 1, 79; so id. Curc. 3, 82; id. Ep. 3, 1, 13; Tert. Pall. 2; cf. Non. p. 44, 11 sq. 5479#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5478#blatta1#blatta, ae, f., `I` *an insect that shuns the light;* of several kinds, *the cockroach*, *chafer*, *moth*, etc., Plin. 29, 6, 39, § 139; 11, 28, 34, § 99: lucifuga, Verg. G. 4, 243 (per noctem vagans, Serv.); cf. Col. 9, 7, 5; Pall. 1, 37, 4; Hor. S. 2, 3, 119; Mart. 14, 37; cf. Voss, Verg. l. l.—On account of its mean appearance: amore cecidi tamquam blatta in pelvim, Laber. ap. Non. p. 543, 27. 5480#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5479#blatta2#blatta, ae, f. : blatta θρόμβος αἵματος, `I` *a clot of blood*, Gloss.—Hence, `II` (Access. form blattea, Ven. Carm. 2, 3, 19.) *Purple* (similar in color to flowing blood; cf. Salmas. Vop. Aur. 46, and Plin. 9, 38, 62, § 135; late Lat.): purpura, quae blatta, vel oxyblatta, vel hyacinthina dicitur, Cod. Th. 4, 40, 1: serica, ib. 10, 20, 18 : blattam Tyrus defert, Sid. Carm. 5, 48; Lampr. Elag. 33; Cassiod. Var. Ep. 1, 2. 5481#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5480#blattarius#blattārĭus, a, um, adj. 1. blatta, `I` *pertaining to the moth* : balnea, *for moths*, i. e. *dark bathing-rooms* (so called from the dislike of the moth to the light), Sen. Ep. 86, 7; cf. Plin. 11, 28, 34, § 99.— `II` *Subst.* : blattārĭa, ae, f. (sc. herba), *moth-mullein* : Verbascum blattaria, Linn.; Plin. 25, 9, 60, § 108. 5482#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5481#blattea#blattea, v. 2. blatta, II. 5483#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5482#blatteus#blattĕus, a, um, adj. 2. blatta, II., `I` *purple-colored*, *purple* : tunicae, Vop. Aur. 46, 4 : pallium, id. 45, 5 : funes, Eutr. 7, 9. 5484#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5483#blattiarius#blattĭārĭus, ii, m. 2. blatta, II., `I` *a dyer in purple*, Cod. Th. 13, 4, 2 dub. 5485#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5484#blattifer#blattĭfer, ĕra, ĕrum, adj. 2. blatta, II., -fero, `I` *wearing purple*, *clothed in purple* : senatus, Sid. Carm. Ep. 9, 16. 5486#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5485#Blaudenius#Blaudēnĭus, a, um, adj., `I` *of the town* Blaudus ( Βλαῦδος, Strab.), *in Phrygia Major* : Zeuxis, Cic. Q. Fr. 1, 2, 2, § 4. 5487#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5486#blechnon#blēchnon, v. blachnon. 5488#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5487#blechon#blēchon, ōnis, m., = βλήχων, `I` *wild pennyroyal*, Plin. 20, 14, 55, § 156. 5489#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5488#Blemmyae#Blemmŭae or Blĕmŭae, ārum (also Blemyes, Avien. Descr. Orb. 329; and Blemyi, ōrum, Prisc. Perieg. 209), m., = Βλέμυες, `I` *an Ethiopian people*, Mel. 1, 4, 4; 1, 4, 8 *fin.*; Vop. Aur. 33, 4; Prob. 17; Claud Nil. 19; acc. to the fable, without head and eyes, and with the mouth in the breast, Mel. 8 *fin.*; Plin. 5, 8, 8, § 46; Isid. Orig. 11, 3, 17; Sol. 3, 4. 5490#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5489#blendius#blendĭus (in MSS. and edd. also blennĭus, corresponding more nearly to the Greek), ii, m. ( blendĕa, ae, f., Plin. 1 Ind. libr. 32, 32), = βλέννος Oppian., βέλεννος Athen., `I` *an inferior kind of seafish*, Plin. 32, 9, 32, § 102. 5491#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5490#blennus#blennus, i, m., = βλεννός, `I` *a blockhead*, *dolt*, *simpleton* : stulti, stolidi, fatui, fungi, bardi, blenni, buccones, Plaut. Bacch. 5, 1, 2; cf. Paul. ex Fest. p. 35 Müll. 5492#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5491#Blepharon#Blĕphărōn, ōnis, m., = Βλεφάρων [eye-lids], `I` *a comic character in the Amphitruo of Plautus.* 5493#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5492#bliteus#blĭtĕus, a, um, adj. blitum, `I` *tasteless*, *insipid*, *silly*, *foolish*, *useless* (ante-class.), Plaut. Truc. 4, 4, 1: belua, Laber. ap. Non. p. 80, 26. 5494#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5493#blitum#blĭtum, i, n. ( blĭtus, i, m., Pall. Mart. 9, 17: blitus seritur is written prob. from the corrupted or misunderstood blitūseritur, or perh. the obscure blitus eritur of the MSS.), = βλίτον, `I` *a vegetable*, *in itself tasteless*, *but used as a salad*, *orache*, or *spinach* : Spinacia oleracea, Linn.; Plaut. Ps. 3, 2, 26; Varr. ap. Non. p. 550, 15; Plin. 20, 22, 93, § 252; Pall. Mart. 4, 9 *fin.*; Paul. ex Fest. p. 348 Müll.; Isid. Orig. 17, 10, 15. 5495#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5494#Blossius#Blossĭus, ii, m., `I` *a Roman proper name*; esp., C. Blossius *of Cumœ*, *a Stoic and a follower of Ti. Gracchus*, Cic. Lael. 11, 37; Val. Max. 4, 7, 1; cf. Cic. Agr. 2, 34, 93. 5496#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5495#boa#bŏa (also bŏva in the MSS. of Pliny and Festus), ae, f. bos; cf. βουβών, `I` *a large Italian serpent* : in Italiă appellatae bovae in tantam amplitudinem exeuntes ut divo Claudio principe occisae in Vaticano solidus in alvo spectatus infans, Plin. 8, 14, 14, § 37; 30, 14, 47, § 138 sq.; Sol. 2; acc. to Paul. ex Fest. p. 30 Müll., *a water-serpent*, *so called because it milked cows*, Sol. 2, 33; or *because it could swallow an ox*, quas boas vocant, ab eo quod tam grandes sint ut boves gluttire soleant, Hier. Vit. Hil. Erem. 39.— `II` *A disease producing red pustules*, *the measles* or *small-pox*, Plin. 24, 8, 35, § 53: boam id est rubentes papulas. id. 26, 11, 73, § 120: boas fimum bubulum abolet: unde et nomen traxere, id. 28, 18, 75, § 244; Lucil. ap. Fest. s. v. tama, p. 360 Müll.— `III` Crurum quoque tumor viae labore collectus bova appellatur, Paul. ex Fest. p. 30 Müll. (the same author explains with these words the disease tama). 5497#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5496#Boadicea#Boadicēa, v. Boudicea. 5498#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5497#boarius#bŏārĭus ( bŏvārĭus, Cic. Aem. Scaur. 11, 23), a, um, adj. bos, `I` *of* or *relating to neat cattle* : NEGOTIANTES, Inscr. Orell. 913 : forum, *the cattle market at Rome* (in the eighth district of the city, near the Circus Maximus): in foro bovario, Cic. Aem. Scaur. 11, 23; Paul. ex Fest. p. 30, 5 Müll.; acc. to Ov. F. 6, 478, so called from the large brazen statue of an ox placed there; cf. Plin. 34, 3, 5, § 10; Tac. A. 12, 24; acc. to fable, because Hercules fed here the herd which he took from Cacus, Prop. 4 (5), 9, 19. Liv. 10, 23, 3; 33, 27, 4; 21, 62, 3; Val. Max. 1, 6, 5; 2, 4, 7: lappa boaria, *a plant*, unknown to us, Plin. 26, 11, 66, § 105. 5499#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5498#boatus#bŏātus, ūs, m. boo, `I` *a loud crying*, *a bellowing* or *roaring* : praeconis, App. M. 3, p. 130, 17; Aus. Idyll. 20, 2; Mart. Cap. 2, § 98. 5500#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5499#Boaulia#Boaulia, ae, v. Bauli. 5501#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5500#bobsequa#bobsĕqua, ae, v. bubsequa. 5502#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5501#bocas#bocas, v. box. 5503#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5502#Bocchar#Bocchar, ăris (in MSS. also Boc-chor, ŏris), m., `I` *a king of Mauritania at the time of the second Punic war*, Liv. 29, 30, 1; cf. id. 29, 32, 1.—Hence, poet. for *an African*, in gen., Juv. 5, 90. 5504#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5503#Boccharum#Bocchărum, i, n., `I` *a town on the larger of the Balearic islands*, Plin. 3, 5, 11, § 77. 5505#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5504#Bocchus#Bocchus, i, m., `I` *a king of Mauritania*, *father-in-law of Jugurtha*, *whom he gave up bound to Sulla*, Sall. J. 19, 7; 80; 81; 83; 97; 101 sqq.; Vell. 2, 12, 1; Val. Max. 8, 14, 4; Flor. 3, 1, 15; Mel. 1, 5, 5; Plin. 5, 2, 1, § 19; 8, 5, 5, § 15.— `I..2` *A plant*, *so called in honor of him* : Βώχ, βοτάνης εἶδος, Hesych.; Verg. Cul. 404.— `II` *A king of Mauritania*, *son of the former*, Auct. B. Afr 25. 5506#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5505#boculus#bōculus, bōcula, v. buculus. 5507#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5506#Bodincus#Bodincus, i, m. Ligurian, = bottomless, `I` *the Ligurian name of the river Po*, Plin. 3, 16, 20, § 122. 5508#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5507#Bodotria#Bŏdotrĭa, ae, f., = Βοδέρια, Ptol., `I` *a bay in Scotland on which the present Edinburgh is situated*, now *Firth of Forth*, Tac. Agr. 23. 5509#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5508#Boduognatus#Boduognātus, i, m., `I` *a leader of the Nervii*, Caes. B. G. 2, 23. 5510#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5509#Boebe#Boebē, ēs, f., = Βοίβη. `I` *A village in the Thessalian province Pelasgiotis*, *on the shore of Lake Bœbeïs*, Ov. M. 7, 231.— `I.B` Derivv. `I.B.1` Lacus Boebēis ( Βοιβηῒς λίμνη, Hom. Il. 2, 711), *Lake Bœbeïs*, now *Karla*, Plin. 4, 8, 15, § 30; because in the neighborhood of Ossa: Ossaea, Luc. 7, 176; and because Minerva was said to have once bathed her feet in it (cf. Hesiod. Fragm. 50, Göttl. in Strab. 9, p. 640): sanctae Boebeidos undae, Prop. 2, 2, 11 : pinguis, Val. Fl. 1, 449.— `I.B.2` Boebēius, a, um, adj., *Bœbeian*, = *Thessalian* : proles, i.e. **the Thessalian nymphs**, Val. Fl. 3, 543.— `II` Boebe palus = Boebeïs, *Lake Bœbeïs*, Liv. 31, 41, 4. 5511#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5510#Boeotarches#Boeōtarches, ae, m., = Βοιωτάρχης, `I` *one of the chief magistrates in Bœotia*, *a Bœotarch*, Liv. 33, 27, 8; 42, 43, 7 al. 5512#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5511#Boeotia#Boeōtĭa, ae, f., = Βοιωτἰα. `I` *Bœotia*, *a district of Greece proper*, *whose capital was Thebes*, *the birthplace of Bacchus and Hercules*, Plin. 4, 7, 12, § 25; Cic. N. D. 3, 19, 49; Ov. M. 2, 239; Mel. 2, 3, 4; acc. to fable, so called either after Apollo's cow ( Βοῦς), Ov. M. 3, 13, or from Bœotus, the son of Neptune, Hyg. Fab. 186.—Its inhabitants were noted for their stupidity, Cic. Fat. 4; Nep. Alcib. 11, 3; id. Epam. 5, 2; Hor. Ep. 2, 1, 244; Liv. 42, 43 sqq.; Tert. Anim. c. 20; cf. the Comm. upon Aelian. Var. H. 13, 25; Schol. Apoll. Rhod. Argon. 3, 1241.— `I.B` Derivv. `I.B.1` Boeōtĭus, a, um, adj., = Βοιώτιος, *Bœotian* : Bacis, Cic. Div. 1, 18, 34 : vates, id. ib. 2, 26, 56 : Neo, Liv. 44, 43, 6 : Haemon, Prop. 2, 8, 21 : moenia = Thebae, Ov. M. 3, 13 : Thyas, Val. Fl. 5, 80.—In plur. : Boeōtii, ōrum, m., *the Bœotians*, Nep. Alcib. 11, 3; Liv. 33, 1, 1; Plin. 10, 21, 24, § 49.— `I.B.2` Boeōtus, a, um, adj., = Βοιωτός, *Bœotian* ( poet.): tellus = Boeotia, Ov. M. 12, 9 : flumina, Stat. Th. 7, 424 : urbes, id. ib. 4, 360 : duces, Luc. 3, 174 : Orion, Ov. F. 5, 493.—In plur. : Boeōti, ōrum, m., *the Bœotians*, Liv. 33, 29, 1 sq.; 42, 43, 5 sq. al.: Boeotūm = Boeotorum, Hor. Ep. 2, 1, 244; Avien. Orb. Terr. 586; Prisc. Perieg. 428.— `I.B.3` Boeōtĭcus, a, um, adj., = Βοιωτικός, *Bœotian* : frumentum, Plin. 18, 7, 12, § 66 : cucumis, id. 19, 5, 23, § 68 : napus, id. 19, 5, 25, § 76.— `I.B.4` Boeōtis, ĭdis, f., = Βοιωτίς = *Bœotia*, Mel. 2, 3, 4.— `II` *The wife of Hyas*, *and mother of the Pleiades*, Hyg. Astr. 2, 21.— `III` *The Bœotian woman*, *the name of a lost comedy of Plautus*, Gell. 3, 3, 3. 5513#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5512#Boethius#Bŏēthius, ii, m. : Anicius Manlius Torquatus Severinus, `I` *a distinguished philosopher and theologian of the post-classic period under Theodoric;* born about A. D. 470; beheaded in prison (A. D. 524), where he composed his most distinguished work, De consolatione philosophiae libri V. 5514#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5513#boethus1#bŏēthus, i, m., = βοηθός, `I` *the aid* or *assistant of a scribe* (pure Lat. adjutor), Cod. Valent. 10, 69, 4. 5515#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5514#Boethus2#Bŏēthus, `I` *nom. prop.* `I.A` *A distinguished sculptor and engraver in silver*, Cic. Verr. 2, 4, 14, § 32; Plin. 33, 12, 55, §§ 154 and 155.— `I.B` *A Stoic philosopher*, Cic. Div. 1, 8, 13; 2, 21, 47. 5516#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5515#Bogud#Bogud (in MSS. also Bogus; cf. Oud. ad Hirt. B. Alex. 62), ŭdis, m., `I` *son of Bocchus and king of Mauritania*, *captured and slain bg Agrippa* B.C. 31, Cic. Fam. 10, 32, 1; Liv. Fragm. l ib. 112 ap. Prisc. p. 687 P.; Auct. B. Afr. 23; Suet Caes. 54; Hirt. B. Alex. 59 and 62.—Hence, Bogŭdiāna Mauretania, *that was ruled by Bogud*, Plin. 5, 2, 1, § 19. 5517#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5516#Bohemi#Bohemi, v. Boil. 5518#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5517#Boia#Boia, ae, v. Boii. 5519#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5518#boiae#bŏiae, ārum, f. bos, `I` *a collar for the neck*, κλοιός (orig. of leather; hence the name; but later of wood or iron), Fest. p. 29; Isid. Orig. 5, 27, 12: boia κλοιός, Gloss. Vet.: pedicae boiae, Plaut. As. 3, 2, 5 : attrita boiis colla, Prud. Psych. praef. 34.—For boiam terere, v. Boii *fin.* 5520#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5519#Boicus ager#Boicus ăger, v. Boii. 5521#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5520#Boiemi#Boiemi or Bohemi, v. Boii. 5522#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5521#Boii#Bŏii, ōrum, m., = Βοῖοι Polyb., Βόϊοι Strab., `I` *a people in* Gallia Lugdunensis, now *the Bourbonnais*, Départ. de l'Allier, Caes. B. G. 1, 5; 1, 25; 1, 28; Liv. 5, 35, 2 et saep.; Plin. 4, 18, 32, § 107; 3, 15, 20, § 116; Tac. G. 28; *their chief town*, or, acc. to others, *their country*, was Boia, ae, f., Caes. B. G. 7, 14.—A part of the Boii went to Upper Italy, and occupied the region of the present Parma and Modena, Plin. 3, 17, 21, § 124; Liv. 5, 34 sqq.; 10, 26 sqq.; Front. Strat. 1, 2, 7.—Hence, Boicus ager dicitur, qui fuit Boiorum Gallorum. Is autem est in Galliă citra Alpes, quae togata dicitur, Fest. p. 30.—In Germany also they established themselves, and were called there Boiemi, Bohemi or Boihemi, or, by collective term, Boihaemum, i (Halm), the present *Bohemians*, Tac. G. 28; cf. Vell. 2, 109, 3.—In sing. : Boia, ae, f., *a woman of the Boii*, in a pun with boia, the sing. of boiae: Boius est, Boiam terit, Plaut. Capt. 4, 2, 108. 5523#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5522#Boiorix#Boiŏrix, ĭgis, m., `I` *a king of the Boii*, Liv. 34, 46, 4.— `II` *A king of the Cimbri*, Liv. Epit. 67; Flor. 3, 3. 5524#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5523#Bola#Bōla, ae (in Liv. 4, 49, 6 sq. Bōlae, ārum), f., = Βῶλα, `I` *a very ancient town of the Æqui*, *in Latium*, now *Poli*, Verg. A. 6, 775.—Hence, Bōlānus, a, um, adj., *of* or *pertaining to Bola* : ager, Liv. 4, 49, 11.— And Bōlāni, ōrum, m., *the inhabitants of Bola*, Liv. 4, 49, 3; Plin. 3, 5, 9, § 69. 5525#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5524#Bolbitinus#Bolbitīnus, a, um, adj., `I` *of* or *belonging to the city of Bolbitine*, now *Rosetta*, *in* *Lower Egypt* : ostium, **the Rosetta mouth of the Nile**, Plin. 5, 10, 11, § 64.—Later collat. form Bolbitĭcus, a, um: ostium, Mel. 1, 9, 9; Amm. 22, 15, 10. 5526#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5525#bolbiton#bolbĭtŏn, i, n., = βόλβιτον, `I` *the dung of cattle*, Plin. 28, 17, 68, § 232. 5527#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5526#Bolbulae#Bolbŭlae, ārum, f., `I` *a group of small islands near Cyprus*, Plin. 5, 31, 38, § 137. 5528#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5527#boletaria#bōlētārĭa, ĭum (post-class. in sing. : bōlētar, Apic. 2, 1; 5, 2; 8, 7; Treb. Claud. 17; cf. altaria), n. boletus, `I` *a vessel for mushrooms*, Mart. 14, 101 *lemm.* — `I..2` In gen., *a vessel for cooking and eating in*, Apic. l. l. 5529#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5528#boletus#bōlētus, i, m., = βωλίτης, `I` *the best kind of mushrooms*, Plin. 22, 22, 46, § 92; Plaut. Curc. 5, 2, 14; Mart. 1, 21; 14, 101; Juv. 14, 8; much valued by the Romans, Mart. 3, 60; 13, 48.—The emperor Claudius is said to have been poisoned by them, Plin. l. l.: Tac. A. 12, 67 dub.; Suet. Claud. 44; Juv. 5, 147. 5530#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5529#bolis#bŏlis, ĭdis, f., = βολίς (a missile, an arrow), `I` *a fiery meteor of the form of an arrow*, Plin. 2, 26, 25, § 96. 5531#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5530#bolites#bŏlītes, ae, m., = βολίτης, `I` *the root of the plant* lychnis, Plin. 21, 26, 98, § 171. 5532#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5531#boloe#bōloe ( dissyl.), = βῶλοι (clods of earth), `I` *a kind of precious stones*, Plin. 37, 10, 55, § 150. 5533#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5532#bolonae#bŏlōnae, ārum, m. from βόλος and ὠνέομαι. `I` *A draught of fishes set to sale* (post-class.), Don. Ter. Eun. 2, 2, 26.— `II` *Dealers in fish*, *fish-mongers* (postclass.), Gloss. Isid.; Arn. 2, p. 70. 5534#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5533#bolus#bŏlus, i, m., = βόλος, `I` *a throw* or *cast* (ante- and post-class.; cf. jactus). `I` Lit. `I.A` Of dice in gaming, *a throw* : si vis tribus bolis... *Th.* Quin tu in malam crucem cum bolis, cum bulbis, Plaut. Curc. 5, 2, 13: nimis lepide jecisti bolum, id. Rud. 2, 2, 30 : enumerare bolos, Aus. Prof. 1, 26.— `I.B` *A cast of the net* in fishing; and meton., *the cast*, i. e. *the draught* of fishes, *the haul* : bolum emere, Suet. Rhet. 1.— `II` Trop., *gain*, *profit*, *advantage; a haul*, *winning*, *piece of fortune*, etc.: primumdum merces annua: is primus bolu'st, *that* ' *s her first haul*, Plaut. Truc. 1, 1, 10: intus bolos dat, id. ib. 4, 2, 12 : dabit haec tibi grandis bolos, id. Pers. 4, 4, 106; Lucil. ap. Non. p. 46, 13: magnum bolum deferunt aeris, Varr. R. R. 3, 14, 5; 3, 2, 16.—Esp.: aliquem tangere bolo, *to cozen*, *wheedle of gain* : quia amare cernit, tangere hominem volt bolo, Plaut. Poen. prol. 101; cf.: verum hoc te multabo bolo, id. Truc. 4, 3, 70.— `I.B` *A choice bit*, *nice morsel* : cracior bolum mihi tantum ereptum tam desubito e faucibus, Ter. Heaut. 4, 2, 6 Wagn. ad loc.—(In some or all the passages under II. al. refer the word to Gr. ἡ βῶλος, *a clod;* cf.: bolus apud Graecos si per *o* scribitur, signficat jactum retis; si per ω, glaebam terrae, vel frustum cujusque rei, Don. ad Ter. Heaut. 4, 2, 6; cf. Speng. ad Plaut. Truc. 1, 1, 10.— But bolus is always *masc.* in Plaut. and Ter., and is scanned bŏlus; v. esp. Plaut. Truc. 4, 3, 70; id. Poen. prol. 101). 5535#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5534#bombax#bombax, interj., = βομβάξ (v. Eustath. Od. p. 1718, a), an exclamation of real or affected surprise, `I` *indeed! strange! Ca.* Fur. *Ba.* Babae. *Ps.* Fugitive. *Ba.* Bombax, Plaut. Ps. 1, 3, 131 Lambin. 5536#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5535#bombinator#bombĭnātor, ōris, m., `I` *the buzzer*, *hummer*, of the bee, Mart. Cap. 9, § 999 Kopp. (al. bombitat ore). 5537#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5536#bombio#bombio, īre, = βομβῶ, `I` *to buzz*, *hum*, Vet. Gloss. 5538#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5537#bombito#bombīto, āre, v. n. bombus; cf. Gr. βομβῶ, `I` *to buzz*, *hum;* of bees (cf.: bombio, bombitatio, bombus), Auct. Carm. Phil. 36; Mart. Cap. 9, § 999 Eyssenh. 5539#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5538#bombizatio#bombĭzātĭo, ōnis, f., `I` *the buzzing of bees* : est sonus apium ab ipso sonitu dictus: ut mugitus boum, hinnitus equorum, Paul. ex Fest. p. 30, 2. 5540#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5539#Bombomachides#Bombŏmăchĭdes (or Bumb -, Ritschl), ae, m., `I` *a name formed in ridicule of a boasting soldier*, from bombus = βόμβος and μάχομαι, Plaut. Mil. 1, 1, 14. 5541#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5540#Bombos#Bombŏs, i, m., = Βόμβος, `I` *a river of Cilicia*, Plin. 5, 27, 22, § 93. 5542#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5541#bombus#bombus, i, m., = βόμβος, `I` *a hollow*, *deep sound*, *a booming*, *humming*, *buzzing* : Ennius sonum pedum bombum pedum dixit, Fortun. Dial. (v. Enn. p. 183 *fin.* Vahl.); of bees; of a horn; of the clapping of hands: si (apes) intus faciunt bombum, Varr. R. R. 3, 16, 32 : cum tuba... mugit, Et reboat raucum regio cita barbara bombum, Lucr. 4, 546 : raucisonos efflabant cornua bombos, Cat. 64, 263 : torva mimalloneis inplerunt cornua bombis, Pers. 1, 99 Coningt. ad loc.; Mart. Cap. 1, § 67; 2, § 197: organorum, Serv. ad Verg. A. 7, 23 : qui plausuum genera condiscerent (bombos et imbrices et testas vocabant), Suet. Ner. 20 Casaub. 5543#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5542#bombyciae#bombȳcĭae hărundĭnes = βομβυκίας κάλαμος (Theophr. H. P. 4, 12), `I` *reeds suitable for flutes*, βόμβυξ (v. Lid. and Scott, s. v.), Plin. 16, 36, 66, § 170. 5544#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5543#bombycinus#bombȳcĭnus, a, um, adj. bombyx, `I` *of silk*, *silken* (cf. sericus): vestis, Plin. 11, 22, 26, § 76 : panniculus, Juv. 6, 260 : taenia, Mart. 14, 24; Dig. 34, 2, 23, § 1.— *Subst.* : bombȳcĭna, ōrum, n., *silk garments*, Mart. 11, 50, 5; 8, 68, 7; App. M. 8, p. 214, 6.—And bombȳcĭnum, i, n., *a silk texture* or *web*, Isid. Orig. 19, 22, 13. 5545#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5544#bombylis#bombȳlis, is, f., = βομβυλίς, `I` *the silkworm in its chrysalis state*, Plin. 11, 22, 26, § 76.—Collat. form bombȳlĭus, ii, m., = βομβύλιος, Ambros. Hexaëm. 5, 23, 77. 5546#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5545#bombyx#bombyx, ȳcis, m. ( f., Plin. 11, 23, 27; Tert. Pall. 3), = βόμβυξ. `I` *The silk-worm*, Plin. 11, 22, 25, § 75 sqq.; Mart. 8, 33, 16; Serv. ad Verg. G. 2, 121; Isid. Orig. 12, 5, 8; 19, 27, 5.— `II` Meton. `I.A` *That which is made of silk*, *a silken garment*, *silk* : Arabius, *Arabian* (the best), Prop. 2, 3, 15: Assyria bombyx, Plin. 11, 23, 27, § 78.— `I.B` In gen., for *any fine fibre*, e. g. *cotton*, Plin. 19, 1, 2, § 14. 5547#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5546#Bomilcar#Bŏmilcar, ăris, m. `I` *A Carthaginian general*, *contemporary with Agathocles*, Just. 22, 7, 8.— `II` *One of Hannibal* ' *s generals*, Liv. 23, 41, 10; 24, 36, 7 al.— `III` *A companion of Jugurtha*, *afterwards guilty of rebellion*, *and put to death by him*, Sall. J. 35; 61; 62; 70 sqq. 5548#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5547#Bomonicae#Bōmŏnīcae, ārum, m., = βωμονεῖκαι, `I` *the Lacedœmonian youths who allowed themselves to be whipped at the altar of Artemis Orthia*, *in order to gain the honor of firmness*, Hyg. Fab. 261; Serv. ad Verg. A. 2, 116. 5549#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5548#Bona#Bŏna Dea ( Dīva), `I` *the good goddess*, *worshipped by the women of Rome as the goddess of chastity and fertility.* No man was permitted to enter her temple; but in later times it became the resort of unchaste women, and the scene of license, Macr. S. 1, 12, 21 sqq.; Ov. A. A. 3, 244; cf. also id. ib. 3, 637; Juv. 2, 84 sq.; 6, 314. Clodius invaded this sanctuary, and is hence called by Cicero the priest of the Bona Dea, Cic. Att. 2, 4, 2; id. Har. Resp. 17, 37. 5550#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5549#bonasus#bŏnāsus, i, m., = βόνασος, `I` *a species of bull in Pœonia*, *with the hair of a horse*, *and with horns unfit for fighting*, hence saving itself by flight, Plin. 8, 15, 16, § 40; Sol. 40; cf. Aristot. H. A. 9, 45. 5551#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5550#bone#bŏnĕ, adv., = bene, formerly read in Lucr. 2, 7; 4, 572; 6, 998, by Gifan. after some ancient MSS.; now replaced by bene. 5552#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5551#bonifacies#bŏnĭfăcies, = εὐπρόσωπος, `I` *of a handsome face*, Gloss. Gr. Lat. 5553#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5552#bonifatus#bŏnĭfātus, = εὔμοιρος, `I` *lucky*, *fortunate*, Gloss. Gr. Lat. 5554#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5553#bonimoris#bŏnĭmōris, = καλότροπος, `I` *well-mannered*, Gloss. Gr. Lat. 5555#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5554#bonitas#bŏnĭtas, ātis, f. bonus, `I` *the good quality of a thing*, *goodness*, *excellence* (cf. Caes. B. G. 1, 28 Herz.; class., but mostly in prose). `I` Of concrete objects: bonitas praediorum, Cic. Rosc. Am. 7, 20 : agrorum, id. Agr. 2, 16, 41; Caes. B. G. 1, 28: agri aut oppidi, Cic. Agr. 2, 28, 76 : praediorum, id. Rosc. Am. 7, 20; Dig. 50, 16, 86: terrae, Lucr. 5, 1247 : soli, Quint. 2, 19, 2 : aquae, Phaedr. 4, 9, 8 : vini, Plin. 14, 4, 6, § 55 : arboris, id. 13, 9, 17, § 61 : gemmarum, id. 37, 8, 37, § 116 al. : vocis, Cic. Or. 18, 59 : verborum, id. ib. 49, 164 : mutuum eādem bonitate solvatur quā datum est, Dig. 12, 1, 3 : secunda bonitas (amomi), **the second quality**, Plin. 12, 13, 28, § 48; Dig. 45, 1, 75, § 2.— `II` Of abstract objects: ingenii, Cic. Off. 3, 3, 14 : causae, id. Dom. 22, 57 : naturae, id. Off. 1, 32, 118 : sapientiae, Quint. 5, 10, 75. — `I.B` Esp. freq. of character, *good*, *honest*, or *friendly conduct; goodness*, *virtue*, *integrity*, *blamelessness* : neque ego nunc de illius bonitate, sed de generi impudentiā disputo, Cic. Agr. 3, 3, 13 : rustici cum fidem alicujus bonitatemque laudant, dignum esse dicunt, quīcum in tenebris mices, id. Off, 3, 19, 77: quae tuae fidei, justitiae bonitatique commendo, id. Fam. 13, 4, 3; id. N. D. 3, 30, 75: si recte vestram bonitatem atque prudentiam cognovi, id. Quint. 17, 54 : nec justitiae ullus esset nec bonitati locus, id. Fin. 3, 20, 66 : perennis, Ov. Tr. 4, 5, 27 : eam potestatem bonitate retinebat, **integrity**, Nep. Milt. 8, 3; so id. Timol. 5, 1.— `I.B.2` *Kindness*, *friendliness*, *benevolence*, *benignity*, *affability* : perpetua naturalis bonitas ( *kind-heartedness*, *benevolence*), quae nullis casibus neque agitur, neque minuitur, Nep. Att. 9, 1: te oro per mei te erga bonitatem patris, Plaut. Capt. 2, 1, 54; Cic. N. D. 2, 23, 60: bonitas et beneficentia, id. ib. 1, 43, 121; 3, 34, 84: homo liberalis et dissolutus et bonitate affluens, id. Rosc. Com. 10, 27 : utrumque incredibile est, et Roscium quicquam per avaritiam appetisse, et Fannium quicquam per bonitatem amisisse, id. ib. 7, 21 : multas hereditates nullā aliā re quam bonitate consecutus est, Nep. Att. 21, 1 : bonitas, humanitas, misericordia, Quint. 5, 1, 22; Tac. H. 1, 52. — `I.B.3` Esp., *parental love*, *tenderness* : quid dicam... de bonitate in suos, Cic. Lael. 3, 11 : facit parentes bonitas, non necessitas, Phaedr. 3, 15, 18. 5556#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5555#Bonna#Bonna, ae, f., `I` *a city on the Rhine*, now *Bonn*, Tac. H. 4, 19; 4, 25; 70, 77; 5, 22; Flor. 4, 12, 26.—Hence, Bonnensis, e, adj., *of Bonna* : castra, Tac. H. 4, 20; 4, 62: proelium, id. ib. 4, 20. 5557#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5556#Bononia#Bŏnōnĭa, ae, f., = Βονωνία. `I` *A town in* Gallia Cisalpina, *in the neighborhood of* Mutina, *a Roman colony founded* A. U. C. 563, Cic. Fam. 12, 5, 2; Liv. 37, 57, 7; Vell. 1, 15, 2; Sil. 8, 599; Mel. 2, 4, 2; *previously a Tuscan town called* Felsina, now *Bologna*, Plin. 3, 15, 20, § 115; Interpr. ap. Serv. ad Verg. A. 10, 198; Liv. 33, 37, 3; Amm. 20, 1, 3; 27, 8, 6.—Hence, `I.B` Bŏnōnĭensis, e, adj., *of* or *pertaining to Bononia* : amnis Rhenus, Plin. 16, 36, 65, § 161; so, C. Rusticellus Bononiensis, **of Bononia**, Cic. Brut. 46, 169.— `II` *A fortress in Pannonia*, now *Banostor*, Amm. 21, 9, 6; 31, 11, 6; Itin. Anton. — `III` *A town in* Gallia Belgica, earlier called Gessoriacum, now *Boulogne*, Tab. Peuting. 5558#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5557#bonum1#bŏnum, i, n., v. bonus, I. 5. and II. A. 5. 5559#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5558#bonus#bŏnus (old form dŭonus, Carm. Sall. ap. Varr. L. L. 7, § 26 Müll.; cf. Paul. ex Fest. p. 67 Müll.), a, um, adj. for duonus, cf. bellum, bis, and cf. root dvi-; hence δείδω, δέος, `I` *good; comp.* melior, us cf. Gr. μάλα, μᾶλλον, *better; sup.* optimus ( optu-mus, ante-class. and often class.) [root opof ops, opes; cf. copia, apiscor], *best.* `I` Attributively. `I.A` As adjunct of nouns denoting persons. `I.A.1` Vir bonus. *A man morally good* ( καλὸς κἀγαθός): quoniam boni me viri pauperant, improbi alunt, Plaut. Poen. 5, 4, 60 : omnibus virtutibus instructos et ornatos tum sapientes, tum viros bonos dicimus, Cic. Tusc. 5, 10, 28 : ille vir bonus qui... intolerabili dolore lacerari potius quam aut officium prodat aut fidem, id. Ac. 2, 8, 23 : sive vir bonus est is qui prodest quibus potest, nocet nemini, certe istum virum bonum non facile reperimus, id. Off. 3, 15, 64 : qui se ita gerunt ut eorum probitas, fides, integritas, etc.... hos viros bonos... appellandos putemus, id. Lael. 5, 19 : non intellegunt se de callido homine loqui, non de bono viro, id. Att. 7, 2, 4 : ut quisque est vir optimus, ita difficillime esse alios improbos suspicatur, id. Q. Fr. 1, 1, 4, § 12 : nec enim melior vir fuit Africano quisquam, nec clarior, id. Lael. 2, 6; id. Leg. 1, 14, 41; 1, 18, 48; id. Planc. 4, 9; id. Par. 3, 1, 21; id. Marcell. 6, 20; id. Fam. 7, 21; id. Off. 2, 16, 57.— *An honest man* : justitia, ex quā viri boni nominantur, Cic. Off. 1, 7, 21; 1, 44, 155; 2, 11, 39; 2, 12, 42; 2, 20, 71; 3, 12, 50: cum is sponsionem fecisset ni vir bonus esset, id. ib. 3, 19, 77 : quoniam Demosthenes nec vir bonus esset, nec bene meritus de civitate, id. Opt. Gen. 7, 20; cf. id. Rosc. Am. 40, 116.— *A man of good standing in the community* : id viri boni arbitratu deducetur, Cato, R. R. 143; so id. ib. 149: tuam partem viri bono arbitratu... dari oportet, Dig. 17, 1, 35; 37, 6, 2, § 2: quem voles virum bonum nominato, Cic. Verr. 2, 4, 25, § 55 : vir bonus est... quo res sponsore, et quo causae teste tenentur, Hor. Ep. 1, 16, 40.—Hence, ironically of wealthy men: praetores jus dicunt, aediles ludos parant, viri boni usuras perscribunt, Cic. Att. 9, 12, 3.— Ironically of bad men: sed eccum lenonem Lycum, bonum virum, Plaut. Poen. 5, 5, 52; Ter. Eun. 5, 3, 9; 4, 3, 18; id. Ad. 3, 4, 30: expectabam quinam isti viri boni testes hujus manifesto deprehensi veneni dicerentur, Cic. Cael. 26, 63 : nam socer ejus, vir multum bonus est, id. Agr. 3, 3, 13; so especially in addresses (mostly comic.): age tu, illuc procede, bone vir! Plaut. Capt. 5, 2, 1; id. Curc. 5, 2, 12; id. Ps. 4, 7, 48; id. Pers. 5, 2, 11; Ter. And. 3, 5, 10; 5, 2, 5; id. Ad. 4, 2, 17; id. Eun. 5, 2, 11: quid tu, vir optime? Ecquid habes quod dicas? Cic. Rosc. Am. 36, 104.—( ε) Sometimes boni viri = boni, in the sense of optimates (v. I. A. 3.): bonis viris quid juris reliquit tribunatus C. Gracchi? Cic. Leg. 3, 9, 20.— ( ζ) As a conventional courtesy: homines optimi non intellegunt, etc., Cic. Fin. 1, 7, 25 : bone accusator, id. Rosc. Am. 21, 58 : sic illum amicum vocasti, quomodo omnes candidatos bonos viros dicimus, **gentlemen**, Sen. Ep. 3, 1.—For bonus vir, *a good husband*, v. 3.; and for vir optimus, as a laudatory epithet, v. 5.— `I.A.2` Boni homines (rare) = boni, *better classes of society*, v. II. A. 3: in foro infimo boni homines atque dites ambulant, Plaut. Curc. 4, 1, 14.— `I.A.3` With nouns denoting persons in regard to their functions, offices, occupations, and qualities, denoting excellence: bonus consul, Liv. 4, 40, 6; 22, 39, 2 (different: consules duos, bonos quidem, sed dumtaxat bonos, amisimus, *consuls of good sentiments*, almost = *bad consuls*, Cic. ad Brut. 1, 3, 4): boni tribuni plebis, Cic. Phil. 1, 10, 25 : bonus senator, id. Prov. Cons. 15, 37 : senator bonus, id. Dom. 4, 8 : bonus judex, Cic. Verr. 2, 4, 15, § 34 : bonus augur (ironically), id. Phil. 2, 32, 80 : bonus vates, Plaut. Mil. 3, 3, 27 : bonus imperator, Sall. C. 60, 4 : bonus dux, Quint. 12, 1, 43 (cf. trop.: naturam, optimam ducem, **the best guide**, Cic. Sen. 2, 5): bonus miles, Sall. C. 60, 4; Sen. Vit. Beat. 15, 5: bonus orator, Cic. Fin. 1, 3, 10 : optimus orator, id. Opt. Gen. 1, 3 : poëta bonus, id. de Or. 1, 3, 11; 2, 46, 194; id. Fin. 1, 3, 10: scriptor bonus, Quint. 10, 1, 104 : bonus advocatus, id. 5, 13, 10 : bonus defensor, id. 5, 13, 3 : bonus altercator, **a good debater**, id. 6, 4, 10 : bonus praeceptor, id. 5, 13, 44; 10, 5, 22: bonus gubernator, Cic. Ac. 2, 31, 100 : optimus opifex, Hor. S. 1, 3, 133 : sutor bonus, id. ib. 1, 3, 125 : actor optimus, Cic. Sest. 57, 122 : cantor optimus est modulator, Hor. S. 1, 3, 130 : melior gladiator, Ov. Tr. 4, 6, 33 : agricola (colonus, dominus) bonus, Cato, R. R. prooem.; Cic. Sen. 16, 56: bonus paterfamilias, **a thrifty head of the house**, Nep. Att. 13, 1 : bonus servus, Plaut. Trin. 4, 3, 58; id. Am. 2, 1, 46; id. Men. 5, 6, 1; Cic. Mil. 22, 58: dominus bonus, Cato, R. R. 14 : bonus custos, Plaut. Truc. 4, 3, 38.—Ironically, Ter. Phorm. 2, 1, 57: filius bonus, Plaut. Am. 3, 4, 9 : patres, Quint. 11, 3, 178 : parens, id. 6, prooem. 4 : bonus (melior, optimus), viz. *a good husband*, Cic. Inv. 1, 31, 51 sq.; Liv. 1, 9, 15: uxor melior, Cic. Inv. 1, 31, 52 : amicus, id. Fam. 2, 15, 3 : amicus optimus, Plaut. Cas. 3, 3, 18 : optimus testis, Cic. Fam. 7, 27, 2 : auctor, in two senses, **good authority**, id. Att. 5, 12, 3; and = bonus scriptor (post-class.), Quint. 10, 1, 74.—Esp.: bonus civis (rarely civis bonus): in re publicā ea velle quae tranquilla et honesta sint: talem enim solemus et sentire bonum civem et dicere, Cic. Off. 1, 34, 124: eaque est summa ratio et sapientia boni civis, commoda civium non divellere, atque omnes aequitate eādem continere, id. ib. 2, 23, 83 : eum esse civem et fidelem et bonum, Plaut. Pers. 1, 2, 15; Cic. Fam. 2, 8, 2; 1, 9, 10; 3, 12, 1; 6, 6, 11; id. Off. 1, 44, 155; Liv. 22, 39, 3; Sall. H. Fragm. 1, 10 Dietsch: optimus et fortissimus civis, Cic. Fam. 12, 2, 3; id. Sest. 17, 39.— `I.A.4` Bonus and optimus as epithets of the gods. In gen.: sed te bonus Mercurius perdat, Plaut. Cas. 2, 3, 23 : fata... bonique divi, Hor. C. 4, 2, 38 : divis orte bonis, id. ib. 4, 5, 1 : O bone deus! Scrib. Comp. 84 *fin.* : BONORVM DEORVM, Inscr. ap. Cic. N. D. 3, 34, 84: totidem, pater optime, dixi, Tu mihi da cives, referring to Jupiter, Ov. M. 7, 627.— Optimus Maximus, a standing epithet of Jupiter: (Juppiter) a majoribus nostris Optimus Maximus (nominatur), et quidem ante optimus, id est beneficentissimus, quam Maximus, Cic. N. D. 2, 25, 64 : Jovem optimum et maximum ob eas res appellant, non quod, etc., id. ib. 3, 36, 87 : in templo Jovis Optimi Maximi, id. Sest. 56, 129; id. Prov. Cons. 9, 22: nutu Jovis Optimi Maximi, id. Cat. 3, 9, 21; Liv. 1, 12, 7; id. 6, 16, 2.— Di boni, O di boni, expressing indignation, sorrow, or surprise: di boni, hunc visitavi antidhac! Plaut. Ep. 4, 1, 16 : di boni, boni quid porto! Ter. And. 2, 2, 1 : di boni, quid hoc morbi est, id. Eun. 2, 1, 19; id. Heaut. 2, 3, 13; id. Ad. 3, 3, 86: alter, O di boni, quam taeter incedebat! Cic. Sest. 8, 19; id. Brut. 84, 288; id. Phil. 2, 8, 20; 2, 32, 80; id. Att. 1, 16, 5; 14, 21, 2; Val. Max. 3, 5, 1; Sen. Vit. Beat. 2, 3.— Bona Dea, etc., v. 6.— `I.A.5` Optimus as a laudatory epithet. Vir optimus: per vos nobis, per optimos viros optimis civibus periculum inferre conantur, Cic. Sest. 1, 2 : virum optimum et constantissimum M. Cispium, id. ib. 35, 76 : fratrem meum, virum optimum, fortissimum, id. ib. : consolabor hos praesentes, viros optimos, id. Balb. 19, 44; id. Planc. 21, 51; 23, 55; id. Mil. 14, 38; id. Marcell. 4, 10; id. Att. 5, 1, 5; Hor. S. 1, 6, 53.— Femina bona, optima: tua conjunx bona femina, Cic. Phil. 3, 6, 16 : hujus sanctissimae feminae atque optimae pater, id. ib. — Senex, pater, frater, etc.: optimus: parentes ejus, prudentissimi atque optimi senis, Cic. Planc. 41, 97 : insuevit pater optimus hoc me, Hor. S. 1, 4, 105; 2, 1, 12: C. Marcelli, fratris optimi, Cic. Fam. 4, 7, 6; id. Q. Fr. 2, 6 (8), 2; 2, 4, 2.— With proper names ( poet.): optimus Vergilius, Hor. S. 1, 6, 54 : Maecenas optimus, id. ib. 1, 5, 27 : optime Quinti, id. Ep. 1, 16, 1.—( ε) Esp. as an epithet of the Roman emperors: quid tam civile, tam senatorium quam illud, additum a nobis Optimi cognomen? Plin. Pan. 2, 7 : gratias, inquit, ago, optime Princeps! Sen. Tranq. 14. 4: ex epistulā optimi imperatoris Antonini, Gai. Inst. 1, 102; cf.: bene te patriae pater optime Caesar, Ov. F. 2, 637 : optime Romulae Custos gentis, Hor. C. 4, 5, 1.— `I.A.6` Bonus and Bona, names of deities. Bona Dea, the goddess of Chastity, whose temple could not be entered by males (cf. Macr. S. 1, 12; Lact. 1, 22): Bonae Deae pulvinaribus, Cic. Pis. 39, 95; id. Mil. 31, 86; id. Fam. 1, 9, 15; cf. in mal. part., Juv. 2, 86 sq.; 6, 314 sq.; 6, 335 sq.— Bonus Eventus, Varr. R. R. 1, 1 *med.*; Amm. 29, 6, 19; Inscr. Orell. 907; 1780 sq.— Bona Fortuna: si bona Fortuna veniat, ne intromiseris, Plaut. Aul. 1, 3, 22 : Bonae Fortunae (signum), Cic. Verr. 2, 4, 3, § 7 : FORTVNAE BONAE DOMESTICAE, Inscr. Orell. 1743 sq. — Bona Spes: Spes Bona, obsecro, subventa mihi, Plaut. Rud. 1, 4, 12 : BONAE SPEI, Aug. Inscr. Grut. 1075, 1.—( ε) BONA MENS, Inscr. Orell. 1818 sqq.: Mens Bona, si qua dea es, tua me in sacraria dono, Prop. 3, 24, 19. `I.B` With nouns denoting things. `I.A.1` Things concrete, denoting excellence: navis bona dicitur non quae pretiosis coloribus picta est... sed stabilis et firma, Sen. Ep. 76, 13 : gladium bonum dices, non cui auratus est balteus, etc., sed cui et ad secandum subtilis acies est, et, etc., id. ib. 76, 14 : id vinum erit lene et bono colore, Cato, R. R. 109; Lucr. 2, 418; Ov. Am. 2, 7, 9: tabulas... collocare in bono lumine, Cic. Brut. 75, 261 : ex quāvis oleā oleum... bonum fieri potest. Cato, R. R. 3: per aestatem boves aquam bonam et liquidam bibant semper curato, id. ib. 73; cf.: bonae aquae, ironically compared to wine, Prop. 2, 33 (3, 31), 28: praedium bonum caelum habeat, **good temperature**, Cato, R. R. 1 : bonā tempestate, **in good weather**, Cic. Q. Fr. 2, 2, 4 : (praedium) solo bono valeat, **by good soil**, Cato, R. R. 1 : bonae (aedes) cum curantur male, Plaut. Most. 1, 2, 24 : villam bonam, Cic. Off. 3, 13, 55 : bonus pons, Cat. 17, 5 : scyphi optimi (= optime facti), Cic. Verr. 2, 4, 14, § 32 : perbona toreumata, id. ib. 2, 4, 18, § 38: bona domicilia, **comfortable residences**, id. N. D. 2, 37, 95 : agrum Meliorem nemo habet, Ter. Heaut. 1, 1, 12 : fundum meliorem, Cic. Inv. 1, 31, 52 : fundos optimos et fructuosissimos, id. Agr. 3, 4, 14: equus melior, id. Inv. 1, 31, 52 : bona cena, Cat. 13, 3 : boni nummi, **good**, **not counterfeit**, Plaut. As. 3, 3, 144; Cic. Off. 3, 23, 91: super omnia vultus accessere boni, **good looks**, Ov. M. 8, 678 : mulier bonā formā, **of a fine form**, Ter. Heaut. 3, 2, 13 : equus formae melioris, Hor. S. 2, 7, 52 : tam bona cervix, simul ac jussero, demetur, **fine**, **beautiful**, Suet. Calig. 33 : fruges bonae, Cat. 34, 19 : ova suci melioris, **of better flavor**, Hor. S. 2, 4, 13.— Trop. : animus aequus optimum est aerumnae condimentum, Plaut. Rud. 2, 3, 71 : bona dextra, *a lucky hand* (cf.: bonum omen, 2. e.), Quint. 6, 3, 69 : scio te bonā esse voce, ne clama nimis, **good**, **sound**, **loud voice**, Plaut. Most. 3, 1, 43; so, bona firmaque vox, Quint. 11, 3, 13.— `I.A.2` Things abstract. `I.1.1.a` Of physical well-being: ut si qui neget sine bonā valetudine posse bene vivi, Cic. Inv. 1, 51, 93; Sen. Vit. Beat. 22, 2; Lucr. 3, 102; Val. Max. 2, 5, 6; Quint. 10, 3, 26; 11, 2, 35 et saep.: non bonus somnus de prandio est, Plaut. Most. 3, 2, 8 : bona aetas, **prime of life**, Cic. Sen. 14, 48 : optimā aetate, id. Fam. 10, 3, 3.—Ironically: bonā, inquis, aetate, etc., Sen. Ep. 76, 1.— `I.1.1.b` Of the mind and soul: meliore esse sensu, Cic. Sest. 21, 47 : optima indoles, id. Fin. 5, 22, 61 : bona conscientia, Quint. 6, 1, 33; 9, 2, 93; Sen. Vit. Beat. 20, 5: bono ingenio me esse ornatam quam auro multo mavolo, **with a good heart**, Plaut. Poen. 1, 2, 91; id. Stich. 1, 21, 59; Sall. C. 10, 5: mens melior, Ter. Ad. 3, 3, 78; Cic. Phil. 3, 5, 13; Liv. 39, 16, 5; Sen. Ben. 1, 11, 4; id. Ep. 10, 4; Pers. 2, 8; Petr. 61.—Personified, Prop. 3 (4), 24, 19; Ov. Am. 1, 2, 31: duos optimae indolis filios, Val. Max. 5, 7, 2; Sen. Ben. 6, 16, 6; Quint. 1, 2, 5: bonum consilium, Plaut. Merc. 2, 3, 6; id. Rud. 4, 3, 18; Cic. Off. 1, 33, 121: bona voluntas, **a good purpose**, Quint. 12, 11, 31 : memoria bona, Cic. Att. 8, 4, 2 : bona ratio cum perditā... confligit, id. Cat. 2, 11, 25 : bonae rationes, Ter. Ad. 5, 3, 50 : pronuntiatio bona, Auct. Her. 3, 15, 27.— `I.1.1.c` Of moral relations: ego si bonam famam mihi servasso, sat ero dives, Plaut. Most. 1, 3, 71; Cic. Sest. 66, 139; Liv. 6, 11, 7; Hor. S. 1, 2, 61 (cf. Cic. Att. 7, 26, 1; v. e. infra): si ego in causā tam bonā cessi tribuni plebis furori, Cic. Sest. 16, 36; id. Planc. 36, 87; Ov. M. 5, 220: fac, sis, bonae frugi sies, **of good**, **regular habits**, Plaut. Curc. 4, 2, 35; id. Cas. 2, 4, 5; 2, 5, 19; id. Ps. 1, 5, 53; id. Truc. 1, 1, 13; id. Capt. 5, 2, 3 sq. (v. frux, II. B. 1. β.): vilicus disciplinā bonā utatur. Cato, R. R. 5: bona studia, **moral pursuits**, Auct. Her. 4, 17, 25 : quidquid vitā meliore parasti, Hor. S. 2, 3, 15 : ad spem mortis melioris, *an honorable death;* so as an epithet of religious exercises: Juppiter, te bonas preces precor, Cato, R. R. 134; 139.— `I.1.1.d` Of external, artistic, and literary value and usefulness: bono usui estis nulli, Plaut. Curc. 4, 2, 15 : Optumo optume optumam operam das, id. Am. 1, 1, 122 : bonam dedistis mihi operam, **a valuable service to me**, id. Poen. 2, 3, 70; 3, 6, 11; id. Pers. 4, 7, 11; id. Rud. 3, 6, 11 (in a different sense: me bonā operā aut malā Tibi inventurum esse auxilium argentarium, *by fair* or *unfair means*, id. Ps. 1, 1, 102; v. e. infra): optima hereditas a patribus traditur liberis... gloria virtutis rerumque gestarum, Cic. Off. 1, 33, 121 : bonum otium, **valuable leisure**, Sall. C. 4, 1 : bonis versibus, Cic. Ac. 2, 23, 74 : versus meliores, Plaut. Trin. 3, 2, 81 : meliora poemata, Hor. A. P. 303 : in illā pro Ctesiphonte oratione longe optimā, Cic. Or. 8, 26 : optimas fabulas, id. Off. 1, 31, 114 : melius munus, id. Ac. 1, 2, 7.— `I.1.1.e` *Favorable*, *prosperous*, *lucky*, *fortunate* : de Procilio rumores non boni, **unfavorable rumors**, Cic. Att. 4, 16, 5 : bona de Domitio, praeclara de Afranio fama est, **about their success in the war**, id. ib. 7, 26, 1 : si fuisset in discipulo comparando meliore fortunā, id. Pis. 29, 71; cf. fortunā optimā esse, **to be in the best pecuniary circumstances**, id. ad Brut. 1, 1, 2 : occasio tam bona, Plaut. Most. 2, 2, 9 : senex est eo meliore condicione quam adulesoens cum, etc., Cic. Sen. 19, 68; id. Fam. 4, 32: bona navigatio, id. N. D. 3, 34, 83; esp. in phrase bona spes.—Object.: ergo in iis adulescentibus bonam spem esse dicemus et magnam indolem quos, etc., Cic. Fin. 2, 35, 117.—Subject.: ego sum spe bonā, Cic. Fam. 12, 28, 3; id. Cat. 2, 11, 25; id. Att. 14, 1 a, 3; id. Q. Fr. 1, 2, 5, § 16: optimā spe, id. Fam. 12, 11, 2.—Pregn., = spes bonarum rerum, Sall. C. 21, 1; v. C. 1. c. infra: meliora responsa, **more favorable**, Liv. 7, 21, 6 : melior interpretatio, Tac. H. 3, 65 : cum laude et bonis recordationibus, id. A. 4, 38 : amnis Doctus iter melius, i. e. **less injurious**, Hor. A. P. 68 : omen bonum, **a good**, **lucky omen**, Cic. Pis. 13, 31; cf. Liv. praef. § 13: melius omen, Ov. F. 1, 221; optimum, Cic. Fam. 3, 12, 2 : bona scaeva, Plaut. Stich. 5, 2, 24 : auspicio optumo, id. ib. 3, 2, 6; cf.: memini bene, sed meliore Tempore dicam = opportuniore tempore, Hor. S. 1, 9, 68.— `I.1.1.f` Of public affairs, si mihi bonā re publicā frui non licuerit, Cic. Mil. 34, 93: optima res publica, id. Or. 1, 1, 1; id. Phil. 1, 8, 19: minus bonis temporibus, id. Dom. 4, 8; so, optimis temporibus, id. Sest. 3, 6 : nostrae res meliore loco videbantur, id. ad Brut. 1, 3, 1 : lex optima, id. Pis. 16, 37; id. Sest. 64, 137; id. Phil, 1, 8, 19.— `I.1.1.g` *Good* = *large*, *considerable* : bono atque amplo lucro, Plaut. Am. prol. 6 : bona librorum copia, Hor. Ep. 1, 18, 109; cf.: bona copia cornu, Ov. M. 9, 88; v. bona pars, C. 8. γ.— `I.1.1.h` *Noble;* with genus, *good family*, *noble extraction*, *honorable birth* : quali me arbitraris genere prognatum? *Eu.* Bono, Plaut. Aul. 2, 2, 35; so id. Ep. 1, 2, 4; 2, 1, 3; id. Pers. 4, 4, 94: si bono genere natus sit, Auct. Her. 3, 7, 13.— `I.1.1.k` Referring to good-will, kindness, faithfulness, in certain phrases. Bonā veniā or cum bonā veniā, *with the kind permission* of a person addressed, especially bonā veniā orare, expetere, etc.: primum abs te hoc bonā veniā expeto, Ter. Phorm. 2, 3, 31 : bonā tuā veniā dixerim, Cic. Leg. 3, 15, 34 : orāvit bonā veniā Quirites, ne, etc., Liv. 7, 41, 3 : obsecro vos.. bonā veniā vestrā liceat, etc., id. 6, 40, 10 : cum bonā veniā quaeso audiatis, etc., id. 29, 17, 6; Arn. c. Gent. 1, p. 5; cf.. sed des veniam bonus oro = veniā bonā oro, Hor. S. 2, 4, 5.— Bona pax, *without quarrelling* : bona pax sit potius, **let us have no quarrel about that**, Plaut. Pers. 2, 2, 7; so especially cum bonā pace, or bonā pace: Hannibal ad Alpis cum bonā pace incolentium... pervenit, **without a difficulty with the inhabitants**, Liv. 21, 32, 6; 21, 24, 5; 1, 24, 3; 28, 37, 4; 8, 15, 1; cf.: si bonam (pacem) dederitis, = *a fair peace*, *under acceptable conditions*, id. 8, 21, 4.— Amicitia bona = bonā fide servata, *faithful*, *undisturbed friendship* : igitur amicitia Masinissae bona atque honesta nobis permansit, Sall. J. 5, 5.— Bona societas, *alliance* : Segestes, memoriā bonae societatis, impavidus, Tac. A. 1, 58. `I.C` In particular phrases. `I.A.1` Bonae res. `I.1.1.a` = Vitae commoda, *comforts of life*, abstract or concrete: concedatur bonis rebus homines morte privari, Cic. Tusc. 1, 36, 87 : optimis rebus usus est, **he had every most desirable thing**, Nep. Att. 18, 1.— `I.1.1.b` = Res secundae, opp. res adversae, *prosperity* : bonis rebus tuis, meas irrides malas, Plaut. Trin. 2, 4, 45 : in bonis rebus, Hor. C. 2, 3, 2. — `I.1.1.c` Res bona = res familiaris bona, *wealth* ( poet.): in re bonā esse, Laber. ap. Gell. 10, 17, 4.—Also an object of value: homines quibus mala abunde omnia erant, sed neque res neque spes bona ulla, **who had no property**, **nor the hope of any**, Sall. C. 21, 1. — `I.1.1.d` *Costly things*, *articles of luxury* : capere urbem in Arabiā plenam bonarum rerum, Plaut. Pers. 4, 3, 46; 4, 4, 82: nimium rei bonae, id. Stich. 2, 3, 55 : ignorantia bonarum rerum, Nep. Ages. 8, 5 ' bonis rebus gaudere, Hor. S. 2, 6, 110: re bonā copiosum esse, Gell. 16, 19, 7.— `I.1.1.e` *Moral*, *morally good* : illi cum res non bonas tractent, Cic. Ac. 2, 33, 72 : ut de virtutibus et vitiis, omninoque de bonis rebus et malis quaererent, id. ib. 1, 4, 15 : quid habemus in rebus bonis et malis explorati? id. ib. 2, 42, 129; so id. Or. 1, 10, 42; id. Leg. 1, 22, 58: quae tamen omnia dulciora fuint et moribus bonis et artibus, id. Sen. 18, 65.— `I.1.1.f` In literary composition, *important* or *interesting matter*, *subjects*, or *questions* : res bonas verbis electis dictas quis non legat? Cic. Fin. 1, 3, 8 : studiis generorum, praesertim in re bonā, Plaut. Am. 8, 26.— `I.A.2` Bonae artes. *A good*, *laudable way of dealing* : qui praeclari facinoris aut artis bonae famam quaerit, Sall. C. 2, 9 : huic bonae artes desunt, dolis atque fallaciis contendit, id. ib. 11, 2 : quod is bonarum artium cupiens erat, Tac. A. 6, 46.— *Liberal arts and sciences* : litteris aut ulli bonae arti, Quint. 12, 1, 7 : conservate civem bonarum artium, bonarum partium, bonorum virorum, Cic. Sest. 32, 77. —Esp.: optimae artes: optimarum artium scientia, Cic. Fin. 1, 3, 4; id. Ac. 2, 1, 1; id. Cael. 10, 24; id. Marcell. 1, 4.— `I.A.3` Bona fides, or fides bona. `I.1.1.a` *Good faith*, i. e. *conscious honesty in acts* or *words* : qui nummos fide bonā solvit, *who pays* (the price of labor) *in good faith*, i. e. *as it is honestly earned*, Cato, R. R. 14: dic, bonā fide, tu id aurum non subripuisti? Plaut. Aul. 4, 10, 46; 4, 10, 47; id. Capt. 4, 2, 111; id. Most. 3, 1, 137; id. Poen. 1, 3, 30; id. Pers. 4, 3, 16; id. Ps. 4, 6, 33: si tibi optimā fide omnia concessit, Cic. Rosc. Am. 49, 144; Quint. 10, 3, 23.—Hence, bonae fidei vir, *a conscientious man*, Quint. 10, 7, 1.— `I.1.1.b` Jurid. t. t. *Good faith in contracts and legal acts* in general, opposed to dolus malus, *honesty and fairness in dealing with another* : ad fidem bonam statuit pertinere, notum esse emptori vitium quod nosset venditor, Cic. Off. 3, 16, 67.—Hence, alienam rem bonā fide emere, *to buy*, *believing the seller to be the rightful owner*, Dig. 41, 3, 10; 41, 3, 13, § 1. bonae fidei possessor (also possessio), *believing that he is the rightful owner*, ib. 5, 3, 25, § 11; 5, 3, 22; 41, 3, 15, § 2; 41, 3, 24: conventio contra bonam fidem et mores bonos, ib. 16, 31, § 7 : bonam fidem praestare, *to be responsible for one* ' *s good faith*, ib. 17, 1, 10 prooem.—Hence, Bonae fidei actiones or judicia, *actions in equity*, i. e. certain classes of actions in which the strict civil law was set aside by the prætorian edict in favor of equity: actiones quaedam bonae fidei sunt, quaedam stricti juris. Bonae fidei sunt haec: exempto vendito, locato conducto, etc., Just. Inst. 4, 6, 28, § 19.—In the republican time the prætor added in such actions to his formula for the judex the words ex fide bonā, or, in full: quidquid dare facere oportet ex fide bonā, Cic. Off. 3, 16, 66 : iste dolus malus et legibus erat vindicatus, et sine lege, judiciis in quibus additur ex fide bonā, id. ib. 3, 15, 61; cf. id. ib. 3, 17, 70.— `I.A.4` Bona verba. *Kind words* : Bona verba quaeso, Ter. And. 1, 2, 33.— *Words of good omen* (v. omen): dicamus bona verba, Tib. 2, 2, 1 : dicite suffuso ter bona verba mero, Ov. F. 2, 638.— *Elegant* or *well-chosen expressions* : quid est tam furiosum quam verborum vel optimorum atque ornatissimorum sonitus inanis, Cic. Or. 1, 12, 51 : verborum bonorum cursu, id. Brut. 66, 233 : omnia verba sunt alicubi optima, Quint. 10, 1, 9.— *Moral sayings* : non est quod contemnas bona verba et bonis cogitationibus plena praecordia, Sen. Vit. Beat. 20, 1. — `I.A.5` Bona dicta. *Polite*, *courteous language* : hoc petere me precario a vobis jussit leniter dictis bonis, Plaut. Am. prol. 25.— *Witticisms* ( *bon-mots*): flammam a sapiente facilius ore in ardente opprimi, quam bona dicta teneat, Enn. ap. Cic. Or. 2, 54, 222: dico unum ridiculum dictum de dictis melioribus quibus solebam menstruales epulas ante adipiscier, Plaut. Capt. 3, 1, 22 : ibo intro ad libros ut discam de dictis melioribus, id. Stich. 2, 3, 75.— `I.A.6` Bona facta. = bene facta (v. bene, I. B. 2. b.), *laudable deeds* : nobilitas ambobus et majorum bona facta (sc. erant), Tac. A. 3, 40.— Bonum factum est, colloq., = bene est, bene factum est (v. bene, I. B. 2. b.): bonum factum est, ut edicta servetis mea, Plaut. Poen. prol. 16 : haec imperata quae sunt pro imperio histrico, bonum hercle factum (est) pro se quisque ut meminerit, id. ib. 45.— Hence, Elliptically, introducing commands which cannot be enforced, = *if you will do so*, *it will be well* : peregrinis in senatum allectis, libellus propositus est: bonum factum, ne quis senatori novo curiam monstrare velit, Suet. Caes. 80 : et Chaldaeos edicere: bonum factum, ne Vitellius... usquam esset, id. Vit. 14 : hac die Carthaginem vici: bonum factum, in Capitolium eamus, et deos supplicemus, Aur. Vict. 49; cf.: o edictum, cui adscribi non poterit bonum factum, Tert. Pud. 1.— `I.A.7` Bona gratia. *A friendly understanding* : cur non videmus inter nos haec potius cum bonā Ut componantur gratiā quam cum malā? Ter. Phorm. 4, 3, 17; so, per gratiam bonam abire, **to part with good feelings**, Plaut. Mil. 4, 3, 33.—In jest: sine bonā gratiā abire, *of things cast away*, Plaut Truc. 2, 7, 15.— Pleon., in the phrase bonam gratiam habere, = gratiam habere, *to thank* (v. B. 2. k.), Plaut. Rud. 2, 5, 32; id. Bacch. 4, 8, 99.— `I.A.8` Bona pars. *The well-disposed part* of a body of persons: ut plerumque fit, major pars (i. e. of the senate) meliorem vicit, Liv. 21, 4, 1 : pars melior senatūs ad meliora responsa trahere, id. 7, 21, 6.— *The good party*, i. e. the optimates (gen. in plur.): civem bonarum partium, Cic. Sest. 32, 77 : (fuit) meliorum partium aliquando, id. Cael. 6, 13 : qui sibi gratiam melioris partis velit quaesitam, Liv. 2, 44, 3.—Paronom.: (Roscius) semper partium in re publicā tam quam in scaenā optimarum, i. e. *party* and *part in a drama*, Cic. Sest. 56, 120.— Of things or persons, *a considerable part* (cf. *a good deal*): bonam partem ad te adtulit, Ter. Eun. 1, 2, 43 : bonam partem sermonis in hunc diem esse dilatam, Cic. Or. 2, 3, 14 : bonam magnamque partem exercitūs, Val. Max. 5, 2, ext. 4: bona pars noctium, Quint. 12, 11, 19 : bona pars hominum, Hor. S. 1, 1, 61 : meae vocis... bona pars, id. C. 4, 2, 46; so id. A. P. 297; Ov. P. 1, 8, 74: melior pars diei, Verg. A. 9, 156.— Rarely, and mostly eccl. Lat.: optima pars, *the best part* or *lot* : nostri melior pars animus est, Sen. Q. N. 1, prooem. § 14; cf.: quae pars optima est in homine, **best**, **most valuable**, Cic. Tusc. 5, 23, 67 : major pars aetatis, certe melior reipublicae data sit, Sen. Brev. Vit. 18, 1 : Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab eā, Vulg. Luc. 10, 42.—( ε) Adverb.: bonam partem = ex magnā parte, Lucr. 6, 1249.—( ζ) Aliquem in optimam partem cognoscere, *to know somebody from his most favorable side*, Cic. Off. 2, 13, 46: aliquid in optimam partem accipere, *to take something in good part*, *interpret it most favorably* : Caesar mihi ignoscit quod non venerim, seseque in optimam partem id accipere dicit, id. Att. 10, 3 a, 2; id. ad Brut. 1, 2, 3: quaeso ut hoc in bonam partem accipias, id. Rosc. Am. 16, 45.— `I.A.9` Dies bonus or bona. *A day of good omen*, *a fortunate day* (= dies laetus, faustus): tum tu igitur die bono, Aphrodisiis, addice, etc., Plaut. Poen. 2, 49 : nunc dicenda bonā sunt bona verba die, Ov. F. 1, 72.— *A beautiful*, *serene day*, Sen. Vit. Beat. 22, 3.— `I.A.10` Bonus mos. Boni mores, referring to individuals, *good*, *decent*, *moral habits* : nihil est amabilius quam morum similitudo bonorum, Cic. Off. 1, 17, 56 : nam hic nimium morbus mores invasit bonos, Plaut. Trin. 1, 1, 6 : domi militiaeque boni mores colebantur, Sall. C. 9, 1 : propter ejus suavissimos et optimos mores, Cic. Phil. 3, 5, 13 : cum per tot annos matronae optimis moribus vixerint, Liv. 34, 6, 9 : mores meliores, Plaut. Aul. 3, 5, 18.— Bonus mos or boni mores, in the abstract, *morality*, *the laws*, *rules of morality* : ei vos morigerari mos bonu'st, *it is a rule of morality that you should*, etc., Plaut. Capt. 2, 1, 4: ex optimo more et sanctissimā disciplinā, Cic. Phil. 2, 28, 69 : neglegentia boni moris, Sen. Ep. 97, 1.—Jurid. t. t.: conventio, mandatum contra bonos mores, **in conflict with morality**, Quint. 3, 1, 57; Dig. 16, 3, 1, § 7; Gai. Inst. 3, 157 et saep. — `I.A.11` Adverbial phrases. `I.1.1.a` Bono animo esse, or bonum animum habere. *To be of good cheer* or *courage* : bono animo es! Liberabit ille te homo, Plaut. Merc 3, 1, 33; so id. Aul. 4, 10, 61; id. Mil. 4, 8, 32; id. Rud. 3, 3, 17; Ter. Eun. 1, 2, 4; id. Heaut. 4, 6, 18; id. Ad. 2, 4, 20; 3, 5, 1; 4, 2, 4; 4, 5, 62; id. Phorm. 5, 8, 72: animo bono es, Plaut. Ps. 1, 3, 103; id. Am. 2, 2, 48; 5, 2, 1: bono animo es, inquit Scrofa, et fiscinam expedi, Varr. R. R. 1, 26 : bono animo sint et tui et mei familiares, Cic. Fam. 6, 18, 1; 6, 10, 29: bono animo esse jubere eam consul, Liv. 39, 13, 7 : habe modo bonum animum, Plaut. Capt. 1, 2, 58; so id. Am. 1, 3, 47; id. Truc. 2, 6, 44; id. Aul. 2, 2, 15: habe animum bonum, id. Cas. 2, 6, 35; id. Ep. 2, 2, 1; 4, 2, 31: bonum animum habe, Liv. 45, 8, 5 : clamor ortus ut bonum animum haberet, id. 8, 32, 1; so Sen. Ep. 87, 38.— Bono animo esse, or facere aliquid, *to be of a good* or *friendly disposition*, or *to do with good*, *honest intentions* : audire jubet vos imperator histricus, bonoque ut animo sedeant in subselliis qui, etc., Plaut. Poen. prol. 5 : sunt enim (consules) optimo animo, summo consilio, *of the best disposition*, Cic. Phil. 3, 1, 2: bono te animo tum populus Romanus... dicere existimavit ea quae sentiebatis, sed, etc., id. Imp. Pomp. 19, 56 : quod nondum bono animo in populum Romanum viderentur, Caes. B. G. 1, 6; Quint. 7, 4, 15.— Bonus animus, *good temper*, *patience* : bonus animus in malā re dimidium mali est, Plaut. Ps. 1, 5, 37 : vos etiam hoc animo meliore feratis, Ov. M. 9, 433.— `I.1.1.b` Bono modo. = placide, *with composure*, *moderation* : si quis quid deliquerit, pro noxā bono modo vindicet, Cato, R. R. 5 : haec tibi tam sunt defendenda quam moenia, mihi autem bono modo, tantum quantum videbitur, Cic. Ac. 2, 44, 137.— *In a decent manner* : neu quisquam prohibeto filium quin amet... quod bono fiat modo, Plaut. Merc. 5, 4, 62. — `I.1.1.c` Jure optimo or optimo jure, *with good*, *perfect right* : te ipse jure optumo incuses licet, Plaut. Most. 3, 2, 23; id. Rud. 2, 6, 53: ut jure optimo me deserere posses, Cic. Fam. 3, 8, 6; Sen. Ot. Sap. 2 (29), 2.—With *pass.* or *intr. verb*, *deservedly* : ne jure optimo irrideamur, Cic. Off. 1, 31, 111; cf. id. ib. 1, 42, 151; id. Marcell. 1, 4; similarly, optimo judicio, Val. Max. 2, 9, 2. `II` As *subst.* `I.A` bŏnus, boni, m.; of persons. `I.A.1` In sing. or plur. orig. = bonus vir, boni viri; v. I. A. 1. a. β, supra, *a morally good man.* *Plur.* : bonis quod bene fit haud perit, Plaut. Rud. 4, 3, 2; id. Capt. 2, 2, 108; id. Trin. 2, 1, 55; id. Pers. 4, 5, 2: melius apud bonos quam apud fortunatos beneficium collocari puto, Cic. Off. 2, 20, 71 : verum esse ut bonos boni diligant, quamobrem... bonis inter bonos quasi necessariam (esse) benevolentiam, id. Lael. 14, 50 : diverso itinere malos a bonis loca tætra... habere, Sall. C. 52, 13; 7, 2; 52, 22: oderunt peccare boni virtutis amore, Hor. Ep. 1, 16, 52 : tam bonis quam malis conduntur urbes, Sen. Ben. 4, 28, 4; so id. Vit. Beat. 15, 6; Quint. 9, 2, 76.—Rarely bŏnae, ārum, f., *good women* : quia omnes bonos bonasque adcurare addecet, etc., Plaut. Trin. 1, 2, 41.— *Sing.* : malus bonum malum esse volt ut sit sui similis, Plaut. Trin. 2, 2, 8 : nec enim cuique bono mali quidquam evenire potest, Cic. Tusc. 1, 41, 99; cf.: qui meliorem audax vocet in jus, Hor. S. 2, 5, 29.— `I.A.2` Bonus, *a man of honor.* *A brave man* : pro quā (patriā) quis bonus dubitet mortem oppetere si ei sit profuturus? Cic. Off. 1, 17, 57 : libertatem quam nemo bonus nisi cum animā simul amittat, Sall. C. 33, 5 : fortes creantur fortibus et bonis, Hor. C. 4, 4, 29 (opp. ignavi): famā impari boni atque ignavi erant, Sall. J. 57, 6; 53, 8; id. C. 11, 2. — *A gentleman* : quis enim umquam, qui paululum modo bonorum consuetudinem nosset, litteras ad se ab amico missas... in medium protulit? Cic. Phil. 2, 4, 7.— `I.A.3` Boni, *the better* (i. e. *higher*) *classes of society.* In gen. (of political sentiments, = optimates, opp. populares, seditiosi, perditi cives, etc.; so usu. in Cic.): meam causam omnes boni proprie enixeque susceperant, Cic. Sest. 16, 38 : audaces homines et perditi nutu impelluntur... boni, nescio quomodo, tardiores sunt, etc., id. ib. 47, 100 : ego Kal. Jan. senatum et bonos omnes legis agrariae... metu liberavi, id. Pis. 2, 4 : etenim omnes boni, quantum in ipsis fuit, Caesarem occiderunt, id. Phil. 2, 13, 29; id. Fam. 5, 2, 8; 5, 21, 2; id. Sest. 2, 5; 16, 36; 48, 103; id. Planc. 35, 86; id. Mil. 2, 5; id. Off. 2. 12, 43: maledictis increpat omnes bonos, Sall. C. 21, 4; 19, 2; 33, 3; Hirt. B. G. 8, 22; so, optimi, Cic. Leg. 3, 17, 37; and, ironically, boni identified with *the rich* : bonorum, id est lautorum et locupletum, id. Att. 8, 1, 3.— Without reference to political views; opp. vulgus (rare): nihil ego istos moror fatuos mores quibus boni dedecorant se, Plaut. Trin. 2, 2, 22 : semper in civitate quibus opes nullae sunt bonis invident, Sall. C. 37, 3 : elatus est sine ullā pompā funeris, comitantibus omnibus bonis, maximā vulgi frequentiā, Nep. Att. 22, 2.—So, mĕlĭōres, um, m., *one* ' *s betters* : ut quaestui habeant male loqui melioribus, Plaut. Poen. 3, 3, 13 : da locum melioribus, Ter. Phorm. 3, 2, 37.— `I.A.4` Boni, bone, in addresses, as an expression of courtesy, Hor. S. 2, 2, 1; 2, 6, 51; 2, 6, 95; id. Ep. 2, 2, 37; *ironice*, id. S. 2, 3, 31.— `I.A.5` Optimus quisque = quivis bonus, omnes boni. Referring to morality: esse aliquid naturā pulcrum quod optimus quisque sequeretur, **every good man**, Cic. Sen. 13, 43 : qui ita se gerebant ut sua consilia optimo cuique probarent, optimates habebantur, id. Sest. 45, 96; id. Off. 1, 43, 154; id. Fin. 1, 7, 24; id. Sest. 54, 115; and = *even the best* : quare deus optimum quemque malā valetudine adficit? Sen. Prov. 4, 8.— Of the educated classes: adhibenda est quaedam reverentia adversus homines, et optimi cujusque et reliquorum, Cic. Off. 1, 28, 99; cf. id. ib. 1, 25, 85: Catilina plerisque consularibus, praeterea optumo cuique, litteras mittit, Sall. C. 34, 2 : optimo cuique infesta libertas, Sen. Ot. Sap. 8, 2 (32 *fin.*).— *Honorable*, *brave* : optumus quisque cadere et sauciari, ceteris metus augeri, Sall. J. 92, 8.— In gen., *excellent* : optimus quisque facere quam dicere... malebat, Sall. C. 8, 5.—( ε) Distributively: ita imperium semper ad optumum quemque a minus bono transfertur, **to the best man in each instance**, Sall. C. 2, 6.—( ζ) Referring to another superlative ( = quo quisque melior eo magis, etc.): hic aditus laudis qui semper optimo cuique maxime patuit, Cic. Imp. Pomp. 1, 1; so id. Lael. 4, 14; id. Inv. 2, 11, 36; Sen. Vit. Beat. 18, 1.—( η) Attributively, with a noun: optimam quamque causam, Cic. Sest. 43, 93 : optima quaeque dies, Verg. G. 3, 66. 5560#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5559#bonum2#bŏnum, i, n., plur. bona; mĕlĭus, ōris, n.; optĭmum, i, n. (v. infra); of things in gen. `..1` Bonum, or plur. bona, *a good*, or *goods* in a moral and metaphysical sense, *a moral good*, *a blessing* : sunt autem hae de finibus defensae sententiae: nihil bonum nisi honestum, ut Stoici; nihil bonum nisi voluptatem, ut Epicurus; nihil bonum nisi vacuitatem doloris, ut Hieronymus... tria genera bonorum, maxima animi, secunda corporis, externa tertia, ut Peripatetici, etc., Cic. Tusc. 5, 30, 84 sq. : quid est igitur bonum? Si quid recte fit et honeste et cum virtute, id bene fieri vere dicitur, et quod rectum et honestum et cum virtute est, id solum opinor bonum, id. Par. 1, 1, 9 : ut quis intellegat, quid sit illud simplex et verum bonum quod non possit ab honestate sejungi, id. Ac. 1, 2, 7 : non-est igitur voluptas bonum, id. Fin. 1, 11, 39 : finis bonorum et malorum ( τέλος ἀγαθῶν) = summa bona et mala: sunt nonnullae disciplinae quae, propositis bonorum et malorum finibus, officium omne pervertant. Nam qui summum bonum sic instituit ut, etc., id. Off. 1, 2, 5; cf. id. Par. 1, 3, 14; id. Ac. 2, 9, 29; 2, 36, 114; 2, 42, 129; id. Fin. 1, 9, 29; 1, 12, 42; id. Tusc. 4, 31, 66; Sen. Vit. Beat. 24, 5; id. Ep. 117, 1 et saep.— `..2` Bonum, what is *valuable*, *beneficial*, *estimable*, *favorable*, *pleasant*, physically or mentally: quoi boni Tantum adfero quantum ipsus a diis optat, Plaut. Capt. 4, 1, 9 : multa bona vobis volt facere, **will do you much good**, id. Poen. 5, 4, 60; id. Am. prol. 43, 49; id. Pers. 4, 8, 4; 2, 3, 14; id. Cas. 2, 8, 32: tum demum nostra intellegemus bona quom ea amisimus, id. Capt. 1, 2, 33 : multa tibi di dent bona, id. Poen. 1, 1, 80; cf. id. ib. 3, 3, 54; 3, 3, 74; id. Mil. 3, 1, 120; id. Men. 3, 3, 34; id. Pers. 4, 3, 23; id. Truc. 1, 2, 23; id. Merc. 1, 2, 40; id. Most. 1, 1, 47: omnia Bona dicere, **to speak in the highest terms of one**, Ter. And. 1, 1, 70 : sed ne vivus quidem bono caret, si eo non indiget, Cic. Tusc. 1, 36, 88 : cum quaecumque bona Peripateticis, eadem Stoicis commoda viderentur, id. ib. 5, 41, 120 : nihil enim boni nosti, **nothing that is good for any thing**, id. Phil. 2, 7, 16 : mala pro bonis legere dementia est, Sen. Vit. Beat. 6, 1; Val. Max. 5, 3, ext. 3 *fin.*; Hor. S. 1, 2, 73: quia bonum sit valere, **a good thing**, Cic. Fin. 4, 23, 62 (cf. III. A. 5. infra): melius: quo quidem haud scio an... quidquam melius sit homini a dis immortalibus datum, id. Lael. 6, 20 : meliora... Aristotelem de istis rebus scripsisse, id. Or. 1, 10, 43 : optimum: difficillimum est formam exponere optimi, id. ib. 11, 36.— Here belongs the phrase boni consulere; v. consulo.—So after prepositions: in bonum vertere, v. under verto: in melius ire, **to change for the better**, Tac. A. 12, 68.—In the same sense: in melius aliquid referre, or reflectere ( poet.), Verg. A. 1, 281; 11, 426; 10, 632: ad melius transcurrere, **to pass over to something better**, Hor. S. 2, 2, 82.— `..3` Bonum or bona, *prosperity* : fortiter malum qui patitur, idem post patitur bonum, Plaut. As. 2, 2, 58 : nulli est homini perpetuum bonum, id. Curc. 1, 3, 33 : unā tecum bona, mala tolerabimus, Ter. Phorm. 3, 3, 23 : quibus in bonis fuerint et nunc quibus in malis sint, ostenditur ( = in secundis, in adversis rebus), Cic. Inv. 1, 55, 107.— `..4` *Good qualities*, *gifts* : omnia adsunt bona, quem penes'st virtus, Plaut. Am. 2, 2, 30 : magnis illi et divinis bonis hanc licentiam adsequebantur, Cic. Off. 1, 41, 148 : nisi qui se suā gravitate et castimoniā... tum etiam naturali quodam bono defenderet, etc., id. Cael. 5, 11 : hunc meā sententiā divinis quibusdam bonis instructum atque ornatum puto, id. ib. 17, 39 : non intellego quod bonum cuiquam sit apud tales viros profuturum, id. Balb. 28, 63 : gaude isto tuo tam excellenti bono, id. Marcell. 6, 19; so id. Imp. Pomp. 16, 49.— `..5` *Advantage*, *benefit* : si plus adipiscare, re explicatā, boni, quam addubitatā mali, Cic. Off. 1, 24, 83 : saepe cogitavi bonine an mali plus adtulerit... eloquentiae studium, id. Inv. 1, 1, 1; 2, 35, 106; id. Off. 2, 2, 5; id. Sest. 10, 24: maximum bonum in celeritate ponebat, Sall. C. 43, 4; so, bono publico ( abl.), *for the public good* : hoc ita si fit, publico fiat bono, Plaut. Trin. 1, 2, 183; Liv. 2, 44, 3; Dig. 41, 3, 1.— `..6` With aequum, *what is fair and good*, *the fair* ( *thing*), *fairness*, *equity* : si bonum aequomque oras, Plaut. Most. 3, 1, 149; so id. Pers. 3, 1, 71; id. Rud. 1, 2, 94; id. Men. 4, 2, 11: si tu aliquam partem aequi bonique dixeris, Ter. Phorm. 4, 3, 32; id. Heaut. 4, 1, 29; id. Ad. 1, 1, 39: a quo vivo nec praesens nec absens quidquam aequi bonique impetravit, Cic. Phil. 2, 37, 94.—Hence, aequo et bono, or ex aequo et bono, *in* ( *with*) *fairness*, *in equity*, Ter. Ad. 5, 9, 30; Auct. Her. 2, 10, 14; 2, 12, 18; 2, 13, 20; Gai. Inst. 3, 137: aequi bonique, as *gen. of value*, with facere: istuc, Chreme, Aequi bonique facio, **I place a fair and proper value on it**, Ter. Heaut. 4, 5, 40.— `..7` Bona, *one* ' *s property*, *fortunes*, almost always denoting the whole of one's possessions. `.1.1.a` In gen.: paterna oportet reddi filio bona, Plaut. Poen. 5, 2, 120 : bona sua med habiturum omnia, id. Truc. 2, 4, 49; cf. id. ib. 2, 7, 6; 4, 2, 29; id. Rud. 2, 6, 22; id. Most. 1, 3, 77; id. Trin. 4, 4, 3; Ter. Eun. 2, 2, 4: bona mea diripiebantur atque ad consulem deferebantur, Cic. Sest. 24, 54 : cum de capite, civis et de bonis proscriptio ferretur, id. ib. 30, 65 : bona, fortunas, possessiones omnium, id. Caecin. 13, 38 : at mulctantur bonis exsules, id. Tusc. 5, 37, 106; id. Off. 2, 23, 81; id. Par. 1, 1, 7; id. Sest. 19, 42; 43, 94; 52, 111; id. Phil. 2, 26, 64; Caes. B. G. 7, 3; Liv. 2, 3, 5; 2, 5, 5; 4, 15, 8; Tac. A. 2, 48; Quint. 6, 1, 19 et saep.— `.1.1.b` Bonorum possessio, *the possession of one* ' *s property by another.* Bonorum possessio in consequence of bonorum cessio, i. e. *an assignment of one* ' *s property for the benefit of creditors*, Dig. 42, tit. 3.— Bonorum possessio granted by the prætor against a contumacious or insolvent debtor (in bona mittere, in bona ire jubere, bona possidere jubere, etc.); cf. Dig. 42, tit. 4: postulat a Burrieno Naevius ut ex edicto bona possidere liceat, Cic. Quint. 6, 25, and the whole of c. 8: edixit... neu quis militis... bona possideret aut venderet, Liv. 2, 24, 6 : bona proscribere, **to offer the property thus transferred for sale**, Cic. Quint. 6, 25.— Chiefly referring to the property of a defunct person (hereditas), where the prætor, till the heir had proved his right, granted a bonorum possessio secundum tabulas or contra tabulas, Dig. 37, tit. 4; 37, tit. 11.— `.1.1.c` In bonis esse; with reference to the older civil law, which distinguished between civil property (habere rem ex jure Quiritium) and natural property (rem in bonis habere, res in bonis est), Gai. Inst. 2, 40, 41; Dig. 40, 12, 38, § 2; 37, 6, 2, § 1; 37, 6, 3, § 2; ib. Fragm. 1, 16; Gai. Inst. 1, 22; 1, 35; 1, 222; 1, 167; Dig. 1, 8, 1; 27, 10, 10: neque bonorum possessorum, neque... res pleno jure fiunt, sed in bonis efficiuntur, ib. Fragm. 3, 80.—Hence, nullam omnino arbitrabamur de eā hereditate controversiam eum habiturum, et est hodie in bonis, i. e. the bonorum possessio has been granted to him, which did not give full ownership, but effected only that the hereditas was in bonis. Cic. Fam. 13, 30, 1. `III` Predicative use. `III.A` With nouns or pronouns as subjects. `III.A.1` Bonum esse, *to be morally good*, *honest* : nunc mihi bonae necessum est esse ingratiis, Quamquam esse nolo, Plaut. Cist. 2, 3, 82 : bonam ego quam beatam me esse nimio dici mavolo, id. Poen. 1, 2, 93; so id. Capt. 2, 1, 44; id. Men. 4, 2, 6; id. Rud. prol. 29: itaque viros fortes magnanimos eosdem, bonos et simplices... esse volumus, Cic. Off. 1, 19, 63; cf. id. ib. 3, 21, 84; id. Att. 15, 6, 1: Cato esse quam videri bonus malebat, Sall. C. 54, 5 : ut politiora, non ut meliora fiant ingenia, Val. Max. 5, 4, ext. 5 *fin.* — `III.A.2` *To be beneficial*, *prosperous*, *advantageous*, *valuable*, *favorable*, *serviceable*, *correct*, with reference to both persons and things as subjects, and in regard to physical and mental relations: jam istuc non bonumst, Plaut. Merc. 2, 2, 29; Cato, R. R. 157: oleum viridius et melius fiet, id. ib. 3 : vinum ut alvum bonam faciat, **to correct the bowels**, id. ib. 156 : quid est homini salute melius? Plaut. As. 3, 3, 127 : non optuma haec sunt, verum meliora quam deterruma, id. Trin. 2, 3, 1 : quid est quod huc possit quod melius sit accedere? Cic. Fin. 1, 12, 41; 1, 18, 57; id. Tusc. 1, 41, 99: in quo (vestitu), sicut in plerisque rebus, mediocritas optima est, id. Off. 1, 36, 130; 2, 17, 59; id. Inv. 1, 31, 51; id. Or. 2, 6; 11, 36: meliorem tamen militem... in futura proelia id certamen fecit, Liv. 2, 51, 3 : parvus ut est cygni melior canor, ille gruum quam Clamor, Lucr. 4, 181; 4, 191: si meliora dies, ut vina, poemata reddit, Hor. Ep. 2, 1, 34.—So in the optative formula: quod bonum, faustum, felixque sit, Liv. 1, 28, 7; 1, 17, 10; 39, 15, 1; 3, 54; 3, 34.—Also, quod bonum atque fortunatum mihi sit, Plaut. Cas. 2, 6, 50; and with a noun as subject: ut nobis haec habitatio Bona, fausta, felix, fortunataque evenat, Plaut. Trin. 1, 2, 3.— `III.A.3` *To be kind* : bonus cum probis'st (erus), malus cum malis, Plaut. Most. 4, 1, 22 : hic si vellet bonus ac benignus Esse, Hor. S. 1, 2, 52.— `III.A.4` With reference to the gods: ecastor ambae (Fortuna et Salus sunt bonae, Plaut. As. 3, 3, 129 : Palladis aut oculos ausa negare bonos (esse), Prop. 3, 24, 12 (2, 28, 12).— `III.B` *Impers.* `III.A.1` Bonum est (very rare for the class. bene est; v. bene). Without a subject: bonum sit! **may it be fortunate**, **favorable!** Verg. E. 8, 106.— With *subject inf.* : nam et stulte facere, et stulte fabularier in aetate haud bonum est, Plaut. Trin. 2, 4, 61 : bonum est pauxillum amare, insane non bonum est, id. Curc. 1, 3, 20.— `III.A.2` Melius est. With *subject inf.* : melius sanam est mentem sumere, Plaut. Men. 5, 2, 51 : nihil sentire est melius quam tam prava sentire, Cic. Ac. 2, 40, 125; cf. id. Fin. 1, 19, 62; id. Off. 1, 43, 156; so, melius fuit, fuisset, or fuerat, **it would have been better**, id. N. D. 3, 33; id. Sen. 23, 82; id. Off. 3, 25, 94: proinde quiesse erit melius, Liv. 3, 48, 3; 3, 41, 3; Verg. A. 11, 303.— With *subject inf.-clause* : meliu'st te quae sunt mandata tibi praevortier, Plaut. Merc. 2, 3, 125; id. Men. 5, 9, 32.— With *ut-clause* : quid melius quam ut hinc intro abeam et me suspendam clanculum, Plaut. Rud. 4, 4, 145; so id. Ps. 4, 7, 18.— With *subjectclause* in the *subjunctive* : nunc quid mihi meliu'st quam ilico hic opperiar erum, Plaut. Rud. 2, 2, 22.— `III.A.3` Optimum est. With *subject inf.* : optimum visum est, captivos quam primum deportare, Liv. 23, 34, 8 : si quis dicit optimum esse navigare, Sen. Ot. Sap. 8, 4 (32 *fin.*); so, optimum fuit, *it would have been better*, and optimum erat, *it would be better*, Quint. 6, prooem. 3; 11, 2, 33; Hor. S. 2, 1, 7.— With *inf.-clause* : constituerunt optimum esse, domum suam quemque reverti, Caes. B. G. 2, 10 : optimum visum est, in fluctuantem aciem tradi equos, etc., Liv 6, 24, 10; 22, 27, 6.— With *ut* and *subj* : hoc vero optimum, ut is qui, etc., id ultimum bonorum, id ipsum quid et quale sit nesciat, Cic. Fin. 2, 3, 6.— With quod: illa vero optima (sunt) quod cum Haluntium venisset Archagathum vocari jussit, Cic. Verr. 2, 4, 23, § 51 : optimum vero (est) quod dictaturae nomen in perpetuum de re publica sustulisti, id. Phil. 2, 36, 91.—( ε) With *second sup.*, in the phrase optumum factu est (where factu is redundant): sed hoc mihi optumum factu arbitror, Plaut. Stich. 1, 2, 16 : optimum factu esse duxerant frumento... nostros prohibere, Caes. B. G. 4, 30 : optumum factu credens exercitum augere, Sall. C. 32, 1 (Kritz, factum); 57, 5 (Kritz, factum). `IV` Ellipt. use: di meliora, i. e. dent or velint, i. e. *let the gods grant better things than what you say*, etc.; *God forbid!* in full: di melius duint, Ter. Phorm. 5, 9, 16 : di meliora velint! Ov. M. 7, 37.—Ellipt.: di meliora! inquit, Cic. Sen. 14, 47 : id ubi mulier audivit, perturbata, dii meliora inquit, etc., Liv. 39, 10, 2; 9, 9, 6; Verg. G. 3, 513; similarly, di melius, i. e. fecerunt, Val. Max. 6, 1, ext. 3. `V` With *object* expressed, `III.A.1` By dat. = *good*, *useful*, *beneficial for* : ambula, id lieni optumum est, Plaut. Curc. 2, 1, 25 : quia vobis eadem quae mihi bona malaque esse intellexi, Sall. C. 20, 3 : bona bello Cornus, jaculis, etc., Verg. G. 2, 447.— = benignus or propitius, *kind to* : vicinis bonus esto, Cato, R. R. 4 : bene merenti mala es, male merenti bona es, Plaut. As. 1, 2, 3 : vos o mihi Manes, Este boni, Verg. A. 12, 647.— = idoneus, *fit for*, *adapted to* : qui locus vino optimus dicetur esse, Cato, R. R. 6 : tum erit ei rei optumum tempus, id. ib. 26 : terra cui putre solum, Optima frumentis, Verg. G. 2, 205; 2, 319; 1, 286.— With *sum* and dat., in the phrase alicui bono est, *it is of service to one*, *profits him* : accusant in quibus occidi patrem Sex. Roscii bono fuit, Cic. Rosc. Am. 5, 13 : bono fuisse Romanis adventum eorum constabat, Liv. 7, 12, 4.—Hence, with *rel. dat.* : cui bono (est), *for whose advantage it is* : quod si quis usurpet illud Cassianum cui bono fuerit, etc., Cic. Phil. 2, 14, 35 : cui bono fuisset, id. Rosc. Am. 30, 84; id. Mil. 12, 32 Ascon. ad loc.; cf. ellipt. form cui bono? Prisc. p. 1208 P.—( ε) With *dat. gerund* : ager oleto conserundo qui in Favonium spectavit, aliis bonus nullus erit, Cato, R. R. 6; Varr. R. R. 1, 24: (mons) quia pecori bonus alendo erat, Liv. 29, 31; 9, 10.— `III.A.2` By *ad* and *acc.* : refert et ad quam rem bona aut non bona sit, Varr. R. R. 1, 91 : occasio quaeritur idoneane fuerit ad rem adoriendam, an alia melior, Auct. Her. 2, 4, 7 : non campos modo militi Romano ad proelium bonos, etc., Tac. A. 2, 14. 5561#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5560#bonuscula#bŏnuscŭla, ōrum, n. dim. bonus, `I` *small possessions*, *a little estate* (post-class.): de bonusculis avitis et paternis, Sid. Ep. 9, 6; Cod. Th. 10, 10, 29, § 1. 5562#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5561#boo#bŏo (with the digamma bŏvo, Enn.; `I` v. infra), āre or ĕre, v. n. from the root bo, kindr. with Sanscr. gu and the Gr. βοάω; cf. Varr. L. L. 7, § 104 Müll.; Non. p. 79, 4; acc. to Paul. ex Fest. p. 30 Müll. directly from the Gr., *to cry aloud*, *roar* (mostly ante- and post-class., and in the poets). `I...a` Bŏvo, āre: clamore bovantes, Enn. ap. Varr. 1. 1. (Ann. v. 571 Vahl.).— `I...b` Bŏo, ĕre: clamore et sonitu colles resonantes bount, Pac. ap. Non. 1. 1. (Trag. Rel. v. 223 Rib.; Varr. ib.; perh. in both pass. we should read boant; cf. Ussing ad Plaut. Am. 1, 1, 77).— `I...c` Bŏo, āre (the usual form): boat Caelum fremitu, Plaut. Am. 1, 1, 77; Ov. A. A. 3, 450; App. Flor. 17. 5563#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5562#boopes#bŏōpes, is, n., = βοῶπες, `I` *a plant*, pure Lat. caerefolium, App. Herb. 104. 5564#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5563#Bootes#Bŏōtes, ae ( `I` *gen.* Bootae, Ov. A. A. 2, 55; Luc. 2, 722; Juv. 5, 23; Mart. 4, 3, 5; cf. Rudd. I. p. 76, n. 48: Bootis, Hyg. Astr. 3, 24; Avien. Perieg. 364; 456; 856; Isid. Orig. 3, 70, 9: Booti, Cic. Arat. ap. Prisc. p. 706; v. 100 B. and K., and Cic. N. D. 2, 42, 110; acc. Booten, Ov. F. 5, 733; voc. Boote, id. M. 2, 176), m., = Βοώτης, *the nearly stationary constellation Bootes*, *the Bear-keeper*, = Arctophylax (q. v.; cf. also arcturus), Cic. Arat. l. l.; Verg. G. 1, 229; Ov. M. 10, 447 al.: piger, id. F. 3, 405; Juv. 5, 23; Claud. Rapt. Pros. 2, 190: tardus, Ov. M. 2, 176; Caes. Germ. Arat. 139; Val. Fl. 2, 68; Sen. Med. 315; Claud. Laud. Stil. 1, 123. 5565#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5564#Bora#Bora, ae, m., `I` *a mountain in Macedonia*, now *Nitje*, Liv. 45, 19, 8 sq. 5566#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5565#Borcani#Borcāni, ōrum, m., `I` *a people of Apulia*, Plin. 3, 11, 16, § 105. 5567#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5566#borealis#bŏrĕālis, e, v. boreas, II. B. 5568#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5567#boreas#bŏrĕas ( borras, Prud. Psych. 847; Paul. Nol. Carm. 17, 245), ae, m., = Βορέας or Βορρᾶς. `I` *The north wind;* pure Lat aquilo, Plin. 2, 47, 46, § 119: ventus Boreas, Nep. Milt. 2, 4 : Boreae frigus, Verg. G. 1, 93 : tellus boreā rigida spirante, id. ib. 2, 316; id. A. 3, 687: horrifer, Ov. M. 1, 65 : praeceps, id. ib. 2, 185; 13, 418; 15, 471; Col. poët. 10, 288; Stat. S. 5, 1, 82.— *Acc.* Borean, Ov. M. 15, 471; id. F. 2, 147; Luc. 4, 61; 5, 543; 5, 705; 8, 183; 10, 289; Stat. S. 3, 2, 45; id. Th. 7, 6; Manil. 4, 644: Boream, Prop. 2 (3), 26, 51. Claud. Epigr. 9, 3.— `I.B` Meton. `I.B.1` *The north* : Boreae finitimum latus, Hor. C. 3, 24, 38.— `I.B.2` Personified, *the son of the river-god Strymon*, *and father of Calais and Zetes by Orithyia*, *daughter of Erectheus*, *king of Attica*, Ov. M. 6, 682; 6, 711 sq.; Prop. 2, 26, 51 (3, 22, 31).— `II` Derivv. `I.A` bŏrī^us or bŏrē^us = βόρειος, *pertaining to the north wind*, *northern* : sub axe boreo, Ov. Tr. 4, 8, 41; so Isid. Orig. 3, 32, 1 Lind. *N. cr.;* 3, 36; 13, 5, 5: frigus, Prisc. Perieg. 271; 315; 789.— Bŏrīon, ii, n., = Βόρειο? : promonturium, Βόρειον ἄκπον, *in Cyrenaica*, Mel. 1, 7, 5; Plin. 5, 4, 4, § 28.— `I.B` bŏrĕālis, e, *northern* (rare; perh. only in Avienus): flamina, **the north winds**, Avien. Phaen. Arat. 951; id. Perieg. 84 and 292. 5569#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5568#boreotis#bŏrĕōtis, ĭdis, `I` *adj. f.*, = βορεῶτις, *northern; acc. plur.* boreotidas, Prisc. Perieg. 577. 5570#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5569#boria#bŏrīa, ae, f., = βόρεια (northern), a `I` *kind of jasper*, Plin. 37, 8, 37, § 116. 5571#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5570#Borion#Bŏrīon, v. boreas, II. A. 5572#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5571#borith#bōrith =, `I` *a plant purifying like soap*, *soapwort* (herbe savonnieère, Jarchi Malach. 3, 2; cf. Ges. and Robinson's Heb. Lex. under), Vulg. Jer. 2, 22, and Mal. 3, 2. 5573#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5572#borras#borras, v boreas `I` *init.* 5574#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5573#borrio#borrio ( bur-), īre, 4, v. n., `I` *to swarm* : in stipite formicarum nidificia borriebant, App. M. 8, p. 211, 30. 5575#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5574#Borysthenes#Bŏrysthĕnes, is, m., = Βορυσθένης, `I` *a large but gently-flowing river in Sarmatia*, *which empties into the Black Sea*, now *the Dnieper*, Mel. 2, 1, 6; 2, 7, 2; Curt. 6, 2, 13; Plin. 4, 12, 26, § 82 sq.; Gell. 9, 4, 6.— `II` Derivv. `I.A` Bŏrysthĕnĭus, a, um, adj., *pertaining to the Borysthenes* : amnis, poet. circumlocution for *Borysthenes*, Ov. P. 4, 10, 53.— `I.B` Bŏrysthĕnis, ĭdis, f., adj., = Βορυσθενίς, the same: ora, Calvus ap. Val. Prob. p. 1395 P.—And *subst.* : Bŏry-sthĕnis, ĭdis, f., *a town on the Borysthenes*, *previously called Olbia*, *a colony from Miletus*, now *Kudak*, *in the region of the present Oczakow*, or *of Nikolajew*, Mel. 2, 1, 6 (here erroneously distinguished from Olbia).— `I.C` Bŏrysthĕnĭdae, ārum, m., *the dwellers on* or *near the Borysthenes* : hiberni, Prop. 2, 7, 18.— `I.D` Bŏrysthĕ-nītae, ārum, = Βορυσθενῖται, the same, Macr. S. 1, 11, 33. 5576#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5575#bos#bōs, bŏvis (prob. orig. form of nom. bŏ-vis, like bovare for boare, Petr. 62, 13; cf. Varr L. L. 8, § 74 Müll., where, acc. to Cod. B., the read. should be: nunc in consuetudine aliter dicere pro Jovis Juppiter, pro Bovis Bos, pro Strus Strues.—Hence, `I` *gen. plur.* bŏvĕrum, Cato, R. R. 62 Schneid. *N. cr.;* cf. Varr. L. L. l. l.: alios dicere Boum greges, alios Boverum; v. Juppiter, nux, rex, sus, and Schne id. Gr. 2, p. 171.— Regular *gen.* boum very freq.; uncontracted form bovum, Cic. Rep. 2, 9, 16 Halm; Cod. Sang. Colum. 6, 17, 6; 6, 37, 11, and Cod. Reg. ib. 6, 38, 4; cf. Prisc. p. 773 P.— *Dat. plur.* contr. bōbus, Hor. C. 3, 6, 43; id. C. S. 49; id. Epod. 2, 3; Cic. N. D. 2, 63, 159, twice; cf. Prisc. p. 773 sq. P.; but more freq. and class. būbus, even Cato, R. R. 6, 3; 54, 1; 54, 60; 54, 70; 54, 73; once bŭbŭs, Aus. Epigr. 62, 2; cf. on the other hand, Serv. ad Verg. E. 8, 86.—Exs. of the uncontracted form bovibus are entirely. wanting; v. Neue, Formenl. 1, 280 sqq.; 1, 289), comm.; generally *masc.* in prose (hence, femina bos, Varr. R. R. 2, 1, 17; Liv. 25, 12, 13; 27, 37, 11; Col. 6, 24, 3; Plin. 8, 46, 71, § 186; Tac. G. 40) [from the root bo-, prop. the roaring, kindr. with Gr. βοῦς, βῶς; Sanscr. gō, gu]. `I` *An ox*, *a bull*, *a cow;* described by Plin. 8, 45, 70, § 176 sq.; Cato, R. R. 70 sq.; Varr. R. R. 1, 20, 1; 2, 1, 12 sq.; 2, 5, 7.—In gen.: quia boves bini hic sunt in crumenā, *i.* e. *the price of them*, Plaut. Pers. 2, 5, 16: Olympiae per stadium ingressus esse Milo dicitur, cum umeris sustineret bovem, Cic. Sen. 10, 33 : consimili ratione venit bubus quoque saepe Pestilitas, Lucr. 6, 1131 : quae cura boum, qui cultus habendo Sit pecori, Verg. G. 1, 3 : bos est enectus arando, Hor. Ep. 1, 7, 87; Verg. G. 3, 50 sq.; Col. l ib. 6; Pall. Mart. 11, 1 sq.—In *fem.* : actae boves, Liv. 1, 7, 6 : bove eximiā captā de grege, id. 1, 7, 12; Ov. M. 8, 873; so, torva, Verg. G. 3, 52 : cruda, Hor. Epod. 8, 6 : intactae, id. ib. 9, 22 : formosa, Ov. M. 1, 612 : incustoditae, id. ib. 2, 684 : vidisti si quas Boves, id. ib. 2, 700 : forda, fecunda, id. F. 4, 630 and 631 al. —Prov.: bovi clitellas imponere, *to put a pack - saddle upon an ox*, i. e. *to assign one a duty for which he is not qualified*, old Poët. ap. Cic. Att. 5, 15, 3 (in the form non nostrum onus: bos clitellas (sc. portabat), Quint. 5, 11, 21 Spald.); cf.: optat ephippia bos, piger optat arare caballus, Hor. Ep. 1, 14, 43; and Amm. 16, 5, 10.—Humorously, for *a whip cut from neat* ' *s leather*, *a raw hide* : ubi vivos homines mortui incursant boves, Plaut. As. 1, 1, 20 : bos Lucas, *the elephant;* v. Lucani, D.— `II` *A kind of sea-fish of the genus of the turbot*, Plin. 9, 24, 40, § 78; Ov. Hal. 94; cf. Plin. 32, 11, 54, § 152. 5577#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5576#boscis#boscis, ĭdis, f., = βοσκάς, `I` *a kind of duck*, Col. 8, 15, 1 (perh., acc. to the Greek, more correctly boscăs, ădis; v. Schneid. Comment. in h. l.). 5578#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5577#Bosporus#Bospŏrus and Bosphŏrus (in MSS. sometimes Bosfŏrus), i, m. ( `I` *fem.*, Sulp. Sev. Dial. 1, 26; Prop. 3, 11, 68; v. infra), = Βόσπορος and Βόσφορος (i. e. the heifer's ford, on account of Io's passage here as a heifer), *the name of several straits*, and particularly, `I.A` Thracius, Gr. Βόσπορος Θρ?κιος, *between Thrace and Asia Minor*, now *the Strait* or *Channel of Constantinople*, Varr. R. R. 2, 1, 8; Mel. 1, 1, 5; 1, 2, 2 and 6; 1, 19, 5 and 12; 2, 2, 6; 2, 7, 3; Plin. 4, 12, 24, § 76 sq.; 5, 32, 43, § 149 sq.; Hor. C. 2, 13, 14; 2, 20, 14; 3, 4, 30; Val. Fl. 4, 345.— `I.B` Cimmerius, *the Cimmerian Bosporus*, *leading from the Black Sea to the Azof*, now *the Strait of Kertsch* or *Jenikaleh*, Mel. 1, 1, 5; 1, 19, 15; 1, 19, 17; 1, 19, 18; 2, 1, 2 and 3; Curt. 6, 2, 13; Plin. 4, 12, 24, § 76 sq.— *Voc.* Bospore, *fem.*, of the land adjoining the Bosporus, Prop. 3, 11 (4, 10), 68.— `II` Derivv. `I.A` Bospŏrĭus ( Bospŏrĕus, Sid. Carm. 2, 55), a, um, adj., = Βοσπόριος, *of the Bosporus* : mare, Ov. Tr. 2, 298 Jahn. — `I.B` Bospŏrĭcus, a, um, the same: mare, Gell. 17, 8, 16.— `I.C` Bospŏrānus ( Bosph-, Bosf-), i, m., = Βοσπορανός, *a dweller on* or *near the* Bosporus Cimmerius, Cic. Imp. Pomp. 4, 9; Tac. A. 12, 15, 16. —Hence, adj. : bellum, Tac. A. 12, 15, 63. 5579#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5578#Bostar#Bostar, ăris, m., `I` *a Carthaginian proper name*, Cic. Aem. Scaur. 2, 1 sqq.; 4, 8; Liv. 22, 22, 9 sqq.; 23, 34, 1; Sil. 3, 647. 5580#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5579#Bostra#Bostra, ae, f., = Βόστρα, `I` *the capital of the Roman province of Arabia from the time of Trajan*, now *Bozra*, Amm. 14, 8, 13. —Called Bosra, Vulg. Isa. 34, 6; id. Jer. 48, 24 al.—Hence, Bostrēnus, a, um, adj., *of Bozra.* —Only *subst.* : Bostrēnus, i, m., *an inhabitant of Bozra* : praetextatus, Cic. Q. Fr. 2, 12, 3; plur., Inscr. Orell. 3440. 5581#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5580#bostrychites#bostrŭchītes, ae, m., = βοστρυχίτης, `I` *a precious stone*, otherwise unknown, Plin. 37, 10, 55, § 150; 37, 11, 73, § 191. 5582#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5581#bostrychus#bostrŭchus, a, um, adj., = βόστρυχος, `I` *curled*, *in ringlets* : crines, Firm. Math. 4, 12.†† bŏtănĭcum herbarium dicitur, quod ibi herbae notentur, Isid. Orig. 4, 10, 4. 5583#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5582#botanismus#bŏtănismus, i, m., = βοτανισμός, `I` *a weeding*, *a pulling up of weeds*, Plin. 18, 18, 47, § 169. 5584#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5583#botellus#bŏtellus, i, m. dim. botulus, `I` *a small sausage* (rare), Mart. 5, 78, 9; 11, 31, 13; cf. Apic. 2, 3; Sid. Ep. 8, 11. 5585#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5584#Boterdum#Boterdum, i, n., `I` *a town in* Hispania Tarraconensis, Mart. 1, 49, 7; 12, 18, 11. 5586#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5585#bothynus#bŏthȳnus, i, m., = βόθυνος, `I` *a fiery meteor in the form of a pit* : sunt bothynoe (acc. to the Gr. form = bothyni, like adelphoe, arctoe, etc.) cum velut coronā cingente introrsus ingens caeli recessus est similis effossae in orbem speluncae. Sen. Q. N. 1, 14, 1 (Haas. as Greek); App. de Mundo, pp. 58 and 64. 5587#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5586#botrax#bŏtrax dicta quod ranae habeat faciem. Nam Graeci ranam βότρακα βάτραχον ?) vocant, Isid. Orig. 12, 4, 35. 5588#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5587#botronatus#bō^trōnātus, ūs, m. βότρυς, `I` *an ornament for the hair of a female*, *in the form of a cluster of grapes*, Tert. Cult. Fem. 10; Cypr. Hab. Virg. p. 98. 5589#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5588#botruosus#bō^trŭōsus, a, um, adj. botrus, `I` *full of clusters* (pure Lat. racemosus), App. Herb. 66; Isid. Orig. 17, 11, 8. 5590#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5589#botrus#botrus, v. botrys, I. 5591#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5590#botryitis#bō^trŭītis, ĭdis, f., = βοτρυ?τις and βοτρυώδης (cluster-shaped), `I` *a kind of calamine*, Cels. 6, 6, n. 6; Plin. 34, 10, 22, § 101; Scrib. Comp. 24 and 220.— `II` *A precious stone in the form of a cluster of grapes*, otherwise unknown, Plin. 37, 10, 55, § 150. 5592#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5591#botryo#bō^trŭo ( bō^trĭo, Isid. Orig. 17, 5, 14), ōnis, m., a parallel form to botrys, = βοτρυών = βότρυς, `I` *a cluster of grapes*, Pall. Febr. 33; id. Sept. 17; id. Nov. 12, 1; Mart. 11, 27, 4. 5593#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5592#botryodes#bŏtrŭōdes, is, adj., = βοτρυὠδης, `I` *in the form of a cluster of grapes* : cadmea, Veg. 6 (4), 11, 1. 5594#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5593#botryon#bŏtrŭon, i, n., = βότρυον, `I` *a medicine prepared from excrements*, Plin. 28, 4, 10, § 44. 5595#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5594#botrys1#bō^trys, ŭos, f., = βότρυς. `I` Latinized bō^trus, i, f. (cf. Isid. Orig. 17, 5, 14), *the grape*, Vulg. Mic. 7, 1 (as transl. of the Heb.).— `II` In the Greek form botrys, *a plant*, *also called* artemisia, *mugwort*, Plin. 25, 7, 36, § 74; 27, 4, 11, § 28. 5596#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5595#Botrys2#Bō^trys, ŭos, f., = Βότρυς, `I` *a town in Phœnicia*, now *the village of Batron*, Plin. 5, 20, 17, § 78; Mel. 1, 12, 3. 5597#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5596#Bottiaea#Bottĭaea, ae, f., = Βοττιαία, `I` *a small province in Macedonia*, Liv. 26, 25, 4; *whose inhabitants are called* Bottiaei, = Βοττιαῖοι, Plin. 4, 11, 18, § 40 (acc. to the same in Thrace). 5598#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5597#botularius#bŏtŭlārĭus, ii, m. botulus, `I` *a sausage-maker*, *a dealer in sausages*, Sen. Ep. 56, 3. 5599#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5598#botulus#bŏtŭlus, i, m. (orig. like φύσκη and the Ital. budello, derived from the Lat.; Fr. boyau, an intestine; hence like the somewhat differently formed derivatives, Ital. boldone and boldonuccio; Fr. boudin; Engl. pudding), `I` *a sausage* (very rare; acc. to Gell. 17, 7, 11, a vulgar word, used by Laber. for farcimen): botulus genus farciminis, Paul. ex Fest. p. 35 Müll.; Mart. 14, 72; Petr. 49 *fin;* Apic. 2, 5; Arn. 2, 73; Tert. Apol. 9. — `II` Meton., *a stomach filled with delicacies*, Tert. Jejun. adv. Psych. c. 1. 5600#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5599#Boudicea#Boudicēa or Bouducēa, ae, f., `I` *queen of the Iceni*, *a British tribe*, Tac. A. 14, 31 sq.; id. Agr. 16 (al.: Boadicea, Boadica). 5601#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5600#boustrophedon#boustrŏphēdŏn, adv., = βουστροφηδόν, `I` *from right to left and back again alternately*, *forwards and backwards*, an ancient way of writing, Mar. Vict. 1, 14, 6 Gaisf. (al. boustrophen, id. p. 2499 P.). 5602#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5601#bova1#bova, v. boa. 5603#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5602#bova2#bova, ae, f., `I` *a swelling of the legs* : crurum tumor viae labore collectus bova appellatur, Fest. p. 25. 5604#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5603#bovarius#bŏvārĭus ( boār-), a, um, adj. bos, `I` *of* or *relating to horned cattle* : arva, afterwards the site of the Forum Bovarium, Prop. 4 (5), 9, 19. Forum, **the cattle-market**, Varr. L. L. 5, § 146 Müll.: horam sibi octavam, dum in foro bovario inquireret, postulavit, Cic. Aem. Scaur. 11, 23; cf. Ov. F. 6, 473; Paul. ex Fest. p. 30 Müll.; Liv. 21, 62, 3; 33, 27, 4 Weissenb. ad loc.; 35, 40, 8; Val. Max. 1, 6, 5; 2, 4, 7; Plin. 34, 3, 5, § 10; Tac. A. 12, 24: lappa boaria, **a kind of bur**, Plin. 26, 11, 66, § 105 : NEGOTIANTES, Inscr. Orell. 913. 5605#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5604#bovatim#bŏvātim, adv. id., `I` *after the manner of oxen* or *cows*, Nigid. ap. Non. p. 40, 25 (others read boatim). 5606#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5605#Bovianum#Bŏvĭānum, i, n., = Βοΐᾶνον, `I` *the name of two towns in Samnium.* `I` *The principal place of the Pentri*, now *Boiano*, Cic. Clu. 69, 197; Liv. 9, 28, 2 and 3; 9, 31, 4; 10, 43, 15; in Plin. 3, 12, 17, § 107, with the appel. Vetus, to distinguish it from, `II` Bovianum Undecumanorum, prob. *a place in the neighborhood of the preceding*, *occupied* *by the veterans of the eleventh legion*, Plin. l. l.—Hence, Bŏvĭānĭus, a, um, adj., *of Bovianum* : castra, Sil. 9, 566.— Bŏvĭā-nus, a, um, adj. : ager, Gromat. Vet. p. 259, 23. 5607#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5606#bovicidium#bŏvĭcīdĭum, ii, n. bos-caedo, `I` *a slaughtering of cattle*, Sol. 1, § 10. 5608#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5607#bovile#bŏvīle, v. bubile. 5609#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5608#bovilla#bŏvilla, βουστασία, `I` *a cattle-stall*, Vet. Gloss. 5610#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5609#Bovillae#Bŏvillae ( Bŏbellae, Tab. Peut.; Bŏbillae, Gromat. Vet. p. 231, 11), ārum, f. ( Bŏvilla, ae, f., Front. Colon. p. 103). `I` *A small but very ancient town in Latium*, *a colony from* Alba Longa, *about twelve miles from Rome*, *on the Appian Way*, and, until some time in the Middle Ages, the first station on it; it contained the Sacrarium of the Julian gens, Tac. A. 2, 41; 15, 23; id. H. 4, 2; 4, 46; Suet. Aug. 100; Flor. 1, 11, 6; Schol. Pers. 6, 55 al.; Vell. 2, 47, 4: suburbanae, Prop. 4 (5), 1, 33. Ov. F. 3, 667; Plin. 3, 5, 9, § 63; Inscr. Orell. 2625.—At an inn in this town Clodius, previously attacked and wounded in the Temple of Bona Dea, was murdered by Milo, Ascon. Cic. Mil. Argum. (4).— `I.B` Derivv. `I.B.1` Bŏvil-lānus, a, um, adj., *of Bovillœ* : vicinitas, Cic. Planc. 9, 23 : pugna, i.e. the killing of Clodius (with a play on the word bovillus), id. Att. 5, 13, 1 B. and K.— `I.B.2` Bŏvillen-ses, ium, m., *inhabitants of Bovillœ*, Inscr. Fabr. p. 456, n. 74; so Fratr. Arval. Marin. p. 654.— `II` Bovillanus fundus, Cic. Q. Fr. 3, 1, 2, § 3, is referred to *another place of the same name in the territory of the Arpini*, otherwise unknown. 5611#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5610#bovillus#bŏvillus, a, um, adj., a very ancient form of the class. bubulus [bos]. `I` *Of* or *pertaining to oxen* or *cows* : grex, in an old religious formula, Liv. 22, 10, 3 : carnes, Theod. Prisc. 1, 7.—No *comp.* or *sup.* — `II` Bŏvillus, a, um, = Bovillanus; v. Bovillae, I. B. 1. *fin.* 5612#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5611#bovinator#bŏvīnātor, ōris, m. bovinor. `I` *A brawler*, *blusterer*, *reviler*, acc. to the Gloss.: bovinatores θορυβοποιοί, θρύλλον ποιοῦντες η ταραχήν; v. bovinor.— `II` = tergiversator, *one who seeks evasions* (the figure drawn perh. from the holding back of draught cattle), Lucil. ap. Gell. 11, 7, 9; cf. Non. p. 79, 26. 5613#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5612#bovinor#bŏvīnor, āri, v. dep. bos, `I` *to bellow at*, *brawl*, *revile* : bovinatur = conviciatur, Paul. ex Fest. p. 30, 12 Müll.: bovinator = conviciator, inconstans. Bovinari = conviciari, damnare, clamare, Vocab. Vet. 5614#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5613#bovinus#bŏvīnus, a, um, adj., = bubulus [id.], `I` *of* or *pertaining to oxen or cows* : medulla, Theod. Prisc. Diaeta, 15. 5615#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5614#bovis#bŏvis, v. bos. 5616#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5615#bovo#bŏvo, v. boo. 5617#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5616#bovus#bovus non nisi singularem numerum capit, nam pluralem nemo dixit, Charis. p. 58 (the signif. of this word, not used elsewh., is not given by Charis.). 5618#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5617#box#bōx, bōcis, m., = βώξ, βόαξ, `I` *a sea-fish*, otherwise unknown, Plin. 32, 11, 53, § 145. In Paul. ex Fest. p. 30, 6 Müll. (Jan. boca), bocas: bocas = genus piscis a boando id est vocem emittendo appellatur; cf. Isid. Orig. 12, 6, 9. 5619#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5618#brabeum#brăbēum or -īum, i, n., = βραβεῖον, `I` *a prize in the games* (late Lat.), Prud. στεφ. 5, 538; Tert. adv. Marc. 3; Vulg. 1 Cor. 9, 24. 5620#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5619#brabeuta#brăbeuta, ae, m., = βραβευτής, `I` *one who presided at the public games*, *an umpire*, *one who assigned the prizes* : designatores, quos Graeci βραβευτὰς appellant, artem ludicram non facere, Dig. 3, 2, 4, § 1; * Suet. Ner. 53. 5621#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5620#brabyla#brabyla, ae, f., `I` *a plant*, otherwise unknown, Plin. 27, 8, 32, § 55. 5622#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5621#bracae#brācae (not braccae), ārum (once in sing. brāca, ae, Ov. Tr. 5, 10, 34; and as access. form brāces, Edict. Diocl. p. 20), f. Germ.; Swed. brōk; Angl. -Sax. brōk; Engl. breeches; Dutch, broek, `I` *trowsers*, *breeches;* orig. worn only by barbarians, i.e. neither Greeks nor Romans: barbara tegmina crurum, Verg. A. 11, 777; in the time of the emperors also among the Romans, Ov. Tr. 5, 7, 49 : Galli bracas deposuerunt, latum clavum sumpserunt, Poët. ap. Suet. Caes. 80 al.: virgatae, Prop. 4 (5), 10, 43: bracas indutus, Tac. H. 2, 20; Juv. 2, 169: pictae, Val. Fl. 6, 227 : Sarmaticae, id. 5, 424 : albae, Lampr. Alex. Sev. 40 *fin.* al.; Cod. Th. 14, 10, 2; cf. Burm. Anth. Lat. 2, p. 518, and bracatus. 5623#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5622#Bracari#Brācări, ūm, m., `I` *a tribe of Gauls in* Hispania Tarraconensis, Plin. 3, 3, 4, § 28; 4, 20, 34, § 112.—Hence, † Brācărus, a, um, adj., *of the Bracari* : CONVENTVS, Inscr. Orell. 2165. 5624#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5623#bracarius#brācārĭus, ii, m. braca, `I` *a maker of trowsers* or *breeches* (late Lat.), Lampr. Alex. Sev. 24; Cod. Just. 10, 64, 1; Edict. Diocl. p. 20. 5625#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5624#bracatus#brācātus, a, um, adj. id.. `I` *Wearing trowsers* or *breeches.* `I.A` A gen. epithet for *foreign*, *barbarian*, *effeminate* : sic existimatis eos hic sagatos bracatosque versari, Cic. Font. 15, 33 (11, 23): nationes, id. Fam. 9, 15, 2 : miles, Prop. 3 (4), 4, 17. turba Getarum, Ov. Tr. 4, 6, 47 Jahn: Medi, Pers. 3, 53.— `I.B` As a geog. designation of *the land and the people beyond the Alps*, = transalpinus, in distinction from togatus (q. v.): Gallia Bracata, afterwards called Gallia Narbonensis, Mel. 2, 5, 1; Plin. 3, 4, 5, § 31; cf.: bracatis et Transalpinis nationibus, Cic. Fam. 9, 15, 2.—Hence, sarcastically: O bracatae cognationis dedecus (kindr. with the people of Gallia Bracata, through his maternal grandfather, Calventius), Cic. Pis. 23, 53 : bracatorum pueri, *boys from* Gallia Narbonensis, Juv. 8, 234.— `II` In gen., *wearing broad garments* : Satarchae totum bracati corpus, Mel. 2, 1, 10. 5626#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5625#bracchialis#bracchĭālis ( brāch-), e, adj. bracchium, `I` *of* or *belonging to the arm* : nervus, Plaut. Poen. 5, 4, 99 : crassitudo, **the thickness of an arm**, Plin. 17, 17, 27, § 123 : torques, Vop. Aur. 7.—Hence, `II` *Subst.* : bracchĭāle, is, n. (sc. ornamentum): argenteum, Plin. 28, 7, 23, § 82 sq.; 25, 10, 80, § 129; 32, 1, 3, § 8; and bracchĭālis, is, m. (sc. torques), Treb. Claud. 14, 5 (class. armillae); *an armlet*, *bracelet;* cf. Prisc. p. 1220 P. 5627#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5626#bracchiatus#bracchĭātus ( brāch-), a, um, adj. id. II. C., `I` *with boughs* or *branches like arms* (very rare): vineae, Col. 5, 5, 9; 5, 5, 12; 5, 5, 13: arbores, Plin. 16, 30, 53, § 123. 5628#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5627#bracchiolaris#bracchĭŏlāris ( brāch-), e, adj. bracchiolum, II. A., `I` *pertaining to a muscle of a horse* : musculi, Veg. 1, 25, 5. 5629#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5628#bracchiolum#bracchĭŏlum ( brāch-), i, n. dim. bracchium. `I` *A small*, *delicate arm* : puellulae, * Cat. 61, 181.— `II` Transf. `I.A` *A muscle in a horse* ' *s leg*, Veg. 1, 25, 4 and 5; cf. id. 6, 1, 1; 6, 2, 2; 5, 27, 7; 5, 70, 2.— `I.B` *The arm* of a chair or seat, Vulg. 2 Par. 9, 18. 5630#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5629#bracchionarium#bracchĭŏnārĭum ( brāch-), ii, n., = ψέλλιον ἀνδρός, `I` *a bracelet*, Gloss. Gr. Lat. [ βραχίων ]. 5631#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5630#bracchium#bracchĭum (less correctly brāchĭ-um; `I` *gen.* bracchi, Lucr. 6, 434), ii, n. perh. kindr. with Gr. βραχίων; but cf. Sanscr. bāhu; like frango, Sanscr. bhang, Bopp, Gloss. p. 239 a, *the arm;* particularly, `I` Lit., *the forearm*, *from the hand to the elbow* (while lacertus is the upper arm, from the elbow to the shoulder), Lucr. 4, 830; 6, 397: bracchia et lacerti, Ov. M. 1, 501; 1, 550 sq.: subjecta lacertis bracchia, id. ib. 14, 305; Curt. 8, 9, 21; 9, 1, 29: (feminae) nudae bracchia et lacertos, Tac. G. 17 (opp. umerus); Cels. 8, 1, § 79 sqq.; 8, 10, § 55 sqq.—Far oftener, `II` Transf. `I.A` In gen., *the arm*, *the whole arm*, *from the shoulder to the fingers*, Pac. ap. Non. p. 87, 26, and Varr. L. L. 5, 7, p. 4 Müll.; id. ap. Gell. 16, 16, 4: quod eum bracchium fregisse diceret, Cic. de Or. 2, 62, 253; cf. Cels. 1, 10, 3: multi ut diu jactato bracchio praeoptarent scutum manu emittere et nudo corpore pugnare, Caes. B. G. 1, 25 : bracchium (sc. dextrum) cohibere togā, Cic. Cael. 5, 11 (cf. Sen. Contr. 5, 6: bracchium extra togam exserere): eodem ictu bracchia ferro exsolvunt (i.e. venas incidunt, as, soon after, crurum et poplitum venas abrumpit), Tac. A. 15, 63; 1, 41.—Of embraces: collo dare bracchia circum, **to throw the arms round the neck**, Verg. A. 6, 700; cf.: circumdare collo, Ov. M. 9, 459 : implicare collo, id. ib. 1, 762 : inicere collo, id. ib. 3, 389 : cervici dare, Hor. C. 3, 9, 2 : lentis adhaerens bracchiis, id. Epod. 15, 6 : Hephaestionis bracchium hastā ictum est, Curt. 4, 16, 31: ut in jaculando bracchia reducimus, Quint. 10, 3, 6 : sinisteriore bracchio, Suet. Dom. 17 : bracchia ad superas extulit auras, Verg. A. 5, 427 : alternaque jactat Bracchia protendens (Dares), id. ib. 5, 377 : juventus horrida bracchiis, Hor. C. 3, 4, 50.—Of a rower: si bracchia forte remisit, Verg. G. 1, 202 : matri bracchia tendere, Ov. M. 3, 723 : patrio tendens bracchia caelo, id. ib. 9, 210 : tendens ad caelum bracchia, id. ib. 9, 293 : precando Bracchia sustulerat, id. ib. 6, 262.—Prov.: dirigere bracchia contra Torrentem, **to swim against the current**, Juv. 4, 89.— `I.A.2` Of the movement of the arms in speaking: bracchii projectione in contentionibus, contractione in remissis, Cic. Or. 18, 59; so Quint. 11, 3, 84: extento bracchio paululum de gestu addidit, Cic. de Or. 2, 59, 242 : demissa bracchia, Quint. 2, 13, 9 : a latere modice remota, id. 11, 3, 159 : ut bracchio exserto introspiciatur latus, id. 11, 3, 118 : aliqui transversum bracchium proferunt et cubito pronunciant, id. 11, 3, 93 : bracchium in latus jactant, id. 4, 2, 39 : si contendemus per continuationem, bracchio celeri, mobili vultu utemur, Auct. Her. 3, 15, 27.— `I.A.3` Of the motion of the arms in dancing: bracchia in numerum jactare, Lucr. 4, 769; imitated by Ov.: numerosa bracchia jactat (ducit, Jahn), Ov. Am. 2, 4, 29, and id. R. Am. 754; Lucr. 4, 790; imitated in Ov. A. A. 1, 595; Prop. 2 (3), 22, 6; imitated in Stat. S. 3, 5, 66; cf. of the labors of the Cyclopes: illi inter sese magnā vi bracchia tollunt In numerum, Verg. G. 4, 174.— `I.A.4` Trop. : levi or molli bracchio agere aliquid, *to do any thing superficially*, *negligently*, *remissly* (prob. peculiar to the lang. of conversation), Cic. Att. 4, 16, 6; so, molli bracchio aliquem objurgare, id. ib. 2, 1, 6.—Prov.: praebuerim sceleri bracchia nostra tuo, **lend a hand**, Ov. H. 7, 126.— `I.B` *The limbs of animals analogous to the arms of men;* of *the claws of crawfish*, etc., Ov. M. 4, 625; 10, 127; 15, 369; Plin. 9, 31, 51, § 97: hence also of *the sign Cancer*, Ov. M. 2, 83; also of *Scorpio*, Verg. G. 1, 34; Ov. M. 2, 82; 2, 195.—Of *the claws of the nautilus*, Plin. 9, 29, 47, § 88, and *other sea-fish*, id. 11, 48, 108, § 258.—Of the lion: in feminum et bracchiorum ossibus, Plin. 11, 37, 86, § 214.— `I.A.2` Comicé for armus or femur (as inversely armus = bracchium): *Ar.* Edepol vel elephanto in Indiā Quo pacto pugno perfregisti bracchium. *Py.* Quid? bracchium? *Ar.* Illud dicere volui femur, *the shoulder*, *the shoulder-blade of the elephant*, Plaut. Mil. 1, 1, 26 sq. Brix ad loc.— `I.C` *Objects resembling arms.* `I.A.1` *The branches of trees* (cf. Ov. M. 1, 550: in ramos bracchia crescunt; v. also manus and coma): vitem sub bracchia ungito, Cato, R. R. 95 *fin.*; of the vine, Verg. G. 2, 368; Col. 4, 24, 2; 7, 8 sq.; 5, 5, 9 sq.; Pall. Febr. 9, 6; id. Mai, 2, 1: quatiens bracchia Quercus, Cat. 64, 105 : differt quod in bracchia ramorum spargitur, Plin. 13, 9, 18, § 62 : (aesculus) Tum fortes late ramos et bracchia tendens, etc., Verg. G. 2, 296; Ov. M. 14, 630; Val. Fl. 8, 114.— `I.A.2` *An arm of the sea* : nec bracchia longo Margine terrarum porrexerat Amphitrite, Ov. M. 1, 13; Curt. 6, 4, 16.— `I.A.3` *The collateral branches* or *ridges of a mountain* : Taurus ubi bracchia emittit, Plin. 5, 27, 27, § 98.— `I.A.4` Poet., = antenna, *the sail-yards* : jubet intendi bracchia velis, Verg. A. 5, 829; cf. Stat. S. 5, 1, 244.— `I.A.5` In milit. lang., *a* ( *natural* or *artificial*) *outwork* or *line for connecting two points in fortifications*, etc.; Gr. σκέλη : aliā parte consul muro Ardeae bracchium injunxerat, **a line of communication**, Liv. 4, 9, 14; 38, 5, 8; 22, 52, 1 Drak.; 44, 35, 13; Hirt. B. Alex. 30; id. B. Afr. 38; 49; 51; 56; id. B. Hisp. 5; 6; 13; Curt. 6, 4, 16; Luc. 3, 387; 4, 266.—So of *the side-works*, *moles*, *dikes*, *in the fortification of a harbor*, Liv. 31, 26, 8; cf. Just. 5, 8, 5 Gron.; Plin. Ep. 6, 31, 15; Suet. Claud. 20.— `I.A.6` *The arm of a catapult* or *ballista*, Vitr. 1, 1; 10, 15 sq. 5632#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5631#brace#bracē, ēs ( acc. -em), f., `I` *a Gallic name of a particularly white kind of corn*, acc. to Hard. *blé blanc de Dauphiné;* pure Lat. sandala, Plin. 18, 7, 11, § 62 (al. brance). 5633#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5632#braceus#brācĕus, a, um, adj. bracae, `I` *pertaining to breeches* : mala, Auct. Priap. 74 (others read braccica). 5634#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5633#brachile#brāchīle, v. redimiculum. 5635#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5634#Brachmanae#Brachmānae, ārum; -māni, ōrum, and -mānes, ium, m., = Βραχμᾶνες [Engl. Brahmins], `I` *the priests and learned caste of the Hindoos*, *the present Brahmins*; form Brachmanae, Tert. Apol. 42.—Form Brachmani, Amm. 23, 6, 33; 28, 1, 13.— *Gen.* Brachmanūm, App. Flor. 2, n. 15 (in Plin. 6, 17, 21, § 64, mentioned as separate tribes or nations: multarum gentium cognomen Brachmanae). 5636#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5635#brachycatalectum#brăchŭcătălēctum ( brăchŭ-cătălēctĭcum, Serv. Centim. p. 1817 P.), i, n. (sc. metrum), = βραχυκατάληκτον or βραχυκαταληκτικόν; in metre, `I` *a verse that wants a whole foot* or *half a metre*, Diom. p. 501 P. 5637#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5636#brachypota#brăchŭpŏta, ae, m., = βραχυπότης, `I` *a small drinker*, Cael. Aur. Acut. 3, 15, 120. 5638#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5637#brachysyllabus#brăchŭsyllăbus, i, m. (sc. pes), = βραχυσύλλαβος (of short syllables); `I` in metre, another name of the tribrachys, ˘˘˘, Diom. p. 475 P.; Mar. Vict. 2539 P. 5639#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5638#bracicus#brācĭcus or braccĭcus, v. braceus. 5640#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5639#bracile#brācīle, v. redimiculum. 5641#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5640#bractea#bractĕa (also brattĕa), ae, f. perh. kindr. with βράχω, to rattle, `I` *a thin plate of metal*, *gold-leaf* (thicker plates of metal are called laminae; cf. Isid. Orig. 16, 18, 2: bractea dicitur tenuissima lamina): aranea bratteaque auri, * Lucr. 4, 729: leni crepitabat brattea vento, Verg. A. 6, 209 : inspice, quam tenuis bractea ligna tegat, Ov. A. A. 3, 232; Mart. 8, 33, 6; Plin. 33, 3, 19, § 61; cf. argenteae, id. 37, 7, 31, § 105.— `I.B` Poet. : viva, **the golden fleece of Spanish sheep**, Mart. 9, 62, 4.— `I.C` Meton., *thin layers of wood, veneers* (opp. lamina): ligni, Plin. 16, 43, 84, § 232.— `II` Trop., *show*, *glitter* : eloquentiae, Sol. praef. 2. 5642#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5641#bractealis#bractĕālis, e, adj. bractea, `I` *of metallic plates* : fulgor, *golden*, Prud. στεφ. 10, 1024. 5643#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5642#bracteamentum#bractĕāmentum, i, n. id. II., `I` *glitter*, *splendor*, Fulg. Contin. Virg. p. 140. 5644#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5643#bractearius#bractĕārĭus, ii, m. bractea, `I` *a worker in gold-leaf*, *a gold-beater*, Firm. Math. 4, 15; Inscr. Grut. 1074, 12; Inscr. Orell. 4153; 4067.—In *fem.* : bractĕārĭa, ae, Inscr. Don. cl. 8, n. 19; Inscr. Orell. 4153. 5645#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5644#bracteator#bractĕātor, ōris, m. id., `I` *a goldbeater*, Firm. Math. 8, 16; Inscr. Don. cl. 9, n. 1. 5646#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5645#bracteatus#bractĕātus, a, um, adj. id., `I` *covered with gold-plate*, *gilt* (post-Aug. for the class. aureus): sellae, Sid. Ep. 8, 8 : lacunar, id. ib. 2, 10.— `I.B` In gen., *glistening like gold* : leo, i.e. **with a yellow mane**, Sen. Ep. 41, 6 : comae, Mart. Cap. 1, § 75.— `II` Trop. (cf. aureus, II.). `I.A` *Splendid*, *golden* : O mentis aureae dictum bracteatum! Aus. Grat. Act. ad Gratian. 8.— `I.B` *Shining only externally*, *gilded*, *delusive* : felicitas, Sen. Ep. 115, 9. 5647#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5646#bracteola#bractĕŏla, ae, f. dim. id., `I` *a thin leaf of gold*, * Juv. 13, 152; so Arn. 6, p. 205; Prud. Psych. 355; id. στεφ. 12, 49. 5648#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5647#Bragae#Bragae, ārum, f., `I` *an island on the coast of Arabia*, Plin. 6, 28, 32, § 150. 5649#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5648#Brana#Brana, ae, f., `I` *a town of* Hispania Baetica, Plin. 3, 1, 3, § 15. 5650#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5649#brance#brancē, v. brace. 5651#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5650#branchiae#branchĭae, ārum ( sing. branchia, ae, Aus. Mos. 266; Vulg. Tob. 6, 4), f., = τὰ βράγχια, `I` *the gills of fish*, Col. 8, 17, 12; Plin. 9, 7, 6, § 16; 9, 18, 33, § 69. 5652#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5651#Branchidae#Branchĭdae, ārum, m., = Βραγχίδαι, `I` *the posterity of Branchus*, *a son of Apollo*, *hereditary priests of the temple and oracle* (penetralia Branchi, Stat. Th. 8, 198) *of Apollo at Miletus*, Mel. 1, 17, 1; Plin. 5, 29, 31, § 112; Curt. 7, 5, 16; 7, 5, 30; Amm. 29, 1, 31.— *Sing.* : Branchĭdes, ae, m., *a surname of Apollo*, Mel. 1, 17, 1. 5653#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5652#branchos#branchŏs, i, m., = βράγχος, `I` *hoarseness*, Cael. Aur. Tard. 2, 7, 95; cf. Isid. Orig. 4, 7, 13. 5654#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5653#Branchus#Branchus, i, m., = Βράγχος, `I` *a son of Apollo;* or, *according to others*, *of Smicrus of Delphi*, *inspired by Apollo with prophecy*, v. Branchidae, Stat. Th. 3, 479; 8, 198 Schol. 5655#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5654#Brancosi#Brancosi, ōrum, m., `I` *a people of India*, Plin. 6, 20, 23, § 76. 5656#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5655#brasmatiae#brasmătĭae (access. form bras-tae, App. de Mundo, p. 65, 25), ārum, f., = οἱ βρασματίαι (sc. ἄνεμοι) or βράσται, `I` *a* *shaking of the earth*, *an earthquake* : brasmatiae sunt (terrarum motus), qui terram molestius suscitantes sursum propellunt immanissimas moles, ut in Asiā Delos emersit, etc., Amm. 17, 7, 13. 5657#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5656#brassica#brassĭca, ae, f., `I` *cabbage;* of several varieties (much prized by the ancients, and freq. employed in medicine), Cato, R. R. 156 sq.; Col. 10, 127 sq. Schneid.; 11, 3, 23; Plin. 19, 8, 41, § 136 sq.; 20, 9, 33, § 78 sq.; Pall. Febr. 24, 7; id. Jun. 4; id. Sept. 13, 1; id. Aug. 5, 3; Veg. 3, 15, 12; Plin. Val. 4, 29; Plaut. Ps. 3, 2, 26; Prop. 4 (5), 2, 44.al. (in Cic. N. D. 2, 47, 120, perh. a gloss; v. Orell. *N. cr.*).— *Plur.* : brassĭcae, ārum, f., *varieties of cabbage*, Cato, R. R. 187, 3; Plin. 20, 9, 37, § 96. 5658#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5657#brastae#brastae, v. brasmatiae. 5659#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5658#brathy#brathy, ys, n., = βράθυ, `I` *the savintree* (pure Lat. herba Sabina), Plin. 24, 11, 61, § 102; App. Herb. 85; Scrib. Comp. 154. 5660#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5659#brattea#brattea, v. bractea. 5661#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5660#Brattia#Brattia, ae, f., `I` *an island of Dalmatia*, Plin. 3, 26, 30, § 152. 5662#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5661#bratus#bratus, i, f., `I` *a tree similar to the cypress*, Plin. 12, 17, 39, § 78. 5663#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5662#Bratuspantium#Bratuspantĭum, ii, n., `I` *a town in* Gallia Belgica, *in the province of the* Bellovaci, afterwards called Caesaromagus, Itin. Anton., now *Breteuil*, Caes. B. G. 2, 13. 5664#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5663#Brauron#Brauron, ōnis, m. ( Braurōnia, ae, f., Mel. 2, 3, 6), = Βραυρών, `I` *a village in Attica*, *not far from Marathon*, now *Vraona*, Plin. 4, 7, 11, § 24; Stat. Th. 12, 615. 5665#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5664#Breganticus#Breganticus, v. Briganticus. 5666#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5665#bregma#bregma ( brechma) [Indian], `I` *a defect of pepper*, = abortus, Plin. 12, 7, 14, § 27. 5667#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5666#Bregmenteni#Bregmentēni, ōrum, m., `I` *a people of the Troad*, Plin. 5, 30, 33, § 126. 5668#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5667#Brenda#Brenda, v. Brundisium. 5669#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5668#Brenni#Brenni, v. Breuni. 5670#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5669#Brennus#Brennus, i, m., = Βρέννος, `I` *a leader of the Gauls who defeated the Romans at the river Allia*, Liv. 5, 38, 3; Serv. ad Verg. A. 6, 826.—Hence, Brennĭcus, a, um, adj., *of Brennus* : signa, Sid. Carm. 7, 561.— `II` *A king of the Gauls who invaded Greece in the second century* B.C. *and attacked Delphi*, Cic. Div. 1, 37, 81; Just. 24, 5 sqq.; Val. Max. 1, 1, 18; Prop. 3, 13 (4, 12), 51. 5671#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5670#Brentesia#Brentēsĭa, ae, m., `I` *the river Brenta*, *in Upper Italy*, Messal. Aug. Progen. 10.— Called also Brinta, ae, m., Ven. Vit. S. Mart. 4, 677. 5672#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5671#brephotropheum#brĕphŏtrŏphēum or -īum, n., = βρεφοτροφεῖον, `I` *a foundling hospital*, Cod. Just. 1, 2, 19. 5673#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5672#brephotrophus#brĕphŏtrŏphus, i, m., = βρεφοτρόφος, `I` *one who brings up foundlings* (v. brephotropheum), Cod. Just. 1, 3, 42, § 9. 5674#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5673#Breuci#Breuci, ōrum, m., = Βρεῦκοι, `I` *a people in Pannonia*, *on the Save*, Plin. 3, 25, 28, § 147; Suet. Tib. 9; Inscr. Orell. 126; 2248. 5675#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5674#Breuni#Breuni (erroneously Brenni), ōrum, m., `I` *a people in Rhœtia*, *in the Upper Valley of the Inn*, *and bordering upon the* Genauni, *in the Lower Valley of the Inn*, Hor. C. 4, 14, 11; Plin. 3, 20, 24, § 136; Flor. 4, 12, 4. 5676#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5675#breviarius#brĕvĭārĭus, a, um, adj. brevio, `I` *abridged* : rationes, Dig. 33, 8, 26.—More freq. *subst.* : brĕvĭārĭum, ii, n., *a summary*, *abridgment*, *abstract*, *epitome* (postAug.; cf. summarium): haec quae nunc vulgo breviarium dicitur, olim, cum Latine loqueremur, summarium vocabatur, Sen. Ep. 39, 1 : omnis culturae, Plin. 18, 26, 62, § 230 : rationum, Suet. Galb. 12 : imperii, **statistical view**, **statistics**, id. Aug. 101 (cf. id. ib. 28: rationarium imperii; and id. Calig. 16: rationes imperii): rerum omnium Romanarum, id. Gram. 10 : officiorum omnium breviaria, **official reports**, id. Vesp. 21; Tac. A. 1, 11; Eutr. tit. 5677#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5676#breviatio#brĕvĭātĭo, ōnis, f. id., `I` *a shortening* (late Lat.): dierum, Aug. Ep. ad Hesych. 18 : chronicorum, Jornand. Get. praef. 5678#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5677#breviator#brĕvĭātor, ōris, m. id.. * `I` *An abbreviator*, *epitomizer*, Oros. 1, 8.—* `II` *The author of a* breviarium (q. v.), Novell. 105, 2, 4. 5679#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5678#breviculus#brĕvĭcŭlus, a, um, `I` *adj. dim.* [brevis], *somewhat short* or *small* (rare): homo, Plaut. Merc. 3, 4, 54 : pinnae, Fronto, Eloq.: grabatulus, App. M. 1, p. 107, 18.— `I.B` *Subst.* : brĕvĭcŭlus, i, m. (sc. liber), *a short writing*, *a summary*, Cod. Just. 1, 7, tit. 44, and Cod. Th. 1, 4, tit. 17 dub.— `II` Transf., of time: tempus, App. M. 6, p. 183, 35. 5680#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5679#breviloquens#brĕvĭlŏquens, entis, adj. brevisloquor, `I` *speaking briefly*, *brief*, Cic. Att. 7, 20, 1. 5681#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5680#breviloquentia#brĕvĭlŏquentĭa, ae, f. brevis-loquentia, `I` *brevity* of speech: breviloquentiam in dicendo colat, an expression of Cicero, censured by Seneca ap. Gell. 12, 2, 7. 5682#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5681#breviloquium#brĕvĭlŏquĭum, ii, n. brevis-loquor, `I` *brevity* in speech, Prisc. p. 754 P.; Fulg. Myth. praef. *fin.*; Serv. ad Verg. A. 1, 561. 5683#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5682#breviloquus#brĕvĭlŏquus or -quis, = βραχυλόγος, `I` *short* in speech, *speaking briefty*, Gloss. Lab. 5684#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5683#brevio#brĕvĭo, āvi, ātum, 1, v. a. brevis, `I` *to shorten*, *abbreviate*, *abridge*, βραχύνω brevio, Gloss. Vet. (post-Aug.; cf. Burm. Anth. Lat. 1, p. 76; most freq. in Quint.); Manil. 3, 461; 6, 431: breviare quaedam, Quint. 1, 9, 2 : aliquid callide, id. 5, 13, 41 Spald. *N. cr.* : prolixa (in scribendo), Lact. Epit. 8, 6; Sev. Sulp. Hist. Sacr. 1, 1: breviatae horae, Paul. Nol. Carm. Nat. S. Fel. 24, 9, 13 : umerorum raro decens allevatio atque contractio est. Breviatur enim cervix, Quint. 11, 3, 83 : non breviatis augustatisque gradibus ascenditur, Sid. Ep. 2, 2.— `II` Transf. : Syllabam, **to pronounce short**, Quint. 12, 10, 57. 5685#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5684#brevis#brĕvis, e, adj. ( abl. breve, Varr. R. R. 2, 3, 2; `I` *comp. abl.* breviore, Ov. Am. 2, 17, 22) [cf. βραχύς, Fest. p. 26], *short*, *little*, *of small extent*, in space and time (opp. longus; in space, in good class. prose, diff. from parvus, which designates that which fills a small space in length, breadth, and thickness; while brevis is used only of length in its different directions of breadth, height, or depth; and even of a circle, as merely a line, and without reference to the space enclosed, v. infra. In poets and postAug. prose brevis sometimes = parvus). `I` Lit., in space. `I.A` In distance, extent, *short*, *little*, *small*, *narrow* (opp. latus), Cic. Ac. 2, 29, 92: brevior via, Nep. Eum. 8, 5; Tib. 1, 10, 4: via brevis, Verg. E. 9, 23; Ov. M. 5, 253; Juv. 14, 223: cursus brevissimus, Verg. A. 3, 507 : brevius iter, Ov. P. 1, 4, 32 : cursu brevissimus Almo, id. M. 14, 329 : quid mihi, quod lato non separor aequore, prodest? Num minus haec nobis tam brevis obstat aqua? **so narrow a stream**, id. H. 18, 174; cf. also brevis unda, opp. latum mare, id. ib. 19, 141 and 142: non Asiam brevioris aquae disterminat usquam fluctus ab Europā, Luc. 9, 957 (strictioris, Schol.); cf. id. 9, 317: brevissima terra, Plin. Ep. 10, 69, 2 : in Euboico scopulus brevis emicat altō Gurgite, **a small**, **narrow rock**, Ov. M. 9, 226 : brevibus Gyaris, Juv. 1, 73 : scis In breve te cogi (sc. libellum), **that you are closely rolled together**, Hor. Ep. 1, 20, 8 : quo brevius valent, **the nearer**, **the more powerful are they in conflict**, Tac. A. 6, 35.— `I.A.2` Trop. of the journey of life: quid est, quod in hoc tam exiguo vitae curriculo et tam brevi tantis nos in laboribus exerceamus? Cic. Arch. 11, 28; cf.: vitae brevis cursus, gloriae sempiternus, id. Sest. 21, 47 : tum brevior dirae mortis aperta via est, Tib. 1, 10, 4.—And poet. of the thread of life: fila vitae breviora, Ov. Tr. 5, 10, 46. — `I.B` In height, *short*, *small*, *low* (opp. altus and sometimes longus); of the human figure: sed sedebat judex L. Aurifex, brevior ipse quam testis, Cic. de Or. 2, 60, 245 : ut statura breves in digitos eriguntur, Quint. 2, 3, 8 : forma, Ov. M. 5, 457 : (puella) longa brevisque, id. Am. 2, 4, 36 : brevis corpore, Suet. Galb. 3; id. Vit. Hor.—Of a maiden changed to a boy: et incomptis brevior mensura capillis, Ov. M. 9, 789.— Of other things: ut pleraque Alpium ab Italiā sicut breviora, ita arrectiora sunt, **lower**, Liv. 21, 35, 11 : brevior ilex, Sen. Herc. Oet. 1641 : mus, **little**, Ov. F. 2, 574. — `I.C` In depth, *small*, *little*, *shallow* (opp. profundus): puteus, Juv. 3, 226 : vada, Verg. A. 5, 221; Sen. Agam. 570.—Hence, *subst.* : brĕvia, ium, n., as in Gr. τὰ βραχέα, *shallow places*, *shallows*, *shoals* : tris Eurus ab alto In brevia et syrtis urget, Verg. A. 1, 111 (brevia vadosa dicit, per quae vadi pedibus potest, Serv.); Luc. 9, 338: neque discerni poterant incerta ab solidis, brevia a profundis, Tac. A. 1, 70: brevia litorum, id. ib. 6, 33 *fin.* —Perh. also in sing. : breve, Tac. A. 14, 29 Draeg. ad loc. (Ritter, brevia; al. breve litus).— `I.A.2` Trop. : brevia, in quibus volutatur, incerta, ancipitia, **difficulties**, Sen. Ep. 22, 7.— `I.D` Of the line of a circle: ubi circulus (i.e. arcticus) axem Ultimus extremum spatioque brevissimus ambit, **makes the shortest path**, Ov. M. 2, 517; cf. of similar orbits, of stars: absides breviores, Plin. 2. 15, 13, § 63.—Of the circular course of a horse on the track: discit gyro breviore flecti, Sen. Hippol. 314. — `II` Transf., of time. `I.A` Lit. (the usu. signif. of the word), *short*, *brief*, *small*, *little.* `I.A.1` In gen.: quanto, nox, fuisti longior hac proxumā, Tanto brevior dies ut fiat faciam, Plaut. Am. 1, 3, 51 : breve spatium'st perferundi quae minitas mihi, id. Capt. 3, 5, 85 : brevis hora, Lucr. 4, 179; so Ov. M. 4, 696: *Pa.* Brevin' an longinquo sermone? *Mi.* Tribus verbis, Plaut. Mil. 4, 2, 30: occasio, Ter. Eun. 3, 5, 57; Phaedr. 5, 8, 5: brevis hic est fructus homulleis, **short is this enjoyment for little men**, Lucr. 3, 927; cf.: MORS. PERFECIT. TVA. VT. TIBE. ESSENT. OMNIA. BREVIA. HONOS. FAMA. VIRTVSQVE. GLORIA. ATQVE. INGENIVM., Inscr. Orell. 558 : omnia brevia tolerabilia esse debent, Cic. Lael. 27, 104; id. Fin. 1, 12, 40; 2, 29, 94; id. Tusc. 1, 39, 94; Sen. Ira, 3, 43, 5: quoniam vita brevis est, memoriam nostri quam maxime longam efficere, Sall. C. 1, 3; so, vitae summa brevis spem nos vetat incohare longam, Hor. C. 1, 4, 15; cf. id. ib. 1, 11, 6: aut omnia breviora aliquanto fuere, aut Saguntum principio anni captum, **occupied a shorter time**, Liv. 21, 15, 5 : brevissimum tempus, id. 5, 6, 7 : detrimentum, Quint. 11, 1, 10 : arbitrium mortis, Tac. A. 15, 60 : breves populi Romani amores, id. ib. 2, 41 : tempus, Suet. Ner. 20 al. : nobis quom semel occidit brevis lux, nox est perpetua una dormienda, Cat. 5, 5 : fructus, Lucr. 3, 914 : aevum, Hor. C. 2, 16, 17; id. S. 2, 6, 97; id. Ep. 2, 1, 144; Plin. Pan. 78, 2: anni, Hor. C. 4, 13, 22 : ver, Ov. M. 1, 118; 10, 85: flores rosae, **quickly withering**, **short-lived**, Hor. C. 2, 3, 13 : lilium, id. ib. 1, 36, 16 : cena, **frugal**, id. Ep. 1, 14, 35 : mensa, id. A. P. 198 : dominus, **living but a short time**, id. C. 2, 14, 24 : stultitia, id. ib. 4, 12, 27 : ira furor brevis est, id. Ep. 1, 2, 62 : actio brevis atque concisa, Quint. 6, 4, 2 : somnus, Sen. Troad. 441 : nec gratius quicquam decore nec brevius, **nothing is more acceptable**, **but nothing more perishable**, **fading**, **than beauty**, Suet. Dom. 18 : domus, Sen. Hippol. 762 : fortuna, Sil. 4, 734.— `I.A.2` Esp. `I.2.2.a` *Comp.* brevius, with *subj. clause*, *shorter*, i.e. *easier*, *more convenient* : brevius visum urbana crimina incipi, quorum obvii testes erant, Tac. A. 13, 43 : modo ne existimes brevius esse ab urbe mitti, Trag. ap. Plin. Ep. 10, 40 (49), 3.— `I.2.2.b` In brevi spatio, brevi spatio, in brevi tempore, brevi tempore, and *absol.* brevi or in brevi, *in a short time*, *shortly* (before or after) (brevi tempore and brevi are class.; the latter, as in Gr. ἐν βραχεῖ, to be considered as neuter, without supplying tempore): inque brevi spatio mutantur saecla animantum, Lucr. 2, 77; so Ter. Heaut. 5, 2, 2; Suet. Claud. 12; id. Ner. 30; cf.: in multo breviore temporis spatio, id. Aug. 22 : multa brevi spatio simulacra geruntur, Lucr. 4, 160; Sall. J. 87, 3: spatio brevi, Hor. C. 1, 11, 6 : res publica per vos brevi tempore jus suum recuperabit, Cic. Fam. 12, 2, 3; 5, 21, 2; id. Tusc. 2, 2, 5; Caes. B. G. 1, 40, 11; Nep. Milt. 2, 1; id. Them. 1, 4; Suet. Caes. 3: sic ille affectus, brevi postea est mortuus, **soon after**, Cic. Verr. 2, 5, 54, § 142 (Zumpt; acc. to MSS. perbrevi).—So brevi post = paulo post: brevi post Marcellus Romam venit, Liv. 33, 37, 9; 24, 3, 14: brevi deinde, id. 24, 4, 9 : (Britanni) tantum usu cotidiano et exercitatione efficiunt, uti in declivi ac praecipiti loco incitatos equos sustinere et brevi ( *in a short time*, i.e. *with great rapidity*) moderari ac flectere consuerint, Caes. B. G. 4, 33 *fin.* Herz. and Held.: fama tanti facinoris per omnem Africam brevi divolgatur, Sall. J. 13, 1; Nep. Them. 4, 4: mirantur tam brevi rem Romanam crevisse, Liv. 1, 9, 9 : brevi omnia subegit, Suet. Caes. 34; so id. Aug. 17; 65; id. Vesp. 5; id. Gram. 3; Gell. 1, 15, 18: scire in brevi, Afran. ap. Charis. p. 186 P.; Flor. 1, 1, 15.— `I.2.2.c` Brevi, *a short time*, *a little while* : cunctatusque brevi, contortam viribus hastam in Persea misit, Ov. M. 5, 32; cf.: illa brevi spatio silet, id. ib. 7, 307; so, * breve, Cat. 61, 187.— `I.2.2.d` Ad breve, *for a short time*, Suet. Tib. 68; cf.: ad breve quoddam tempus, Cic. Cat. 1, 13, 31.— `I.B` Transf. to things done or taking place in a short time; so most freq. `I.A.1` Of discourse, *short*, *brief*, *concise* (most freq. in Cic. and Quint.): narratio, Cic. Inv. 1, 20, 28; id. de Or. 3, 50, 196: laudatio; comprehensio et ambitus ille verborum erat apud illum contractus et brevis, id. Brut. 44, 162; cf. id. de Or. 2, 80, 326: nunc venio ad illa tua brevia: et primum illud, quo nihil potest esse brevius: bonum omne laudabile, etc., id. Fin. 4, 18, 48 : quam falsa re! quam brevia responsu! id. Clu. 59, 164 : urbanitas est virtus quaedam in breve dictum coacta, Dom. Mars. ap. Quint. 6, 3, 104: Homerus brevem eloquentiam Menelao dedit, Quint. 12, 10, 64 (brevis = ου πολύμυθος, Hom. Il. 3, 214): breviores commentarii, Quint. 3, 8, 58 : annotatio, id. 10, 7, 31 : brevia illa atque concisa, id. 10, 7, 10; so, sententiae, id. 10, 1, 60 : causae, id. 6, 1, 8 : docendi compendia, id. 1, 1, 24 : comprehensiones, id. 12, 2, 19 : quod ut brevissimo pateat exemplo, id. 3, 6, 10 : commendatio, *requiring few words*, i.e. *moderate*, Plin. 11, 42, 97, § 240.— Meton. of a speaker or orator, *brief* : multos imitatio brevitatis decipit, ut cum se breves putent esse, longissimi sint, Cic. Inv. 1, 20, 38 : brevior in scribendo, id. Att. 5, 6, 2 : brevis esse laboro, Obscurus fio, Hor. A. P. 25 : in eloquendo brevis, Quint. 10, 1, 63 : densus et brevis et semper instans sibi Thucydides, id. 10, 1, 73.—Hence, brĕvī, adv., *briefly*, *in few words* (freq. and class.): brevi pro breviter M. Tullius de Orat. ad Quintum fratrem (1, 8, 34): ac ne plura quidem quae sunt innumerabilia consecter, comprehendam brevi, Charis. p. 176 P.: id percurram brevi, Cic. Caecin. 32, 94 : aliquid explicare, id. Planc. 40, 95 Wund.: circumscribere et definire, id. Sest. 45, 97; so id. ib. 5, 12 Orell. *N. cr.;* id. Fin. 1, 17, 55: complecti, id. de Or. 1, 42, 190 : exponere, id. ib. 1, 46, 203 : reprehendere, id. Inv. 1, 9, 12 : reddere, id. Leg. 2, 14, 34 : respondere, id. Fam. 3, 8, 1 : perscribere, id. ib. 4, 5, 1; so Auct. Her. 4, 26, 35; 35, 47 al.; cf.: in brevi, Quint. 9, 4, 32.—So once in epistolary style: breve facere, *to be short* or *brief* : quid scribam? breve faciam, Cic. Att. 11, 7, 6; cf.: longum est ea dicere, sed hoc breve dicam, id. Sest. 5, 12.—Once, in breve cogere (diff. from I. A.), *to comprise in few words*, *bring into a small compass* : in breve coactae causae, Liv. 39, 47, 5; cf.: in breve coactio causae, Gai. Inst. 4, 15.— In late Lat. *subst.* : brĕvis, is, m. (sc. liber—acc. to another reading, brĕve, is, n.), *a short catalogue*, *summary*, = breviarium: brevis nominum, Vop. Aur. 36; so id. Bonos. 15; Lampr. Alex. Sev. 21; Hier. Ep. 5, n. 2 al.— `I.A.2` Of a *short* syllable; rarely as adj.: Syllaba longa brevi subjecta vocatur iambus, Hor. A. P. 251 : a brevis, gre brevis, faciet tamen longam priorem, Quint. 9, 4, 86 et saep.—More freq. *subst.* : brĕvis, is, f. (sc. syllaba): dactylus, qui est e longā et duabus brevibus, Cic. Or. 64, 217 sq. : in fine pro longā accipi brevem, Quint. 9, 4, 93; 9, 4, 86: plurimum habent celeritatis breves, id. 9, 4, 91.— Hence also once of a syllable long by position, but pronounced short: indoctus dicimus brevi primā litterā, insanus productā: inhumanus brevi, infelix longā, Cic. Or. 48, 159 Meyer *N. cr.;* cf. Gell. 2, 17 sqq., and Schütz Lex. Cic. s. v. brevis.— `I.C` For parvus, exiguus, *little*, *small* : exigua pars brevisque, Lucr. 5, 591 : Canidia brevibus implicata viperis, Hor. Epod. 5, 15 : Alecto brevibus torquata colubris, Ov. H. 2, 119 : brevi latere ac pede longo est, Hor. S. 1, 2, 93; cf. just before: breve quod caput, ardua cervix, v. 89, and brevis alvus, Verg. G. 3, 80 (on the other hand, Nemes. 244: parvae alvi): mus, Ov. F. 2, 574 : forma (sc. pueri in stellionem mutati), id. M. 5, 457.— So, lapathi herba, Hor. S. 2, 4, 29 (brevis = parva, non excrescens in altum, Schol. Cruqu.): folia breviora, id. Ep. 1, 19, 26 (minor corona, Schol. Cruqu.): census, id. C. 2, 15, 13 : pondus, id. S. 2, 2, 37 : impensa, Ov. H. 7, 188 Ruhnk.: sigillum, id. M. 6, 86 : insulae, Pall. 1, 28, 1; cf. Juv. 1, 73: vasculum, Pall. Apr. 8, 4: offulae, id. 1, 29, 4 : pantheris in candido breves macularum oculi, Plin. 8, 17, 23, § 62.—With *nom. abstr.* : breve in exiguo marmore nomen ero, Prop. 2, 1, 72; Sen. Oedip. 935.—So, pondus, Hor. S. 2, 2, 37 al.—Hence, brĕ-vĭter, adv., *shortly*, *briefly*, etc. `I.A.1` Of space (acc. to I.) (rare): seu libeat, curvo brevius convertere gyro, *shorter*, i. e. *in a smaller circle*, Tib. 4, 1, 94: parvo brevius quam totus, **a little less than the whole**, Plin. 2, 67, 67, § 168 : Sarmatae, omisso arcu, quo brevius valent, contis gladiisque ruerent, Tac. A. 6, 35.—Far more freq. in prose and poetry, `I.A.2` (Acc. to II. A. b. and c.) Of time, *in a short time.* `I.2.2.a` In gen.: iratum breviter vites, inimicum diu, Publ. Syr. v. 249 Rib.: sapiens, cum breviter et strictim colore atque vultu motus est, Gell. 19, 1, 20.— `I.2.2.b` Esp. In expression, *briefly*, *in brief*, *in few words*, *concisely*, *summarily* : sed breviter paucis praestat comprendere multa, Lucr. 6, 1082 : multa breviter et commode dicta (sc. ἀποφθέγματα; cf. Cic. Off. 1, 29, 104) memoriae mandabam, Cic. Lael. 1, 1: rem totam breviter cognoscite, Cic. Verr. 2, 2, 69, § 169; 2, 3, 27, § 67; so id. de Or. 2, 83, 340: summatim breviterque describere, id. Or. 15, 50 : breviter tangere, id. Off. 3, 2, 8 Beier *N. cr.* : breviter et modice disserere, Sall. J. 111, 1 : adicere aliquid, Quint. 9, 3, 100; cf. also Verg. A. 2, 11; 4, 632; 6, 321; Ov. M. 2, 783: omnia soli Forsan Pacuvio breviter dabit (i.e. paucis testamenti verbis, quibus heres ex asse scribetur), Juv. 12, 125 Web. (cf. id. 1, 68: beatum exiguis tabulis).— *Comp.*, Cic. Fin. 4, 10, 26; Quint. 8, prooem. § 1; 8, 6, 61; 9, 2, 16; 10, 1, 49; 11, 1, 5 al.— *Sup.*, Cic. N. D. 2, 1, 3; id. Div. 1, 32, 70; Quint. 1, 10, 1; 4, 2, 113 al.— Of syllables: quibus in verbis eae primae litterae sunt quae in sapiente atque felice, producte dicitur, in ceteris omnibus breviter, Cic. Or. 48, 159. 5686#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5685#brevitas#brĕvĭtas, ātis, f. brevis, `I` *shortness.* `I` Lit., in space (cf. brevis, I.) (rare): brevitas angusti freti, **the narrowness of the strait**, Gell. 10, 27, 6 : hominibus Gallis prae magnitudine corporum suorum brevitas nostra contemptui est, **smallness of stature**, Caes. B. G. 2, 30; cf.: haec habilis brevitate suā est, Ov. Am. 2, 4, 35 : spatii, Caes. B. C. 1, 82, 3 : crurum, Plin. 8, 34, 52, § 123 : chamaeplatani coactae brevitatis, Plin. 12, 2, 6, § 13 : guttarum, Vitr. 7, 8, 2.—More freq., `I.B` Transf. `I.B.1` In time, *shortness*, *brevity* : ita diei brevitas conviviis, noctis longitudo in stupris continebatur, Cic. Verr. 2, 5, 10, § 26 : temporis, id. Att. 1, 10, 1 : imperii, Tac. H. 1, 47 : horae, Sil. 3, 141 : vitae, Cic. Tusc. 1, 38, 91; Sen. Brev. Vit. tit. et saep.— *Absol.* : confer nostram longissimam aetatem cum aeternitate; in eādem propemodum brevitate quā illae bestiolae reperiemur, Cic. Tusc. 1, 39, 94.—But most freq., `I.B.2` Of discourse, *brevity*, *conciseness* : si brevitas appellanda est, cum verbum nullum redundat, brevis est L. Crassi oratio; sin tum est brevitas, cum tantum verborum est, quantum necesse est, etc., Cic. de Or. 2, 80, 326 sq.; id. Brut. 13, 50; 17, 66; id. Inv. 1, 20, 28 sq.; Cic. Verr. 2, 1, 40, § 103; id. Leg. 3, 18, 40: cujus tanta in dicendo brevitas fuit, id. Har. Resp. 19, 41 : et a me brevitas postulatur, qui mihimet ipsi amicissima est, id. Quint. 10, 34 : nos brevitatem in hoc ponimus, non ut minus, sed ne plus dicatur quam oporteat, Quint. 4, 2, 43 : illa Sallustiana brevitas, id. 4, 2, 45; 10, 1, 32: brevitas quoque aut copia non genere materiae sed modo constant, id. 3, 8, 67; 10, 1, 46; 10, 5, 8; 6, 3, 45; 12, 10, 48: ea, quotiens causa poscit, ubertas, ea, quotiens permittit, brevitas, Tac. Or. 23 : contionem imperatoriā brevitate pronuntiat, id. H. 1, 18 : est brevitate opus, ut currat sententia, * Hor. S. 1, 10, 9; Phaedr. 2, prol. 12; 3, 10, 60: brevitatis causā, gratiā, *for the sake of brevity* or *conciseness*, Cic. Off. 2, 12, 43; cf. Quint. 4, 2, 67: gratiā, Plin. 18, 25, 57, § 214.— `I.B.3` Of shortness of syllables: fluit numerus tum incitatius brevitate pedum, tum proceritate tardius, Cic. Or. 63, 212 : brevitas celeritas syllabarum, id. ib. 57, 191 : contractio et brevitas dignitatem non habet, id. ib. 57, 193.—In plur. : omnium longitudinum et brevitatum in sonis... judicium, etc., Cic. Or. 51, 173.— `II` For exiguitas, parvitas (cf. brevis, II. C.), *littleness*, *smallness* : cujusvis in brevitate corporis, Lucr. 2, 483 : vineae, Paul. Aug. 2 : doni, Claud. Epigr. 20, 11. 5687#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5686#breviter#brĕvĭter, adv., v. brevis `I` *fin.* 5688#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5687#bria#brĭa, ae, f., `I` *a wine - vessel*, εἶδος ἀγγείου, Gloss. Philox.; Arn. 7, p. 235; cf. Hildebr. ad App. Mag. 59 (acc. to Charis. p. 63, hebrĭa : hebria est vas vinarium, unde ebrius et ebria dicitur). 5689#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5688#Briareus#Brĭăreus ( trisyl.), ei, m., = Βριαρεύς, Callim. Del. 143 (old form Βριάρεως, Hom. Il. 1, 403; v. Crus. Wb. of Prop. Names), `I` *the hundred-armed giant*, *also called Ægœon* : centumgeminus, Verg. A. 6, 287 Serv. and Heyne; cf. id. ib. 10, 565: ferox, Luc. 4, 596 Schol.: immensus, Stat. Th. 2, 596; cf. also Ov. M. 2, 10; Claud. Laud. Stil. 1, 304: vastus, Sen. Herc. Oet. 167.—Hence, Brĭă-rēĭus, a um, adj., *of* or *belonging to Briareus* : turba, Claud. Rapt. Pros. 3, 188. 5690#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5689#Brietes#Brĭētes, is, m., `I` *a Greek painter*, Plin. 35, 11, 40, § 123. 5691#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5690#brigantes1#brĭgantes, um, m., `I` *a species of small worm in the eyelashes*, Marc. Emp. 8. 5692#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5691#Brigantes2#Brĭgantes, um ( acc. Brigantas, Tac. A. 12, 32), m., `I` *the most northern and powerful people in Roman Britain*, *subdued by Cerialis*, Tac. A. 12, 32; id. H. 3, 45; id. Agr. 17; Juv. 14, 196.—Hence, Julius Briganticus, *a son of the sister of Civilis*, Tac. H. 4, 70; 2, 22; 5, 21. 5693#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5692#Briganticus#Brĭgantĭcus, i, m., `I` *a Roman cognomen*, Tac. H. 2, 22; 4, 70 ( Brĕ-, Halm). 5694#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5693#Brigantium#Brĭgantĭum, ii, f., or Brĭgantĭa, ae, f. `I` *A town in Rhœtia*, now *Bregenz*, Amm. 15, 4, 1 and 3; Itin. Anton.—Hence, Brĭgantīnus, a, um, adj. : lacus, **the lake of Constance**, Plin. 9, 17, 29, § 63 (in Mel. 3, 2, 8, Lacus Venetus).— `II` *The town of Briançon*, *in France*, Amm. 15, 10, 7. 5695#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5694#Brigiani#Brigĭāni, ōrum, m., `I` *an Alpine tribe in Gaul*, Inscr. Trop. Aug. ap. Plin. 3, 20, 24, § 137. 5696#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5695#Brimo#Brīmo, ūs, f., = Βρῖμώ (prop. `I` *the angry one;* cf. Arn. 5, p. 170), *a name of Proserpine*, Prop. 2, 2, 12.— *Acc.* Brimo, Stat. S. 2, 3, 38. 5697#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5696#Briniates#Brinĭātes, um, m., `I` *a Ligurian tribe south of the Po*, *near the modern Brignolo*, Liv. 41, 19, 4. 5698#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5697#brisa#brīsa, ae, f. kindr. with the Gr. βρύτεα, τά, `I` *the refuse grapes after they are pressed*, *grape-skins*, Col. 12, 39, 2. 5699#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5698#Brisaeus#Brīsaeus ( -sēus), i, m., = Βρισαῖος, `I` *a name of Bacchus*, Macr. S. 1, 18; Mythogr. Lat. 3, 12, 2.— `II` Transf., of the poet Attius, *antiquated*, Pers. 1, 76 Coningt. ad loc. 5700#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5699#Briseis#Brīsēïs, ĭdos ( acc. Briseïda, Prop. 2, 8, 35; Ov. A. A. 3, 189 al.: `I` Briseïdam, Hyg. Fab. 106; voc. Brisaeï, Ov. A. A. 2, 713), f., = Βρισηΐς, *Hippodamia*, *daughter of Brises*, *and slave of Achilles*, *from whom she was taken by Agamemnon* : Varro, Sat. Men. 63, 4; Prop. 2, 22, 29; Hor. C. 2, 4, 3; Ov. Am. 2, 8, 11; id. H. 3, 137. 5701#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5700#Britanni#Brĭtanni, ōrum, m., `I` *the Britons*, *inhabitants of Great Britain*, Lucr. 6, 1105; Caes. B. G. 4, 21; 5, 14; 5, 21 et saep.; Tac. Agr. 11 sq.; id. A. 14, 29; Verg. E. 1, 67; Hor. C. 1, 35, 30; 3, 4, 33; 3, 5, 3 et saep.— In sing. Britannus catenatus, Hor. Epod. 7, 7.— `I..2` *The inhabitants of Bretagne*, or *Brittany*, *in France*, Sid. Ep. 1, 7; 9, 9.— `II` Derivv. `I.A` Brĭtannĭa ( Brittānĭa in MSS. and edd. of Sol. and Mart. Cap.), ae, f., = Βρεττανία, *Great Britain*, in its most extended sense, *consisting of* Albion ( *England and Scotland) and* Hibernia or Ibernia ( *Ireland*), Plin. 4, 16, 30, § 102; hence, also, in plur. Britanniae, Cat. 29, 20; 45, 42; in a more restricted sense, **the larger island**, **England and Scotland**, Cic. Q. Fr. 2, 16, 4; id. N. D. 2, 34, 88; Caes. B. G. 4, 21; 5, 8; 5, 12 sq.; Mel. 3, 6, 4; 3, 6, 6; Plin. 4, 16, 30, § 102 sq.; 25, 3, 6, § 21; Tac. Agr. 10 sq.; 21; 24; id. H. 1, 9 sq.— `I.B` Brĭtan-nus (Brītannus, Lucr. 6, 1105), a, um, adj., *of Britain*, *British* ( poet. Britannicus): esseda, Prop. 2, 1, 76 : canes, Claud. II. Cons. Stil. 301 : litus, id. IV. Cons. Hon. 28 : oceanus, id. B. Get. 202; Laus Ser. 40 et saep.— `I.C` Brĭtannĭcus, a, um, adj., *Britannic*, *British* : aestus, **the British Channel**, Cic. N. D. 3, 10, 24 : mare, Mel. 3, 6, 3 : oceanus, id. 1, 3, 1; 2, 6, 1: inter Rhenum et Sequanam, Plin. 4, 19, 33, § 109 : legiones, Tac. H. 1, 9; 1, 60; 2, 57; 2, 65; 3, 22 al.: balaena, Juv. 10, 14 : lingua, Tac. G. 45 : herba, *water-dock* : rumex aquaticus, Plin. 25, 3, 6, § 20.— *Subst.* : Brĭtannĭcus, i, m., *a cognomen of the conquerors of Britain;* of the son of the emperor Claudius and Messalina, previously called Germanicus, Suet. Claud. 27; 43; Tac. A. 11, 4; 11, 11; 11, 26; 11, 32; 12, 2; poisoned by Nero, Tac. A. 13, 16; Suet. Ner. 33.—Of the emperor Commodus, Lampr. Commod. 8.— `I.D` Britto or Brīto, ō^nis, = Britannus. `I.A.1` *A Briton*, Aus. Epigr. 110.— `I.A.2` *An inhabitant of Bretagne*, *in France*, Mart. 11, 21, 9. — *Plur.*, Juv. 15, 124 (al. Bistones).— `I.E` Brĭtannis, ĭdis, f. adj., *British*, *of Britain* : insulae, i. e. Albion et Hibernia, Prisc. Perieg. p. 577.— `F` † Brĭtannĭcĭānus, a, um, adj., *Britannic*, *transacting business in Britain*, Inscr. Rein. cl. 1, n. 177; Inscr. Orell. 2029. 5702#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5701#Britomartis#Brĭtŏmartis, is, f., = Βριτόμαρτις (Cretan, ΒΠΙΤΥ, rich in blessing, and ΜΑΠΤΙΣ, maiden, Sol. 11). `I` *A Cretan nymph*, *daughter of Jupiter and Carme*, *inventress of the hunting-net;* when pursued by Minos, she cast herself into the sea, Verg. Cir. 285 sq.— `II` *An epithet of the Cretan Diana* : ignea, Claud. III. Cons. Stil. 251 : lucos Britomartis agit, id. ib. 303. 5703#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5702#Brittii#Brittii, v. Bruttii. 5704#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5703#Brixellum#Brixellum ( Brixillum, Plin. 3, 15, 20, § 115; Inscr. Murat. 239), i, n., `I` *a town in* Gallia Cisalpina, *on the Po*, *between Parma and Mantua*, now *Brescello*, Plin. 7, 49, 50, § 163; Tac. H. 2, 33; 2, 39; 2, 51; 2, 54; Suet. Oth. 9.—Hence, Brixillānus, a, um, adj., *of Brixellum*, Inscr. Orell. 3734. 5705#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5704#Brixentes#Brixentes, um, m., = Βριξάνται, `I` *a people in Rhœtia*, *in the modern Brixen*, Plin. 3, 20, 24, § 137. 5706#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5705#Brixia#Brixia, ae, f., = Βριξία, `I` *a town in* Gallia Cisalpina, now *Brescia*, Liv. 5, 35, 1; 32, 30, 6; Plin. 3, 19, 23, § 132; Just. 20, 5; Cat. 67, 32 ( id. 33 and 34 suspicious; v. Sillig *N. cr.*).— `II` Derivv. `I.A` Brixĭānus, a, um, adj., *of* or *pertaining to Brixia* : Galli, Liv. 21, 25, 14 : porta, Tac. H. 3, 27.— *Subst.* : Brixĭāni, ōrum, *the Brixians*, Inscr. Orell. 1971.— `I.B` Brixĭensis, e, adj., *of Brixia* (post-class.): episcopus, Aug. Ep. 222 ( id. Haeres. 41: Brixianus). 5707#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5706#Brixillum#Brixillum, v. Brixellum. 5708#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5707#brocchitas#brocchĭtas, ātis, f. brochus, `I` *a projection of the teeth in animals* : dentium, Plin. 11, 37, 64, § 169. 5709#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5708#brochon#brŏchŏn, i, n., `I` *the gum flowing from the* bdellium, Plin. 12, 9, 19, § 35. 5710#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5709#brochus1#brŏchus, brocchus, broccus, or broncus, a, um, adj. root bor-; cf. voro (ante - class. and rare). `I` Lit., of the teeth of animals, *projecting* : dentes, Varr. R. R. 2, 7, 3 Schneid.; 2, 9, 3.— `II` Transf., of animals, *with projecting teeth*, Lucil. ap. Non. p. 25, 27 sq.; Plaut. Fragm. ap. Fest. s. v. valgos, p. 375 Müll. 5711#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5710#Brochus2#Brŏchus, i, m., `I` *a Roman cognomen* : Brochus (Brocchus), Cic. Lig. 4, 11; 11, 32 sq. 5712#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5711#Brogitarus#Brogitărus, i, m., `I` *a Gallo - Grecian*, *son-in-law of King Deiotarus*, *to whom P. Clodius as tribune sold the office of highpriest at Pessinus and the title of king*, Cic. Sest. 26, 56; id. Q. Fr. 2, 9, 2; id. Har. Resp. 26, 56.—In plur. Brogitari, *to denote a class*, Cic. Har. Resp. 27, 59. 5713#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5712#bromatici#brōmătĭci, ōrum, m., `I` *those who loathe food*, Isid. Orig. 5, 35, 6 [ βρῶμα, edacitas, id. ib.]. 5714#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5713#Brome#Brŏmē ( Brŏmiē, Hyg. Fab. 182), ēs, f., `I` *a nymph who*, *with her sister*, *brought up Bacchus*, Serv. ad Verg. E. 6, 15. 5715#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5714#Bromius#Brŏmĭus, ii ( voc. Bromie, Plaut. Men. 5, 2, 82), m., = Βρόμιος (the noisy one), `I` *a surname of Bacchus* (on account of the tumultuous celebration of his festivals), Enn. ap. Charis. p. 214 P.; Ov. M. 4, 11; Petr. 41, 6; Luc. 5, 73; Claud. III. Cons. Hon. 132; id. IV. Cons. Hon. 132.—Hence, `II` Adj. `I.A` Brŏ-mĭālis, e, *Bromian*, i.e. *Bacchic*, Mart. Cap. 8, § 804.— `I.B` Brŏmĭus, a, um, *of Bacchus* : Bromia auctumnitas, Varr. ap. Non. p. 71, 18 (but Lachm. ad Lucr. 5, 1006, conj. Bromii); so, remi, Claud. II. Cons. Stil. 365. 5716#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5715#bromos#brŏmŏs, i, m., = βρόμος, `I` *oats*, Plin. 18, 10, 20, § 93; 22, 25, 79, § 161. 5717#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5716#bromosus#brōmōsus, a, um, adj., = βρωμώδης, `I` *stinking*, *fetid* : caro, Cael. Aur. Acut. 2, 37 : qualitas, id. Tard. 3, 2. 5718#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5717#Bromus#Brŏmus, i, m., = Βρόμος, `I` *a Centaur slain by Cœneus in the contest with the Centaurs*, Ov. M. 12, 459. 5719#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5718#bronchia#bronchĭa, ōrum, n., = βρόγχια, `I` *the bronchial tubes*, Cael. Aur. Acut. 2, 28, 147. 5720#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5719#broncus#broncus, v. brochus. 5721#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5720#Bronte#Brontē, ēs, f., = Βροντή. `I` *Thunder* (personified), Plin. 35, 10, 36, § 96.— `II` As *nom. propr.*, *the name of one of the horses of the Sun*, Hyg. Fab. 183. 5722#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5721#brontea#brontĕa, ae, f. βροντή, `I` *the thunderstone*, *a precious stone*, Plin. 37, 10, 55, § 150. —Also called brontia, Isid. Orig. 16, 15, 24 (MSS. bronia). 5723#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5722#Brontes#Brontes, ae ( acc. Brontem, Stat. S. 1, 1, 4), m., = Βρόντης, `I` *a Cyclops who labored in the workshop of Vulcan*, Verg. A. 8, 425; Ov. F. 4, 288; Claud. III. Cons. Hon. 193. 5724#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5723#brontia#brontia, v. brontea.†† Bronton, ontis, adj., = Βροντῶν (the thunderer), `I` *an epithet of Jupiter*, Inscr. Grut. 34, 5; 17, 12; Inscr. Orell. 1272. 5725#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5724#Broteas#Brŏtĕas, ae, m., = Βροτέας. `I` *One of the Lapithœ*, *slain by the Centaur Gryneus at the marriage festival of Perseus*, Ov. M. 12, 262.— `II` *Twin-brother of Ammon*, *and with him slain by Phineus*, Ov. M. 5, 107.— `III` *A son of Vulcan and Minerva*, Ov. Ib. 515. 5726#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5725#Bruanium#Brŭănĭum ( Brŭă-), ii, n., = Βρυάνιον, `I` *a town in Macedonia*, Liv. 31, 39, 5. 5727#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5726#Bruchion#Bruchīon, ii, n., `I` *the royal residence in Alexandria*, *containing the palace*, *museum*, *mausoleum*, etc., Amm. 22, 16, 15; Hier. Vit. St. Anton. 5728#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5727#bruchus#brūchus, i, m., = βροῦχος or βροῦκος, `I` *a kind of locust without wings*, Prud. Ham. 229; Vulg. Lev. 11, 22 al. 5729#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5728#Bructeri#Bructĕri, ōrum ( `I` *gen.* -terūm, Plin. Ep. 2, 7, 2), m., = Βρούκτεροι, *a German people occupying the country between the Rhine*, *the Lippe*, *Ems*, *and Weser*, Tac. G. 33; id. A. 1, 51; 1, 60; 13, 56; id. H. 4, 21; 4, 77; 5, 18; Vell. 2, 105, 1.—In sing. : Bructĕrus, i, m., Claud. IV. Cons. Hon. 451; and adj. Bructĕrus, a, um: natio, Tac. H. 4, 61. 5730#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5729#Bruges#Brŭges, v. Phryges. 5731#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5730#bruma#brūma, ae, f. for brevima, breuma = brevissima: dicta bruma quod brevissimus tunc dies est, Varr. L. L. 6, § 8 Müll.: bruma a brevitate dierum dicta, Paul. ex Fest. p. 31 Müll.; cf. Isid. Orig. 5, 35, 6; Gesn. Claud. Rapt. Pros. 2, 106; Ruhnk. ad Ter. Phorm. 4, 4, 28. `I` Lit., *the shortest day in the year*, *the winter solstice*, * Lucr. 5, 746; Varr. L. L. l. l.; Ter. Phorm. 4, 4, 28: circa brumam serendum non esse, Plin. 18, 24, 56, § 204 al. — *Plur.* : solis accessus discessusque solstitiis brumisque cognosci, Cic. N. D. 2, 7, 19; 2, 19, 50; Ov. F. 1, 163.— `II` Transf. `I.A` In gen., *the winter time*, *winter* (mostly poet.): musculorum jecuscula brumā dicuntur augeri, Cic. Div. 2, 14, 33 : novissimus dies brumae, Plin. 16, 39, 74, § 191 : ver proterit aestas, Interitura, simul Pomifer auctumnus fruges effuderit, et mox Bruma recurrit iners, Hor. C. 4, 7, 12; Phaedr. 4, 23, 19: serite hordea campis Usque sub extremum brumae intractabilis imbrem, **even to the last rain of rough winter**, Verg. G. 1, 211; 3, 321.—So, horrida cano gelu, Verg. G. 3, 443: frigida, id. A. 2, 472 : hiberna, Tib. 1, 4, 5; Ov. Ib. 37; Prop. 1, 8, 9: tepidae, Hor. C. 2, 6, 18 : nives illinet agris, id. Ep. 1, 7, 10 : per brumam, id. ib. 1, 11, 19 : brumae tempore, Juv. 3, 102; Val. Fl. 5, 602; Stat. S. 1, 3, 89 al.— `I.B` In the most gen. sense (pars pro toto), poet., *a year; plur.*, Manil. 3, 607; Mart. 4, 40, 5; 10, 104, 9. 5732#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5731#brumalis#brūmālis, e, adj. bruma. `I` *Of* or *pertaining to the winter solstice*, or *shortest day* : dies, Cic. Div. 2, 14, 33; id. Fat. 3: polus, Varr. L. L. 9, § 24 Müll.: signum, **Capricorn**, Cic. de Or. 3, 45, 178 : flexus, **the tropic of Capricorn**, Lucr. 5, 615; 5, 639: orbis, Cic. N. D. 3, 14, 37 : tempus, id. ib. 2, 44, 112 : circulus, Plin. 2, 70, 70, § 177 : oriens, Col. 1, 6, 1; Plin. 2, 47, 46, § 119: occasus, id. l. l.: meridies, Col. 9, 5, 1 : revocatio, Cic. Univ. 9 : hora, *the shortest* (since it was the twelfth part of the shortest day), Censor. 16: solstitium, Col. 11, 2, 94.— `II` (Acc. to bruma, II.) *Wintry*, *of winter* : tempus, Cic. Arat. 61; Ov. Am. 3, 6, 95: brumales hiemis menses (hiemis, perh. gloss; cf. shortly after: etiam brumali mense), Plin. 10, 53, 74, § 146 : horae, **the short winter hours**, Ov. M. 4, 199 : frigus, Verg. A. 6, 205; Mart. 13, 16, 1: nix, Ov. P. 4, 5, 4 : grando, id. ib. 4, 7, 34 : venti, Luc. 5, 407. 5733#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5732#brumaria#brūmārĭa, ae, f. (sc. herba) [bruma], `I` *a plant*, *also called* leontopodium, App. Herb. 7. 5734#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5733#Brunda#Brunda, ae, v. Brundisium. 5735#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5734#Brundisium#Brundĭsĭum (in many MSS., but less correctly Brundŭsĭum; cf. Suet. Caes. 34 Torrent.; Sil. 8, 576 Heins. and Drak.; Flor. 1, 20 Duker.; Luc. 2, 609 Cort.; Hor. S. 1, 5, 104 K. and H.), ii, n. (access. form Brenda, acc. to Paul. ex Fest. p. 33 Müll.: Brunda, Arn. 2, p. 50), = Βρεντέσιον or Βρεντήσιον ?Βρένδον ἔλαφον, Hesych.; cf. Strab. 6, p. 432; Steph. Byz.; Isid. Orig. 15, 1, 49; from the harbor extending beyond the town like the antlers of a stag], `I` *an ancient town in Calabria*, *with a very convenient harbor*, *the chief naval station of the Romans in the Adriatic*, *and their regular point of departure for Greece*, now *Brindisi*, Enn. ap. Gell. 6, 6, 6 (Ann. v. 478 Vahl.): redeuntes Graeciā, Brundisium navem advertimus, Gell. 16, 6, 1; Caes. B. C. 1, 25; Cic. Phil. 1, 3, 7; id. Planc. 40, 96; 41, 97; id. Att. 4, 1, 4; 5, 5, 1; 5, 8, 1; Hor. S. 1, 5, 104; id. Ep. 1, 17, 52; 1, 18, 20; Mel. 2, 4, 7; Plin. 3, 11, 16, § 99; Just. 12, 2; Luc. 2, 609 sq.; Vell. 1, 14 *fin.*; Flor. 1, 20.— `II` Deriv. Brundĭsīnus ( Brundŭs-), a, um, adj., *of Brundisium*, *Brundisian* : colonia, Cic. Sest. 63, 131; id. Att. 4, 1, 4: nuntii, id. ib. 8, 13, 1 : portus, Liv. 23, 33, 4 : foedus, Tac. A. 1, 10 : ostrea, **taken in the harbor of Brundisium**, Plin. 32, 6, 21, § 61. — *Subst.* : Brundĭsīni, ōrum, m., *the inhabitants of Brundisium*, Cic. Sest. 63, 131; id. Att. 4, 1, 4; Liv. 27, 10; Gell. 16, 6, 1: in Brundisino (sc. agro), Varr. R. R. 1, 8, 2. 5736#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5735#Brundusium#Brundŭsĭum, v. Brundisium `I` *init.* 5737#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5736#bruscum#bruscum, i, n., `I` *an excrescence on the maple-tree*, Plin. 16, 16, 27, § 68. 5738#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5737#brutesco#brūtesco, ĕre, `I` *v. inch.* [brutus], *to become brutish*, *rough*, *unreasonable* (postclass.), Sid. Ep. 4, 1 *fin.*; Lact. 7, 12, 24; Ven. Ep. praef. carm. 6, 5. 5739#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5738#Brutianus#Brutĭānus, a, um, v. Bruttii, II. B., and Brutus, II. B. 2. a. 5740#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5739#Brutidius#Brutĭdĭus, ii, m., `I` *a Roman name;* esp. Brutidius Niger, *an historian of the time of Tiberius*, *and author of a work upon the death of Cicero*, *now lost*, Tac. A. 3, 66; Juv. 10, 83. 5741#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5740#Brutinus#Brūtīnus, a, um, v. Brutus, II. B. 2. b. 5742#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5741#Bruttates#Bruttātes, v. Bruttii, II. C. 5743#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5742#Bruttii#Bruttĭi (in MSS. also Brutĭi, Brut-ti, and Brittĭi), ōrum, m., = Βρέττιοι Polyb., Βρούττιοι Steph., `I` *the Bruttii*, *the inhabitants of the southern point of Italy*, Mel. 2, 4, 2; Caes. B. C. 1, 30; Liv. 22, 61, 11 al. —In sing. : Bruttĭus, ii, m., *a Bruttian*, collect., Liv. 31, 7, 11; Flor. 1, 18, 27; Sil. 8, 570; 11, 10.— `I.B` Meton., *the country of the Bruttii*, Varr. R. R. 2, 1, 2: in Bruttiis, Cic. Rosc. Am. 46, 132; id. Caecin. 19, 54; Caes. B. C. 1, 30; Liv. 32, 1, 7: ex Bruttiis, id. 32, 1, 11; Gell. 10, 3 *fin.* : in Bruttios, Liv. 34, 53, 1.— `II` Derivv. `I.A` Bruttĭ-us, a, um, adj., *of the Bruttii* : ager, **the country of the Bruttii**, **Bruttium**, Liv. 27, 51, 13; Mel. 2, 7, 14; Plin. 3, 5, 10, § 71: promunturium, Mel. 2, 4, 8 and 9: angulus, Flor. 3, 20, 13 : litus, Plin. 3, 5, 10, § 72 : pontus, Sen. Thyest. 578 : tellus, Col. 10, 139 : saxa, Pers. 6, 27 : pira, Plin. 15, 15, 16, § 56 : pix (prepared there, of the best quality), Col. 12, 18, 7; Plin. 16, 11, 22, § 53; 24, 7, 23, § 37; Veg. 6, 14, 1; and *absol.* Bruttia, Calp. Ecl. 5, 8.— `I.B` Bruttĭānus ( Brutĭān-), a, um, adj., *of the Bruttii* : caules, Plin. 19, 8, 41, § 141.— *Subst.* : Brut-tĭāni, ōrum, m., *a class of servants to the magistrates* : Bruttiani dicebantur, qui officia servilia magistratibus praestabant; eo quod hi primum se Hannibali tradiderant et cum eo perseveraverant usque dum recederet de Italiā, Fest. p. 26; Cato ap. Gell. 10, 3, 17; cf. the expl. of the term by Gell. l. l. § 18 sq.— `I.B.2` *Adj.* : Bruttianae parmae dicebantur scuta, quibus Bruttiani sunt usi, Fest. p. 26.— `I.C` Bruttātes bilingues Ennius dixit, quod Bruttii et Osce et Graece loqui soliti sint, Paul. ex Fest. p. 35 Müll. (Ann. v. 488 Vahl.). 5744#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5743#brutus1#brūtus, a, um, adj. kindr. with βαρύς, perh. contr. from barutus, a lengthened form of barus, like actutum, astutus, cinctutus, versutus, from actu, astus, cinctus, versus; cf. also βρῖθύς, heavy, weighty; Fr. and Engl. brute, brutal. `I` Lit., *heavy*, *unwieldy*, *immovable* (rare): brutum antiqui gravem dicebant, Paul. ex Fest. p. 31 Müll.: pondus, **falling down with heavy weight**, Lucr. 6, 105 : tellus, * Hor. C. 1, 34, 9 (cf.: terra iners, id. ib. 3, 4, 45 : immota tellus, Sen. Thyest. 1020 : terra semper immobilis, Serv. ad Verg. A. 10, 102 : Unde Horatius. Et bruta tellus): corpora neque tam bruta quam terrea, neque tam levia quam aetheria, App. de Deo Socr. p. 47, 5.— `II` Trop., *dull*, *stupid*, *insensible*, *unreasonable.* `I.A` Of men: brutum dicitur hebes et obtusum... Pacuvius Hermiona: et obnoxium esse aut brutum aut elinguem putes, Non. p. 77, 31 sq. : fortunam insanam esse et caecam et brutam perhibent philosophi, Pac. ap. Auct. Her. 2, 23, 36: quod bruti nec satis sardare queunt, Naev. ap. Fest. s. v. sardare, p. 322 Müll. (Bell. Punic. v. 65, p. 18 Vahl.): T. Manlius relegatus a patre ob adulescentiam brutam atque hebetem, Sen. Ben. 3, 37, 4; App. M. 7, p. 191, 30: homo, Lact. 7, 4, 12; Prud. στεφ. 2, 66; cf. 2. Brutus, II. B.—Esp. in a play on the name, 2. Brutus, v. h. v.— `I.B` Of animals, *irrational* ( = ἀναίσθητος, Arist. Part. Anim. 3, 4) (so several times in Pliny the elder): animalium hoc maxime brutum (sc. sus), Plin. 8, 51, 77, § 207; 9, 29, 46, § 87; 11, 37, 70, § 183; 11, 39, 92, § 226.—But only late Lat. as a general designation of animals opp. to men, our *brute*, *irrational*, *dumb*, Greg. Mag. in Job, 10, 13, 23; 17, 30, 46 al.— `I.C` Of inanimate things: bruta fulmina et vana, ut quae nulla veniant ratione naturae, qs. *striking blindly*, Plin. 2, 43, 43, § 113: scitum Caesaris, *thoughtless*, *inconsiderate*, Prud. στεφ. 5, 66.—* *Sup.*, Jul. Val. Rer. Gest. Alex. Magn. 3, 67. 5745#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5744#Brutus2#Brūtus, i, m., = Βροῦτος [1. brutus], `I` *a Roman cognomen.* `I` L. Junius, *the relative of Tarquinius Superbus*, *saved by his feigned stupidity* [whence the name], *and the deliverer of Rome from regal dominion*, Liv. 1, 56, 7 sq.; Ov. F. 2, 717; 2, 837; Verg. A. 6, 818; Cic. Tusc. 1, 37, 89 saep. After him, Brutus was *the cognomen of the patrician* gens Junia.— `II` From the plebeian gens Junia, `I.A` M. Junius, *son of Servilia*, *a half-sister of Cato Uticensis by M. Brutus* (not *by* Cæsar; v. Ellendt Cic. Brut. p. cxxvii.), *an intimate friend of Cicero about the* 21 *st year of his age*, *and one of the murderers of Julius Cœsar*, Suet. Caes. 80 sq.; id. Aug. 10; Vell. 2, 56, 3; 2, 58, 1; Tac. A. 1, 2; Cic. Phil. 1, 3, 8; 1, 4, 9 and 10; 2, 12, 28 sq.; 2, 13, 31; id. Fam. 3, 4, 2; as a philos. and orator active and respected, id. Ac. 1, 3, 12; id. Fin. 1, 3, 8; id. Tusc. 5, 1, 1 sq.; id. Att. 12, 5, 3; 13, 9, 2; Plut. Brut. 4; Cic. Or. 71, 237; Quint. 10, 1, 123; Tac. Or. 17 sq.; 21; cf. Ellendt, above cited; Meyer, Fragm. Orat. 205. To him Cic. dedicated his writings: Orator, Brutus, de Deorum Naturā, de Finibus, and Tusc. Quaestiones.— `I.B` D. Junius, *a fellow-conspirator with the preceding*, Suet. Caes. 80 sq.; id. Aug. 10; Vell. 2, 56 sq.; Cic. Phil. 3, 1, 4; id. Fam. 10, 11, 2; id. ad Brut. 1, 2, 2; to him are addressed the letters, Cic. Fam. 11, 5 sqq.; 12 sqq. al.—To these two Cicero's witticism has reference: quid ergo? Ista culpa Brutorum? Minime illorum quidem, sed aliorum brutorum, qui se cautos ac sapientes putant, Cic. Att. 14, 14, 2; cf. id. Phil. 4, 2, 7; id. Att. 14, 20, 2; Liv. 1, 56, 8; Ov. F. 2, 717.— `I.A.2` Derivv. `I.2.2.a` Brūtĭā-nus, a, um, adj., *of* or *pertaining to* ( *M. Junius*) *Brutus* : castra, Vell. 2, 72 : Cassianaeque partes, id. 2, 74 : bellum civile, Lact. 2, 7 *fin.* — `I.2.2.b` Brūtīnus, a, um, adj., *of* or *pertaining to Brutus* ( *M. Junius*): consilia rei publicae liberandae, Cic. Ep. ad Brut. 1, 15.— `III` D. Junius Brutus Callaicus, *consul with P. Corn. Scipio Nasica Serapio* A.U.C. 616, Cic. Brut. 28, 107; id. Leg. 3, 9, 20; id. Balb. 17, 40; Vell. 2, 5.— `IV` D. Junius Brutus Julianus, *consul with Mamercus Æmilius Lepidus* A.U.C. 677, Cic. Brut. 47, 175; id. de Or. 2, 33, 142; id. Att. 12, 22, 2.— `V` M. Junius Brutus, *the husband of Servilia*, *and father of the murderer of Cœsar*, *a distinguished lawyer*, Cic. Brut. 62, 222. 5746#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5745#brya#brŭa, ae, f., = βρυά, `I` *a shrub*, *also called* myrice *and* tamarice, Plin. 13, 21, 37, § 116; 24, 9, 42, § 69. 5747#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5746#Bryanion#Brŭănĭon, v. Bruanion. 5748#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5747#Bryaxis#Brŭaxis, is, m., = Βρύαξις, `I` *a Grecian sculptor*, Vitr. 7, praef. § 13; Col. 1, praef. 31; Plin. 34, 7, 18, § 42; 34, 8, 19, § 73 al. 5749#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5748#Bryazon#Brŭazon, ontis, m., `I` *a river in Bithynia*, Plin. 5, 32, 43, § 148. 5750#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5749#Bryazus#Brŭazus, i, m., `I` *the name of a Bithynian god and of his temple*, Plin. 31, 2, 18, § 23. 5751#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5750#Bryges#Bryges, um, m., `I` *a people of Macedonia*, *emigrants from Asia Minor*, Plin. 5, 32, 41, § 145. 5752#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5751#Bryllion#Bryllion, ii, n., `I` *a town in Mysia*, *on the Propontis*, Plin. 5, 32, 40, § 144. 5753#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5752#bryon#brŭon, i, n., = βρύον. `I` *Moss;* esp. the kind otherwise called sphagnos, Plin. 12, 23, 50, § 108.— `II` *The grape - formed blossom of the silver poplar*, Plin. 12, 28, 61, § 132.— `III` *A plant growing upon the seashore*, *with leaves like lettuce*, Plin. 13, 25, 49, § 137; 27, 8, 33, § 56; 32, 9, 36, § 110. 5754#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5753#bryonia#brŭōnĭa, ae, f., = βρυωνία, `I` *a wild vine*, *the bryony;* of two kinds: *the white*, Plin. 23, 1, 16, § 24; Scrib. Comp. 59; *the black*, Plin. 23, 1, 17, § 27; Col. 10, 250; App. Herb. 66. 5755#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5754#bu1#bu = βου, `I` *a Greek prefix*, *which*, *in composition*, *expresses the idea of greatness* : Graeci assueti magnis et amplis rebus praeponere βου, a magnitudine scilicet bovis. Hic est, quod grandes pueri βούπαιδας appellant et mariscam ficum βούσυκον, Paul. ex Fest. p. 109 Müll.; Varr. R. R. 2, 5, 4 [cf. Engl. horse-cucumber, elephant folio, etc.]. 5756#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5755#bu2#bu, v. bua. 5757#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5756#bua#bua, ae, f. bu, Paul. ex Fest. s. v. im butum, p. 109 Müll., `I` *the natural sound made by infants in asking for their drink*, as pappa for their food, Varr. ap. Non. p. 81, 1 sq.; cf. vinibua. 5758#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5757#bubalinus#būbălīnus, a, um, adj. bubalus, `I` *pertaining to the African gazelle* : laridum, Val. Imp. ap. Vop. Prob. 4. 5759#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5758#bubalion#būbălĭon, ii, n., = βουβάλιον, `I` *a wild cucumber*, App. Herb. 113. 5760#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5759#bubalus#būbălus, i, m., = βούβαλος, `I` *a kind of African stag* or *gazelle*, Plin. 8, 15, 15, § 38; Sol. 20, 5; Vulg. Deut. 14, 5.—Hence, bū-bălus, a, um, adj., *of the gazelle* : caro, Vulg. 2 Reg. 6, 19; id. 1 Par. 16, 3.— `II` *The buffalo*, *wild-ox*, = urus, Sol. 20, 5; Mart. Spect. 23, 4; this use of the word is censured by Pliny, 8, 15, 15, § 38.—Collat. form būfălus, i, m., Ven. Fort. Carm. 7, 4, 21. 5761#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5760#Bubassus#Būbassus ( -ăsus), i, f., = Βύβασσος, Steph., `I` *a town in Caria*, Plin. 5, 28, 29, § 104. — `II` Derivv. `I.A` Būbassĭus, a, um, adj., *of Bubassus* : sinus, Mel. 1, 16, 2.— `I.B` Būbăsis, ĭdis, f. adj., *of Bubassus*, Ov. M. 9, 644. 5762#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5761#Bubastis#Būbastis, is, f., = Βούβαστις. `I` *A town in Egypt*, *on the Pelusian arm of the Nile*, now *Tel-Basta* (i.e. Hill of Bubastis), in the vicinity of the village Benalhassar, Mel. 1, 9, 9.—Hence, Būbastītes nŏ-mŏs, Βουβαστίτης νομός, Strab., Plin. 5, 9, 9, § 49; Mel. 1, 9, 9.— `II` *The goddess Bubastis*, *who was worshipped there;* corresponding to Diana, Ov. M. 9, 691; cf. Hdt. 2, 137; 2, 156.—Hence, Būbastius, a, um, adj., *of Bubastis* : sacra, Grat. Cyn. 42; *gen. plur.* BVBASTIVM, Inscr. Orell. 5974. 5763#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5762#Bubeium#Bubeium, i, n., `I` *a town in Africa*, Plin. 5, 5, 5, § 37. 5764#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5763#Bubetani#Bubetāni, ōrum, m., `I` *a people of Latium*, Plin. 3, 5, 9, § 69. 5765#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5764#bubile#būbīle (access. form bŏvīle, unus. acc. to Varr. L. L. 8, § 54 Müll.; although used by Cato, acc. to Charis. p. 81; and by Veg. 4, 1, 3), is, n. bos, `I` *a stall for oxen* : (boves) reicere in bubile, Plaut. Pers. 2, 5, 18 Ritschl; Cato, R. R. 4; Varr. R. R. 1, 13, 1; Col. 1, 6, 4; Phaedr. 2, 8, 4. 5766#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5765#bubinare#bubinare ( buv-) est menstruo mulierum sanguine inquinare, Paul. ex Fest. p. 32 Müll.; cf. Gloss. Isid. 5767#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5766#bubleum#bubleum, i, n., `I` *a kind of wine*, Paul. ex Fest. 32 Müll. [ Βύβλινος οῖνος, Hesiod. Op. 587 Göttl.] 5768#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5767#bubo1#būbo, ōnis, m. ( f. only once Verg. A. 4, 462; cf. Serv. ad loc.; Non. p. 194, 1.— Hence given erroneously by Prisc. p. 683 P. and Rhemn. Palaem. p. 1370 `I` *fin.* ib. as comm.) [ βύας, βῦζα ], *an owl*, *the horned owl* : Strix bubo, Linn., whose cry was considered as ill-boding, Plin. 10, 12, 16, § 34; Verg. A. 4, 462: ignavus bubo, Ov. M. 5, 550 : profanus, id. ib. 6, 432 (cf. id. ib. 5, 543: profana avis): funereus, id. ib. 10, 453 : Stygius (since Ascalaphus, son of Acheron or Styx, was changed to an owl; v. Ascalaphus), id. ib. 15, 791 : rauci, id. Am. 1, 12, 19 : bubone sinistro, Luc. 5, 396 : trepidus, id. 6, 689 : moestus, Sen. Med. 734 : luctifer, id. Herc. Fur. 687 : infaustus, Claud. in Eutr. 2, 407. 5769#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5768#bubo2#bŭbo, ĕre, v. n., `I` *to cry like a bittern*, Auct. Carm. Philom. 42 (al. butio). 5770#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5769#Bubon#Būbon, ōnis, f., = Βουβών, `I` *a town of Lycia*, Plin. 5, 27, 28, § 101. 5771#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5770#Bubona#Būbōna, ae, f. bos, `I` *the protecting goddess of cattle among the Romans*, Aug. Civ. Dei, 4, 34.—Hence, Būbetĭus, a, um, adj., *of* or *for Bubona* : ludi, Plin. 18, 3, 3, § 12. 5772#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5771#bubonium#būbōnĭum ( -on), ii, n., = βουβώνιον, `I` *a plant useful against swellings in the groin*, *also called* aster Atticus, Plin. 27, 5, 19, § 36. 5773#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5772#bubsequa#bubsĕqua (also bobsĕqua and bū-sĕqua), ae, m. bos-sequor, `I` *a neatherd*, *herdsman* (post-class.), App. M. 8, p. 201, 13; id. Flor. 1, n. 3; Sid. Ep. 1, 6. 5774#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5773#bubulcarius#bŭbulcārĭus, = βοώτης, `I` *a ploughman*, Gloss. Gr. Lat. ( = bubulcus). 5775#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5774#bubulcito#bŭbulcĭto, āre, v. n. ( bŭbulcĭtor, āri, v. dep., Plaut.) [bubulcus], `I` *to be a herdsman*, *to keep*, *feed*, or *drive oxen* (ante- and post-class., and very rare). `I` Lit. : bubulcitarier, Plaut. Most. 1, 1, 50; App. Flor. n. 6, p. 343, 14.— `II` Trop., *to cry* or *bawl like an ox-driver*, Varr. ap. Non. p. 79, 29 (Sat. Men. 52, 1). 5776#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5775#bubulcus1#bŭbulcus, i, m. bos, bubulus, βοῦκος. `I` In a restricted sense, *one who ploughs with oxen*, *a ploughman*, = arator (diff. from pastor and armentarius, a herdsman; so most freq. in the Script. rerr. rustt.), Varr. R. R. 2, prooem. § 4 sq.; Juv. 11, 151; cf. Col. 1, 6, 8; 1, 9, 2; 2, 2, 25; 2, 5, 2; 2, 12, 1 sq.; Cic. Div. 1, 27, 57; Ov. Tr. 3, 12, 30; Juv. 7, 116; 11, 151 al.— `II` In a more general sense, *a herdsman* (rare, and not before the post-Aug. per.), Dig. 33, 7, 18, § 6. 5777#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5776#Bubulcus2#Bŭbulcus, i, m., `I` *the cognomen of several persons in the* gens Junia, Liv. 9, 20, 7; 27, 6, 8; Plin. 18, 3, 3, § 10. 5778#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5777#bubulinus#būbŭlīnus, a, um, adj. bos, for bubulus, `I` *of cattle*, *ox* - (post-Aug.; only in Veg.): stercus, Veg. 1, 13, 3 : fimum, id. 3, 28, 3 : sevum, id. 4, 8, 2 : urina, id. 4, 17. 5779#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5778#bubulo#būbŭlo, āre, v. n. bubo, `I` *to cry*, *hoot*, or *screech like an owl*, Auct. Carm. Phil. 37. 5780#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5779#bubulus#būbŭlus, a, um, adj. bos, `I` *of* or *pertaining to cattle* or *oxen* (class.): cori, **thongs**, **straps of ox-hide**, Plaut. Poen. 1, 1, 11; and humorously, cottabi, *the snapping of such ox-whips* (cf. cottabus), id. Trin. 4, 4, 4 Lind.; so also monimenta, for *lashes*, id. Stich. 1, 2, 6; and, exuviae, id. Most. 4, 1, 26 : pecus, **neat cattle**, Varr. R. R. 2, 1, 13 : armentum, Col. 1, praef. § 26: fimum, Cato, R. R. 40, 2; Liv. 38, 18, 5: utres, Plin. 6, 29, 34, § 176 : lac, *cow* ' *s milk*, id. 11, 41, 96, § 238: caseus, Suet. Aug. 76 : cornu, Plin. 13, 25, 51, § 140; used esp. freq. in medicine, Cels. 5, 22, 2; 5, 25, 4; Veg. 6, 27, 6 al.: caro, **the flesh of neat cattle**, **beef**, Plin. 28, 10, 43, § 156; so *absol.* : būbŭla, ae, f. (sc. caro), Plaut. Aul. 2, 8, 4; id. Curc. 2, 3, 88; Cels. 2, 24; Apic. 8, 5: jus bubulae, Scrib. Comp. 188 sq. : lingua, *a plant*, *also called* buglossa, *ox-tongue*, Cato, R. R. 40 *fin.*; Plin. 17, 14, 24, § 112.—No *comp.* or *sup.* 5781#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5780#Buca#Būca, ae, f., `I` *a town in Samnium*, Mel. 2, 4, 6; Plin. 3, 12, 17, § 106.—Hence, Bū-cāni, ōrum, m., *the inhabitants of Buca*, Inscr. Murat. 1032, 4. 5782#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5781#bucaeda#būcaeda, ae, m. bos-caedo, `I` *one who is whipped with thongs of ox-hide* (cf. bos and bubulus), Plaut. Most. 4, 2, 1. 5783#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5782#bucardia#būcardĭa, ae, f., = βουκαπδία (oxheart), `I` *an unknown precious stone*, perh. *a kind of turquoise*, Plin. 37, 10, 55, § 150. 5784#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5783#bucca#bucca (not buccha), ae, f. kindred with βύζω, βυκάνη; Fr. bouche. `I` *The cheek* (puffed or filled out in speaking, eating, etc.; diff. from genae, the side of the face, the cheeks, and from mala, the upper part of the cheek under the eyes; v. Plin. 11, 37, 57, § 156 sqq.; mostly in plur.; class.): buccam implere, Cato ap. Gell. 2, 22, 29: sufflare buccas, Plaut. Stich. 5, 4, 42 : inflare, id. ib. 5, 6, 7 : rumpere buccas, **to write bombast**, Pers. 5, 13 : sufflare buccis, Mart. 3, 17, 4.—In violent anger (cf. in Gr. φυσᾶν τὰς γνάθους, δεινὰ φυσᾶν, etc.): quin illis Juppiter ambas Iratus buccas inflet, etc., * Hor. S. 1, 1, 21: pictus Gallus... distortus, ejectā linguā, buccis fluentibus, Cic. de Or. 2, 66, 266; id. Red. in Sen. 6, 13: fluentes pulsataeque buccae, id. Pis. 11, 25 B. and K.: purpurissatae ( *rouged*), Plaut. Truc. 2, 2, 35.—In blowing the fire: buccā foculum excitat, Juv. 3, 262 al. —Hence, `I...b` Dicere (scribere) quod or quidquid in buccam venit, a colloq. phrase, *to speak* ( *write*) *whatever comes uppermost*, Cic. Att. 1, 12, 4; 7, 10 *fin.*; 14, 7, 2; Mart. 12, 24, 5.— Also ellipt.: garrimus quidquid in buccam, Cic. Att. 12, 1, 2.— `I.B` Meton. `I.B.1` *One who fills his cheeks in speaking*, *a declaimer*, *bawler* : Curtius et Matho buccae, Juv. 11, 34 (jactanticuli, qui tantum buccas inflant et nihil dicunt, Schol.); cf.: bucca loquax vetuli cinoedi, Mart. 1, 42, 13 : homo durae buccae, Petr. 43, 3; so of a *trumpeter* : notaeque per oppida buccae, Juv. 3, 35.— `I.B.2` *One who stuffs out his cheeks in eating*, *a parasite*, Petr. 64, 12.— `I.B.3` *A mouthful* : bucca panis, Petr. 44, 2; Mart. 7, 20, 8; 10, 5, 5.— `II` Transf. `I.A` From men to animals; of croaking frogs, Plin. 11, 37, 65, § 173.— `I.B` In gen., *a cavity;* of the knee-joint, Plin. 11, 45, 103, § 250. 5785#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5784#buccea#buccĕa, ae, f. bucca, `I` *a morsel*, *mouthful*, August. ap. Suet. Aug. 76 *fin.* 5786#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5785#buccella#buccella, ae, f. dim. id., `I` *a small mouthful*, *morsel*, Mart. 6, 75, 3; Apic. 7, 6; Vulg. Ruth, 2, 14: panis, Vulg. Gen. 18, 5.— `II` *Small bread divided among the poor*, Cod. Th. 14, 17, 5; cf. Salmas. Vop. Aur. 35. 5787#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5786#buccellaris#buccellāris, e, adj. buccellatum, farina, `I` *meal ground from biscuit*, Plin. Val. 1, 6.— `II` *Subst.* : buccellāre, is, n., *a cooking utensil*, Marc. Emp. 23 (others, bucculari, from buccula, in the same signif.). 5788#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5787#buccellatum#buccellātum, i, n. buccella, `I` *soldiers* ' *biscuit*, Amm. 17, 8, 2; Vulcat. Gall. Av id. Cass. 5, 4; Spart. Pesc. Nig. 10, 4; Cod. Th. 7, 4, 6; 7, 5, 2. 5789#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5788#buccina#buccĭna, buccĭnātor, buccĭno, buccĭnum, and buccĭnus, v. bucina, etc. 5790#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5789#bucco#bucco, ōnis, m. `I` *amplif.* [bucca, one who has distended cheeks], *a babbler*, *blockhead*, *fool* (very rare): bucco = garrulus, quod ceteros oris loquacitate, non sensu exsuperat, Isid. Orig. 10, 30 : stulti, stolidi, fatui, fungi, bardi, blenni, buccones, Plaut. Bacch. 5, 1, 2 : macci et buccones, App. Mag. p. 325, 30. 5791#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5790#bucconiatis#buccŏnĭātis vītis, `I` *a species of vine in Thurium*, *the fruit of which is not gathered until after the first frost*, Plin. 14, 3, 4, § 39. 5792#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5791#buccula#buccŭla ( būcŭla), ae, f. dim. bucca. `I` *A little cheek* or *mouth*, * Suet. Galb. 4: pressa Cupidinis buccula, App. M. 6, p. 182, 17; 3, p. 137, 40; Arn. 2, p. 73.— `II` In milit. lang. `I.A` *The beaver*, *that part of a helmet which covers the mouth and cheeks*, παραγναθίς : bucculas tergere, Liv. 44, 34, 8; Juv. 10, 134; Capitol. Max. Jun. 3; Cod. Th. 10, 22, 1.— `I.B` Bucculae, *two cheeks*, *one on each side of the channel in which the arrow of the catapulta was placed*, Vitr. 10, 15, 3. 5793#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5792#buccularius#buccŭlārĭus, ii, m. buccula, II., `I` *the maker of beavers for helmets*, Dig. 50, 6, 7 (6) dub. (Momms. bucularum structores). 5794#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5793#bucculentus#buccŭlentus, a, um, adj. buccula, I., `I` *having full cheeks* or *a large mouth*, Plaut. Merc. 3, 4, 54. 5795#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5794#Bucephalas#Būcĕphălas, ae ( -lus, i, Paul. ex Fest. p. 32 Müll.; Būcĕphăla, Jul. Val. Rer. Gest. Alex. M. 3, 11), m., = Βουκεφάλας (Macedon. = Βουκέφαλος, that which is arked with the figure of a bullock's head— βοῦς, κεφαλή —or so called from the breadth of its forehead), `I` *the horse of Alexander the Great*, Curt. 6, 5, 18; 9, 3, 23; Gell. 5, 2, 1; acc. Bucephalan, Plin. 8, 42, 64, § 154.—Hence, `II` Būcĕphăla, ōrum, n. (or -la, ae, f., Curt. 9, 3, 23; or -īa, ae, f.; or -ē, ēs, f., Just. 12, 8, 8; or -lŏs, i, f., Gell. 5, 2, 5), = Βουκέφαλα, *a town in India*, *on the Hydaspes*, *built by Alexander*, *and named after his horse*, Plin. 6, 20, 23, § 77; Sol. 45. 5796#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5795#Bucephalus#Būcĕphălus, i, m., `I` *a promontory in the Peloponnesus*, Mel. 2, 3, 8; Plin. 4, 5, 9, § 18. 5797#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5796#buceras#būcĕras, ătis, n., = βούκερας, `I` *a plant*, otherwise called faenum Graecum, *fenugreek*, Plin. 24, 19, 120, § 184. 5798#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5797#bucerius#būcĕrĭus, a, um, v. bucerus. 5799#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5798#bucerus#būcĕrus ( būcĕrĭus, Lucr. 2, 663), a, um, adj., = βούκερως, `I` *having the horns of a bullock*, *ox-horned* (perh. only in the foll. exs.): bucerum pecus de bubus dicimus, Paul. ex Fest. p. 32 Müll.: bucera saecla, **the race of horned caltle**, Lucr. 5, 864; so id. 6, 1236; imitated by Ovid: armenta, * Ov. M. 6, 395: buceriae greges, Lucr. 2, 663 (quoted by Non. p. 80, 27, and p. 208, 21). 5800#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5799#bucetum#būcētum ( būcīta, ōrum, n., Varr. L. L. 5, § 164 Müll.), i, n. bos, `I` *a pasture for cattle*, *cow-pasture* (very rare), Luc. 9, 185; Gell. 11, 1, 1; Sid. Ep. 2, 2. 5801#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5800#bucina#būcĭna (not buccĭna), ae, f., = βυκάνη, `I` *a crooked horn* or *trumpet* (while tuba is usually the straight trumpet; cf. Veg. Mil. 3, 3, 5 Stewech.). `I` Lit., *a shepherd* ' *s horn*, Varr. R. R. 2, 4, 20: bucina inflata, id. ib. 3, 13, 1; Col. 6, 23, 3; Prop. 4 (5), 10, 29.— `II` Transf. `I.A` *A war-trumpet* : bello dat signum rauca cruentum Bucina, Verg. A. 11, 475 : quā bucina signum Dira dedit, id. ib. 7, 519.—In gen., as a signal employed in changing the four night-watches, and for waking the soldiers (cf. Dict. of Antiq.): te gallorum, illum bucinarum cantus exsuscitat, Cic. Mur. 9, 22 : ubi secundae vigiliae bucinā datum signum esset, Liv. 7, 35, 1; Prop. 4 (5), 4, 63; Sil. 7, 154.— `I.A.2` Hence, meton.: ad primam, secundam, etc., bucinam (for vigiliam), *at the first*, *second*, etc., *watch* : ut ad tertiam bucinam praesto essent, Liv. 26, 15, 6.—It was also blown at the end of the evening meal, Tac. A. 15, 30 Nipp. ad loc.— `I.B` In other spheres of life; so for calling assemblies of the people: bucina datur: homines ex agris concurrunt, Cic. Verr. 2, 4, 44, § 96 : bucina cogebat priscos ad verba Quirites, Prop. 4 (5), 1, 13. Curt. 3, 3, 8.— For designating the hours of the day (which were divided into four parts), Sen. Thyest. 799; cf. bucino.— `I.C` Poet., *a kind of circular*, *winding shell on which Triton blew*, *Triton* ' *s shell*, Ov. M. 1, 335 and 337; cf. bucinator.— `I.D` Trop. : foedae bucina famae, **the trump of ill fame**, Juv. 14, 152; cf. bucinator, II. 5802#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5801#bucinator#būcĭnātor ( bucc-), ōris, m. bucino, `I` *one who blew the* bucina, *a trumpeter*, Caes. B.C. 2, 35; Petr. 26, 9; Varr. L. L. 6, § 75; Dig. 50, 6, 6; Inscr. Orell. 3522.— `II` Trop. (cf. bucina, II. D.), *one who trumpets forth*, *blazes abroad* : bucinator existimationis meae, Cic. Fil. ap. Cic. Fam. 16, 21, 2; Inscr. Orell. 3232. 5803#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5802#Bucinna#Bucinna, ae, f., `I` *a small island near Sicily*, Plin. 3, 8, 14, § 92. 5804#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5803#bucino#būcĭno ( bucc-), āvi, ātum, 1, v. n. bucina, `I` *to blow the* bucina, *to sound* or *give a signal with the trumpet* (mostly *impers.;* cf. Gr. σαλπίζειν): cum bucinatum est, Varr. R. R. 2, 4, 20 : saepe declamante illo ter bucinavit, Sen. Contr. 3 praef. : bucinate in neomeniā tubā, Vulg. Psa. 81 (80), 4: Triton conchā sonaci leniter bucinat, App. M. 4, p. 157, 3; cf. bucina, II. C. 5805#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5804#bucinum#būcĭnum ( bucc-), i, n. id.. `I` *The sound* or *blast of a trumpet*, Plin. 9, 33, 52, § 103; 11, 10, 10, § 20.—Hence, ad Bucinum, *a quarter in Rome*, Dig. 14, 4, 5, § 16. — `II` *A shell-fish used in dyeing purple*, Plin. 9, 36, 61, § 129 sq. 5806#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5805#bucinus#būcĭnus ( bucc-), i, m. id., = bucinator, `I` *a trumpeter;* of the cock, Petr. 74, 2. 5807#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5806#bucolicus#būcŏlĭcus, a, um, adj., = βουκολικός, `I` *pertaining to shepherds*, *pastoral*, *bucolic.* `I` In gen.: Bucolicōn poëma, *Virgil* ' *s pastoral poetry*, *the Bucolics*, Col. 7, 10, 8; and *absol.* : Būcŏlĭca, ōrum, n., = τὰ Βουκολικά, *Bucolics*, Ov. Tr. 2, 538: Bucolica Theocriti et Vergilii, Gell. 9, 9, 4; cf. Serv. ad Verg. E.1.— `II` Esp. `I.A` Bucolice tome = βουκολικὴ τομή; in metre, *the bucolic cœsura; that of an hexameter whose fourth foot is a dactyl*, *and ends a word* (e. g. Verg. E. 3, 1: Dic mihi, Damoeta, cujum pecus? an Meliboei?), Aus. Ep. 4, 88. — `I.B` *A species of* panaces, Plin. 25, 4, 11, § 31.— `I.C` Būcŏlĭci, ōrum, m., *a class of Egyptian soldiers*, *so called from their place of abode*, Bucolica, Capitol. Ant. Phil. 21; Vulcat. Av id. Cass. 6, 7. 5808#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5807#Bucolium#Būcŏlĭum, ii, n., = Βουκόλιον, `I` *a town in Arcadia*, Plin. 4, 6, 16, § 20. 5809#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5808#bucranium#būcrānĭum, ĭi, n., = βουκράνιον, `I` *oxhead.* `I` *A place of sacrifice*, Inscr. Orell. 2322.— `II` *A plant like a bullock* ' *s head in shape*, App. Herb. 86. 5810#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5809#buculus#būcŭlus (also bōcŭlus), i, m. dim. bos, `I` *a young bullock*, *a steer*, Col. 6, 2, 4; Front. Strat. 1, 5, 26.—More freq. and class., `II` *Subst.* : būcŭla, ae, f., *a young cow*, *a heifer*, Verg. G. 1, 375; 4, 11; id. E. 8, 86. — `I.B` As a work of art, Cic. Div. 1, 24, 48. The statue of a brazen cow at Athens, the work of Myron, was especially distinguished, Cic. Verr. 2, 4, 60, § 135; id. Div. 1, 24, 48; cf. Plin. 34, 8, 19, § 57. 5811#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5810#buda#buda, ae, f., colloq., = ulva, Anthol. Lat. 5, 189, 2; Aug. Ep. 88, 6; Don. ad Verg. A. 2, 135. 5812#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5811#Budalia#Budalia, ae, f., `I` *a town of Lower Pannonia*, Eutr. 9, 4. 5813#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5812#Budini#Būdīni, ōrum, m., `I` *a people of Sarmatia*, Mel. 1, 9, 19; Plin. 4, 12, 26, § 88. 5814#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5813#bufalus#būfălus, i, m., = bubalus, q. v. 5815#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5814#bufo#būfo, ōnis, m. root bu-; cf. 2. bubo, bos, `I` *a toad*, Verg. G. 1, 184. 5816#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5815#bugillo#būgillo, ōnis, m., `I` *a plant*, *also called* ajuga reptans, Marc. Emp. 8. 5817#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5816#buglossa#būglossa (bŭglossa, Aem. Mac. de Buglossa, 1 and 10), ae ( būglossŏs, i, Plin. 25, 8, 40, § 81), f., = βούγλωσσος, `I` *oxtongue*, *bugloss*, *an herb*, App. Herb. 11; Ser. Samm. 424. 5818#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5817#bugonia#būgŏnĭa, ae, f., = βουγονία, `I` *the generating of bees from the putrid carcasses of cattle*, *the title of a work of Archelaus*, Varr. R. R. 2, 5, 5. 5819#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5818#bulapathum#būlăpăthum, i, n., = βουλάπαθον, `I` *the herb patience*, Plin. 20, 21, 86, § 235. 5820#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5819#Bularchus#Būlarchus, i, m., = Βούλαρχος, `I` *an ancient Grecian painter*, Plin. 7, 38, 39, § 126; 35, 8, 34, § 55. 5821#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5820#bulbaceus#bulbācĕus, a, um, adj. 1. bulbus, `I` *that has bulbs*, *bulbous* : hyacinthi radix, Plin. 21, 26, 97, § 170. 5822#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5821#bulbatio#bulbātĭo, ōnis, f. id., `I` *a forming of bulbs*, v. l. for bullatio, q. v. 5823#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5822#bulbine#bulbīnē, ēs, f., = βολβίνη, `I` *a kind of bulbous plant*, Plin. 20, 9, 41, § 107; 19, 5, 30, § 95. 5824#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5823#bulbosus#bulbōsus, a, um, adj. 1. bulbus, `I` *bulbous* : radix, Plin. 21, 21, 90, § 158; 21, 17, 62, § 102. 5825#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5824#bulbulus#bulbŭlus, i, m. dim. id., `I` *a small bulb*, Pall. 3, 21, 3. 5826#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5825#bulbus1#bulbus ( bulbŏs), i, m. βολβός. `I` *A bulb*, *bulbous root* (tulips, hyacinths, lilies, etc.), Plin. 19, 4, 21, § 61; cf. Cels. 2, 18; Plin. 17, 20, 33, § 144; 21, 5, 11, § 24; 22, 22, 32, § 67 sq.— `II` *An onion;* a garden vegetable of several kinds, among which the Megarean was the best known, Cato, R. R. 8, 2; Ov. R. Am. 797; Col. 10, 106; 4, 32, 2; Plin. 19, 5, 30, § 93; in Apic. 8, 7, and in Edict. Diocl. p. 16, called bulbus fabrilis. 5827#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5826#Bulbus2#Bulbus, i, m., `I` *a Roman name*, Cic. Verr. 2, 2, 32, § 79.—With a play on 1. bulbus, Cic. Clu. 26, 72. 5828#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5827#bule#būlē, ēs, f., = βουλή, `I` *the* ( *Greek*) *council*, *the senate*, Plin. Ep. 10, 116 (117), 1; 10, 81 (85), 1; 10, 110 (111), 1; 10, 112 (113), 1. 5829#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5828#buleuta#būleuta, ae. m., = βουλευτής, `I` *a councillor*, *a senātor*, Plin. Ep. 10, 39 (48), 5; 10, 112 (113), 3; 10, 114 (115), 3; Spart. Sever. 17. 5830#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5829#buleuterium#būleutērĭum ( -on), ii, n., = βουλευτήριον, `I` *the place where the Greek senate assembled*, *the senate-house* : in curiā Syracusis, quem locum illi buleuterium nomine appellant, Cic. Verr. 2, 2, 21, § 50 : Cyzici et buleuterion vocant aedificium amplum sine ferreo clavo, etc., Plin. 36, 15, 23, § 100. 5831#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5830#bulga#bulga, ae, f. Gallic; now bougette, `I` *a leathern knapsack*, *bag* : bulgas Galli sacculos scorteos appellant, Paul. ex Fest. p. 35 Müll.: bulga est folliculus omnis, quam et crumenam veteres appellarunt: et est sacculus ad bracchium pendens, Lucil. ap. Non. p. 78 (Sat. 2, 16, and 6, 1); Varr. ap. Non. 78, 2 (Sat. Men. 61, 3).— `II` Humorously, *the womb*, Lucil. ap. Non. p. 78, 14 (Sat. 26, 36). 5832#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5831#Bulimio#Būlīmĭo, ōnis, m., `I` *a Roman cognomen*, Inscr. Fabr. 125, 35. 5833#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5832#bulimo#būlīmo, āre, āvi, ātum ( βουλιμιῶ), 1, v. n., `I` *to have bulimy* or *insatiable hunger*, Pelag. Vet. 10; Theod. Prisc. 2, 29. 5834#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5833#bulimosus#būlīmōsus, a, um, adj. bulimus, `I` *afflicted with insatiable hunger*, Pelag. Vet. 10. 5835#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5834#bulimus#būlīmus, i, m., = βούλιμος, `I` *great hunger*, *bulimy;* hence also, *weakness of the stomach*, *fainting*, Gell. 16, 3, 9; cf. bu; Veg. 5, 34 (3, 35); 5, 37 (3, 38) (in Varr. 2, 5, 4, written as Greek).—Also written būlī-ma, ae, f., Paul. ex Fest. p. 32 Müll. 5836#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5835#bulla#bulla, ae, f. root vhal-; Gr. φαλ.; cf. φαλλός, φύλλον, `I` *any object swelling up*, *and thus becoming round;* hence, `I` *A waterbubble*, *bubble* : ut pluvio perlucida caelo Surgere bulla solet, Ov. M. 10, 734 : crassior, Mart. 8, 33, 18; Plin. 31, 2, 8, § 12; App. M. 4, p. 145, 7.—Hence, `I.B` Trop., *a bubble*, *trifle; vanity* : si est homo bulla, eo magis senex, Varr. R. R. 1, 1, 1; Petr. 42, 4.— `II` *Any thing rounded by art.* `I.A` *A boss*, *knob* (upon a door, etc.): jussine in splendorem dari bullas has foribus nostris? Plaut. As. 2, 4, 20 : bullas aureas ex valvis, auferre, Cic. Verr. 2, 4, 56, § 124 (by such door-studs fortunate or unfortunate days were designated, Petr. 30, 4).— `I.B` *A stud* in a girdle: notis fulserunt cingula bullis Pallantis pueri, Verg. A. 12, 942; 9, 359; Aus. Cup. Cruc. 49; Prud. Psych. 476.— `I.C` *The head of a pin in the water-clock*, Vitr. 9, 6, 9 sq.— `III` Esp., *the* bulla, *a kind of amulet worn upon the neck* ( *mostly of gold*), orig. an ornament of the Roman triumphers, in imitation of the Tuscan kings and Lucumones (Plut. Romul. 25; Fest. s. v. sardi, p. 252), but in the more brilliant era of the Romans worn by noble youths, Cic. Verr. 2, 1, 58, § 152 (cf. Ascon. in h. l., acc. to whom bullae of leather were hung upon the necks of the children of freedmen); it was laid aside when they arrived at maturity, and consecrated to the Lares, Pers. 5, 30; cf.: Lares bullati, Petr. 60, 8; acc. to Plin. 33, 1, 4, § 10, first hung by Tarquinius Priscus upon the neck of his son; cf. also Macr. S. 1, 6, 9 sqq.; Plaut. Rud. 4, 4, 127; Liv. 26, 36, 5; Prop. 4 (5), 1, 131; Suet. Caes. 84; Flor. 2, 6, 24.—From the Etruscan custom, called Etruscum aurum, Juv. 5, 163.—Hence the phrase bullā dignus for *childish* : senior bullā dignissime, Juv. 13, 33.—It was also hung upon the forehead of favorite animals, Ov. M. 10, 114. 5837#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5836#bullatio#bullātĭo, ōnis, f. bullo, `I` *a bubbling*, *forming of pebbles*, of a stone found in small detached fragments: sparsa bullatio magnetis (opp. cautes continua), Plin. 34, 14, 42, § 148 Sill. and Jan. (al. bulbatio). 5838#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5837#bullatus#bullātus, a, um, adj. bulla. `I` (Acc. to bulla, I. B.) *Quickly passing;* acc. to others, *inflated*, *bombastic* : nugae, Pers. 5, 19.— `II` (Acc. to bulla, II.) *Furnished with a boss* or *stud* : cingulum, Varr. L. L. 5, § 116 Müll.—Of the heavens, *studded with stars* : aether, Fulg. Myth. 1, p. 24 Munck. — `III` (Acc. to bulla, III.) *Wearing a* bulla *about the neck* : puer, Scip. Afr. ap. Macr. S. 2, 10, 7: statua, **of a child**, Val. Max. 3, 1, 1 : heres, **yet a child**, Juv. 14, 5; cf. Petr. 60, 8. 5839#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5838#bullesco#bullesco, ĕre, 3, `I` *v. inch. n.* [bullo], *to bubble*, *form bubbles*, Ampel. 8. 5840#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5839#Bullidenses#Bullĭdenses, -ienses, -īni, and -iōnes, v. Bylli-. 5841#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5840#bullio#bullĭo, īre, v. bullo. 5842#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5841#bullitus#bullītus, ūs, m. bullio, `I` *the bubbling*, *gushing up of water* : aquae, Vitr. 8, 3. 5843#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5842#bullo#bullo, āre, and bullĭo, īvi, ītum, 4, v. n. bulla, `I` *to be in bubbling motion*, *to be in a state of ebullition*, *to bubble.* Form bullo, āre: ubi bullabit vinum, ignem subducito, Cato, R. R. 105; Cels. 2, 7; 7, 4, 2; Calp. Ecl. 1, 11; Plin. 9, 7, 6, § 18; 18, 31, 74, § 317.— Form bullio, īre: bullientes fontes, Vitr. 8, 3; Cels. 5, 19, 28; Pers. 3, 34; Apic. 4, 119; 6, 212.—As v. a. in *part. pass.* : ammoniacum cum vino et melle mittis in ollam et bullita ( *sodden*, i. e. *half-cooked*) atteres, dabisque ad bibendum, Veg. 2, 17, 5 (1, 45, 5).— `II` Trop. : indignatione, **to boil with rage**, **fty in a passion**, App. M. 10, p. 250, 34 : libidinum incendio bulliebant, Hier. ad Eustach. p. 236, 1, 1. 5844#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5843#bullula#bullŭla, ae, f. dim. bulla. `I` *A watery vesicle*, Cels. 2, 5 *fin.*; 5, 28, n. 17.— `II` *A small neck-ornament* (bulla), Hier. in Isa. 2, 3, 18. 5845#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5844#bumammus#būmammus, a, um, adj. bu-mamma, having large breasts, of the vine, `I` *with large clusters* : uva, Varr. R. R. 2, 5, 4; Macr. S. 2, 16, 7; Serv. ad Verg. G. 2, 102. 5846#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5845#bumastus#būmastus, i ( būmasta, ae, Edict. Diocl. p. 18), f., = βούμαστος, sc. ἄμπελος (having large breasts; cf. `I` bumammus), **a species of grape with large clusters**, Verg. G. 2, 102 and Serv. ad loc.; id. Cul. 405; Col. 3, 2, 1; cf.: tument mammarum modo bumasti (acini), Plin. 14, 1, 3, § 15; 14, 3, 4, § 42. 5847#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5846#bumelia#būmĕlĭa, ae, f., = βουμελία, `I` *a kind of ash-tree*, Plin. 16, 13, 24, § 63. 5848#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5847#bunias#būnĭăs, ădis, f., = βουνιάς, `I` *a kind of Swedish turnip*, Col. 10, 422; acc. buniada, Plin. 20, 4, 11, § 21.—Another kind is called būnĭon, ii, n., = βούνιον, Plin. l. l.—Hence, būnītus, a, um, adj., *made from bunion* : vinum, Cael. Aur. Tard. 4, 3, 52. 5849#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5848#bupaeda#būpaeda, ae, m. βούπαις, `I` *a huge youth*, Mart. Cap. 1, § 31; 9, § 908 Kopp. (al. pubeda). 5850#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5849#Bupalus#Būpălus, i, m., = Βούπαλος, `I` *a statuary of Chios*, *who represented and exposed the deformed poet Hipponax*, *but in turn was severely satirized by him in his poems*, Hor. Epod. 6, 14; cf. Plin. 36, 5, 4, § 11. 5851#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5850#buphthalmos#būphthalmos, i, m., = βούφθαλμος. `I` *Oxeye*, *a plant*, Plin. 25, 8, 42, § 82; Isid. Orig. 17, 9, 93.— `II` *A species of* aizoon majus, *houseleek*, Plin. 25, 13, 102, § 160. 5852#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5851#bupleuron#būpleuron, i, n., = βούπλευρον, `I` *an umbelliferous plant*, *hare* ' *s-ear* : Bupleurum baldense, Host.; Plin. 22, 22, 35, § 77. 5853#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5852#buprestis#būprestis, is, f., = βούπρηστις πρήθω, to swell up). `I` *A venomous beetle*, *whose sting caused a swelling in cattle*, Plin. 30, 4, 10, § 30; 31, 10, 46, § 119; Veg. 5, 14, 10; 5, 77, 1; Isid. Orig. 12, 8, 5; Dig. 48, 8, 3, § 3.— `II` *A kind of vegetable*, Plin. 22, 22, 36, § 78. 5854#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5853#bura1#būra, ae, v. buris. 5855#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5854#Bura2#Būra, ae, f., `I` *a town in Achaia*, Plin. 4, 5, 6, § 12. 5856#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5855#burdo#burdo, ōnis (collat. form burdus, i, Acron. ad Hor. C. 3, 27, 7), m., =, `I` *a mule* ( *the offspring of a horse and she-ass*, while mulus is the offspring of an ass and a mare; v. Isid. Orig. 12, 1, 61), esp. used for carrying litters, Dig. 32, 49: onus duorum burdonum, Vulg. 4 Reg. 5, 17. 5857#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5856#burdonarius#burdōnārĭus, ii, m. burdo, `I` *a muledriver*, Edict. Diocl. p. 19. 5858#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5857#burdunculus#burduncŭlus, i, m., `I` *a plant*, perh. *borage*, Marc. Emp. 5. 5859#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5858#burgarii#burgārĭi, ōrum, m. burgus, `I` *inhabitants of a castle*, *defenders of the borders* (late Lat.), Cod. Th. 7, 14, 1; cf. Isid. Orig. 9, 4, 28. 5860#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5859#Burgundiones#Burgundĭōnes, um, m., and Bur-gundĭi, ōrum, m., `I` *a tribe of Goths*, *divided into the East Burgundians*, *who dwelt between the Oder and the Vistula*, *and the West Burgundians*, *upon the upper Main.* Form Burgundiones, Plin. 4, 14, 28, § 99; Mamert. I. Pan. 5 *init.* — Form Burgundii, Amm. 28, 5, 9 sqq.; Mamert. II. Pan. 17 *init.* — *Sing.* : Burgundĭo, ōnis, m., *a Burgundian*, Sid. Carm. 7, 234.—As adj. : Burgundiones equi, Veg. Vet. 6, 6, 3. 5861#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5860#burgus#burgus, i, m. cf. πύργος; Germ. Burg, Berg; Engl. -burg, borough, -bury, `I` *a castle*, *fort*, *fortress* (post-class.): castellum parvulum, quem burgum vocant, Veg. Mil. 4, 10 : crebra per limites habitacula constituta burgos vulgo vocant, Isid. Orig. 9, 2, 99; 9, 4, 28; Cod. Just. 1, 27, 2, § 4; Cod. Th. 12, 19, 2; Sid. Carm. 22. 5862#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5861#Buri#Buri or Burii, ōrum, m., = Βουροί, `I` *a German people in the neighborhood of the Marcomanni and Quadi*, Tac. G. 43; Capitol. Anton. Phil. 22 *init.* 5863#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5862#buris1#būris, is, m. ( būra, ae, f., Varr. R. R. 1, 19, 2) [acc. to Serv. ad Verg. G. 1, 170 (cf. also Isid. Orig. 20, 14, 2), contr. from βοῦς and οὐρά, ox-tail], `I` *the curved hinder part of the plough of the ancients*, *the plough-beam*, Varr. ap. Serv. l. l.— *Acc.* burim, Verg. G. 1, 170 Serv. and Voss.; Varr. R. R. 1, 19, 2. 5864#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5863#Buris2#Būris, is, f., `I` *a city of Achaia; acc.* Burin, Ov. M. 15, 293. 5865#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5864#burius#burĭus, ii, m., `I` *a species of animal*, otherwise unknown, Jul. Val. Rer. Gest. Alex. M. 3, 31. 5866#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5865#burra#burra, ae, f. burrus. `I` *A small cow with a red mouth* or *muzzle*, acc. to Fest. s. v.— `II` *A shaggy garment*, Anthol. Lat. 5, 133, 5.—Hence, plur. : burrae, ārum, f., *trifles*, *nonsense* (post-class.): burras, quisquilias, ineptiasque, etc., Aus. praef. ad Latin. Pacat. 3. 5867#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5866#burranica#burrānĭca pōtio id., `I` *a drink composed of milk and must*, so called on account of its red color, Fest. p. 30; cf. Ov. F. 4, 780. 5868#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5867#burranicum#burrānĭcum, i, n. prob. formed from the preced., `I` *a kind of vessel*, Paul. ex Fest. p. 36 Müll. 5869#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5868#burrhinon#burrhĭnon, i, n. βοῦς.ῥίν, `I` *a plant*, *oxnose*, App. Herb. 86. 5870#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5869#burricus#burrĭcus or būrĭcus ( -chus), i, m. burrus; Fr. bourrique, `I` *a small horse*, Veg. 6, 2, 2; Paul. Nol. Ep. 29; cf. Schne id. ad Varr. R. R. 2, 8, 1. 5871#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5870#burrus1#burrus, a, um πυρρός, an old word, = rufus, rubens, `I` *red*, Paul. ex Fest. p. 31 Müll.; cf. id. p. 36.—Collat. form byrrus, a, um, Prob. ad Juv. 3, 283. 5872#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5871#Burrus2#Burrus, an old form for Pyrrhus, Cic. Or. 48, 160; Quint. 1, 4, 15. 5873#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5872#Bursaonenses#Bursăōnenses, ĭum, m., `I` *a people of* Hispania Tarraconensis, Plin. 3, 3, 4, § 24; called Bursăvōnenses, Auct. B. Hisp. 22: Bursăōnes, um, Liv. l ib. 91, Fragm. 20 Weissenb. 5874#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5873#buselinum#būsĕlīnum, i, n., = βουσέλινον, `I` *a plant*, *ox-parsley*, Plin. 20, 12, 47, § 118. 5875#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5874#busequa#būsĕqua, v. bubsequa. 5876#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5875#Busiris#Būsīris, ĭdis and ĭdos (ĭdis, Verg. G. 3, 5; `I` ìdos, Stat. Th. 12, 155; acc. Busiridem, Quint. 2, 7, 4; Hyg. Fab. 31; 56; Serv.ad Verg. A. 8, 300: Busirin, Ov. A. A. 1, 649; id. M. 9, 183: Busirim, Amm. 28, 1, 46), = Βούσῖρις. `I` *Masc.*, *a king of Egypt*, *who sacrificed strangers*, *and was himself slain by Hercules*, Cic. Rep. 3, 9, 15; Verg. G. 3, 5; Mythogr. Lat. 1, 65; 2, 157; Ov. Tr. 3, 11, 39; Macr. S. 3, 5, 9.— `II` *Fem.*, *a considerable town in Lower Egypt*, *with a temple of Isis*, now *Abousir*, Plin. 5, 10, 11, § 64.— `I.B` *A village near the Great Pyramid*, Plin. 36, 12, 16, § 76. 5877#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5876#bustar#bustar, aris, m. bustum, `I` *a place where dead bodies were burned*, Charis. p. 25 P. 5878#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5877#busticetum#bustĭcētum, i, n. id., post-class. for bustum, `I` *a place where dead bodies were burned*, Arn. 1, p. 24; 7, p. 222. 5879#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5878#bustirapus#bustĭrăpus, i, m. bustum-rapio, `I` *a robber of tombs*, a term of reproach: impudice, sceleste, verbero, bustirape, furcifer, Plaut. Ps. 1, 3, 127. 5880#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5879#bustualis#bustuālis, e, adj. bustum, `I` *of* or *pertaining to the place where dead bodies were burned*, Sid. Ep. 3, 12; Prud. Cath. 9, 52. 5881#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5880#bustuarius#bustŭārĭus, a, um, adj. id., `I` *of* or *pertaining to the place where dead bodies were burned* : gladiator, **that fought at a funeral pile in honor of the dead**, Cic. Pis. 9, 19; Tert. Spect. 11; cf. Serv. ad Verg. A. 10, 519 (Cicero so calls Clodius, in the passage cited, on account of a tumult which he caused at the funeral ceremonies that Cicero's brother made in honor of Marius): moecha, **she who prostitutes herself among tombs**, Mart. 3, 93, 15 : altare, **upon which men were offered**, Tert. Pall. 4 : latro = bustirapus, Amm. 28, 1, 12. 5882#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5881#bustum#bustum, i, n. buro = uro, whence also comburo; cf. burrus, red, orig. `I` *the place where the bodies of the dead were burned and buried;* later also, in gen., for *a tomb* : bustum proprie dicitur locus, in quo mortuus est combustus et sepultus... ubi vero combustus quis tantummodo, alibi vero est sepultus, is locus ab urendo ustrina vocatur; sed modo busta sepulchra appellamus, Paul. ex Fest. p. 32 Müll.; cf. Serv. ad Verg. A. 3, 22; 11, 201; Inscr. Murat. 1514, 3. `I` *The place of burning and burying; the funeral-pyre after the burning of the body* : semiustaque servant Busta neque avelli possunt, Verg. A. 11, 201 Don. ad loc.; Lucr. 3, 906; Stat. S. 5, 1, 226; cf. Cic. Leg. 2, 26, 64.— `II` Transf. `I.A` In gen., *a mound*, *tomb* (most freq. in the poets): in busto Achilli, Plaut. Bacch. 4, 9, 14 : si quis bustum (nam id puto appellari τύμβον) violarit, Solon ap. Cic. Leg. 2, 26, 64; Cic. Phil. 14, 13, 34; id. Tusc. 5, 35, 101; id. Att. 7, 9, 1; Cat. 64, 363; Verg. A. 11, 850; 12, 863; * Hor. C. 3, 3, 40; Prop. 3 (4), 6, 29; 1, 19, 21; 2 (3), 13, 33; Ov. M. 4, 88; 13, 452 al.; Suet. Caes. 84; id. Ner. 33, 38; Luc. 8, 748 — `I.A.2` Trop., of things that, like a tomb, give up a body to destruction; so of *the maw of an animal that eats men* : viva videns vivo sepeliri viscera busto, **seeing the living body enclosed in the living grave**, Lucr. 5, 991.—So of Tereus, who devoured his son: flet modo, seque vocat bustum miserabile nati, Ov. M. 6, 665.—Sarcastically, of one who annulled the laws: bustum legum omnium ac religionum, Cic. Pis. 5, 11; and: bustum rei publicae, id. ib. 4, 9.—Of *a battle-field* : civilia busta Philippi, Prop. 2, 1, 27 Kuin.— `I.B` Ad Busta Gallica, *a place in Rome*, *so called from the Gauls who were burned and buried there*, Varr. L. L. 5, § 157 Müll.; Liv. 5, 48, 3; 22, 14, 11.— `I.C` Of a destroyed city, *the site*, *ruins*, Plin. 5, 17, 15, § 73.— `I.D` *The burned body itself*, *the ashes*, Stat. Th. 12, 247. 5883#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5882#buteo#būtĕo, ōnis, m., `I` *a kind of falcon* or *hawk*, Plin. 10, 8, 9, § 21; 11, 49, 110, § 263; Arn. 7, p. 280; Paul. ex Fest. p. 32 Müll.; giving auguries by its flight, v. ales, II. E. 5884#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5883#Butes#Būtes, ae ( acc. Buten, Verg. A. 5, 372; 9, 647; 11, 690 sq.; Ov. M. 7, 500), m., = Βούτης. `I` *Son of Amycus*, *king of the Bebrycians*, *slain by Dares at the tomb of Hector*, Verg. A. 5, 372.— `II` *An Argonaut*, *son of Teleon and Zeuxippe*, Hyg. Fab. 14.— `III` *Son of the Athenian Pallas*, *sent with Cephalus to Æacus*, Ov. M. 7, 500.— `IV` *An armor-bearer of Anchises*, Verg. A. 9, 647 sqq.— `V` *A Trojan*, Verg. A. 11, 690 sqq. 5885#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5884#Buthrotum#Būthrōtum, i, n. ( Būthrōtŏs, i, f., Ov. M. 13, 721), = Βουθρωτόν and Βουθρωτός, `I` *a town on the coast of Epirus*, now *Butrinto*, Caes. B. C. 3, 16; Verg. A. 3, 293 sq.; Mel. 2, 3, 10; Plin. 4, 1, 1, § 4.—Hence, Būthrōtĭus, a, um, adj., *of Buthrotum* : ager, causa, Cic. Att. 16, 16, A, 4: Plancus, id. ib. 15, 29, 3; and *subst.* : Būthrōtĭi, ōrum, m., *the inhabitants of Buthrotum*, id. ib. 14, 11, 2; 15, 2, 2; 16, 16, A, 4. 5886#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5885#buthysia#būthŭsĭa, ae, f., = βουθυσία, `I` *a sacrifice of oxen*, Suet. Ner. 12 *fin.* 5887#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5886#Buticus#Būtĭcus, v. Butos. 5888#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5887#butio1#būtĭo, ōnis, m., `I` *a bittern*, Auct. Carm. Philom. 42. 5889#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5888#butio2#butĭo, īre, v. 2. bubo. 5890#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5889#Butoa#Būtŏa, ae, f., `I` *a small island near Crete*, Plin. 4, 12, 20, § 61. 5891#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5890#Butoridas#Būtŏrĭdas, ae, m., = Βουτορίδης, `I` *a Greek writer on the Pyramids of Egypt*, Plin. 36, 12, 17, § 79. 5892#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5891#Butos#Būtŏs, i, f., = Βοῦτος, `I` *the chief city of the* nomos Ptenethu *in Egypt*, *upon the Sebennytic mouth of the Nile; containing a famous temple and oracle of Latona* ( *Buto*), Plin. 5, 10, 11, § 64.—Hence, Būtĭcus, a, um, adj., *of Butos* : linum, Plin. 19, 1, 2, § 14. 5893#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5892#Butrotus#Butrōtus, i, m., `I` *a river of Bruttia*, now *the Bruciano*, Liv. 29, 7, 3. 5894#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5893#buttuti#buttuti, interj., Plaut. ap. Charis. p. 216 P. 5895#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5894#butubatta#bŭtŭbatta = nugatoria, `I` *trifles*, *worthless things*, Naev. ap. Paul. ex Fest. p. 36 Müll. (Com. Rel. p. 25 Rib.); Charis. 2, 16, p. 216 P.; cf. Comment. p. 351 sq. 5896#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5895#Butuntum#Butuntum, i, n., `I` *a town of Calabria*, now *Bitonte;* hence, Butuntinenses, ĭum, m., *the inhabitants of Butuntum*, Plin. 3, 11, 16, § 105; Front. Col. p. 111. 5897#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5896#butyrum#būtȳ^rum ( ȳ, Sid. Carm. 12, 7; bŭ-tŭron, Aen. Mac. Herb. c. de ruta. buturum, Edict. Diocl. p. 15), i, n., = βούτυρον [said to be a Scythian word, but prob. βοῦστυρός; `I` Engl. butter], **butter**, Cels. 4, 15; 4, 18; 5, 26, 30; Col. 6, 12, 5; Plin. 11, 41, 96, § 239; 28, 9, 35, § 133 sq. 5898#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5897#buxans#buxans, antis, adj. buxus, `I` *of the color of boxwood* : pallor, App. M. 8, p. 211, 5; p. 180 Bip. 5899#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5898#Buxentum#Buxentum, i, f., = πυξοῦς, `I` *a town in Lucania*, *of Greek origin*, *colonized by the Romans after the second Punic war*, Vell. 1, 15, 3; Liv. 34, 45, 2; now *Policastro*, Mel. 2, 4, 9; Liv. 39, 23, 3.— `II` Derivv. `I.A` Buxentīnus, a, um, adj., *of Buxentum* : ager, Front. Colon. p. 90.— `I.B` Buxen-tĭus, a, um, adj., the same: pubes, Sil. 8, 585. 5900#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5899#buxetum#buxētum, i, n. buxus, `I` *a plantation of boxwood*, Mart. 2, 14, 15: tonsile, id. 3, 58, 3. 5901#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5900#buxeus#buxĕus, a, um, adj. id.. `I` *Of* or *pertaining to the boxwood-tree*, *made of boxwood*, *boxwood-* : luci, Sol. 52 : forma, Col. 7, 8, 7 : mola, Petr. 74, 5.— `II` *Of the color of boxwood* : rostra (anatum), Varr. ap. Non. p. 460, 8: dentes, Mart. 2, 41, 7 : anuli, perh. ironic. for *spurious* (on account of the paleness of boxwood), Petr. 58, 10; cf. pallor, App. M. 1, p. 110, 30 : luror, id. ib. 9, p. 231, 4. 5902#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5901#buxifer#buxĭfer, ĕra, ĕrum, adj. buxus-fero, `I` *bearing box-trees* : Cytorus, Cat. 4, 13. 5903#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5902#buxosus#buxōsus, a, um, adj. buxus, `I` *like boxwood* : xylobalsamum, Plin. 12, 25, 54, § 119. 5904#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5903#buxum#buxum, i, n. id., `I` *the wood of the boxtree* (cf. Neue, Formenl. 1, 509; 1, 625). `I` In gen.: torno rasile, Verg. G. 2, 449 : ora buxo Pallidiora, Ov. M. 4, 134 : multifori tibia buxi, id. ib. 12, 158 : buxoque simillimus Pallor, id. ib. 11, 417; cf. Plin. 16, 16, 28, § 70.— `II` Esp. of objects made of boxwood. `I..1` *A flute*, *pipe* : inflati murmur buxi, Ov. M. 14, 537 : terebratum per rara foramina, id. F. 6, 697; id. P. 1, 1, 45: cava buxa, Prop. 4 (5), 8, 42. ad inspirata rotari Buxa, Stat. Th. 7, 171; Sen. Agam. 688.— `I..2` *A top* : volubile, Verg. A. 7, 382 : buxum torquere flagello, Pers. 3, 52.— `I..3` *A comb* : crines depectere buxo, Ov. F. 6, 229 : caput intactum buxo, Juv. 14, 194.— `I..4` *A writingtablet*, Prop. 3 (4), 23, 8; Schol. ad Hor. S. 1, 6, 74.— `III` Transf., = buxus, *the boxtree*, Plin. 16, 43, 84, § 231. 5905#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5904#buxus#buxus, i, f., = πύξος (cf. Prisc. p. 549, and the letter B). `I` Lit., *the pale*, *evergreen box-tree*, Enn. ap. Phylarg. l. l.: buxus densa foliis, Ov. A. A. 3, 691 : crispata, Claud. Rapt. Pros. 2, 110 : horrida, id. ib. 2, 268 : perpetuo virens, Ov. M. 10, 97; Plin. 16, 43, 84, § 230; for its natural history, v. Plin. 16, 16, 28, § 70 sq.— `II` For *things made of boxwood* (cf. Plin. 16, 36, 66, § 172), *a pipe* or *flute* : tympana vos buxasque vocant Berecyntia. Verg. A. 9, 619 Forbig. ad loc.; Ov. M. 4, 30; Stat. Th. 2, 77; 9, 480; Claud. in Eutr. 2, 286; id. Rapt. Pros. 1, 209; 3, 130. 5906#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5905#Buzae#Buzae, ārum, m., `I` *a people of India*, Plin. 6, 20, 23, § 76. 5907#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5906#Buzeri#Buzēri, ōrum, m., `I` *a people of Pontus*, Mel. 1, 19, 11; Plin. 6, 4, 4, § 11. 5908#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5907#Buzyges#Būzŭges, ae, m., = Βουζύγης, `I` *an ancient Athenian hero*, *the inventor of the plough and of ploughing with oxen*, = Triptolemus and Epimenides, Plin. 7, 56, 57, § 199; cf. Varr. R. R. 2, 5, 4; Aus. Ep. 22, 46; Serv. ad Verg. G. 1, 19. 5909#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5908#bybliotheca#bybliŏthēca, v. bibliotheca. 5910#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5909#Byblis#Byblis, ĭdis, f. ( voc. Bybli, Ov. M. 9, 580; 9, 651; acc. Byblida, id. ib. 9, 453; 9, 467), = Βυβλίς, `I` *a daughter of Miletus and Cyanee*, *who fell in love with her brother Caunus*, *and*, *being repulsed*, *was changed to a fountain*, Ov. M. 9, 452; cf. Theocr. Id. 7, 114; acc. to Ov. A. A. 1, 283, and Hyg. Fab. 243, she hanged herself. 5911#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5910#Byblus#Byblus ( -ŏs), i, f., = Βύβλος, `I` *a very ancient town in Phœnicia celebrated for the worship of Adonis*, now *Dschebail*, Mel. 1, 12, 3; Plin. 5, 20, 17, § 78; Curt. 4, 1, 15. 5912#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5911#Byllis#Byllis or Bullis, ĭdis, f., = Βυλλίς Steph., Βουλλίς Ptol., `I` *a town in Grecian Illyria*, Caes. B. C. 3, 40; Cic. Phil. 11, 11, 26.— `II` Derivv. `I.A` Bullĭdenses, Caes. B. C. 3, 12; 3, 40.— `I.B` Bullien-ses, Cic. Pis. 40, 96.— `I.C` Bulliōnes, Cic. Fam. 13, 42, 1 (others, Bullĭdenses).— `I.D` Bulĭōnes, um, m., Plin. 3, 23, 26, § 145.— `E.` Bullīni, *the inhabitants of Byllis*, Liv. 44, 30, 10. 5913#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5912#Byrsa#Byrsa, ae, f., = Βύρσα, `I` *the citadel of Carthage*, Verg. A. 1, 367; Liv. 34, 62, 12.— Hence, adj. : Byrsĭcus, a, um, *Byrsic*, i.e. *Carthaginian*, Sid. Ep. 7, 17, 18. 5914#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5913#byssinus#byssĭnus, a, um, adj., = βύσσινος, `I` *made of byssus* : linum, Plin. 19, 1, 4, § 21 : vestis, App. M. 11, p. 269, 10; Isid. Orig. 19, 22, 15: opus, Dig. 39, 5, 16, § 7.— *Subst.* : byssĭnum, i, n. (sc. opus), *a garment of byssus;* trop.: vestite vos serico probitatis, byssino sanctitatis, purpură pudicitiae, Tert. Cult. Fem. 13; Vulg. 2 Par. 5, 12 al. 5915#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5914#byssus#byssus, i, f. ( byssum, i, n., Isid. Orig. 19, 27, 4), = βύσσος [Heb. ], `I` *cotton*, *cotton stuff*, App. M. 11, p. 258, 20; Mart. Cap. 2, § 114; Vulg. Exod. 25, 4 al. (acc. to others, *a fine kind of flax*, *and the linen made from it;* v. Liddell and Scott's Lex.). 5916#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5915#Bythos#Bythŏs, i, m., = βυθός (depth), `I` *one of the Æons of Valentinus*, Tert. adv. Val. 7; id. adv. Haer. 49 (access. form Bythiŏs, id. adv. Val. 8). 5917#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5916#Byzacium#Bȳzācĭum, ii, n., = Βυσσᾶτις, `I` *a province in* Africa Propria, *between the river Triton and the Lesser Syrtis*, Varr. R. R. 1, 44, 2; Plin. 5, 4, 3, § 24; 17, 5, 3, § 41.— `II` Derivv. `I.A` Bȳzācēnus, a, um, adj., *of Byzacium* : provincia, Cod. Just. 1, 27, 2; Cod. Th. 1, 27, 2.—As *subst.* : Bȳzācēni, ōrum, m., *the inhabitants of Byzacium*, Cod. Th. 11, 1, 29.— `I.B` Bȳzācĭus, a, um, the same: rura, Sil. 9, 204. 5918#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5917#Byzantium#Bȳzantĭum, ii, n., = Βυζάντιον, `I` *a city in Thrace*, *on the Bosphorus*, *opposite the Asiatic Chalcedon*, later Constantinopolis, now *Constantinople;* among the Turks, *Istamboul* or *Stamboul* (i.e. εις τὴν πόλιν), Mel. 2, 2, 6; Plin. 4, 11, 18, § 46; 9, 15, 20, § 50 sq.; Nep. Paus. 2, 2; Liv. 38, 16, 3 sq.; Tac. A. 12, 63 sq.; id. H. 2. 83; 3, 47 al.— `II` Derivv. `I.A` Bȳzantĭus, a, um, adj., *of Byzantium*, *Byzantine* : litora, **the Strait of Constantinople**, Ov. Tr. 1, 10, 31 : portus, Plin. 9, 15, 20, § 51.— *Subst.* : Bȳ-zantĭi, ōrum, m., *the inhabitants of Byzantium*, Cic. Prov. Cons. 3, 5; 4, 6 sq.; Cic. Verr. 2, 2, 31, § 76; Nep. Timoth. 1, 2; Liv. 32, 33, 7.— `I.B` Bȳzantĭăcus, a, um, adj., *of Byzantium* : lacerti, Stat. S. 4, 9, 13. — `I.C` Bȳzantīnus, a, um, adj., the same (post-class.): Lygos, Aus. Clar. Urb. 2 : frigora, Sid. Ep. 7, 17. 5919#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5918#C#C, c, n. indecl., or f., the third letter of the Latin alphabet; corresponded originally in sound to the Greek Γ (which in inscrr., esp. in the Doric, was frequently written like the Latin C; v. O. Müll. Etrusk. 2, p. 295); hence the old orthography: LECIONES, MACISTRATOS, EXFOCIONT, [pu]CNANDOD, PVC[nad], CARTACINIENSI, upon the Columna rostrata, for legiones, magistratos, effugiunt, pugnando, pugnā, Carthaginiensi; and the prænomina Gaius and Gnaeus, even to the latest times, were designated by C. and Cn., while Caeso or Kaeso was written with K; cf. the letter G. Still, even as early as the time of the kings, whether through the influence of the Tuscans, among whom Γ sounded like K, or of the. Sabines, whose language was kindred with that of the Tuscans, the C seems to have been substituted for K; hence even Consul was designated by Cos., and K remained in use only before `I` *a*, as in Kalendae; k. k. for calumniae causā, INTERKAL for intercalaris, MERK for mercatus, and in a few other republican inscrr., because by this vowel K was distinguished from Q, as in Gr. Kappa from Koppa, and in Phœnician Caph from Cuph, while C was employed like other consonants with *e.* Q was used at the beginning of words only when *u*, pronounced like *v*, followed, as Quirites from Cures, Tanaquil from Thanchufil, Thanchfil, Θανκ?ιλ; accordingly, C everywhere took the place of Q, when that accompanying labial sound was lost, or *u* was used as a vowel; so in the gentile name of Maecenas Cilnius, from the Etrusk. Cvelne or Cfelne (O. Müll. Etrusk. 1, p. 414 sq.); so in coctus, cocus, alicubi, sicubi; in relicŭŭs (four syl.) for reliquus (trisyl.): AECETIA = AEQITIA, i. q. aequitas (V. AECETIA), etc., and as in the Golden Age cujus was written for quojus, and cui for quoi (corresponding to cum for quom); thus, even in the most ancient period, quor or cur was used together with quare, cura with quaero, curia with Quiris, as inversely inquilinus with incola, and in S. C. Bacch. OQVOLTOD = occulto. Hence, at the end of words que, as well as ce in hic, sic, istic, illic, was changed to *c*, as in ac for atque, nec for neque, nunc, tunc, donec for numque, tumque, dumque; and in the middle of words it might also pass into *g.* as in negotium and neglego, cf. necopinus. Since C thus gradually took the place of K and Q, with the single exception that our *kw* was throughout designated by *qu*, it was strange that under the emperors grammarians began again to write *k* instead of *c* before *a*, though even Quint. 1, 7, 10, expressed his displeasure at this; and they afterwards wrote *q* before *u*, even when no labial sound followed, as in pequnia, or merely peqnia, for pecunia; cf. the letters Q and U. About the beginning of the sixth century of the city the modified form G was introduced for the flat guttural sound, and C thenceforth regularly represented the hard sound = our K. The use of aspirates was unknown to the Romans during the first six centuries, hence the letter C also represents the Gr. X, as BACA and BACANALIBVS, for Baccha and Bacchanalibus (the single C instead of the double, as regularly in the most ancient times); cf. also σχίζω with scindo, and πολύχροος with pulcer. But even in the time of Cicero scheda came into use for scida, and pulcher for pulcer; so also the name of the Gracchi was aspirated, as were the name Cethegus and the word triumphus, which, however, in the song of the Arval brothers, is TRIVMPVS; cf. Cic. Or. 48, 160, and the letter P. About this time the use of aspirates became so common, in imitation of Greek, that Catullus wrote upon it an epigram (84), which begins with the words: *Cho* mmoda dicebat, si quando commoda vellet; and in Monum. Ancyr. inchoo is used for the orig. incoho, acc. to which the ancient Romans also employed cohors for chors (v. cohors).On account of the near relationship of *c* and *g*, as given above, they are very often interchanged, esp. when connected with liquids: Cygnus, Progne, Gnidus, Gnossus, from κύκνος, Πρόκνη, Κνίδος, Κνωσσός (even when *n* was separated from *c* by a vowel, as in Saguntum for Ζάκυνθος, or absorbed by an *s*, as in vigesimus and trigesimus for vicensimus and tricensimus); mulgeo for mulceo, segmen from seco, gummi for commi ( κόμμι); gurgulio for curculio, grabatus for κράβατος, so that amurca was also written for amurga, from ἀμόργη, as inversely conger for gonger, from γόγγρος; but also with other letters; cf. mastruca and mastruga, misceo and μίσγω, mugio and μυκάομαι, gobius and κωβιός, gubernator and κυβερνήτης. Not less freq. is the interchange of *c* and *t*, which is noticed by Quint. Inst. 1, 11, 5, and in accordance with which, in composition, *d* or *t* before *qu*, except with *que*, became *c*, as acquiro, nequicquam, iccirco for idcirco, ecquis for etquis, etc. Hence is explained the rejection of *c* before *t*, as in Lutatius for Luctatius, and the arbitrariness with which many names were written with *cc* or *tt* for *ct*, as Vettones for Vectones; Nacca or Natta for Nacta (from the Gr. γνάπτω). It would be erroneouś to infer, from the varied orthography of the names' Accius, Attius, and Actius, or Peccius, Pettius, and Pectius, a hissing pronunciation of them; for as the Romans interchange the terminations *icius* and *itius*, and the orthography fetialis and fecialis, indutiae and induciae, with one another, they also wrote Basculi or Bastuli, anclare or antlare, etc. *Ci* for *ti* does not appear till an African inscr. of the third century after Christ, and not often before Gallic inscrr. and documents of the seventh century; *ti* for *ci* is not certainly found before the end of the fourth century; and *ci* before a vowel does not appear to have been pronounced as *sh*, except provincially, before the sixth or seventh century; cf. Roby, Gr. bk. 1, ch. 7; and so in gen., Corss. Ausspr. I. p. 33 sqq. C is sometimes interchanged with *p* : columba, palumbes; coquus, popa, popina (cf. in Gr. κότερος; Sanscr. katara; πότερος; Lat. uter). C is sometimes dropped in the middle of a word: luna for luc-na, lumen for luc-men; so also at the beginning of a word: uter for cuter; Sanscr. katara, v. supra.As an abbreviation, C designates Gaius, and reversed, O, Gaia; cf. Quint. 1, 7, 28. As a numeral, C = centum, and upon voting tablets = condemno, Ascon. Cic. Div. in Caecil. 7, 24; cf. the letter A *fin.*; hence it is called littera tristis (opp. A = absolvo, which is called littera salutaris), Cic. Mil. 6, 15 Moeb. 5920#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5919#caballa#căballa, ae, f. caballus, `I` *a mare*, Anthol. Lat. I. p. 628 Burm. 5921#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5920#caballarius#căballārĭus, i, m. id., = κέλης, ίππεύς, `I` *a rider*, *horseman*, Gloss. Lat. Gr.: ίπποκόμος (i.e. *a hostler*) caballarius, Gloss. Vet.; hence, Ital. *cavaliero*, Fr. *chevalier.* 5922#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5921#caballatio#căballātio, ōnis, f. id., `I` *fodder for a horse* (post-class.), Cod. Th. 7, 4, 34; 12, 38, 14. 5923#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5922#caballinus#căballīnus, a, um, adj. id., `I` *of* or *pertaining to a horse*, *horse.* (post-Aug.): caro, Plin. 28, 20, 81, § 265. dentes, id. 30, 8, 22, § 72; flmum, id. 30, 13, 38, § 112 : fons, i.e. **Hippocrene**, Pers. prol. 1. 5924#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5923#caballio#căballĭo, ōnis, m. dim. id., `I` *a small horse*, *a pony* : marini, perh. = hippocampi, Veg. 1, 20, 2; 6, 12, 3. 5925#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5924#caballion#căballĭon, i, n., `I` *a plant*, *also called* cynoglossa, *hartstongue*, *spleenwort*, App. Herb. 96. 5926#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5925#caballus1#căballus, i, m., = καβάλλης [perh. Celtic; hence Ital. cavallo, Fr. cheval, Engl. cavalry, cavalier, etc.; cf. cob, Germ. Gaul], `I` *an inferior riding-* or *pack-horse*, *a nag* ( poet. and in post-Aug. prose): tardus, Lucil. ap. Non. p. 86, 15; Varr. ib.: mediā de nocte caballum Arripit, **his nag**, Hor. Ep. 1, 7, 88; so id. S. 1, 6, 59; 1, 6, 103; id. Ep. 1, 18, 36; Juv. 10, 60; 11, 195; Sen. Ep. 87, 8; Petr. 117, 12; Dig. 33, 7, 15: Gorgoneus, jestingly for Pegasus, Juv. 3, 118.— `I.B` Prov. `I.B.1` Optat ephippia bos piger, optat arare caballus, i.e. *no one is content with his own condition*, Hor. Ep. 1, 14, 43.— `I.B.2` Tamquam caballus in clivo, for *one who walks wearily*, Petr. 134, 2 (cf. Ov. R. Am. 394: principio clivi noster anhelat equus). 5927#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5926#Caballus2#Căballus, i, m., `I` *a Roman cognomen*, in the pun: qui Galbam salibus tuis, et ipsum Possis vincere Sextium Caballum. Non cuicumque datum est habere nasum. Ludit qui stolidā procacitate, non est Sextius ille, sed caballus, Mart. 1, 42 *fin.* 5928#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5927#Cabillonum#Căbillōnum, i, n., = Καβυλλῖνον, `I` *a considerable town of. the Ædui in* Gallia Lugdunensis, now *Chalons sur Saōne*, Caes. B. G. 7, 42; 7, 90.—Hence, Căbillōnen-sis, e, adj., *of* or *belonging to Cabillonum* : portus, Eum. Pan. Const. 18. 5929#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5928#Cabira#Cabīra, ōrum, n., = τὰ Κάβειρα, `I` *a town in Pontus*, *a residence of Mithridates*, Eutr. 6, 8. 5930#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5929#Cabiri#Căbīri, ōrum, m., = Κάβειροι (v. Liddell and Scott, s.v.), `I` *the Cabiri*, *deities worshipped by the Pelasgi as tutelary geniì*, *in whose honor mysteries were celebrated at Lemnos and Samothrace; originally attendants of the great gods* (dei magni and potes, Varr. L. L. 5, 10, 18); *they were afterwards identified with these*, *and*, *with the Dioscuri*, *worshipped as guardian spirits* (cf. Samothraces, s.v. Samothracia): celsa Cabirūm Delubra tenes, Att. ap. Varr. L. L. 7, § 11 Müll. (Trag. Rel. v. 526 Rib.).— *Sing.* : Cabiro patre, Cic. N. D. 3, 23, 58; Lact. 1, 15, 8. 5931#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5930#cabus#căbus, i, m., = LXX. κάβος [Heb. kab], `I` *a corn-measure*, answering to the χοῖνιξ, Vulg. 4 Reg. 6, 25 Müll. 5932#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5931#Cabyle#Căbŭlē, ēs, or -la, ae, f., `I` *a town in Thrace*, Eutr. 6, 8.—Hence, Căbŭlētae, ārum, m., *the inhabitants of Cabyle*, Plin. 4, 11, 18, § 40. 5933#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5932#Caca#Cāca, ae, f., `I` *a sister of Cacus*, Lact. 1, 20, 36; Serv. ad Verg. A. 8, 190. 5934#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5933#cacabaceus#cācăbācĕus ( cacc-), a, um, adj. cacabus, `I` *of* or *pertaining to a kitchen-pot* : motus, i.e. **like the liquid boiling in a pot**, Tert. adv. Herm. 41. 5935#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5934#cacabatus#cācăbātus ( cacc-), a, um, adj. id., `I` *black*, *sooty*, *besmeared like a cooking-pot* : aedificia (opp. immaculata), Paul. Nol. Ep. ad Serv. 32, 9. 5936#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5935#cacabo#cācăbo ( ᷋᷋ Auct. Fragm. Aucup. 12), āre, v. n., `I` *to cackle;* Gr. κακκαβίζω, as the natural cry of the partridge: cacabat hinc perdix, Carm. Philom. 19 5937#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5936#cacabulus#cācăbŭlus ( cacc-), i, m. dim. cacabus, `I` *a small cooking-pot*, *a pot*, *vessel*, Tert. Apol. 13; Arn. 6, p. 200; Apic. 4, 1. 5938#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5937#cacabus#cācăbus ( cacc-), i, m., = κάκκαβος, `I` *a cooking-pot* : vas ubi coquebant cibum, ab eo caccabum appellarunt, Varr. L. L. 5, 27, 36 : aeneus, Col. 12, 46, 1 : argenteus, Dig. 34, 2, 20; 33, 7, 18, § 3: novus, Col. 12, 48, 5 : figuli, id. 12, 41, 2 : fictilis, Scrib. Comp. 220; Stat. S. 4, 9, 45. 5939#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5938#cacalia#căcālĭa, ae, f., = κακαλία, `I` *a plant*, *called also* leontice, acc. to Sprengel: Cacalia verbascifolia, Sibth.; acc. to Schneid. *colt* ' *sfoot*, in pure Latin, tussilago, Plin. 25, 11, 85, § 135; 26, 6, 15, § 29. 5940#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5939#cacaturio#căcātŭrĭo, īre, `I` *v. n. desid.* [caco], *to desire to go to stool*, Mart. 11, 77. 5941#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5940#cacemphaton#căcemphăton, i, n., = κακέμφατον, `I` *ill-sounding*, *a low* or *improper expression*, Isid. Orig. 1, 83, 5; cf. Quint. 8, 3, 47; Serv. ad Verg. G. 2, 13. 5942#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5941#cachecta#căchecta, ae, m., = καχέκτης (in bad physical condition), `I` *one that is in a consumption; plur.*, Plin. 28, 9, 33, § 125; 32. 10, 39, § 117. 5943#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5942#cachecticus#căchectĭcus, a, um, adj., = καχεκγικός, `I` *hectic*, *consumptive*, *cachectic*, Plin. 32, 10, 39, § 117. 5944#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5943#cachexia#căchexĭa, ae, f., = καχεξία, `I` *a consumption*, *wasting*, *cachexy*, Cael. Aur. Tard. 3, 6, 80 sqq.; 4, 2, 18 (in Cels. 3, 32, as Gr.). 5945#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5944#cachinnabilis#căchinnābĭlis, e, adj. cachinno (Appuleian). `I` *Capable of laughing*, *laughing* : homo animal cachinnabile, App. Dogm. Plat. 3, p. 33, 20.— `II` *Of* or *pertaining to immoderate laughter* : risus, App. M. 3, p. 132, 20. 5946#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5945#cachinnatio#căchinnātĭo, ōnis, f. id., `I` *a violent laughing*, *immoderate laughter* : sine ullā suspitione nimiae suspitionis, Auct. Her. 3, 14, 25 : ut si ridere concessum sit, vituperetur tamen cachinnatio, Cic. Tusc. 4, 31, 66. 5947#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5946#cachinno1#căchinno, āvi, ātum, 1, v. n. like καχάζω or καγχάζω; Sanscr. kakk; and our titter, onomatop., `I` *to laugh aloud*, *laugh immoderately.* `I` Lit. (class. but rare): famulae furtim cachinnant, Lucr. 4, 1176; 1, 919; 2, 976: ridere convivae; cachinnare ipse Apronius, Cic. Verr. 2, 3, 25, § 62; Suet. Vesp. 5; Aur. Vict. Epit. 28.—With the acc. of that which one laughs at: exitum meum cachinnant, App. M. 3, p. 132, 25.—* `II` Poet. (v. Liddell and Scott under καχλάζω, γέλως, γέλασμα, and Blomfield. Aesch. Prom. 90) of the sea, *to plash*, *ripple*, *roar* : suavisona echo crepitu clangente cachinnat, Att. ap. Non. p. 463, 16 (Trag. Rel. v. 572 Rib.). 5948#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5947#cachinno2#căchinno, ōnis, m. 1. cachinno, `I` *one who laughs violently*, *a laugher*, *derider*, καγχαστής, Pers. 1, 12. 5949#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5948#cachinnosus#căchinnosus, a, um, adj. cachinno, `I` *given to loud laughter* (late Lat.), Cael. Aur. Acut. 1, 3, 41. 5950#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5949#cachinnus#căchinnus, i, m. id., `I` *a loud laugh*, *immoderate laughter*, *a laugh in derision*, *a jeering.* `I` Lit. (class in prose and poetry; also in plur.): tum dulces esse cachinni consuerant, Lucr. 5, 1396; so id. 5, 1402: in quo Alcibiades cachinnum dicitur sustulisse, **to have set up a loud laugh**, Cic. Fat. 5, 10; Suet. Aug. 98: tollere, Hor. A. P. 113 : cachinnos irridentium commovere, Cic. Brut. 60, 216 : res digna tuo cachinno, Cat. 56, 2; 31, 14; 13, 5: securus, Col. 10, 280 : perversus, Ov. A. A. 3, 287 : major, Juv. 3, 100; 11, 2: rigidus, id. 10, 31 : temulus, Pers. 3, 87 : effusus in cachinnos, Suet. Calig. 32 : cachinnum edere, id. ib. 57 : cachinnos revocare, id. Claud. 41.—* `II` Poet., of the sea (cf. 1, cachinno, II.), *a plashing*, *rippling*, *roaring* : leni resonant plangore cachinni, Cat. 64, 273 (cf. Aesch. Prom. 90' ποντίων τε κυμάτων ὐνήριθμον γέλασμα). 5951#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5950#cachla#cachla, ae, f., = κάχλα, `I` *a plant*, *also called* buphthalmos, *oxeye*, Plin. 25, 8, 42, § 82. 5952#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5951#cachrys#cachrys, ŭos, f., = κάχρυς κάγχρυς). `I` *An appendage to the catkin of certain trees in autumn*, *a cone*, Plin. 16, 8, 11, § 30; Cels. 5, 18, n. 5; admixta cachry, Plin. 22, 22, 32, § 71; 27, 13, 109, § 134.— `II` *The capsule of rosemary*, Plin. 24, 11, 60, § 101. — `III` *The white kernel of the plant* crethmos, Plin. 26, 8, 50, § 82. 5953#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5952#caco#căco, āvi, ātum, āre, v. n. and `I` *a.*, — κακάω, *to go to stool*, *to be at stool.* `I` *Neutr.*, Pompon. ap. Non. p. 84, 2: toto decies in anno, Cat. 23, 20; * Hor. S. 1, 8, 38; Mart. 12, 61, 10.— `II` *Act.*, Pompon. ap. Non. p. 84, 1 (Com. Rel. p. 209 Rib.): canes odorem mixtum cum merdis cacant, Phaedr. 4, 17, 25; Mart. 3, 89.—Also, *to defile with excrement* : cacata charta, Cat. 36, 1 and 20. 5954#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5953#cacoethes#căcŏēthĕs, is, n., = κακόηθες, τό (bad state or habit); `I` in medic. lang., **an obstinate**, **malignant disease**, Cels. 5, 28, n 2; Plin. 24, 3, 3, § 7.— *Plur.* cacoëthe = κακοήθη, τά, Plin. 22, 25, 64, § 132; 24, 10, 47, § 78. —Hence, `I.B` Trop., *an incurable passion for writing* or *scribbling* : insanabile Scribendi cacoëthes, Juv. 7, 52. 5955#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5954#cacometer#căcŏmĕter or căcŏmĕtrus, a, um, adj., `I` *faulty in metre*, *unmetrical*, Juba ap. Prisc. Mer. Ter. 58. 5956#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5955#Cacomnemon#Căcomnēmon, ŏnis, m., `I` *title of a mime of Laberius*, Gell. 16, 7, 8. 5957#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5956#cacophaton#căcŏphăton, i, n., `I` *a union of two or more disagreeable sounds which form an equivocal word* or *expression*, *cacophony*, Quint. 8, 3. 5958#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5957#cacophonia#căcŏphōnia, ae, f. κακός.φωνή, `I` *a disagreeable sound formed by the meeting of syllables* or *words*, *cacophong*, Mod. Lat. 5959#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5958#cacosyntheton#căcŏsynthĕton, i, n., = κακοσύνθετον; in rhet., `I` *an incorrect connection of words* (as, e. g. Verg. A. 9, 610): quod male collocatum, id κακοσύνθετον Vocant, Quint. 8, 3, 59; cf. Don. p. 1771 P.; Charis. p. 243 ib.; Serv. ad Verg. l. l.; Isid. Orig. 1, 33, 12; Lucil. ap. Vel. Long. p. 2214 P. 5960#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5959#cacozelia#căcŏzēlĭa, ae, f., = κακοζηλία, `I` *a bad*, *faulty*, *awkward imitation*, Sen. Contr. 4, 24 *fin.*; id. Suas. 7; Quint. 2, 3, 9 (written as Greek, id. 8, 6, 73; cf. κακόζηλον; id. 8, 3, 56); cf. Diom. p. 446 P. 5961#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5960#cacozelus#căcŏzēlus, a, um, adj., = κακόζηλος, `I` *a bad imitator* (cf. cacozelia), * Suet. Aug. 86; Ascon. Cic. Caecil. 6, 21; cf. Quint. 8, 3, 56 sqq. 5962#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5961#cactus#cactus, i, m., = κάκτος, `I` *a prickly plant with edible stalks*, etc., found in Sicily, *Spanish artichoke* : Cynara cardunculus, Linn.; Plin. 21, 16, 57, § 97.— `II` Trop., *any thing thorny*, *unpleasant* : eradicato omni cacto et rubo subdolae familiaritatis, Tert. Pall. 2 *fin.* 5963#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5962#cacula#căcŭla (cacula, Plaut. Ps. Arg. 2, 13 sq.), ae, m. Sanscr. cak-, to help; cf. calon; v. Paul. ex Fest. s. h. v. p. 45 Müll.; Fest. s. v. procalare, p. 225 ib., `I` *a servant*, esp. *the servant of a soldier* : cacula = servus militis (militaris? cf. the passage foll., from Plaut.), Fest. p. 35 : cacula δοῦλος στρατιώτου, Gloss.: video caculam militarem me futurum, Plaut. Trin. 3. 2, 98; so id. Ps. Arg. 4; and perh., acc. to the MSS., also Juv. 9, 61, where Jahn reads casulis; cf. Weber, Juv. Excurs. in h. l. 5964#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5963#caculatum#căcŭlātum = servitium, `I` *servitude*, Paul. ex Fest. p. 46 Müll. [cacula]. 5965#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5964#cacumen#căcūmen, ĭnis, n. etym. dub., `I` *the extreme end*, *extremity*, or *point of a thing; the peak*, *top*, *utmost point.* `I` Lit. (whether horizontal or perpendicular; while culmen is an extremity projecting in height; v. Doed. Syn.; in the poets freq.; in prose rare before the Aug. per.; not in Cic.): ut altis Arboribus vicina cacumina summa terantur Inter se, **the extreme top**, Lucr. 1, 898. —So of *tree-tops* : umbrosa cacumina, Verg. E. 2, 3 : fracta, id. ib. 9, 9; 6, 28; id. G. 2, 29; 2, 307; Ov. M. 1, 346; 1, 552; 1, 567; 8, 257; 8, 716; 8, 756; 9, 389; 10, 140; 10, 193; 13, 833; 15, 396; Quint. 8, 3, 10; 1, 2, 26: arborum cacumina, Plin. 10, 53, 74, § 147 : ficorum, pirorum, malorum, Col. 3, 21, 11 : olivae, id. 5, 11, 14 and 15; 11, 3, 37; Pall. Jan. 15, 15; id. Febr. 25, 28; id. Mart. 10, 23; 10, 35; id. Apr. 4, 1; Veg. 4, 4, 9 al.: harundinis, Plin. 16, 36, 64, § 158.—Of grass, *the points of the blades*, Ov. Tr. 3, 12, 12: praeacutis (ramorum) cacuminibus, Caes. B. G. 7, 73; Lucr. 6, 459.— Of *the summits*, *peaks of mountains*, Liv. 7, 34, 4; Lucr. 6, 464; Cat. 64, 240; Verg. A. 3, 274; Hor. Epod. 16, 28; Ov. M. 1, 310; 1, 317; 1, 666; 6, 311; 8, 797; 7, 804; 9, 93; Luc. 7, 75, Plin. 3, 16, 20, § 117; 6, 7, 7, § 20 al.—Of other things: pilorum, Auct. B. Afr. 47: atomi, Lucr. 1, 600 : cujusque rei, id. 1, 750 : ovi, Plin. 10, 52, 74, § 145; 10. 54, 75, § 151: metae, id. 36, 5, 4, § 31 : pyramidis, id. 36, 12, 17, § 79 : membrorum, id. 11, 37. 88, § 219: ignis, Luc. 1, 551 : incurvum, of the elephant's back, Sil. 9, 584.— `II` Trop. `I.A` *The end*, *limit* : donec alescundi summum tetigere cacumen, *until they have completely attained the limit of their growth*, Lucr. 2, 1130: ad summum donec venere cacumen, **to the height of perfection**, id. 5, 1456 : famae, Laber. ap. Macr. S. 2, 7.— `I.B` As a gram. t. t., *the mark of accent placed over a letter*, Mart. Cap. 3, § 273. 5966#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5965#cacumino#căcūmĭno, āvi, ātum, 1, v. a. cacumen, `I` *to point*, *make pointed* (prob. formed by Ovid): summas cacuminat aures, Ov. M. 3, 195 : saxoque cacuminat ensem, Sid. Carm. 7, 414 : ova cacuminata, Plin. 10, 52, 74, § 145 : apex in conum cacuminatus, Sid. Ep. 2, 2. 5967#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5966#Cacus1#Cācus, i, m., = Κᾶκος, `I` *son of Vulcan*, *contemporary with Evander*, *a giant of immense physical strength*, *who dwelt in a cave on Mount Aventinus*, *and troubled the whole region around by his robberies; he robbed even Hercules of the cattle of Geryon*, *and was on that account slain by him*, Ov. F. 1, 543 sq.; Liv. 1, 7, 5 sq.; Verg. A. 8, 190 sq., and Serv. in h. l.; Prop. 4 (5), 9, 7; 4 (5), 9, 16; Col. 1, 3, 6; Juv. 5, 125; Sol. 1, §§ 7 and 18. 5968#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5967#cacus2#căcus, i, m. perh. κακός; cf. Engl. villain, rascal, as designations of a servant, `I` *a servant*, Inscr. Vellerm. 7, 1, 27. 5969#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5968#cadaver#cădāver, ĕris, n. cado, I. B. 2.; cf. Isid. Orig. 11, 2, 35, and the Gr. πτῶμα, from πίπτω. `I` Lit., *a dead body of man* or *brute*, *a corpse*, *carcass* (class.). `I.A` Of man: taetra cadavera, Lucr. 2, 415; 3, 719; 4, 682; 6, 1154; 6, 1273: aqua cadaveribus inquinata, Cic. Tusc. 5, 34, 97.—Freq. of the bodies of slaves, criminals, etc., Cic. Mil. 13, 33; Hor. S. 1, 8, 8; 2, 5, 85.—Of the dead bodies of those who fell in war, Caes. B. G. 7, 77; Sall. C. 61, 4; 61, 8; id. J. 101 *fin.*; Flor. 2, 6, 18; 3, 2, 85; Val. Max. 7, 6, 5.—Of the body of Caligula, Suet. Calig. 59: semiustum, id. Dom. 15 al. : informe, Verg. A. 8, 264.—Esp., as med. t. t. for *a corpse* : recentia, Plin. 2, 103, 106, § 233; 11, 37, 70, § 184; Val. Max. 9, 2, ext. 10; Sen. Contr. 10, 34.— `I.B` Of brutes: aggerat ipsis In stabulis turpi dilapsa cadavera tabo, Verg. G. 3, 557.—Hence, as a term of reproach of a despised, worthless man, *a carcass* : ab hoc ejecto cadavere quidquam mihi aut opis aut ornamenti expetebam? Cic. Pis. 9, 19; 33, 82.—* `II` Meton., *the remains*, *ruins of desolated towns* : tot oppidŭm cadavera, Sulp. ap. Cic. Fam. 4, 5, 4. 5970#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5969#cadaverinus#cădāvĕrīnus, a, um, adj. cadaver, `I` *of carrion* : nidores, Aug. Civ. Dei, 9, 16.— Hence, *subst.* : cădāvĕrīna, ae, f. (sc. caro), *the flesh of a carcass*, Tert. Anim. 32, 9. 5971#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5970#cadaverosus#cădāvĕrōsus, a, um, adj. id., `I` *like a corpse*, *ghastly*, *cadaverous* (ante- and postclass.): facies, Ter. Hec. 3, 4, 27 (sublivida, ac personata rubore et livore, Don.).—Of persons, Ambros. in Psa. 48, Serm. 16, 28. 5972#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5971#Cadi#Cādi, ōrum, m., `I` *a town in Phrygia*, *on the borders of Lydia*, Prop. 4 (5), 6, 8. 5973#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5972#cadialis#cădĭālis, e, adj. cadus, `I` *of* or *pertaining to a jar* : resina, **contained in it**, Cael. Aur. Tard. 2, 7, 108. 5974#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5973#cadivus#cădīvus, a, um, adj. cado (an access. form of caducus). `I` Of fruit, *falling of itself* : mala, Plin. 15, 16, 18, § 59; 15, 17, 18, § 60.— `II` In medic. lang., *having the falling sickness* or *epilepsy*, *epileptic*, Marc. Emp. 20. 5975#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5974#cadmea1#cadmē^a, ae, v. cadmia. 5976#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5975#Cadmea2#Cadmēa, v. Cadmus, I. B. 1. b. 5977#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5976#Cadmeis#Cadmēïs, etc., v. Cadmus, I. B. 3. 5978#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5977#cadmia#cadmī^a ( cadmē^a, Paul. ex Fest. p. 47, 10 Müll.), ae, f., = καδμεία or καδμία, `I` *an ore of zinc*, *calamine*, *cadmia*, Plin. 34, 1, 2, § 2; 34, 10, 22, § 100; Paul. ex Fest. l. l.; Isid. Orig. 16, 20, 2 and 11.— `II` *The dross* or *slag formed in a furnace*, Plin. 34, 10, 22. § 100 sq.; Isid. Orig. 16, 20, 12. 5979#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5978#cadmitis#cadmītis, is, f., `I` *a kind of precious stone*, Plin. 37, 10, 56, § 151. 5980#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5979#Cadmus#Cadmus, i, m., = Κάδμος. `I` *Son of the Phœnician king Agenor*, *brother of Europa*, *husband of Harmonia*, *father of Polydorus*, *Ino*, *Semele*, *Autonoë*, *and Agave; founder of the* Cadmea, *the citadel of the Bœotian Thebes*, Cic. Tusc. 1, 12, 28; id. N. D. 3. 19, 48; Ov. M. 3, 14 sq.; id. F. 1, 490; id. P. 4, 10, 55; *the inventor of alphabetic writing*, Plin. 7, 56, 57, § 192 sqq. (hence letters are called Cadmi filiolae atricolores, Aus. Ep. 29; and Cadmi nigellae filiae, id. ib. 21). He and his wife. Harmonia were at last changed into serpents, Ov. M. 4, 572 sq.; Hor. A. P. 187; cf. Hyg. Fab. 6; 148; 179; 274.—Hence, Cadmi soror, i. e. **Europa**, Ov. P. 4, 10, 55.— `I.B` Derivv. `I.B.1` Cadmēus, a, um, adj., = Καδμεῖος, *of* or *pertaining to Cadmus*, *Cadmean* : Thebae, Prop. 1, 7, 1 : juventus, i. e. Thebana, **Theban**, Stat. Th. 8, 601 : Dirce (because in the neighborhood of Thebes), Luc. 3, 175 : mater, i. e. **Agave**, **the mother of Pentheus**, Sen. Oedip. 1005 : cistae, i. e. *of Bacchus* (because Bacchus was the grandson of Cadmus by Semele), id. Herc. Oet. 595: Tyros (because Cadmus came from Phœnicia), Prop. 3 (4), 13, 7. —Also *Carthaginian* : gens, stirps, manus = Carthaginiensis, Sil. 1, 6; 1, 106; 17, 582.— `I.1.1.b` *Subst.* : Cadmēa, ae, f. (sc. arx), *the citadel of Thebes founded by Cadmus*, Nep. Pelop. 1, 2; id. Epam. 10, 3.— `I.B.2` Cad-mēĭus, a, um, adj., *Cadmean* : genitrix, i. e. **Agave**, Stat. Th. 4, 565 : seges, i. e. *the armed men that sprang from the dragon* ' *s teeth sown by Cadmus*, Val. Fl. 7, 282: heros, i. e. **the Theban**, **Polynices**, Stat. Th. 3, 366; so, Haemon, id. 8, 458 and 520.— `I.B.3` Cadmēïs, ĭdis, f. adj. ( acc. Cadmeidem and Cadmeida, Neue, Formenl. 1, 211; 1, 305; voc. Cadmei, ib. 1, 293), = Καδμηΐς, *of Cadmus*, *Cadmean* : domus, Ov. M. 4, 545 : arx, id. ib. 6, 217 : matres, i. e. **Theban women**, id. ib. 9, 304.— `I.1.1.b` Subst., *a female descendant of Cadmus;* so of *Semele*, Ov. M. 3, 287; of *Ino*, id. F. 6, 553.— *Plur.* Cadmeïdes, *the daughters of Cadmus*, *Agave*, *Ino*, *and Autonoë*, Sen. Herc. Fur. 758.— `II` *An historian of Miletus*, *said to have been the earliest prose writer*, Plin. 5, 29, 31, § 112; 7, 56, 57, § 205.— `III` *A bloodthirsty executioner in the time of Horace*, Hor. S. 1, 6, 39; Schol. Crucq.— `IV` *A mountain in Caria*, Plin. 5, 29, 31, § 118. 5981#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5980#cado#cădo, cĕcĭdi, cāsum, 3 ( `I` *part. pres. gen. plur.* cadentūm, Verg. A. 10, 674; 12, 410), v. n. cf. Sanscr. çad-, to fall away. `I` Lit. `I.A` In an extended sense, *to be driven* or *carried by one* ' *s weight from a higher to a lower point*, *to fall down*, *be precipitated*, *sink down*, *go down*, *sink*, *fall* (so mostly poet.; in prose, in place of it, the compounds decĭdo, occĭdo, excĭdo, etc.; cf. also ruo, labor; opp. surgo, sto): tum arbores in te cadent, Plaut. Men. 2, 3, 25 : (aves) praecipites cadunt in terram aut in aquam, *fall headlong to the earth* or *into the water*, Lucr. 6, 745; cf. id. 6, 828; imitated by Verg.: (apes) praecipites cadunt, Verg. G. 4, 80 : nimbus, Ut picis e caelo demissum flumen, in undas Sic cadit, etc., Lucr. 6, 258 : cadit in terras vis flammea, id. 2, 215; so with *in*, id. 2, 209; 4, 1282; 6, 1006; 6, 1125; Prop. 4 (5), 4, 64. in patrios pedes, Ov. F. 2, 832.—With a different meaning: omnes plerumque cadunt in vulnus, **in the direction of**, **towards their wound**, Lucr. 4, 1049; cf.: prolapsa in vulnus moribunda cecidit, Liv. 1, 58, 11 : cadit in vultus, Ov. M. 5, 292 : in pectus, id. ib. 4, 579.—Less freq. with *ad* : ad terras, Plin. 2, 97, 99, § 216 : ad terram, Quint. 5, 10, 84.—The place *from which* is designated by *ab*, *ex*, *de* : a summo cadere, Plaut. Mil. 4, 4, 15 : a mento cadit manus, Ov. F. 3, 20 : aves ab alto, Plin. 10, 38, 54, § 112 : ut cadat (avis) e regione loci, Lucr. 6, 824 : ex arbore, Plin. 17, 20, 34, § 148; Dig. 50, 16, 30, § 4; 18, 1, 80, § 2: cecidisse de equo dicitur, Cic. Clu. 62, 175 : cadere de equo, Plaut. Mil. 3, 1, 125 (for which Cæsar, Nepos, and Pliny employ decidere): de manibus arma cecidissent, Cic. Phil. 14, 7, 21; cf.: de manibus civium delapsa arma ipsa ceciderunt, id. Off. 1, 22, 77 : cadunt altis de montibus umbrae, Verg. E. 1, 84 : de caelo, Lucr. 5, 791; Ov. M. 2, 322: de matre (i. e. nasci), Claud. in Rufin. 1, 92.—With *per* : per inane profundum, Lucr. 2, 222 : per aquas, id. 2, 230 : per salebras altaque saxa, Mart. 11, 91; cf.: imbre per indignas usque cadente genas, Ov. Tr. 1, 3, 18.—With the adverb *altius* : altius atque cadant summotis nubibus imbres, *and poured forth from a greater height*, etc., Verg. E. 6, 38.—And *absol.* : folia nunc cadunt, Plaut. Men. 2, 3, 24; Ter. Ad. 1, 1, 12; Lucr. 6, 297: ut pluere in multis regionibus et cadere imbres, id. 6, 415 : cadens nix, id. 3, 21; 3, 402: velut si prolapsus cecidisset, Liv. 1, 56, 12 : quaeque ita concus sa est, ut jam casura putetur, Ov. P. 2, 3, 59: cadentem Sustinuisse, id. M. 8, 148 : saepius, of epileptics, Plin. Val. 12, 58 : casuri, si leviter excutiantur, flosculi, Quint. 12, 10, 73.— `I.A.2` Esp. `I.2.2.a` Of heavenly bodies, *to decline*, *set* (opp. orior), Ov. F. 1, 295: oceani finem juxta solemque cadentem, Verg. A. 4, 480; 8, 59; Tac. G. 45: soli subjecta cadenti arva, Avien. Descr. Orb. 273; cf. Tac. Agr. 12: quā (nocte) tristis Orion cadit, Hor. Epod. 10, 10 : Arcturus cadens, id. C. 3, 1, 27.— `I.2.2.b` *To separate from something by falling*, *to fall off* or *away*, *fall out*, *to drop off*, *be shed*, etc.: nam tum dentes mihi cadebant primulum, Plaut. Men. 5, 9, 57 : dentes cadere imperat aetas, Lucr. 5, 671; Sen. Ep. 12, 3; 83, 3: pueri qui primus ceciderit dens, Plin. 28, 4, 9, § 41 : barba, Verg. E. 1, 29 : quam multa in silvis autumni frigore primo Lapsa cadunt folia, id. A. 6, 310; cf. Cat. 11, 22; Hor. A. P. 61: lanigeris gregibus Sponte suā lanae cadunt, Ov. M. 7, 541 : saetae, id. ib. 14, 303 : quadrupedibus pilum cadere, Plin. 11, 39, 94, § 231 : poma, Ov. M. 7, 586 : cecidere manu quas legerat, herbae, id. ib. 14, 350 : elapsae manibus cecidere tabellae, id. ib. 9, 571 : et colus et fusus digitis cecidere remissis, id. ib. 4, 229.— `I.2.2.c` Of a stream, *to fall*, *empty itself* : amnis Aretho cadit in sinum maris, Liv. 38, 4, 3; 38, 13, 6; 44, 31, 4: flumina in pontum cadent, Sen. Med. 406 : flumina in Hebrum cadentia, Plin. 4, 11, 18, § 50 : tandem in alterum amnem cadit, Curt. 6, 4, 6.— `I.2.2.d` Of dice, *to be thrown* or *cast; to turn up* : illud, quod cecidit forte, Ter. Ad. 4, 7, 23 sq.; Liv. 2, 12, 16.— `I.2.2.e` Alicui (alicujus) ad pedes, *to fall at one* ' *s feet* in supplication, etc. (post-class. for abicio, proicio), Sen. Contr. 1, 1, 19; Eutr. 4, 7; Aug. Serm. 143, 4; Vulg. Joan. 11, 32 al.— `I.2.2.f` Super collum allcujus, *to embrace* (late Lat.), Vulg. Luc. 15, 20.— `I.B` In a more restricted sense. `I.A.1` *To fall*, *to fall down*, *drop*, *fall to*, *be precipitated*, etc.; *to sink down*, *to sink*, *settle* (the usual class. signif. in prose and poetry): cadere in plano, Ov. Tr. 3, 4, 17 sq. : deorsum, Plaut. Rud. 1, 2, 89 : uspiam, Ter. Ad. 1, 1, 12 : Brutus, velut si prolapsus cecidisset, Liv. 1, 56, 12; cf. id. 5, 21, 16; 1, 58, 12: dum timent, ne aliquando cadant, semper jacent, Quint. 8, 5, 32 : sinistrā manu sinum ad ima crura deduxit (Caesar), quo honestius caderet, Suet. Caes. 82 : cadere supinus, id. Aug. 43 *fin.* : in pectus pronus, Ov. M. 4, 579 : cadunt toti montes, Lucr. 6, 546 : radicitus exturbata (pinus) prona cadit, Cat. 64, 109 : concussae cadunt urbes, Lucr. 5, 1236 : casura moenia Troum, Ov. M. 13, 375; id. H. 13, 71: multaque praeterea ceciderunt moenia magnis motibus in terris, Lucr. 6, 588 : languescunt omnia membra; bracchia palpebraeque cadunt, **their arms and eyelids fall**, id. 4, 953; 3, 596; so, ceciderunt artus, id. 3, 453 : sed tibi tamen oculi, voltus, verba cecidissent, Cic. Dom. 52, 133; cf.: oculos vigiliā fatigatos cadentesque in opere detineo, Sen. Ep. 8, 1 : patriae cecidere manus, Verg. A. 6, 33 : cur facunda parum decoro Inter verba cadit lingua silentio? Hor. C. 4, 1, 36 : cecidere illis animique manusque, Ov. M. 7, 347; Val. Fl. 1, 300; cf. II. F. infra.— `I.A.2` In a pregn. signif. (as in most langg., to fall in battle, to die), *to fall so as to be unable to rise*, *to fall dead*, *to fall*, *die* (opp. vivere), Prop. 2 (3), 28, 42.(usu. of those who die in battle; hence most freq. in the histt.): hostes crebri cadunt, Plaut. Am. 1, 1, 79 sq. : aut in acie cadendum fuit aut in aliquas insidias incidendum, Cic. Fam. 7, 3, 3; Curt. 4, 1, 28; Ov. M. 7, 142: ut cum dignitate potius cadamus quam cum ignominiā serviamus, Cic. Phil. 3, 14, 35 : pauci de nostris cadunt, Caes. B. G. 1, 15; id. B. C. 3, 53: optimus quisque cadere aut sauciari, Sall. J. 92, 8; so id. C. 60, 6; id. J. 54, 10; Nep. Paus. 1, 2; id. Thras. 2, 7; id. Dat. 1, 2; 6, 1; 8, 3; Liv. 10, 35, 15 and 19; 21, 7, 10; 23, 21, 7; 29, 14, 8; Tac. G. 33; Hor. Ep. 1, 12, 27; Ov. M. 7, 142: per acies, Tac. A. 1, 2 : pro patriā, Quint. 2, 15, 29 : ante diem, Verg. A. 4, 620 : bipenni, Ov. M. 12, 611 : ense, Val. Fl. 1, 812.—Not in battle: inque pio cadit officio, Ov. M. 6, 250.—With abl. of means or instrument: suoque Marte (i. e. suā manu) cadunt, Ov. M. 3, 123; cf. Tac. A. 3, 42 *fin.* : suā manu cecidit, **fell by his own hand**, id. ib. 15, 71 : exitu voluntario, id. H. 1, 40 : muliebri fraude cadere, id. A. 2, 71 : cecidere justā Morte Centauri, cecidit tremendae Flamma Chimaerae, Hor. C. 4, 2, 14 sq.: manu femineā, Sen. Herc. Oet. 1179 : femineo Marte, Ov. M. 12, 610.—With abl. of agent with *ab* : torqueor, infesto ne vir ab hoste cadat, **should be slain by**, Ov. H. 9, 36; so id. M. 5, 192; Suet. Oth. 5: a centurione volneribus adversis tamquam in pugnā, Tac. A. 16, 9.—And without *ab* : barbarae postquam cecidere turmae Thessalo victore, Hor. C. 2, 4, 9; imitated by Claudian, IV. Cons. Hon. 89; Grat. Cyn. 315.— `I.2.2.b` Of victims, *to be slain* or *offered*, *to be sacrificed*, *to fall* ( poet.): multa tibi ante aras nostrā cadet hostia dextrā, Verg. A. 1, 334 : si tener pleno cadit haedus anno, Hor. C. 3, 18, 5; Tib. 1, 1, 23; 4, 1, 15; Ov. M. 7, 162; 13, 615; id. F. 4, 653.— `I.A.3` In mal. part., = succumbo, *to yield to*, Plaut. Pers. 4, 4, 104; Tib. 4, 10, 2; Sen. Contr. 1, 3, 7.— `I.A.4` Matre cadens, *just born* ( poet.), Val. Fl. 1, 355; cf. of the custom of laying the new-born child at the father's feet: tellure cadens. Stat. S. 1, 2, 209; 5, 5, 69. `II` Trop. `I.A` *To come* or *fall under*, *to fall*, *to be subject* or *exposed to something* (more rare than its compound incidere, but class.); constr. usually with *sub* or *in*, sometimes with *ad* : sub sensus cadere nostros, i. e. **to be perceived by the senses**, Lucr. 1, 448 : sub sensum, Cic. Inv. 1, 30, 48 : in cernendi sensum. id. Tim. 3: sub oculos, id. Or. 3, 9 : in conspectum, **to become visible**, id. Tusc. 1, 22, 50 : sub aurium mensuram, id. Or. 20, 67 : sponte suā (genus humanum) cecidit sub leges artaque jura, **subjected itself to law and the force of right**, Lucr. 5, 1146; so id. 3, 848: ad servitia, Liv. 1, 40, 3 : utrorum ad regna, Lucr. 3, 836; so, sub imperium dicionemque Romanorum, Cic. Font. 5, 12 (1, 2): in potestatem unius, id. Att. 8, 3, 2 : in cogitationem, **to suggest itself to the thoughts**, id. N. D. 1, 9, 21 : in hominum disceptationem, id. de Or. 2, 2, 5 : in deliberationem, id. Off. 1, 3, 9 : in offensionem alicujus, id. N. D. 1, 30, 85 : in morbum, id. Tusc. 1, 32, 79 : in suspitionem alicujus, Nep. Paus. 2, 6 : in calumniam, Quint. 9, 4, 57 : abrupte cadere in narrationem, id. 4, 1, 79 : in peccatum, Aug. in Psa. 65, 13.— `I.B` In gen.: in or sub aliquem or aliquid, *to belong to any object*, *to be in accordance with*, *agree with*, *refer to*, *be suitable to*, *to fit*, *suit*, *become* (so esp. freq. in philos. and rhet. lang.): non cadit in hos mores, non in hunc pudorem, non in hanc vitam, non in hunc hominem ista suspitio, Cic. Sull. 27, 75 : cadit ergo in bonum virum mentiri, emolumenti sui causā? id. Off. 3, 20, 81; so id. Cael. 29, 69; id. Har. Resp. 26, 56: haec Academica... in personas non cadebant, id. Att. 13, 19, 5 : qui pedes in orationem non cadere quī possunt? id. Or. 56, 188 : neque in unam formam cadunt omnia, id. ib. 11, 37; 57, 191; 27, 95; id. de Or. 3, 47, 182; Quint. 3, 7, 6; 4, 2, 37; 4, 2, 93; 6, prooem. § 5; 7, 2, 30 and 31; Plin. 35, 10, 36, § 82: heu, cadit in quemquam tantum scelus? Verg. E. 9, 17; Cic. Or. 27, 95; 11, 37; Quint. 3, 5, 16; 3, 6, 91; 5, 10, 30; 6, 3, 52; 7, 2, 31; 9, 1, 7; 9, 3, 92: hoc quoque in rerum naturam cadit, ut, etc., id. 2, 17, 32 : in iis rebus, quae sub eandem rationem cadunt, Cic. Inv. 1, 30, 47; Quint. 8, 3, 56.— `I.C` *To fall upon a definite time* (rare): considera, ne in alienissimum tempus cadat adventus tuus, Cic. Fam. 15, 14, 4 : in id saeculum Romuli cecidit aetas, cum, etc., id. Rep. 2, 10, 18.—Hence, in mercantile lang., of payments, *to fall due* : in eam diem cadere ( *were due*) nummos, qui a Quinto debentur, Cic. Att. 15, 20, 4.— `I.D` (Acc. to I. 1. e.) Alicui, *to fall to one* (as by lot), *fall to one* ' *s lot*, *happen to one*, *befall;* and *absol.* (for accidere), *to happen*, *come to pass*, *occur*, *result*, *turn out*, *fall out* (esp. in an unexpected manner; cf. accido; very freq. in prose and poetry). `I.A.1` Alicui: nihil ipsis jure incommodi cadere possit, Cic. Quint. 16, 51 : hoc cecidit mihi peropportune, quod, etc., id. de Or. 2, 4, 15; id. Att. 3, 1: insperanti mihi, cecidit, ut, etc., id. de Or. 1, 21, 96; id. Att. 8, 3, 6; id. Mil. 30, 81: mihi omnia semper honesta et jucunda ceciderunt, id. Q. Fr. 1, 3, 1 : sunt, quibus ad portas cecidit custodia sorti, Verg. G. 4, 165 : haec aliis maledicta cadant, Tib. 1, 6, 85 : neu tibi pro vano verba benigna cadunt, Prop. 1, 10, 24 : ut illis... voluptas cadat dura inter saepe pericla, Hor. S. 1, 2, 40 : verba cadentia, *uttered at random*, id. Ep. 1, 18, 12.— `I.A.2` *Ab sol.*, Afran. ap. Charis. p. 195 P.; Cic. Leg.2, 13, 33: verebar quorsum id casurum esset, **how it would turn out**, id. Att. 3, 24 : aliorsum vota ceciderunt, Flor. 2, 4, 5 : cum aliter res cecidisset ac putasses, **had turned out differently from what was expected**, Cic. Fam. 5, 19, 1 : sane ita cadebat ut vellem, id. Att. 3, 7, 1; id. Div. 2, 52, 107; Cael. ap. Cic. Fam. 8, 12, 3; Cic. Verr. 1, 2, 5; Caes. B. C. 3, 73, Nep. Milt. 2, 5 Dähne: cum, quae tum maxime acciderant, casura praemonens, a furioso incepto eos deterreret, Liv. 36, 34, 3; 22, 40, 3; 35, 13, 9; 38, 46, 6; Plin. Pan. 31, 1; Tac. A. 2, 80; 6, 8; Suet. Tib. 14 al.; Verg. A. 2, 709: ut omnia fortiter fiant, feliciter cadant, Sen. Suas. 2, p. 14 : multa. fortuito in melius casura, Tac. A. 2, 77.—With adj. : si non omnia caderent secunda, Caes. B. C. 3, 73 : vota cadunt, i.e. rata sunt, **are fulfilled**, **realized**, Tib. 2, 2, 17 (diff. from Prop. 1, 17, 4; v. under F.).— `I.A.3` With *in* and *acc.* : nimia illa libertas et populis et privatis in nimiam servitutem cadit (cf. μεταβάλλει), Cic. Rep. 1, 44, 68.—Esp.: in (ad) irritum or cassum, *to be frustrated*, *fail*, *be* or *remain fruitless* : omnia in cassum cadunt, Plaut. Poen. 1, 2, 147; Lucr. 2, 1166: ad irritum cadens spes, Liv. 2, 6, 1; so Tac. H. 3, 26: in irritum, id. A. 15, 39; cf. with irritus, adj. : ut irrita promissa ejus caderent, Liv. 2, 31, 5 : haud irritae cecidere minae, id. 6, 35, 10.— `I.E` *To fall*, *to become less* (in strength, power, worth, etc.), *to decrease*, *diminish*, *lessen* : cadunt vires, Lucr. 5, 410 : mercenarii milites pretia militiae casura in pace aegre ferebant, Liv. 34, 36, 7.—More freq. in an extended signif. (acc. to I. B. 2.), `F` *To lose all one* ' *s strength*, *worth*, *value*, etc., *to fall*, *to perish*, *vanish*, *decay*, *cease.* `I.A.1` In gen.: pellis item cecidit, vestis contempta ferina. *declined in value*, Lucr. 5, 1417: turpius est enim privatim cadere (i. e. fortunis everti) quam publice, Cic. Att. 16, 15, 6; so id. Fam. 6, 10, 2: atque ea quidem tua laus pariter cum re publicā cecidit, id. Off. 2, 13, 45 : tanta civitas, si cadet, id. Har. Resp. 20, 42 : huc cecidisse Germanici exercitus gloriam, ut, etc., Tac. H. 3, 13 : non tibi ingredienti fines ira cecidit? Liv. 2, 40, 7; Pers. 5, 91: amicitia nec debilitari animos aut cadere patitur, Cic. Lael. 7, 23 : animus, **to fail**, Liv. 1, 11, 3; Ov. M. 11, 537; cf. id. ib. 7, 347: non debemus ita cadere animis, etc., **to lose courage**, **be disheartened**, Cic. Fam. 6, 1, 4 : tam graviter, id. Off. 1, 21, 73; cf. Sen. Ep. 8, 3.—Esp., *to fail* in speaking: magnus orator est... minimeque in lubrico versabitur, et si semel constiterit numquam cadet, Cic. Or. 28, 98 : alte enim cadere non potest, id. ib. —So in the lang. of the jurists, causā or formulā, *to lose one* ' *s cause* or *suit* : causā cadere, Cic. Inv. 2, 19, 57; so id. de Or. 1, 36, 166 sq.; id. Fam. 7, 14, 1; Quint. 7, 3, 17; Luc. 2, 554; Suet. Calig. 39: formulā cadere, Sen. Ep. 48, 10; Quint. 3, 6, 69.—With *in* : ita quemquam cadere in judicio, ut, etc., Cic. Mur. 28, 58.—Also *absol.* : cadere, Tac. H. 4, 6; and: criminibus repetundarum, id. ib. 1, 77 : conjurationis crimine, id. A. 6, 14 : ut cecidit Fortuna Phrygum, Ov. M. 13, 435 : omniaque ingrato litore vota cadunt, i. e. irrita sunt, **remain unfulfilled**, **unaccomplished**, Prop. 1, 17, 4 (diff. from Tib. 2, 2, 17; v. above, D. 2.); cf.: at mea nocturno verba cadunt zephyro, Prop. 1, 16, 34 : multa renascentur, quae jam cecidere, cadentque Quae nunc sunt in honore vocabula, **to fall into disuse**, **grow out of date**, Hor. A. P. 70 —Hence of theatrical representations, *to fall through*, *to fail*, *be condemned* (opp. stare, to win applause; the fig. derived from combatants): securus cadat an recto stet fabula talo, Hor. Ep. 2, 1, 176.— *Impers..* periculum est, ne cadatur, Aug. Don. Persev. 1.— `I.A.2` Esp. of the wind (opp. surgo), *to abate*, *subside*, *die away*, etc.: cadit Eurus et umida surgunt Nubila, Ov. M. 8, 2 : ventus premente nebulā cecidit, Liv. 29, 27, 10 : cadente jam Euro, id. 25, 27, 11 : venti vis omnis cecidit, id. 26, 39, 8 : ubi primum aquilones ceciderunt, id. 36, 43, 11; cf.: sic cunctus pelagi cecidit fragor, Verg. A. 1, 154 : ventosi ceciderunt murmuris aurae, id. E. 9, 58; id. G. 1, 354 Serv. and Wagn.— `G` Rhet. and gram. t. t. of words, syllables, clauses, etc., *to be terminated*, *end*, *close* : verba melius in syllabas longiores cadunt, Cic. Or. 57, 194; 67, 223: qua (littera sc. m) nullum Graece verbum cadit, Quint. 12, 10, 31: plerique censent cadere tantum numerose oportere terminarique sententiam, Cic. Or. 59, 199; so id. Brut. 8, 34: apto cadens oratio, Quint. 9, 4, 32 : numerus opportune cadens, id. 9, 4, 27 : ultima syllaba in gravem vel duas graves cadit semper, id. 12, 10, 33 Spald.: similiter cadentia = όμοιόπτωτα, *the ending of words with the same cases* or *verbal forms*, diff. from similiter desinentia = όμοιοτέλευτα, similar endings of any kind, Cic. de Or. 3, 54, 206; id. Or. 34, 135; Auct. Her. 4, 20, 28; Quint. 9, 4, 42; cf. id. 9, 4, 18; 9, 3, 78; 9, 3, 79; 1, 7, 23; Aquil. Rom. Figur. §§ 25 and 26. 5982#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5981#caducarius#cădūcārĭus, a, um, adj. caducus, `I` *relating to property without a master* : lex Julia (introduced by Augustus), Ulp. Lib. Regul. § 28.— `II` *Epileptic* : homines, Aug. Vit. Beat. *med.* 5983#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5982#caduceator#cādūcĕātor, ōris, m. caduceum. `I` *A herald*, *an officer sent with a flag of truce* : caduceatores = legati pacem petentes. Cato caduceatori, inquit, nemo homo nocet, Paul. ex Fest. p. 47: bellantes ac dissidentes interpretum oratione sedantur, unde secundum Livium legati pacis caduceatores appellantur, Serv. ad Verg. A. 4, 242; Liv. 26, 17, 5; 31, 38, 9; 32, 32, 5; 37, 45, 4; 44, 46, 1; Curt. 3, 1, 6; 4, 2, 15 al.— `II` *A servant to a priest*, Arn. 5, p. 174. 5984#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5983#caduceatus#cādūcĕātus, a, um, adj. caduceus, `I` *having* or *bearing the herald* ' *s wand*, Inscr. Grut. 927, 6. 5985#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5984#caduceum#cādūcĕum, i, n. (sc. sceptrum or baculum), or cādūcĕus, i, m. (sc. scipio or baculus; which form was predominant in the class. per. is doubtful, since neither Cicero, Nepos, Livy, nor Pliny uses the word in the nom.) [kindr. with κηρύκειον, Æolic καρύκιον, — ῦ —, r changed to d, as ad = ar], `I` *a herald* ' *s staff*, *the token of a peaceable embassy* (orig. an olive- stick, with στέμματα, which afterwards were formed into serpents, O. Müll. Archaeol. § 379, 3): caduceus pacis signum, Var. de Vita Pop. Rom.lib. ii.; Non. p. 528, 17: caduceo ornatus, * Cic. de Or: 1, 46, 202; so, cum caduceo, Nep. Hann. 11, 1; Liv. 44, 45, 1: caduceum praeferentes, id. 8, 20, 6; Plin. 29, 3, 12, § 54.—Also *the staff* of Mercury, as messenger of the gods, Macr. S. 1, 19; Hyg. Astr. 2, 7; Serv. ad Verg. A. 4, 242, and 8, 138; Petr. 29, 3; Suet. Calig. 52; App. M. 10, p. 253, 34: Mercuriale, id. ib. 11, p. 262, 4; cf. Dict. Antiq. s. v.; v. also caducifer. 5986#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5985#caducifer#cādūcĭfer, fĕra, fĕrum, adj. caduceusfero, `I` *bearing a herald* ' *s staff*, an epithet of Mercury in Ovid: Atlantiades, Ov. M. 8, 627; and *absol.*, id. ib. 2, 708; id. F. 4, 605; 5, 449. 5987#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5986#caduciter#cădūcĭter, adv., v. caducus `I` *fin.* 5988#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5987#caducus#cădūcus, a, um, adj. cado. `I` *That falls* or *has fallen*, *falling*, *fallen* (mostly poet.): bacae glandesque caducae, * Lucr. 5, 1362; cf. Dig. 50, 16, 30: glans caduca est, quae ex arbore cecidit: oleae, Cato, R. R. 23, 2 : spica, **that fell in mowing**, Varr. R. R. 2, 2, 12 : aqua, id. ib. 3, 5, 2 : aquae, Ov. P. 2, 7, 39 : frondes, Verg. G. 1, 368 : frons, Ov. M. 7, 840; id. Tr. 3, 1, 45: folia, id. Am. 2, 16, 45 : lacrimae, id. M. 6, 396 : poma, Prop. 2, 32, 40 : oliva, Col. 12, 52, 22 : fulmen, Hor. C. 3, 4, 44 : te, triste lignum, te caducum In domini caput immerentis, id. ib. 2, 13, 11; cf. ligna, Varr. L. L. 6, § 66 Müll.: tela, Prop. 4 (5), 2, 53. moro coma nigrior caduco, Mart. 8, 64, 7.— `I.B` Caduca auspicia dicunt cum aliquid in templo excidit, veluti virga e manu, Paul. ex Fest. p. 64, 9 Müll.— `I.B.2` Caduci bello, *that have fallen in war*, *slain in battle* : bello caduci Dardanidae, Verg. A. 6, 481.— `I.B.3` In gen., *devoted to death*, *destined to die* : juvenis, Verg. A. 10, 622.— `II` *Inclined to fall*, *that easily falls* (rare): vitis, quae naturā caduca est et, nisi fulta sit, ad terram fertur, Cic. Sen. 15, 52; cf. id. ib. 2, 5. —Hence, `I.B.2` Esp., in medic. lang.: homo, *epileptic*, Firm. Math. 3, 6, n. 8; Aemil. Mac. c. de Paeonia: equus, Veg. 1, 25, 2 : asellus morbo detestabili caducus, App. M. 9, p. 236, 12 : morbus, **the falling sickness**, **epilepsy**, App. Herb. 60; Aemil. Mac. c. Aristoloch.; Isid. Orig. 14, 7, 5.— `I.B` Trop. `I.B.1` In gen., *frail*, *fleeting*, *perishable*, *transitory*, *vain* (class., esp. in prose): in eo, qui ex animo constet et corpus caducus et infirmus, Cic. N. D. 1, 35, 98 : ignis, **quickly extinguished**, Sen. Q. N. 2, 23, 2 : res humanae fragiles caducaeque, Cic. Lael. 27, 102 : quis confidit semper sibi illud stabile et firmum permansurum, quod fragile et caducum sit, id. Fin. 2, 27, 86: nihil nisi mortale et caducum praeter animos, id. Rep. 6, 17, 17 : alia omnia incerta sunt, caduca, mobilia; virtus est una altissimis defixa radicibus, id. Phil. 4, 5, 13; id. Lael. 6, 20; id. Dom. 58, 146: tituli, Plin. Pan. 55, 8 : tempus, id. Ep. 3, 7, 14 : labores, id. ib. 9, 3, 2 : fama, Ov. P. 4, 8, 46 : spes, **vain**, **futile**, id. M. 9, 597 : preces, **ineffectual**, id. F. 1, 181 : pars voti, id. Ib. 88.— `I.B.2` Esp., in law, caduca bona were *those possessions which did not fall to the heir mentioned in a will*, *because he was childless*, *but passed to other heirs* (in default of such, to the exchequer); *vacant*, *having no heir* (cf. Hugo, Rechtsgesch. p. 760 sq.): quod quis sibi testamento relictum, ita ut jure civili capere possit, aliquă ex causă deinde non ceperit, caducum appellatur, veluti ceciderit ab eo, etc., Ulp. Lib. Regul. tit. 10: hereditates, Cic. Phil. 10, 5, 11; Cod. Th. 10, 10, 30 pr.; Dig. 22, 5, 9: portio, Gai Inst. 2, 206.—As *subst.* : cădūcum, i, n., *property without an heir*, *an unowned eslate* : legatum omne capis nec non et dulce caducum, Juv. 9, 88 : caduca occupare, Just. 19, 3, 6 : vindicare, Gal Inst. 2, 207.— `I.2.2.b` Transf., of other things: nostra est omnis ista prudentiae doctrinaeque possessio, in quam homines, quasi caducam atque vacuam, abundantes otio, nobis occupatis, involaverunt, Cic. de Or. 3, 31, 122 (no *comp.* or *sup.*).—Hence, adv. : cădū-cĭter, *precipitately*, *headlong* : caduciter = praecipitanter; Varro: aquai caduciter ruentis, Non. p. 91, 1 sq. 5989#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5988#Cadurci#Cădurci, ōrum, m., = Καδοῦρκοι, `I` *a people in* Gallia Narbonensis, *whose capital was Divona*, now *Cahors*, Caes. B. G. 7, 4 sqq.; Plin. 4, 19, 33, § 109; 19, 1, 2, § 8; in Caes. B. G. 7, 75, with the appel. Eleutheri (perh. a division of the former people, in the present *Alby*).—Hence, Cădurcus, a, um, adj., *of* or *pertaining to the Cadurci* : natales, Sid. Carm. 9, 282 : sedes, Aus. Prof. n. 17.— *Absol.* : cădurcum, i, n., *a Cadurcian coverlet*, *a coverlet of Cadurcian linen*, Juv. 7, 221; and meton., **a bed ornamented with a Cadurcian coverlet**, **a marriage-bed**, id. 6, 537 Schol. 5990#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5989#cadus#cădus, i ( `I` *gen. plur.* cadūm, v. II. infra), m., = κάδος [Slav. kad, kadĭ; Serv. kada; Magyar, kád; Rouman. Kadŭ]. `I` Lit., *a large vessel for containing liquids*, esp. *wine; a bottle*, *jar*, *jug; mostly of earthen-ware*, *but sometimes of stone*, Plin. 36, 22, 43, § 158; or *even of metal*, Verg. A. 6, 228. `I.A` *A wine-jar*, *wine-flask* : cadi = vasa, quibus vina conduntur, Non. p. 544, 11 : cadus erat vini: inde implevi hirneam, Plaut. Am. 1, 1, 273; so id. As. 3, 3, 34; id. Aul. 3, 6, 35; id. Mil. 3, 2, 36; 3, 2, 37; id. Poen. 1, 2, 47; id. Stich. 3, 1, 24: cadum capite sistere, **to upset**, id. Mil. 3, 2, 36 : vertere, id. Stich. 5, 4, 39; 5, 4, 1: vina bonus quae deinde cadis onerarat Acestes, Verg. A. 1, 195 : fragiles, Ov. M. 12, 243.—Hence poet., *wine* : Chius, Tib. 2, 1, 28; Hor. C. 3, 19, 5: nec Parce cadis tibi destinatis, id. ib. 2, 7, 20; 3, 14, 18.— `I.B` For other uses: for containing honey, Mart. 1, 56, 10; oil, id. 1, 44, 8; hence, olearii, **oil-jars**, Plin. 18, 30, 73, § 307; for fruits, id. ib.; figs, id. 15, 19, 21, § 82; aloes, id. 27, 4, 5, § 14; cf. id. 16, 8, 13, § 34.—As *a money-pot*, Mart. 6, 27, 6; also = urna, *a funeral urn* : aënus, Verg. A. 6, 228 Heyne.— `II` Transf., *a measure for liquids* (in this sense, *gen. plur.* cadum, Lucil. and Varr. ap. Non. p. 544, 13 and 16; Plin. 14, 14, 17, § 96); syn. with amphora Attica (usu. = 1 1/2 amphorae, or 3 urnae, or 4 1/2 modii, or 12 congii, or 72 sextarii), Rhemn. Fann. Ponder. 84; Plin. 14, 15, 17, § 96 sq.; Isid. Orig. 16, 26, 13. 5991#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5990#Cadusii#Cădūsii ( Cădūsi), ōrum, m., = Καδούσιοι, `I` *a people in Media*, *on the Caspian Sea* (Atropatene). Mel. 1, 2, 5; Nep. Dat. 1, 2; Liv. 35, 48, 5; Just. 10, 3, 2; Curt. 4, 12, 12; Plin. 6, 16, 18, § 48.—In sing. : Cădusus, i., Avien. Descr. Orb. 910.— Cădūsĭa, ae, f., *the country of the Cadusii*, Plin. 6, 13, 15, § 36. 5992#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5991#cadytas#cadytas, ae, m., = καδύτας, `I` *a Syrian parasitical pl'ant*, Plin. 16, 44, 92, § 244. 5993#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5992#caecator#caecātor, ōris, m. caeco, prop. one who makes blind, hence, `I` *he who stops* or *obstructs a fountain*, Paul. Nol. Carm. Nat. S. Fel. 24, 9, 618 (with ref. to Genes. 26, 15). 5994#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5993#Caeciae#Caeciae, ārum, f., `I` *two small islands*, *opposite the promontory of Spirœum*, *in Argolis*, Plin. 4, 12, 19, § 57. 5995#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5994#caecias#caecĭas, ae, m., = καικίας, `I` *the northeast wind* (acc. to more accurate nautical designation, *north-east by east*), Plin. 2, 47, 46, § 120 sq.; 18, 34, 77, § 334; Vitr. 1, 6; Gell. 2, 22, 24 (written as Greek, Sen. Q. N. 5, 16, 4). 5996#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5995#caecigenus#caecĭgĕnus, a, um (caecigena τυφλογενής, Gloss. Philox.), adj. caeco-gigno, `I` *born blind*, Lucr. 2, 741. 5997#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5996#caecilia#caecĭlĭa, ae, f. `I` *A kind of lizard*, Col. 6, 17, 1; 6, 17, 4; Veg. 4, 21, 1 (in Plin. 9, 51, 76, § 166: caecus serpens); now Ital. cecella; Sard. cicigna.— `II` *A kind of lettuce*, Col. 10, 190; cf. Caecilius, II. B. 5998#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5997#Caecilianus#Caecĭlĭānus, i, m., v. Caecilius, II. B. 2. 5999#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5998#Caecilius#Caecĭlĭus, a, `I` *name of a Roman* gens. `I..1` C. Caecilius, Cic. Fl. 36.— `I..2` Q. Caecilius Metellus, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 8, 5; Cic. Fin. 5, 27, 82.— `I..3` *His son of the same name*, *called also Balearicus*, *for his triumph over the Baleares*, Cic. Brut. 74, 259; Flor. 3, 8, 1.— `I..4` Caia (Gaia) Caecilia, *the Roman name of* Tanaquil, Plin. 8, 48, 74, § 194.— `I..5` Caeciliae, *daughters of Q. Cœcilius Metellus the elder*, Cic. Dom. 47, 123.— `I..6` Caecilia, *daughter of Metellus Balearicus*, Cic. Div. 1, 44, 99, and 2, 40, 83.— `I..7` Caecilius Statius, *a Roman comic poet*, *of the ante-class. per.*, *of Gallic origin*, *contemporary with Ennius;* his comedies were by the ancients considered equal to those of Plaut. and Ter., and by many even preferred to them, Varr. ap. Non. p. 374, 8; Cic. Opt. Gen. 1, 2; id. de Or. 2, 10, 40; id. Att. 7, 3, 10; id. Brut. 74, 258; Hor. A. P. 54 sq.; Quint. 10, 1, 99; Vulcatius Sedigitus ap. Gell. 15, 24.— `II` Derivv. `I.A` Cae-cĭlĭus, a, um, adj., *Cœcilian*, *of Cœcilius* : familia, Vell. 2, 11; cf.: lex de ambitu, Cic. Sull. 22, 62 : lex de repetundis, Val. Max. 6, 9, 10 : et Didia lex de legibus ferendis, Cic. Att. 2, 9, 1; id. Phil. 5, 3, 8; id. Dom. 16, 41; 20, 53; id. Sest. 64, 135.— `I.B` Caecĭlĭā-nus, a, um, adj., *Cœcilian* : fabula, Cic. Att. 1, 16, 15 : senex (in a comedy of Cæcilius), id. Rosc. Am. 16, 46 : pater, Quint. 11, 1, 39; Cic. Tusc. 3, 23, 56: cerasa, Plin. 15, 25, 30, § 102 : lactuca (named after Q. Cæcilius Metellus), id. 19, 8, 38, § 127; cf. Col. 10, 182.—Also, `I.A.2` Caecĭlĭānus, i, m., *a Roman cognomen*, Tac. A. 3, 37; 6, 7; 16, 34. 6000#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n5999#Caecina1#Caecīna ( Cēc-), ae, m., `I` *a surname in the* gens Licinia, *originating in Etruria* (pure Etrusc. Ceicna, O. Müll. Etrusk. 1, p. 416), among whom the most celebrated is Licinius Cæcina, for whose Roman citizenship Cicero made the oration pro Caecinā, Cic. Fam. 6, 7, 1; 6, 6, 8; Suet. Caes. 75; cf. Sen. Q. N. 2, 39, 1; 2, 49, 1.—Hence, adj. : Caecīnĭānus, a, um: Caeciniana oratio, Mart. Cap. 5, § 527. 6001#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6000#Caecina2#Caecīna ( Cēc-), ae, m., `I` *a river in Etruria*, now *the Cecina*, Plin. 3, 5, 8, § 50.— `II` *A town in Etruria*, Mel. 2, 4, 9. 6002#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6001#caecitas#caecĭtas, ātis, f. caecus, `I` *blindness.* `I` Lit. (rare but in good prose), Cic. Tusc. 5, 39, 113; 5, 38, 111; id. Fin. 5, 28, 84; Plin. 11, 37, 55, § 149; 12, 8, 18, § 34.— `II` Trop. : furorem autem esse rati sunt mentis ad omnia caecitatem, Cic. Tusc. 3, 5, 11 : in furore animi et caecitate, id. Dom. 50, 129 : mentis, id. ib. 40, 105; cf.: an tibi luminis obesset caecitas plus quam libidinis, id. Har. Resp. 18, 38. 6003#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6002#caecitudo#caecĭtūdo, ĭnis, f. id., `I` *blindness; plur.*, Opilius Aur. ap. Fest. s. v. nusciciosum, p. 173 Müll. 6004#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6003#caeco#caeco, āvi, ātum, 1, v. a. id., `I` *to make blind*, *to blind.* `I` Lit. : sol caecat, Lucr. 4, 325 (300); Paul. Nol. Carm. Nat. S. Fel. 20, 7; 20, 292: unde caecatus est (Appius Claudius), Aur. Vict. Vir. Ill. 34, 3.—Hence, in gardening: oculum, **to destroy**, Col. 4, 9, 2; 4, 24, 16; cf. caecus, I. C., and oculus.— `I.B` Trop. : qui largitione caecarunt mentes imperitorum, Cic. Sest. 66, 139 : ut (animi acies) ne caecetur erroribus, id. Tusc. 5, 13, 39 : caecati libidinibus, id. ib. 1, 30, 72 : cupiditate, id. Dom. 23, 60 : caecata mens subito terrore, Liv. 44, 6, 17 : pectora... serie caecata laborum, Ov. P. 2, 7, 45 : caecabitur spes vindemiae, Pall. 1, 6, 11 : timidos artus, **to make senseless**, Verg. Cul. 198.— `II` Transf., *to make dark*, *to obscure* : caecantur silvae, Avien. Per. 504.— `I.B` Trop., of discourse: celeritate caecata oratio, **rendered obscure**, Cic. Brut. 76, 264. 6005#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6004#Caecubum#Caecŭbum, i, n., = Καίκουβον, `I` *a marshy place in Southern Latium*, *near Amyclœ*, *distinguished for producing the most excellent kind of Roman wine*, Mart. 13, 115.— `II` Deriv.: Caecŭbus, a, um, adj., *Cœcuban* : ager, Col. 3, 8, 5; Plin. 2, 95, 96, § 209: agri, id. 3, 5, 9, § 60 : vites, id. 17, 4, 3, § 31 : vina, Hor S. 2, 8, 15.—And *subst.* : Caecŭbum, i, n. (sc. vinum), *Cœcuban wine*, Hor. C. 1, 20, 9; 1, 37, 5; id. Epod. 9, 1; 9, 36.— *Plur.*, Hor. C. 2, 14, 25; Mart. 13, 115. (From a neglect of the vines, and still more from a canal made by Nero, which drew off the water, the vineyards here, even in the time of Pliny the elder, were in a state of decay, Plin. 14, 6, 8, § 61.) 6006#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6005#caeculto#caeculto, āre, v. n. contr for caeculĭto, from caecus, as ausculto for ausculito, from auris, `I` *to be like one blind*, *to be dim-sighted* : caecultare est caecos imitari, Paul. ex Fest. p. 45 Müll.: caeculto άμβλυώττω, Gloss.; Plautus: numnam mihi oculi caecultant? Paul. ex Fest. p. 62 Müll.; cf. caecutio. 6007#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6006#Caeculus#Caecŭlus, i, m., `I` *son of Vulcan*, *founder of Prœneste*, Verg. A. 7, 678 sq. Serv.; Mart. Cap. 6, § 642. 6008#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6007#caecus1#caecus (not coecus; sometimes in MSS. cēcus), a, um, adj. akin to σκιά, σκότος; Sanscr. khāyā, shadow, `I` *having no light*, *devoid of light.* `I` *Act.*, *not seeing*, *blind.* `I.A` Lit. : Appius, qui caecus annos multos fuit, Cic. Tusc. 5, 38, 112 : traditum est enim Homerum caecum fuisse, id. ib. 5, 39, 114; Lucr. 5, 839: catuli, qui jam dispecturi sunt, caeci aeque et hi qui modo nati, Cic. Fin. 4, 23, 64 : si facie miserabili senis, caeci, infantis, Quint. 4, 1, 42 : caecum corpus, **the blind part of the body**, **the back**, Sall. J. 107, 1 : perdices caecae impetu, Plin. 10, 33, 51, § 102 : gigni, Vell. 1, 5, 2.— `I.A.2` Prov.: ut si Caecus iter monstrare velit, Hor. Ep. 1, 17, 4 : apparet id quidem etiam caeco, **even a blind man can see that**, Liv. 32, 34, 3 : caecis hoc, ut aiunt, satis clarum est, Quint. 12, 7, 9.— `I.B` Trop., *mentally* or *morally blind*, *blinded* (freq. in prose and poetry): o pectora caeca! Lucr. 2, 14 : non solum ipsa Fortuna caeca est, sed eos etiam plerumque efficit caecos, quos complexa est, Cic. Lael. 15, 54; cf. casus, id. Div. 2, 6, 15 : caecus atque amens tribunus, id. Sest. 7, 17 : caecum me et praecipitem ferri, id. Planc. 3, 6 : mater caeca crudelitate et scelere, id. Clu. 70, 199 : cupidine, Sall. J. 25, 7 : amentiā, Cic. Har. Resp. 23, 48 : quem mala stultitia Caecum agit, Hor. S. 2, 3, 44 : amatorem amicae Turpia decipiunt caecum vitia, id. ib. 1, 3, 39 : mens, Tac. Agr. 43.—With *ad* : caecus ad has belli artes, Liv. 21, 54, 3.—With *gen.* : caecus animi, Quint. 1, 10, 29; Gell. 12, 13, 4: fati futuri, **ignorant of**, Luc. 2, 14; cf. Claud. Rapt. Pros. 1, 138.— *Subst.* : Caeci, ōrum, m., *the blind people*, i.e. *the people of Chalcedon*, according to the oracle at Delphi. Tac. A. 12, 63; cf. Plin. 5, 32, 43, § 149. — `I.A.2` Meton. of the passions themselves: caeca honorum cupido, Lucr. 3, 59; Ov. M. 3, 620: ac temeraria dominatrix animi cupiditas, Cic. Inv. 1, 2, 2; id. Pis. 24, 57: exspectatio, id. Agr. 2, 25, 66 : amor, Ov. F. 2, 762 : amor sui, Hor. C. 1, 18, 14 : festinatio, Liv. 22, 39, 22 : furor, Hor. Epod. 7, 13 : caeca et sopita socordia, Quint. 1, 2, 5 : ambitio, Sen. Ben. 7, 26, 4.— `I.A.3` Pregn., *blind*, i.e. *at random*, *vague*, *indiscriminate*, *aimless* : in hac calumniā timoris et caecae suspitionis tormento, Cic. Fam. 6, 7, 4 : caeco quodam timore... quaerebant aliquem ducem, id. Lig. 1, 3 : caecique in nubibus ignes Terrificant animos, Verg. A. 4, 209 : caeca regens filo vestigia, id. ib. 6, 30 : ne sint caecae, pater, exsecrationes tuae, Liv. 40, 10, 1 : et caeco flentque paventque metu, Ov. F. 2, 822 : lymphatis caeco pavore animis, Tac. H. 1, 82 : cervus... Caeco timore proximam villam petit, Phaedr. 2, 8, 3 : timor, Ov. Am. 1, 4, 42.— `I.C` Transf. `I.A.1` Of plants, *without buds* or *eyes* : rami, Plin. 16, 30, 54, § 125; cf. caeco and oculus. — `I.A.2` Of the large intestine: intestinum, **the cœcum**, Cels. 4, 1, 28; 4, 14, 1.— `II` *Pass.*, *that cannot be seen*, or trop., *that cannot be known*, *invisible*, *concealed*, *hidden*, *secret*, *obscure*, *dark.* `I.A` Lit. : sunt igitur venti nimirum corpora caeca, *winds are accordingly bodies*, *although invisible*, Lucr. 1, 278; 1, 296; 1, 329; 2, 713: vallum caecum, Caes. B. C. 1, 28; cf.: caecum vallum dicitur, in quo praeacuti pali terrae affixi herbis vel frondibus occuluntur, Paul. ex Fest. p. 44 Müll.; so, fossae, **covered**, Col. 2, 2, 9; Pall. Mai, 3. 1: in vada caeca ferre, Verg. A. 1, 536 : fores, **private**, id. ib. 2, 453 : spiramenta, id. G. 1, 89 : colubri, Col. 10, 231 : ignis, Lucr. 4, 929 : venenum, id. 6, 822 : tabes, Ov. M. 9, 174 : viae, **blind ways**, Tib. 2, 1, 78 : insidiae armaque, Ov. F 2, 214; cf. Sil. 5, 3: saxa, Verg. A. 3, 706; 5, 164: vulnus, **a secret wound**, Lucr. 4, 1116; but also, **a wound upon the back**, Verg. A. 10, 733; cf. in the same sense, ictus, Liv. 34, 14, 11; Sil. 9, 105 (cf.: caecum corpus, *the back*, I. A. supra): caeca manus, i.e. abscondita, Ov. M. 12, 492 : caecum domūs scelus, Verg. A. 1, 356.— `I.B` Trop. : caecas exponere causas, Lucr. 3, 317 : improba navigii ratio, tum caeca jacebat, **lay still concealed**, id. 5, 1004; so, venti potestas, id. 3, 248; 3, 270: fluctus, Sisenn. ap. Non. p. 449, 10: caeca et clandestina natura, Lucr. 1, 779 : res caecae et ab aspectūs judicio remotae, Cic. de Or. 2, 87, 357 : obscurum atque caecum, id. Agr. 2, 14, 36 : fata, Hor. C. 2, 13, 16 : sors, id. S. 2, 3, 269 : tumultus, **secret conspiracies**, Verg. G. 1, 464 : amor, id. ib. 3, 210; cf.: stimulos in pectore caecos Condidit, Ov. M. 1, 726. In Plaut. once, prob. taken from the vulgar lang.: caecā die emere, *upon a concealed* ( *pay-*) *day*, i.e. *to purchase on credit* (opp. oculata dies, i.e. for ready money): *Ca.* Pereo inopiā argentariā. *Ba.* Emito die caecā hercle olivom, id vendito oculatā die, Plaut. Ps. 1, 3, 67.— `I.A.2` By poet. license, transf. to the hearing: murmur, Verg. A. 12, 591 (as we, by a similar meton., say *a hollow sound;* cf. on the other hand, in Gr. τυφλὸς τὰ ὦτα); so, clamor, Val. Fl. 2, 461 : mugitusterrae, Sen. Troad. 171.— `III` *Neutr.*, *that obstructs the sight*, or trop., *the perception; dark*, *gloomy*, *thick*, *dense*, *obscure.* `I.A` Lit. : nox, Cic. Mil. 19, 50; Lucr. 1, 1108; Cat. 68, 44; Ov. M. 10, 476; 11, 521: caligo, Lucr. 3, 305; 4, 457; Cat. 64, 908; Verg. A. 3, 203; 8, 253: tenebrae, Lucr. 2, 54; 2, 746; 2, 798; 3, 87; 6, 35; 3, 87: silentia, i.e. nox, Sil. 7, 350 : latebrae, Lucr. 1, 409 : iter, Ov. M. 10, 456 : loca, Prop. 1, 19, 8 : cavernae, Ov. M. 15, 299; Sil. 7, 372: latus, Verg. A. 2, 19 : cubiculum si fenestram non habet, dicitur caecum, Varr. L. L. 9, § 58 Müll.; so, domus, **without windows**, Cic. Or. 67, 224 : parietes, Verg. A. 5, 589 : pulvis, id. ib. 12, 444 : carcer, id. ib. 6, 734 : sardonyches, **not transparent**, **opaque**, Plin. 37, 6, 23, § 86 : smaragdi, id. 37, 5, 18, § 68 : acervus (of chaos), *chaotic*, *confused*, Ov M. 1, 24; Col. 4, 32, 4' chaos, Sen. Med. 741, Sil. 11, 456.— `I.B` Trop., *uncertain*, *doubtful* : obscurā spe et caecā exspectatione pendere, i.e. *of an uncertain consequence* or *result*, Cic. Agr. 2, 25, 66: quod temere fit caeco casu, id. Div. 2, 6, 15. cursus (Fortunae), Luc. 2, 567: eventus, Verg. A. 6, 157 : caeci morbi, quorum causas ne medici quidem perspicere queunt, Col. 1, 5, 6; so, dolores, Plin. 29, 2, 10, § 38; 29, 3, 13, § 55: crimen, **that cannot be proved**, Liv. 45, 31, 11.— *Subst.* : caecum, i, n., *uncertainty*, *obscurity* ( poet.): verum in caeco esse, Manil. 4, 304.—* *Comp.*, Hor. S. 1, 2, 91.— *Sup.* and adv. not in. use. 6009#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6008#Caecus2#Caecus, i, m.; agnomen of Appius Claudius Crassus, as being `I` *blind*, Cic. Brut. 14, 55; cf. Liv. 9, 29, 11; Cic. Sen. 6, 16. 6010#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6009#caecutio#caecūtĭo, īre (no `I` *perf.*), v. n. from caecus, like balbutio from balbus, *to be blind*, *to see badly* (ante- and post-class.), Varr. ap. Non. p. 35, 4: omnes quodammodo caecutimus, App. Flor. n. 2: utrum oculi mihi caecutiunt, Varr. ap. Non. p. 86, 12; Mart. Cap. 1, § 3. 6011#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6010#caedes#caedes, is ( `I` *gen. plur.* regularly caedium, Liv. 1, 13, 3; Just. 11, 13, 9; Flor. 3, 18, 14 al.; but caedum, Sil. 2, 665; 4, 353; 4, 423; 4, 796; 5, 220; 10, 233; Amm. 22, 12, 1; 29, 5, 27; cf. Prisc. p. 771 P), f. caedo. `I` Lit. `I.A` In gen., *a cutting* or *lopping off* (post-class. and rare): ligni atque frondium caedes, Gell. 19, 12, 7 : capilli, qui caede cultrorum desecti, App. M. 3.— `I.B` Esp. (acc. to caedo, I. B. 1.; cf. cado, I. B. 2.), *a cutting down*, *slaughter*, *massacre*, *carnage;* esp. in battle or by an assassin; *murder* (usu. class. signif. of the word in prose and poetry; esp. freq. in the histt. in Suet. alone more than twenty times): pugnam caedesque petessit, Lucr. 3, 648 : caedem caede accumulantes, id. 3, 71 : caedem ( *the deadly slaughter*, *conflict*) in quā P. Clodius occisus est, Cic. Mil. 5, 12: caedes et occisio, id. Caecil. 14, 41 : magistratuum privatorumque caedes, id. Mil. 32, 87 : cum in silvā Silā facta caedes esset, id. Brut. 22, 85 : notat (Catilina) et designat oculis ad caedem unumquemque nostrum, id. Cat. 1, 1, 2 : jam non pugna sed caedes erat, Curt. 4, 15, 32 : caedes inde, non jam pugna fuit, Liv. 23, 40, 11 : ex mediā caede effugere, id. 23, 29, 15 : cum caedibus et incendiis agrum perpopulari, id. 34, 56, 10 : silvestres homines... Caedibus et victu foedo deterruit Orpheus, Hor. A. P. 392 : magnā caede factā multisque occisis, Nep. Epam. 9, 1 : caedes civium, id. ib. 10, 3 : caedem in aliquem facere, Sall. J. 31, 13; Liv. 2, 64, 3: edere, id. 5, 45, 8; 40, 32, 6; Just. 2, 11: perpetrare, Liv. 45, 5, 5 : committere, Ov. H. 14, 59; Quint. 5, 12, 3; 10, 1, 12; 7, 4, 43; Curt. 8, 2: admittere, Suet. Tib. 37 : peragere, Luc. 3, 580 : abnuere, Tac. A. 1, 23 : festinare, id. ib. 1, 3 : ab omni caede abhorrere, Suet. Dom. 9 : portendere, Sall.J. 3, 2; Suet. Calig. 57 et saep.; cf. in the poets, Cat. 64, 77; Verg. A. 2, 500; 10, 119; Hor. C. 1, 8, 16; 2, 1, 35; 3, 2, 12; 3, 24, 26; 4, 4, 59; Ov. M. 1, 161; 4, 503; 3, 625; 4, 160; 5, 69; 6, 669.— `I.A.2` *The slaughter of animals*, esp. of *victims* : studiosus caedis ferinae, i. e. ferarum, Ov. M. 7, 675; so id. ib. 7, 809; cf. ferarum, id. ib. 2, 442; 15, 106: armenti, id. ib. 10, 541 : boum, id. ib. 11, 371 : juvenci, id. ib. 15, 129 : bidentium, Hor. C. 3, 23, 14 : juvencorum, Mart. 14, 4, 1.— `II` Meton. `I.A` (Abstr. pro concreto.) *The persons slain* or *murdered*, *the slain* : caedis acervi, Verg. A. 10, 245 : plenae caedibus viae, Tac. H. 4, 1.— `I.B` Also meton. as in Gr. φόνος, *the blood shed by murder*, *gore*, Lucr. 3, 643; 5, 1312: permixta flumina caede, Cat. 64, 360 : respersus fraternā caede, id. 64, 181 : madefient caede sepulcra, id. 64, 368 : tepidā recens Caede locus, Verg. A. 9, 456 : sparsae caede comae, Prop. 2, 8, 34 : caede madentes, Ov. M. 1, 149; 14, 199; 3, 143; 4, 97; 4, 125; 4, 163; 6, 657; 8, 444; 9, 73; 13, 389; 15, 174.— `I.C` *An attempt to murder* : nostrae injuria caedis, Verg. A. 3, 256.— `I.D` *A striking with the fist*, *a beating* (post-class.): contumeliosa, Don. Ter. Ad. 2, 1, 46: nimia, id. ib. 4, 2, 19; 2, 1, 18. 6012#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6011#caedo#caedo, cĕcīdi (in MSS. freq. caecīdi, v. Neue, Formenl. 2, 460), caesum, 3, v. a. root cīd- for scid-; cf. scindo; Gr. σχίζω. `I` Lit. `I.A` In gen. `I.A.1` *To cut*, *hew*, *lop*, *cut down*, *fell*, *cut off*, *cut to pieces* : caesa abiegna trabes, Enn. ap. Cic. N. D. 3, 30, 75 (Trag. v. 281 Vahl.): frondem querneam caedito, Cato, R. R. 5, 8 : arbores, Cic. Div. 2, 14, 33; Ov. M. 9, 230: robur, Cic. Div. 2, 41, 86; Ov. M. 8, 769: lignum, Plaut. Merc. 2, 3. 63: silvam, Varr ap. Non. p. 272, 5; Lucr. 5, 1265; Caes. B. G. 3, 29; Ov. M. 8, 329; Suet. Aug. 94 *fin.*; Pall. Mai, 4, 1: nemus, Ov. M. 2, 418; cf. id. ib. 1, 94; 9, 230; 9, 374; 14, 535: harundinem, Dig. 7, 1, 59, § 2 : arboris auctum, Lucr. 6, 167 : comam vitis, Tib. 1, 7, 34 : faenum, Col. 2, 18, 1 : murus latius quam caederetur ruebat, Liv. 21, 11, 9 : caesis montis fodisse medullis, Cat. 68, 111; so, caedi montis in marmora, Plin. 12, prooem. § 2: lapis caedendus, Cic. Verr. 2, 1, 56, § 147 : silicem, id. Div. 2, 41, 85 : marmor, Dig. 24, 3, 7, § 13 : toga rotunda et apte caesa, **cut out**, Quint. 11, 3, 139 : caedunt securibus umida vina, *with axes they cut out the wine* (formerly liquid, now frozen), Verg. G. 3, 364: volutas, *to carve* or *hollow out volutes*, Vitr. 3, 3: tineae omnia caedunt, Lucil. ap. Non. p. 272, 14.— `I.1.1.b` Prov.: ut vineta egomet caedam mea, i. e. **carry my own hide to market**, Hor. Ep. 2, 1, 220 (proverbium in eos dicitur, qui sibi volentes nocent, Schol. Crucq.; cf. Tib. 1, 2, 98; Verg. A. 5, 672).— `I.1.1.c` Ruta caesa; v ruo, P. a. — `I.A.2` In gen., *to strike upon something*, *to knock at*, *to beat*, *strike*, *cudgel*, etc.: ut lapidem ferro quom caedimus evolat ignis, **strike upon with iron**, Lucr. 6, 314 : caedere januam saxis, Cic. Verr 2, 1, 27, § 69 : silicem rostro, Liv. 41, 13, 1 : vasa dolabris, Curt. 5, 6, 5 : femur, pectus, frontem, Quint. 2, 12, 10; cf. id. 11, 3, 123 al.: verberibus, Plaut. Most. 5, 2, 45; so Ter. And. 1, 2, 28: pugnis, Plaut. Curc. 1, 3, 43: aliquem ex occulto, Ter. Eun. 4, 7, 17 : at validis socios caedebant dentibus apri, **they fell with their strong tusks upon their own party**, Lucr. 5, 1325; cf. Plaut. Poen. 3, 3, 71: virgis ad necem caedi, Cic. Verr. 2, 3, 28, § 69; Hor. S. 1, 2, 42: populum saxis, id. ib. 2, 3, 128 : ferulā aliquem, id. ib. 1, 3, 120 : flagris, Quint. 6, 3, 25 : aliquem loris, Cic. Phil. 8, 8, 24; Suet. Ner. 26; 49; id. Dom. 8: caeduntur (agrestes) inter potentium inimicitias, Sall. H. Fragm. 3, 61, 27 Dietsch: nudatos virgis, Liv. 2, 5, 8 : hastilibus caedentes terga trepidantium, id. 35, 5, 10 : servum sub furcā caesum medio egerat circo, i.e. ita ut simul caederet, id. 2, 36, 1.— `I.1.1.b` Prov.: stimulos pugnis caedere, **to kick against the pricks**, **to aggravate a danger by foolish resistance**, Plaut. Truc. 4, 2, 55.— `I.1.1.c` Trop. : in judicio testibus caeditur, **is pressed**, **hard pushed**, Cic. Q. Fr. 3, 3, 3.— `I.B` Pregn. `I.A.1` (Cf. cado, I. B. 2.) *To strike mortally*, *to kill*, *murder* : ille dies, quo Ti. Gracchus est caesus, Cic. Mil. 5, 14 : P. Africanus de Tiberio Graccho responderat jure caesum videri, id. de Or. 2, 25, 106; id. Off. 2, 12, 43: caeso Argo, Ov. M. 2, 533; 5, 148; 12, 113; 12, 590; 12, 603; Suet. Caes. 76 al. — Poet., transf. to *the blood shed in slaying* : caeso sparsuros sanguine flammam, Verg. A. 11, 82.—Esp. freq., `I.1.1.b` In milit. lang., *to slay a single enemy;* or, when a hostile army as a whole is spoken of, *to conquer with great slaughter*, *to cut to pieces*, *vanquish*, *destroy* (cf. Oud., Wolf, and Baumg.Crus. upon Suet. Vesp. 4): exercitus caesus fususque, Cic. Phil. 14, 1, 1 : Romani insecuti (hostem), caedentes spoliantesque caesos, castra regia diripiunt, Liv. 32, 12, 10; 2, 47, 9: infra arcem caesi captique multi mortales, id. 4, 61, 6; 22, 7, 2 and 9; Quint. 12, 10, 24; Suet. Aug. 21; 23; id. Vesp. 4: Indos, Curt. 9, 5, 19 : passim obvios, id. 5, 6, 6 : praesidium, id. 4, 5, 17 : propugnatores reipublicae, Quint. 12, 10, 24 : caesus (hostis) per calles saltusque vagando circumagatur, Liv. 44, 36, 10 Kreyss.: consulem exercitumque caesum, id. 22, 56, 2 : legio-nes nostras cecidere, id. 7, 30, 14; so Nep. Dat. 6, 4; Tac. Agr. 18; Suet. Claud. 1.— And poet., the leader is put for the army: Pyrrhum et ingentem cecidit Antiochum Hannibalemque dirum, Hor. C. 3, 6, 36.—In poet. hypallage: caesi corporum acervi (for caesorum), Cat. 64, 359.— `I.1.1.c` *To slaughter animals*, esp. *for offerings*, *to kill*, *slay*, *sacrifice* : caedit greges armentorum, Cic. Phil. 3, 12, 31 : boves, Ov. M. 15, 141 : deorum mentes caesis hostiis placare, Cic. Clu. 68, 194 : caesis victimis, id. Att. 1, 13, 1; Liv. 8, 6, 11; 10, 7, 10; 45, 7, 1; Tac. A. 2, 75; Suet. Caes. 81; id. Calig. 14; id. Ner. 25; id. Oth. 8; id. Galb. 18; id. Claud. 25; Just. 11, 5, 6 al.; Verg. A. 5, 96; Hor. Epod. 2, 59; Ov.M.13, 637; Juv. 6, 48; 6, 447; 8, 156; 12, 3 al.: inter caesa et porrecta; v. porricio.— `I.1.1.d` Hence, since security for a person was anciently given by the deposit of sheep belonging to him, which were slaughtered in case of forfeiture, leg. t. t.: pignus caedere (or concidere), *to declare the for feiture of a security*, *to confiscate a pledge* : non tibi illa sunt caedenda, si L. Crassum vis coërcere, Crass. ap. Cic. de Or. 3, 1, 4.— `I.A.2` In mal. part. ( = concido; cf.: jam hoc, caede, concide: nonne vobis verba depromere videtur ad omne genus nequitiae accommodata? Cic. Verr. 2, 3, 66, § 155); Cat. 56, 7; Auct. Priap. 25, 10; Tert. Pall. 4.— `II` Trop. : caedere sermones, a Grecism, acc. to Prisc. 18, p. 1118 P., = κόπτειν τὰ ῥήματα, *to chop words*, *chat*, *talk*, *converse*, Ter. Heaut. 2, 3, 1; cf. Non. p. 272, 13, and Prisc. p. 1188 P.: oratio caesa, i. e. **asyndeton**, Auct. Her. 4, 19, 26; Aquil. Rom. §§ 18 and 19; Mart. Cap. 5; § 528.—Hence, caesum, i, *n.; subst.* in gram. synon. with comma, *a stop*, *pause*, *comma*, Mart. Cap. 5, § 527; Aquil. Rom. § 19; Fortun. Art. Rhet. 3, 10. 6013#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6012#caeduus#caeduus, a, um, `I` *adj* [caedo], *that can be cut without injury*, *fit for cutting;* a t. t. of agriculture, Dig. 50, 16, 30: silva, Cato, R. R. 1 *fin.*; Varr. R. R. 1, 7, 9; Col. 3, 3, 1; cf. natura, Plin. 12, 19, 42, § 89 : fertilitas, id. 16, 37, 68, § 175; 17, 20, 32, § 141; 17, 20, 34, § 147. 6014#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6013#caelamen#caelāmen, ĭnis, n. caelo, `I` *a basso-relievo* (prob. formed by Ovid; rare): clipei caelamina, Ov. M. 13, 291; App. Flor, n. 7; id. de Deo Socr. p 40, 30 Elm. 6015#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6014#caelator#caelātor, ōris, m. caelo, `I` *an artisan in basso-relievo*, *a carver*, *engraver*, Cic. Verr. 2, 4, 24, § 54; 2, 4, 27, § 63; Quint. 2, 21, 24: argenti caelatores, Plin. 34, 8, 19, § 85 : curvus, Juv. 9, 145; Tert. Idol. 3; Inscr Grut. 583, 5 al. 6016#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6015#caelatura#caelātūra, ae, f. id., `I` *the art of engraving* or *carving bass-reliefs in metals and ivory*, *engraving*, *celature.* `I` Lit. : caelatura, quae auro, argento, aere, ferro opera efficit: nam sculptura etiam lignum, ebur, marmor, vitrum, gemmas, praeterea quae supra dixi, complectitur, Quint. 2, 21, 8 : caelatura altior, id. 2, 4, 7; Plin. 35, 12, 45, § 156.— `I.B` In other substances, e. g. in clay, Plin. 35, 12, 46, § 158; cf. id. 19, 4, 19, § 53; Dig. 13, 1, 13; cf. caelo, I. B.— `II` Meton. (abstr. pro concreto), *the engraved figures themselves*, *carved work*, Suet. Ner. 47: usque adeo attritis caelaturis, ne figura discerni possit, Plin. 33, 12, 55, § 157; Sen. Ep. 5, 3; Quint. 2, 17, 8; cf. Paul. ex Fest. p. 98 Müll. 6017#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6016#caelebs#caelebs (not coelebs), lĭbis, adj. etym. dub., `I` *unmarried*, *single* (whether of a bachelor or a widower) `I` Lit. : (censores) equitum peditumque prolem describunto: caelibes esse prohibento, Cic. Leg. 3, 3, 7; Plaut. Cas. 2, 4, 11; Quint. 5, 10, 26; Suet. Galb. 5 Baumg.-Crus.: caelebs senex, Plaut. Stich. 4, 1, 37 : caelebs quid agam Martiis Calendis, Hor. C. 3, 8, 1; id. S. 2, 5, 47; Ov. M. 10, 245; Mart. 12, 63; Gai Inst. 2, 286; Tac. H. 1, 13; id. A. 3, 34.— `I.B` Meton. : vita, **the life of a bachelor**, Hor. Ep 1, 1, 88; Ov. Tr. 2, 163; Tac. A. 12, 1; Gell. 5, 11, 2: lectus, Cat. 68, 6; Ov. H. 13, 107.— `II` Transf. `I.A` Of animals: caelebs aut vidua columba, Plin. 10, 34, 52, § 104.— `I.B` Of trees to which no vine is attached (cf. marito): caelebs platanus, Hor. C. 2, 15, 4; so Ov. M. 14, 663: arbor, Plin. 17, 23, 35, § 204. 6018#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6017#caeles#caelĕs ( coel-), ĭtis, adj. caelum; v Corss. Ausspr. II. p. 210, `I` *heavenly*, *celestial* ( poet.; access. form of caelestis, but not found in *nom. sing.*): di caelites. Enn. ap Cic. Div. 2, 50, 104 (Trag. Rel. v. 353 Vahl.): agricolae ( = ruris dei), Tib. 2, 1, 36 : Venus (opp. vulgaris), App. Mag. p. 281, 14 : regna, Ov. F. 1, 236 : sub caelite mensa, Paul. Nol. Carm. 24, 9 al. —Esp. freq. *subst.* : caelĭ-tes, *the inhabitants of heaven*, *the gods*, Enn. ap. Varr. L. L. 7, § 6 Müll. (Trag. Rel. v. 163 Rib.); Pac. ib. § 34 ib (Trag. Rel. v. 232 Rib.); Att. ap. Non. p. 398, 19 (Trag. Rel. v. 298 ib.); Plaut. Rud. prol. 2; Cic. (poëta? v. Moser) Rep. 6, 9, 9; Cat. 11, 13; 61, 48; 61, 49; Hor. Epod. 16, 56; Ov. M 5, 322; 6, 151: caelitum populus, Plin. 2, 7, 5, § 16; 7, 33, 33, § 119; Eum. Pan. Const, 7; App. M. 3, p. 139, 9: in aulam caelitum, Mart. Cap. 1, §§ 62 and 222.—So, rare in sing., Ov. P. 4, 6, 17; 4, 9, 132; Tert. Pall. 4; cf. Quint. 1, 6, 36. 6019#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6018#Caelestini#Caelestīni, ōrum, m., `I` *a people of Umbria*, Plin. 3, 14, 19, § 114. 6020#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6019#caelestinus1#caelestīnus, a, um, adj. caelum, `I` *heavenly* : IOVI OPTIMO MAXIMO CAELESTINO, Inscr. Fabr. 430, 3. 6021#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6020#Caelestinus2#Caelestīnus, i, m., `I` *a late Roman historian*, Treb. Poll. Val. Jun. 8, 1. 6022#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6021#caelestis#caelestis ( coel-), e ( `I` *gen. sing.* CAELESTAE, Inscr. Neapol. 2602; *abl. sing.* regularly, caelesti: caeleste, Ov. H. 16, 277; id. M. 15, 743; cf.: bimestris, cognominis, perennis, patruelis, etc.; *gen. plur.* caelestum, but caelestium, Enn. Epigr. v. 9 Vahl.; Att. ap. Cic. N. D. 3, 26, 68, or id. Trag. Rel. v. 209 Rib.; Varr. L. L. 6, § 53 Müll.; Lucr. 6, 1274; Cat. 64, 191; 64, 205; Verg. A. 7, 432; Ov. M. 1, 150), adj. caelum, *pertaining to heaven* or *to the heavens*, *found in heaven*, *coming from heaven*, etc., *heavenly*, *celestial* (class. and very freq.): ignis fulminis, Lucr. 2, 384; cf.: turbine correptus et igni, id. 6, 395 : flammae, id. 5, 1093 : urbes igne caelesti flagrasse, Tac. H. 5, 7 : arcus, **the rainbow**, Plin. 11, 14, 14, § 37; Suet. Aug. 95: nubes, Ov. A. A. 2, 237 : aqua, **rain**, Hor. C. 3, 10, 20; cf. aquae, id. Ep. 2, 1, 135; Liv. 4, 30, 7; Col. 3, 12, 2; 7, 4, 8; Plin. 17, 2, 2, § 14; Dig. 39, 3, 1: imbres, Col. 3, 13, 7 : templa, Lucr. 5, 1203; 6, 388; 6, 671: solum, Ov. M. 1, 73 : plagae, id. ib. 12, 40 al.: astra, id. ib. 15, 846 : aërii mellis dona, Verg. G. 4, 1 : prodigia, Liv. 1, 34, 9; cf. minae, Tac. H. 1, 18 : caelestia auguria vocant cum fulminat aut tonat, Paul. ex Fest. p. 64, 8 Müll.: fragor, Quint. 12, 10, 4 : orbes, quorum unus est caelestis, Cic. Rep 6, 17, 17.— *Subst.* : caelestĭa, ĭum, n., *the heavenly bodies* : cogitantes supera atque caelestia, haec nostra, ut exigua et minima, contemnimus, Cic. Ac. 2, 41, 127; Tac. H. 5, 4; id. A. 4, 58.— `II` Meton. `I.A` *Divine;* and *subst.*, *the deity* (most freq. like caeles in plur.), *the gods.* `I.A.1` Adj., numen, Cat. 66, 7; Tib. 3, 4, 53; Ov. M. 1, 367: animi, Verg. A. 1, 11 : aula, Ov F 1, 139: irae. Liv. 2, 36, 6: ira, Sen. Herc. Oet. 441 : origo, Verg. A. 6, 730 : ortus, Quint. 3, 7, 5 : stirps, Ov. M. 1, 760; cf. species, id. ib. 15, 743 : nectar, id. ib. 4, 252; cf. pabula, id. ib. 4, 217 : sapientia, Hor. Ep 1, 3, 27 : auxilium, **of the gods**, Ov. M. 15, 630 : dona, id. ib. 13, 289 al.: cognitio caelestium et mortalium, Quint. 1, 10, 5; cf. id. 10, 1, 86.— * *Comp neutr.* : nihil est caelesti caelestius, Sen. Ep. 66, 11 — `I.A.2` *Subst.* : caelestis, is, m., *a deity* : quicumque dedit formam caelestis avarae, Tib 2, 4, 35.—Mostly plur., *the gods* : divos et eos qui caelestes semper habiti colunto, Cic. Leg. 2, 8, 19 : caelestum templa, Lucr. 6, 1273 : in concilio caelestium, Cic. Off. 3, 5, 25; so id. Phil. 4, 4, 10; Liv. 1, 16, 7; 9, 1, 3; Tac. G. 9; id. H. 4, 84; Cat. 64, 191; 64, 205; 68, 76; Tib. 1, 9, 5; Verg. A. 1, 387; 7, 432; Ov. M. 1, 150; 4, 594; 6, 72, 6, 171.— `I.A.3` Caelestis, is, f., *a female divinity in Carthage*, Tert. Apol. 24, Capitol. Pert. 4, 2; Macrin. 3, 1; Treb. Pol. Trig. Tyr. 29, 1.— `I.A.4` caelestĭa, ĭum, n., *heavenly objects*, *divine things* : haec caelelestia semper spectato, illa humana con-t emnito, Cic. Rep. 6, 19, 20 : sapientem non modo cognitione caelestium vel mortalium putant instruendum, Quint. 1, 10, 5; Tac. H. 5, 5.— `I.B` As in most languages, an epithet of any thing splendid or excellent, *celestial*, *divine*, *god-like*, *magnificent*, *preeminent*, etc. (so most freq. since the Aug. per., esp. as a complimentary term applied to eminent persons and their qualities; in Cic. only once): caelestes divinaeque legiones, Cic. Phil. 5, 11, 28 : quem prope caelestem fecerint, Liv. 6, 17, 5 : ingenium, Ov. A. A. 1, 185 : mens, id. F. 1, 534 : in dicendo vir (sc. Cicero), Quint. 10, 2, 18; cf.: caelestissimum os (Ciceronis), Vell. 2, 66, 3 : ju dicia, Quint. 4 prooem. § 4 Spald.: praecepta, Vell. 2, 94, 2 : anima, id. 2, 123 : animus, id. 2, 60, 2 : caelestissimorum ejus operum, id. 2, 104, 3 : quos Elea domum reducit Palma caelestes, *glorified*, *like the gods*, Hor C. 4, 2, 18.— *Adv.* not in use. 6023#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6022#Caelianus#Caelĭānus, v. Caelius, I. 6024#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6023#caelibaris#caelĭbāris ( caelĭbālis hasta, Prisc. p. 631 P.), `I` *a small spear* or *pin*, *with the point of which the bride* ' *s hair was divided into six locks*, Arn. 2, 6, 7; Paul. ex Fest. p. 62, 16 Müll. (Respecting the origin of this custom, v. Ov. F, 2, 560.) 6025#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6024#caelibatus#caelĭbātus ( coel-), ūs, m. caelebs, `I` *celibacy*, *single life* (severely punished by the leges Julia and Papia Poppaea; only post-Aug.), Sen. Ben. 1, 9, 4; Suet. Claud. 16; 26; id. Galb. 5; Gai Inst. 2, 144. 6026#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6025#caelicola#caelĭcŏla ( coel-), ae ( `I` *gen. plur.* caelicolūm, Enn. ap. Prisc. p. 1103 P., or Ann. v 483 Vahl.; Verg. A. 3, 21; Prud. Sym. 1, 170: caelicolarum, Juv. 13, 42), adj. caelumcolo. `I` *Dwelling in heaven*, poet. designation of *a deity*, *a god*, Enn. l. l.; Verg. A. 2, 641; 6, 554; 6, 787; Ov. M. 1, 174; 8, 637; Val. Fl. 5, 111; App. de Deo Socr. 6.— `II` *A worshipper of the heavens*, Cod. Th. 16, 5, 43; 16, 8, 19; Cod. Just. 1, 9; cf. Juv. 14, 97. 6027#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6026#Caeliculus#Caelĭcŭlus, v. Caeliolus. 6028#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6027#caelicus#caelĭcus ( coel-), a, um, adj. caelum, = caelestis, II. B., `I` *celestial*, *magnificent* (very rare): tecta, Stat. S.2, 3, 14; Mart. Cap 9, § 891; Paul. Nol. Nom. Christ. 64. 6029#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6028#caelifer#caelĭfer ( coel-), ĕra, ĕrum, adj. caelum-fero, `I` *supporting the heavens*, poet. epi. thet of Atlas, Verg. A. 6, 796.—And of Hercules: manus, Sen. Herc. Fur. 528 : laudes, **extolling to heaven**, Mart. Cap. 6, § 637 6030#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6029#caelifluus#caelĭflŭus ( coel-), a, um, adj. caelum -fluo, `I` *flowing from heaven* : fontes, Paul. Nol. Nat. S. Fel. 12, 780. 6031#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6030#caeligenus#caelĭgĕnus ( coel-), a, um, adj. caelum-gigno, `I` *heaven-born* : Victoria et Venus, Varr. L. L. 5, § 62 Müll.: stellae, App. de Mundo, p. 57, 29. 6032#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6031#caeliger#caelĭger ( coel-), ĕra, ĕrum, adj. caelum-gero, `I` *heaven supporting* : Atlas, Avien Phaenom. 575. 6033#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6032#caeliloquus#caelĭlŏquus ( coel-), a, um, `I` *adj* [cae lum-loquor], *heavenly speaking* (late Lat.), Commod. 60, 3. 6034#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6033#Caelimontium#Caelĭmontĭum ( Coel-), ii, n. Caelius-mons, `I` *the second region of Rome*, *including the Cœlian Hill*, P. Vict. Reg. Urb. R.—Hence, adj. : Caelĭmontānus ( Coel-), a, um, *of* or *pertaining to Cœlimontium* : porta, Cic. Pis. 23, 55 : CAMPVS, Inscr. Orell. 2617. 6035#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6034#Caelina#Caelīna, ae, f., `I` *a town in Venetia*, Plin. 3, 19, 23, § 131. 6036#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6035#Caeliolus#Caelĭŏlus ( Coel-), i, m. dim. Caelius, `I` *a part of the Cœlian Hill*, Varr. L. L. 5, § 46 Müll. (in Cic. Har. Resp. 15, 32, Caelĭ-cŭlus; Mart. 12, 18, 6, Caelĭus Mĭnor) 6037#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6036#caelipotens#caelĭ-pŏtens ( coel-), entis, `I` *adj. m.* [caelum], *powerful in heaven* : di, Plaut. Pers. 5, 1, 3. 6038#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6037#Caelispex#Caelĭspex ( Coel-), ĭcis, m. Caeliusspicio, `I` *looking towards the Cœlian Hill* Apollo, *a place at Rome*, perh. named after the statue of Apollo placed there, Sex. Ruf. and P. Vict. Reg. Urb. R. 6039#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6038#caelitus#caelĭtus ( coel-), adv. caelum. `I` *From heaven* (late Lat. for divinitus or caelo) omnia quae caelitus mortalibus exhibentur, App. Dogm. Plat. 1, p. 8, 31; Lact. 4, 2 *fin.*; 4, 28; Amm. 23, 6, 34.— `II` Transf., *from the emperor*, Cod. Th. 6, 32, 2; 10, 20, 16. 6040#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6039#Caelius#Caelĭus ( Coel-), i, m. `I` *A Roman gentile name.* `I.A` *The orator* M. Caelius Rufus, *for whom Cicero made an oration*, and whose letters to Cicero are contained in the 8th book of the Epp. ad Famil.; Cic. Brut. 79, 273; Caes. B. C. 3, 20 sqq.; Vell. 2, 68, 1; Sen. Ira, 3, 8, 4; Quint. 10, 1, 115; v. Teuffel, Röm. Litt. § 206, 5 sqq.—Hence, Caelĭānus, a, um, adj., *Cœlian* : orationes, Tac. Or. 21.— `I.B` L. Caelius Antipater, *a distinguished historian and jurist in the time of the Gracchi*, *and teacher of Crassus*, Cic. Brut. 26, 102; id. de Or. 2, 12, 53; id. Leg. 1, 2, 6.—Hence, Caelĭāna, ōrum, n., *the writings of Cœlius*, Cic. Att. 13, 8; v. Teuffel. Röm. Litt. § 142.— `I.C` C. Caelius Caldus, *an orator*, *contemporary with Crassus*, Cic. de Or. 1, 25, 117; id. Planc. 21, 52; id. Leg. 3, 16, 36.— `I.D` Caelius Aurelianus, *a physician of the post - classic period*, v. Teuffel, Röm. Litt. § 456.— `II` Caelius Mons, *the Cœlian Hill at Rome*, *south of* Palatinus, *and east of* Aventinus, named after the Tuscan Caeles Vibenna (pure Etrusc. Kaile Fipne), now *the Lateran Mount*, Varr L. L. 5, § 46 Müll.; Cic. Rep. 2, 18, 33; id. Off. 3, 16, 66; Tac. A. 4, 65.—Called Caelius Major, Mart. 12, 18, 16; cf. Caeliolus.— *The soldiers of this Caeles are called* Caelĭāni, Varr. L. L. 5, § 46 Müll.; cf.: CAELIANVS EXERCITVS, Inscr. Grut. 502, 1, 20. 6041#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6040#caelo#caelo, āvi, ātum, 1, v. a. 1. caelum. `I` Lit., answering to the Gr. τορεύω, *to engrave in relief upon metals* (esp. silver) or *wory*, *to make raised work*, *to carve*, *engrave;* later also, *to cast* (cf. O. Müll. Archaeol. § 311 sq.; and v. Quint. 2, 21, 8, s. v. caelatura; Fest. s. v. ancaesa, p. 17; Isid. Orig. 13, 4, 1; 19, 7, 4; 20, 4, 7)' ab initio sic opus ducere, ut caelandum, non ex integro fabricandum sit, Quint. 10, 3, 18: hanc speciem Praxiteles caelavit argento, Cic. Div. 1, 36, 79 : galeas aere Corinthio, Cic. Verr. 2, 4, 44, § 97 : caelata in auro Fortia facta patrum, Verg. A. 1, 640 : clipeo quoque flumina septem Argento partim, partim caelaverat auro, Ov. M. 5, 189; cf. id. ib. 2, 6; 13, 684: scuta auro, argento, Liv 9, 40, 2; 7, 10, 7: vasa magnifica et pretiose caelata, Cic. Inv. 2, 40, 116 : vasa caelata, Cic. Verr. 2, 4, 21, § 45; Liv. 34, 52, 5; 23, 24, 12; centauros in scyphis, Plin. 33, 12, 55, § 156 : libidines in poculis, id. prooem. § 4 al.; Liv 23, 24, 12: caelatum aurum et argentum, Cic. Tusc. 5, 21, 61; id. Or. 70, 232; Cic. Verr. 2, 2, 52, § 129; 2, 4, 23, § 52; id. Rosc. Am. 46, 133: caelata metus alios arma, Val. Fl. 1, 402 : Phorcys caelatus Gorgone parmam, Sil. 10, 175.— `I.B` *To carve* or *engrave on other materials* (cf. caelatura, I. B.); upon wood: pocula ponam Fagina, caelatum divini opus Alcimedontis, Verg. E. 3, 36; in marble: caelavit Scopas pteron ab oriente, Plin. 36, 5, 4, § 31; cf.: (vitrum) argenti modo caelatur, id. 36, 26, 66, § 193; Vitr. 7, 3, 4.— `II` Meton. of other works of art. `I.A` Of skilful weaving or embroidering: velamina caelata multā arte, Val. Fl. 5, 6.— `I.B` Of poetry: carmina compono, hio elegos. Mirabile visu Caelatumque novem musis (i. e. a novem musis) opus, * Hor. Ep. 2, 2, 92.— `III` Trop. : quem modo caelatum stellis Delphina videbas, i. e. the constellation, Ov. F. 2, 79. 6042#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6041#caelum1#caelum ( cēlum, Serv. ad Verg. A. 1, 640), i, n. caedo, `I` *the chisel* or *burin of the sculptor* or *engraver*, *a graver* : caelata vasa... a caelo vocata, quod est genus ferramenti, quem vulgo cilionem vocant, Isid. Orig. 20, 4, 7; Quint. 2, 21, 24; Varr. ap. Non. p. 99, 18; Stat. S. 4, 6, 26; Mart. 6, 13, 1.— *Plur.*, Aus. Epigr. 57, 6. 6043#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6042#caelum2#caelum ( coelum; cf. Aelius ap. Varr. L. L. 5, § 18 Müll.; Plin. 2, 4, 3, § 9; Cic. Verr. 2, 2, 52, § 129), i, n. (old form cae-lus, i, m., Enn. ap. Non. p. 197, 9; and ap. Charis. p. 55 P.; Petr. 39, 5 sq.; 45, 3; Arn. 1, 59; cf. the foll. I. 2.; plur. caeli, only poet., Lucr. 2, 1097, caelos, cf. Serv. ad Verg. A. 1, 331; and in eccl. writers freq. for the Heb., `I` v. infra, cf. Caes. ap Gell. 19, 8, 3 sq., and Charis. p. 21 P., who consider the plur. in gen. as not in use, v. Rudd. I. p. 109. From Cic. Fam. 9, 26, 3: unum caelum esset an innumerabilia, nothing can be positively inferred.—Form cael : divum domus altisonum cael, Enn. ap. Aus. Technop. 13, 17, or Ann. v. 561 Vahl.) [for cavilum, root in cavus; cf. Sanscr. çva-, to swell, be hollow; Gr. κύω, κοῖλος ], *the sky*, *heaven*, *the heavens*, *the vault of heaven* (in Lucr alone more than 150 times): hoc inde circum supraque, quod complexu continet terram, id quod nostri caelum memorant, Pac. ap. Varr. L. L. 5, § 17 Müll.: ante mare et terras et quod tegit omnia caelum, Ov. M. 1, 5; cf.: quis pariter (potis est) caelos omnīs convortere, Lucr. 2, 1097 : boat caelum fremitu virum, Plaut. Am. 1, 1, 78; cf. Tib. 2, 5, 73; Cic. Rep. 6, 18, 1; cf. Cat. 62, 26: quicquid deorum in caelo regit, Hor. Epod. 5, 1 et saep.: lapides pluere, fulmina jaci de caelo, Liv. 28, 27, 16.—Hence the phrase de caelo tangi, *to be struck with lightning*, Cato, R. R. 14, 3; Liv. 26, 23, 5 Drak.; 29, 14, 3; Verg. E. 1, 17; Suet. Aug. 94; id. Galb. 1; Tac. A. 13, 24; 14, 12; so also, e caelo ictus, Cic. Div. 1, 10, 16.— `I..2` Personified: Caelus (Caelum, Hyg. Fab. praef.), *son of* Aether *and* Dies, Cic. N. D. 3, 17, 44; *father of Saturn*, Enn. ap. Non. p. 197, 9; Cic. N. D. 2, 23, 63; *of Vulcan*, id. ib. 3, 21, 55; *of Mercury and the first Venus*, id. ib. 3, 23, 59, Serv ad Verg. A. 1, 297 al.— `I..3` In the lang. of augury: de caelo servare, **to observe the signs of heaven**, Cic. Att. 4, 3, 3; so, de caelo fieri, of celestial signs, **to appear**, **occur**, id. Div. 1, 42, 93.— `I..4` Prov.: quid si nunc caelum ruat? of a vain fear, Ter. Heaut. 4, 3, 41 Don.; cf. Varr ap. Non. p. 499, 24: delabi caelo, *to drop down from the sky*, of sudden or unexpected good fortune, Cic. Imp. Pomp. 14, 41; cf.. caelo missus, Tib 1, 3, 90; Liv. 10, 8, 10; Plin. 26, 3, 7, § 13: decidere de caelo, Plaut. Pers. 2, 3, 6 al. : caelum ac terras miscere, *to confound every thing*, *overturn all*, *raise chaos*, Liv 4, 3, 6; cf. Verg. A. 1, 133; 5, 790; Juv. 2, 25: findere caelum aratro, of an impossibility, Ov Tr 1, 8, 3: toto caelo errare, *to err very much*, *be much* or *entirely mistaken*, Macr. S. 3, 12, 10.— `I..5` *Gen.* caeli in a pun with Caeli, *gen.* of Caelius, Serv. et Philarg. ad Verg. E. 3, 105.— `I..6` In eccl. Lat. the *plur* caeli, ōrum, m., is very freq., *the heavens*, Tert. de Fuga, 12; id. adv. Marc. 4, 22; 5, 15; Lact. Epit. 1, 3; Cypr. Ep. 3, 3; 4, 5; Vulg. Psa. 32, 6; 21, 32; id. Isa. 1, 2.— `II` Meton. `I.A` *Heaven*, in a more restricted sense; *the region of heaven*, *a climate*, *zone*, *region* : cuicumque particulae caeli officeretur, quamvis esset procul, mutari lumina putabat, **to whatever part of the horizon**, **however distant**, **the view was obstructed**, Cic. de Or. 1, 39, 179; cf. Quint. 1, 10, 45: hoc caelum, sub quo natus educatusque essem, Liv. 5, 54, 3; so Plin. 8, 54, 80, § 216; 17, 2, 2, §§ 16 and 19 sq.; Flor. 4, 12, 62: caelum non animum mutant, qui trans mare currunt, Hor. Ep. 1, 11, 27.— `I.B` *The air*, *sky*, *atmosphere*, *temperature*, *climate*, *weather* (very freq.): in hoc caelo, qui dicitur aër, Lucr. 4, 132; Plin. 2, 38, 38, § 102: caelum hoc, in quo nubes, imbres ventique coguntur, Cic. Tusc. 1, 19, 43 : pingue et concretum caelum, id. Div. 1, 57, 130 : commoda, quae percipiuntur caeli temperatione, id. N. D. 2, 5, 13; cf.: caell intemperies, Liv. 8, 18, 1; Quint. 7, 2, 3; Col. prooem. 1' intemperantia, id. ib. 3 : spiritus, Cic. Cat. 1, 6, 15 : gravitas, id. Att. 11, 22, 2; Tac. A. 2, 85: varium caeli morem praediscere, Verg. G. 1, 51 : varietas et mutatio, Col. 11, 2, 1 : qualitas, Quint. 5, 9, 15 : caeli solique clementia, Flor. 3, 3, 13 : subita mutatio, id. 4, 10, 9 al. —With adj. : bonum, Cato, R. R. 1, 2 : tenue, Cic. Fat. 4, 7 : salubre, id. Div. 1, 57, 130 : serenum, Verg. G. 1, 260 : palustre, Liv. 22, 2, 11 : austerum, Plin. 18, 12, 31, § 123 : foedum imbribus ac nebulis, Tac. Agr. 12 : atrox, Flor. 3, 2, 2 et saep.: hibernum, Plin. 2, 47, 47, § 122 : austrinum, id. 16, 26, 46, § 109 : Italum, Hor. C. 2, 7, 4 : Sabinum, id. Ep. 1, 7, 77; cf.: quae sit hiems Veliae, quod caelum Salerni, id. ib. 1, 15, 1. — `I.C` *Daytime*, *day* (very rare): albente caelo, *at break of day*, Sisenn. ap. Quint. 8, 3, 35; Caes. B. C. 1, 68; Auct. B. Afr. 11; 80; cf.: eodem die albescente caelo, Dig. 28, 2, 25, § 1 : vesperascente caelo, **in the evening twilight**, Nep. Pelop. 2, 5.— `I.D` *Height* : mons in caelum attollitur, **toward heaven**, **heavenwards**, Plin. 5, 1, 1, § 6; cf. Verg.: aequata machina caelo, Verg. A. 4, 89.—So of *the earth* or *upper world* in opposition to the lower world: falsa ad caelum mittunt insomnia Manes, Verg. A. 6, 896.— `I.E` *Heaven*, *the abode of the happy dead*, etc. (eccl. Lat.), Vulg. Apoc. 4, 2; 11, 15 et saep.; cf.: cum (animus) exierit et in liberum caelum quasi domum suam venerit, Cic. Tusc. 1, 22, 51 : ut non ad mortem trudi, verum in caelum videretur escendere, id. ib. 1, 29, 71.— `F` Trop, *the summit of prosperity*, *happiness*, *honor*, etc.: Caesar in caelum fertur, Cic. Phil. 4, 3, 6; cf. id. Att. 14, 18, 1; 6, 2, 9: Pisonem ferebat in caelum, **praised**, id. ib. 16, 7, 5 : te summis laudibus ad caelum extulerunt, id. Fam. 9, 14, 1; 12, 25, 7; Hor. Ep 1, 10, 9; Tac. Or. 19.—Of things: omnia, quae etiam tu in caelum ferebas, **extolled**, Cic. Att. 7, 1, 5 : caelo tenus extollere aliquid, Just. 12, 6, 2 : in caelo ponere aliquem, id., 4, 14; and: exaequare aliquem caelo, Lucr 1, 79; Flor. 2, 19, 3: Catonem caelo aequavit, Tac. A. 4, 34 : caelo Musa beat, Hor. C. 4, 8, 29; cf.: recludere caelum, id. ib. 3, 2, 22; the opp.: collegam de caelo detraxisti, **deprived of his exalted honor**, Cic. Phil. 2, 42, 107 : in caelo sum, *I am in heaven*, i. e. *am very happy*, id. Att. 2, 9, 1: digito caelum attingere, **to be extremely fortunate**, id. ib. 2, 1, 7 : caelum accepisse fatebor, Ov. M. 14, 844 : tunc tangam vertice caelum, Aus. Idyll. 8 *fin.*; cf.: caelum merere, Sen. Suas. 1 *init.* — `G` In gen., *a vault*, *arch*, *covering* : caelum camerarum, **the interior surface of a vault**, Vitr. 7, 3, 3; Flor. 3, 5, 30 dub.: capitis, Plin. 11, 37, 49, § 134. 6044#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6043#caelus#caelus, i, v. caelum `I` *init.* and I. 2. 6045#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6044#caementa#caementa, ae, f., v. caementum. 6046#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6045#caementarius#caementārĭus, ii, m. caementum, `I` *a stone-cutter*, *a mason*, *a builder of walls*, Hier. Ep. 53, 6; Vulg. Amos, 7, 7. 6047#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6046#caementicius#caementīcĭus ( -tītĭus), a, um, adj. id., `I` *of* or *pertaining to quarried stones*, *consisting of them* : structurae, Vitr. 2, 4 : parietes, id. 2, 8 *med.* : saxum *unhewn*, *quarry-stone* (opp quadratum), id. ib. 6048#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6047#caementum#caementum, i, n. (access. form cae-menta, ae, f., like armenta, ae, to armentum, Enn. ap. Non. p. 196, 30, or Trag. v. 422 Vahl.; v 373 Rib.) [contr. from caedimentum, from caedo; hence Engl. cement]. `I` *A rough*, *unhewn stone*, *as it comes from the quarry*, *a quarry-stone*, used for walls. `I.A` *Plur.* (so most freq.), Vitr. 1, 2, 8; 7, 6, 1; Cato, R. R. 38, 3; Varr. ap. Non. p. 96, 5 al.: in eam insulam materiem, calcem, caementa, arma convexit, Cic. Mil. 27, 74; so id. Div. 2, 47, 99; id. Q. Fr. 3, 9, 7; Liv. 36, 22, 11; 21, 11, 8; Hor. C. 3, 1, 35; Tac. G. 16.— `I.B` *Sing.*, Vitr. 1, 5, 8; 8, 6, 14; Tac. Or. 20; Plin. 35, 14, 48, § 169; Mart. 9, 76, 1.— `II` Caementa marmorea, *pieces that fly off from marble in working*, *chips of marble* : caementa marmorea, sive assulae, Vitr. 7, 6, 1. 6049#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6048#caena#caena and its derivv., v. cena, etc. 6050#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6049#Caeneus#Caeneus ( dissyl.), ĕos ( `I` *gen.*, Stat. Th. 7, 644; voc. Caenĭ, Ov. M. 12, 470: Caeneu, id. ib. 12, 531), m., = Καινεύς, orig. *a girl*, *named* Cænis, Ov. M. 12, 189; 12, 195; 12, 201; 12, 470 sq., *the daughter of Elatus*, *afterwards changed by Neptune into a boy*, he was subsequently present at the Calydonian hunt. and at the contest of the Centaurs and Lapithæ, and finally was metamorphosed into a bird. Ov. M. 12, 189; 12, 459 sq.; 12, 514 sq.; Hyg. Fab. 14; acc. to Verg. he again became a female. Verg. A. 6, 448 Serv.— `II` *A companion of Æneas*, Verg. A. 9, 573. 6051#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6050#Caenina#Caenīna, ae, f., = Καινινη, `I` *a small but very ancient town in Latium*, *near Rome*, now *Ciano*, Plin. 3, 5, 9, § 68.— `II` Derivv `I.A` Caenīnensis, e, adj., *of Cœnina* : SACERDOTIVM, Inscr. Grut. 436, 5.— *Subst.* : Caenīnenses, ium, m., *the inhabitants of Cœnina*, Liv. 1, 9, 8; 1, 10, 2 and 3; Ov. F. 2, 135.— `I.B` Caenīnus, a, um, adj., *of Cœnina* : arx, Prop. 4 (5), 10, 9. Acron, **king of the Cœninenses**, id. 4 (5), 10, 7; nomen = Caeninenses, Liv. 1, 10, 3. 6052#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6051#Caenis#Caenis, ĭdis, f. `I` V Caeneus.— `II` *A mistress of Vespasian*, Suet. Vesp. 3, 23. 6053#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6052#Caenophrurium#Caenophrūrĭum ( -frūrĭum), i, n., `I` *a town in Thrace*, *on the road from Apollonia to Selymbria*, now *Bivados*, Eutr. 9, 15; Vop. Aur. 35, 5; Lact. Mort. Pers. 6, 2. 6054#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6053#caenositas#caenŏsĭtas ( coen-), ătis, `I` *f* [caenosus], *a dirty place;* only trop., Fulg. Cont. Virg. p. 156 Munk. 6055#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6054#caenosus#caenōsus ( coen-), a, um, adj. caenum, `I` *muddy*, *dirty*, *foul*, *marshy* (rare): lacus. Col. 7, 10, 6: gurges (i. e. Styx), Juv. 3, 266.— *Comp.* : caenosior liquor, Sol. 49 *fin.* — `II` Trop. : impuritas, Salv. Gub. Dei, 3, 10. 6056#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6055#caenulentus#caenŭlentus ( coen-), a, um, adj. id., `I` *covered with mud*, *muddy*, *filthy* : pedes, Tert. Pall. 4. 6057#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6056#caenum#caenum (less correctly coenum), i, n. cunio, `I` *dirt*, *filth*, *mud*, *mire* (always with access. idea of loathsomeness, diff. from limus, lutum, etc.: omnes stultos insanire, ut male olere omne caenum, Cic. Tusc. 4, 24, 54; freq. and class. in prose and poetry); prop.: pulchrum ornatum turpes mores pejus caeno collinunt, Plaut. Most. 1, 3, 133; cf. id. Poen. 1, 2, 93; 4, 2, 4; Cic. Att. 2, 21, 4; Cic. Verr. 2, 5, 68, § 173; Lucr. 6, 977; Verg. G. 4, 49; id. A. 6, 296; Ov. M. 1, 418; * Hor. S. 2, 7, 27; Curt. 3, 13, 11; 4, 3, 25; Tac. A. 1, 73; * Suet. Vit. 17: cloacarum, Col. 2, 15, 6; 7, 4, 6; Plin. 31, 6, 32, § 61; Stat. Th. 9, 502; Paul. Sent. 5, 4, 13.— Prov.: mordicus petere e caeno cibum, Lucil. ap. Non. p. 138, 22.— `II` Trop., *filth*, *dirt*, *uncleanness* : ut eum ex lutulento caeno propere hinc eliciat foras (sc. ex amore meretricum), Plaut. Bacch. 3, 1, 17 : in tenebris volvi caenoque, Lucr. 3, 77; cf.: ex caeno plebeio consulatum extrahere, Liv. 10, 15, 9.—Also as a term of reproach, *dirty fellow*, *vile fellow*, Plaut. Pers. 3, 3, 3; id. Ps. 1, 3, 132; Cic. Sest. 8, 20; id. Dom. 18, 47. 6058#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6057#caepa#caepa (also cēpa), ae, f., and equally freq. caepe ( cēpe), is, n. ( `I` *gen.* caepis, Charis. p. 43 P., without voucher, but the assertion of the gram. Diom. p. 314 ib.; Prisc. p. 681 ib.; Phocae Ars, p. 1706 ib., and Serg. p. 1842 ib., that caepe is indecl., is also unsubstantiated, since the form of the *gen.* caepe cited by Prisc. l. l. from App. is the well-known later orthog. for caepae; v. Neue, Formenl. 1, 551; 1, 557 sq.; 1, 578; in plur. only caepae or cepae, ārum, f.; cf. Don. p. 1747 P.; Prisc. l. l.; Phoc. l. l.; Serg. l. l.; Rudd. I. p. 114, n. 36; a rare form cae-pitium, Arn. 5 *init.*) [etym. dub.; cf.: et capiti nomen debentia cepa, v. l. Verg. M. 74; but acc. to Charis. p. 43, from a *nom. propr.* ], *an onion;* Gr. κρόμυον; cf. Plin. 19, 6, 32, § 101 sq. Caepa, ae, f., Naev. and Lucil. ap. Prisc. l. l.; Lucil. and Varr. ap. Non. p. 201, 8 sq.; Cels. 2, 21; 2, 22; Col. 10. 12, 3; 12, 10, 2; 12, 8, 1; Ov. F. 3, 340; Isid. Orig. 17, 10, 12; Petr. 58, 2; Plin. 19, 6, 32, §§ 101 and 106; Pall. 4, 10, 31.— Caepe, is, n., Enn. ap. Macr. S. 6, 5, 5; Naev., Nov., and Varr. ap. Prisc. l. l.; Lucil. and Varr. ap. Non. p. 201, 1 sq.; Hor. Ep. 1, 12, 21; Juv. 15, 9; Pers. 4, 31; Gell. 20, 8, 7.— Caepae, ārum, f., Col. 11, 3, 58; Plin. 19, 6, 32, § 107; 2, 7, 5, § 16; Mart. 3, 77, 5; 12, 32, 20; Pall. 3, 24, 3. Among the Egyptians considered a sacred plant, Plin. l. l.; Juv. 15, 9. 6059#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6058#caeparia#caepārĭa. ae, f. caepa, `I` *a disease in the privy members*, Marc. Emp. 33. 6060#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6059#caeparius1#caepārĭus, ii, m. id., `I` *a trader in onions.* Lucil ap Non. p 201, 10. 6061#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6060#Caeparius2#Caepārĭus, ii, m., `I` *a Roman proper name;* esp., M. Caeparius, *an adherent of Catiline.* Cic. Cat. 3, 6, 14; id. Fam. 9, 23. Sall. C. 46, 3. 6062#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6061#Caepasius#Caepasĭus, ii, m., `I` *a Roman proper name* : esp., C. and L. Caepasius, **two orators**, Cic. Brut. 69. 242; id. Clu. 20, 57; Jul. Vict. Art. Rhet. 17. 6063#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6062#caepina#caepīna ( cēp-), ae ( caepuila, ae, Pall. Febr. 24, 2; id. Oct. 11, 4), f. caepa; anal. to napina, porrina. rapina; lit., adj., sc. planta, `I` *a field* or *bed of onions*, Col. 11, 3, 56 sq. 6064#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6063#caepitium#caepitium, ii, n., v. caepa. 6065#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6064#caepuila#caepuila, ae, v. caepina `I` *init.* 6066#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6065#Caere#Caere, n. indecl. ( `I` *gen.* Caerĭtis. f., Verg. A. 8, 597; abl. Caerēte, id. ib. 10, 183), = Καιρη Steph., Καιρέα Strab., *a very ancient city of Etruria*, *one of the twelve;* previously called Agylla, now *Cervetri*, Plin. 3, 5, 8, § 51; Serv. ad Verg. A. 8, 597; 10, 183; Liv 1, 60, 2.— `II` Derivv. `I.A` Caeres, ĭtis and ētis, adj., *of* or *pertaining to Cœre*, *Cœritic* : populus, Liv. 7, 19, 6 : aquae, Val. Max. 1, 6, 9; cf. Liv. 22, 1, 10.—In plur. : Caerĭtes ( Caerētes), um, m., *the inhabitants of Cœre*, Liv. 7, 19, 8 and 10; 7, 20, 1; 5, 50, 3. In consequence of assisting the Romans in the Gallic war, they received the privilege of Roman citizenship, but without the jus suffragii. Hence the catalogues of such quasi-citizens were called tabulae Caerites or Caeritum, and Roman citizens, in consequence of disfranchisement inflicted by the censor, were enrolled in these, being deprived of the right of voting; hence the odious access. idea of the expression in tabulas Caerites (um) referri, **to be degraded**. Ascon. Cic. Div. in Caecil. 3, 8; Gell. 16, 13, 7 sq.—Hence: Caerite cerā ( = tabulā) digni, Hor. Ep 1, 6, 62 (notā infamiae et omni ignominiā digni sumus, Schol. Crucq.).— `I.B` Caerētā-nus, a, um, adj., *of* or *belonging to Cœre* : amnis, Plin. 3, 5, 8, § 51.— Subst. `I.A.1` Cae-rētānum, i, n., *a country-seat near Cœre*, Col. 3, 3, 3.— `I.A.2` Caerētāna, ōrum, n. (sc. vina), *wine from Cœre*, Mart. 13, 124.— `I.A.3` Caerētāni, ōrum, m., *the inhabitants of Cœre*, Val. Max. 1, 1, 1. 6067#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6066#caerefolium#caerĕfŏlĭum, ii ( chaerĕphyl-lum, Col. 10, 110), n. χαιρέφυλλον, whence the Fr. cerfeuil, and Germ. Kerbel, `I` *chervil*, Plin. 19, 8, 54, § 170; Pall. Febr. 24, 9; id. Sept. 13, 3; App. Herb. 104. 6068#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6067#Caeretes#Caerētes, Caerētānus, v. Caere. 6069#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6068#caerimonia#caerĭmōnĭa ( cērĭ-; scanned cĕrīmōnĭa, Prud. c. Symm. praef. 1, 5), ae, f. (collat. form caerĭmōnĭum, ii, n., Gloss. Lat. pp. 50, 69 Hild.; Inscr. Orell. 3188) [kindr. with Sanscr. root kri, = facere; cf. also creo. cerus, Ceres. strictly sacred work, divine rite; cf. Bopp, Gloss. p. 79, a; Pott, I. p. 219; Mommsen, Unterit. Dial.], `I` *the sacred. the divine*, *that which has reference to the Deity* (in class. prose) `I` Lit. `I.A` Objectively, *sacredness*, *sanctity* (in this sense rare, and only in sing.): sanctitas regum, et caerimonia deorum. Caes. ap. Suet. Caes. 6: legationis. Cic. Rosc. Am. 39, 113; Tac. A. 4, 64 *fin.* : 3, 61: loci. id. ib. 14, 22 *fin.* — `I.B` Subjectively, *a holy dread*, *awe*, *reverence*, *veneration of the Deity* (external; while religio has regard both to internal and external reverence for God; rare except in sing.). Cic. Inv 2. 22, 66; Cic. Verr. 2, 5, 14. § 36; id. Leg. 2, 22. 55; 2, 53, 161: sacra summā religione caerimoniāque conficere. id. Balb. 24. 55: so id. Har Resp. 10, 21; 17, 37: Nep. Them. 8, 4; Liv. 29. 18, 2; 40, 4, 9; Gell. 4. 9. 9; Tac. A. 4, 55' esse in magnā caerimoniā. *to be held in great veneration*, Plin. 6, 27, 31, § 135; also plur. : habere aliquid in caerimoniis. id. 37, 7, 28, § 100.— `II` Meton. (abstr. pro concr.), *a religious usage*, *a sacred rite*, *religious ceremony* (while ritus designates both religious and profane rites: so esp. freq. in the histt. and mostly in plur.): Ceres et Libera. quarum sacra... longe maximis atque occultissimis caerimoniis continentur. Cic. Verr. 2, 5, 72, § 187: religiones vero caerimoniaeque omnium sacrorum fanorumque violatae. id. ib. 2. 1. 3. § 7: in sacerdotio caerimoniisque diligentissimus. id. Rab. Perd. 10, 27: sepulcrorum, id. Tusc. 1, 12, 27 : caelestes. Liv 1, 20, 4 and 7' polluere. id. 6, 41, 9; Tac. H. 1, 2; Suet. Caes. 74: fetiales. Liv. 9, 11, 8: auspiciaque, id. 22, 9, 7; Flor. 1, 2, 2: novae, Tac. A. 1, 54 : vetustissimae. id. ib. 1. 62: deorum, id. ib. 3, 60; 16, 28; publicae, id. H. 2, 91; Suet. Caes. 6: an tiquae. id. Aug. 31: peregrinae, veteres ac praeceptae, id. ib. 93 : externae, id. Tib. 36. —In sing. : collatis militaribus signis, quo more eorum gravissima caerimonia continetur, Caes. B. G. 7, 2; Suet. Aug. 94 *med.* 6070#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6069#caerimonialis#caerĭmōnĭālis, e, adj. caerimonia, `I` *pertaining to religious rites*, *ceremonial;* officia. Arn. 7, p. 237. 6071#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6070#caerimonior#caerĭmōnior, āri, 1, `I` *dep. a.* [id.], *to treat with due ceremony*, *to worship*, Aug. Serm. 309; Act. St. Cypr. 3. 6072#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6071#caerimoniosus#caerĭmōnĭōsus, a, um. adj. id., `I` *per taining* or *devoted to religious rites* ' dies. Amm. 22, 15, 17. 6073#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6072#Caerites#Caerĭtes, um, v. Caere, II. A. 6074#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6073#Caeroesi#Caeroesi ( Caeraes-), ōrum, m., `I` *a Belgian tribe*, Caes. B. G. 2, 4; called Ce-rosi, Oros. 6, 7 6075#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6074#caerulans#caerŭlans, antis, adj. caerulus = caeruleus, `I` *dark-colored*, *sky-blue* : Musa caerulanti peplo circumdata, i. e. **astrono my**, Fulg. Myth. 1. 6076#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6075#caeruleatus#caerŭlĕātus, a, um, adj. caeruleus, `I` *dark-colored*, *dark blue*, *sky-blue* : Plancus, i. e. **of the color of a sea-god**, Vell. 2, 83, 2. 6077#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6076#caeruleus1#caerŭlĕus, and in poetry equally common, caerŭlus, a, um, adj. cf. cae -sius, κύανος, and Sanscr. cjamas = dark `I` Lit., *dark-colored*, *dark blue*, *dark green*, *cerulean*, *azure*, κυάνεος; poet. epithet of the sky, of the sea, and other similar objects (as dark, opp. albus and marmoreus color, Lucr. 2, 771 sq., and syn. with ater, Verg. A. 3, 64; v. under II. A.). `I.A` Of the sky: caeli caerula templa, Enn. ap. Cic. Div. 1, 20, 40 (Ann. v. 50 Vahl.); id. ap. Varr, L. L. 7, § 6 Müll. (Ann. v. 66 Vahl.); cf.: (zonae) extremae Caeruleā glacie concretae, Verg. G. 1, 236.—Also *subst.* : caerŭla. ōrum, n., Ov. M. 14, 814: per caeli caerula, Lucr. 1, 1089; 6, 96; and without caeli, id. 6, 482.—Of the universe: magni per caerula mundi, Lucr. 5, 770; and of the brightness of the stars: bigae, Verg. Cir. 37.—Of mountain heights, Ov. M. 11, 158; cf. candor, Plin. 35, 6, 28, § 47 : splendor, id. 37, 9, 51, § 134.— `I.B` Of the sea: ponti plaga caerula, Lucr. 5, 482; cf. id. 2, 772 sq.: pontus, Cat. 36, 11; Ov. M. 13, 838: mare, Cic. Ac. Fragm. ap. Non. p. 162, 30: aequora, Cat. 64, 7; so, campi = mare, Plaut. Trin. 4, 1, 15 : aquae, Ov. M. 8, 229; 15, 699: undae, Tib. 1, 3, 37; 1, 4, 45; Varr. ap. Non. p. 254, 21: vada, Verg. A. 7, 198 : gurges, Ov. M. 2, 528 : color (lacus) caerulo albidi or, viridior et pressior, Plin. Ep. 8, 20, 4 : Oceani amictus, Claud. Laud. Stil. 2, 249; App. M. 10, p. 254, 11.—Also *subst.* : cae-rŭla, ōrum, n., *the sea*, *the blue surface of the sea* : caerula verrunt, Verg. A. 4, 583; 3, 208; 8, 672; Stat. Th. 3, 250.—Of objects that have relation to the sea: di, **sea-deities**, Ov. M. 2, 8 sq. : deus, κατ'.ἐξοχήν, *Neptune*, Prop. 3 (4), 7, 62; cf. of the same: Jovis frater, Ov. M. 1, 275 : Triton, id. ib. 1. 333: Nereus. id. H. 9, 14: Thetis, Tib. 1, 5, 46; and of the same: mater (sc. Achillis), Hor. Epod. 13, 16; Ov. M. 13, 288: Psamathe, **a sea-nymph**, id. ib. 11, 398 : oculi Neptuni. Cic. N. D. 1, 30, 83: currus (Neptuni), Verg. A. 5, 819 : equi (Tritonis), Ov. H. 7, 50 : Scylla (navis), Verg. A. 5, 123; cf. color. Ov M. 14, 555: puppis, id. F. 2, 112; via. Plaut Rud. 1, 5, 10; Ov. H. 16, 104.— `I.C` Also of rivers and things that are connected therewith: caeruleus Thybris, Verg. A. 8, 64 amnis, Tib. 3, 4, 18; Stat. S. 1, 5, 51: Cydnus. Tib. 1, 7, 14: crines, Ov. M. 5, 432; guttae. id. ib. 5, 633.— `I.D` Of other darkblue objects: omnes se Britanni vitro inficiunt, quod caeruleum efficit colorem, atque hoc horridiores sunt in pugnā aspectu, Caes. B. G. 5, 14 : an si caeruleo quaedam sua tempora fuco Tinxerit. idcirco caerula forma bona'st? Prop. 2, 18, 31 sq. (3, 11, 9 sq.); Mart. 11, 53, 1: olearum plaga, Lucr. 5, 1372; draco. Ov. M. 12, 13' angues, Verg. G. 4, 482; colla, id. A. 2, 381 : serpens, Ov. M. 3, 38 : guttae (serpentis), id. ib. 4, 578 : vestis. Juv. 2. 97: vexillum, Suet. Aug. 25 : flos (heliotropi), Plin. 22, 21, 29, § 57 : oculi (Germanorum), Tac. G. 4; hence Germania pubes, Hor. Epod. 16, 7.—Hence, *subst.* : caerŭlĕum, i, n., *a blue color*, *steel-color*, both natural and artificial, Plin. 33, 13, 57, § 161 sq.; 35, 6, 28, § 47; Vitr. 7, 111; 9, 1.— `II` Transf. `I.A` In gen., *dark*, *gloomy*, *dun*, *sable*, *black;* poet. epithet of death, the night, rain, etc.: stant Manibus arae Caeruleis moestae vittis, Verg. A. 3, 64 Serv.: imber, id. ib. 3, 194; 5, 10: caeruleus (color) pluviam denuntiat, id. G. 1, 453; so, equi (Plutonis), Ov. F. 4, 446 : ratis fati, Prop. 2 (3), 28, 40. puppis (Charontis), Verg. A. 6, 410 : mors, Albin. ad Liv. 1, 93 : nox, Stat. S. 1, 6, 85 : umbra noctis, id. Th. 2, 528; Verg. Cir. 214: panis, Juv. 14, 128 : baca (lauri), Plin. 15, 30, 39, § 128 : bacis caerula tinus, Ov. M. 10, 98.— `I.B` *Dark green*, *green*, *greenish* : cucumis, Prop. 4 (5), 2, 43. coma, Ov. M. 11, 158 : arbor Palladis, id. A. A. 2, 518 : campi caerula laetaque prata, Enn. ap. Macr. S. 6, 3. 6078#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6077#Caeruleus2#Caerŭlĕus, i, m., `I` *the name of an aqueduct at Rome*, Plin. 36, 15, 24, § 122; Suet. Claud. 20; Front. Aquaed. 13. 6079#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6078#caesa#caesa, ae, f. caedo (only in the milit. lang. of Veget.), `I` *a cut*, Veg. Mil. 1, 12. 6080#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6079#caesapon#caesăpon, i, n., `I` *a kind of lettuce*, Plin. 1 ind. libr. xx. n. 25; 20, 7, 25, § 59. 6081#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6080#Caesar#Caesar, ăris (CAESERIS, C. I. L. 4, 2308; Inscr. Orell. 4205: CAESARVS, C. I. L. 1, 696), m., = Καῖσαρ [a caeso matris utero, Plin. 7, 9, 7, § 47; cf. Non. p. 556, 32: `I` a caesarie dictus, qui scilicet cum caesarie natus est, Fest. p. 44; cf. Comment. p. 383. Both etymm. also in Isid. Orig. 9, 3, 12, and Spart. Ael. Ver. 2. Better acc. to Doed. Syn. III. p. 17, from caesius, caeruleus, the color of the skin; cf. Rufus], *a cognomen in the* gens Julia. *Of these the most celebrated*, C.Julius Caesar, *distinguished as general*, *orator*, *statesman*, *and author*, *was assassinated by Brutus and Cassius*, B.C. 44. After him all the emperors bore the name Caesar, with the title Augustus, until, under Adrian, this difference arose: Augustus designated the ruling emperor; Caesar, *the heir to the throne*, *the crown-prince*, etc., Spart. Ael. Ver. 1, § 2; Aur. Vict. Caes. 13, § 12.— `II` Derivv. `I.A` Caesărīnus, a, um, adj., *of* or *relating to the triumvir Julius Cœsar*, *Cœsarian* : celeritas, Cic. Att. 16, 10, 1 Orell. *N.cr.* — `I.B` Caesărĭānus, a, um, adj. `I.A.1` *Of the triumvir Cœsar*, *Cœsarian* : bellum civile, Nep. Att. 7, 1.— Hence, Caesărĭāni, ōrum, m., *the adherents of Cœsar in the civil war* (as Pompeiani, his opponents), Hirt. B. Afr. 13: orationes, *orations of Cicero in which Cœsar was praised* (pro Marcello, Deiotaro, De Provinciis Consularibus, etc.), Serv. ad Verg. G. 2, 131.— `I.A.2` *Imperial*, Vop. Carin. *init.* : Pallas (esp. honored by Domitian), Mart. 8, 1.—Hence, *subst.* `I.1.1.a` Caesărĭāni, ōrum, m. *A class of provincial imperial officers*, Cod. Just. 10, 1, 5; 10, 1, 7; Cod. Th. 10, 7.— *Partisans of Cœsar*, Auct. B. Afr. 13; Flor. 4, 3.— `I.1.1.b` Caesărĭānum, i, n., *a kind of eye-salve*, Cels. 6, 6, n. 27.— `I.C` Caesă-rĕus, a, um, adj. `I.A.1` *Of* or *pertaining to the triumvir Cœsar*, *Cœsarian* (mostly poet.): sanguis, Ov. M. 1, 201 : Penates, id. ib. 15, 864 : Vesta, id. ib. 15, 865 : forum, **founded by him**, Stat. S. 1, 1, 85.— `I.A.2` *Imperial* : amphitheatrum, **built by the emperor Domitian**, Mart. Spect. 1, 7 : leones, **presented by Domitian in the fight of wild beasts**, id. Epigr. 1, 7, 3. 6082#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6081#Caesaraugusta#Caesăraugusta, ae, f., = Καισαραυγοῦστα, `I` *a town in* Hispania Tarraconensis, *on the Ebro*, *so called after the emperor Augustus*, *who colonized it;* acc. to some, the native town of Prudentius, now *Saragossa*, Mel. 2, 6, 4; Plin. 3, 3, 4, § 24. 6083#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6082#Caesarea#Caesărēa ( -ī^a), ae, f., = Καισἀρεια. `I` *A very important town in Palestine*, previously called Stratonis turris, now *Kaisariyeh*, Plin. 5, 13, 14, § 69; Tac. H. 2, 78; Eutr. 7, 10; Amm. 14, 8, 11.—Hence, `I.B` Deriv.: Caesărĭensis, e, adj., *of Cœsarea* : Colonia, Dig. 50, 15, 1.— Caesărĭ-enses, ium, m., *its inhabitants*, Plin. 5, 29, 31, § 120; Dig. 50, 15, 8.— `II` *A town in Mauritania*, earlier called Iol, now *Shershell* (or, acc. to others, *Tniz* or *Tenez*), Mel. 1, 6, 1; Plin. 5, 2, 1, § 20, Eutr. 7, 10.— Hence, `I.B` Caesărĭensis, e, adj., *of Cœsarea* : Mauretania, Tac. H. 2, 58 sq. — `III` *The capital of Cappadocia*, now *Kaisariyeh*, Plin. 6, 3, 3, § 8; Eutr. 7, 6; Auct. B. Alex. 66, 4.— `IV` *A town in Phœnicia*, *in which Alexander Severus was born*, formerly Arca, Aur. Vict. Caes. 24, 1; Lampr. Alex. Sev. 1, 2. 6084#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6083#Caesareus#Caesărĕus, a, um, v. Caesar, II. C. 6085#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6084#Caesarianus#Caesărĭānus, a, um, v. Caesar, II. B. 6086#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6085#caesariatus#caesărĭātus, a, um, adj. caesaries (very rare). `I` *Covered with hair*, *having long hair* : caesariati comati, Fest. p. 35 : miles usque caesariatus, Plaut. Mil. 3, 1, 171 : Numidae equis caesariati, i. e. **with helmets ornamented with horse-hair**, Tert. Pall. 4.—* `II` Trop., *ornamented with foliage* or *leaves* : terra, App. de Mundo, p. 67, 37; cf. coma. 6087#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6086#Caesariensis#Caesărĭensis, e, v. Caesarea, I. B. and II. B. 6088#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6087#caesaries#caesărĭes, ēi, f. kindr. with Sanscr. kēsa, coma, caesaries, Bopp, Gloss. p. 85, a, `I` *a dark* (acc. to Rom. taste, *beautiful*) *head of hair*, *the hair* (mostly poet.; only sing.). `I..1` Of men (so most freq.), Plaut. Mil. 1, 2, 64: ipsa decoram Caesariem nato genitrix afflarat, Verg. A. 1, 590 : nitida, id. G. 4, 337 : flava, * Juv. 13, 165: pectes caesariem, * Hor. C. 1, 15, 14: umeros tegens, Ov. M. 13, 914 : terrifica, id. ib. 1, 180 : horrida fieri, id. ib. 10, 139 : horrifica, Luc. 2, 372 et saep.—In prose: promissa, Liv. 28, 35, 6; Vulg. Num. 6, 5.— `I..2` Of women, Cat. 66, 8; Verg. G. 4, 337 Forbig. ad loc.; Ov. Am. 3, 1, 32; id. M. 4, 492.—* `I.B` Transf., *the hair of dogs*, Grat. Cyn. 272.— `II` Barbae, *the hair of the beard* (very rare), Ov M. 15, 656. 6089#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6088#Caesarinus#Caesărīnus, a, um, v. Caesar, II. A. 6090#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6089#Caesario#Caesărĭo, ōnis, m., = Καισαρίων, `I` *son of Cœsar by Cleopatra*, *put to death by the command of Augustus*, Suet. Aug. 17; cf. id. Caes. 52. 6091#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6090#Caesena#Caesēna, ae, f., `I` *a town in* Gallia Cispadana, now *Cesena*, Cic. Fam. 16, 27, 2, Plin. 3, 15, 20, § 116.—Hence, Caesēnas, ātis, adj., *of Cœsena* : vina, Plin. 14, 6, 8, § 67. 6092#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6091#Caesennius#Caesennĭus, a, `I` *a Roman* gens; esp., `I` Caesennius Lento, *an adherent of Cœsar*, Cic. Phil. 12, 9, 23.— `II` Caesennius Paetus, *in Nero* ' *s time*, Tac. A. 15, 6 sqq. 6093#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6092#Caesia Silva#Caesia Silva, `I` *a forest in ancient Germany*, *in the western part of Westphalia*, now *Daemmerwald* and *Heserwald*, on the borders of Cleves and Münster, Tac. A. 1, 50. 6094#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6093#caesicius#caesĭcius, a, um, v caesitius. 6095#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6094#caesim#caesīm, adv. caedo, `I` *by cutting*, *with cuts.* `I` Lit. `I.A` Of the cutting of plants by striking: major pars operis in vineā ductim potius quam caesim facienda est... qui caesim vitem petit, etc., Col. 4, 25, 2 and 3.— `I.B` T. t. of milit. lang., *with the edge* (opp. punctim, with the point): punctim magis quam caesim petere hostem, Liv. 22, 46, 5; cf. Veg. Mil. 1, 12; Liv. 7, 10, 9: gladio caesim percutere aliquem, Suet. Calig. 58. — `II` Trop., of discourse, *in short clauses* : membratim adhuc, deinde caesim diximus, Cic. Or. 67, 225 (cf. the same, and § 223, incisim aut membratim); Quint. 9, 4, 126; cf. id. 11, 3, 102 Spald. *N. cr* 6096#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6095#caesio#caesĭo, ōnis, f. id.. `I` *A cutting*, *lopping*, of trees. castanea fere usque in alteram caesionem perennat, Col. 4, 33, 1.— `II` *A wounding*, *killing*, Tert. Apol. 39. 6097#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6096#caesitas#caesĭtas, ātis, f. caesius, `I` *blue*, *blueness* : oculorum, Boëth. ap. Porphyr. Dial. 2, p. 31; id. ap. Aristot. Categ. 3, p. 176. 6098#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6097#caesitius#caesĭtĭus ( -cĭus), a, um, adj. id., `I` *bluish*, *dark blue* : linteolum, Plaut. Ep 2, 2, 46; cf. Doed. Syn. III. p. 17. 6099#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6098#caesius1#caesĭus, a, um, adj. cf. caeruleus, `I` *bluish gray;* very rare, and only of the eyes, *cat-eyed* : virgo caesia, Ter Heaut. 5, 5, 18; v. Don. in h. l. and Gell. 2, 26, 19: isto modo dicere licebit caesios oculos Minervae, caeruleos esse Neptuni, Cic. N. D. 1, 30, 83 (cf. in Gr. γλαυκῶπις?Αθήνη): caesia, Παλλάδιον, *has she gray eyes? she is the impersonation of Pallas*, * Lucr. 4, 1161: caesius, Ter Hec. 3, 4, 26 (glaucis oculis, quasi felis oculos habens et glaucos, Don.): hunc, judices, dico, rubrum, brevem, incurvum, canum, subcrispum, caesium, Auct. Her. 4, 49, 63 : leo, Cat. 45, 7 : sub septentrionibus nutriuntur gentes immanibus corporibus oculis caesiis, Vitr. 6, 1.— *Sup.* caesissimus, acc. to Varr. L. L. 8, § 76 Müll.— *Comp.* not in use. 6100#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6099#Caesius2#Caesĭus, i, m., `I` *a Roman cognomen.* `I` M. Caesius, Cic. Fam. 13, 11.— `II` Another M. Caesius, Cic. Verr. 2, 1, 50, § 130.— `III` P. Caesius, Cic. Balb. 22, 50.— `IV` Sex. Caesius, Cic. Fl. 28, 68.— `V` Caesius Bassus, *the friend to whom Persius addressed his sixth satire;* cf. Quint. 10, 1, 96. 6101#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6100#Caeso#Caeso ( Kaeso, `I` v. the letter K), ōnis, m. a caeso matris utero dictus, Plin. 7, 9, 7, § 47; cf. Paul. ex Fest. p. 57 Müll.; Isid. Orig. 9, 3, 12, and v. Caesar *init.*, *a Roman cognomen in the* gens Fabia, Liv. 2, 43, 2; 2, 48, 3 and 4; 3, 11, 6 sq. et saep. 6102#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6101#Caesonius#Caesōnĭus, a, `I` *name of a Roman* gens. —So, `I` M. Caesonius, *œdile with Cicero*, Cic. Att. 1, 1, 1; 1, 12, 11; Cic. Verr. 1, 10, 29. — `II` Caesonius Paetus, *consul under Nero*, Tac. A. 14, 29.—Hence, Caesōnĭānus, a, um, adj., Col. 1, 4, 1.— `III` Milonia Caesonia, *mistress and afterwards wife of Caligula*, Suet. Calig. 25; Juv. 6, 616. 6103#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6102#caesor#caesor, ōris, m. caedo, `I` *one who hews something* (post-class.): lignorum caesores, **hewers of wood**, Hier. Ep. 53, n. 6, after the Vulg. Deut. 29, 11: lapidum, **stone-breaker**, Ambros. Luc. 2, 89 *fin.*; Vulg. 2 Par. 24, 12; cf. Val. Prob. II. p. 1458 P 6104#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6103#caespes#caespĕs (not cespes), ĭtis, m. caesus, caedo. `I` *A turf*, *sod as cut out* : caespes est terra in modum lateris caesa cum herba, sive frutex recisus et truncus, Paul. ex Fest. p. 45 Müll.: caespes χορτόπλινθος, χορτόβωλος, πλίνθος, Gloss.: non esse arma caespites, neque glebas, * Cic. Caecin. 21, 60.— Used for altars, mounds (of tombs), for covering cottages, huts, etc., Hor. C. 1, 19, 13; Ov. Tr. 5, 5, 9; id. M. 4, 753; 7, 240; 15, 573; Verg. A. 3, 304; Tac. G. 27; id. A. 1, 62; Verg. E. 1, 69 Voss; Sen. Ep. 8, 5; Luc. 1, 512; 3, 387; Suet. Aug. 24.— `I.B` Meton. `I.B.1` *A cot*, *hut*, *hovel*, *shed* : nec fortuitum spernere caespitem, Hor. C. 2, 15, 17.— `I.B.2` *An altar* : positusque carbo Caespite vivo, Hor. C. 3, 8, 4; Juv. 12, 2; Tac. H. 4, 53; App. Flor. n. 1, — `I.B.3` *Any object of similar form*, *a knot*, *knob*, Plin. 17, 21, 35, § 153.— `I.B.4` *A clump*, *group of plants*, Plin. 21, 7, 20, § 43; Verg. G. 4, 273 Forbig. ad loc.— `II` In gen. `I.A` *A grassy field*, *a green field*, *turf*, Verg. A. 11, 566: de caespite virgo se levat, Ov. M. 2, 427; 4, 301; 10, 556; 13, 931: sedere in caespite nudo, Suet. Tib. 18; Stat. Th. 12, 328; Petr. 120, 72; Plin. 16, 31, 56, § 128; 17, 4, 3, § 26.— `I.B` Late Lat., *the earth*, *ground*, in gen., Avien. Perieg. 227; 388. 6105#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6104#caespitatores#caespĭtātōres suffusi equi, Serv ad Verg. A. 11, 671 dub. 6106#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6105#caespiticius#caespĭtĭcĭus, a, um, adj. caespes, `I` *made of turf* (post-class.): tribunal, Vop. Prob. 10 : murus, Capitol. Anton. Pius, 5. 6107#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6106#caesposus#caespōsus, a, um, adj. id., `I` *abounding in turf* or *grass* : litus, Col. 10, 130. 6108#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6107#caestus#caestus (not cestus), ūs, m. ( `I` *dat. plur.* caestis, Varr. ap. Non. p. 492, 11) [caedo], *a strap of bull* ' *s hide loaded with balls of lead* or *iron*, *wound around the hands and arms*, *a gauntlet*, *boxing-glove for pugilists* (pugiles), Cic. Tusc. 2, 17, 40; Verg. A. 5, 69; 5, 379; 5, 479; Prop. 3 (4), 14, 9; Ov. F. 2, 367; Tac. A. 14, 20; Stat. Th. 6, 764; 6, 829; Val. Fl. 4, 251; Plin. 11, 37, 45, § 124; Sen. Med. 89; cf. Fest. p. 35; Dict. of Antiq. 6109#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6108#caesullae#caesullae, ārum: a caesiis oculis, `I` *having gray eyes*, Fest. pp. 274 and 275 Müll. 6110#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6109#caesum#caesum, i, n., v caedo `I` *fin.* 6111#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6110#caesura#caesūra, ae, f. caedo `I` *A cutting*, *felling*, *hewing*, *hewing off* ligni, Plin. 16, 43, 84, § 230; silvae, id. 17, 20, 34, § 151 — `I.B` Meton. (abstr. pro concr.), *that which is hewn* or *cut off*, Plin. 8, 26, 40, § 96.— `II` In metre, *a pause in a verse*, *cœsura; called also* incisio, Diom. p. 496 P.; Bed. Metr. p. 2368 ib. 6112#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6111#caesuratim#caesūrātim, adv. caesura, `I` *with pauses in short clauses* (for the class. caesim): dictio caesuratim succincta, Sid. Ep. 4, 3. 6113#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6112#caesus1#caesus, a, um, Part., v. caedo. 6114#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6113#caesus2#caesus, ūs, m. caedo, `I` *a cutting*, *a cutting off* : frondium, Auct. Itin. Alex. M. p. 102 Mai 6115#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6114#caeterus#caetĕrus, a, um, with its derivatives; v ceter. 6116#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6115#caetra#caetra (better than cētra), ae, f. prob. Spanish, `I` *a short Spanish shield*, Verg. A. 7, 732 Serv.; Liv. 21, 27, 5; 28, 5, 11; Plin. 11, 39, 93, § 227; Tac. Agr. 36; Suet, Calig 19; Luc. 7, 232; Sil. 3, 278; 3, 348 al.— Prov.: quis rotundam facere cetram nequeat? Varr. ap. Non. p. 82, 18. 6117#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6116#caetratus#caetrātus, a, um, adj. caetra, `I` *armed with a caetra*, *shield-bearing* ( = πελταστής): cohors, Caes. B. C. 1, 39; so Liv. 31, 36, 1: juventus, Sil. 9, 231; and *subst.* : caetrā-ti, ōrum, Caes. B. C. 1, 70; Liv. 31, 36, 1; 33, 4, 4 et saep. 6118#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6117#Caeus1#Caeus, a, um, = Ceus, v. Cea. 6119#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6118#Caeus2#Caeus, i, = Coeus, q. v. 6120#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6119#Caeyx#Caeyx, ycis, = Ceyx. 6121#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6120#Caia1#Caia, v. Caius. 6122#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6121#caia2#caia, ae caio, `I` *a cudgel*, acc. to Isid. Orig. 18, 7, 7. 6123#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6122#caiatio#cāiātĭo, ōnis, f. caio, `I` *a striking*, *a cudgelling* or *beating of children*, Fulg. Cont. Virg. p. 162 Munck. 6124#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6123#Caicus#Căīcus ( Căȳcus, Ov. M. 12, 111), i, m., = Κάικος. `I` *A river of Greater Mysia*, *which takes its rise on Mt. Teuthras*, *passes near Pergamus*, *and flows into the sea opposite Lesbos;* now the *Bakhir Tchai*, Cic. Fl. 29, 72; Liv. 37, 18, 6; Mel. 1, 18, 1; Plin. 5, 30, 32, § 121; Verg. G. 4, 370; Ov. M. 2, 243; 15, 278; Luc. 3, 203.— `II` *One of the companions of Æneas*, Verg. A. 1, 183; 9, 35. 6125#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6124#Caieta#Cāiēta, ae (and -ē, ēs), f., = Καιήτη. `I` *The nurse of Æneas*, Verg. A. 7, 2; Ov. M. 14, 443.— `II` *A town and harbor in Latium*, now *Gaëta*, Cic. de Or. 2, 6, 22; id. Imp. Pomp. 12, 33; Verg. A. 6, 900; Sil. 8, 531; Serv. ad Verg. l. l.; Aur. Vict. Orig. Rom. 10.—Hence, Cāiētānus, a, um, adj., *of Caieta* : villa, Val. Max. 1, 4, 5. 6126#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6125#caio#cāio, āre, v. a., `I` *to beat*, *cudgel*, Fulg. Cont. Virg. 6127#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6126#Caius#Cāius, v. Gaius. 6128#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6127#cala#cāla, ae, f. κᾶλον, `I` *a piece* or *billet of wood* : scinde, puero calam ut caleas, i. e. scinde fustes et fac focum, Lucil. ap. Serv. ad Verg. A. 6, 1 (Fragm. Inc. 139). 6129#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6128#calabarriunculos#calabarriunculos dicit (Laberius) quos vulgus calabarriones, Gell. 16, 7, 6 (the signif. of these two words is unknown). 6130#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6129#Calabra#Călābra Cūria, `I` *a Curia at the Capitol*, *so called from the proclamation* [calare] *of the calendar dates in this place by the priests* (hence the gloss, ἱππών βουλή, for which should be read, ἱερῶν βουλή); cf. Varr. L. L. 5, § 13; 6, § 27 Müll.; Macr. S. 1, 15; Paul. ex Fest. s. v. curia, p. 49 Müll.; and Serv. ad Verg. A. 8, 654. 6131#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6130#Calabria#Călā^brĭa, ae, f., = Καλαβρία, `I` *the country in Lower Italy from Tarentum to the promontory Iapygium*, now *Terra d* ' *Otranto*, Plin. 3, 11, 16, § 99; Hor. C. 1, 31, 5; Liv. 23, 34, 3; 42, 48, 7.— `II` Derivv. `I.A` Călăber, bra, um, adj., *of Calabria*, *Calabrian* : hospes, Hor. Ep. 1, 7, 14 : pascua, id. Epod. 1, 27 : apes, id. C. 3, 16, 33 : aquae, Ov. F. 5, 162 : montes, id. A. A. 3, 409 : litus, Plin. 3, 26, 30, § 151 : oves (of superior quality), Col. 7, 2, 3 : Pierides, i. e. **poems of Ennius**, **who was a native of Calabria**, Hor. C. 4, 8, 20 : vellus, Pers. 2, 65.—And `I.A.2` *Subst.* : Călā^bri, ōrum, m., *the inhabitants of Calabria*, Mel. 2, 4, 2; Sil. 12, 396.— `I.B` Că-lā^brĭcus, a, um, adj., *Calabrian* (postAug.): oliva, Col. 12, 49, 3.— *Subst.* : Că-lā^brĭca, ae, f., *a certain surgical bandage*, Plin. Val. 3, 13. 6132#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6131#calabrix#călā^brix, īcis, f., `I` *a shrub*, perh. *the turkey-berry*, *buckthorn*, *used in dyeing* : Rhamnus infectorius, Linn.; Plin. 17, 10, 14, § 75; Pall. Sept. 14, 3. 6133#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6132#Calacte#Călactē, ēs, f., = Καλὴ ἀκτή (i. e. Fair Beach), `I` *a town on the north coast of Sicily*, now *Caronia*, Cic. Verr. 2, 3, 43, § 101; Sil. 14, 251.—Hence, `II` Călactīnus, i, m., *an inhabitant of Calacte*, Cic. Verr. 2, 4, 22, § 49; id. Fam. 13, 37.—In plur. : Calactini, Cic. Verr. 2, 3, 43, § 101. 6134#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6133#Calagurris#Călăgurris or Călăgūris, is, f., = Καλαγοῦρις. `I` *A town in* Hispania Tarraconensis, *in the region of the* Ilergetes, *north of Osca*, now *Loarre*, Liv. 39, 21, 8; Flor. 3, 22, 9.—Hence, `I.B` Călăgurrī-tāni, *its inhabitants*, Caes. B. C. 1, 60; Suet. Aug. 49; acc. to Plin. 3, 3, 4, § 24, with epithet Fibularenses.— `II` *A town of the* Vascones, *in Spain*, *birthplace of Quintilian*, *and*, acc. to some, *of Prudentius*, now *Calahorra* : Calagurritani Nassici, *its inhabitants*, Plin. l. l. 6135#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6134#Calais#Călăis, is (acc to Prcb. Cath 1, 40, p. 1462 P.; cf. Neue, Formenl. 1, p. 143; voc. Calai, Serv. ad Verg. A. 3, 213), m., = Κάλαϊς, `I` *the winged son of Boreas and Orithyia*, *and brother of Zetes*, *with whom he accompanied the Argonauts*, Ov. M. 6, 716; Hyg. Fab. 14; 19; Val. Fl. 4, 465 sq.; Serv. ad Verg. A. 10, 350; Prop. 1, 20, 26.— `II` *The name of a youth*, Hor. C. 3, 9, 14. 6136#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6135#calamarius#călămārĭus, a, um, adj. calamus, `I` *pertaining to a writing-reed* : theca, **a pencase**, Suet. Claud. 35; cf. Mart. 19, 14. 6137#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6136#calamellus#călămellus, i, m. dim. id., `I` *a little reed* (late Lat.), Arn. in Psa. 150. 6138#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6137#calamentum#cālāmentum, i, n. cala, `I` *withered*, *dry wood on the vine*, Col. 4, 27, 1. 6139#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6138#Calaminae#Călămīnae insŭlae, `I` *floating islands in Lydia*, Plin. 2, 95, 96, § 209; cf. Varr. R. R. 3, 17, 4; cf. Mart. Cap. 9, § 928 Kopp ad loc. 6140#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6139#calaminthe#călăminthē, ēs, f., = καλαμίνθη, `I` *a plant*, *a kind of mint*, App. Herb. 70 (in Plin. 19, 10, 57, § 176 Jan. reads in zmintham; Sillig, in mentam). 6141#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6140#Calamis#Călămis, ĭdis, m., = Κάλαμις, `I` *a distinguished Greek sculptor and artificer in metals* (about Olymp. 78), Cic. Brut. 18, 70; Quint. 12, 10, 7; Plin. 34, 7, 18, § 47; 34, 8, 19, § 71; Prop. 3 (4), 9, 10; Ov. P. 4, 1, 33. 6142#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6141#calamister#călămister, tri, m. (ante- and postclass.; nom. not found; also călămi-strum, i, n., Plaut. Curc. 4, 4, 21; Varr. L. L. 5, § 129 Müll.; Non. p. 546, 16; Serv. ad Verg. A. 12, 100; Isid. Orig. 20, 13, 4.— `I` *Plur.* : calamistra, Varr. ap. Charis. p. 61 P.) [calamus], *a hollow*, *tubular iron for curling the hair*, *a curling-iron*, *crisping-pin.* `I` Lit. : calamistrum quod his calfactis in cinere capillus ornatur, Varr. L. L. l. l.; Serv. l. l.; cf. Isid. Orig. l. l.; 10, 57: meum, Plaut. Curc. l. l.: calamistri vestigia, Cic. post Red. in Sen. 7, 16 : crines calamistro convertere, Petr. 102, 15 : L. (i. e. libertae) A CALAMISTRO, **women who curl hair**, Inscr. Murat. 991, 2.— `II` Trop., of discourse, *excessive* or *artificial ornament*, *flourish of words* : tum removebitur omnis insignis ornatus quasi margaritarum, ne calamistri quidem adhibebuntur, Cic. Or. 23, 78; so id. Brut. 75, 262: calamistri Maecenatis et tinnitus Gallionis, Tac. Or. 26. 6143#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6142#calamistratus#călămistrātus, a, um, adj. calamister, `I` *curled with the curling-iron*, *crisped*, *curled* (of men, a reproach for effeminacy; cf. Serv. ad Verg. A. 12, 100): cinaedus, Plaut. As. 3, 3, 37 : coma, Cic. Sest. 8, 18 : saltator, id. post Red. in Sen. 6, 13.—Of fops: pueri cincinnatuli et calamistrati, Hier. Ep. 130, 19; so Ambros. Ep. 4, 15. 6144#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6143#calamitas#călămĭtas, ātis, f. cf. in columis. `I` Lit., *loss*, *injury*, *damage*, *mischief*, *harm* : sed ecca ipsa egreditur, nostri fundi calamitas ( Ter. Eun. 1, 1, 34). Proprie calamitatem rustici grandinem dicunt, Don.; cf. the same on Ter Heaut. 2, 4, 15: robigo genus est vitii, quo culmi pereunt, quod a rusticanis calamitas dicitur, Serv ad Verg. G. 1, 151: postquam calamitas plures annos arvas calvitur, Pac. ap. Non. p. 192, 30; Plaut. Cas. 5, 2, 34; id. Capt. 4, 3, 4: non ut legatus populi Romani, sed ut quaedam calamitas pervadere videretur, Cic. Verr. 2, 1, 17, § 44 (cf. calamitosus, I A.): in calamitate fructuum, **in the failure**, id. ib. 2, 3, 98, § 227: gregem afficere magnā calamitate, Varr. R. R. 2, 1, 27.— `II` Trop. `I.A` In gen., *loss*, *misfortune*, *mishap*, *injury*, *calamity*, *disaster*, *ruin*, *adversity* (freq. in class. prose and in iambic verse; excluded from hexameters by the measure): quanta, Plaut. Poen. 4, 2, 101 : ita eam oppressit calamitas, Ter. Hec. prol. 22 (30): nova, Cic. Agr. 2, 3, 8 : videbam, perniciem meam cum magnā calamitate rei publicae esse conjunctam, id. Cat. 1, 5, 11 : aliis cau-sam calamitatis attribuere, Cic. Verr. 2, 5, 41, § 106 : calamitatem capere, id. Div. 1, 16 : in calamitate esse, **distress**, Sall. C. 44, 5 : calamitates perferre, Caes. B. G. 3, 19 : tolerare, Cic. Att. 3, 14, 2 : ferre, Nep. Timol. 4, 1; cf.: calamitates ferre, id. Ham. 1, 3 : calamitate prohibere aliquem, Cic. Imp. Pomp. 7, 18 : ignominiam et calamitatem in domum referre, id. Off. 1, 39, 138; Phaedr. 1, 3 *fin.*; cf. id. 3, prol. 40: calamitates publicae, Suet. Calig. 31; Col. 1, 3, 7.— `I.B` In the histt. esp., *the misfortunes of war*, *disaster*, *defeat* : magnam inde calamitatem pulsos accepisse; quibus proeliis calamitatibusque fractos, etc., Caes. B. G. 1, 31: magna clades atque calamitas rempublicam oppressisset, Sall. C. 39, 4 : accipere, Nep. Con. 1, 3 : accidit illa calamitas apud Leuctra, id. Ages. 6, 1 : calamitates belli ferre, id. Hann. 1, 3 : calamitatem inferre alicui, Caes. B. G. 1, 12.—Hence opp. to victoria, Suet. Caes. 60.— `III` Transf. : hostium adversus calamitates contendere, **against the prostrate enemy**, Just. 11, 12, 13. 6145#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6144#calamites#călămītes, ae, m., = καλαμίτης, `I` *the green frog*, Plin. 32, 10, 42, § 122; so id. 32, 10, 50, § 139; 32, 7, 24, § 70. 6146#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6145#calamitose#călămĭtōsē, adv., `I` v. the foll. *fin.* 6147#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6146#calamitosus#călămĭtōsus, a, um, adj. calamitas. `I` *Act.*, *that causes great damage* or *loss*, *ruinous*, *destructive.* `I.A` Lit. : uti (regio) bonum caelum habeat, ne calamitosum sit, Cato, R. R. 1, 2 : per omnes partes provinciae te tamquam aliquam calamitosam tempestatem pestemque pervasisse, Cic. Verr. 2, 1, 38, § 96; cf. calamitas, I.: tempestas, Dig. 19, 2, 15, § 2.— `I.B` Trop., *destructive*, *disastrous*, *ruinous*, *pernicious*, *calamitous* : acer bissimum et calamitosissimum bellum, Cic. Phil. 11, 13, 34 : hoc enim ipsum, utile putare quod turpe sit, calamitosum est, id. Off. 3, 12, 49 : exitus hujus calamitosissimi belli, id. Fam. 6, 21, 1 : fuga patriae calamitosa, id. Div. 1, 28, 59 : plebi incendium, Sall. C. 48, 2 : victoriae funestae populo Romano et calamitosae, * Suet. Calig. 23: quid hac clade tristius? quid calamitosius? Flor. 3, 18, 15.— `II` *Pass.*, *suffering great damage*, *exposed to injury*, *unfortunate*, *miserable*, *unhappy.* `I.A` Lit. : loca, Cato, R. R. 35, 1; 1, 2: agri vectigal, Cic. Agr. 2, 29, 80 : hordeum, Plin. 18, 7, 18, § 79.— `I.B` Trop. : calamitosum dicitur malis et calamitatibus praegravatum, Non. p. 33, 26 : homines miseri et fortunā magis quam culpā calamitosi, Cic. Fam. 9, 13, 3; so id. Tusc. 4, 38, 82: calamitosum est bonis everti, calamitosius cum dedecore, id. Quint. 31, 95 : id. Div. in Caecil. 21, 70: otium, id. Fin. 5, 19, 54 : res misera et calamitosa, id. Rosc. Am. 28, 77 : calamitosissimus omnium Regulus, Sen. Ep. 71, 17.—* *Adv.* : călămĭtōsē, *unfortunately*, Cic. Off. 3, 29, 105. 6148#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6147#calamochnus#călămochnus, i, m. κάλαμος.χνοῦς, `I` *a kind of sea-foam;* called in pure Latin adarca, Plin. 32, 10, 52, § 140. 6149#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6148#calamus#călămus, i, m., = κάλαμος. `I` Lit., *a reed*, *cane* (pure Lat. harundo; cf. canna), Plin. 16, 36, 65, § 159 sq.; 16, 21, 33, § 80; Col. 3, 15, 1; 4, 4, 1; Pall. Nov. 22, 3 al.: aromaticus (found in Syria and Arabia), **sweet calamus**, Col. 12, 52, 2 : odoratus, Plin. 12, 22, 48, § 104; Veg. 6, 13, 3.—Also *absol.* : calamus, Cato, R. R. 105, 2; Plin. 13, 1, 2, § 8 sq.: Syriacus, Veg. 4, 13, 4.— `II` Meton. `I.A` For *objects made of reeds* (cf. harundo, and Liddell and Scott, under κάλαμος). `I.A.1` *A reed-pen* (cf. Dict. of Antiq.; class.): quicumque calamus in manus meas inciderit, eo utar tamquam bono, Cic. Q. Fr. 2, 14 (15 b), 1: sumere, id. Att. 6, 8, 1 : calamo et atramento militare, Cato ap. Ruf. p. 199: quoad intinguntur calami, Quint. 10, 3, 31 : transversus, Hor. A. P. 447 : scriptorius, Cels. 7, 11; 7, 27; Scrib. 10, 47.— `I.A.2` *A reed-pipe*, *reed* (cf. Lucr. 5, 1380 sq.; the form is described in Tib. 2, 5, 32; Ov. M. 1, 711): unco saepe labro calamos percurrit hiantes, **with curved lip runs over the open reeds**, Lucr. 4, 590; 5, 1382; 5, 1407; Verg. E. 2, 34; 5, 48; 1, 10; 2, 32; 5, 2; Cat. 63, 22; Prop. 3 (4), 17, 34; 4 (5), 1, 24; Ov. M. 11, 161 al.— `I.A.3` *An arrow* : hastas et calami spicula Gnosii, Hor. C. 1, 15, 17; Verg. E. 3, 13; Prop. 2 (3), 19, 24; Ov. M. 7, 778; 8, 30; Juv. 13, 80; cf. Plin. 16, 36, 65, § 159 sq.— `I.A.4` *An angling-rod*, *fishing-rod* : calamo salientes ducere pisces, Ov. M. 3, 587.— `I.A.5` *A lime-twig for snaring birds*, Prop. 3 (4), 13, 46; Mart. 13, 68; 14, 218; Sen. Oct. 411.— `I.A.6` *A signal-pole* or *rod*, Col. 3, 15, 1 sq.— `I.A.7` *A measuring-rod*, Vulg. Ezech. 40, 5 al.— `I.B` Transf. to things of a similar form. `I.A.1` In gen., *any straw of grain*, *a stalk*, *stem*, *blade* : lupini calamus, Verg. G. 1, 76 : calamus altior frumento quam hordeo, Plin. 18, 7, 10, § 61.— `I.A.2` *A graft*, *a scion*, Plin. 17, 14, 24, § 102 sq.; 17, 18. 30, § 129; 24, 14, 75, § 123; Col. 4, 29, 9.— `I.A.3` *A small rod*, *used in Egypt for pointing out the way*, Plin. 6, 29, 33, § 166.— `I.A.4` *The hollow arm of a candelabra*, Vulg. Exod. 25, 31 sq. 6150#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6149#calantica#călantĭca, ae, v. calautica. 6151#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6150#Calanus#Călănus ( Callă-), i, m., = Κάλανος, `I` *an Indian philosopher* ( *gymnosophist*) *in the time of Alexander the Great*, *who*, *in old age*, *burned himself on a funeral pile*, Cic. Tusc. 2, 22, 52; id. Div. 1, 23, 47; 1, 30, 65; Val. Max. 1, 8, ext. 10. 6152#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6151#Calaris#Călăris and Călărītānus, v. Caralis. 6153#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6152#calasis#calasis, `I` *a kind of tunic which the Greeks call* καλάσινον : alii dicunt nodum esse tunicae muliebris, Paul. ex Fest. p. 51 Müll. 6154#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6153#Calates#Călătes, ae, m., `I` *a Grecian painter*, Plin. 35, 10, 37, § 113. 6155#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6154#calathiana#călăthĭāna vĭŏla, v. calatina. 6156#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6155#calathiscus#călăthiscus, i, m., = καλαθίσκος, `I` *a small wicker basket* : virgati calathisci, Cat. 64, 319; Petr. 41, 6 Burm. 6157#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6156#calathus#călăthus, i, m., = κάλαθος. `I` Lit., *a wicker basket*, *a hand-basket* (pure Lat. quasillum, made in the shape of a lily); acc. to diff. uses, *a flower-basket*, *a wool-basket*, *a thread-basket* or *a fruit-basket*, etc.; cf. Plin. 21, 5, 11, § 23; Vitr. 4, 1, 9; Verg. E. 2, 46; Ov. F. 4, 435: calathi Minervae, Verg. A. 7, 805; Ov. A. A. 2, 219; id. H. 9, 73; 9, 76; Juv. 2, 54; Ov. A. A. 2, 264; id. M. 12, 475.— `II` Meton., any other vessel of similar form, of metal or wood. `I.A` For milke, etc., *a milk-pail*, *bowl*, Verg. G. 3, 402; Col. 10, 397; cf. id. 7, 8, 3.— `I.B` For wine, *a wine-cup*, Verg. E. 5, 71; so Mart. 9, 60, 15; 9, 14, 107.— `I.C` Transf., *the cup* or *calix of a flower*, Col. 10, 99 Schneid.; so id. 10, 240; Aus. Idyll. 14, 31; cf. Plin. 21, 5, 11, § 23. 6158#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6157#Calatia#Cālātĭa, ae ( Cālātĭae, ārum, Plin. 3, 5, 9, § 63), f., = Καλατία, `I` *a town in Campania*, *on the Via Appia*, *between Capua and Beneventum*, now *Galazze*, Cic. Att. 16, 8, 1; Liv. 9, 2, 2; 23, 14, 13; 27, 3, 7; Sil. 8, 542; 11, 14 sq.—Hence, `II` Cālātīni, *its inhabitants*, Liv. 22, 61, 11 al.—In sing. Calatinus, *cognomen of M. Atilius*, Cic. Agr. 2, 24, 63; id. Sen. 17, 61. 6159#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6158#calatina#călătĭna vĭŏla, f., `I` *a species of gentian*, Plin. 21, 6, 14, § 27 dub. (al. calathiana, calatiana). 6160#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6159#calatio#călātĭo, ōnis, f. calo, `I` *a calling*, *summoning*, Varr. L. L. 5, § 13; cf. id. ib. 6, § 27 Müll. 6161#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6160#calator#călātor, ōris, m. id.; a servant for calling, etc., a crier; hence, `I` Lit., *a servant*, esp. *of priests*, Suet. Gram. 12; cf. Serv. ad Verg. G. 1, 268; Inscr. Orell. 2431 sqq.; so freq. in inscriptions.— `II` In gen., *any servant*, *attendant;* cf. Paul. ex Fest. p. 38 and 225 Müll.: egomet mihi comes, calator, equus, agaso, armiger, Plaut. Merc. 5, 2, 11; id. Ps. 4, 2, 52; id. Rud. 2, 3, 5. 6162#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6161#calatorius#călātōrĭus, a, um, adj. calator, `I` *relating to priests* ' *servants*, Inscr. Fabr. p. 449, n. 58. 6163#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6162#calatus#călātus, a, um, Part., v. calo. 6164#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6163#Calauria#Călaurĭa ( Călaurēa, Ov. M. 7, 384), ae, f., = Καλαύρεια or 'ία, `I` *an island on the eastern coast of Argolis*, now *Poro*, Mel. 2, 7, 10; Plin. 4, 12, 19, § 56.— *Consecrated to Latona*, hence, Calaurea Latois, Ov. l. l. 6165#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6164#calautica#călautĭca (in many MSS. and edd. erroneously călantĭca), ae, f. of uncer.tain etym.; acc. to Beier, Cic. Clod. et Cur. 5, p. 107, perh. kindr. with καλύπτω, as auris, through the Cretan form αὖς, with οὖς, `I` *a covering for the head of women*, *which fell down over the shoulders* (perh. a kind of veil): calautica est tegmen muliebre, quod capiti innectitur, Non. p. 537, 2 sq. : mitrae, semimitrae, calautica, etc.; cf. Mai and Orell. in h. l. (Orell. Cic. V. 2, p. 336); Cic. Fragm. Clod. et Cur. 5, 3 B. and K.; Dig. 34, 2, 25, § 10; cf. also Arn. 2, p. 59, and Gloss. Philox.; Aus. Per. Odyss. 5: εἶδος ζώνης ( Serv. ad Verg. A. 9, 616, erron. considers it as of like signif. with mitra). 6166#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6165#calbeos#calbeŏs, v galbeum 6167#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6166#calcaneum#calcānĕum, i, n. ( calcānĕus, i, m., Isid. Orig. 11, 1, 14; Ambros. in Psa. 48) [calx] (a rare form for calx), `I` *the heel*, Verg. M. 36: camelorum, Lampr. Elag. 20. 6168#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6167#calcar#calcar, āris, n. for carcar; cf. Sanscr. kar, wound; and Lat. calx. `I` Lit., *a spur* as worn on *the heel* : calcaria dicta, quia in calce hominis ligantur, ad stimulandos equos, Isid. Orig. 20, 16, 6 (class. in prose and poetry; esp. freq. trop.): calcari quadrupedem agitare, Plaut. As. 3, 3, 118 : incendere equum calcaribus, *to spur one* ' *s horse*, Hirt. B. G. 8, 48; so, concitare, Liv. 2, 6, 8; Curt. 7, 4, 18: stimulare, Val. Max. 3, 2, 9 : subdere equo calcaria, Liv. 2, 20, 2; Curt. 3, 13, 8; 7, 2, 4: calcaribus subditis, Liv. 4, 19, 4; 4, 33, 7; Curt. 4, 16, 6: equi fodere calcaribus armos, Verg. A. 6, 881 : calcaribus auferre equum, Sil. 10, 280.— `I.B` Trop., *spur*, *stimulus*, *incitement* : calcaribus ictus amoris, * Lucr. 5, 1074: dicebat Isocrates se calcaribus in Ephoro, contra autem in Theopompo frenis uti solere, Cic. de Or. 3, 9, 36 : alter frenis eget, alter calcaribus, id. Att. 6, 1, 12; cf. id. Brut. 56, 204; Quint. 2, 8, 11; 10, 1, 74: anticipate atque addite calcar, Varr. ap. Non. p. 70, 13; * Hor. Ep. 2, 1, 217: immensum gloria calcar habet, Ov. P 4, 2, 36.—So also of the driving winds: ventus calcar admovere, Varr. ap. Non. p. 451, 29.—Prov.: addere calcaria sponte currenti, **to spur a willing horse**, Plin. Ep. 1, 8, 1.— `II` Transf., *the spur on the leg of the cock*, Col. 8, 2, 8. 6169#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6168#calcariarius#calcārĭārĭus, a, um, adj. calcarius, `I` *of* or *pertaining to burning lime* : NEGOTIANS, Inscr. Grut. 641, 1 : EXONERATOR, ib. 1117, 5. 6170#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6169#calcariensis#calcārĭensis, is, m. id., `I` *a limeburner*, Cod. Th. 12, 1, 37. 6171#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6170#calcarius#calcārĭus, a, um, adj. 2. calx, `I` *of* or *pertaining to lime*, *lime-* : fornax, **a limekiln**, Cato, R. R. 38, 1; Plin. 17, 9, 6, § 53.— Also *subst.* `I.A` calcārĭa, ae, f. (sc. fornax), *a lime-kiln* : de calcariā in carbonariam pervenire, Tert. Carn. Christ. 6.— `I.A.2` (Sc. fodina.) *A lime-quarry*, Dig. 48, 19, 8, § 10.— `I.B` calcārĭus, ii, m., *a limeburner*, Cato, R. R. 16. 6172#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6171#calcata#calcāta, ae, f., an uncertain reading in Auct. B. Hisp. 16, which, acc. to the context, signifies `I` *the material for filling ditches*, *fascines;* a marginal reading is crates; other MSS. cultatas and culcatas; v. Oud. in h.l. 6173#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6172#calcator#calcātor, ōris, m. calco, `I` *one who treads something*, esp. *grapes*, *a treader of grapes* (very rare), Calp. Ecl. 4, 124: uvarum, Hier. Isa. 5, 16, n. 9. 6174#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6173#calcatorium#calcātōrĭum, ii, n. id, `I` *a wine-press*, Pall. 1, 18, 1 and 2; cf. Isid. Orig. 15, 6, 8. 6175#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6174#calcatrix#calcātrix, īcis, `I` *f* [calcator], *she who treads upon something*, i. e. trop *despises it*, *she who contemns* ' mundi, Prud. Psych. 587. 6176#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6175#calcatura#calcātūra, ae, f. calco, `I` *a treading* : operarum, Vitr 10, 10, 1. 6177#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6176#calcatus1#calcātus, a, um, Part., v. calco 6178#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6177#calcatus2#calcātus, ūs, m. calco, `I` *a treading* (very rare). calcatu assiduo, Pall. Jun. 13, 17; Auct. Itin. Alex. M. 77 Mai. 6179#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6178#calceamen#calcĕāmen ( calcĭāmen), ĭnis, n. a collateral and rare form of calceamentum, `I` *a shoe*, Plin. 19, 2, 7, § 27; 15, 8, 8, § 34. 6180#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6179#calceamentarius#calcĕāmentārĭus, ii, m., = ὑποδηματάριος, caligarius, `I` *a shoemaker*, Gloss. Gr. Lat. 6181#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6180#calceamentum#calcĕāmentum ( calcĭām-), i, n. calceo, `I` *a covering for the foot*, *a shoe* (v. also the class. co - ordinate forms calceamen and calceatus), Cic. Tusc. 5, 32, 90; Cels. 8, 22; Suet. Aug. 73; Col. 12, 3, 1: induere, Plin. 28, 4, 7, § 38 : inferre, id. 36, 17, 27, § 131; 9, 17, 30, § 65; Dig. 34, 2, 25, § 4. 6182#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6181#calcearia#calcĕārĭa, ae, `I` *f* [calceus], *a shoe-shop*, Varr. L. L. 8, 30, § 55 Müll. 6183#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6182#calcearium#calcĕārĭum ( calcĭār-), ii, n. id., lit. *adj* sc. argentum, `I` *money for shoes*, *shoemoney*, Dig. 34, 1, 21; 2, 15, 8, § 14; Suet. Vesp 8. 6184#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6183#calceator#calcĕātor ( calcĭāt-), ōris, m. calceo, `I` *a shoemaker*, Inscr Murat. 909, 12. 6185#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6184#calceatus1#calcĕātus ( calcĭāt-), a, um, Part., v. calceo. 6186#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6185#calceatus2#calcĕātus ( calcĭāt-), ūs, m. calceo, `I` *a covering for the foot*, *a sandal*, *shoe* (post-Aug. for the class. calceamentum): in calceatu, Plin. 8, 57, 82, § 221; 23, 6, 59, § 110; 28, 16, 62, § 222; 11, 45, 105, § 254; Suet. Calig. 52. 6187#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6186#calceo#calceo ( calcio), āvi, ātum, 1, v. a. calceus, `I` *to furnish with shoes*, *to put on shoes*, *to shoe* (class. in prose and poetry): calceati et vestiti, * Cic. Cael. 26, 62; Suet. Aug. 78: cothurnis, Plin. 7, 20, 19, § 83 : soccis, id. 36, 5, 4, § 41 : calceandi pedes, * Phaedr. 1, 14, 16; Plin. 7, 53, 54, § 181: fibrinis pellibus, id. 32, 9, 36, § 110 : calceabat ipse sese, Suet. Vesp. 21 al.— `I.B` Of animals (whose feet were furnished with shoes to be taken off and put on, not shod as with us): spartea quă animalia calceantur, Pall. 1, 24, 28 : mulas, Suet. Vesp. 23 : simias, Plin. 8, 54, 80, § 215 : calceatis pedibus, Veg. 3, 58, 2.— `II` Trop. : calceati dentes, **facetè**, **well prepared for biting**, Plaut. Capt. 1, 2, 84 : calceati pedes in praeparatione Evangelii, i. e. **ready messengers**, Vulg. Eph. 6, 15. 6188#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6187#calceolarius#calcĕŏlārĭus ( calcĭŏl-), ii, m. calceolus, `I` *one who makes shoes*, *a shoemaker*, Plaut. Aul. 3, 5, 38. 6189#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6188#calceolus#calcĕŏlus, i, m. dim. calceus, `I` *a small shoe*, *half-boot*, ὑποδημάτιον (rare), * Cic. N. D. 1, 29, 82; Memmius ap. Serv. ad Verg. A. 4, 261; Scrib. Comp. 208. 6190#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6189#calces#calces, `I` *leaden bottles*, Paul. ex Fest. p 46 Müll. 6191#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6190#calceus#calcĕus (also calcĭus; cf. Burm. and Oud. Suet. Aug. 73, and Calig. 52), i, m. calx, `I` *a shoe*, *a half-boot* (covering the whole foot, while soleae, sandals, covered only the lower part, Gell. 13, 22, 5; v. solea, and cf. Liddell and Scott s. v. ὑπόδημα, and Dict. of Antiq.; very freq. and class.): calcei muliebres sint an viriles, Varr. L. L. 9, § 40 Müll.; Titin. ap. Fest. s. v. mulleos, p. 142 ib. (Com. Rel. p. 128 Rib.): calcei habiles et apti ad pedem, Cic. de Or. 1, 54, 231 : calcei et toga, id. Phil. 2, 30, 76 : in calceo pulvis, id. Inv. 1, 30, 47; Quint. 11, 3, 137; cf. id. 11, 3, 143; 6, 3, 74: laxus, Hor. S. 1, 3, 32. laxatus, Suet. Oth. 6: sinister, dexter, id. Aug. 92 : laevus, Plin. 2, 7, 5, § 24 : pede major subvertet, minor uret, Hor. Ep. 1, 10, 42.—When the Romans reclined at table they laid aside their shoes; hence, calceos poscere (like soleas poscere, v. solea), i. e. **to rise from table**, Plin. Ep. 9, 17, 3 : calceos et vestimenta mutavit, **changed**, Cic. Mil. 10, 28; but also, because senators wore a peculiar kind of half - boot (cf. Becker, Gallus, III. p. 132, 2d ed.): calceos mutare, i e. *to become senator*, Cic. Phil. 13, 13, 28. 6192#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6191#Calchas#Calchās, antis ( `I` *gen.* Calchae, Gell. ap. Charis. p. 50 P.; acc. Calcham, Pac. and Plaut. ib.; Calchanta, Verg. A. 2, 122; Val. Max. 8, 11, ext. 6; Stat. Achill. 1, 493; 2, 7; Calchantem, Cic. N D. 2, 3, 7; id. Div. 1, 40, 87; 2, 30, 63; abl. Calchă, Plaut. Men. 5, 1, 48; cf. Prisc. p. 702 P.; Ritschl prol. ad Plaut. Trin. p. 87), m., = Κάλχας, *son of Thestor*, *the most distinguished seer among the Greeks before Troy*, Verg. A. 2, 122; 2, 182; Ov. A. A. 2, 737. 6193#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6192#Calchedon#Calchēdon, v. Chalcedon. 6194#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6193#calciarium#calciārium, calciātus, etc., v. calcearium, etc. 6195#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6194#calcifraga#calcĭfrăga, ae, f. 2. calx-frango, `I` *an herb said to be a remedy for the stone*, perh. *hartstongue* : Asplenium scolopendrium, Linn.; Plin. 27, 9, 51, § 75; Scrib. Comp. 150; 153; cf. Dioscorid. 3, 151. 6196#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6195#calcio#calcio, v calceo. 6197#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6196#calcitratus#calcĭtrātus, ūs, m. calcitro, `I` *a striking with the heel*, *a kicking* : mulae, Plin. 8, 44, 69, § 174; cf. calcitro, I. 6198#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6197#calcitro1#calcĭtro, āre, v. n. 1 calx. `I` Lit., *to strike with the heels*, *to kick*, of animals (very rare), Plin. 30, 16, 53, § 149; cf. calcitratus.— `I.B` Trop, *to resist*, *to be stubborn* or *refractory* : calcitrat, respuit, * Cic. Cael. 15, 36.— `I.C` Prov.: calcitrare contra stimulum, **to kick against the pricks**, Amm. 18, 5, 1; Vulg. Act. 9, 5; 26, 14; cf. 1. calx. —* `II` In gen., *to strike convulsively with the feet*, of one dying, Ov M. 12, 240. 6199#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6198#calcitro2#calcĭtro, ōnis, m. 1. calcitro. `I` *One who strikes with his heels*, *a kicker* : equus mordax, calcitro, Varr. ap. Non. p. 45, 2 (Sat. Men. 81, 3).— `II` Of men, *a boisterous fellow*, *a blusterer*, Plaut. As. 2, 3, 11. 6200#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6199#calcitrosus#calcĭtrōsus, a, um, adj. 2. calcitro, `I` *kicking*, *apt to kick* : juvencus, Col. 2, 2, 26; Dig. 9, 1, 1; 21, 1, 4. 6201#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6200#calco#calco, āvi, ātum, 1, v. a. 1. calx, `I` *to tread something* or *upon something*, *to tread under foot.* `I` In gen. `I.A` Lit. (very freq.; mostly poet. or in post-Aug. prose; not in Cic.)' astructos morientum acervos, Ov. M. 5, 88; 12, 391: calcata vipera, **trodden upon**, id. ib. 10, 23; 12, 391; 13, 804: alius manum aeger, ut pede ac vestigio Caesaris calcaretur, orabat, Tac. H. 4, 81 : cineres ossaque legionum, id. ib. 5, 17 : calcata lacinia togae, Suet. Calig. 35 : uvam, *to tread grapes*, Cato, R. R. 112 *fin.*; Varr. R. R. 1, 54, 2; Ov. M. 2, 29; id. F. 4, 897; Col. 6, 15, 1.— *To stamp*, *beat* : in mortario, Apic. 2, 3 : solum ferratis vectibus, Plin. 36, 23, 52, § 173.— `I.B` Trop. `I.A.1` *To tread down*, *to oppress*, *trample upon* (the figure is taken from a victorious warrior who tramples upon his prostrate opponents): amorem, Ov. Am. 3, 11, 5; cf. hostem, Juv. 10, 86 : gentem, Just. 12, 16, 11 : libertas nostra in foro obteritur et calcatur, Liv. 34, 2, 2 : calcatum jus, Claud. in Eutr. 2, 125.— `I.A.2` *To scorn*, *contemn*, *spurn*, *despise*, *abuse* : insultetque rogis, calcet et ossa mea, Prop. 2, 8, 20 : aliquid quasi fastidiendo calcare, Quint. 5, 13, 22 : calcatum foedus, Stat. Th. 3, 208.— `II` Esp. `I.A` Of objects in space, *to tread*, *pass over* : calcanda semel via leti, * Hor. C. 1, 28, 16; Petr. 118, 5: scopulos, litora, Ov. H. 2, 121 : durum aequor, **the frozen sea**, id. Tr. 3, 10, 39 : campum, Claud. VI. Cons Hon. 515 : calcatos lucos Jovi, **frequented by**, Sil. 3, 675.— `I.B` Of the cock, *to tread*, Col. 8, 5, 24.— `I.C` In gen., *to press close together*, *to press in* : oleas in orculam calcato, Cato, R. R. 117 *fin.* : tomentum in culcita, Varr. L. L. 5, § 167 Müll.; Cato, R. R. 52, 1; 28, 2; Pall. Jan. 20; Plin. 36, 23, 52, § 173; Verg. G. 2, 244. 6202#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6201#calcularius#calcŭlārĭus, a, um, adj. calculus, `I` *of* or *pertaining to calculation* : error, **an error in reckoning**, Dig. 50, 8, 8. 6203#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6202#calculatio1#calcŭlātĭo, ōnis, f. calculo, `I` *a computation*, *calculation*, *reckoning*, Cassiod. Ep. 1, 10; Ven. ad Syagr. Ep. 5, 6. 6204#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6203#calculatio2#calcŭlātĭo, ōnis, f. calculus, `I` *calculus*, *gravel*, *stone*, a disease, Cael. Aur. Tard. 5, 4, 60. 6205#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6204#calculator#calcŭlātor, ōris, m. calculo, `I` *a computer*, *teacher of arithmetic*, = λογιστής (post-Aug.), Mart. 10, 62, 4; Acron. ad Hor. S. 1, 6. 72; Isid. Orig. 1, 3, 1; cf. id. ib. 1, 10, 43.— `II` *A book-keeper*, *accountant*, Dig. 38, 1, 7, § 5; 27, 1, 15, § 5. 6206#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6205#calculatorius#calcŭlātōrĭus, a, um, adj. calculator, `I` *of* or *pertaining to an accountant* : tabula, Schol. ad Juv. 7, 73. 6207#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6206#calculensis#calcŭlensis, e, adj. calculus, `I` *of* or *pertaining to stones* : genus purpurarum a calculo maris, Plin. 9, 37, 61, § 131. 6208#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6207#calculo1#calcŭlo, āre, v. a. id., `I` *to calculate*, *compute*, *reckon* (late Lat.). `I` Lit., Prud. στεφ. 3, 131.— `II` Trop., *to consider as*, *to esteem*, Sid. Ep. 7, 9. 6209#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6208#calculo2#calcŭlo, ōnis, m. 1. calculo, `I` *a computer*, *accountant*, Aug. Ord. 2, 12; Anthol. Lat. II. p. 268, 1. 6210#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6209#calculosus#calcŭlōsus, a, um, adj. calculus. `I` *Full of small stones* or *pebbles*, *stony*, *pebbly*, *gravelly* (post - Aug.): pomum, Cloat. ap. Macr. S. 2, 15, 6: loca, Col. Arb. 21 : ager, id. ib. 3, 11, 7 : solum, Plin. 35, 14, 49, § 170.— `II` *Afficted with calculus* or *stone*, Cels. 7, 26, n. 2; Plin. 28, 4, 9, § 42; Scrib. Comp. 150 and 153; Veg. 2, 18. 6211#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6210#calculus#calcŭlus, i, m. dim. 2. calx; cf. Paul. ex Fest. p. 46. `I` In gen., *a small stone*, *a pebble* : conjectis in os calculis, Cic. de Or. 1, 61, 261 : Demosthenes calculos linguā volvens dicere domi solebat, Quint. 11, 3, 54; Vitr. 7, 2: argilla et dumosis calculus arvis, **gravel in the thorny fields**, Serv. ad Verg. G. 2, 180; Plin. 4, 8, 15, § 37; 28, 9, 33, § 124.— `I.B` Trop., of discourse: qui tenui venulā per calculos fluunt, Quint. 12, 10, 25.— `II` Esp. `I.A` *A stone in the bladder* or *kidneys*, *the gravel*, *stone*, Cels. 7, 26: curare, Plin. 20, 21, 86, § 234 : comminuere et eicere, id. 20, 4, 13, § 23; cf. eicere, Suet. Aug. 80 : movere, Plin. 20, 22, 91, § 248 : exturbare, id. 20, 10, 42, § 109 : frangere, id. 22, 21, 29, § 59 : rumpere, id. 23, 8, 80, § 153. — `I.B` *A draughtsman*, *a stone* or *counter used in playing draughts.* called duodecim scripta, in which, as in chess, by driving a piece from one square to another, the person beaten could not finally move at all (ad incitas redactus est): in lusu duodecim scriptorum cum prior calculum promovisset, etc., Quint. 11, 2, 38; cf. Ov. A. A. 2, 207; 3, 357; id. Tr. 2, 478; Plin. Ep. 7, 24, 5; Mart. 14, 20; Isid. Orig. 18, 67: calculorum ludus, Cael. Aur. Tard. 1, 5, 165.— `I.B.2` Trop. : calculum reducere, *to take back a move* : tibi concedo, quod in XII. scriptis solemus, ut calculum reducas, si te alicujus dati paenitet, Cic. ap. Non. p. 170, 28 (Hortens. Fragm. 51 B. and K.): quā re nunc saltem ad illos calculos revertamur, quos tum abjecimus, i. e. *those principles of action*, id. Att. 8, 12, 5.— `I.C` *A stone used in reckoning on the counting-board;* hence meton., *a reckoning, computing, calculating* : calculi et rationes, Quint. 11, 3, 59; 7, 4, 35; 8, 3, 14; 12, 11, 18 Spald.: calculos subducere, **to compute**, **reckon**, **cast up**, Cic. Fin. 2, 19, 60 : ponere, Col. 3, 3, 7 : ponere cum aliquo, Plin. Pan. 20, 5 : de posteris cogitanti in condicionibus deligendus ponendus est calculus, id. ib. 1, 14, 9 : amicitiam ad calculos vocare, **to subject to an accurate reckoning**, **hold to a strict account**, Cic. Lael. 16, 58 : si ad calculos eum respublica vocet, **settles accounts**, **reckons**, Liv. 5, 4, 7 : revocare aliquid ad calculos, Val. Max. 4, 7, 1 : ratio calculorum, Col. 1, 3, 8.— `I.B.2` Trop. : cum aliquā re parem calculum ponere, i.e. **to render equal for equal**, Plin. Ep. 5, 2, 1 : quos ego movi calculos, **considerations which I have suggested**, id. ib. 2, 19, 9.— `I.D` In the most ancient per., *a stone used in voting; a vote*, *sentence*, *decision*, *suffrage;* a white one for assent or acquittal, a black for denial or condemnation; cf. Ov. M. 15, 41 sq.; App. M. 10, p. 242.— Hence judicialis, Imp. Just. Cod. 3, 1, 12: deteriorem reportare, i. e. *an adverse decision*, Impp. Diocl. et Max. Cod. 7, 62, 10: calculis omnibus, **by a unanimous vote**, App. M. 7, p. 191, 21.— Trop. : si modo tu fortasse errori nostro album calculum adjeceris, i. e. **approve**, Plin. Ep. 1, 2, 5.— `I.E` The Thracians were accustomed to preserve the recollection of fortunate occurrences by white stones, and of unfortunate by black, Plin. 7, 40, 41, § 131.—Hence, `I.B.2` Trop. : o diem laetum, notandumque mihi candidissimo calculo! i. e. **a most happy day!** Plin. Ep. 6, 11, 3; cf. Mart. 12, 34, 9, § 53; Pers. 2, 1 sq.— `F` In late Lat., *a small weight* : calculus constat ex granis ciceris duobus, Auct. Ponder ap. Goes. Agr. p. 322 (in Isid. Orig. 16, 25, 8, called calcus). 6212#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6211#calcus#calcus, i, `I` v. the preced. *fin.* 6213#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6212#calda#calda, ae, v. calidus, I. B. 1. 6214#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6213#caldamentum#caldāmentum, i, n. calidus, `I` *a fermentation* (late Lat.) Marc. Emp. 5. 6215#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6214#caldariola#caldārĭŏla, ae, f. dim. caldaria, `I` *a small vessel for heating fluids*, Schol. ad Juv. 5, 47 dub. (Jan. calvariolas). 6216#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6215#caldarius#caldārĭus ( călĭd-), a, um, adj. caldus = calidus, `I` *pertaining to* or *suitable for warming.* cella, *a warm bath*, Plin. Ep. 5, 6, 26.— `I.B` Subst. `I.B.1` caldārĭa, ae, f. `I.1.1.a` *A warm bath*, Marc. Emp. 25.— `I.1.1.b` *A pot* for boiling, Vulg. 1 Reg. 2, 14; App. Herb. 59.— `I.B.2` caldārĭum, ii, n. `I.1.1.a` *A hot bath*, Vitr. 5, 10, 1; 8, 2, 4; Sen. Ep. 86, 11; Cels. 1, 4.— `I.1.1.b` *A room containing warm water for bathing*, Vitr. 5, 10, 1.— `II` Esp.: calidaria maltha, **for plastering the walls in baths**, Pall. 1, 41, 1 : caldarium aes, *that is prepared by heat* or *fusion*, Plin. 34, 8, 20, § 94. 6217#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6216#Caldius#Caldĭus, i, m. calda, `I` *a nickname formed from Claudius*, *and given to the emperor Tiberius*, *on account of his fondness for drink*, Suet. Tib. 42; cf. Biberius and Mero. 6218#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6217#caldor#caldor, ōris, m. caldus = calidus, `I` *warmth*, *heat* (ante- and post-class.), Varr. R. R. 3, 9, 15; 1, 41, 1; 1, 55, 6; Gell. 17, 8, 10; 19, 4, 4 and 5; Arn. 7, 240. 6219#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6218#caldum#caldum, i, v caldus. 6220#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6219#caldus1#caldus, a, um, v calidus. 6221#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6220#Caldus2#Caldus, i, m., `I` *a Roman cognomen*, v. Cic. Inv 2, 9, 28.—Esp.: C. Caelius Caldus, quaestor A. U. C. 704, Cic. Fam. 2, 19 tit. 6222#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6221#Caledonia#Călēdŏnĭa, ae, `I` *f*, also Călī- cf. Welsh celydd, a woody shelter, and Lat. celo, = Καληδονία, *the province of the ancient Britons*, now *the Highlands in the northern part of Scotland*, Tac. Agr. 10; 11; 25; 31.— `II` Derivv. `I.A` Călē-dŏnĭus, a, um, adj., *Caledonian* : silva, Plin. 4, 16, 30, § 102; Flor. 3, 10, 18: saltus, id. 1, 17, 3 : ursus, Mart. Spect. 7 : Britanni, id. 10, 44, 1; Luc. 6, 68: Oceanus, Val. Fl. 1, 8. — `I.B` Călēdŏnĭcus, a, um, adj., *Caledonian* : angulus, Sol. 22, 1.— Călēdŏnes, um, m., *a people in the Scottish Highlands*, Eum. Pan. Const. 7. 6223#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6222#calefacio#călĕ-făcĭo, or contr. calfăcĭo (as calidus = caldus, calidarius = caldarius, etc.), fēci, factum, 3, v. a. (in the time of Quint. the contracted form seems to have been the prevailing one, v. Quint. 1, 6, 21; also Charis. p. 220 P. gives as `I` *pass.* calfio. In the poets usage varies according to the demands of the verse; e. g., cālfācìt, Ov. F. 4, 698; cālfăcienda, id. A. A. 2, 214; cālfācti, id. Ib. 48, and călĕfēcit, Lucr. 6, 687; călēfacta, Verg. A. 12, 66; 12, 269 al. In prose writers—e. g. Quint. 5, 10, 58—the best MSS. vary between the two forms. — *Imperat.* calface, Cic. Fam. 16, 18, 2.— *Pass.* regularly calefio; once by a solecism calefacientur, Vitr. 5, 10; cf. concalefaciuntur, id. 4, 7) [caleo-facio]. `I` Lit., *to make warm* or *hot*, *to warm*, *heat* : ventus ubi percaluit calefecitque omnia, * Lucr. 6, 687: dolium calfacito, Cato, R. R. 69, 2 : ad calefaciendum corpus, Cic. N. D. 2, 60, 151 : igne focum, Ov. F. 4, 698.— *Pass.* : calamistris calefactis, Varr. L. L. 5, § 129 Müll.: abi intro ac jube huic aquam calefieri, Plaut. Ep. 5, 1, 48 : calefieri jussi reliquias, id. Pers. 1, 3, 25 : fauces calefiunt, Auct. Her. 3, 12, 21 : balineum calfieri jubebo, Cic. Att. 2, 3, 3 : Algenti manus est calfacienda sinu, Ov. A. A. 2, 214 : ovum cum porri suco calefactum, Plin. 29, 3, 11, § 47 : ora calefacta, Verg. A. 12, 66.— `II` Trop. `I.A` In colloquial lang., *to trouble*, *vex* : calface hominem, Cic. Fam. 16, 18, 2 : si Parthi vos nihil calfaciunt, nos hic frigore frigescimus, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 6, 4: Gabinium calefecerat Memmius, Cic. Q. Fr. 3, 2, 1.— `I.B` Poet., of the passions, *to heat*, *to rouse up*, *excite* : calefacta corda tumultu, Verg. A. 12, 269; Ov. Ib. 48: vino calefacta Venus, Claud. B. Gild. 182.— `I.C` *To pursue something with zeal* : forum aleatorium calfecimus, Suet. Aug. 71 Ruhnk. 6224#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6223#calefactabilis#călĕfactābĭlis, e, adj. calefacio, `I` *that can be warmed*, *made hot* : ignis, Boëth. ap. Aristot. Interpr. p. 279; cf. id. ib. p. 450. 6225#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6224#calefactio#călĕfactĭo, ōnis, f. id., `I` *a warming*, *heating* (post-Aug.): balnei publici, Dig. 50, 4, 18, § 4.—In plur. : calefactiones thermarum, Dig. 50, 4, 1, § 2. 6226#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6225#calefacto#călĕfacto, āre, `I` *v. freq. act.* [id.], *to make warm*, *to warm*, *heat* (very rare; not in Cic.). `I` Lit. : aquam, Plaut. Rud. 2, 3, 80 : ahenum, * Hor. Ep. 2, 2, 169: corpora, Gell. 17, 8, 12.—* `II` Trop. : aliquem virgis, Plaut. Cas. 2, 6, 48. 6227#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6226#calefactorius#călĕfactōrĭus, a, um, adj. id., `I` *having a warming* or *heating power*, Plin. Val. 1, 38; Theod. Prisc. de Diaeta, 10. 6228#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6227#calefactus1#călĕfactus or calfactus, a, um, Part., v. calefacio. 6229#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6228#calefactus2#călĕfactus ( calfac-), ūs, m. calefacio, `I` *a warming*, *heating* (post-Aug. and rare): faucium tumorem calfactu obiter fovere, Plin. 29, 3, 11, § 48; Lact. Opif. Dei, 14, 5. 6230#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6229#calefio#călĕfīo, fĭĕri, v. calefacio. 6231#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6230#Calendae#Călendae, v. Kalendae. 6232#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6231#Calendaris#Călendāris, v. Kalendaris. 6233#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6232#calendarium#călendārĭum, v. kalendarium. 6234#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6233#Calentum#Calentum ( Call-), i, n., `I` *a town in* Hispania Baetica, now prob. *Cuzalla*, Plin. 35, 14, 49, § 171.—Hence, Callenses, ium, m., *the inhabitants of Calentum*, Plin. 3, 1, 3, § 14. 6235#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6234#Calenum#Călēnum, i, and Călēnus, a, um, v. Cales. 6236#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6235#caleo#călĕo, ui, 2, v. n. ( `I` *part. fut. act.* călĭtūrus, Ov. M. 13, 590: caleor = caleo, Caper. ap. Prisc. p. 797 P.; prob. only in reference to the *impers.* caletur, Plaut. Capt. 1, 1, 12; id. Truc. 1, 1, 46) [etym. dub.; cf. Gr. σκέλλω, σκληρός ], *to be warm* or *hot*, *to glow* (object.; opp. frigere, to be cold; while aestuare, to feel, experience warmth; opp. algere, to feel cold; cf. Doed. Syn. III. p. 89). `I` Lit. : calet aqua; eamus hinc intro ut laves, Plaut. Bacch. 1, 1, 73 : sentiri hoc putat, ut calere ignem, Cic. Fin. 1, 9, 30 : os calet tibi, Plaut. Rud. 5, 2, 39 : sole calente, Tib. 1, 5, 22 : terrae alio sole calentes, Hor. C. 2, 16, 18 : calens favilla, id. ib. 2, 6, 22 : ture calent arae, Verg. A. 1, 417 : calentibus aris, Ov. M. 12, 152 : calituras ignibus aras, id. ib. 13, 590 : guttae calentes, id. ib. 7, 283 : epulae, id. ib. 8, 671 : sulphur, id. ib. 14, 86.— Poet. sometimes for aestuare, subject., *to feel warm* : ut fortunati sunt fabri ferrarii, Qui aput carbones adsident! semper calent, Plaut. Rud. 2, 6, 47 : febre, Juv. 10, 218 : rabie, Val. Fl. 3, 216; cf.: caluit et hodie Faustina, Aur. ap. Front. Ep. ad M. Caes. 5, 11.— `II` Trop. `I.A` *To glow* in mind, *to be roused*, *warmed*, *inflamed* (class.; in prose less freq. than ardere): (leones) permixtā caede calentes, **inflamed by indiscriminate slaughter**, Lucr. 5, 1312; cf. id. 3, 643; Hirt. ap. Cic. Att. 15, 6, 2: admirando, irridendo calebat, Cic. Brut. 66, 234 : in re frigidissimā cales, in ferventissimā cales, Auct. Her. 4, 15, 21 : animis jam calentibus, Quint. 4, 1, 59 : Romani calentes adhuc ab recenti pugnā proelium ineunt, Liv. 25, 39, 9 : at ille utendum animis dum spe calerent ratus, **are animated**, Curt. 4, 1, 29 : feminā calere, **to become enamored of**, Hor. C. 4, 11, 33; cf.: Lycidan quo calet juventus, id. ib. 1, 4, 19 : puellā, Ov. Am. 3, 6, 83 : amore, id. A. A. 3, 571; Mart. 7, 32, 12: igne, id. 5, 55, 3 : desiderio Conjugis abrepti, **to be inflamed with desire**, Ov. M. 7, 731; also, *to be troubled*, *perplexed* : haec velim explices; etsi te ipsum istic jam calere puto, Cic. Att. 7, 20, 2; Cael. ap. id. Fam. 8, 6, 51: alio mentis morbo, *to labor under* (the figure derived from fever, v. supra), Hor. S. 2, 3, 80; and so of the passion for scribbling: mutavit mentem populus levis et calet uno Scribendi studio, **now the rage for writing and versifying is the general disease of our people**, id. Ep. 2, 1, 108 : narratur et prisci Catonis Saepe mero caluisse virtus, id. C. 3, 21, 12; Stat. Th. 5, 263.— With *inf.* : tubas audire, Stat. Th. 4, 261; Claud. Nupt. Hon. 10, 287; id. Ep. 1, 29.— With *ad* : ad nova lucra, Prop. 4 (5), 3, 62. — `I.B` Of abstract things, *to be carried on warmly*, *to be urged on zealously* : illud crimen de nummis caluit re recenti, nunc in causā refrixit, Cic. Planc. 23, 55 : judicia calent, i. e. magnā diligentiā et ardore exercentur, id. Att. 4, 16, 3 : calebant nundinae, id. Phil. 5, 4, 11 : posteaquam satis calere res Rubrio visa est, i. e. **seemed sufficiently ripe for execution**, Cic. Verr. 2, 1, 26, § 66 : Veneris bella calent, **rage**, Tib. 1, 10, 53 : et mixtus lacrimis caluit dolor, Stat. Th. 3, 383.— `I.C` *To be yet warm*, *new*, or *fresh* (the figure taken from food): at enim nihil est, nisi, dum calet, hic agitur, Plaut. Poen. 4, 2, 92 : illi rumores de comitiis caluerunt, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 1, 2.— `I.D` (Effectus pro causā.) Of a place, *to be eagerly sought*, *to be frequented* (rare): ungularum pulsibus calens Hister, **often trod**, Mart. 7, 7, 2. 6237#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6236#Cales#Căles, ium. f. (as sing. in acc. Calen, as if from Cale, Sil. 12, 525: Călēnum, i, n., Plin. 3, 5, 9, § 60), = Καλησία, `I` *a town in Southern Campania*, *celebrated for its good wine*, now *Calvi*, Cic. Agr. 2, 35, 95; id. Phil. 12, 11, 27; id. Att. 7, 14, 1; Hor. C. 4, 12, 14; Cato, R. R. 135, 1; Verg. A. 7, 728; Sil. 8, 514.— `II` Deriv.: Călēnus, a, um, adj., *of Cales*, *Calenian* : municipium, Cic. Fam. 9, 13, 3.— *Absol.*, Cic. Att. 8, 3, 7: ager, Plin. 2, 103, 106, § 230 : vinum, id. 14, 6, 8, § 65 : prelum, Hor. C. 1, 20, 9 : falx, id. ib. 1, 31, 9; also *subst.*, `I..1` Călēnum, i, n. (sc. vinum), *Calenian wine* : molle Calenum, Juv. 1, 69.— `I..2` *Plur.* : Călēni, ōrum, m., *the inhabitants of Cales* : C. Gracchus ap. Gell. 10, 3, 3.—In sing., Cic. Fam. 9, 13, 2. 6238#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6237#calesco#călesco, ĕre, `I` *v. inch. n.* [caleo], *to grow warm* or *hot.* `I` Lit. (rare but class.): (vortex) suā cum Mobilitate calescit, Lucr. 6, 280 : calescere vel apricatione vel igni, umbris aquisve refrigerari, Cic. Sen. 16, 57; id. N. D. 2, 55, 138: unda calescit, Ov. M. 15, 310; Curt. 4, 7, 22.— `II` Trop., of the mind, *to become excited*, *to glow*, *be inflamed;* esp. with love ( poet.), Ter. Eun. 1, 2, 5 Don.: quo propius nunc es, flammā propiore calesco, Ov. H. 18, 177; so id. M. 3, 372: est deus in nobis! agitante calescimus illo, id. F. 6, 5. 6239#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6238#Caletes#Calētes, um, and Calēti, ōrum, m., `I` *a people of Belgic Gaul*, Caes. B. G. 7, 75; 2, 4; Hirt. ib. 8, 7; Plin. 19, 1, 2, § 8. 6240#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6239#Caletranus#Caletrānus, a, um, adj., `I` *of* or *belonging to Caletra in Etruria* : ager, Liv. 39, 55, 9; Plin. 3, 5, 8, § 52. 6241#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6240#calfacio#calfacio, v. calefacio. 6242#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6241#calicata#călĭcāta aedĭfĭcia, calce polita, `I` *plastered with lime*, Paul. ex Fest. 47 Müll.; cf. decalicatum. 6243#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6242#calicellus#călĭcellus, i, m. dim. calix, `I` *a little cup* (late Lat.), Theod. Prisc. 4, 1. 6244#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6243#caliclarium#căliclārĭum, ii, n. id., ποτηριοθήκη, `I` *a place where cups stand*, *a cupboard*, *sideboard*, Gloss. Gr. Lat. 6245#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6244#caliculus#călĭcŭlus, i, m. dim. calix, `I` *a small cup*, Cato, R. R. 108, 1; Cels. 2, 11; Plin. 9, 30, 48, § 93; Pall. Nov. 7, 11.— `II` Esp., *a little inkstand*, Cassiod. Var. 11, 36. 6246#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6245#calida#călĭda, ae, v. calidus, I. B. 1. 6247#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6246#calidarium#călĭdārium, etc., v. caldarius, B. 2. 6248#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6247#calide#călĭdē, adv., v. calidus `I` *fin.* 6249#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6248#Calidius#Călĭdĭus, a, m., `I` *the name of a Roman* gens. `I` M. Calidius, *an orator*, *contemporary with Cicero*, Cic. Brut. 79, 274 sqq.; id. Q. Fr. 1, 3, 7; 3, 2, 1; id. Fam. 8, 4, 1.— `II` Cn. Calidius, *a Roman knight*, *the father of a senator*, *plundered by Verres*, Cic. Verr. 2, 4, 20, § 42.— `III` Q. Calidius, *the father of* I., Cic. Verr. 1, 13, 38; 2, 3, 25, § 63. 6250#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6249#Calidonia#Călīdŏnia, etc., v. Caledonia, etc. 6251#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6250#calidus#călĭdus and caldus, a, um, adj. (contr. access. form caldus in the anteAug. per. is freq. only in Cato and Varr.; Lucr. and Cic. use only calidus; acc. to Quint. 1, 6, 19, caldus appears to have been predom. in the Aug. per., though used by Aug. poets only when demanded by the rules of prosody, as `I` *comp.* caldior, Hor. S. 1, 3, 53) [caleo, like fervidus, frigidus, from ferveo, etc., aridus from areo, etc.], *warm*, *hot.* `I` Lit. : fons luce diurnă Frigidus, et calidus nocturno tempore, Lucr. 6, 850; 6, 749; 6, 888: corpora secreta omnino calidi vaporis, **devoid of warmth**, id. 2, 844; 2, 858; 3, 127; 3, 216; 5, 568; 5, 595; 5, 796; 6, 859; 6, 949 al.: fervor, id. 6, 657; 5, 604: fornaces, id. 6, 148 : lavacra, id. 6, 800 : corpus, id. 6, 856 : febres, id. 2, 34.—As epitheton ornans with ignis, Lucr. 1, 648; 1, 1087; 2, 431; 6, 516; 6, 689; with flamma, id. 3, 903 : omne quod est calidum et igneum, etc., Cic. N. D. 2, 9, 23 : calidior est enim, vel potius ardentior, animus, quam hic aër, id. Tusc. 1, 18, 42 : calidissimae hiemes, Vitr. 2, 1 : aestas, Sen. Hippol. 765 : dies, Plin. 10, 54, 75, § 152; Quint. 11, 3, 27.—Contr. form in agro caldo, Cato, R. R. 6, 1; 6, 2: sole caldo, Varr. R. R. 3, 2, 1 : calda puls, id. L. L. 5, § 127 Müll.— *Comp.* : caldior est, Hor. S. 1, 3, 53.— *Prop. nom.* : Călĭdae Ăquae, = /( Ὕδατα Θερμά, *Hot Springs*, *a bathing place in Zeugitana*, now *Hammam Gurbos*, Liv. 30, 24, 9.— `I.B` Subst. `I.B.1` călĭda ( calda), ae, f. (sc. aqua), *warm water*, Cato, R. R. 156, 3; Plin. 25, 7, 38, § 77; Tac. G. 22; cf. Just. 44, 2, 6; contr. calda, Col. 6, 13 *fin.*; 6, 30, 5; Plin. 23, 4, 41, § 83; Sen. Ep. 77, 9; 83, 5; Mart. 1, 12.— `I.B.2` călĭ-dum ( caldum), i, n., = τὸ θερμόν (sc. ὕδωρ), *a hot drink* (a mixture of wine and boiling hot water), Plaut. Curc. 2, 3, 14: calix a caldo, quod in eo calda puls apponebatur et caldum eo bibebant, Varr. L. L. 5, § 127 Müll.— `II` Trop. `I.A` In gen., *fiery*, *rash*, *eager*, *spirited*, *fierce*, *impassioned*, *vehement* (of living beings, only in the poets): equus calidus animis, **of a fiery spirit**, Verg. G. 3, 119 : redemptor, **eager**, **active**, Hor. Ep. 2, 2, 72 : calidus juventă, id. C. 3, 14, 27 : caldior est, id. S. 1, 3, 53 : rixa, id. C. 3, 27, 70.— `I.B.2` Esp. freq. (also in prose): consilium, of a conclusion made under excitement, *inconsiderate*, *hasty*, *rash* = temerarium, praeceps (v. Ruhnk. ad Ter. Eun. 2, 3, 89; Doed. Syn. II. p. 124; cf. also Lidd. and Scott under θερμός): reperias multos, quibus periculosa et calida consilia quietis et cogitatis et splendidiora et majora videantur, Cic. Off. 1, 24, 82; Hirt. ap. Cic. Att. 15, 6, 2: agitabanturque pro ingenio ducis consilia calidiora, Liv. 22, 24, 2 : consilia calida et audacia primă specie laeta, tractatu dura, eventu tristia esse, id. 35, 32, 13; Ter. Eun. 2, 3, 89; cf.: calidoque habitata Gradivo Pectora, Sil. 15, 337 Drak. ad loc.—Hence, `I.B.3` As *a Roman proper name*, Caldus ( *hot-head*): idcirco aliquem Caldum (al. Calidium) vocari, quod temerario et repentino consilio sit, Cic. Inv. 2, 9, 28.—So C. Caelius Caldus, Cic. Fam. 2, 19.— `I.B` With the prevailing idea of haste, *quick*, *ready*, *prompt* (rare; perh. only anteclass.): huic homini opus est quadraginta minis celeriter calidis, **quickly procured**, Plaut. Ep. 1, 2, 39 : pedes, Varr. ap. Non. p. 263, 20.—Esp.: consilium, *quick*, *ready device* or *plan* : reperiamus aliquid calidi conducibilis consili, Plaut. Ep. 2, 2, 73 : reperi, comminiscere, cedo calidum consilium cito, id. Mil. 2, 2, 73 Brix. ad loc.; cf.: calidum hercle audivi esse optumum mendacium, id. Most. 3, 1, 136.—Hence, * adv. : călĭdē, *quickly*, *promptly*, etc.: calide quicquid acturus, Plaut. Ep. 2, 2, 99. 6252#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6251#caliendrum#călĭendrum ( călĭandrĭum, Arn. 6, p. 209), i, n. κάλλυντρον, ornament, `I` *a high head-dress*, *made of layers of false hair; a head-dress worn by Roman women* (very rare): caliendrum κόσμιον κεφθλῆς, Gloss. Philox.; * Hor. S. 1, 8, 48 (caliendrum hoc est galericulum, Porphyr., acc. to whom it was also used by Varro; cf. Varr. Sat. Men. 95, 10); Arn. l. l.; Tert. Pall. 4. 6253#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6252#caliga#călĭga, ae, f. cf. calceus, from calx, `I` *a shoe of leather*, esp. *that worn by the Roman soldiers* (cf. Dio, 48, 12; Smith, Antiq., and Becker, Gall. III. p. 134, 2d ed.), *a half-boot*, *a soldier* ' *s boot.* `I` Lit., * Cic. Att. 2, 3, 1; Just. 38, 10, 3; * Suet. Calig. 52; * Juv. 16, 24; Edict. Diocl. p. 241.— `II` Meton., *military service*, Plin. 7, 43, 44, § 135; Sen. Brev. Vit. 17, 6; id. Ben. 5, 16, 2; Inscr. Grut. 445, 9. 6254#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6253#caligaris#călĭgāris, e, adj. caliga, `I` *of* or *pertaining to the* caliga or *soldier* ' *s boot* (access. form of the foll.): clavus, Plin. 9, 18, 33, § 69; 22, 22, 46, § 94: formae, Edict. Diocl. p. 23. 6255#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6254#caligarius#călĭgārĭus, a, um, adj. id., `I` *of* or *pertaining to the soldier* ' *s boot* : clavus, Plin. 34, 14, 41, § 143.—Hence, with sutor, Inscr. Grut. 649, 1.—As *subst.* : călĭgārĭus, ii, m., *a maker of soldiers* ' *boots*, *a shoemaker*, Lampr. Alex. Sev. 33; Firm. Matth. 3, 12; Inscr. Spon. Misc. 220. 6256#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6255#caligatio#cālīgātĭo, ōnis, f. 2. caligo, `I` *darkness*, *mistiness*, Plin. 29, 6, 38, § 123. 6257#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6256#caligatus#călĭgātus, a, um, adj. caliga, `I` *wearing soldiers* ' *boots*, *booted* : milites, Suet. Vit. 7 *fin.*; Dig. 3, 2, 2; 48, 3, 9; Inscr. Grut. 279, 3.—Of a peasant *in heavy shoes*, *brogans*, Juv. 3, 322.— `II` *Subst.* : călĭgātus, i, m. (sc. miles), *a common soldier*, *a private*, = gregarius, Suet. Aug. 25; cf. Dig. 27, 1, 10. 6258#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6257#caligineus#cālīgĭnĕus, a, um, adj. 1. caligo, `I` *dark*, *gloomy* : fumus, Grat. Cyn. 56. 6259#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6258#caliginosus#cālīgĭnōsus (post-class. cālīgōsus, Mart. Cap. 8, § 803; cf. Kopp. ad id. 1, § 67; Ven. Fort. Carm. 5, 4, 25), a, um, adj. id., `I` *full of mist*, *covered with mist*, *dark*, *obscure*, *gloomy* (rare, but class. in prose and poetry): caelum et umidum et caliginosum, Cic. Tusc. 1, 19, 43 : obscurior et quasi caliginosa stella (opp. illustris et pellucida), id. Div. 1, 57, 130 : tractus, Plin. 17, 22, 35, § 171 : tenebrae, Val. Max. 1, 7, ext. 1.— `II` Trop., *dark*, *uncertain*, *obscure* : nox, i. e. *an uncertain future*, * Hor. C. 3, 29, 30: caliginosissima quaestio, Aug. Ep. 7.— *Comp.* and adv. not in use. 6260#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6259#caligo1#cālīgo ( call-), ĭnis, f. root cal-, cover; cf.: oc-culo, clam, cella, `I` *a thick atmosphere*, *a mist*, *vapor*, *fog* (mostly poet. or in post-Aug. prose): suffundere caelum caligine, Lucr. 6, 479; 6, 461; 6, 92: (ignis) piceă crassus caligine, Verg. G. 2, 309; cf. id. A. 9, 36; Liv. 29, 27, 7: densa caligo occaecaverat diem, id. 33, 7, 2; cf. Suet. Ner. 19: fumidam a terră exhalari caliginem, Plin. 2, 42, 42, § 111 : caligo aestuosa, Col. 11, 2, 53 (for which, id. 11, 2, 57: nebulosus aestus): pruinae et caligo, id. 3, 2, 4; cf. Pall. Febr. 9, 2.—Also in plur. : inter caligines, Col. 3, 1, 7.—Hence, `II` Transf. `I.A` (Causa pro effectu.) *Darkness*, *obscurity*, *gloom* (produced by mist, fog, etc.; freq. with tenebrae; class. in prose and poetry): mi ob oculos caligo obstitit, Plaut Mil. 2, 4, 51: cum altitudo caliginem oculis obfudisset, i. e. **had caused dizziness**, Liv. 26, 45, 3 : erat in tantā calligine major usus aurium quam oculorum, id. 22, 5, 3 Weissenb.: noctem insequentem eadem calligc obtinuit; sole orto est discussa, id. 29, 27, 7 : nox terram caligine texit, Lucr. 6, 853; 5, 649: caeca noctis, id. 4, 457 : caecae umbra, id. 3, 305; cf. Verg. A. 3, 203: quam simul agnorunt inter caliginis umbras, Ov. M. 4, 455 : ara obscurā caligine tecta, Cic. Arat. 194.—With tenebrae, Cic. Agr. 2, 17, 44; Curt. 9, 4, 18; Lampr. Comm. 16.—In later writers also with a *gen.* : caligo tenebrarum, Quint. Decl. 18, 7; cf. Sen. Agam. 472 Heins.; and inversely: tenebris illunae caliginis impeditus, App. M. 9, p. 214.— `I.B` Trop. `I.A.1` In gen., *mental blindness*, *dulness of perception* : quod videbam equidem, sed quasi per caliginem: praestrinxerat aciem animi D. Bruti salus, Cic. Phil. 12, 2, 3; so id. Fin. 5, 15, 43: adhuc tamen per caliginem video, Plin. Ep. 5, 8, 8: caecā mentem caligine consitus, * Cat. 64, 207: Augustus... omnibus omnium gentium viris magnitudine suā inducturus caliginem, **to throw into the shade**, Vell. 2, 37, 1. — `I.A.2` Of dark, difficult circumstances, *calamity*, *affliction*, *gloom* : vide nunc caliginem temporum illorum, Cic. Planc. 40, 96 : superioris anni, id. post Red. in Sen. 3, 5 : an qui etesiis, qui per cursum rectum regnum tenere non potuerunt, nunc caecis tenebris et caligine se Alexandriam perventuros arbitrati sunt? id. Agr. 2, 17, 44 : illa omnis pecunia latuit in illā caligine ac tenebris, quae totam rem publicam tum occuparant, Cic. Verr. 2, 3, 76, § 177 : ecce illa tempestas, caligo bonorum, tenebrae rei publicae, id. Prov. Cons. 18, 43 : tantum caliginis, tantum perturbationis offusum, Plin. Ep. 3, 9, 16 : quaedam scelerum offusa caligo, Quint. 9, 3, 47.— `I.C` In medic. lang., as a disease of the eyes, *dim-sightedness*, *weakness of the eyes*, Cels. 6, 6, n. 32; Plin. 20, 7, 26, § 61; 20, 23, 95, § 254; 25, 13, 92, § 144; 32, 9, 31, § 97; 34, 11, 27, § 114; Scrib. Comp. 179. 6261#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6260#caligo2#cālīgo, āre, v. n. 1. caligo. `I` *To emit vapor* or *steam*, *to steam*, *reek* : amnes aestate vaporatis, hieme frigidis nebulis caligent, Col. 1, 5, 4 : aram tenui caligans vestiet umbrā, Cic. Arat. 205 (449); cf.: omnem quae nunc Mortalis hebetat visus tibi et umida circum Caligat, nubem eripiam, Verg. A. 2, 606.— `I.B` Transf. `I.B.1` *To be involved in darkness*, *to be dark*, *gloomy* : caligare oculos, **darkness covers the eyes**, Lucr. 3, 157; Verg. G. 4, 468; Stat. Th. 1, 95. — `I.B.2` Poet. : altae caligantesque fenestrae, **dizzy**, Juv. 6, 31.— `II` Trop., of the understanding, *to be blind*, *to be surrounded by darkness*, *to grope about* : orbatae caligant vela carinae, Stat. S. 5, 3, 238 : caligare ad pervidendum, Sen. Vit. Beat. 1, 1 : virtus inhorrescit ad subita, et caligabit, si, etc., id. Ep. 57, 4; Plin. 30, 1, 1, § 2; Quint. Decl. 18 *fin.* : rex caligare alto in solio, nec pondera regni posse pati, Sil. 14, 88.—Prov.: caligare in sole, **to grope in broad daylight**, Quint. 1, 2, 19.— `I.B` In medic. lang., of the eyes, *to suffer from weakness*, *be weak*, Cels. 6, 6, 32; Plin. 20, 22, 87, § 239; cf. id. 11, 37, 54, § 147.— Transf., of the person, *to be dim-sighted* : caligans Thyestes, Mart. 10, 4, 1; Scrib. Comp. 184. 6262#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6261#caligosus#cālīgōsus, v. caliginosus. 6263#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6262#caligula#călĭgŭla, ae, f. dim. caliga, `I` *a small military boot;* only post-class. ap. Ambros. Ep. 7, 53; Hor. S. 1, 3, 128; Schol. ad Juv. 3, 67.—Hence, `II` As *nom. propr.* : Călĭgŭ-la, ae, m., *a cognomen of the successor of Tiberius*, *since from his earliest youth he was engaged in military service;* cf. Suet. Calig. 9; Tac. A. 1, 41; 1, 69; Aur. Vict. Caes. 3. 6264#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6263#calim#calim, v. clam. 6265#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6264#Calingae#Calingae, ārum, m., `I` *a people of India*, Plin. 6, 17, 21, § 64 sq.; 6, 20, 23, § 72; 7, 2, 2, § 30. 6266#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6265#Calingii#Calingii, ōrum, m., `I` *a people of Arabia*, Plin. 6, 28, 32, § 159.†† caliptra, *a kind of covering for the head*, Paul. ex Fest. p. 47, 5 Müll. [ = καλύπτρα ]. 6267#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6266#calix#călix, ĭcis, m. root cal-, cover; cf. caligo; Germ. Kelch. `I` *A cup*, *goblet*, *a drinking-vessel* : κύλιξ poculi genus, quod nos una littera immutata calicem dicimus, Macr. S. 5, 21; Plaut. Capt. 4, 4, 8; Cic. Pis. 27, 67; id. Tusc. 3, 19, 44; Tib. 2, 5, 98; Prop. 2 (3), 33, 40; Hor. S. 2, 4, 79; 2, 6, 68; 2, 8, 35; Plin. 33, prooem. 2, § 5; 36, 40, 66, § 195; Juv. 11, 145.— `I.B` Meton., *wine*, = vinum, Cat. 27, 2; Hor. Ep. 1, 5, 19 al.— `II` *A cooking-vessel*, *pot*, Cato, R. R. 39, 1; Varr. R. R. 1, 8, 7; id. L. L. 5, 27, 36; Ov. F. 5, 509.— `III` Of aqueducts, *a small pipe*, Front. Aquaed. 36. 6268#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6267#calla#calla, v. calsa. 6269#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6268#Callaecia#Callaecia, Callaecus, and Calla-icus, v. Gallaeci. 6270#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6269#callais#callaïs, ĭdis, f., = καλλαΐς, `I` *a sea-green precious stone*, *the turquoise*, Plin. 37, 10, 56, § 151 (in Sol. 20 called callaica).—Hence, `II` callăĭnus, a, um, adj., *turquoisecolored* : lacernae, Mart. 14, 139.— *Subst.* : callăĭna, ae, f., *a precious stone of a pale-green color*, Plin. 37, 8, 33, § 110 sq.; 37, 10, 54, § 147; cf. id. 37, 10, 56, § 151. 6271#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6270#callarias#callărĭas, ae, m., = καλλαρίας, `I` *a kind of codfish*, Plin. 9, 17, 28, § 61; 32, 11, 53, § 146 Sillig (Jan. collyri, collyris). 6272#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6271#callens#callens, entis, v. calleo, P. a. 6273#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6272#callenter#callenter, adv., v. calleo, `I` *P. a. fin.* 6274#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6273#calleo#callĕo, ēre, v. n. and `I` *a.* [callum]. `I` *Neutr.* `I.A` Lit., *to be callous*, *to be thickskinned* (rare): plagis costae callent, Plaut. Ps. 1, 2, 4; Caecil. ap. Non. p. 258, 10: callent rure manus, Auct. Aetn. 260; Plin. 11, 37, 84, § 211.— `I.B` Trop. * `I.A.1` *To be hardened*, *insensible*, *unfeeling* : in illis rebus exercitatus animus callere jam debet atque omnia minoris existimare, Serv. Sulp. ap. Cic. Fam. 4, 5, 2; cf. callisco.— `I.A.2` *To be practised*, *to be wise by experience*, *to be skilful*, *versed in;* in a pun on the literal sense A. supra: callum aprugnum callere aeque non sinam, Plaut. Poen. 3, 2, 2; cf. id. ib. v. 1; so id. Pers. 2, 5, 4: omnes homines ad suum quaestum callent, id. Truc. 5, 40 (cf. id. ib. 2, 4, 62: callidus ad quaestum); Amm. 15, 2, 4: melius quam viri callent mulieres, Att. ap. Non. p. 257, 31 (Trag. Rel. v. 28 Rib.): satin' astu et fallendo callet? id. ib. p. 258, 6 (Trag. Rel. v. 475 ib.): quod periti sumus in vitā atque usu callemus magis, id. ib. 258, 5 : si in re navali, cujus esset ignarus, offendisset, eo plus in ea, quorum usu calleret, spei nactus, Liv. 35, 26, 10 : cottidiano usu ejus (negotii) callebant, Val. Max. 8, 12, 1; Plin. 8, 25, 38, § 91; 9, 29, 46, § 86: augurandi studio Galli praeter caeteros callent, Just. 24, 4, 3 : arte, Ser. ap. Non. p. 258, 2; Sol. 8: bellis callere, **by military experience**, Sil. 6, 90 sq. : fidibus, App. Flor. n. 18.— `II` *Act.*, *to know by experience* or *practice*, *to know*, *have the knowledge of*, *understand* (freq., esp. in the poets; in Cic. very rare): memini et scio et calleo et commemini, Plaut. Pers. 2, 1, 8; cf. id. ib. 3, 1, 52; id. Poen. 3, 1, 71: cuncta perdocte callet, id. Most. 1, 3, 122 : alicujus sensum, Ter. Ad. 4, 1, 17 : istaec malitiosa non tam calleo, Afran. ap. Non. p. 482, 10 (Com. Rel. v. 124 Rib.): in colubras callet cantiunculam, Pompon. ib. 482, 9 (Com. Rel. v. 118 ib.): jura, Cic. Balb. 14, 32; Gell. 16, 10, 3: urbanas rusticasque res pariter, Liv. 39, 40, 4 : artem, Tac. A. 13, 3 : legitimum sonum digitis callemus et aure, Hor. A. P. 274 al. — With *inf.* as object: multaque de rerum mixturā dicere callent, * Lucr. 2, 978; Hor. C. 4, 9, 49; Juv. 4, 142; Pers. 5, 105.— With acc. and *inf.* : quem Marcellini consiliarium fuisse callebant, Sisenn. ap. Non. p. 258, 8.— With *rel.-clause* : quo pacto id fieri soleat, calleo, Ter. Heaut. 3, 2, 37.—Hence, callens, entis, P. a., *acquainted with*, *versed in*, *skilful*, *expert* (very rare): qui sunt vaticinandi callentes, Plin. 21, 31, 105, § 182 : utriusque linguae, Gell. 17, 5, 3 : bellandi, Amm. 16, 12, 32.—* *Adv.* : callenter, *skilfully*, *cunningly;* for the class. callide, App. M. 4, p. 150, 3. 6275#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6274#calliblepharum#callĭblĕphărum ( callĭblĕphărĭ-um, Marc. Emp. 8 *fin.*), i, n., = καλλιβλέφαρον (sc. φάρμακον), `I` *a dye for coloring the eyebrows*, Varr. ap. Non. p. 218, 22; Plin. 21, 19, 73, § 123; 23, 4, 51, § 97; 33, 6, 34, § 102. —Hence, † callĭblĕphărātus, a, um, adj., *with beautiful eyelids* : ostrea, Plin. 32, 6, 21, § 61. 6276#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6275#callicia#callĭcĭa, ae, f., `I` *a plant that*, acc. to Pythagoras, *made water freeze*, Plin. 24, 17, 99, § 156. 6277#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6276#Callicias#Callĭcĭās, ae, m., `I` *the name of a man*, Plaut. Trin. 4, 2, 71. 6278#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6277#Callicles#Callĭclēs, is, m., `I` *a character in the* Trinummus *of Plautus*, Plaut. Trin. 4, 2, 114; 4, 4, 2 al.— `II` *A Grecian painter in the time of Alexander the Great*, Plin. 35, 10, 37, § 114.— `III` *A Grecian statuary*, Plin. 34, 8, 19, § 87. 6279#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6278#Callicratidas#Callĭcrătĭdas, ae, m., = Καλλικρατίδας, `I` *a Spartan general*, *successor of Lysander*, *conquered and slain near the Arginusœ.* Cic. Off. 1, 24, 84; 1, 30, 109. 6280#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6279#Callicula#Callĭcŭla, ae, f., `I` *a low mountain in Campania*, *not far from Casilinum*, Liv. 22, 15, 3; 22, 16, 5. 6281#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6280#Callidamates#Callĭdămătēs, is, m., `I` *the name of a man*, Plaut. Most. 5, 2, 9. 6282#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6281#callide#callĭdē, adv., v. callidus `I` *fin.* 6283#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6282#Callidemides#Callĭdēmĭdēs, is, m., = Καλλιδημίδης, `I` *the name of a man*, Ter. Hec. 5, 3, 3. 6284#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6283#calliditas#callĭdĭtas, ātis, f. callidus, `I` *the being* callidus, in a good or bad sense. `I` In a good sense, *shrewdness*, *skill*, *skilfulness*, *readiness*, *aptness* (so several times after the Aug. period): calliditas ingenii, Nep. Eum. 1, 3; Ov. F. 3, 380; Plin. 37, 12, 74, § 195; Tac. Agr. 9; Flor. 2, 17, 15; Cic. Har. Resp. 9, 19.—Far more freq. and class., `II` In a bad sense, *cunning*, *craft*, *slyness*, *artfulness* : scientia, quae est remota ab justitiā, calliditas potius quam sapientia est appellanda, Cic. Off. 1, 19, 63; 3, 32, 113; id. Rosc. Com. 7, 20; id. Har. Resp. 9, 19; id. Or. 39, 137; Quint. 2, 5, 7; 4, 2, 126; Ov. H. 16, 300; 20, 126; Mart. 11, 50, 2 al.—Of *stratagem in war*, Liv. 42, 47, 7: calliditas ad robur accesserat, Flor. 3, 4, 3.— Trop., *of oratorical artifice* : genus ejusmodi calliditatis atque calumniae, Cic. Part. Or. 39, 137.—In plur. : servi venere in mentem Syri Calliditates, Ter. Heaut. 5, 1, 14; Lact. 2, 12, 17. 6285#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6284#Callidromus#Callidrŏmus, i, m., = Καλλίδρομος, `I` *a mountain in Locris*, *near Thermopylœ*, *part of the Œta range*, Liv. 36, 15 sqq. 6286#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6285#callidulus#callĭdŭlus, a, um, `I` *adj. dim.* [callidus], *a little cunning* or *sly* : fraus, Arn. 2, p. 91. 6287#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6286#callidus#callĭdus, a, um, adj. calleo, `I` *that is taught wisdom by experience and practice*, *shrewd*, *expert*, *experienced*, *adroit*, *skilful* : versutos eos appello, quorum celeriter mens versatur: callidos autem, quorum, tamquam manus opere, sic animus usu concalluit, Cic. N. D. 3, 10, 25. `I` *Ingenious*, *prudent*, *dexterous*, *skilful.* `I.A` In gen. (class.): ad suum quaestum, callidus, Plaut. As. 1, 3, 34; id. Truc. 2, 4, 62 (cf. id. ib. 2, 5, 40: omnes homines ad suum quaestum callent); id. Ps. 2, 4, 35; id. Ep. 3, 3, 47; id. Poen. 1, 2, 25: callida Musa, Calliope, * Lucr. 6, 93: ego ut agitator callidus, priusquam ad fidem veniam, equos sustinebo, Cic. Ac. 2, 29, 94 : natura nihil potest esse callidius, id. N. D. 2, 57, 142 : Demosthene nec gravior exstitit quisquam nec callidior, nec temperatior, id. Or. 7, 23 : juvenis parum callidus, Plin. Ep. 7, 6, 11 : in disputando, Quint. 12, 2, 14.—In reference to art, *excelling in art*, *skilful*, Hor. S. 2, 3, 23 Heind.; 2, 7, 101; id. Ep. 1, 10, 26. — `I.B` Particular constructions. With *gen.* : rei rusticae, Col. 2, 2, 1 : rerum naturae, id. 7, 3, 12 : rei militaris, Tac. H. 2, 32 : temporum, id. A. 4, 33.— With abl. : juncturā callidus acri, Pers. 5, 14.— In the Greek manner, with *inf.* : callidus Condere furto, Hor. C. 1, 10, 7; cf.: tuque testudo resonare septem Callida nervis, id. ib. 3, 11, 4; Pers. 1, 118.— `I.C` Meton., of things: foramina callidissimo artificio naturā fabricata, *very well contrived* or *wrought*, Cic. Tusc. 1, 20, 47: inventum, Nep. Eum. 5, 4 : junctura, Hor. A. P. 47.— `II` *Crafty*, *cunning*, *artful*, *sly.* `I.A` Of persons (class.): itaque me malum esse oportet, callidum, astutum, Plaut. Am. 1, 1, 112 : malum crudumque et callidum atque subdolum, id. Poen. 5, 2, 148; id. Pers. 4, 4, 70; id. Cist. 4, 2, 61: ego hominem callidiorem vidi neminem, Ter. Phorm. 4, 2, 1; id. And. 1, 2, 27; id. Eun. 5, 6, 10; Petr. 4, 2, 1: hi saepe versutos homines et callidos admirantes, malitiam sapientiam judicant, Cic. Off. 2, 3, 10 Beier; id. Caecin. 19, 55; cf. id. Off. 3, 13, 57; Quint. 6, 3, 96: homo luteus etiam callidus ac veterator esse vult, Cic. Verr. 2, 3, 14, § 35 : gens non astuta nec callida, Tac. G. 22 : ad fraudem callidi, Cic. Clu. 65, 183; cf. Plaut. As. 2, 1, 9: in disputando mire callidos, Quint. 12, 2, 14 : amici accendendis offensionibus callidi, Tac. A. 2, 57.— `I.B` Meton., of things: doli, Plaut. Bacch. 4, 4, 4 : consilium, Ter. And. 3, 4, 10 : audacia, Cic. Clu. 65, 183 : callida et malitiosa juris interpretatio, id. Off. 1, 10, 33 : liberalitas, **crafty**, **calculating**, Nep. Att. 11, 3 : malitia inimici, Liv. 38, 44, 1 : cunctatio, Suet. Tib. 24 : saevitia, id. Dom. 11.— `I.A.2` Trop. : merx, of a woman, Plaut. Cist. 4, 2, 61.—Hence, adv. : callĭdē (in both signiff. of the adj. freq. and class.). `I.A.1` *Skilfully*, *shrewdly*, *expertly*, etc.: callide nosse aliquem, **well**, Plaut. As. 2, 2, 82 : intellegere, Ter. And. 1, 2, 30 : callide arguteque dicere, Cic. Or. 28, 98 : dicere, id. de Or. 1, 20, 93 : callide et perite versari, id. ib. 1, 11, 48 : sine quo nihil satis caute, nihil satis callide agi posset, id. Caecin. 5, 15 al. — *Comp.*, Tac. A. 6, 37.— *Sup.*, Nep. Them. 1 *fin.* — `I.A.2` *Cunningly*, *craflily*, etc.: callide et facete exordiri rem, Plaut. Pers. 4, 1, 7 : accedere, Cic. Fl. 10, 22 : occultare vitia sua, Sall. J. 15, 3 : callide et cum astu confiteri aliquid, Gell. 12, 12, 1. 6288#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6287#Callifae#Callĭfae, ārum, f., `I` *a town in the region of the Hirpini*, now *Calvise*, Liv. 8, 25, 4. 6289#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6288#calligo#callīgo, v. 1. caligo. 6290#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6289#calligonon#callĭgŏnon, i, n., = καλλίγονον, `I` *a plant*, *also called* polygonon mas, Plin. 27, 12, 91, § 113 (v. Sillig *N. cr.*). 6291#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6290#Callimachus#Callĭmăchus, i, m., = Καλλίμαχος. `..1` *A distinguished Greek poet and grammarian of Cyrene* (hence Battiades; v. Battus, I. b.) *who lived in Alexandria in the reign of Ptolemy Philadelphus*, B. C. 250, Quint. 10, 1, 58; Cic. Tusc. 1, 34, 84; 1, 39, 93; id. de Or. 3, 33, 32; Ov. R. Am. 759; Hor. Ep. 2, 2, 100; Prop. 2, 1, 40; Ov. P. 4, 16, 32.—Hence, Callĭmăchīus, a, um, adj. : metrum, i. e. **a choriambic tetrameter and an amphibrach**, Serv. Centim. p. 1823 P.— `..2` *A celebrated sculptor*, Plin. 34, 8, 19, § 92.— `..3` *A physician*, Plin. 21, 3, 9, § 12.!*? Apollas Callimachus, in Quint. 11, 2, 14, is yet unexplained; v. Spald. in h. l. 6292#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6291#callimus#callĭmus, i, m., = κάλλιμος (beautiful), `I` *a kind of eagle-stone*, Plin. 36, 21, 39, § 151. 6293#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6292#Callinicus#Callĭnīcŭs, i, m., = Καλλίνεικος, `I` *the name of a man*, Plaut. Trin. 4, 2, 72. 6294#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6293#callion#callĭon, ii, n., = κάλλιον, `I` *a plant*, called in pure Lat. vesicaria, Plin. 21, 31, 105, § 177. 6295#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6294#callionymus#callĭōnŭmus, i, m., = καλλιώνυμος, `I` *a sea-fish*, *also called* uranoscopus, Plin. 32, 7, 24, § 69. 6296#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6295#Calliope#Callĭŏpē, ēs ( Callĭŏpēa, ae, Verg. E. 4, 57; Prop. 1, 2, 28; Ov. F. 5, 80; cf. Prisc. p. 563 P.), f., = Καλλιόπη and Καλλιόπεια (fine-voiced), `I` *the chief of the Muses*, *goddess of Epic poetry*, *and*, *in the poets*, *sometimes of every other kind of poetry* (e.g. *the lyric*, Hor. C. 3, 4, 1 sqq.; *of amatory poetry*, Ov. Tr. 2, 568; *of rural poetry*, Col. 10, 225; cf. Jahn, Trist. p. 198); *the mother of Orpheus by Œagrus*, Hyg. Fab. 14; acc. to Serv. ad Verg. A. 5, 864, *the mother of the Sirens by Acheloüs;* Lucr. 6, 94; cf. Prop. 2, 1, 3; Ov. M. 5, 339; Aus. Idyll. 20, 7; Anthol. Lat. I. p. 73, 9; Mart. 4, 31, 8. To her Hor. C. 3, 4, is addressed.— `II` Meton. `I.A` (Per syllepsin.) *All the Muses*, Verg. A. 9, 525.— `I.B` (Per synecdochen.) *Poetry*, Ov. Tr. 2, 568.— Hence, Callĭŏpēĭus, a, um, adj., = Καλλιοπήϊος, *of Calliope* : puer, i. e. Hymenaeus, Anthol. Lat. VI. p. 89, 77 : musici, Firm. Math. 7, 25. 6297#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6296#callipetalon#callĭpĕtălon, i, n., = καλλιπέταλον, `I` *a plant*, called in pure Lat. quinquefolium, App. Herb. 2. 6298#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6297#Callipho#Callĭpho, ōnis ( abl. -ōne, Plaut. Ps. 1, 4, 18), m., `I` *a character in the Pseudolus of Plautus*, Plaut. Ps. 1, 5, 43 et saep. 6299#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6298#Calliphon#Callĭphōn ( -pho in all pass. of Cic. acc. to Madv. ad Cic. Fin. 2, 6, 19), ontis ( dat. -ōni, Cic. Fin. 5, 8, 21; acc. -ōnem, id. Off. 3, 33, 119), m., = Καλλιφῶν, ῶντος, `I` *a Greek philosopher who considered virtue*, *joined with pleasure*, *as the highest good*, Cic. Tusc. 5, 30, 85; id. Ac. 2, 42, 131; id. Fin. 2, 6, 19; 2, 11, 34; 4, 18, 50; 5, 8, 21; 5, 25, 73; Lact. 3, 7, 7; id. Epit. 33, 7. 6300#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6299#Callipides#Callīpĭdes ( Callipp-), ae, m., = Καλλιππιδης, `I` *a Grecian runner who made no progress* : quem cursitare ac ne cubiti quidem mensuram progredi proverbio Graeco notatum est, Suet. Tib. 38; cf. Cic. Att. 13, 12, 3. 6301#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6300#Callipolis#Callĭpŏlis, is ( acc. -im or -in), f., = Καλλίπολις. `I` *A Grecian city of Calabria*, now *Gallipoli*, Mel. 2, 4, 7.— `II` *A town on the Thracian Chersonesus*, *opposite Lampsacus*, now *Gallipoli*, Liv. 31, 16, 6.— `III` *A town on the Tauric Chersonese*, Liv. 36, 30, 4. 6302#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6301#Callippus#Callippŭs, i, m., = Κάλλιππος, `I` *the name of a man*, Plaut. Trin. 4, 2, 71. 6303#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6302#Callirrhoe#Callirrhŏē (in poets, Callĭrhŏē), ēs, f., = Καλλιρρόη (epic, Καλλιρόη). `I` *Daughter of the Acheloüs*, *and second wife of Alcmœon*, Ov. M. 9, 414 sq.— `II` *The wife of Piranthus*, *and mother of Argus*, *Aristorides*, *and Triopas*, Hyg. Fab. 145.— `III` *A daughter of Oceanus*, *wife of Chrysaor*, *and mother of Geryon*, Hyg. praef. and Fab. 151. — `IV` *A celebrated fountain at Athens*, *south-east of the Acropolis*, Stat. Th. 12, 629, with the appell. Enneacrunos ( ?Εννεάκρουνος, i. e. conducted by *nine channels* or *pipes* into the city), Plin. 4, 7, 11, § 24.— `V` *A warm medicinal fountain in Palestine*, *two hours west of Lake Asphaltites*, Plin. 5, 16, 15, § 72.— `VI` *Another name of the Arabian city* Edessa, *from a fountain of that name*, Plin. 5, 24, 21, § 86. 6304#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6303#callis#callis, is, m. ( `I` *fem.*, Varr. R. R. 2, 2, 10; Liv. 22, 14, 8; 31, 42, 8; 36, 15, 9; Curt. 3, 10, 10; 4, 16, 11; Amm. 30, 1, 15; 31, 10, 9; cf. Neue, Formenl. 1, p. 673) [etym. dub.; acc. to Serv. ad Verg. A. 4, 405, and Isid. Orig. 15, 16, 10, from callum; cf. Doed. Syn. IV. p. 68], *a stony*, *uneven*, *narrow footway*, *a foot-path*, *a mountain-path*, etc.; most freq., *a path made by the treading of cattle* : callis est iter pecudum inter montes angustum et tritum, a callo pecudum perduratum, Isid. Orig. l. l.: callis = via pecorum vestigiis trita, Vet. Gloss. `I` Lit. : per calles silvestres, Varr. R. R. 2, 9 *fin.*; 2, 10, 1 and 3; Cic. Sest. 5, 12 Orell.: inde prope inviis callibus ad dictatorem perfugerunt, Liv. 22, 15, 10; cf. id. 32, 11, 2; Verg. A. 4, 405; cf. Ov. M. 7, 626 al.: per calles ignotos, Liv. 31, 42, 8; 35, 27, 6; 36, 15, 9; 38, 2, 10; Curt. 7, 11, 7: secreti, Verg. A. 6, 443 : surgens, Pers. 4 (3), 57.— `II` Transf. `I.A` *A mountain-pasturage*, *alp*, *declivity*, *mountain-pass*, *defile* (cf. Vogel ad Curt. 3, 10, 10 *N. cr.*): rara per occultos lucebat semita calles, Verg. A. 9, 383 Heyne: nos hic pecorum modo per aestivos saltus deviasque callis exercitum ducimus, Liv. 22, 14, 8 : per calles saltusque Macedonicorum montium, id. 44, 36, 10 : in Ciliciae angustiis et inviis callibus dimicare, Curt. 4, 13, 6 : angustis in Ciliciae callibus, id. 4, 9, 22; 5, 4, 4; 5, 4, 17; Liv. 35, 30, 10: quaestor, cui provincia vetere ex more calles evenerant, Tac. A. 4, 27 Orell. and Draeg. ad loc.; cf.: (provincia) semitae callesque, Suet. Aug. 19 : calles consitae arboribus, Amm. 31, 10, 9.— `I.B` *A way*, *path*, *road*, in gen., Val. Fl. 3, 568; 5, 394 (but in Lucr. 6, 92, the correct read. is calcis, not callis; v. Lachm. ad h. l.). 6305#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6304#callisco#callisco, ĕre, `I` *v. inch.* [calleo], *to become dull*, *insensible* : aures nobis calliscerunt ad injurias, Cato ap. Non. p. 89, 27 sq. (Meyer, calliscunt, Or. Rom. Fragm. p. 118). 6306#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6305#Callisthenes#Callisthĕnes, is, m., = Καλλισθένης, `I` *a philosopher of Olynthus*, *sister* ' *s son and pupil of Aristotle*, *and a youthful friend of Alexander the Great; finally put to death by him for his freedom of speech*, Curt. 8, 5, 13 sqq.; 8, 6, 25; 8, 8, 21; Cic. Rab. Post. 9, 23. Theophrastus bewailed his death in the work entitled Καλλισθένης ἢ περὶ πένθους, Cic. Tusc. 3, 10, 21; 5, 9, 25; cf. Sen. Q. N. 6, 23, 1 sqq.; Cic. Q. Fr. 2, 13, 4. 6307#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6306#Callisto#Callisto, ūs (ōnis, Serv. ad. Verg. G. 1, 67), f., = Καλλιστώ, `I` *daughter of the Arcadian king Lycaon* (hence, Lycaonis, Ov. F. 2, 173: virgo Tegeaea, id. ib. 2, 167 : Maenalia, id. ib. 2, 192 : virgo Nonacrina, id. M. 2, 409), *and mother of Arcas by Jupiter; changed by Juno*, *on account of jealousy*, *into a she-bear*, *and then raised to the heavens by Jupiter in the form of the constellation* Helice or Ursa Major, Hyg. Fab. 176; 177; Prop. 2 (3), 28, 23; Col. 11, 2, 15; Ov. F. 2, 156 sq.; cf. id. M. 2, 401 sq.— *Acc.* Callisto, Hyg. Astr. 2, 1.— *Dat.* Callisto Lycaonidi, Cat. 66, 66.— *Abl.* Callisto, Hyg. Fab. 155. 6308#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6307#Callistratus#Callistrătus, i, m., = Καλλίστρατος. `I` *A Grecian orator*, Nep. Epam. 6, 1.— `II` *A Grecian statuary*, Plin. 34, 8, 19, § 52.— `III` *A Grecian writer on natural history*, Plin. 37, 3, 12, § 51; 37, 7, 25, § 94. 6309#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6308#callistruthia#callistrūthĭa, ae ( callistrūthis, ĭdis, Col. 10, 416), f. (sc. ficus), = καλλιστρούθια, `I` *a very delicate kind of figs*, *which sparrows were fond of* [Gr. στρουθός ], Col. 5, 10, 11; Plin. 15, 18, 19, § 69; pure Lat. ficus passerariae, Capitol. Albin. 11, § 2. 6310#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6309#callithrix#callithrix, trĭchos, f., = καλλίθριξ (fair-haired). `I` *A plant used for coloring the hair*, *also called* trichomanes, Plin. 26, 15, 90, § 160; 26, 14, 87, § 147; 25, 11, 86, § 135.— `II` *Plur.* : callitrĭches, um, *a kind of ape* or *monkey in Ethiopia;* acc. to Lichtenstein, Simia faunus, Linn.; Plin. 8, 54, 80, § 216. 6311#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6310#callitrichos#callĭtrĭchŏs, i. f., = καλλίτριχος (fair-haired), `I` *a plant*, *commonly called* adiantum or Capillus Veneris, *maidenhair*, Plin. 22, 21, 30, § 62. 6312#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6311#Callon#Callon, ōnis, m., = Κάλλων. `I` *A statuary of Ægina*, Quint. 12, 10, 7.— *Plur.* : Callones, i. e. **people like Callon**, Quint. 12, 10, 10.— `II` *A statuary of Elis*, *who flourished about* 430 B. C., Plin. 34, 8, 19, § 49. 6313#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6312#callositas#callōsĭtas, ātis, f. callosus, `I` *hardness of skin*, *callousness* (post-class.), Scrib. Comp. 36: fistulae, Veg. 3, 27, 3.— Trop., *hardness*, *a hardening* : usus communis, Tert. Testim. Anim. 8 : voluntarii erroris, id. adv. Nat. 2, 1. 6314#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6313#callosus#callōsus, a, um, adj. callum, `I` *with a hard skin*, *hard-skinned*, *thick-skinned*, *callous* (not before the Aug. per.): ulcus, Cels. 6, 3 : ulcera, Plin. 26, 14, 87, § 143 : venter, id. 11, 37, 79, § 203 : crassior callosiorque cutis, Plin. 11, 39, 92, § 226.— `II` In gen., *solid*, *hard*, *thick* : ova, * Hor. S. 2, 4, 14: acini uvae, Col. 3, 1, 5 : olivae, Plin. 15, 3, 4, § 13 : tactus, Pall. Sept. 17 : orae (ulceris), Cels. 5, 28. 6315#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6314#callum#callum, i, n. ( callus, i, m., Cels. 5, 18, 36; 5, 26, 31 al.; Domit. Mars. ap. Charis. p. 55; plur. calli, Scrib. Comp. 37; 205; Suet. Aug. 80) [cf. Gr. καλάμη; Lat. culmus, culmen]. `I` *The hardened*, *thick skin upon animal bodies* : fere res omnes aut corio sunt Aut etiam conchis aut callo aut cortice tectae, Lucr. 4, 935 : calceamentum solorum callum, Cic. Tusc. 5, 32, 90 : pedum, Plin. 22, 25, 60, § 127; cf. id. 9, 35, 54, § 108.— *Plur.*, Suet. Aug. 80.—Hence, `I.B` Meton. `I.B.1` *The hard flesh of certain animals* : aprugnum, Plaut. Poen. 3, 2, 2; id. Pers. 2, 5, 4; for which *absol.* callum, id. Capt. 4, 3, 4; id. Ps. 1, 2, 33: manus elephanti, Plin. 8, 10, 10, § 31 : locustarum, id. 9, 30, 50, § 95.— `I.B.2` *The hard skin* or *the hard flesh of plants* : uvarum, Plin. 14, 1, 3, § 14 : pirorum ac malorum, id. 15, 28, 34, § 116 : fungorum, id. 22, 23, 47, § 96 : foliorum, id. 16, 22, 34, § 82; Pall. Mart. 10, 28 al.— `I.B.3` *The hard covering of the soil* : terrae, Plin. 17, 5, 3, § 33; 19, 2, 11, § 33; 31, 4, 30, § 53; also, *of the hardness of salt* : salis, id. 16, 12, 23, § 56.— `II` Trop., *hardness*, *callousness*, *insensibility*, *stupidity* (rare; most freq. in Cic.): ipse labor quasi callum quoddam obducit dolori, **renders callous to pain**, Cic. Tusc. 2, 15, 36; 3, 22, 53; id. Fam. 9, 2, 3: ducere, Sen. Cons. ad Marc. 8, 2 : inducere, Quint. 12, 6, 6. 6316#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6315#calo1#călo (as a very ancient word, with its derivatives also written kălo; `I` v. the letter K), āre, v. a. cf. Gr. καλῶ; Engl. call, *to call*, *call out*, *proclaim*, *call together*, *summon*, *convoke;* only as t. t. in reference to religious matters; v. Kalendae, and the ancient formulary in Varr. L. L. 6, § 27 Müll.; cf. Macr. S. 1, 15: calata comitia, *a kind of comitia held for the purpose of consecrating a priest* or *a king.* Of these, some were curiata, others centuriata, Laelius Felix ap. Gell. 15, 27 sq.: Calata in Capitolium plebe, Macr. S. 1, 15; Quint. 1, 6, 33.—Hence, sarcastically, on account of bribery, calatis granis (instead of comitiis), Cic. Sest. 33, 72 Orell. 6317#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6316#calo2#cālo, ōnis, m. κᾶλον, timber for burning or joiner's work; καίω, to burn, `I` *a servant in the army*, *a soldier* ' *s servant* : calones militum servi dicti, qui ligneas clavas gerebant, quae Graece κᾶλα vocant, Paul. ex Fest. pp. 46 and 62 Müll.; Serv. ad Verg. A. 6, 1; cf. Non. p. 62, 16; Veg. Mil. 3, 6; Dict. of Antiq.; so Caes. B. G. 6, 36; Liv. 27, 18, 12; 30, 4, 1; Tac. H. 1, 49; 3, 20 *fin.*; 3, 33; Suet. Calig. 51; id. Galb. 20.—On account of their stupidity: sambucam citius caloni aptaveris alto, Pers. 5, 95.— `II` Transf. `I.A` *Any low servant*, *drudge*, Cic. N. D. 3, 5, 11; Hor. Ep. 1, 14, 42; id. S. 1, 2, 44; 1, 6, 103; Sen. Ep. 110, 17.— `I.B` Acc. to Isidorus, some called *the tragic buskins* calones, because they were made of willow, Isid. Orig. 19, 34, 6. 6318#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6317#Calocissus#Călŏcissus, i, m. καλός, κισσός, = beautiful ivy, `I` *the name of a cup-bearer*, Mart. 9, 93, 3 Schneid. 6319#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6318#calor1#călor, ōris, m. caleo; cf. Varr. ap. Non. p. 46, 22, `I` *warmth*, *heat*, *glow.* `I` Lit. `I.A` In gen. (very freq. in prose and poet.): neque mihi ulla obsistet amnis nec calor; nec frigus metuo, Plaut. Merc. 5, 2, 19; so (opp. frigus) Lucr. 2, 517; 6, 371; Cic. N. D. 2, 39, 101; Verg. G. 2, 344; 4, 36; (opp. refrigeratio) Vitr. 1, 4: calor ignis, Lucr. 1, 425 : solis, id. 5, 571; 6, 514: fulminis, id. 6, 234.—In plur., Cic. Off. 2, 4, 13; id. N. D. 2, 60, 151; Hor. C. 3, 24, 37 al.— `I.B` Esp. `I.A.1` *Vital heat;* so, vitalis, Lucr. 3, 129; Cic. N. D. 2, 10, 27: ut omnia quae aluntur atque crescunt, contineant in se vim caloris, sine quā neque ali possent neque crescere, id. ib. 2, 9, 23 : omnis et una Dilapsus calor, Verg. A. 4, 705.— `I.A.2` *Summer heat*, *the warmth of summer* : vitandi caloris causā Lanuvii tres horas acquieveram, Cic. Att. 13, 34 *init.*; id. de Or. 1, 62, 265.—Hence also for *summer* (opp. ver and autumnus), Lucr. 1, 175; Col. 11, 2, 48: mediis caloribus, **in the midst of summer**, Liv. 2, 5, 3; so plur. : ut tectis saepti frigora caloresque pellamus, Cic. N. D. 2, 60, 152.— `I.A.3` *The glow of a hot wind* (cf. Lucr. 6, 323: vis venti commixta calore): dum ficus prima calorque, etc., **the burning heat of the parching Sirocco**, Hor. Ep. 1, 7, 5 : calores austrini, Verg. G. 2, 270 (cf.: calidi Austri, Ov. M. 7, 532).— `I.A.4` *The heat of a fever*, Tib. 4, 11, 2.— `II` Trop. `I.A` In gen., *the heat of passion*, *fire*, *zeal*, *ardor*, *impetuosity*, *vehemence* (so perh. not before the Aug. per.; esp. freq. in Quint.; cf.: ardor, fervor): si calor ac spiritus tulit, Quint. 10, 7, 13 : Polus juvenili calore inconsideratior, id. 2, 15, 28 : calor cogitationis, qui scribendi morā refrixit, id. 10, 3, 6; cf. id. 9, 4, 113: calorem cogitationis exstinguere, id. 8, praef. § 27 : et impetus, id. 10, 3, 17 : dicendi, id. 11, 3, 130 : lenis caloris alieni derisus, id. 6, 2, 15 : dicentis, Plin. Ep. 4, 9, 11; 2, 19, 2: pietatis, id. Pan. 3, 1 : ambitionis calor abducit a tutis, Sen. Ben. 2, 14, 5 : quod calore aliquo gerendum est, id. Ira, 3, 3, 5: cohortationis, Val. Max. 2, 6, 2 : iracundiae, Dig. 50, 17, 48 : Martius, Stat. Achill. 2, 26; Luc. 2, 324 et saep.— `I.B` Esp., *ardent love*, *the fire of love* : trahere calorem, Ov. M. 11, 305; so id. H. 19, 173; Sil. 14, 223.—In plur. (cf. amores), Hor. C. 4, 9, 11; Ov. A. A. 1, 237. 6320#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6319#Calor2#Călŏr, ōris, m., `I` *a river in Samnium*, now *the Calore*, Liv. 2, 14, 2; 25, 17, 1. 6321#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6320#caloratus#călōrātus, a, um, adj. calor (postclass. and rare). `I` Lit., *hot*, *heated* : ferrum, Isid. 20, 16, 7 (al. coloratum): Calabria, Porphyr. ad Hor. Epod. 1, 27: dies caloratissimi, id. ad Hor. S. 1, 6, 126.— `II` Trop., *hot*, *incited*, *furious* : juventutis impetus, App. M. 6, p. 182, 37 : juventus, Fulg. Myth. 3, 4 *fin.* 6322#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6321#calorificus#călōrĭfĭcus, a, um, adj. calor-facio, `I` *causing warmth*, *warming*, *heating* : oleum calorificum est, Gell. 17, 8, 12. 6323#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6322#calpar#calpar, aris, n. κάλπη? κάλπις, `I` *a vessel for liquids*, esp. *for wine*, *a winecask*, *wine-pitcher*, Non. p. 546, 32 sq.: calpar genus vasis fictilis, Paul. ex Fest. p. 46 Müll.— `II` Calpar = vinum novum, quod ex dolio demitur sacrificii causā, antequam gustetur, Paul. ex Fest. p. 65 Müll. 6324#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6323#Calpe#Calpē, ēs, f., = Κάλπη, `I` *one of the pillars of Hercules in* Hispania Baetica, now *Rock of Gibraltar*, Mel. 1, 5, 3; 2, 6, 8; Plin. 3, prooem. § 4; 3, 1, 3, § 7; Asin. ap. Cic. Fam. 10, 32, 1: Ibera, Sen. Herc. Oet. 1254; Luc. 1, 555; 4, 71 ( abl. scanned Calpĕ, Juv. 14, 279).— `II` Derivv. `I.A` Calpētā-nus, a, um, adj., *of Calpe* : gurges, Avien. Progn. 1620.— `I.B` Calpētĭtānus, a, um, adj., *of Calpe* : vada, Avien. Arat. 1023. 6325#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6324#Calpurnius#Calpurnĭus, a, um, adj. a Calpo Numae regis filio, Fest. p. 36, `I` *the name of the very distinguished Calpurnian* gens: familia, Cic. Pis. 23, 53.— `II` Esp., as *subst.* `I.A` *Masc.* `I.A.1` C. Calpurnius Piso, *prœtor* B.C. 186, Liv. 39, 6, 1; 39, 30, 1 sqq.; and *consul* B.C. 180, id. 40, 35, 1; 40, 37, 1.— `I.A.2` L. Calpurnius Piso, *consul* B.C. 112, *and afterwards*, B.C. 107, *lieutenant of Cassius*, Caes. B. G. 1, 6; 1, 12; 1, 14.— `I.A.3` L. Calpurnius Bestia, *tribune of the people* B.C. 121, *consul* B.C. 111, *and a general against Jugurtha*, Cic. Brut. 34, 128; Sall. J. 27 sqq.— `I.A.4` C. Calpurnius Piso, *son-in-law of Cicero*, Cic. Att. 2, 24, 3; id. Sest. 24, 54 al.— `I.A.5` *The intimate friend of Antonius*, Anton. ap. Cic. Att. 10, 8 A, 2.— `I.A.6` L. Calpurnius Piso Frugi, *consul with* P. Mucius Scaevola, A.U.C. 621, Cic. Verr. 2, 4, 49, § 108; id. Brut. 27, 106; id. Tusc. 3, 8, 16; Val. Max. 4, 3, 11 al.— `I.B` *Fem.* `I.A.1` Cal-purnĭa, ae, *the wife of Cœsar*, Vell. 2, 57, 2.— `I.A.2` *The wife of Antistius and daughter of* Bestia, Vell. 2, 26 *fin.* al.—Hence, `III` Calpurnia lex. `I.1.1.a` De pecuniis repetundis, *introduced by the tribune of the people*, L. Calpurnius Piso Frugi, A.U.C. 605, Cic. Verr. 2, 3, 84, § 195; 2, 4, 25, § 56; id. Brut. 27, 106; id. Off. 2, 21, 75 Beier.— `I.1.1.b` De ambitu, *by the consul* C. Calpurnius Piso, A.U.C. 687, Cic. Mur. 23, 46; Corn. Fragm. Ascon. (v. 2, p. 68 Orell.); Tac. A. 15, 20.— `I.1.1.c` Militaris, Sisenn. ap. Non. p. 107, 16.— Deriv.: Calpurnĭānus, a, um, adj., *of* or *pertaining to a Calpurnius* : equites, **serving under the prœtor Calpurnius**, Liv. 39, 31, 7. 6326#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6325#caltha#caltha, ae, f. ( calthum, i, n., Prud. Cath. 5, 114) [cf. Gr. χάλκανθος ], `I` *a strongsmelling yellow flower*, prob. our *pot marigold* : Calendula officinalis, Linn.; Plin. 21, 6, 15, § 28; Verg. E. 2, 50; Col. 10, 97; 10, 310. 6327#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6326#calthula#calthŭla, ae, f. caltha, from its color; cf. Non. p. 548, 21, `I` *a yellow garment for women*, *a yellow robe*, Plaut. Ep. 2, 2, 47. 6328#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6327#calumma#călummă ( călymm-), ătis, n., = κάλυμμα, `I` *a covering*, Mart. Cap. 1, § 67. 6329#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6328#calumnia#călumnĭa (old form kălumnĭa; `I` v. the letter K), ae, f. perh. for calvomnia, from calvor; cf. incīlo, *trickery*, *artifice*, *chicanery*, *cunning device.* `I` Lit. `I.A` In gen.: per obtrectatores Lentuli calumniā extracta res est, Cic. Q. Fr. 2, 2, 3 : (Lucullus) inimicorum calumniā triennio tardius quam debuerat triumphavit, id. Ac. 2, 1, 3 : inpediti ne triumpharent calumniā paucorum, quibus omnia honesta atque inhonesta vendere mos erat, Sall. C. 30, 4 : Metellus calumniā dicendi tempus exemit, Cic. Att. 4, 3, 3 : cum omni morā, ludificatione, calumniā senatūs auctoritas impediretur, id. Sest. 35, 75.— *Plur.* : res ab adversariis nostris extracta est variis calumniis, Cic. Fam. 1, 4, 1.— `I.B` In partic. `I.A.1` *A pretence*, *evasion*, *subterfuge* : juris judicium cum erit et aequitatis, cave in istā tam frigidā, tam jejunā calumniā delitescas, Cic. Caecin. 21, 61 : senatus religionis calumniam non religione, sed malevolentiā... comprobat, id. Fam. 1, 1, 1 : Carneades... itaque premebat alio modo nec ullam adhibebat calumniam, id. Fat. 14, 31 : calumniam stultitiamque ejus obtrivit ac contudit, id. Caecin. 7, 18 : illud in primis, ne qua calumnia, ne qua fraus, ne quis dolus adhibeatur, id. Dom. 14, 36 : quae major calumnia est, quam venire imberbum adulescentulum... dicere se filium senatorem sibi velle adoptare? id. ib. 14, 37.— `I.A.2` In discourse, etc., *a misrepresentation*, *false statement*, *fallacy*, *cavil* (cf.: cavillatio, perfugium): haec cum uberius disputantur et fusius, facilius effugiunt Academicorum calumniam, Cic. Ac. 2, 7, 20 : (Carneades) saepe optimas causas ingenii calumniā ludificari solet, id. Rep. 3, 5, 9 : nec Arcesilae calumnia conferenda est cum Democriti verecundiā, id. Ac. 2, 5, 14 : si in minimis rebus pertinacia reprehenditur, calumnia etiam coërcetur, id. ib. 2, 20, 65 : altera est calumnia, nullam artem falsis adsentiri opinionibus, Quint. 2, 17, 18 : si quis tamen... ad necessaria aliquid melius adjecerit, non erit hac calumniā reprendendus, id. 12, 10, 43.— `I.A.3` *A false accusation*, *malicious charge*, esp. *a false* or *malicious information*, or *action at law*, *a perversion of justice* ( = συκοφαντία): jam de deorum inmortalium templis spoliatis qualem calumniam ad pontifices adtulerit? **false report**, Liv. 39, 4, 11 : Scythae... cum confecto jam bello supervenissent, et calumniā tardius lati auxilii, mercede fraudarentur, **an unjust charge**, Just. 42, 1, 2 : quamquam illa fuit ad calumniam singulari consilio reperta ratio... Quae res cum ad pactiones iniquissimas magnam vim habuit, tum vero ad calumnias in quas omnes inciderent, quos vellent Apronius, Cic. Verr. 2, 3, 15, § 38 : causam calumniae reperire, id. ib. 2, 2, 8, § 21: (Heraclius), a quo HS. C. milia per calumniam malitiamque petita sunt, id. ib. 2, 2, 27, § 66: mirari improbitatem calumniae, id. ib. 2, 2, 15, § 37: exsistunt etiam saepe injuriae calumniā quādam et nimis callidā juris interpretatione, id. Off. 1, 10, 33 : iste amplam occasionem calumniae nactus, Cic. Verr. 2, 2, 25, § 61 : quem iste in decumis, in rebus capitalibus, in omni calumniā praecursorem habere solebat et emissarium, id. ib. 2, 5, 41, § 108; 2, 2, 9, § 25: ad rapinas convertit animum, vario et exquisitissimo calumniarum et auctionum et vectigalium genere, Suet. Calig. 38 *init.*; cf. the context: calumniā litium alienos fundos petere, Cic. Mil. 27, 74 : adeo illis odium Romanorum incussit rapacitas proconsulum, sectio publicanorum, calumniae litium, Just. 38, 7, 8 : calumniarum metum inicere alicui, Suet. Caes. 20 : principes confiscatos ob tam leve ac tam inpudens calumniarum genus, ut, etc., id. Tib. 49 : calumniis rapinisque intendit animum, id. Ner. 32 : creditorum turbam... nonnisi terrore calumniarum amovit, id. Vit. 7 : fiscales calumnias magna calumniantium repressit, id. Dom. 9 *fin.* — *Plur.* : istae calumniae, App. Mag. 1, p. 273, 9; cf.: calumnia magiae, id. ib. 2, p. 274, 10.— `I.A.4` Hence, jurid. t. t., *the bringing of an action*, *whether civil* or *criminal*, *in bad faith* : actoris calumnia quoque coërcetur, **litigiousness on the part of the plaintiff**, Just. Inst. 4, 16, 1 Sandars ad loc.; Gai Inst. 4, 174: vetus calumniae actio, *a prosecution for blackmail* or *malicious prosecution*, id. ib.: calumniam jurare, *to take the oath that the action is brought* or *defence offered in good faith*, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 8, 3: sei juraverit calumniae causā non postulare, Lex Acil. Repetund. 19; Dig. 39, 2, 7; cf.: praeter jusjurandum exigere non calumniae causā infitias ire, Gai Inst. 4, 172: jusjurandum exigere non calumniae causā agere, id. ib. 4, 176.—Hence: nec satis habere bello vicisse Hannibalem, nisi velut accusatores calumniam in eum jurarent ac nomen deferrent, Liv. 33, 37, 5 Weissenb. ad loc; so, de calumniā jurare, Dig. 39, 2, 13, § 3 : jusjurandum de calumniā, Gai Inst. 4, 179; Dig. 12, 3, 34 al.: et quidem calumniae judicium adversus omnes actiones locum habet, *a conviction in a cross-action for malicious prosecution*, Gai Inst. 4, 175: turpissimam personam calumniae honestae civitati inponere, **to fasten the vile character of a malicious prosecutor upon**, Cic. Verr. 2, 2, 17, § 43 : sine ignominiā calumniae accusationem relinquere non posse, id. Clu. 31, 86.— The person convicted of this charge was branded on the forehead with the letter K; v. calumniator.— `II` Transf., *a conviction for malicious prosecution* ( = calumniae judicium, v. I. A. 4. supra): hic illo privato judicio, mihi credite, calumniam non effugiet, Cic. Clu. 59, 163 : scito C. Sempronium Rufum, mel ac delicias tuas, calumniam maximo plausu tulisse, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 8, 1: accusare alienae dominationis scelerisque socius propter calumniae metum non est ausus, Cic. Dom. 19, 49 : perinde poenā teneri ac si publico judicio calumniae condemnatus, Tac. A. 14, 41 : calumniam fictis eludere jocis, Phaedr. 3, prol. 37.— `III` Trop. `I.A` Of abstr. things: in hac igitur calumniā timoris et caecae suspitionis tormento, cum plurima ad alieni sensūs conjecturam, non ad suum judicium scribantur, i. e. *when the writer* ' *s mind is made the fool of his fears*, Caecil. ap. Cic. Fam. 6, 7, 4. — `I.B` Contra se, *a mistaken severity towards one* ' *s self* : inveni qui Ciceroni crederent, eum (Calvum) nimiā contra se calumniā verum sanguinem perdidisse, Quint. 10, 1, 115 (referring to Cic. Brut. 82, 283: nimium inquirens in se atque ipse sese observans, metuensque ne vitiosum colligeret, etiam verum sanguinem deperdebat). 6330#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6329#calumniator#călumnĭātor ( kălumnĭātor; v. the foreg.), ōris, m. calumnior; mostly t. t., `I` *a contriver of tricks* or *artifices*, *a pettifogger*, *a perverter of law*, *a chicaner* (sometimes, perhaps, branded on the forehead with the letter K = calumniator; cf. Voss, Arist. 1, 17; Ernest. Clav. Cic. Ind. Leg. s. v. Remmia): si calvitur et moretur et frustratur. Inde et calumniatores appellati sunt, quia per fraudem et frustrationem alios vexarent litibus, Dig. 50, 16, 223 : scriptum sequi calumniatoris esse: boni judicis, voluntatem scriptoris auctoritatemque defendere, Cic. Caecil. 23, 65 : calumniatores apponere, Cic. Verr. 2, 1, 10, § 27 : calumniatorem quaerere, id. ib. 2, 2, 8, § 22; 2, 2, 10, § 26: egens, id. Clu. 59, 163; id. Quint. 28, 87; Phaedr. 1, 17, 2; Mart. 11, 66, 1; Dig. 3, 2, 4, § 4; Suet. Rhet. 4.— `II` Trop. : calumniator sui, **one who is too anxious in regard to his work**, **over-scrupulous**, Plin. 34, 8, 19, § 92; cf. calumnia, III. B., and calumnior, II. B. 6331#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6330#calumniatrix#călumnĭātrix, īcis, f. calumniator, `I` *she who plots against* or *makes false accusations*, Hier. Ep. 74, 4; Dig. 37, 9, 1, §§ 14 and 16. 6332#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6331#calumnior#călumnĭor (anciently kăl-; `I` v. the letter K), ātus, 1, *v. dep. act.* [calumnia]. `I` Jurid. t. t. `I.A` *To accuse falsely*, *bring false information* against a person. `I.A.1` *Absol.* : calumniari est falsa crimina intendere, Dig. 48, 16, 1, § 1; cf. ib. prooem.: ut hic quoque Apronio... ex miseris aratoribus calumniandi quaestus accederet, Cic. Verr. 2, 3, 15, § 38 : cum aliquid habeat quod possit criminose ac suspitiose dicere, aperte ludificari et calumniari sciens non videatur, id. Rosc. Am. 20, 55 : cum (defensor) accusatorem calumniari criminatur, Auct. Her. 2, 6, 9 : nondum Romam accusator Eumenes venerat, qui calumniando omnia detorquendoque suspecta et invisa efficeret, Liv. 42, 42, 5 : tabulae veterum aerari debitorum, vel praecipua calumniandi materia, Suet. Aug. 32 : magna calumniantium poena, id. Dom. 9 : minus objectus calumniantibus foret, Quint. 6, 3, 5 : calumniatur accusator actione sacrilegii, cum privata fuerit (pecunia sublata) non sacra, id. 4, 2, 8 : an petitorem calumniari, an reum infitiatorem esse, id. 7, 2, 50.— `I.A.2` With *acc.* : si tamen alio crimine postuletur ab eodem, qui in alio crimine eum calumniatus est, puto non facile admittendum eum qui semel calumniatus est, Dig. 48, 2, 7, § 3 : sed non utique qui non probat quod intendit calumniari videtur, ib. 48, 16, 1, § 3.— `I.B` *To practise chicanery*, *trickery*, or *subterfuge* : jacet res in controversiis isto calumniante biennium, Cic. Quint. 21, 67 : meque, etiam si diutius calumniarentur. redire jussistis, id. Red. in Sen. 11, 27.— `II` In gen., *to depreciate*, *misrepresent*, *calumniate*, *to blame unjustly.* `I.A` With personal object: nam, quod antea te calumniatus sum, indicabo malitiam meam, Cic. Fam. 9, 7, 1; cf.: nisi calumniari naturam rerum homines quam sibi prodesse mallent, Plin. 18, 28, 68, § 272 : aliis tamen eum verbis calumniatur, Gell. 6 (7), 3, 23. —With dat. (late Lat.): non solum filio sed etiam patri, Ambros. Inc. Dom. Sacr. 8, 83.— `I.A.2` Esp., with *se*, *to depreciate one* ' *s self*, *be unduly anxious* or *careful* : quibusdam tamen nullus est finis calumniandi se, et... qui etiam, cum optima sunt reperta, quaerunt aliquid, quod sit magis antiquum, remotum, inopinatum, Quint. 8 prooem. § 8 : neque eos... ad infelicem calumniandi se poenam alligandos puto, id. 10, 3, 10.— `I.B` *Absol.* : sed calumniabar ipse; putabam, qui obviam mihi venisset, suspicaturum, i. e. **indulged unreasonable fears**, Cic. Fam. 9, 2, 3; cf. A. 2. supra.— `I.C` With things as objects, *to misrepresent*, *interpret injuriously*, *set in a false light* : non calumniatur verba nec voltus; quicquid accidit, benigne interpretando levat, Sen. Ep. 81, 25 : suspitionibus inquietantur medicisque jam sani manum porrigunt et omnem calorem corporis sui calumniantur, id. Tranq. 2, 1 : festinationem alicujus, Quint. 2, 1, 12 : id unum, Tac. H. 3, 75 : jus civile, Dig. 10, 4, 19. 6333#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6332#calumniose#călumnĭōsē, adv., v. calumniosus `I` *fin.* 6334#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6333#calumniosus#călumnĭōsus, a, um, adj. calumnia, `I` *full of tricks* or *artifices*, *swindling* (postAug.): calumniosus est, qui sciens prudensque per fraudem negotium alicui comparat, Paul. Sent. 1, 5, 1; 1, 5, 2: accusatio, Dig. 38, 2, 14 : criminationes, Arn. 1 *init.* — *Sup.*, Aug. Ep. 152 *fin.* — `II` *Subst.* : că-lumnĭōsus, i, m., *a person convicted of false information*, Dig. 48, 16, 3; cf. calumnia, I. B. 4.— *Adv.* : călumnĭōsē, *artfully*, *by trickery*, Dig. 46, 5, 7; Aug. Ep. 48. — *Sup.*, Symm. Ep. 10, 76. 6335#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6334#calva#calva, ae, v. calvus. 6336#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6335#calvaria#calvārĭa, ae, f. calva, calvus. `I` *The skull* of man, Cels. 8, 1; Vulg. 4 Reg. 9, 35: calvariae locus, id. Matt. 27, 33; of beasts: canis, Plin. 30, 6, 18, § 53 : equae, asinae, Pall. 1, 35, 16.— `II` In eccl. Lat., *Calvary*, *the place where Jesus Christ was crucified*, Tert. adv. Marc. 3, 198. 6337#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6336#calvariola#calvārĭŏla, ae, f. dim. calvaria, `I` *a small cup*, Schol. ad Juv. 5, 48. 6338#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6337#calvarium#calvārĭum, ii, n. id., `I` *a kind of round sea-fish without scales*, Enn. ap. App. Mag. p. 299, 17. 6339#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6338#calvatus#calvātus, a. um, adj. calvus, `I` *made bald*, *bare* (late Lat.): Sampson, Ambros. Ep. 9, 71.— `II` Transf. : si vinea a vite calvata erit, Cat. ap. Plin. 17, 22, 35, § 196 Jan. (but Cato, R. R. 33, 3, calva erit; v. calvus). 6340#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6339#Calvena#Calvēna, ae, m. calvus, `I` *a nickname of the bald-headed Matius*, *a friend of Cœsar*, Cic. Att. 14, 5, 1; 14, 9, 3; 16, 11, 1 (so id. ib. 14, 2, 2, the name Madarus = μαδαρός, bald). 6341#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6340#calveo#calvĕo, ēre, v. n. id., `I` *to be bald*, Plin. 11, 37, 47, § 130. 6342#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6341#calvesco#calvesco, ĕre, `I` *v. inch. n.* [calveo], *to become bald* (post-Aug.), Col. 6, 14, 7; Veg. 3, 4, 27; Plin. 10, 29, 41, § 78.— `II` Transf. to plants, *to grow up thin* or *far apart*, Col. 4, 33, 3. 6343#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6342#Calvina#Calvīna, ae, f., `I` *the name of a notorious woman of rank*, Juv. 3, 133. 6344#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6343#Calvinus#Calvīnus, i, m., `I` *a Roman cognomen;* esp., `I` Cn. Domitius Calvinus, *consul*, A.U.C. 701, Cic. Q. Fr. 2, 11 (13), 2; 2, 3, 6; id. Att. 4, 17, 3; id. Fam. 16, 12, 3 al.— `II` C. Sextius Calvinus, *an eminent advocate*, Cic. Brut. 34, 130; id. de Or. 2, 60, 246. 6345#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6344#calvio#calvio, īre, v. calvor. 6346#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6345#Calvisius#Calvĭsĭus, ii, m., `I` *the name of several Romans;* esp., `I` C. Calvisius Sabinus, *lieutenant of Cæsar*, *and afterwards prœtor in Africa*, Caes. B. C. 3, 34 sq.; Cic. Phil. 3, 10, 26; cf. id. Fam. 12, 25, 1.— `II` Calvisius Sabinus, *a very rich man*, Sen. Ep. 27, 4; Tac. A. 13, 21; perh. the same with Calvisius, *the accuser of Agrippina*, *Nero* ' *s mother*, Tac. A. 13, 19 sqq.—Deriv.: Calvĭsĭ-ānus, a, um, adj., *of* or *belonging to a Calvisius*, Dig. 38, 5, 3; 38, 5, 5. 6347#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6346#calvities#calvĭtĭes, ēi, f. calvus, `I` *baldness* (a rare form for calvitium): prae calvitie, * Suet. Galb. 20; Petr. 108, 1. 6348#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6347#calvitium#calvĭtĭum, ii, n. id., `I` *baldness* (class.; access. form calvĭtĭes). `I` Lit. : in luctu capillum sibi evellere, quasi calvitio maeror levaretur, * Cic. Tusc. 3, 26, 62; Plin. 11, 37, 47, § 131; Suet. Caes. 45; id. Dom. 18; Aus. Epigr. 72, 2; Tert. adv. Nat. 1, 10 *fin.* — `II` Of places destitute of herbage, *bareness*, *sterility*, Col. 4, 29, 11. 6349#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6348#calvor#calvor, 3, `I` *v. dep. a.* (access. form cal-vo, ĕre, v. infra; calvio, Are, Serv. ad Verg. A. 1, 720). `I` *To devise tricks*, *use artifice*, *attack one with artifice*, *to intrigue against*, *to deceive* (except in Sallust, only ante-class. for the class. calumnior): SI. CALVITVR. PEDEMVE. STRVIT., Fragm. XII. Tab. ap. Fest. s. v. struere, p. 313 Müll.; the same law is fragmentarily mentioned by Lucil. ap. Non. p. 7, 2, and Dig. 50, 16, 233.— `II` In gen., *to deceive*, *delude* : me calvitur suspitio, Pac. ap. Non. p. 7, 6 (Trag. Rel. v. 137 Rib.): calamitas arvas calvitur, Pac. ap. Non. p. 192, 32 (Trag. Rel. v. 396 Rib.); Plaut. Cas. 2, 2, 4: sed memet calvor, Att. ap. Non. p. 6, 33.!*? *Pass.* (cf. calumnior *fin.*): te vocis calvi similitudine, Pac. ap. Non. p. 6, 29; Sall. H. 3, 78 Dietsch, and Prisc. p. 883 P. 6350#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6349#calvus1#calvus, a, um, adj. cf. O. H. Germ. chalo; Germ. kahl, `I` *bald*, *without hair* (whether by nature or by shaving or shearing; rare; not in Lucr., Cic., Hor., or Verg.): raso capite calvus, Plaut. Am. 1, 1, 306 : senex, Petr. 27; Suet. Calig. 27: moechus, id. Caes. 51; Phaedr. 2, 2, 9; 5, 3, 1; 5, 6, 1.— `I..2` *Subst.* : calva, ae, f., *the scalp without hair*, Liv. 23, 24, 12; Mart. 10, 83, 12; 12, 45, 12.— `I.B` Venus Calva, *worshipped in a particular temple after the irruption of the Gauls* (as it is pretended, because at that time the women cut off their hair for bowstrings), Lact. 1, 20, 7; Cypr. Idol. Van. 2, 10; Veg. Mil. 4, 9; cf. Serv. ad Verg. A. 1, 720.— `II` Transf. to plants: vinea a vite calva, Cato, R. R. 33, 3 (cf. Plin. 17, 22, 35, § 196, s. v. calvatus): nuces, **with smooth shells**, Cato, R. R. 8, 2 (quoted in Plin. 15, 22, 24, § 90, where in MSS. the var. lect. galbas prob. arose from a false orthography of a later time; cf. the letter B *fin.*): calvae restes, Mart. 12, 32, 20.—Also, `I.B` *Subst.* : calva, ae, f., *a nut with a smooth shell*, Petr. 66, 4. 6351#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6350#Calvus2#Calvus, i, m., `I` *a cognomen of several persons*, *especially of the poet and orator C. Licinius;* v. Licinius. 6352#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6351#calx1#calx, calcis, f. ( m., Pers. 3, 105 dub.; Sil. 7, 696; cf. App. M. 7, p. 483 Oud.; Pers. 3, 105; Grat. Cyn. 278. Whether Lucil. ap. Charis, p. 72 P. belongs here or to 2. calx is undecided) [Sanscr. kar-, wound, kill; akin with λάξ, calcar, calceus], `I` *the heel.* `I` Lit. : calces deteris, **you tread on my heels**, Plaut. Merc. 5, 2, 111 : quod si ipsa animi vis In capite aut umeris aut imis calcibus esse Posset, Lucr. 3, 792; 5, 136: incursare pug nis, calcibus, πὺξ καὶ λάξ, Plaut. Poen. 4, 1, 3; Ter. Eun. 2, 2, 53: certare pugnis, calcibus, unguibus, Cic. Tusc. 5, 27, 77 : uti pugnis et calcibus, id. Sull. 25, 71 : concisus pugnis et calcibus, Cic. Verr. 2, 3, 23, § 56 : subsellium calce premere, Auct. Her. 4, 55, 68 : ferire pugno vel calce, Quint. 2, 8, 13 : quadrupedemque citum ferratā (al. ferrato) calce fatigat, Verg. A. 11, 714 : nudā calce vexare ilia equi, Stat. S. 5, 2, 115; Sil. 7, 697; 13, 169; 17, 541: nudis calcibus anguem premere, Juv. 1, 43.—Also of the heels of animals, Varr. R. R. 2, 5, 8; Col. 8, 2, 8: quadrupes calcibus auras Verberat, Verg. A. 10, 892.—Hence, caedere calcibus, *to kick*, λακτιζω, Plaut. Poen. 3, 3, 71: calce petere aliquem, **to kick**, Hor. S. 2, 1, 55 : ferire, Ov. F. 3, 755 : extundere frontem, Phaedr. 1, 21, 9 : calces remittere, **to kick**, Nep. Eum. 5, 5; so, reicere, Dig. 9, 1, 5 : aut dic aut accipe calcem, **take a kick**, Juv. 3, 295 al. — `I..2` Prov.: adversus stimulum calces (sc. jactare, etc.) = λακτίζειν πρὸς κέντρον (Aesch Agam. 1624; Pind. Pyth. 2, 174; W. T. Act. 9, 5), **to kick against the pricks**, Ter. Phorm. 1, 2, 28 Don. and Ruhnk.; cf. Plaut. Truc. 4, 2, 55, and s. v. calcitro: calcem impingere alicui rei, *to abandon any occupation* : Anglice, **to hang a thing on the nail**, Petr. 46.— `I.B` Meton. (pars pro toto), *the foot*, in gen.: calcemque terit jam calce, Verg. A. 5, 324 Serv. and Heyne. — `II` Transf. to similar things. `I.A` In architecture: calces scaporum, *the foot of the pillars of a staircase;* Fr. patin de l'échiffre, Vitr. 9, praef. § 8.— `I.B` Calx mali, *the foot of the mast*, Vitr. 10, 3, 5.— `I.C` In agriculture, *the piece of wood cut off with a scion*, Plin. 17, 21, 35, § 156. 6353#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6352#calx2#calx, calcis, f. ( m., Varr. ap. Non. p. 199, 24, and Cato, R. R. 18, 7; Plaut. Poen. 4, 2, 86; dub. Cic. Tusc. 1, 8, 15; and id. Rep. Fragm. ap. Sen. Ep. 108 *fin.*; cf. Rudd. I. p. 37, n. 3; later collat. form calcis, is, f., Ven. Fort. Carm. 11, 11, 10) [ χάλιξ ]. `I` Liv. `I.A` *A small stone used in gaming*, *a counter* (less freq. than the dim. calculus, q. v.), Plaut. Poen. 4, 2, 86; Lucil. ap. Prisc. p. 687 P.; cf. Paul. ex Fest. p. 46 Müll.— `I.B` *Limestone*, *lime*, whether slaked or not, Lucr. 6, 1067; Cic. Mil. 27, 74: viva, **unslaked**, **quicklime**, Vitr. 8, 7 : coquere, **to burn lime**, Cato, R. R. 16; Vitr. 2, 5, 1: exstincta, *slaked*, id. l. l.: macerata, id. 7, 2; Plin. 36, 23, 55, § 177: harenatus, **mixed with sand**, **mortar**, Cato, R. R. 18, 7 : materies ex calce et harenā mixta, Vitr. 7, 3.— Since the goal or limit in the race-ground was designated by lime (as later by chalk, v. creta), calx signifies, `II` Trop., *the goal*, *end*, or *limit in the race-course* (anciently marked with lime or chalk; opp. carceres, the starting-point; mostly ante-Aug.; esp. freq. in Cic.): supremae calcis spatium, Lucr. 6, 92 Lachm.; Sen. Ep. 108, 32; Varr. ap. Non. p. 199, 24: ad calcem pervenire, Cic. Lael. 27, 101; so, ad carceres a calce revocari, i. e. **to turn back from the end to the beginning**, id. Sen. 23, 83 : nunc video calcem, ad quam (al. quem) cum sit decursum, id. Tusc. 1, 8, 15 : ab ipsā (al. ipso) calce revocati, id. Rep. Fragm. ap. Sen. l.l.; Quint. 8, 5, 30 dub.; v. Spald. *N. cr.* — `I...b` Prov., of speech: extra calcem decurrere, **to digress from a theme**, Amm. 21, 1, 14.— `I.B` In gen., *the end*, *conclusion* of a page, book, or writing (mostly post-class.): si tamen in clausulā et calce pronuntietur sententia, Quint. 8, 5, 30 : in calce epistulae, Hier. Ep. 9; 26 *fin.*; 84 *init.* : in calce libri, id. Vit. St. Hil. *fin.* 6354#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6353#Calycadnus#Călŭcadnus, i, m., `I` *a river and promontory of Cilicia*, Amm. 14, 2, 15; 14, 8, 1; Plin. 5, 27, 22, § 92; Liv. 38, 38, 9. 6355#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6354#calyculus#călŭcŭlus, i, m. dim. calyx, `I` *a small flower-bud*, *the cup* or *calyx of a flower*, Plin. 20, 19, 78, § 205; 27, 5, 20, § 37; App. M. 4, p. 143, 16.— `II` Transf., *the outer skin*, *hide* of animals: echinorum, App. Mag. 35, p. 297, 4. 6356#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6355#Calydon#Călŭdon, ōnis, f., = Καλυδών, `I` *a very ancient town in Ætolia* (now *Kurt-aga*), *on* *the river Evenus*, *built by a hero of the same name*, Ov. M. 8, 495; *the residence of Œneus*, *father of Meleager and Deianira*, *and grandfather of Diomedes*, Mel. 2, 3, 10; Plin. 4, 2, 3, § 6; Ov. M. 6, 415; 8, 270 sqq.; Verg. A. 11, 270; Caes. B. C. 3, 35; Mart. 9, 49; *ace.* Calydonem, Plaut. Poen. prol. 72; Gr. Calydona, Verg. A. 7, 306; Ov. M. 9, 147.— `II` Derivv. `I.A` Călŭdōnĭus, a, um, adj., *Calydonian* : sus, **the Calydonian boar**, **sent by the enraged Diana**, **and killed by Meleager**, Mart. 11, 19 : heros, i. e. **Meleager**, Ov. M. 8, 324 : amnis, i. e. **the Acheloüs**, id. ib. 8, 727; 9, 2: Tydidae hasta, **of Diomedes**, id. ib. 15, 769 : regna, *the kingdom of Diomedes*, *in Lower Italy* (Daunia), id. ib. 14, 512.—As *subst.* : Călŭdōnĭae, ārum, f., *the Calydonian women*, Sen. Herc. Oet. 583. —* `I.B` Călŭdōnĭăcus, a, um, adj., *Calydonian* : rupes, Manil. 5, 180 (al. Călŭ-dōnēa).— `I.C` Călŭdōnis, ĭdis, f., *a Calydonian woman* : Calydonides matres, Ov. M. 8, 527; cf. Stat. Th. 2, 736.—And κατ' ἐξοχήν = *Deianira*, Ov. M. 9, 112. 6357#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6356#calymma#călymma, v. calumma. 6358#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6357#Calymne#Călymnē, ēs, f., = Κάλυμνα, `I` *an island in the Ægean Sea*, *not far from Rhodes*, *distinguished for its honey*, now *Kalimno*, Ov. M. 8, 222; id. A. A. 2, 81.—Called Că-lymnĭa, ae, f., Mel. 2, 7, 11. 6359#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6358#Calypso#Călypso, ūs (e. g. Tib. 4, 1, 77; Plin. 3, 10, 15, § 96; Serv. ad Verg. A. 3, 171: `I` Calypsonis, App. M. 1, p. 107; Macr. S. 5, 2, 10; acc. regularly Calypso, Ov. P. 4, 10, 13; cf. Quint. 1, 5, 63; Plin. ap. Charis. p. 102 P.; Prisc. p. 685 ib.; Rudd. I. p. 60, n. 84; but Calypsonem, Liv. And. ap. Prisc. l. l., and Calypsonem, Pac. ib., and ap. Charis. p. 47 P.; Caes. ap. Quint. 1, 5, 63; Macr. S. 5, 2, 10), f., = Καλυψώ, *a nymph*, *daughter of Atlas* (or *Oceanus*), *who ruled in the Island Ogygia*, Plin. 3, 10, 15, § 96 (acc. to Mel. 2, 7, 18, erroneously, in Aeaea), *in the Sicilian Sea*, she received Ulysses as a guest, bore by him Auson (v. Auso-nes), and, with the greatest unwillingness, allowed him to continue his voyage, Tib. 4, 1, 77; Ov. P. 4, 10, 13; Cic. Off. 1, 31, 113; Prop. 1, 15, 9; 2 (3), 21, 13. 6360#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6359#calyx1#călyx, ŭcis, m., = κάλυξ ?καλύπτω; hence, any covering, husk, hull, shell], `I` *the bud*, *cup*, or *calyx of a flower.* `I` Lit. : narcissi, Plin. 21, 5, 12, § 25. rosae, id. 21, 4, 10, § 14; 21, 18, 73, § 121: papaveris, id. 20, 18, 76, § 198 : lilii, id. 21, 5, 11, § 23.— `II` Transf. `I.A` *The shell of fruits*, Plin. 15, 23, 25, § 92; 15, 22, 24, § 86; 23, 4, 43, § 86. — `I.A.2` *An egg-shell*, Plin. 28, 2, 4, § 19.— `I.B` *The covering of shell-fish*, etc., *the shell*, Plin. 9, 31, 51, § 100, 9, 56, 82, § 174; 32, 4, 14, § 39.— `I.C` *A covering of wax around fruit* to preserve it, Plin. 15, 17, 18, § 64. 6361#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6360#calyx2#călyx, ŭcis, f., = κάλυξ, `I` *a plant of two kinds*, perh. *the monk* ' *s-hood*, Plin. 27, 8, 36, § 58 sq. 6362#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6361#cama#cama, ae, f. χαμαί = humi, `I` *a small bed near the ground*, Isid. Orig. 20, 11, 2. 6363#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6362#camacum#cămăcum, v. comacum. 6364#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6363#Camaldunum#Camaldūnum ( Camalod-), i, n., v. Camuldunum. 6365#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6364#camara#camara, ae, v camera. 6366#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6365#Camarina#Cămărīna (in MSS. also Cămĕrī-na; cf. camera), ae, f. ( acc. Gr. Camarinan, Ov. F 4, 477), = Καμάρῖνα, `I` *a city on the south-west coast of Sicily*, *a colony from Syracuse*, now *Camarana*, Plin. 3, 8, 14, § 89; Serv. ad Verg. A. 3, 701; Claud. Rapt. Pros. 2, 59. 6367#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6366#camaro#cămăro, v. camero. 6368#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6367#camarus#camarus, i, for cammarus, q. v. 6369#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6368#cambio#cambio, īre, v. n. ( `I` *perf.* campsi, acc. to Charis. pp. 219 and 233 P., and Prisc. p. 906 ib.) [whence the Ital. and mercantile cambio, cambiare, cambiatura, etc.; Fr. change, changer, etc.; Engl. change, etc.], *to exchange*, *barter* : muto, ἀμείβομαι, Charis. l.l. (post-class. and very rare), App. Mag. p. 284; Sicul. Flacc. Cond. Agr. p. 13 Goes. 6370#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6369#cambitas#cambĭtas, ātis, f. id., `I` *exchange*, *barter* : ὰντικαταλλαγή, Gloss. Gr. Lat. 6371#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6370#Cambunii#Cambūnii Montes, m., `I` *a mountain range on the boundary between Thessaly and Macedonia*, Liv. 42, 53, 6; 44, 2, 6. 6372#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6371#Cambyses#Cambȳses, is, m., = Καμβύσης. `I` *The husband of Mandane*, *and father of the elder Cyrus*, Just. 1, 4, 4.— `II` *The son and successor of the elder Cyrus*, Just. 1, 9; Mel. 1, 11, 3; Val. Max. 6, 3, ext. 3; Luc. 10, 280. `I.A` *A river in Albania*, *which rises on the Caucasus and empties into the Cyrus*, now *Jora*, Mel. 3, 5, 6; Plin. 6, 13, 15, § 39.— `I.B` *A river of Media*, Amm. 23, 6, 40. 6373#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6372#camela#cămēla, ae, f. camelus, `I` *a female camel*, Treb. Claud. 14, 3. 6374#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6373#camelae#cămēlae, ārum, f. γαμήλιος, pertaining to γάμος = a marriage, `I` *of* or *pertaining to a marriage festival* : virgines, Paul. ex Fest. p. 63 Müll. 6375#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6374#camelarius#cămēlārĭus, ii, m. camelus, `I` *a cameldriver*, Dig. 50, 4, 18, § 11; Edict. Diocl. p. 19. 6376#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6375#camelelasia#cămēlēlăsĭa, ae, f., = καμηληλασία, `I` *camel-driving*, *the care of the camels belonging to the State*, Dig. 50, 4, 18, § 11. 6377#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6376#camelinus#cămēlīnus, a, um, adj. camelus, `I` *of* or *relating to a camel*, *camel's-* : lac, Plin. 28, 9, 33, § 123 : genitale, id. 11, 49, 109, § 161 : ossa, Arn. 6, p. 200. 6378#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6377#camella#cămella, ae, `I` *f dim.* [camera], *a kind of drinking vessel*, *a wine-goblet*, *wine-cup*, *cup*, Laber. ap. Gell. 16, 7, 9; Ov. F. 4, 779; Petr. 135, 3; 137, 10; 64, 13; cf. Pollux, id. 10, 24. 6379#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6378#camelopardalis#cămēlŏpardălis, is, f. ( cămēlŏ-pardălus, i, m., Capitol. Gord. III. 33; Vop. Aur 33; Vulg. Deut. 14, 5: cămēlŏ-pardus, Isid. Orig. 12, 2, 19), = καμηλοπάρδαλις, `I` *a camelopard*, *giraffe* : Cervus camelopardalis, Linn.; Varr. L. L. 5, § 100 Müll.; cf. Plin. 8, 18, 27, § 69; Sol. 30, 19. 6380#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6379#camelopodion#cămēlŏpŏdĭon, ii, n., = καμηλοπόδιον, `I` *a plant*, *camel* ' *s-foot*, perh. *horehound*, App. Herb. 45. 6381#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6380#camelus#cămēlus, i, m. ( `I` *fem.*, Plin. 8, 18, 26, § 67; 11, 37, 62, § 164; App. M. 7, p. 194, 5; Vulg. Gen. 32, 15; Paul. Nol. Ep. 29, 2), = κάμηλος, *a camel*, with either one or two humps, Plin. 11, 37, 62, § 164; Varr. L. L. 5, § 100 Müll., Cic. N. D. 2, 47, 122; Liv. 37, 40, 12; Hor. Ep. 2, 1, 195; Tac. A. 15, 12; cf. camela. 6382#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6381#Camena#Cămēna (not Cămoena), ae, f. (old form Casmēna, acc. to Varr. L. L. 7, § 27 Müll.; Paul. ex Fest. s. v. dusmoso, p. 67 ib., and pesnis, p. 205 ib.) [root kas-, sing, whence carmen], pure Lat. (perh. Ital.) name of the Gr. Μοῦσα, `I` *a Muse* (freq. in Hor., not in Lucr.), Liv. And. ap. Gell. 18, 9, 5: acceptus novem Camenis, Hor. C. S. 62 : amant alterna Camenae, Verg. E. 3, 59 (cf. id. ib. 7, 19); Hor. C. 3, 4, 21; id. S. 1, 10, 45, id. Ep. 1, 19, 5, id. A. P 275; Prop. 3 (4), 10, 1; Ov M. 14, 434; 15, 482; Plin. H.N praef. § 1; Pers. 5, 21 al.: Graiae, Hor. C. 2, 16, 38; Col. 2, 2, 7.—Numa devoted a grove to the Muses in the vicinity of Rome before the Porta Capena, Liv. 1, 21, 3; Vitr 8, 3, 1.—They had also, probably in the same place, a temple, Plin. 34, 5, 10, § 19.— `I.B` Meton., *poetry*, *a poem*, *song* : summā dicende Camenā, Hor. Ep. 1, 1, 1; id. C. 1, 12, 39; 4, 9, 8; Ov. P 4, 13, 33; Tib. 4, 1, 24; 4, 1, 191; 4, 7, 3.— `II` Deriv: Cămēnālis, e, adj., *of* or *relating to the Muses* (post-class.): Hippocrene, Avien. Phaen. Arat. 495. modi, Sid. Ep. 3, 3: familia, Symm. Ep. 1, 53. 6383#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6382#camera#cămĕra (in MSS. and editt. also că-măra; cf. Charis. p 43 P.), ae, f., = καμάρα [cf. κάμπτω = to bend, curve; Ital. camera; Germ. Kammer; Fr. chambre; `I` Engl. chamber], **a vault**, **an arched roof**, **an arch**, Varr. R. R. 3, 7, 3; 3, 8, 1; Lucr. Fragm. ap. Charis. l. l.; Cic. Q. Fr. 3, 1, 1, § 1; Sall. C. 55, 4; Prop. 3 (4), 2, 10; Varr. R. R. 1, 59, 2; 3, 7, 3; Col. 4, 17, 8; 11, 3, 60: camera vitrea, **covered with glass**, Plin. 36, 25, 64, § 189.—In ships, Suet. Ner. 34; cf. upon the manner of building them, Vitr. 7, 3 : camerae caelum, *the interior of a vault* or *arch*, id. ib.— `II` Transf., *a flat ship with an arched covering*, *used by those dwelling on the Black Sea*, Tac. H. 3, 47; Gell. 10, 25, 5. 6384#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6383#camerarius#cămĕrārĭus ( cămă-), a, um, adj. camera : cucurbitae, `I` *which climb over something*, *climbing* (opp. plebeiae, that creep upon the ground), Plin. 19, 5, 24, § 70. 6385#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6384#cameratio#cămĕrātĭo, ōnis, f. camero, prop. an arching; `I` hence, abstr. pro concr., **a vault**, **arch**, Spart. Carac. 9, 5. 6386#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6385#Cameria#Cămĕrĭa, ae, f., = Καμερία, `I` *a town in Latium*, Liv. 1, 38, 4 (in Plin. 3, 5, 9, § 68, and Tac. A. 11, 24, Cămĕrĭum).— `II` Deriv.: Cămĕrīnus, a, um, adj., *of Camerinus* : municipium, Sid. Ep. 2, 9.— As *subst.* `I..1` Cămĕrīni, ōrum, m., *the inhabitants of Cameria*, Val. Max. 6, 5, n. 1. — `I..2` Cămĕrīnus, i, m., *a cognomen in the very distinguished* gens Sulpicia, Liv. 3, 31, 8; 5, 14, 5; 29, 2 al.—Hence, for *people of rank* in gen., Juv. 7, 90; 8, 38. 6387#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6386#Camerinum#Cămĕrīnum, i, n., `I` *a town in Umbria*, *on the borders of Picenum*, now *Camerino*, Cic. Att. 8, 12, B, 2; Caes. B. C. 1, 15.— `II` Derivv. `I.A` Cămers, ertis, adj., *of Camerinum* : ager, Cic. Sull. 19, 53.— *Subst.* : Cămertes, ium (Camertum, Sil. 4, 157), m., *the inhabitants of Camerinum*, Plin. 3, 14, 19, § 113; friends of the Romans, both in opp. to the Etruscans, and later against Hannibal, Cic. Balb. 20, 47; Liv. 9, 36, 7 and 8; 28, 45, 20.—In sing. : fulvum Camertem, Verg. A. 10, 562 : laudande Camers, Sil. 8, 463.—* `I.B` Cămertīnus, a, um, adj., *of Camerinum* : foedus, Cic. Balb. 20, 46. 6388#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6387#Camerium#Cămĕrium, v. Cameria. 6389#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6388#camero#cămĕro ( cămă-), āre, v. a. camera, `I` *to vault* or *arch over*, Plin. 10, 30, 50, § 97. — Trop. : cameratum elogium, **constructed with art**, Cassiod. Hist. Eccl. 1, 1. 6390#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6389#Cameses#Cămĕses, is, m., `I` *a mythic king in Italy*, *contemporary with Janus*, Hyg. ap. Macr. S. 1, 7, 19. 6391#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6390#camilla1#camilla or casmilla, ae, f., v. 1. camillus, II. 6392#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6391#Camilla2#Camilla, ae, f., `I` *a Volscian heroine*, *who perished in the war between Æneas and Turnus*, Verg. A. 7, 803; 11, 535. 6393#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6392#camillum1#camillum, v. cumera. 6394#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6393#camillum2#camillum, i, n., in architecture = loculamentum, Vitr. 10, 15 dub. (Rode supposes scamillum, a little bench; Bald. Lex. Vitr. batillum). 6395#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6394#camillus1#cămillus (also casmilus; cf. Camena and Varr. L. L. 7, § 34 Müll.), i, m. with difficulty connected with the Samothracian Kabiren-Hermes, Κάδμιλος and Κάδμος; cf. Varr. L. L. 7, 3, § 34 Müll., and Macr. S. 3, 8; perh. dim. from root of Camena; cf. carmen, `I` *a noble youth employed in the sacrifices of the* Flamen Dialis, and then, gen., *in religious offices*, Paul. ex Fest. p. 43 Müll.: hiberno pulvere, verno luto, grandia farra Camille metes, Poët. ib. p. 93. —The same verse is given with the expl., Camillus adulescens est, by Serv. ad Verg. G. 1, 101: Romani pueros et puellas nobiles et investes Camillos et Camillas appellant, flaminicarum et flaminum praeministros, Macr. S. 3, 8, 7; repeated by Serv. ad Verg. A. 11, 543; cf. also Paul. ex Fest. p. 63 Müll. s. v. cumeram.— `I.B` = pusillus, *small*, Quint. 8, 3, 19.— `II` camilla, ae, f., *a maiden of unblemished birth and character* : caelitum camilla, Pac. ap. Varr. L. L. 7, § 34 Müll. (Trag. Rel. v. 232 Rib.): = administra, *since only such maidens were permitted to serve in the sacred rites*, v. Varr. l. l.; Macr. S. 3, 8, 7; Serv. ad Verg. A. 11, 543. 6396#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6395#Camillus2#Cămillus, i, m., `I` *a cognomen of several persons in the* gens Furia; the most distinguished of whom was M. Furius Camillus, **who conquered Veii**, **and freed Rome from the Gauls**, Liv. 5, 19, 2 sq.; Cic. Rep. 1, 3, 6. 6397#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6396#camino#cămīno, no `I` *perf.*, ātum, 1, v. a. caminus, *to make like an oven* or *furnace* (very rare; perh. only in the foll. pass.), Plin. 16, 6, 8, § 23 : caminata fossura, id. 17, 11, 16, § 80. 6398#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6397#caminus#cămīnus, i, m., = ἡ κάμινος [Germ. Kamin; Fr. chemine/e; Engl. chimney], `I` *a furnace.* `I` *A smelting-furnace for the working of metals*, *a forge*, Ov. M. 7, 106; Pers. 5, 10; Plin. 33, 4, 21, § 69; 35, 6, 16, § 35: crescunt (patrimonia) incude assiduā semperque ardente camino, i. e., **by incessant labor**, Juv. 14, 118.— `I.B` Poet., *the forge* or *smithy of Vulcan and the Cyclopes*, *under Ætna*, Verg. A. 3, 580; 6, 630; 8, 418; Ov. F. 4, 473; Plin. 2, 106, 110, § 237.— `II` *A furnace for heating an apartment*, Hor. Ep. 1, 11, 19; Suet. Vit. 8.—Hence, `I.B` Meton. = ignis, *fire* : camino luculento uti, Cic. Fam. 7, 10, 2; Hor. S. 1, 5, 81; Sen. Thyest. 766.— `I.C` Prov.: oleum addere camino, **to pour oil upon the fire**, **to aggravate an evil**, Hor. S. 2, 3, 321. 6399#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6398#Camirus#Cămīrus or -ŏs, i, m., = Καμειρος. `I` *Son of the fourth Hercules*, *brother of Jalysus and Lindus*, *and founder of the town named after him in Rhodes*, Cic. N. D. 3, 21, 54; Mel. 2, 7, 4; Plin. 5, 31, 36, § 132. — `II` *A town on the west side of the island of Rhodes*, Mel. 2, 7, 4; cf. Cic. N. D. 3, 21, 54.—Hence, Camīrenses, ium, m., *the inhabitants of Camirus*, Macr. S. 1, 17, 35; 1, 17, 45. 6400#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6399#camisia#camĭsĭa, ae, f. Gallic; whence Ital. camicia, Fr. chemise, `I` *a linen shirt* or *night-gown* : camisias vocari, quod in his dormimus in camis id est stratis nostris, Isid. Orig. 19, 22, 29; cf. id. ib. 19, 21, 1; Hier. Ep. Vest. Mul. 64, n. 11; Paul. ex Fest. s. v. supparus, p. 310 Müll. 6401#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6400#cammaron#cammăron, i, n., = κάμμαρον, `I` *a plant*, *also called* aconitum, Plin. 27, 3, 2, § 9. 6402#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6401#cammarus#cammărus ( camărus, gammă-rus), i, m., = κάμμαρος, `I` *a sea-crab*, *lobster* (so called from its vaulted back), Varr. R. R. 3, 11, 3; Col. 8, 15, 6; 8, 17, 4; Plin. 27, 3, 2, § 9; 31, 8, 44, § 96; Mart. 2, 43; Juv. 5, 84 al. 6403#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6402#Camoena#Cămoena, ae, v. Camena. 6404#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6403#campa#campa, ae, v. campe. 6405#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6404#campagus#campăgus, i, m., `I` *a kind of boot worn by military officers* (late Lat.), Treb Gall. 16; Capitol. Max. jun. c. 2; Edict. Diocl. p. 24. 6406#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6405#campana1#campana, ae, f. Ital. campana, a bell; campanile, a belfry, `I` *a bell* (late Lat.), Dig. 41, 1, 12. 6407#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6406#Campana2#Campāna, ae, f., v. Campania, II. A. 1. 6408#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6407#campaneus#campānĕus or campānĭus, a, um, adj. campus; in the land surveyors = campestris, `I` *of* or *pertaining to the fields* : loca, Innocent. ap. Goes. pp. 239 and 240. 6409#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6408#Campania#Campānĭa, ae, f., = Καμπανία [campus, i. e. the plain, the level country], `I` *the very fruitful and luxurious* ( Cic. Agr. 2, 35, 95) *province of Campania*, *in Middle Italy*, *whose chief city was Capua*, now *Terra di Lavoro*, Mel. 2, 4, 2 and 9; Liv. 2, 52, 1; Tib. 1, 9, 33; Plin. 3, 5, 9, § 60; Flor. 1, 16, 3.— `II` Derivv. `I.A` Campānus, a, um, adj., *Campanian*, *of Campania* : ager, Cic. Agr. 1, 7, 20; 2, 32, 87; Brut. ap. Cic. Fam. 11, 20, 3: rus, Mart. 9, 61, 4 : colonia, Cic. Agr. 2, 32, 85 : matres, Liv. 26, 13, 15 : merum, Mart. 1, 19, 6 : Lyaeus, i. e. **wine**, id. 1, 13, 118 : rosae, Plin. 21, 4, 10, § 16; cf. Mart. 9, 61: aes, Plin. 34, 8, 20, § 95 : supellex, i. e. **earthen**, Hor. S. 1, 6, 118 : trulla, id. ib. 2, 3, 144 : luxuria, Liv. 23, 45, 2 : morbus, *a kind of wart* or *tumor endemic in Campania*, Hor. S. 1, 5, 62 (v. Schol. Crucq.): Campanus pons, *near Capua*, *leading over the* Savo *to* Sinuessa, Hor. S. 1, 5, 45; Plin. 14, 6, 8, § 62: urbs, i. e. **Capua**, Verg. A. 10, 145 : Via, *a branch of the* Via Appia, Suet. Aug. 94; Vitr. 8, 3; Inscr. Grut. 374, 5; 611, 13 al.— Subst. `I.A.1` campāna, ae f., *a*, *stilyard*, Isid. Orig. 16, 25, 6; Gloss. Vat. ap. Auct. Class. 7, p. 581 Mai.— `I.A.2` *Plur.* : Campāni, ōrum, m., *the inhabitants of Campania*, *the Campanians*, Cic. Agr. 1, 7, 20; 2, 35, 94 and 96 al.— `I.B` Campā-nĭcus, a, um, adj., *Campanian* : aratra, Cato, R. R. 135, 2 : fiscinae, id. ib. and 153: serta, id. 107, 1 ( Plin. 21, 9, 29, § 53: sertula Campana): peristromata, Plaut. Ps. 1, 2, 13. —* `I.C` Campānĭus, a, um, adj., *Campanian* : terra = Campania, Tib. 1, 9, 33 (cf.: terra Arabia, Celtiberia, etc.).—* `I.D` Campans, antis, adj., *of Compania* : genus, Plaut. Trin. 2, 4, 144 Brix ad loc. (also ap. Non. p. 486, 24). 6410#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6409#campe#campē (Col. poët. 10, 324; 10, 366), ēs (the Lat. form of the nom. campa is not used), f., = κάμπη. * `I` *A turning*, *writhing* : campas dicere, **to seek evasions**, Plaut. Truc. 5, 50.— `II` *A caterpillar*, pure Lat. eruca, Col. l. l. (cf. id. 11, 3, 63, κάμπαι); Pall. 1, 35, 6 and 13. 6411#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6410#Campensis#Campensis campus, `I` *a surname of Isis*, *who had a temple on the Campus Martius*, App. M. 11, p. 270, 27. 6412#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6411#campester#campester ( campestris, Cato ap. Prisc. p. 696 P.; Col. 3, 13, 8; 7, 2, 3; 3, 14, 1, is suspicious; v. Schneid. ad h. l.), tris, tre, adj. id.. `I` *Of* or *pertaining to a level field*, *even*, *flat*, *level*, *champaign*, opp. montanus and collinus; cf. Liv. 10, 2, 5; 40, 38, 2; 40, 53, 3 al.: tria genera simplicia agrorum campestre, collinum et montanum, Varr. R. R. 1, 6, 2 : campester locus, id. ib. § 6; cf.: vineae collinae et campestres, Col. 12, 21, 1 : resina, Plin. 24, 6, 22, § 34 : acer, id. 16, 15, 26, § 67 al. : locus, Col. 3, 13, 8 : pars, id. 1, 2, 3. situs, id. 7, 2, 3: sationes, id. 11, 3, 21 : positio, id. 1, 2, 4 : culta, Plin. 25, 5, 18, § 39 : campestres ac demissi loci, Caes. B. G. 7, 72 : iter, id. B. C. 1, 66; Liv. 21, 32, 6: vici, id. 40, 58, 2 : urbs, id. 23, 45, 10. oppidum, id. 27, 39, 12: barbari, **dwelling in plains**, id. 39, 53, 13; cf. Scythae, Hor C. 3, 24, 9: hostis, **fighting on a plain**, Liv. 22, 18, 3 al. — `I.B` *Subst.* : campe-strĭa, ĭum, n., *a plain*, *flat land*, *level ground*, Tac. G. 43: in campestribus, Plin. 6, 26, 30, § 118.— `II` *Relating to the Campus Martius.* `I.A` *Of the athletic exercises held there* : ludus, Cic. Cael. 5, 11 : proelia, **contests in the Campus**, Hor. Ep. 1, 18, 54 : exercitationes, Suet. Aug. 83; id. Ner. 10: decursio, id. Galb. 6 *fin.* : arma, **used in the contests held there**, Hor. A. P 379.— Hence, `I.B.2` Subst. `I.2.2.a` campestre, is, n. (sc. velamentum), *a leather apron worn about the loins*, *a wrestling-apron* (orig. of the combatants in the Field of Mars; hence the name): campestria Latinum verbum est, sed ex eo dictum, quod juvenes, qui exercebantur in Campo, pudenda operiebant; unde qui ita succincti sunt campestratos vulgus appellat, Aug. Civ Dei, 14, 17.—Also worn in hot weather under the toga, in place of the tunic, Hor. Ep. 1, 11, 18; Vulcat. Av id. Cass. 4 al.— `I.2.2.b` campe-stres, ĭum, m., *the deities who presided over contests*, Inscr. Orell. 1358; 1794; 2101; Inscr. Don. 59, 5.— `I.B` *Pertaining to the comitia held in the Campus Martius* : quaestus, Cic. Har. Resp. 20, 42 : gratia. Liv. 7, 1, 2: res ex campestri certamine in senatum pervenit, id. 32, 7, 11 : operae, Suet. Aug. 3 : temeritas, Val. Max. 4, 1, n 14. 6413#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6412#campestratus#campestrātus, i, m., `I` *clothed with the campestre* or *apron*, Aug. Civ. Dei, 14, 17; v. campester, II. A. 2. a. 6414#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6413#campicursio#campĭ-cursĭo (better as two words), ōnis, f. campus, `I` *military exercise in the* Campus Martius, Veg. Mil. 3, 4 (in Suet. Ner. 7, and id. Galb. 6, called decursio). 6415#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6414#campidoctor#campĭ-doctor (better as two words), ōris, m. id., `I` *one who drills* or *exercises soldiers in the* Campus Martius, *a drill-master*, Veg. Mil. 3, 6; 3, 8; 1, 13; Lampr. Alex. Sev. 53; Amm. 15, 3, 10; Inscr. Orell. 1790; 3495. 6416#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6415#campigeni#campĭgĕni, ōrum, m. campus-gigno, `I` *well disciplined soldiers* (late Lat.), Veg. Mil. 2, 7. 6417#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6416#campsanema#campsanēma, ătis, n., `I` *a plant*, = ros marinus, App. Herb. 79. 6418#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6417#campso#campso, āre, v. a. κάμπτω, to bend, to turn, `I` *to turn around a place*, *to sail by*, *to double* : Leucatam, Enn. ap. Prisc. p. 906 P. (Ann. v. 334 Vahl.; cf. campter and flecto). 6419#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6418#camptaules#camptaules, ae, m., `I` *an unknown kind of musician*, Vop. Carin. 19. 6420#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6419#campter#campter, ēris, m., = καμπτήρ, `I` *a bending*, *turning*, *an angle*, Pac. ap. Non. p. 65, 1 (Trag. Rel. v. 48 Rib.). 6421#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6420#campus1#campus, i, m. cf. κῆπος, Dor. κᾶπος; perh. for scampus from σκάπτω, to dig, scabo; whence Campania, and perh. Capua; for the inserted *m*, cf. AAB-' λαμβάνω. `I` In gen. `I.A` Lit., of any open, level land, without reference to cultivation or use, *an even*, *flat place*, *a plain*, *field* (freq. and class.; cf.: ager, planities, aequor; opp. mons, collis, silva, etc.; cf. Doed. Syn. III. p. 8 sq.): saxum plani raptim petit aequora campi, Lucr. 3, 1015; cf. id. 5, 950: in camporum patentium aequoribus, Cic. Div. 1, 42, 93 : aequor campi, Verg. A. 7, 781; Sil. 5, 376: aequo dare se campo, id. 9, 56 : in aequo campi, Liv. 5, 38, 4 : campos pedibus transire, Lucr. 4, 460; cf. id. 5, 493: campos et montes peragrantes, Cic. Div. 1, 42, 94; cf. id. N. D. 2, 39, 98: spatia frugifera atque immensa camporum, id. ib. 2, 64, 161; Col. 1, 2, 4; Lucr. 5, 1372: campus in prata et arva salictaque et arundineta digestus, Col. 1, 2, 3; cf. Auct. Her. 4, 18, 25; Curt. 8, 1, 4; Lucr. 5, 782; Tib. 4, 3, 1: virentes, Lucr. 1, 19 : frequens herbis et fertilis ubere, Verg. G. 2, 185 : gramineus, id. A. 5, 287; Hor. C. 2, 5, 6: pingues Asiae, id. Ep. 1, 3, 5 : redeunt jam gramina campis, id. C. 4, 7, 1: herbosus, id. ib. 3, 18, 9 : herbidus aquosusque, Liv. 9, 2, 7 : opimus, id'. 31, 41, 7: campi frumenti ac pecoris et omnium copiā rerum opulenti, id. 22, 3, 3 : pigri, Hor. C. 1, 22, 17 al. — Campus, like ager, is used in a wider or more restricted sense, as conveying a particular or more general idea: in agro publico campi duo milia jugerum immunia possidere, Cic. Phil. 3, 9, 22 : agros Vaticanum et Pupinium, cum suis opimis atque uberibus campis conferendos, id. Agr. 2, 35, 96 : si pinguis agros metabere campi, Verg. G. 2, 274 and 276; Lucr. 2, 324 sq.: certamina magna per campos instructa, id. 2, 5 : campus terrenus, Liv. 33, 17, 8 : dimicaturum puro ac patenti campo, id. 24, 14, 6 : (praefecti regii) suas copias in campum Marathona deduxerunt, Nep. Milt. 4, 2 : numquam in campo ( *in the free*, *open field*) sui fecit potestatem, id. Ages. 3, 6; so id. Hann. 5, 4; Ov. M. 10, 151; cf. id. ib. 13, 579: insistere Bedriacensibus campis ac vestigia recentis victoriae lustrare oculis concupivit (Vitellius), Tac. H. 2, 70; so, Bebriaci Campo spolium affectare, **the battlefield**, Juv. 2, 106 : campum colligere, Veg. Mil. 3, 25.— `I.A.2` Meton., *the produce of the field* : moriturque ad sibila (serpentis) campus, Stat. Th. 5, 528.— `I.B` Poet. like aequor, in gen., *any level surface* (of the sea, a rock, etc.): caeruleos per campos, Plaut. Trin. 4, 1, 15 : campi natantes, Lucr. 5, 489; 6, 405; 6, 1141: liquentes, Verg. A. 6, 724; 10, 214: campus Liberioris aquae, Ov. M. 1, 41; 1, 43: latus aquarum, id. ib. 1, 315; 11, 356: immotā attollitur undā Campus (i. e. saxum), Verg. A. 5, 128.— `I.C` Trop. : feratur eloquentia non semitis sed campis, **on the open field**, Quint. 5, 14, 31 : (oratio) aequo congressa campo, **on a fair field**, id. 5, 12, 92 : velut campum nacti expositionis, id. 4, 2, 39.— `II` Esp. `I.A` As geog. designation. `I.A.1` Campi Alēii, *a plain in Lycia*, Cic. Tusc. 3, 26, 63.— `I.A.2` Campi Lăpĭdĕi, *a stony plain near Marseilles*, now *La Crau*, Hyg. Astr. 2, 6; Plin. 3, 4, 5, § 34; 21, 10, 31, § 57.— `I.A.3` Campi Ma-cri, *a district in* Gallia Cisalpina, *on the river Macra*, Varr. R. R. 2, prooem. § 6; Liv. 41, 18, 6; 45, 12, 11.— `I.A.4` Campi Magni, *in Africa*, Enn. ap. Cic. de Or. 3, 42, 167 (cf. Vahl. p. 167); Liv. 30, 8, 3.— `I.A.5` Campi Vĕtĕres, *in Lucania*, Liv. 25, 16, 25.— `I.B` *An open place in* or *near Rome.* `I.A.1` Campus Esquĭlīnus, *on the Esquiline Hill*, Cic. Phil. 9, 7, 17; Suet. Claud. 25.— `I.A.2` Campus Flāmĭnĭus, *on which stood the Circus Flaminius*, Varr. L. L. 5, § 32 Müll. — `I.A.3` Campus Scĕlĕrātus, *near the Colline Gate*, Liv. 8, 15, 8; Fest. p. 333 Müll. — `I.A.4` Far more freq. Campus, *a grassy plain in Rome along the Tiber*, *in the ninth district*, orig. belonging to the Tarquinii, after whose expulsion it was consecrated to Mars ( Liv. 2, 5, 2); hence fully called Campus Martĭus, *a place of assembly for the Roman people at the* comitia centuriata, Cic. Cat. 1, 5, 11; id. Q. Fr. 2, 2, 1; id. Rab. Perd. 4, 11; Hor. C. 3, 1, 11; Quint. 11, 1, 47 al.—Hence, `I.2.2.b` Meton., *the comitia themselves* : curiam pro senatu, campum pro comitiis, Cic. de Or. 3, 42, 167 : fors domina campi, id. Pis. 2, 3 : venalis, Luc. 1, 180; also, *much resorted to by the Romans for games*, *exercise*, *and recreation*, *a place for military drills*, etc. (cf. campicursio and campidoctor), Cic. Off. 1, 29, 104; id. Quint. 18, 59; id. Fat. 4, 8; 15, 34; id. de Or. 2, 62, 253; 2, 71, 287; Hor. C. 1, 8, 4; 1, 9, 18; 3, 7, 26; id. S. 1, 6, 126; 2, 6, 49; id. Ep. 1, 7, 59; 1, 11, 4; id. A. P. 162.— `III` Trop., *a place of action*, *a field*, *a theatre*, *opportunity*, *subject for debate*, etc. (cf. area) (a favorite figure of Cic.): me ex hoc ut ita dicam campo aequitatis ad istas verborum angustias revocas, Cic. Caecin. 29, 84 : cum sit campus, in quo exsultare possit oratio, cur eam tantas in angustias et in Stoicorum dumeta compellimus? id. Ac. 2, 35, 112; cf. id. de Or. 3, 19, 70: in hoc tanto tamque immenso campo cum liceat oratori vagari libere, id. ib. 3, 31, 124 : magnus est in re publicā campus, multis apertus cursus ad laudem, id. Phil. 14, 6, 17 : nullum vobis sors campum dedit, in quo excurrere virtus cognoscique posset, id. Mur. 8, 18; Plin. Pan. 31, 1: honoris et gloriae campus, id. ib. 70, 8: rhetorum campus de Marathone, Salamine, Plataeis, etc., Cic. Off. 1, 18, 61; Juv. 1, 19. 6422#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6421#campus2#campus, i, m., = κάμπος, `I` *a seaanimal* : marini = hippocampi, Mart. 9, 43, 1. 6423#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6422#Camulodunum#Camulŏdūnum, i, n., `I` *a town of the Trinobantes in Britain*, *the first Roman colony under Claudius*, now *Colchester*, Tac. A. 12, 32; 14, 31; also called Camalŏdū-num, Inscr. Orell. 208: Camolŏdūnum, Itin. Anton. p. 230 Parth.; and Camal-dūnum, Plin. 2, 75, 77, § 185. 6424#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6423#Camulus#Cămŭlus, i, m., `I` *a surname of Mars*, Inscr. Grut. 56, 11; 40, 9. 6425#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6424#camum#camum, i, n., `I` *a kind of beer*, Dig. 33, 7, 12; Edict. Diocl. p. 28. 6426#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6425#camur#camur, ra, rum, adj. acc. to Macr. S. 6, 4 *fin.*, peregrinum verbum; prob. root of κάμπτω; cf.: camera, καμάρα, Non. p. 30, 8; Paul. ex Fest. p. 43 Müll.; Serv. ad Verg. G. 3, 55; nom. camur, Isid. Orig. 12, 1, 35; 15, 8, 5, `I` *crooked*, *turned inwards* (very rare): camuris hirtae sub cornibus aures, Verg. G. 3, 55 (camuris, i. e. curvis; unde et camerae appellantur, Serv.: camuri boves sunt, qui conversa introrsus cornua habent, Philarg.): arcus, *an arch*, *vault*, Prud. στεφ. 12, 53; cf. Jan. ad Macr. S. 6, 4, 21. 6427#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6426#camus#cāmus, i, m., = κημός (Dor. καμός). `I` *A muzzle* for horses (only in eccl. Lat.), Vulg. Psa. 31, 9; Ambros. Hex. 6, 3.—* `II` Perh. *a kind of collar for the neck*, Non. p. 200, 16 (Trag. Rel. v. 302 Rib.). †† cana, Gr. (* κάνεον, plur. κάνεα κάνη, a wicker basket) for canistra, acc. to Paul. ex Fest. p. 45 Müll. 6428#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6427#canaba#cānăba (or cannăba), ae, f. kindr. with κάναβος and κάννα; acc. to others, with καλύβη, `I` *a hovel*, *hut*, Aug. Serm. 61, de Temp.; Inscr. Orell. 39; 4077. 6429#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6428#canabula#cānăbŭla, ae, f. dim. canaba, `I` *a small hovel*, Auct. Limit. p. 257 Goes. 6430#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6429#Canace#Cănăcē, ēs, f., = Κανάκη. `I` *Daughter of Æolus*, *who*, *living in incest with her brother Macareus*, *bore a son to him*, *and was forced by her father to kill herself*, Ov. H. 11; id. Tr. 2, 384.— `II` *The name of a dog*, Ov. M. 3, 217; Hyg. Fab. 181. 6431#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6430#canacheni#cănăchēni, ōrum, m., `I` *a class of thieves*, Arn. 6, p. 207 dub.; cf. Öhler ad h. l. 6432#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6431#Canachus#Cănăchus, i, m., = Κάναχος, `I` *the name of two artists of Sicyon*, Cic. Brut. 18, 70; Plin. 34, 8, 19, § 50. 6433#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6432#Canae#Canae, ārum, f., = Κάναι, `I` *a town on the coast of Æolis*, *opposite Mytilene*, now *Kanot-Koli*, Liv. 36, 45, 8; cf. Mel. 1, 18; Plin. 5, 30, 32, § 122. 6434#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6433#canalicius#cănālĭcĭus, a, um, v. canaliensis. 6435#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6434#Canalicolae#Cănālĭcŏlae, ārum, m., `I` *poor* or *lazy people who used to lounge near the Forum*, *at a place called the Canalis*, Paul. ex Fest. p. 45 Müll. 6436#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6435#canaliculatus#cănālĭcŭlātus, a, um, adj. canaliculus, `I` *like a channel* or *pipe*, *channelled*, Plin. 19, 7, 36, § 119; 27, 9, 55, § 78. 6437#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6436#canaliculus#cănālĭcŭlus, i, m. ( cănālĭcŭla, ae, f. (ante- and post-class.), Varr. R. R. 3, 5, 14; Lucil. ap. Non. p. 198, 7; Gell. 17, 11, 2; cf. canalis), dim. canalis, `I` *a small channel*, *pipe*, or *gutter.* `I` *A water-channel*, Vitr. 10, 14 *fin.*; Col. 8, 15, 6.— `II` *A channel of a triglyph*, Vitr. 4, 3.— `III` *The channel* or *groove of a catapult*, Vitr. 10, 15.— `IV` In surgery, *a splint for broken bones*, Cels. 8, 2 *fin.* 6438#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6437#canaliensis#cănālĭensis, e, and cănālĭcĭus, a, um, adj. id., `I` *dug out of shafts* or *pits* : aurum, quod puteis foditur canalicium vocant, alii canaliense, Plin. 33, 4, 21, § 68; *absol.* (sc. aurum), id. 33, 4, 23, § 80. 6439#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6438#canalis#cănālis, is, m. (rarely ante- and postclass., f., Cato, R. R. 18, 6; Varr. R. R. 3, 5, 2; 3, 7, 8; 3, 11, 2; Auct. Aetn. 127 and 149; cf. the dim. canaliculus, etc., Rudd. I. p. 25, n. 35) [kindr. with Sanscr. root khan, fodere, perfodere; Gr. χαίνω, χανῶ; Germ. gähnen, to yawn; or cf. canna, a pipe, reed; Fr. canale; Engl. canal; Sp. cañon]. `I` In gen., *a pipe*, *groove*, *channel*, whether open or closed, esp. *a water-pipe* or *channel*, *a conduit*, *a canal*, Cato, R. R. l. l.; Varr. R. R. l. l.; Verg. G. 3, 330; Caes. B. C. 2, 10; Verg. G. 4, 265; Liv. 23, 31, 9; Suet. Claud. 20; Vitr. 8, 7; Plin. 6, 22, 24, § 82; Stat. S. 1, 2, 205; Auct. Aetn. 127 al.—Of *a channel* or *trench in mines*, Plin. 33, 4, 21, § 69.—Of *the windpipe* : animae, Plin. 8, 10, 10, § 29. —Of *the* cervix vulvae, Cels. 4, 1, § 38.—Of *a sewer running to the* cloaca: (fore) in medio propter canalem, Plaut. Curc. 4, 1, 15; cf. canalicolae.— `I.B` Trop. (not in Cic.), of vision: (pupillae) angustiae non sinunt vagari incertam aciem ac velut canali dirigunt, Plin. 11, 37, 55, § 148; cf.: cujus limine transmeato... jam canale directo perges ad regiam, App. M. 6, p. 180, 19.—And of *the flow of speech* : pleniore canali fluere, Quint. 11, 3, 167 : certo canali cuncta decurrere, Gallicanus ap. Non. p. 198, 5.— `II` Esp. `I.A` In architecture, *the groove* or *fluting upon Ionic capitals*, Vitr. 3, 5, 7.— — `I.B` *The channel for missiles in a catapult*, Vitr. 10, 13, 7.— `I.C` In surgery, *a splint for holding broken bones together*, Cels. 8, 10, § 65 sq.— `I.D` *A household utensil of unknown form and use*, Dig. 33, 7, 12, § 21.— `I.E` *A musical instrument*, *the reed-pipe*, Calp. Ecl. 4, 76. 6440#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6439#canarius#cănārĭus, a, um, adj. canis, `I` *of* or *pertaining to dogs*, *dog-* : augurium, i. e. *in which dogs were offered*, Auct. ap. Plin. 18, 3, 3, § 14; Fest. s. v. rutilae, p. 285 Müll. (cf. Ov. F. 4, 936; Col. 10, 342 sq.; Paul. ex Fest. s. v. catularia, p. 45 Müll.): herba, *a kind of grass;* acc. to Sprengel, *fingerformed panic* : Panicum dactylon, Linn.: lappa, Plin. 24, 19, 116, § 176.— `II` Transf. `I.A` As *adj. prop.* : Cănārĭa insula, *one of the* Insulae Fortunatae *in the Atlantic Ocean*, *so called from its large dogs*, Plin. 6, 32, 37, § 205; Sol. 56, 17.— *Plur.* : Canariae insulae, **the Canary islands**, Arn. 6, 5.— `I.B` As *nom. prop.* : Cănārii, ōrum, m., *a voracious people of Mauritania*, Plin. 5, 1, 1, § 15. 6441#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6440#canaster#cānaster, μιξοπόλιος, `I` *half-gray*, *grizzled*, Gloss. Gr. Lat. [canus]. 6442#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6441#canatim#cănātim, adv. canis, `I` *in the manner of a dog*, *like a dog*, κυνηδόν, Nigid. ap. Non. p. 40, 26. 6443#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6442#cancamum#cancămum, i, n., = κάγκαμον, `I` *an Arabian gum used for incense* : Amyris Kataf, Forsk.; Plin. 12, 20, 44, § 98. 6444#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6443#cancellarius1#cancellārĭus, ii, m. cancelli; Engl. chancellor (late Lat.). `I` *A kind of porter*, *door-keeper*, Vop. Carin. 16.— `II` *A secretary*, Cassiod. Var. 11, 6. 6445#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6444#cancellarius2#cancellārĭus, a, um, adj. cancelli, `I` *living* or *kept behind bars* : turdus, Schol. Pers. 6, 24. 6446#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6445#cancellatim#cancellātim, adv. cancellatus, cancello, `I` *lattice-formed*, *trellis-like* (post-Aug.; most freq. in Plin. the elder), Plin. 7, 20, 19, § 81; 9, 33, 52, § 103; 11, 37, 79, § 201; Sid. Ep. 5, 17. 6447#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6446#cancellatio#cancellātĭo, ōnis, f. cancello, in the agrimensores, `I` *the fixing of boundaries*, *the measuring of land*, Front. Col. p. 109 Goes.; Sicul. Flacc. p. 16. 6448#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6447#cancelli#cancelli, ōrum ( sing. cancellus, Dig. 43, 24, 9, § 1), m. dim. 2. cancer, `I` *a lattice*, *enclosure*, *grating*, *grate*, *balustrade*, *bars*, *railings* : ( = κιγκλίδες; Latini tamen cancellos non tantum fores τοῦ δικαστηρίου, sed etiam omne consaeptum appellant, Salmas. Hist. Aug. p. 483) scenici et theatri, Varr. R. R. 3, 5, 4: aenei rivorum, Col. 8, 17, 6; *the bar in a court of justice*, Cic. Verr 2, 3, 59, § 135: tantus ex fori cancellis plausus excitatus, **the barrier in public spectacles**, id. Sest. 58, 124 : circi, Ov. Am. 3, 2, 64 : aedium, Dig. 30, 41, § 10; 33, 7, 12, § 26: fenestrarum, Aug. Trin. 11, 2 : saepta cancellorum, Amm. 30, 4, 19.—Of the *reticulated skin* of the elephant, Plin. 8, 10, 10, § 30; cf. cancello.— `I.B` Trop., *boundaries*, *limits* (so perh. only in Cic.): si extra hos cancellos egredi conabor, quos mihi ipse circumdedi, Cic. Quint. 10, 36 : esse certam rerum forensibus cancellis circumscriptam scientiam, id. de Or. 1, 12, 52 : severitatis, Cod. Th. 1, 12, 8.— `II` Meton., *the space enclosed by boundaries*, Auct. B. Afr. 15 *fin.* 6449#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6448#cancello#cancello, āvi, ātum, 1, v. a. cancelli (post-Aug.). `I` In gen., *to make like a lattice*, *to lattice* : solum, i. e. with vines, Col. 4, 2, 2 : cancellata cutis (elephanti), Plin. 8, 10, 10, § 30; cf. cancelli: cancellato bracchiorum implexu, id. 9, 51, 74, § 164. — `II` Esp., in the Lat. of the jurists, *to strike out a writing lattice-wise* ( Χ), *to strike* or *cross out*, *to cancel* : testamentum, Dig. 28, 4, 2 : chirographum, ib. 22, 3, 24 : tabulae cautionesque cancellatae, ib. 47, 2, 84; 2, 14, 47, § 2; 29, 1, 15, § 1; Cod. 6, 33, 3. 6450#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6449#cancellosus#cancellōsus, a, um, adj. cancelli, `I` *covered with bars* or *a railing* : postes, Cassiod. Var. 5, 42. 6451#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6450#cancellus#cancellus, i, m., v. cancelli. 6452#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6451#cancer1#cancer, cri ( `I` *gen.* canceris, Lucr. 5, 616; Arn. 1, p. 30; *acc. plur.* canceres, Cato, R. R. 157, 3), m. ( *neutr.* Claudius, Quadrig. ap. Prisc. p. 697 P.; Scrib. Comp. 206 and 240) [cf. καρκίνος; root kar-, to be hard; whence κάρυον, cornu], *a crab*, *a river-crab*, *sea-crab.* `I` Lit., Plin. 9, 31, 51, § 97 sq.; 19, 10, 58, § 180; Pall. 1, 35, 7; Ov. M. 15, 369; Plaut. Ps. 4, 1, 45; Verg. G. 4, 48; Col. 9, 5, 6: cancer femina, Plin. 32, 10, 46, § 134; Pall. 1, 35, 7.—* `I.B` Meton., *hands that cling fast like the claws of crabs* : Orci cancri, App. M. 6, p. 176, 26.— `II` As *nom. propr.*, *the Crab*, *the sign of the zodiac in which the sun is found at the time of the summer solstice*, Lucr. 5, 616; Ov. M. 2, 83; 10, 127; id. F. 6, 727; Cic. N. D. 2, 43, 110; Luc. 10, 259; cf. Hyg. Astr. 2, 23; Macr. S. 1, 17 *fin.*; acc. to the fable, *as an animal hostile to Hercules in the contest with the Lernœan hydra;* cf. Hyg. l. l. Hence, Lernaeus, Col. 10, 313.— `I.B` Poet. for *the region of the south*, *the south*, Ov. M. 4, 625.— `I.C` To designate *great* or *violent heat*, Ov. M. 10, 127.— `III` In medicine, *a crawling*, *eating*, *suppurating ulcer*, *malignant tumor*, *a cancer*, Cels. 5, 26, 31; 6, 18, 3: malum immedicabile cancer, Ov. M. 2, 825; Cato, R. R. 157, 3; Claud. Quadrig. ap. Prisc. p. 697 P 6453#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6452#cancer2#cancer, cri, m. root kar-, to bend, twist; whence corona, circus, `I` *a lattice*, the radical form of cancelli, q. v., Paul. ex Fest. p. 46; cf.: inter Orci cancros, App. M. 6, p. 176, 25. 6454#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6453#cancerasco#cancĕrasco, āvi, 3, `I` *v. inch. n.* [cancer, III.], *to become cancerous*, *be afflicted with a cancer*, *to suppurate like a cancer* (post-class.; only in *perf.*), Plin. Val. 1, 10; App. Horb. 36; Marc. Emp. 9.—Hence, cancĕrātus, a, um, *cancerous* : vulnera, Plin. Val. 4, 32 : ulcera, id. ib. 4, 51. 6455#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6454#canceraticus#cancĕrātĭcus, a, um, adj. canceratus, v. cancero, `I` *like a cancer*, *cancerous* : foetor, Veg. 3, 43, 1. 6456#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6455#canceroma#cancĕrōma (contr. cancrōma, Veg. 6, 19, 2; Salv. adv. Avarit. 1, p. 232, and corrupted canchrēma, Veg. 3, 22, 15), ătis, n., = καρκίνωμα, `I` *a cancer*, App. Herb. 19; 31. 6457#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6456#Candace#Candăcē, ēs, f., `I` *a queen of Meroë*, Plin. 6, 29, 35, § 186; *gen.* is, Vulg. Act. 8, 27. 6458#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6457#candacus#candacus or caudacus,) a false read. in Varr. L. L. 7, § 107 Müll. ad h. l. 6459#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6458#Candavia#Candāvĭa, ae, f., = Κανδαουία, `I` *a mountainous district in Illyria*, Caes. B. C. 3, 11; 3, 79; Sen. Ep. 31, 8; Plin. 3, 23, 26, § 145; Cic. Att. 3, 7, 3; Luc. 6, 331. 6460#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6459#candefacio#candĕ-făcĭo, fēci, factum, 3, v. a. candeo. `I` (Cf. candeo. I., and candidus.) *To make dazzlingly white* (ante- and postclass.): argentum, Gell. 6, 5, 9; and jestingly: ebur atramento candefacere, of an impossibility, Plaut. Most. 1, 3, 102; cf. atramentum.— `II` *To make glowing*, *to make red hot* (very rare, not in Cic.): quae candefieri non possunt, Plin. 33, 3, 20, § 64 : lapides candefactos, id. 34, 8, 20, § 96; 25, 10, 76, § 123; Cels. 6, 8, 1. 6461#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6460#candefio#candĕfīo, v. cande-facio, II. 6462#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6461#candela#candēla, ae, f. candeo; Fr. chandelle, Engl. candle; hence, `I` *a light made of wax* or *tallow*, *a wax-light*, *tallow-candle*, *taper.* `I` Lit., Varr. ap. Serv. ad Verg. A. 1, 727; Col. 2, 22, 3; as a light of the poor, diff. from lucerna, used by the rich, Mart. 14, 43.— Hence, brevis, Juv. 3, 287 : ancilla lucernae, Mart. 14, 40; of peeled rushes, used in funeral processions, Plin. 16, 37, 70, § 178; Pers. 3, 103.— `II` Meton. `I.A` *Fire* : candelam apponere valvis, **to set fire to the doors**, Juv. 9, 98 (cf. id. 13, 146).— `I.B` *A cord covered with wax* (which preserved it from decay): in alterā (arcā) duo fasces candelis involuti septenos habuere libros, Liv. 40, 29, 6 Weissenb. ad loc.; cf. Hem. ap. Plin. 13, 13, 27, § 86; used in cleansing and polishing, Plin. 33, 7, 40, § 122; cf. Vitr. 7, 9, 3. 6463#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6462#candelabrarius#candēlābrārius, ĭi, m. candelabrum, `I` *a maker of candlesticks* or *chandeliers*, Inscr. Orell. 4157. 6464#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6463#candelabrum#candēlābrum, i, n. (old form can-dēlāber, m., like arater for aratrum, acc. to Arn. 1, p. 36: candēlābrus, Petr. 75. 10.— `I` *Acc.* : candelabrum ardentem, Caecil. Com. Fragm. 111, ap. Non. p. 202, 16) [candela]: in quo figunt candelam candelabrum appellant, Varr. ap. Serv. ad Verg. A. 2, 225; cf. id. L. L. 5, § 119 Müll.; Paul. ex Fest. p. 46 ib.; *a candleslick*, *a branched candlestick*, *a chandelier*, *candelabrum*, or also *lamp-stand*, *light-stand*, sometimes of exquisite workmanship, Cic. Verr. 2, 2, 74, § 183; 2, 4, 26, § 60; 2, 4, 28, §§ 64 and 65; Vitr. 7, 5, 3; Quint. 6, 3, 99; Plin. 34, 3, 6, § 11 al.; Serv. ad Verg. A. 1, 727; Mart. 14, 43. 6465#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6464#Candelifera#Candēlĭfĕra, ae, f. candela- fero, `I` *Taper-bearer*, *a goddess supposed to assist at childbirth*, *for whom a symbolical candle* or *torch was lighted*, Tert. ad Nat. 2, 11. 6466#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6465#candens#candens, entis, Part. and P. a., v. candeo. 6467#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6466#candentia#candentia, ae, f. candens, `I` *a white*, *clear lustre*, *whiteness* : lunae, Vitr. 9, 2, 2. 6468#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6467#candeo#candeo, ui, 2, v. n. Sanscr candami, to be light; candra, the moon; connected with caneo as ardeo with areo, `I` *to be brilliant*, *glittering*, *to shine*, *glitter*, *glisten* (cf. candidus and albus; mostly poet.). `I` Lit. `I.A` *Verb finit.* : candet ebur soliis collucent pocula mensae, Cat. 64, 45 : ubi canderet vestis, Hor. S. 2, 6, 103 : stellarum turba crasso lumine candet, Manil. 1, 753. — `I.B` Part. and *P. a.* : candens, entis, = candidus, *shining. dazzling*, *white*, *bright*, *glowing* : candens lacteus umor, **the bright**, **milky fluid**, Lucr. 1, 259 : marmor, id. 2, 767 : lucidus aër, id. 4, 341 : lumen solis, id. 6, 1196 : lumen, id. 5, 720 : luna, Vitr. 9, 4 : ortus, Tib. 4, 1, 65.— *Comp.* : candentior Phoebus, Val. Fl. 3, 481.— *Sup.* : sidus candentissimum, Sol. 52.— `I.A.2` Esp., = albus, *white* : ut candens videatur et album, Lucr. 2, 771 : lana, Cat. 64, 318 : lacerti, Tib. 1, 8, 33 : umeri, Hor. C. 1, 2, 31 : vacca, Verg. A. 4, 61 : taurus, id. ib. 5, 236 : cygnus candenti corpore, id. ib. 9, 563 : candenti elephanto, i. e. **ivory**, id. ib. 6, 895 : saxa, Hor. S. 1, 5, 26 : lilia, Ov. M. 12, 411 : candida de nigris et de candentibus atra facere, id. ib. 11, 315 al.— `II` Transf., *to glow* with heat, *be glowing hot* (sometimes also in prose). `I.A` *Verb finit.* : siccis aër fervoribus ustus Canduit, Ov. M. 1, 120; Col. 1, 4, 9.— `I.B` Part. and *P. a.* : ut calidis candens ferrum e fornacibus olim Stridit, **as the glowing iron taken from the hot furnace hisses**, Lucr. 6, 148; imitated by Ov. M. 9, 170: candenti ferro, Varr. R. R. Fragm. ap. Charis. p. 100 P.: Dionysius candente carbone sibi adurebat capillum, Cic. Off. 2, 7, 25 : candentes laminae, Cic. Verr. 2, 5, 63, § 163 (al. ardentes); Hor. Ep. 1, 15, 36: aqua candens, Col. 6, 5, 2 (while Veg. 1, 17, 14, calens aqua). — `I.A.2` Trop., *glowing with passion*, *excited* (very rare): cum viscera felle canduerint, Claud. Cons. Mall. Theod. 226 : numquam Stilicho sic canduit ora, id. Laud. Stil. 2, 82 (both of these examples are by some referred to candesco). 6469#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6468#candesco#candesco, ui, 3, `I` *v. inch. n.* [candeo], *to become of a bright*, *glittering white*, *to begin to glisten* or *radiate* (rare; mostly poet.): ut solet aër candescere solis ab ortu, Ov. M. 6, 49; Tib. 1, 10, 43.— `II` *To begin to glow*, *to grow red hot* : ferrum candescit in igni, Lucr. 1, 491; Ov. M. 2, 230; Vitr. 7, 9 *fin;* cf. candeo *fin.* 6470#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6469#candetum#candētum, i, n., a Gallic word signifying `I` *a space of* 100 or 150 *square feet*, Col. 5, 1, 6; cf. Auct. Limit. p. 292 Goes.; Isid. Orig. 15, 15, 6. 6471#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6470#candicantia#candicantia, ae, a false reading in Plin. 37, 13, 76, § 200; v. Sillig ad h. l. 6472#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6471#candico#candĭco, āre, v. n. candeo, like albico, from albeo, `I` *to be whitish* or *white* (first used by Plin. the elder), Plin. 37, 11, 73, § 189; 34, 12, 32, § 127; App. M. 5, p. 168; Scrib. Comp. 237; Mart. Cap. 1, § 70; 7, § 728; Plin. 11, 16, 16, § 51: candicans vadum, id. 3, praef. § 4: gemma, id. 37, 10, 60, § 169 : cardamomum, id. 12, 13, 29, § 50 : nube candicante, id. 18, 35, 82, § 356 : in ficticiis (geminis) scariphatio omnis candicat, Plin. 37, 13, 76, § 200 Jan. dub.; cf. Sillig ad loc. 6473#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6472#candidarius#candĭdārius pistor, `I` *a baker of white bread*, Inscr. Murat. 304, 3 [candidus]. 6474#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6473#candidatorius#candĭdātōrĭus, a, um, adj. candidatus, `I` *of* or *pertaining to a candidate for office* : munus, Cic. Att. 1, 1, 2. 6475#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6474#candidatus1#candĭdātus, a, um, adj. candidus, like albatus, atratus, from albus, ater. `I` In adj. uses, `I.A` Lit., *clothed in white* (only in Plaut. and in post-Aug. prose; Cic., Hor., and Plin. use albatus): aequius vos erat Candidatas venire hostiatasque, Plaut. Rud. 1, 5, 12 : mastigia, id. Cas. 2, 8, 10; * Suet. Aug. 98; Prud. στεφ. 1, 67.— `I.B` Trop. : farinulentā cinere sordide candidati homunculi, App. M. 9, p. 222, 33; cf. candido.— `II` Subst. `I.A` candĭdātus. i, m., *a candidate for office*, because clothed in *a glittering white* toga; cf. Dict. of Antiq. (class. and freq.). `I.A.1` Lit. : praetorius, **a candidate for the prœtorship**, Cic. Mur. 27, 57 : tribunicii, id. Q. Fr. 2, 14 (15), 4; Liv. 4, 6, 10: consulatus, Plin. Pan. 95 *fin.*; Suet. Caes. 24; id. Aug. 4: aedilitatis ac mox praeturae, id. Vesp. 2 : quaesturae, id. Tib. 42 : summae equestris gradus, i. e. praefecturae, id. Galb. 14 : sacerdotiorum, Sen. Ben. 7, 28, 2.— From their obsequious demeanor towards the electors, called officiosissima natio candidatorum, Cic. Pis. 23, 55 : improbitati irasci candidatorum, id. Mil. 16, 42 : aedilitas alicui candidato data, Cic. Verr. 2, 5, 14, § 37 : candidatus Caesaris, **a candidate especially recommended by Cœsar**, Vell. 2, 124, 4; cf. Suet. Caes. 41; id. Aug. 56; Tac. A. 1, 15.—Hence prov.: petis tamquam Caesaris candidatus, i. e. **certain of the result**, Quint. 6, 3, 62.—In the time of the emperors: candidati Principis, **quœstors appointed by the emperor himself to read his speeches and rescripts**, Dig. 1, 13; Sid. Ep. 2, 80; cf. Tac. A. 16, 27; Suet. Aug. 65; id. Tit. 6.— `I.A.2` Trop., *he who strives after* or *aims at a thing*, *a candidate* or *a claimant of* something (post-Aug.): candidatus non consulatus tantum, sed immortalitatis et gloriae, Plin. Pan. 63, 1 : majus est opus atque praestantius, ad quod ipse (sc. orator) tendit, et cujus est velut candidatus, Quint. 12, 2, 27 : Atticae eloquentiae, id. prooem. § 13: crucis, i. e. **soon to suffer crucifixion**, App. M. 1, p. 108 : aeternitatis, Tert. Res Carn. 58 : philosophiae, Symm. Ep. 1, 41.— `I.B` candĭdāta, ae, f., *one who seeks* or *solicits an office*, *a candidate* (rare and postAug.): sacerdotii, Quint. Decl. 252 *fin.* 6476#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6475#candidatus2#candĭdātus, ūs, m. id., `I` *a candidacy*, Cod. Th. 6, 4, 21, § 1. 6477#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6476#candide#candĭdē, adv., v. candidus `I` *fin.* 6478#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6477#candido#candĭdo, āvi, 1, v. a. candidus, `I` *to make glittering* or *bright*, *to make white* (eccl. Lat.): vestimenta sua, Tert. adv. Gnost. 12 : albis vestibus candidari, Aug. Ep. 168.— *P. a.* : candĭdans, antis, *brilliantly white*, Isid. Orig. 14, 8, 21; cf. 1. candidatus, I. A. 6479#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6478#candidule#candĭdŭlē, adv., v. candidulus. 6480#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6479#candidulus#candĭdŭlus, a, um, `I` *adj dim.* [candidus], *shining white'* dentes, * Cic. Tusc. 5, 16, 46: grex, Prud. Cath. 3, 157.—* *Adv.* : candĭdŭlē, in trop. signif. (cf. candidus *fin.*), *candidly*, *sincerely*, Arn. 2, p. 50. 6481#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6480#candidus#candĭdus, a, um, adj. candeo, `I` *of a shining*, *dazzling white*, *white*, *clear*, *bright* (opp. niger, a glistening black; while albus is a lustreless white, opp. ater, a lustreless black; cf. Serv. ad Verg. G. 3, 82; ls id. Orig. 12, 1, 51; Doed. Syn. III. p. 193 sq.) (class., and in the poets very freq.; in Cic. rare). `I` Lit. `I.A` In gen. `I.A.1` Of shining objects, *bright* : stella splendens candida, Plaut. Rud. prol. 3 : sidera, Lucr. 5, 1209 : luna, Verg. A. 7, 8 : lux clara et candida, Plaut. Am. 1, 3, 49; so, clarā loco luce, Lucr. 5, 777 : stellae, Hor. C. 3, 15, 6 : color candidus Saturni, Plin. 2, 18, 16, § 79 : flamma, Val. Fl. 8, 247 : Taurus (the constellation), Verg. G. 1, 217 : dies, Ov. Tr. 2, 142 : aqua, Mart, 6, 42, 19: lacte, Varr. ap. Non. p. 483, 6; cf. id. ib. p. 169, 14.— `I.A.2` Hence, an epithet of the gods or persons transformed to gods: Cupido, **radiant**, Cat. 68, 134 : Liber, Tib. 3, 6, 1 : Bassareus, Hor. C. 1, 18, 11 (cf. id. ib. 1, 2, 31): Daphnis, Verg. E. 5, 56 Wagn.— `I.A.3` Of birds, animals, etc., *white* : anser, Lucr. 4, 685 : avis, i. e. **the stork**, Verg. G. 2, 320; cf. Ov. M. 6, 96: ales, i. e. cygnus, Auct. Aetn. 88 : candidior cygnis, Verg. E. 7, 38 : aries, id. G. 3, 387 : agnus, Tib. 2, 5, 38 : equi, Tac. G. 10.— `I.A.4` Of the dazzling whiteness of snow: altā nive candidum Soracte, Hor. C. 1, 9, 1; 3, 25, 10; Ov. H. 16, 250; id. M. 8, 373.— `I.A.5` Of resplendent beauty of person, *splendid*, *fair*, *beautiful* : Dido, Verg. A. 5, 571 : Maia, id. ib. 8, 138 Serv.; cf. Serv. ad Verg. E. 5, 56: candidus et pulcher puer, Hor. Ep. 2, 2, 4 : puella, Cat. 35, 8; Hor. Epod. 11, 27: dux, id. ib. 3, 9 : Lampetie, Ov. M. 2, 349 : membra, id. ib. 2, 607 : cutis, Plin. 2, 78, 80, § 189 : pes, Hor. C. 4, 1, 27 : umeri, id. ib. 1, 13, 9 : bracchia, Prop. 2 (3), 16, 24. colla, id. 3 (4), 17, 29 : cervix, Hor. C. 3, 9, 2 : ora, Ov. M. 2, 861 : sinus, Tib. 1, 10, 68 : dentes, Cat. 39, 1 (cf. candidulus) al.— `I.A.6` Of the hair, *hoary*, *white* (more poet. than canus), Plaut. Most. 5, 2, 27: candidior barba, Verg. E. 1, 29 : crinis, Val. Fl. 6, 60; cf.: inducto candida barba gelu, Ov. Tr. 3, 10, 22.— `I.A.7` Of trees or plants: pōpulus, *the white* or *silver poplar*, Verg. E. 9, 41: lilia, id. ib. 6, 708; Prop. 1, 20, 38; Ov. M. 4, 355: folium nivei ligustri, id. ib. 13, 789 : piper, Plin. 12, 7, 14, § 26. — `I.A.8` Of textile fabrics, sails, dress, etc.: vela, Cat. 64, 235 : tentoria, Ov. M. 8, 43 : vestis, Liv. 9, 40, 9 : toga, made brilliant by fulling (cf. Liv. 4, 25, 13; v. candidatus), Plin. 7, 34, 34, § 120; cf. Titinn. ap. Non. p. 536, 23.—So Cicero's oration: In Toga Candida, v. the fragments B. and K. vol. xi. p. 20-25; and the commentary of Asconius, Orell. vol. v. 2, p. 82 sq.— *Sup.* : candidissimus color, Vitr. 10, 7; cf. Varr. L. L. 8, § 17 Müll.— `I.B` Opp. niger, Lucr. 2, 733; Verg. E. 2, 16; id. G. 3, 387; Plin. 12, 10, 42, § 92.—Prov.: candida de nigris et de candentibus atra facere, **to make black white**, Ov. M. 11, 315; so, acc. to some: nigrum in candida vertere, Juv. 3, 30.— `I.C` In the *neutr. absol.* : ut candido candidius non est adversum, Quint. 2, 17, 35; and with a *gen.* : candidum ovi, **the white of an egg**, Plin. 29, 3, 11, § 40 (twice); cf.: album ovi, under album.—* `I.D` Poet. and causative, of the winds, *making clear*, *cloud-dis-pelling*, *purifying* : Favonii, Hor. C. 3, 7, 1. — `I.E` Also poet. for candidatus (= albatus), *clothed in white* : turba, Tib. 2, 1, 16 : pompa, Ov. F. 2, 654; 4, 906: Roma, i. e. Romani, Mart. 8, 65, 6.— `F` Candida sententia = candidi lapilli, Ov. M. 15, 47; v. the pass. in connection, and cf. albus, and calculus, II. D.— `G` Candidus calculus, v. calculus, II. E.— *Subst.* : candĭda, ae, f., *a game* or *play exhibited by a candidate for office* (late Lat.): edere candidam, Ambros. Serm. 81.— `II` Trop., *pure*, *clear*, *serene*, *clean*, *spotless*, etc. `I.A` Of the voice, *distinct*, *clear*, *pure*, *silver-toned* (opp. fuscus), Quint. 11, 3, 15; Plin. 28, 6, 16, § 58; perh. also Cic. N. D. 2, 58, 146 (B. and K. with MSS. canorum; cf. Orell. *N cr.*).— `I.B` Of discourse, *clear*, *perspicuous*, *flowing*, *artless*, *unaffected* : elaborant alii in puro et quasi quodam candido genere dicendi, Cic. Or. 16, 53. candidum et lene et speciosum dicendi genus, Quint. 10, 1, 121; Gell. 16, 19, 1.—And meton. of the orator himself: Messala nitidus et candidus, Quint. 10, 1, 113 : dulcis et candidus et fusus Herodotus, id. 10, 1, 73 : candidissimum quemque et maxime expositum, id. 2, 5, 19.— `I.C` Of purity of mind, character ( poet. and in post-Aug. prose), *unblemished*, *pure*, *guileless*, *honest*, *upright*, *sincere*, *fair*, *candid*, *frank*, *open* : judex, Hor. Ep. 1, 4, 1 (integer, verax, purus, sine fuco, sine fallaciā, Schol. Crucq.): Maecenas, id. Epod. 14, 5 : Furnius, id. S. 1, 10, 86 : animae, id. ib. 1, 5, 41 : pectore candidus, Ov. P. 4, 14, 43 : ingenium, Hor. Epod. 11, 11 : habet avunculum quo nihil verius, nihil simplicius, nihil candidius novi, Plin. Ep. 2, 9, 4; Vell. 2, 116, 5: candidissimus omnium magnorum ingeniorum aestimator, Sen. Suas. 6, 22 : humanitas, Petr. 129, 11.— `I.D` Of conditions of life, *cheerful*, *joyous*, *happy*, *fortunate*, *prosperous*, *lucky* : convivia, **joyful**, Prop. 4 (5), 6, 71. nox, id. 2 (3), 15, 1 : omina, id. 4 (5), 1, 67 : fata, Tib. 3, 6, 30, Ov. Tr. 3, 4, 34: dies. id. ib. 2, 142: pax, Tib. 1, 10, 45 : natalis, id. 1, 7, 64; Ov. Tr. 5, 5, 14.—Hence, adv. : candĭdē. `I.A.1` Acc. to I., *in dazzling white'* vestitus, Plaut. Cas. 4, 1, 10.— `I.A.2` Acc. to II., *clearly*, *candidly*, *sincerely* : candide et simpliciter, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 6, 1; Quint. 12, 11, 8; Petr. 107, 13.— `III` As *adj. propr* : Candidum Promontorium, *in Zeugitana*, now *C. Bianco*, Mel. 1, 7, 2; Plin. 5, 4, 3, § 23. 6482#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6481#candifico#candĭfĭco, āre, v. a. candeo-facio, `I` *to make dazzlingly white*, Aug. Civ. Dei, 21, 7. 6483#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6482#candificus#candĭfĭcus, a, um, adj. candifico, `I` *that makes dazzlingly white* : pulvisculus, **tooth-powder**, App. Mag. p. 277. 6484#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6483#candor#candor, ōris, m. candeo, as algor from algeo, etc.. `I` *A dazzling*, *glossy whiteness*, *a clear lustre*, *clearness*, *radiance*, *brightness*, *brilliancy*, *splendor*, *glitter*, etc. (class.): aetherius sol irrigat adsidue caelum candore recenti, Lucr. 5, 283; 4, 232; cf. id. 2, 322: solis candor illustrior est quam ullius ignis, Cic. N. D. 2, 15, 40 : Lacteus hic nimio fulgons candore notatur, id. Arat. 249 (493): splendidissimus, id. Rep. 6, 16, 16; cf.: candore notabilis ipso (via lactea), Ov. M. 1, 169 : caeli, Cic. Tusc. 1, 28, 68 : marmoreus, Lucr. 2, 765 : nivalis, Verg. A. 3, 538 : equi Qui candore nives anteirent, id. ib. 12, 84 : equi candore eximio, Suet. Aug. 64 : niveus, Ov. M. 3, 423; and so *absol.* of the snow: solis aestu candor quom liquesceret, Naev. ap. Non. p. 334, 32: simplex lanarum, Quint. 1, 1, 5 : candore tunicarum fulgens acies, Liv. 10, 39, 12 : milites candidā veste et paribus candore armis insignes, id. 9, 40, 9.— `I..2` Of resplendent beauty of person, *fairness*, *beauty* : fusus ille et candore mixtus rubor (in Venere Coa), Cic. N. D. 1, 27, 75; cf. Ov. M. 3, 491; 10, 594: candor hujus te et proceritas, voltus oculique pepulerunt, Cic. Cael. 15, 36; Tib. 3, 4, 29; Prop. 1, 20, 45; 2 (3), 25, 41; 3 (4), 24, 8 al.; Plin. 34, 18, 54, § 176: dentium, id. 22, 25, 65, § 134.—In plur. : hujus corporis, Plaut. Men. 1, 2, 67 : ulnarum nivei marmoreique candores, Arn. 4, 22; cf. id. 7, 20.— `I.B` Trop. `I.B.1` Of discourse. `I.2.2.a` *Brilliancy*, *splendor* : fucatus, Cic. Or. 23, 79.— `I.2.2.b` In opp. to an artificial manner, affectation (cf. candidus, II. B.), *simplicity*, *naturalness* : T. Livius, in narrando mirae jucunditatis clarissimique candoris, Quint. 10, 1, 101 Frotsch.; cf. Spald. ad 2, 5, 19.— `I.B.2` Of mind or character, *candor*, *purity*, *integrity*, *sincerity*, *openness*, *frankness* ( poet. or in post-Aug. prose): Si vestrum merui candore favorem, Ov. Tr. 5, 3, 53 : animi, id. ib. 3, 6, 7; 2, 467; id. H. 4, 32; id. P. 2, 5, 5; 3, 4, 13; Phaedr. 3, prol. 63: justus sine mendacio, Vell. 2, 116, 5 : tua simplicitas, tua veritas, tuus candor! Plin. Pan. 84.— `II` (After candeo, II.) *Glow*, *heat* (very rare): aestivus, Claud. Cons. Prob. et Olyb. 219: flammae, Hyg. Astr. 2, 35. 6485#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6484#candosoccus#candosoccus, i, m. Gallic; in husbandry, `I` *a layer of a plant;* pure Lat. mergus, Col. 5, 5, 16. 6486#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6485#canens1#cānens, entis, P. a., v. caneo `I` *init.* 6487#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6486#canens2#cănens, entis, Part., v. cano. 6488#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6487#Canens3#Cănens, entis, f., `I` *daughter of Janus*, *and wife of Picus*, Ov. M. 14, 333 sq. 6489#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6488#canentas#canentas (Cod. Mon. canentes), `I` *an ornament for the head*, Paul ex Fest. p. 46 Müll. 6490#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6489#caneo#cānĕo, ui, 2, v. n. canus, `I` *to be gray* or *hoary*, *be white* ( poet. or in post-Aug. prose); *P. a.* : cānens, entis, *gray*, *grayish*, *hoary*, *white* : temporibus geminis canebat sparsa senectus, Verg. A. 5, 416; cf. Tac. G. 31: canens senecta, Verg. A. 10, 192 : canet in igne cinis, Ov. A. A. 2, 440 : canens gelu, **white**, id. Tr. 5, 2, 66; Sil. 1, 206; pruina, id. 3, 534 : canentia lilia, Ov. M. 12, 411 : dum gramina canent, Verg. G. 3, 325; 2, 13: canuerint herbae, Ov. F. 3, 880; Juv. 14, 144; Ov. M. 1, 110 (cf. id. ib. 6, 456; and id. F. 5, 357); Sil. 4, 362. 6491#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6490#Canephoros#Cănēphŏrŏs ( -phŏra, ae, Plin. 34, 8, 19, § 70), f., = Κανηφόρος, ἡ (she that bears a basket, v. κανηφόρος, and cf. Hor. S. 1, 3, 10; Ov. M. 2, 711 sq.), `I` *paintings* or *statues of Greek artists*, *representing Athenian maidens*, *who*, *in the festivals of Juno*, *Diana*, *Minerva*, *Ceres*, *and Bacchus*, *bore different sacred utensils in wicker baskets* ( κάνη) *on their heads; nom. sing.* Canephoros (a work of Scopas), Plin. 36, 5, 4, § 25.— *Nom. plur.* Canephoroe = κανηφόροι (cf.: Adelphoe, arctoe, etc.), Cic. Verr. 2, 4, 3, § 5 Zumpt *N. cr.* — *Acc. plur.* Canephoros, Cic. Verr. 2, 4, 3, § 5; 2, 4, 8, § 18 Zumpt *N. cr.;* cf. Plin. 34, 8, 19, § 70.—A collat. Latinized form, Canifera, acc. to Paul. ex Fest. p. 65 Müll. 6492#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6491#canes#cănes, is, v. canis. 6493#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6492#canesco#cānesco. ĕre, `I` *v. inch. n.* [caneo]. *to grow white*, *whiten.* `I` Lit., *to become gray* or *hoary* : pabula canescunt (sc. calore), Ov. M. 2, 212; Plin. 31, 10, 46, § 106: canescant aequora remis, Ov. H. 3, 65 : canescunt tecta, id. Am. 1, 8, 52; Col. 3, 2, 12: capilli canescunt, Plin. 30, 15, 46, § 134; 7, 2, 2, § 23: in cujus (Minervae) aede ignes numquam canescunt in favillas, Sol. 22, 18.— `II` Transf., = senescere, *to grow old*, Ov. M. 9, 422: eaque (quercus) canescet saeclis innumerabilibus, Cic. Leg. 1, 1, 2.— Trop., of discourse: cum ipsa oratio jam nostra canesceret, **was getting feeble**, Cic. Brut. 2, 8; cf. Quint. 11, 1, 31; Petr. 2, 8. 6494#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6493#Cangi#Cangi, ōrum, m., = Καγγανοί, `I` *a people in the western part of Britain*, Tac. A. 12, 32. 6495#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6494#cania#canĭa, ae, f., `I` *a kind of wild nettle*, Plin. 21, 15, 55, § 92. 6496#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6495#canicae#canĭcae, ārum, f., `I` *a kind of bran* : canicae furfures de farre a cibo canum vocatae, Paul. ex Fest. p. 46 Müll.; Lucil. ap. Non. p. 88, 16 sq. 6497#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6496#canicula#cănīcŭla, ae, f. dim. canis. `I` *A small dog or bitch*, Plin. 32, 7, 26, § 79.—Hence, `I.B` Trop., of a passionate, quarrelsome woman, Plaut. Curc. 5, 1, 8; Gell. 4, 20, 3.— `II` Transf. `I.A` Canis Minor, *the lesser dogstar*, *in the mouth of the constellation* Canis, q. v., Plin. 2, 47, 47, § 123; 18, 28, 68, § 268: flagrans, Hor. C. 3, 13, 9 : flammans, Manil. 5, 207 : rubra, Hor. S. 2, 5, 39 : sitiens, Ov. A. A. 2, 231 : insana, Pers. 3, 5 : caniculae aestus, Hor. C. 1, 17, 17.— Trop., of Diogenes: illa canicula Diogenes, Tert. adv. Marc. 11; cf. capella.— `I.B` *A kind of sea-dog* (cf. canis, II. B.), Plin. 9, 46, 70, § 151 sq.— `I.C` *The worst throw with dice*, *the dog throw;* opp. to Venus (v. canis, II. C., and alea), Pers. 3, 49. 6498#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6497#canicularis#cănīcŭlāris, e, adj. canicula, II. A., `I` *of* or *pertaining to the dog-star* (post-class.): dies, **dog-days**, Pall. Jul. 1 and 7; Sol. Veg. 5, 35: inclementia, Sid. Ep. 2, 2. 6499#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6498#Canidia#Cānĭdĭa, ae, f., `I` *a sorceress*, *often mentioned by Horace*, Hor. Epod. 3, 8; id. S. 1, 8, 24; 2, 1, 48; 2, 8, 95; to whom Epod. 5 and 17 are addressed. 6500#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6499#Canidius#Canĭdĭus, ii, m., `I` *a Roman name;* esp., P. Canidius Crassus, *a general under Lepidus and Antony*, *put to death by Octavius*, Cic. Fam. 10, 21, 4; Vell. 2, 85, 2; 2, 87, 3. 6501#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6500#canifera#cānĭfĕra, ae, f. : mulier, quae fert canuam, id est qualum, quod est cistae genus, Paul. ex Fest. p. 65 Müll.; v. Canephoros. 6502#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6501#caniformis#cănĭformis, e, adj. canis-forma, `I` *having the form of a dog*, *dog-shaped* : Anubis, Prud. Apoth. 263. 6503#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6502#Caninefates#Caninĕfātes ( Cannin-), um, m., `I` *a people dwelling upon the Batavian peninsula*, Vell. 2, 105; Tac. H. 4, 15; 4, 32; 4, 56; 4, 79; 4, 85; also called Cannĕnĕfātes, Plin. 4, 15, 29, § 101; and Cannunĕfā-tes, Inscr. Orell. 96.—In sing. : dux natione Caninefas, Tac. A. 11, 18.— `II` *Adj.* : Caninĕfas, ātis, *of Caninefas* : ala, Tac. A. 4, 73 : tumultus, id. H. 4, 16 : cohortes, id. ib. 4, 19 al. 6504#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6503#Caninius#Cănīnĭus, a, `I` *the name of a plebeian* gens *at Rome.* `I` C. Caninius Rebilus, *lieutenant of Cœ sar in Gaul*, *consul for a few hours at the end of December*, A. U. C. 709; hence the jest of Cicero: Caninio consule scito neminem prandisse, Cic. Fam. 7, 30, 1; cf. id. Att. 12, 37, 4.— `II` Caninius Rebilus, *perh. a son of the preceding*, *notorious for his abandoned life*, Sen. Ben. 2, 21, 5.— `III` L. Caninius Gallus, *accuser of Antony*, *afterwards his son-in-law*, Cic. Fam. 1, 2, 1; 1, 4, 1; 2, 8, 3; 7, 1, 4; 9, 2, 1; Val. Max. 4, 2, 6. —Hence, Cănīnĭānus, a, um, adj., *of* or *pertaining to Caninius Gallus* : tempus, **the time when Caninius proposed that Pompey should restore the dethroned king Ptolemy**, Cic. Fam. 1, 7, 3 Manut. 6505#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6504#caninus#cănīnus, a, um, adj. canis, `I` *of* or *pertaining to a dog*, *canine*, *dog-.* `I` Lit. : lac, Ov. Ib. 227; Plin. 29, 6, 39, § 133: pellis, Scrib. Comp. 161 : stercus, Juv. 14, 64 : rictus, id. 10, 271 : far, **spelt-bread for dogs**, id. 5, 11 : adeps, Plin. 29, 6, 35, § 111 : fel, id. 29, 6, 38, § 117 : dentes, **eye-teeth**, **dog-teeth**, Varr. R. R. 2, 7; 3; Cels. 8, 1; Plin. 11, 37, 61, § 160: scaeva canina, **a favorable augury taken from meeting a dog or from his barking**, Plaut. Cas. 5, 4, 4.— `I.B` *Subst.* : canīna, ae, f. (sc. caro), *dog* ' *s flesh* : canis caninam non ēst, Auct. ap. Varr. L. L. 7, § 32 Müll.— `II` Trop. : prandium, *in which no wine is drunk*, *mean*, Varr. ap. Gell. 13, 30, 12 sq. (v. the connection, and cf. with our *dog-cheap*): littera, i. e. *the letter* R, Pers. 1, 109: facundia, i. e. *abusive from its snarling sound*, *snarling*, Appius ap. Sall. H Fragm. 2, 37 Dietsch (from Non. p. 60, 24): eloquen tia, Quint. 12, 9, 9; Lact. 6, 18, 26; cf. Spald. Quint. l. l.: caninum studium locupletissimum quemque adlatrandi, i. e. causidicorum. Col. 1, praef. § 9: verba, **cutting words**, Ov. Ib. 230 : nuptiae, *canine*, *beastly* (cf.: canis obscena; v. canis), Hier. Ep. 69, n. 2: philosophi = Cynici, Aug. Civ. Dei, 14, 20; hence, caninae aequanimitatis stupor, Tert. Pat. 2. 6506#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6505#canipa#cānĭpa, ae, f., = canistrum, `I` *a fruitbasket for religious uses*, Frat. Arv. Marin. 3. 6507#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6506#canis1#cănis ( cănes, Plaut. Men. 5, 1, 18; id. Trin. 1, 2, 133; 1, 2, 135; Enn. ap. Varr. L. L. 7, § 32 Müll., or Ann. v. 518 Vahl.; Lucil. ap. Varr. ib.; cf. Charis. 1, 17, p. 118 P.; abl. always cane; `I` *gen. plur.* canum; v. Neue, Formenl. pp. 223, 258 sq.), comm. Sanscr. cvan; Gr. κύων, κυνός; Germ. Hund; Engl. hound. `I` Lit., *a dog.* `I.A` In gen., v. Varr. R. R. 1, 21; 2, 9, 1 sqq.; Plin. 8, 40, 61, § 142 sqq.; Col. 7, 12, 1: tantidem quasi feta canes sine dentibus latrat, Enn. ap. Varr. L. L. 7, § 32 Müll. (Ann. v. 518 Vahl.): introiit in aedĭs ater alienus canis, Ter. Phorm. 4, 4, 25 : inritata canes, Lucil. ap. Charis. 1, p. 100 P.: canem inritatam imitarier, Plaut. Capt. 3, 1, 25 : in Hyrcaniă plebs publicos alit canes, optumates domesticos: nobile autem genus canum illud scimus esse, etc., Cic. Tusc. 1, 45, 108 : si lupi canibus similes sunt, id. Ac. 2, 16, 50 : canes ut montivagae persaepe ferai Naribus inveniunt quietes, Lucr. 1, 405 : canis acer, Hor. Epod. 12, 6 : acres, Varr. R. R. 1, 21 : acriores et vigilantiores, Cato, R. R. 124 : assiduus, Col. R. R. 7, 12, 5 : catenarius, Sen. Ira, 3, 37, 2 : catenă vinctus, Petr. 29 : Molossi, Hor. S. 2, 6, 115; cf. Lucr. 5, 1063: obscenae, Verg. G. 1, 470; Ov. F. 4, 936: pastoralis, Col. 7, 12, 3 : pecuarius, id. 7, 12, 8 : pulicosa, id. 7, 13, 2 : rabidi, Lucr. 5, 892; Sen. Oedip. 932: rabiosus, Plin. 29, 4, 32, § 98 : saeva canum rabies, Prop. 3, 16 (4, 15), 17; Plin. 8, 40, 63, § 152: est verunculus in linguă canum, quo exempto nec rabidi fuint, etc., id. 29, 4, 32, § 100 : rabiosa. Hor. Ep. 2, 2, 75: venatici, Cic. Verr. 2, 4, 13, § 31; Nep. Pel. 2, 5: alere canes ad venandum, Ter. And. 1, 1, 30; Curt. 9, 1, 31: vigiles, Hor. C. 3, 16, 2 : canum fida custodia, Cic. N. D. 2, 63, 150 : fida canum vis, Lucr. 6, 1222 : levisomna canum fido cum pectore corda, id. 5, 864 : caput mediae canis praecisae, Liv. 40, 6, 1; cf. Curt. 10, 9, 12: saepe citos egi per juga longa canes, Ov. H. 5, 20 : canibus circumdare saltus, Verg. E. 10, 57 : hos non inmissis canibus agitant, id. G. 3, 371 : leporem canibus venari, id. ib. 3, 410.— `I.B` Esp. `I.A.1` As a term of reproach, to denote, `I.1.1.a` *A shameless*, *vile person*, Plaut. Most. 1, 1, 40; Ter. Eun. 4, 7, 33 Donat. ad loc.; Hor. Epod. 6, 1; cf. id. S. 2, 2, 56; Petr. 74, 9; Suet. Vesp. 13. — `I.1.1.b` *A fierce* or *enraged person*, Plaut. Men. 5, 1, 14; 5, 1, 18; Hyg. Fab. 3; cf. Cic. Rosc. Am. 20, 57; Sen. Cons. Marc. 22, 5.— `I.A.2` As the regular designation of the hangers-on or parasites of an eminent or rich Roman; *a follower*, *dog*, *creature* : multa sibi opus esse, multa canibus suis quos circa se habuit, Cic. Verr. 2, 1, 48, § 126 : cohors ista quorum hominum est? Volusii haruspices et Canelii medici et horum canum quos tribunal meum vides lambere, id. ib. 2, 3, 11, § 28: apponit de suis canibus quendam, id. ib. 2, 4, 19, § 40; 2, 5, 56, § 146; id. Att. 6, 3, 6; id. Pis. 10, 23.— `I.A.3` In mythical lang. `I.1.1.a` Tergeminus, i. e. Cerberus. Ov. A. A. 3, 322; id. Tr. 4, 7, 16; called also viperius, id. Am. 3, 12, 26 : Tartareus, Sen. Herc. Fur. 649 : triformis, id. Herc. Oet. 1202 : Echidnaea. Ov. M. 7, 409; cf.: infernae canes, Hor. S. 1, 8, 35; Verg. A. 6, 257; Luc. 6, 733. — `I.1.1.b` Semidei canes, Anubis, Luc. 8, 832.— `I.A.4` Prov. `I.1.1.a` Stultitia est venatum ducere invitas canes, Plaut. Stich. 1, 2, 82.— `I.1.1.b` Cane pejus et angui Vitare aliquid, Hor. Ep. 1, 17, 30.— `I.1.1.c` Ut canis a corio numquam absterrebitur uncto, *will never be frightened from the greasy hide*, Hor. S. 2, 5, 83.— `I.1.1.d` Canis caninam non ēst (cf. Engl. *dog won* ' *t eat dog)*, Auct. ap. Varr. L. L. 7, § 32 Müll.— `I.1.1.e` A cane non magno saepe tenetur aper, Ov. R. Am. 422.— `I.A.5` CAVE CANEM, *beware of the dog*, a frequent inscription of warning to trespassers on doors, etc., Petr. 29; Varr. ap. Non. p. 153, 1; Inscr. Orell. 4320. —Hence: Cave Canem, **the title of a satire by Varro**, Non. p. 75, 22.— `II` Transf. `I.A` *A constellation; the Dog.* `I.A.1` Esp.: Canis Major, or simply Canis, **a constellation of twenty stars**, Hyg. Astr. 3, 34; *of which the brighest is Sirius* or *Canicula*, Cic. N. D. 2, 44, 114; id. Arat. 108 (349); 123 (367); 138 (382); 276 (522); Vitr. 9, 5, 2; Verg. G. 1, 218; 2, 353; Hor. S. 1, 7, 25; id. Ep. 1, 10, 16; Tib. 3, 5, 2; Ov. F. 4, 904; Plin. 18, 26, 64, § 234 sqq.— `I.A.2` Canis Minor, or Minusculus, *the Little Dog*, = Προκύων, commonly called Antecanis (hence the plur. canes), Vitr. 9, 52; Plin. 18, 28, 68, § 268; Ov. F. 4, 904.—Acc. to the fable, the dog of Erigone, daughter of Icarius; hence, Erigoneïus, Ov. F. 5, 723, and Icarius, id. ib. 4, 939.— `I.B` *The sea-dog*, called canis marinus, Plin. 9, 35, 55, § 110; and mythically, of *the dogs of Scylla*, Lucr. 5, 890; Verg. A. 3, 432; Tib. 3, 4, 89; Cic. Verr. 2, 5, 56, § 146; Luc. 1, 549 Cort.; Sen. Med. 351.— `I.C` *The worst throw with dice*, *the dog-throw* (cf. canicula and alea): damnosi, Prop. 4 (5), 8, 46. Ov. Tr. 2, 474: canem mittere, Suet. Aug. 71; cf. Isid. Orig. 18, 65.—Prov.: tam facile quam canis excidit, Sen. Apocol. 10, 2.— `I.D` *A Cynic philosopher* : Diogenes cum choro canum suorum, Lact. Epit. 39, 4.— `I.E` *A kind of fetter*, Plaut. Cas. 2, 6, 37 dub. (al. camum; v. camus); cf. 1. catulus. 6508#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6507#Canis2#Cănis, is, m., `I` *a small river tributary to the Po*, Plin. 3, 16, 20, § 117. 6509#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6508#canistellum#cănistellum, i, n. dim. canistrum, Paul. ex Fest. s. v. cana, p. 45, 19 Müll., `I` *a bread-basket*, *a fruit-basket* : argentea, Symm. Ep. 2, 81; 7, 76. 6510#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6509#canistrum#cănistrum, i, n. cănistri, ōrum, m., Pall. Nov. 17, 1, = κάναστρα, `I` *a basket woven from reeds* ( κάννα), *a bread-*, *fruit-*, *flower-*, etc., *basket* (esp. for religious use in sacrifices), Cic. Att. 6, 1, 13; Tib. 1, 10, 27; Prop. 3 (4), 13, 28; 4 (5), 8, 12; Verg. A. 8, 180; id. G. 4, 280; Hor. S. 2, 6, 105; Ov. M. 2, 713; 8, 675; id. F. 2, 650; 4, 451; Col. 10, 277; Juv. 5, 74.— `II` Canistra siccaria, *baskets in which wine stood upon a table*, acc. to Serv. ad Verg. A. 1, 706. 6511#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6510#canitia#cānĭtĭa, ae, v canities `I` *init.* 6512#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6511#canities#cānĭtĭes ( cānĭtĭa, Plin. 31, 7, 42, § 91; 11, 37, 64, § 169; cf. Charis. p. 41 P.), em, ē (other cases not in use), f. canus, `I` *a gray* or *grayish-white color*, *hoariness* ( poet. or in post-Aug. prose): lupi, Ov. M. 1, 238; folia lanatiore canitie, Plin. 21, 20, 84, § 147; 37, 11, 73, § 191: sparsa marmoris, id. 36, 7, 11, § 55.—Esp. freq. of the hair, Ov. M. 10, 425; 7, 289; Plin. 11, 37, 64, § 169; cf. id. 11, 37, 47, § 131.—Hence, `II` Transf. `I.A` (Abstr. pro concr.) *Gray hair* : canitiem terră atque infuso pulvere foedans, Cat. 64, 224; imitated by Ov. M. 8, 528; cf. also Verg. A. 12, 611: canitiem multo deformat pulvere, id. ib. 10, 844; 6, 300; Ov. M. 13, 492; Luc. 8, 57: femina canitiem Germanis inficit herbis, Ov. A. A. 3, 163.— `I.B` (Effect. pro causa.) *A hoary age*, *old age* (cf.: canitiem sibi et longos promiserat annos, Verg. A. 10, 549 : donec virenti canities abest Morosa, Hor. C. 1, 9, 17; 2, 11, 8. 6513#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6512#canitudo#cānĭtūdo, ĭnis, f. id. (ante-class. access. form of the preced.), `I` *a gray color*, *hoariness* : capitis, Plaut. ap. Paul. ex Fest. p. 62 Müll.— *Absol.*, Varr. ap. Non. p. 82, 24. 6514#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6513#Canius#Canius, ii, m., `I` *a Roman proper name.* `I` C. Canius. *a Roman of learning*, Cic. Off. 3, 14, 58 sq.; id. de Or. 2, 69, 280.— `II` Canius Rufus, *a poet*, Mart. 1, 61, 9; 8, 20, 1. 6515#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6514#canna#canna, ae, f., = κάννα, `I` *a reed*, *cane* (less freq. than harundo), Col. 7, 9, 7; 4, 32, 3: palustris, Ov. M. 4, 298 : tremulae, id. ib. 6, 326 al.— `II` Transf., *any thing made of reed.* `I.A` *A reed-pipe*, *flute*, Ov. M. 2, 682; 11, 171; Sil. 7, 439.— `I.B` *A small vessel*, *gondola*, Juv. 5, 89; cf. Plin. 7, 2, 2, § 21; 7, 56. 57, § 206.— `I.C` Canna gutturis. in later medical writers, *the windpipe*, Cael. Aur. Acut. 2, 16, 97; id. Tard. 2, 12, 137. 6516#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6515#cannabinus#cannăbĭnus, a, um, adj., = καννάβινος, `I` *of hemp*, *hempen* : retis, Varr. R. R. 3, 5, 11 : tegeticulae, id. ib. 2, 8, 2 : funes, Col. 6, 2, 3; 12, 50, 8. 6517#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6516#cannabis#cannăbis, is, f., and cannăbum, i, n. kindr. with Sanscr. sana, the same, Bopp, Gloss. p. 343, a, = κάνναβις and κάνναβος, `I` *hemp; nom.* cannabis, Col. 2, 10, 21; Plin. 19, 4, 22, § 63; 19, 9, 56, § 173; acc. cannabim, Varr. R. R. 1, 23, 6; abl. cannabi, Plin. 19, 2, 8, § 29: cannabe, Pers. 5, 146.— *Nom.* cannabum, Isid. Orig. 19, 27, 3; *gen.* cannabi, Isid. l. l. 2; acc. cannabum, Pall. Febr. 5; Mart. 5; Isid. l. l. 3; abl. cannabo, Varr. ap. Gell. 17, 3, 4. 6518#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6517#cannabius#cannăbĭus, a, um, adj. cannabis, `I` *of hemp* : silvae, Grat. Cyn. 47. 6519#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6518#Cannae#Cannae, ārum, f., = Κάνναι ( Κάννα, Polyb.), `I` *a village in Apulia*, *north of Canusium*, *famous for the victory of Hannibal over the Romans; it lay on the east side of the Aufidus* (which is hence called Amnis Canna by Marcius vates ap. Liv. 25, 12, 5), now *Canne*, id. 22, 44, 1 sq. (Polyb. 3, 113); Flor. 2, 6, 15; Cic. Tusc. 1, 37, 89: Cannarum pugna, Liv. 23, 43, 4; Sil. 9, 10.—Appellative: Capuam Hannibali Cannas fuisse, **a second Cannœ**, Liv. 23, 45, 4; Flor. 2, 6, 21. — `II` Deriv.: Cannensis, e, adj., *of Cannœ*, *Cannensian* : pugna, Liv. 23, 1, 1; 23, 1, 11; Prop. 3 (4), 3, 10.al.: acies, Liv. 23, 18, 13 : calamitas, Cic. Brut. 3, 12 : clades, Liv. 22, 50, 1; 25, 12, 5; 23, 30, 11: ruina, id. 23, 25, 3 : dies, Flor. 4, 12, 35 : exercitus, **which was cut to pieces at Cannœ**, Liv. 29, 24, 11 : animae, **of those who fell at Cannœ**, Stat. S. 1, 4, 87.—Appel., of the proscription of Sulla: te pugna Cannensis accusatorem sat bonum fecit, Cic. Rosc. Am. 32, 89; and of a revel: Cannensis pugna nequitiae, Cic. Verr. 2, 5, 11, § 28; cf. Arn. 5, 38. —As *subst.* : Cannenses, ium, m., *the inhabitants of Cannœ*, Plin. 3, 11, 16, § 105. 6520#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6519#cannetum#cannētum, i, n. canna, `I` *a thicket of reeds*, Pall. Febr. 23, 2; 24, 13; Cassiod. Var. 2, 40. 6521#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6520#canneus#cannĕus, a, um, adj. id., `I` *made of reeds*, *reed-* : tegetes, Col. 12, 50, 8 dub. 6522#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6521#Canninefates#Canninĕfātes, v. Caninefates. 6523#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6522#cannula#cannŭla, ae, f. dim. canna. `I` *A small*, *low reed*, App. M. 4, p. 145; Mart. Cap. 2, § 224.—* `II` (Cf. canna, II. C.) Pulmonis, *the windpipe*, Cael. Aur. Tard. 2, 13, 152. 6524#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6523#Cannutius#Cannutĭus ( Cānu-), ii, m., `I` *a Roman proper name.* `I` P. Cannutius, *an orator in Cicero* ' *s time*, Cic. Brut. 56, 205; id. Clu. 10, 29; 18, 50; Tac. Or. 21.— `II` Ti. Cannutius, *tribune of the people* A. U. C. 710, Cic. Fam. 12, 3, 2; 12, 23, 3; id. Phil. 3, 9, 23; Vell. 2, 64. 6525#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6524#cano#căno, cĕcĭni, cantum (ancient `I` *imp.* cante = canite, Carm. Sal. ap. Varr. L. L. 7, § 37 Müll.; *fut. perf.* canerit = cecinerit, Lib. Augur. ap. Fest. s. v. rumentum, p. 270 ib.; *perf.* canui = cecini, acc. to Serv. ad Verg. G. 2, 384, predominant in concino, occino, etc.—Examples of *sup.* cantum and *part.* cantus, canturus, a, um, appear not to be in use; the trace of an earlier use is found in Paul. ex Fest. p. 46 Müll.: canta pro cantata ponebant; once canituri, Vulg. Apoc. 8, 13), 3, v. n. and *a.* [cf. κανάσσω, καναχή, κόναβος; Germ. Hahn; Engl. chanticleer; κύκνος, ciconice; Sanscr. kōkas = duck; Engl. cock], orig. v. n., *to produce melodious sounds*, whether of men or animals; later, with a designation of the subject-matter of the melody, as v. a., *to make something the subject of one* ' *s singing* or *playing*, *to sing of*, *to celebrate*, or *make known in song*, etc. `I` *Neutr.*, *to utter melodious notes*, *to sing*, *sound*, *play.* `I.A` Of men: si absurde canat, Cic. Tusc. 2, 4, 12; Plin. Ep. 3, 18, 9: celebrare dapes canendo, Ov. M. 5, 113 : si velim canere vel voce vel fidibus, Cic. Div. 2, 59, 122; Quint. 5, 11, 124; 1, 8, 2; Gell. 19, 9, 3: quemadmodum tibicen sine tibiis canere non possit, Cic. de Or. 2, 83, 338; cf.: tibia canentum, Lucr. 4, 587; 5, 1384; Cic. Tusc. 1, 2, 4; Quint. 1, 10, 14: curvo calamo, Cat. 63, 22 : harundine, Ov. M. 1, 683; Suet. Caes. 32: cithara, Tac. A. 14, 14 : lituus quo canitur, Cic. Div. 1, 17, 30; Verg. E. 2, 31: movit Amphion lapides canendo, Hor. C. 3, 11, 2; Serv. ad Verg. G. 2, 417 al.; Cic. Brut. 50, 187.— `I.A.2` Of the faulty delivery of an orator, *to speak in a sing-song tone* : inclinată ululantique voce more Asiatico canere, Cic. Or. 8, 27; cf. canto and canticum.— `I.B` Of animals (usu. of birds, but also of frogs), Varr. L. L. 5, § 76 Müll.: volucres nullă dulcius arte canant, Prop. 1, 2, 14; Cic. Div. 1, 7, 12: merula canit aestate, hieme balbutit, Plin. 10, 29, 42, § 80; 10, 32, 47, § 89: ranae alio translatae canunt, id. 8, 58, 83, § 227.—Of the raven, Cic. Div. 1, 7, 12.—Esp., of the crowing of a cock: galli victi silere solent, canere victores, **to crow**, Cic. Div. 2, 26, 56; v. the whole section; id. ib. 2, 26, 56, § 57; Col. 8, 2, 11; Plin. 10, 21, 24, § 49 (cf. also cantus): gallina cecinit, interdixit hariolus (the crowing of a hen being considered as an auspicium malum), Ter. Phorm. 4, 4, 27.— In the lang. of the Pythagoreans, of the heavenly bodies (considered as living beings), **the music of the spheres**, Cic. N. D. 3, 11, 27.— `I.C` Transf., of the instruments by which, or ( poet.) of the places in which, the sounds are produced, *to sound*, *resound* : canentes tibiae, Cic. N. D. 2, 8, 22 : maestae cecinere tubae, Prop. 4 (5), 11, 9. frondiferasque novis avibus canere undique silvas, **and the leafy forest everywhere resounds with young birds**, Lucr. 1, 256; Auct. Aetn. 295. `II` *Act.*, *to make something* or *some person the subject of one* ' *s singing* or *playing.* `I.A` With carmen, cantilenam, versus, verba, etc., *to sing*, *play*, *rehearse*, *recite* : cum Simonides cecinisset, id carmen, quod in Scopam scripsisset, Cic. de Or. 2, 86, 352 : carmina quae in epulis canuntur, id. Brut. 18, 71 : in eum (Cossum) milites carmina incondita aequantes eum Romulo canere, Liv. 4, 20, 2 : Ascraeum cano carmen, Verg. G. 2, 176; Suet. Caes. 49; Curt. 5, 1, 22: canere versus, Enn. ap. Varr. L. L. 7, § 36 Müll. (Ann. v. 222 Vahl.); Cic. Or. 51, 171; id. Brut. 18, 71: neniam, Suet. Aug. 100 : idyllia ἐρωτικά, Gell. 19, 9, 4, § 10: verba ad certos modos, Ov. F. 3, 388 : Phrygium, Quint. 1, 10, 33 Spald.—The homog. noun is rarely made the subject of the *act.* voice: cum in ejus conviviis symphonia caneret, Cic. Verr. 2, 3, 44, § 105.— `I.A.2` Prov. `I.2.2.a` Carmen intus canere, *to sing for one* ' *s self*, i. e. *to consult only one* ' *s own advantage*, Cic. Verr. 2, 1, 20, § 53; id. Agr. 2, 26, 68; v. Aspendius.— `I.2.2.b` Cantilenam eandem canis, like the Gr. τὸ αὐτὸ ?δεις ἆσμα, *ever the old tune*, Ter. Phorm. 3, 2, 10; v. cantilena.— `I.B` With definite objects. `I.2.2.a` In gen., *to sing*, *to cause to resound*, *to celebrate in song*, *to sing of*, Lucr. 5, 328: laudes mortui, Varr. L. L. 7, § 70 Müll.: canere ad tibiam clarorum virorum laudes atque virtutes, Cic. Tusc. 4, 2, 3; Quint. 1, 10, 10; 1, 10, 31; Liv. 45, 38, 12: puellis carmine modulato laudes virtutum ejus canentibus, Suet. Calig. 16 *fin.* : dei laudes, Lact. 6, 21, 9 : deorum laudes, Val. Max. 1, 8, ext. 8.—So with *de* : canere ad tibicinem de clarorum hominum virtutibus, Cic. Tusc. 1, 2, 3 (cf. cantito): praecepta, Hor. S. 2, 4, 11 : jam canit effectos extremus vinitor antes, Verg. G. 2, 417 Wagn. *N. cr.* : nil dignum sermone, Hor. S. 2, 3, 4 : quin etiam canet indoctum, id. Ep. 2, 2, 9 : grandia elate, jucunda dulciter, moderata leniter canit, Quint. 1, 10, 24; Cat. 63, 11: Io! magna voce, Triumphe, canet, Tib. 2, 5, 118; Ov. Tr. 4, 2, 52; cf. Hor. C. 4, 2, 47: haec super arvorum cultu pecorumque canebam, Verg. G. 4, 559 Wagn.: et veterem in limo ranae cecinere querelam, *croaked* (according to the ancient pronunciation, kekinere kuerelam, an imitation of the Aristophanic Βρεκεκεκέξ; v. the letter C), id. ib. 1, 378; Lucr. 2, 601: anser Gallos adesse canebat, Verg. A. 8, 656 : motibus astrorum nunc quae sit causa, canamus, Lucr. 5, 510 : sunt tempestates et fulmina clara canenda, id. 6, 84.— `I.2.2.b` With pers. objects ( poet. and in post-Aug. prose): canitur adhuc barbaras apud gentes (Arminius), Tac. A. 2, 88 : Herculem... ituri in proelia canunt, id. G. 2 : Dianam, Cat. 34, 3 : deos regesve, Hor. C. 4, 2, 13 : Liberum et Musas Veneremque, id. ib. 1, 32, 10 : rite Latonae puerum, id. ib. 4, 6, 37; 1, 10, 5: plectro graviore Gigantas, Ov M. 10, 150: reges et proelia, Verg. E. 6, 3; Hor. C. 4, 15, 32: arma virumque, Verg. A. 1, 1 : pugnasque virosque, Stat. Th. 8, 553 : maxima bella et clarissimos duces, Quint. 10, 1, 62.—Very rarely, *to celebrate*, without reference to song or poetry: Epicurus in quădam epistulă amicitiam tuam et Metrodori grata commemoratione cecinerat, Sen. Ep. 79, 13.—Esp. of fame, *to trumpet abroad* : fama facta atque infecta canit, Verg. A. 4, 190 : fama digna atque indigna canit, Val. Fl. 217 al. —And prov., *to sing* or *preach to the deaf* : non canimus surdis, Verg. E. 10, 8 : praeceptorum, quae vereor ne vana surdis auribus cecinerim. Liv. 40, 8, 10.— `I.C` Since the responses of oracles were given in verse, *to prophesy*, *foretell*, *predict.* `I.2.2.a` In poetry: Sibylla, Abdita quae senis fata canit pedibus, Tib. 2, 5, 16; cf.: horrendas ambages, Verg. A. 6. 99; 3, 444: fera fata, Hor. C. 1, 15, 4; cf. id. Epod. 13, 11; id. S. 2, 5, 58; Tib. 1, 7, 1; cf. id. 3, 3, 36; 1, 6, 50; Hor. C. S. 25: et mihi jam multi crudele canebant Artificis scelus, Verg. A. 2, 124; Hor. S. 1, 9, 30.— `I.2.2.b` In prose: ut haec quae nunc fiunt, canere di inmortales viderentur, Cic. Cat. 3, 8, 18 : non haec a me tum tamquam fata... canebantur? id. Sest. 21, 47 : eum, qui ex Thetide natus esset, majorem patre suo futurum cecinisse dicuntur oracula, Quint. 3, 7, 11; Just. 11, 7, 4; 7, 6, 1; Tac. A. 2, 54; id. H. 4, 54: cecinere vates, idque carmen pervenerat ad antistitem fani Dianae, Liv. 1, 45, 5; 5, 15, 4 sq.; 1, 7, 10; Tac. A. 14, 32; Liv. 30, 28, 2; cf. Nep. Att. 16, 4; cf. of philosophers, etc.: ipsa memor praecepta Canam, Hor. S. 2, 4, 11 Orell. ad loc.; cf.: quaeque diu latuere, canam, Ov. M. 15, 147. `III` In milit. lang., t. t., both *act.* and *neutr.*, of signals, *to blow*, *to sound*, *to give;* or *to be sounded*, *resound.* `I.A` *Act.* : bellicum (lit. and trop.) canere, v. bellicus: classicum, v. classicus: signa canere jubet, **to give the signal for battle**, Sall. C. 59, 1; id. J. 99, 1: Pompeius classicum apud eum (sc. Scipionem) cani jubet, Caes. B. C. 3, 82.— *Absol.* without *signum*, etc.: tubicen canere coepit, Auct. B. Afr. 82; cf. Flor. 4, 2, 66.— `I.B` *Neutr.* : priusquam signa canerent, Liv. 1, 1, 7 : ut attendant, semel bisne signum canat in castris, id. 27, 47, 3 and 5; 23, 16, 12; 24, 46 (twice): repente a tergo signa canere, Sall. J. 94, 5; Liv. 7, 40, 10; Verg. A. 10, 310; Flor. 3, 18, 10: classicum apud eos cecinit, Liv. 28, 27, 15.— `I.A.2` Receptui canere, *to sound a retreat* : Hasdrubal receptui propere cecinit (i. e. cani jussit), Liv. 27, 47, 2; Tac. H. 2, 26.— Poet. : cecinit jussos receptus, Ov. M. 1, 340.—And in Livy *impers.* : nisi receptui cecinisset, **if it had not sounded a counter-march**, Liv. 26, 44, 4 : ut referrent pedem, si receptui cecinisset, id. 3, 22, 6.— `I.2.2.b` Trop. : revocante et receptui canente senatu, Cic. Phil. 12, 3, 8 : ratio abstrahit ab acerbis cogitationibus a quibus cum cecinit receptui, id. Tusc. 3, 15, 33 : antequam (orator) in has aetatis (sc. senectutis) veniat insidias, receptui canet, Quint. 12, 11, 4.!*? Examples for the signif. to practice magic, to charm, etc., found in the derivv. cantus, canto, etc., are entirely wanting in this verb. 6526#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6525#canon#cănon, ŏnis, m. ( acc. canona, Plin. 34, 8, 19, § 55; `I` *acc. plur.* canonas, Aus. Ep. 136; in Cic. Fam. 16, 17, 1, used as a Greek word), = κανών ?κάννα, κάνη, a reed, cane]. `I` *A marking* or *measuring line;* hence, *a rule*, *canon*, *model* (cf. Lidd. and Scott, under κανών).— `II` Esp. `I.A` *A wooden channel in hydraulic instruments*, Vitr. 10, 13 Rod.— `I.B` Under the emperors, *an annual tribute*, *established by law*, *in grain*, *gold*, *silver*, *clothing*, etc., Spart. Sev. 8; Lampr. Elag. 27.— `I.C` In eccl. Lat., *a catalogue of sacred writings*, *as admitted by the rule*, *the Canon*, Aug. Doctr. Christ. 2, 8; Hier. Prol. Gal. Aug. Civ. 17, 24; 18, 38; cf. Isid. Orig. 6, 15 and 16.— `I.D` Also in late Lat., from their shape, in plur. : cănŏnes, um, *cannon* : et illic figere gunnas suas, quas Galli canones vocant, quibus validius villam infestare posset, Thom. Walsingham in Henry V. p. 398. 6527#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6526#canonicarius#cănŏnĭcārĭus, ii, m. canon, II. B., `I` *the collector of an annual tribute*, Just. Nov. Const. 30; Cassiod. Var. 6, 8; 12, 13. 6528#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6527#canonicus#cănŏnĭcus, a, um, adj., = κανονικός, `I` *according to rule* or *measure.* `I` In music: ratio, **the theory of harmony**, Vitr. 1, 1; 5, 3; cf. Gell. 16, 18, 5.— `II` In astronomy: defectiones solis, *as following at regular intervals*, Aug. Civ. Dei, 3, 15.— *Subst.* : cănŏ-nĭci, ōrum, m., *theorists*, Plin. 2, 17, 14, § 73; and cănŏnĭca, ōrum, n., = canonica ratio, *theory* : luminum, Plin. Ep. 1, 2, 12.— `III` *Of* or *pertaining to an annual tribute* : pensitationes, Cod. Just. 12, 62, 2 : equi, ib. 11, 17, 3 : vestes, ib. 11, 9, 1.— `IV` Eccl. Lat., *of* or *belonging to the canon*, *canonical* : libri, Aug. Civ. Dei, 18, 36; id. Doctr. Christ. 2, 8.— `V` In later eccl. Lat. *subst.* : cănŏnĭ-cus, i, m., *one of the rule* or *discipline*, i. e. clericus, *a clergyman*, as distinguished from laicus, *one of the people*, and monachus, *a recluse*, Antioch. Can. 2, 6, 11; hence the mod. *canon* or *prebendary.* — *Adv.* : că-nŏnĭcē, *according to Church discipline*, *regularly*, Cassiod. Hist. Eccl. 9, 14. 6529#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6528#canonizo#cănŏnizo, āre, v. a. canon, II. C., `I` *to* *put into the list* or *catalogue of saints*, *to canonize*, Alex. III. P.P. Ep. 3. 6530#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6529#Canopus1#Cănōpus, i, m., = Κάνωβος, rarely Κάνωπος; cf. Quint. 1, 5, 13. `I` *An islandtown in Lower Egypt*, *on the western mouth of the Nile;* acc. to the fable, named after the pilot of Menelaus, who died there: Canopus (Canobus in Serv. ad Verg. G. 4, 287), Mel. 2, 7, 6; Plin. 5, 31, 34, § 128; Tac. A. 2, 60: famosus, i. e. *notorious* for its luxury, Juv. 15, 46; cf. id. 1, 26; 6, 84; Sen. Ep. 37, 3.— `I..2` Meton., *Lower Egypt;* cf. Prop. 3 (4), 11, 39; Verg. G. 4, 287 Heyne.—Also *the whole of Egypt*, Luc. 10, 64.— `II` Derivv. `I..1` Cănōpĭcus, a, um, adj., *of Canopus* : Nili ostium, Mel. 1, 9, 9; 2, 7, 6; Plin. 5, 10, 11, § 62 sq.; 5, 31, 34, § 128: arbor, id. 12, 24, 51, § 109.— `I..2` Cănōpēus (four syll.), a, um, adj., *of Canopus* : litora, Cat. 66, 58. — `I..3` Cănōpītis, e, the same: collyrium, Cels. 6, 6.— `I..4` Cănōpītānus, a, um, the same: ostium, Sol. 31.— `I..5` *Subst.* : Cănō-pītae, ārum, m., *the inhabitants of Canopus*, Cic. ap. Quint. 1, 5, 13. 6531#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6530#Canopus2#Cănōpus ( -pŏs), i, m., = Κάνωπος, `I` *the brightest star in the constellation Argo* (visible in Southern Europe), Manil. 1, 215; Vitr. 9, 4 (7); Plin. 2, 70, 71, § 178; Luc. 8, 181 (scanned Cănŏpŭs, Mart. Cap. 7, § 808). 6532#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6531#canor#cănor, ōris, m. cano, `I` *tune*, *sound*, *song*, *melody* ( poet. or in post-Aug. prose; rare). `I` Lit. `I.A` Of living beings, Quint. 1, 10, 22: cygni, Lucr. 4, 182; 4, 911: res est blanda canor; discant cantare puellae, Ov. A. A. 3, 315 : mulcendas natus ad aures, id. M. 5, 561.— `I.B` Of instruments, *the tone* : Martius aeris rauci canor, **martial clang**, Verg. G. 4, 71 : lyrae, Ov. H. 16, 180.— `II` Trop. : bella truci memorata canore, **in heroic poetry**, Petr. 5, 19. 6533#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6532#canore#cănōrē, adv., v. canorus `I` *fin.* 6534#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6533#canorus#cănōrus, a, um, adj. canor, `I` *of* or *pertaining to melody*, *melodious*, *harmonious*, *euphonious; neutr.* or *act.* (of sound, men, animals, instruments, etc.; class. in prose and poetry). `I` *Neutr.* : profluens quiddam habuit Carbo et canorum, **flowing language and a melodious voice**, Cic. de Or. 3, 7, 28; Tac. A. 4, 61: voce suavi et canoră, Cic. Brut. 66, 234 : vox Sirenum, Ov. A. A. 3, 311; Petr. 59, 3.—As a fault in delivery, *singing*, *sing-song*, *droning* : sine contentione vox, nec languens, nec canora, Cic. Off. 1, 37, 133; cf. cano, I. A. 2: canoro quodam modo proclamare, Quint. 11, 3, 170; Juv. 7, 18: hinnitus edere canoros, Suet. Ner. 46 : versus, Hor. Ep. 2, 2, 76 : nugae, *mere jingling* (Voss), id. A. P. 322: plausus, Claud. Cons. Prob. et Olyb. 175.—As *subst.* : cănō-rum, i, n., *melody*, *charm*, in speaking: omnino canorum illud in voce splendescit, Cic. Sen. 9, 28.— `II` *Act.* `I.A` Of men: canorus orator et volubilis et satis acer, Cic. Brut. 27, 105 : turba, Ov. F. 6, 671 : ut Gaditana canoro Incipiant prurire choro, **in song and dance**, Juv. 11, 162 Web.: Triton, Ov. M. 2, 8 : Aeolides, i. e. Misenus, id. ib. 14, 102.— `I.B` Of animals: cum hoc animal (gallus) sit canorum suă sponte, Cic. Div. 2, 26, 57 : aves, Verg. G. 2, 328 : ales, i. e. cygnus, Hor. C. 2, 20, 15 : olor, Prop. 2 (3), 34, 84. Peneus canorus avium concentu, Plin. 4, 8, 15, § 31 : cicadae, id. 11, 26, 32, § 92.— `I.C` Of instruments: fides, Verg. A. 6, 120; Hor. C. 1, 12, 11: aes, i. e. tubae, Verg. A. 9, 503; Ov. M. 3, 704: chelys, Sen. Troad. 325 : fila lyrae, Claud. Rapt. Pros. 2, praef. 14.— Hence, * adv. : cănōrē, *harmoniously* : musice mundus et canore movetur, App. Doctr. Plat. 1; cf. cano, I. B. 6535#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6534#canta#canta, v. cano `I` *init.* 6536#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6535#cantabilis#cantābĭlis, e, adj. canto, `I` *worthy to be sung*, Cassiod. Var. 2, 40; id. 8, 9; Vulg. Psa. 118, 54. 6537#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6536#cantabrarius#cantăbrārĭus, ii, m. cantabrum, `I` *a standard-bearer on festive occasions*, Cod. Th. 14, 7, 2. 6538#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6537#Cantabras#Cantā^bras, ae, m., `I` *a tributary of the Indus*, now *Tschandrabagha*, Plin. 6, 20, 23, § 71 (Cantabas, Sillig). 6539#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6538#Cantabria#Cantăbrĭa, ae, f., = Κανταβρία, `I` *a province in* Hispania Tarraconensis, *east of Asturia*, *in the region of the present Biscaya*, Plin. 34, 14, 42, § 148; 34, 16, 47, § 158; Suet. Aug. 20; 81; id. Galb. 8; Flor. 4, 12, 48.— `II` Derivv. `I.A` Cantăber, bra, brum, adj., *Cantabrian* : Oceanus, Claud. Laud. Ser. 74.—Far more freq. *subst.* : Cantă-ber, ā^bri, and in plur. : Cantā^bri, ōrum, m., *the Cantabrians*, Caes. B. C. 2, 36; Mel. 3, 1, 9, § 10; Plin. 4, 20, 34, § 110 sq.; *an exceedingly wild and warlike people*, *whose subjugation was attempted in vain by Augustus* (729 A. U. C.), *but was accomplished*, *after a bloody battle*, *by Agrippa* (734 A. U. C.); hence, bellicosus, Hor. C. 2, 11, 1 : indoctus juga ferre nostra, id. ib. 2, 6, 2 : non ante domabilis, id. ib. 4, 14, 41 : Agrippae virtute cecidit, id. Ep. 1, 12, 26 : serā domitus catenā, id. C. 3, 8, 22; cf. Flor. 4, 12, 46; Just. 44, 5, 8.— `I.B` Cantā^brĭcus, a, um, adj., *of Cantabria* : terrae, Mel. 3, 2, 1 : litora, id. 3, 2, 7 : populi, Plin. 3, 3, 4, § 27 : bella, Hor. Ep. 1, 18, 55 : bellum, Suet. Aug. 20; 85: expeditio, id. 29; id. Tib. 9.— `I.A.2` *Subst.* : Cantā^brĭca, ae, f., *a plant*, *Cantabrian bind-weed* : Convolvulus Cantabrica, Linn.; Plin. 25, 8, 47, § 85. 6540#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6539#Cantabricus#Cantā^brĭcus, a, um, v. Cantabria, II. B. and cantabrum, I. 6541#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6540#cantabrum#cantăbrum, i, n. etym. unknown; the connection with Cantabria is a mere conjecture. `I` *A kind of bran* (late Lat.), Cael. Aur. Tard. 3, 2; 4, 3; Apic. 7, 1; Schol. Juv. 5, 11 (as an explanation of far caninum); hence, cantabricus sucus, Veg. 5, 56, 3.— `II` *A kind of banner* or *standard under the emperors*, Min. Fel. Oct. 29; Tert. Apol. 16. 6542#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6541#cantabundus#cantābundus, a, um, adj. canto, `I` *singing* (rare: sedeo ego cantabundus et stellas numero, Petr. 62, 4 : Gallus suā disciplinā scuto projecto cantabundus (constitit), Quadrig. ap. Gell. 9, 13, 16 dub. (Hertz, cunctabundus). 6543#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6542#cantamen#cantāmen, ĭnis, n. canto, III.; cf. cano, II.; cantus, II. B., and carmen; lit. a charming with words; hence, abstr. pro concr., `I` *a spell*, *charm*, *magic sentence*, *incantation* (very rare), Prop. 4 (5), 4, 51; App. M. 2, p. 114; id. Mag. 40, p. 299: magicum, Prud. adv. Sym. 2, 176. 6544#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6543#cantatio#cantātĭo, ōnis, f. canto; lit. a singing, a playing; hence, abstr. pro concr.. `I` *Music*, *song*, mentioned by Varr. L. L. 6, 7, § 75 Müll.: animum cantationibus permulcere, App. M. 2, p. 125; Vulg. Psa. 70, 6 (but in Plaut. Stich. 5, 5, 19, the true reading is cantionem, Fleck.).—* `II` *A charm*, *spell*, *incantation*, Firm. Math. 3, 6. 6545#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6544#cantator#cantātor, ōris, m. id., `I` *a musician*, *singer*, *minstrel* (mentioned by Varr. L. L. 8, § 57 Müll.): vetus et nobilior Ario cantator fidibus fuit, Gell. 16, 19 (transl. of the Gr. κιθαρὡδός, Herod. 1, 23 Bähr): cantator cygnus funeris ipse sui, Mart. 13, 77. 6546#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6545#cantatrix#cantātrix, īcis, f. adj. cantator (postclass.). `I` *Musical*, *singing* : choreae, Claud. B. Gild. 448.— *Subst.* : cantātrix, īcis, f., *a female singer*, Vulg. 2 Reg. 19, 35; cf. Prisc. p. 1225 P.— `II` *Using enchantments* : anus, App. M. 2, p. 128, 1 : aniculae, id. ib. 2, p. 123, 25. 6547#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6546#Canteci#Canteci, ōrum, m., `I` *a people in* Sarmatia Asiatica, *near* Palus Maeotis, Plin. 6, 7, 7, § 22. 6548#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6547#canteriatus#cantērĭātus ( canth-), a, um, adj. canterius, `I` *supporied by props*, *underpropped* : vineae, Col. 5, 4, 1. 6549#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6548#canterinus#cantērīnus ( canth-), a, um, adj. id., `I` *of* or *pertaining to a horse*, *horse-* : ritus, **like a horse**, Plaut. Men. 2, 3, 44 : hordeum, i. e. **winter barley**, Col. 2, 9, 14; 2, 10, 31; Pall. Oct. 1, 2: lapathum = rumex, Plin. 20, 21, 85, § 231. 6550#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6549#canteriolus#cantērĭŏlus, i, m. dim. id., `I` *a small trellis for supporting plants*, Col. 11, 3, 58. 6551#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6550#canterius#cantērĭus, v. cantherius. 6552#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6551#Canthara#Canthăra, ae, f., `I` *the name of a woman*, Ter. And. 4, 4, 30; Plaut. Ep. 4, 1, 40. 6553#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6552#cantharias#canthărĭas, ae, m. κανθαρίς, `I` *a precious stone having in it the figure of a Spanish fly*, Plin. 37, 11, 72, § 187. 6554#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6553#cantharis#canthăris, ĭdis, f., = κανθαρίς. `I` *A genus of beetle*, of several species; in pure Lat. scarabaeus parvus, Plin. 29, 4, 30, § 94; freq. used in medicine, id. 11, 35, 41, § 118; 29, 4, 30, § 93.—Esp. *the* (very poisonous) *Spanish fly*, *cantharides* : Meloe vesicatorius, Linn.; Cic. Tusc. 5, 40, 117; id. Fam. 9, 21, 3; Ov. Ib. 306; cf. Plin. 29, 4, 30, § 94; 11, 35, 41, § 118.— `II` *A worm injurious to the vine and rose*, Pall. 1, 35, 6 and 4; cf. Plin. 18, 17, 44, § 152. 6555#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6554#cantharites#canthărītes vīnum = κανθαρίτης οἶνος, `I` *a kind of wine*, Plin. 14, 7, 9, § 75. 6556#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6555#Cantharolethros#Canthărŏlĕthros, i, m., = κανθαρόλεθρος (death to beetles), `I` *a place in Thrace near Olynthus* : in quo unum hoc animal exanimatur, Plin. 11, 28, 84, § 99. 6557#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6556#cantharulus#canthărŭlus, i, m. dim. cantharus, `I` *a small drinking-vessel*, Arn. 6, p. 209.— `II` *A small candlestick*, Paul. Nol. Carm. 22, 462. 6558#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6557#cantharus#canthărus, i, m., = κάνθαρος. `I` Lit., *a large*, *wide-bellied drinking-vessel with handles*, *a tankard*, *pot* (very frequent in Plaut.), Plaut. As. 5, 2, 56; id. Bacch. 1, 1, 36; id. Men. 1, 2, 64; 1, 3, 5; id. Most. 1, 4, 33; id. Ps. 4, 2, 2; 4, 4, 13; 5, 1, 34; id. Pers. 5, 2, 22; 5, 2, 40; id. Rud. 5, 2, 32; id. Stich. 5, 4, 23; 5, 4, 48; Hor. C. 1, 20, 2; id. Ep. 1, 5, 23 al.—Esp. used by Bacchus and his followers, as scyphus, by Hercules, Verg. E. 6, 17 Voss; Macr. S. 5, 21, 14; Arn. 6, 25. —Hence Marius was reproached, because, after the conquest of the Cimbri, he drank from the cantharus like a triumphing Bacchus, Plin. 33, 11, 53, § 150; Val. Max. 3, 6, n. 6.—Gr. acc. cantharon, Nemes. Ecl. 3, 48. — `II` Transf. `I.A` *A water-pipe*, Dig. 30, 41, § 11; Inscr. Grut. 182, 2.— `I.B` In eccl. Lat., *a vessel of holy water*, Paul. Nol. 37, 150 (v. Quicherat ad loc.).— `I.C` *A kind of sea-fish*, Ov. Hal. 103; Plin. 32, 11, 53, § 146; Col. 8, 7, 14.— `I.D` *A black spot* or *wart under the tongue of the Egyptian Apis*, Plin. 8, 46, 71, § 184. 6559#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6558#cantherius#canthērĭus or cantērĭus, ii, m. perh. κανθήλιος, a beast of burden. `I` *A gelding*, Varr. R. R. 2, 7, 15; cf. Paul. ex Fest. p. 46 Müll.; Plaut. Aul. 3, 5, 21; id. Capt. 4, 2, 34; Cic. N. D. 3, 5, 11; id. Fam. 9, 18, 4; Sen. Ep. 87, 9.— `I.B` *An ass*, *mule*, Tert. Apol. 16; id. ad Nat. 1, 14.—Prov.: minime, sis, cantherium in fossam, *put the hack in the ditch*, when it is useless, Liv. 23, 47, 6 Weissenb. ad loc.— `II` Meton. `I.A` *A man impotent through age*, Plaut. Cist. 4, 2, 83.— `I.B` In architecture, *a spar under the roof*, *a rafter*, Fr. chevron, Vitr. 4, 2.— `I.C` In the lang. of vine-dressing, *a pole furnished with cross-pieces for supporting the vine*, *a trellis*, Col. 4, 12, 1; 4, 4, 14; 11, 3, 62.— `I.D` Among veterinary surgeons, *a kind of frame for suspending sick horses*, Veg. 3, 47, 3. 6560#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6559#canthus1#canthus, i, m., = κάνθος; lit. `I` *the iron ring around a carriage-wheel*, *the tire*, Quint. 1, 5, 88, where it is considered as barbarian (African or Spanish).—Hence, `I.B` Meton. (pars pro toto), *a wheel*, Pers. 5, 71. 6561#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6560#Canthus2#Canthus, i, m., = Κάνθος, `I` *nom. propr.*, *name of an Argonaut*, Hyg. Fab. 14; Val. Fl. 1, 3 and 6. 6562#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6561#canticulum#cantĭcŭlum, i, n. dim. canticum. * `I` *A little song*, *a sonnet* : Zephyri, Septim. Afer. ap. Ter Maur. p. 2427 P.— `II` *A short incantation*, Pomp. ap. Non. p. 482, 9. 6563#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6562#canticum#cantĭcum, i, n. cantus. `I` Lit., *a song in the Roman comedy*, *sung by one person*, *and accompanied by music and dancing; a monody*, *solo* : nosti canticum (in Demiurgo Turpilii), meministi Roscium, Cic. Fam. 9, 22, 1 : agere, Liv. 7, 2, 9 : desaltare, Suet. Calig. 54 : histrio in cantico quodam, id. Ner. 39 : Neroniana, id. Vit. 11 : Atellanis notissimum canticum exorsis, id. Galb. 13.— `II` *A song*, in gen.: chorus canticum Insonuit, Phaedr. 5, 7, 25 : canticum repetere, id. 5, 7, 31 : omne convivium obscenis canticis strepit, Quint. 1, 2, 8; 1, 10, 23; cf. id. 1, 8, 2; 1, 12, 14; 9, 2, 35; 11, 3, 13.— `I..2` Esp. Canticum Canticorum, *the Song of Songs*, *the Canticles*, Vulg.—Hence, `I.B` *A singing tone* in the delivery of an orator, Cic. Or. 18, 57; Plin. Ep. 2, 14, 13; cf. Quint. 1, 8, 2; 11, 3, 13.— `III` *A lampoon*, *a libellous song*, Paul. Sent. 5, 4, 15; cf. App. Mag. 75, p. 322, 8.— `I.B` *A magic formula*, *incantation*, App. Mag. p. 301, 12. 6564#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6563#canticus#cantĭcus, a, um, adj. canto, `I` *musical* : delinimenta, Macr. Somn. Scip. 2, 3. 6565#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6564#cantilena#cantĭlēna, ae, f. cantillo. `I` In anteclass. and class. lang., *a song*, in a disparaging sense, *an old song;* vulg. for *silly*, *trite prattle*, *gossip* : ut crebro mihi insusurret cantilenam suam, Cic. Att. 1, 19, 8 : totam istam cantilenam ex hoc pendere, ut quam plurimum lucri faciant, Brut. ap. Cic. Fam. 11, 20, 2: qui non Graeci alicujus cottidianam loquacitatem sine usu, neque ex scholis cantilenam requirunt, Cic. de Or. 1, 23, 105.—Prov.: cantilenam eandem canis, = τὸ αὐτὸ ?δεις ?σμα, *ever the old song*, Ter. Phorm. 3, 2, 10.— `II` Postclass. in a good sense, *a song*, in gen., Gell. 9, 4, 14; so id. 19, 9, 8: in cantilenis et proverbiis, Vulg. Ecclus. 47, 18 : cantilenas meditari pro jubilo molliores, Amm. 22, 4, 6; of *a lampoon*, Vop. Aur. 7, 2; cf. Fest. p. 181, 16 Müll. 6566#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6565#cantilenosus#cantĭlēnōsus, a, um, adj. cantilena, (post-class.), `I` *pertaining to song*, *poetic* : nugae, Sid. Ep. 3, 14; 4, 1. 6567#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6566#cantillo#cantillo, āvi, ātum, 1, `I` *v. dim. a.* [canto], *to sing low*, *to hum* (post-class.; perh. only in App.), App. M. 4, p. 146; id. Flor. 1, p. 342, 8; 3, p. 388, 13 al. 6568#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6567#cantio#cantĭo, ōnis, f. cano, lit. a singing, playing; hence meton. abstr. pro concr.. `I` *A song* (rare; mostly ante-class.), Plaut. Stich. 5, 4, 25; 5, 5, 19; 5, 6, 8; Suet. Ner. 25; of birds, App. Flor. 2, p. 349, 11; Fronto ad Ver. 1 (cf. cantatio).— `II` *An incantation*, *charm*, *spell*, Cato, R. R. 160: subito totam causam oblitus est, idque veneficiis et cantionibus Titiniae factum dicebat, Cic. Brut. 60, 217; App. M. 1, 10, p. 106, 27. 6569#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6568#cantito#cantĭto, āvi, ātum, 1, `I` *v. freq. act.* [canto; cf. Varr. L. L. 6, 7, § 75 Müll.; 8, 33, § 119], *to sing* or *play often* or *repeatedly* (rare): ut habeas quīcum cantites, Ter. Ad. 4, 7, 32 : carmina in epulis esse cantitata a singulis convivis de clarorum virorum laudibus, Cic. Brut. 19, 75 (cf. cano, II. B.); Suet. Ner. 39: dulce cantitant aves, App. M. 6, p. 175. 6570#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6569#Cantium#Cantĭum, ii, n., = Κάντιον, `I` *a promontory of England*, now *Kent*, Caes. B. G. 5, 13; 5, 22. 6571#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6570#cantiuncula#cantĭuncŭla, ae, f. dim. cantio, `I` *a flaitering*, *alluring strain* : si cantiunculis (sc. Sirenum) tantus vir inretitus teneretur, Cic. Fin. 5, 18, 49. 6572#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6571#canto#canto, āvi, ātum, 1, v. n. and `I` *a.* [cano], *freq.* in form, but mostly agrees in meaning with cano. `I` *Neutr.*, *to produce melodious sounds* (by the voice or an instrument), *to sound*, *sing*, *play* (class. in prose and poetry; rare in Cic.). `I.A` Of men: Pamphilam Cantatum provocemus, Ter. Eun. 3, 1, 53 : saltare et cantare, Cic. Cat. 2, 10, 23 : neque enim vocum suavitate videntur aut novitate quădam cantandi revocare eos solitae (sirenes), id. Fin. 5, 18, 49 : Arcades ambo Et cantare pares, Verg. E. 7, 5; 10, 32: cantando victus, id. ib. 3, 21; Tib. 2, 1, 66: adimam cantare severis, Hor. Ep. 1, 19, 9 : ut (cantores) numquam inducant animum cantare rogati, id. S. 1, 3, 2; Suet. Tit. 3: non est Cantandum, *there is no occasion for singing*, i. e. *for imagination*, *fiction*, Juv. 4, 35.—Of an actor: cantante eo (Nerone) ne necessariă quidem causă excedere theatro licitum erat, Suet. Ner. 23; 20; id. Vesp. 4 al.; cf. under II. B. 2.: conducta veni, ut fidibus cantarem seni, Plaut. Ep. 3, 4, 64 : structis avenis, Ov. M. 1, 677 : ad chordarum sonum, Nep. Epam. 2, 1.—Less freq. of instrumental music, and only with abl. of the instrument (cf. cano): tibiis, Nep. Epam. 2, 1; id. ib. praef. § 1; Vulg. Luc. 7, 32: lituo, tubă, Gell. 20, 2, 2 : calamo, Sen. Ben. 4, 6, 5 : ad manum histrioni, in comedy, *to sing and play while the actor accompanies the song with gestures* or *dancing*, Liv. 7, 2, 10; cf. Val. Max. 2, 4, 4.— *Pass. impers.* : in caelo cantatur et psallitur, Arn. 3, 21.—Prov.: surdo, Prop. 4 (5), 8, 47. and ad surdas aures, Ov. Am. 3, 7, 61, *to preach to deaf ears;* cf. cano, II. B.— `I.A.2` Of the singing pronunciation of an orator, *to declaim in a singing tone*, *to sing*, *drawl* : si cantas, male cantas, si legis, cantas, C. Caesar ap. Quint. 1, 8, 2; 11, 1, 56; 11, 3, 57; 11, 3, 58; 11, 3, 59; 11, 3, 60; cf. Juv. 10, 178.—Hence, *to recite*, *declaim* : quaecumque sedens modo legerat, haec eadem... cantabit versibus isdem, Juv. 7, 153.— `I.B` Of birds and fowls: prius quam galli cantent, **crow**, Plaut. Mil. 3, 1, 96; so, deos gallis signum dedisse cantandi, Cic. Div. 2, 26, 57 : cantantes aves, Prop. 4 (5), 9, 30. — `I.C` Transf., of instruments, *to sound*, *resound* : pastoris bucina cantat, Prop. 4 (5), 10, 30. cantabat fanis, cantabat tibia ludis, Ov. F. 6, 659 sq. — `II` *Act.*, *to make some person* or *thing the subject of one* ' *s singing*, *playing*, or *song* (cf. cano, II.). `I.A` With the song itself, *carmen*, *versus*, etc., as object, *to sing*, *play*, *recite* : carmina non prius Audita canto, Hor. C. 3, 1, 4 : rustica verba, Tib. 2, 1, 52 : Hymen cantatus, Ov. H. 12, 137; cf.: Hymenaeum qui cantent, Ter. Ad. 5, 7, 7 : obscena, Ov. F. 3, 676.— `I.B` With particular persons or things, the subjects of song, as objects, *to sing*, *to celebrate* or *praise in song*, *sing of*, *write poetry upon*, etc.: celebrem deum, Tib. 2, 1, 83 : absentem amicam, Hor. S. 1, 5, 15 : rivos, id. C. 2, 19, 11 : convivia, proelia virginum, id. ib. 1, 6, 19 : Augusti tropaea, id. ib. 2, 9, 19 : Pythia (sc. certamina), id. A. P. 414 : cantari dignus, Verg. E. 5, 54 : per totum cantabimur orbem, Ov. Am. 1, 3, 25; 2, 17, 33; cf.: illa meis multum cantata libellis, Mart. 9, 50, 1 : cantatus Achilles, Ov. Am. 2, 1, 29 : laudes tuas, id. F. 2, 658. —Esp., `I.A.2` Of an actor, *to represent a part*, *to act* (cf. supra, I. A.): cantavit (Nero) Orestem matricidam, Oedipodem excaecatum, etc., Suet. Ner. 21 : Nioben, id. ib. 21 : tragoedias, id. ib. 21 : fabulam, id. ib. 46 *fin.* : epinicia, id. ib. 43 *fin.* — `I.C` Hence, because the oracles were of old uttered in verse, of any mysterious, prophetic, or warning utterance, *to predict*, *warn*, *point out*, *indicate*, *make known*, *say* : vera cantas? vana vellem, Plaut. Most. 4, 2, 64. —Of inanimate things: urna haec litterata est: ab se cantat cuja sit, Plaut. Rud. 2, 5, 21 : civi inmoeni scin quid cantari solet? id. Trin. 2, 2, 69; id. Bacch. 4, 9, 61.— `I.A.2` *To bring something repeatedly to recollection*, *to reiterate*, *harp upon*, *forewarn of* or *against* : haec dies noctes canto, ut caveas, Plaut. Trin. 2, 2, 12 : harum mores, Ter. Heaut. 2, 3, 19 : nam, ut scis, jam pridem istum canto Caesarem, Cic. Q. Fr. 2, 11 (13), 1: quid fati provida cantet avis, Tib. 2, 5, 12 : quae me juvene utique cantare solebant, Quint. 8, 3, 76.— `III` In the lang. of religion, as v. n. or *a.*, *to use enchantments*, *charms*, *incantations*, *to enchant*, *to charm*, Cato, R. R. 160, 1; Varr. R. R. 1, 2, 27: frigidus in pratis cantando rumpitur anguis, Verg. E. 8, 71 : cantata Luna, **exorcised by magic**, Prop. 4 (5), 5, 13. falx, Ov. H. 6, 84 : herbae, id. M. 7, 98 : ignis, Sil. 1, 430 : tum quoque cantato densetur carmine caelum, **an incantation**, Ov. M. 14, 369.— `I.B` *To call forth*, *produce by charms* : et chelydris cantare soporem, Sil. 8, 498 : cantata umbra, Luc. 6, 767. 6573#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6572#cantor#cantor, ōris, m. cano, `I` *a singer*, *poet.* `I` In gen.: omnibus hoc vitium est cantoribus, Hor. S. 1, 3, 1; so id. ib. 1, 3, 129; 1, 2, 3 (mutato nomine cantorem pro musico dicit, Acron.): Thamyras, Prop. 2 (3), 22, 19. cantor Apollo, Hor. A. P. 407 (cf. Apollo): (Caligula) Threx et auriga idem cantor atque saltator, Suet. Calig. 54.—In a contemptuous sense: cantor formularum, Cic. de Or. 1, 55, 236; cf. Plaut. Ps. 1, 3, 132.— And with *gen.* of the person (conformably to cano, II. B.), *an extoller*, *eulogist* : cantores Euphorionis, Cic. Tusc. 3, 19, 45.— `II` Esp., in the lang. of the drama, = χορευτής, *an actor*, *player* (cf. G. Herm. Opusc. I. p. 298), Cic. Sest. 55, 118: donec cantor vos plaudite! dicat, Hor. A. P. 155; Suet. Calig. 54. 6574#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6573#cantrix#cantrix, īcis, f. cantor, `I` *a female singer*, *a songstress*, Plaut. Trin. 2, 1, 23; Tert. adv. Marc. 3, 5.— *Adj.* : aves cantrices, **singing**, Varr. R. R. 3, 5, 14. 6575#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6574#cantulus#cantŭlus, i, m. dim. cantus, `I` *a little song*, Firm. Math. 3, 12. 6576#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6575#canturio#cantŭrĭo, īre, `I` *v. desid. n.* and *a.* [cano], *to chirp* (post-class. and rare): canturire melicam, belle diverbia dicere (vulg.: canturire belle diverbia, adicere melicam), Petr. 64, 2 *N. cr.;* Paul. ex Fest. s. v. dagnades, p. 68. 6577#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6576#cantus#cantus, ūs, m. id., `I` *the production of melodious sound*, *a musical utterance* or *expression*, either with voice or instrument; hence, *song*, *singing*, *playing*, *music* (while carmen is prop. the contents or substance of the song, etc.; cf.: qui enim cantus moderatā oratione dulcior invenire potest? Quod carmen artificiosā conclusione aptius? Cic. de Or. 2, 8, 34). `I` In gen. `I.A` Of persons. `I.A.1` With the voice, *a singing*, *song;* in full, cantus vocum, Cic. Rosc. Am. 46, 134: fit etiam saepe vocum gravitate et cantibus ut pellantur animi, etc., id. Div. 1, 36, 80 : cantus vocis juvat sociatā nervorum concordiā, Quint. 5, 10, 124 : oris, id. 11, 3, 23: Sirenum, Cic. Fin. 5, 18, 49; Quint. 5, 8, 1; cf. Juv. 9, 150: comissationes, cantus, symphoniae, Cic. Cael. 15, 35; Cic. Verr. 2, 5, 13, § 31; id. Fin. 5, 18, 49; Lucr. 5, 1406: felices cantus ore sonante dedit, Tib. 3, 4, 40 : cantu tremulo (i.e. voce anili), Hor. C. 4, 13, 5 : praecipe lugubres Cantus, id. ib. 1, 24, 3 : longum cantu solata laborem, Verg. G. 1, 293; cf.: est etiam in dicendo quidam cantus obscurior, **musical play of voice**, Cic. Or. 17, 57.— `I.A.2` With instruments, *a playing*, *music* : in nervorum vocumque cantibus, Cic. Tusc. 1, 2, 4; id. Rosc. Am. 46, 134: citharae, Hor. C. 3, 1, 20 : horribili stridebat tibia cantu, Cat. 64, 264 : querulae tibiae, Hor. C. 3, 7, 30 : dulcis tibia cantu, Tib. 1, 7, 47 : bucinarum, Cic. Mur. 9, 22 : simul ac tubarum est auditus cantus, Liv. 25, 24, 5 : lyrae, Plin. 34, 8, 19, § 72 : tibicines, qui fidibus utuntur, suo arbitrio cantus numerosque moderantur, Cic. Tusc. 5, 36, 104 : cantu tubarum convocare concilium, Auct. B. G. 8, 20: raucisonoque mi-nantur cornua cantu, Lucr. 2, 619 : rauco strepuerunt cornua cantu, Verg. A. 8, 2.— Of an actor: tardiores tibicinis modos et cantus remissiores facere, Cic. de Or. 1, 60, 254.— `I.B` Of birds, etc.: raucisoni cantus, Lucr. 5, 1084 : cantus avium et volatus, Cic. Div. 1, 42, 94; Hor. C. 3, 1, 20; App. Flor. 2, p. 349: volucrum, Quint. 10, 3, 24.—Of the nightingale, Phaedr. 3, 18, 2; Plin. 10, 29, 43, § 81.—Of the cock, *a crowing* : (galli) favent faucibus russis cantu plausuque premunt alas, Enn. ap. Cic. Div. 2, 26, 57 (Trag. Rel. v. 251 Vahl.); Cic. Mur. 9, 22; id. Div. 2, 26, 56: sub galli cantum, **at daybreak**, **cock-crowing**, Hor. S. 1, 1, 10 : vigil ales cristati cantibus oris Evocat Auroram, Ov. M. 11, 597; Plin. 10, 21, 24, § 46; Quint. 11, 3, 51: fulix fundens e gutture cantus, Cic. Div, poët. 1, 8, 14: perdix testata gaudia cantu est, Ov. M. 8, 238 : seros exercet noctua cantus, Verg. G. 1, 403 : (cycni) cantus dedere, id. A. 1, 398.— `II` Esp. `I.A` *Prophetic* or *oracular song* : veridicos Parcae coeperunt edere cantus, Cat. 64, 306; cf. Tib. 1, 8, 4.— `I.B` *An incantation*, *charm*, *magic song*, etc.: cantusque artesque magorum. Ov. M. 7, 195; 7, 201: at cantu commotae Erebi de sedibus imis Umbrae ibant, Verg. G. 4, 471 : magici, Col. 10, 367 : Haemoniis agitare cantibus umbras, Val. Fl. 6, 448 : amores Cantibus solvere, Tib. 1, 2, 60; 1, 2, 45; 1, 2, 53: cantus e curru Lunam deducere tentat, id. 1, 8, 19; 4, 1, 63; 4, 4, 10; Ov. H. 12, 167; id. M. 4, 49. 6578#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6577#canua#canua, ae, v. canifera. 6579#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6578#Canuleius#Cănŭlēius, a, um, `I` *the name of a Roman* gens. Thus, C. Canuleius, *a tribune of the people.* Acc. to a law proposed by him (Canuleium plebiscitum, Cic. Rep. 2, 37, 63) A.U.C. 310, marriage between patricians and plebeians was allowed; cf. Liv. 4, 1, 1 sq.; Flor. 1, 25. 6580#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6579#canus#cānus, a, um, adj. Sanscr. Kas-, to shine; cf. cascus, `I` *white*, *hoary* (mostly poet.). `I` Lit. : fluctus, Lucr. 2, 767; Cic. Arat. 71; hence aqua, **foamy**, **frothy**, Ov. H. 2, 16 : nix, **white**, Lucr. 3, 21; Hor. S. 2, 5, 41: gelu, Verg. G. 3, 442 : montes, id. ib. 1, 43 : pruina, **hoar-frost**, Hor. C. 1, 4, 4 : grandine canus Athos, Ov. Ib. 200 : salicta, id. M. 5, 590 : segetes, id. ib. 10, 655 : aristae, id. ib. 6, 456 : lupus, id. ib. 6, 527; 7, 550: favilla, id. ib. 8, 524 : color equi, Pall. Mart. 14, 4 : arborum villi, Plin. 12, 23, 50, § 108 : situs, id. 12, 25, 55, § 125.— `I.B` Esp. freq. of *the gray hair of the aged* : cano capite atque albā barbā, Plaut. Bacch. 5, 1, 15; id. As. 5, 2, 84; Cat. 68, 124; Tib. 1, 1, 72; Ov. F. 5, 57: capilli, Hor. C. 2, 11, 15; Ov. M. 1, 266; 2, 30; 4, 474; Phaedr. 2, 2, 10: crinis, Cat. 64, 350; Ov. M. 13, 427: barba, Mart. 4, 36 al. —Hence, *subst.* in plur. : cāni, ōrum, m. (sc. capilli), *gray hairs* : non cani, non rugae repente auctoritatem arripere possunt, Cic. Sen. 18, 62; Ov. M. 3, 275; in Aug. and post-Aug. poets (esp. freq. in Ovid) with *adjj.* : falsi, Ov. M. 6, 26 : honorati, id. ib. 8, 9 : positi, id. ib. 14, 655 : rari, id. ib. 8, 567 : sui, id. ib. 10, 391 : miseri, Pers. 5, 65 : venerandi. Sen. Herc. Fur. 1249.—Hence, `II` Transf., of age and of aged persons. *old*, *aged* : senectus, **hoary**, Cat. 108, 1 : anilitas, id. 61, 162 : amator, Tib. 1, 8, 29 : cana veritas, *venerable*, Varr. ap. Non. p. 243, 1: Fides, Verg. A. 1, 292 : Vesta, id. ib. 5, 744. 6581#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6580#Canusium#Cănŭsĭum, ii, n. ( Cănŭsĭa, ae, f., Inscr. Murat. 1037, 3), `I` *a very ancient town in Apulia*, now *Canosa*, *founded by the Greeks*, *and celebrated for its excellent wool*, Cic. Att. 8, 11, D, § 1; Liv. 22, 50, 4; 22, 52, 4; Mel. 2, 4, 7; Plin. 3, 11, 16, § 104; 8, 48, 73, § 190 sq.; Hor. S. 1, 5, 91; 2, 3, 168.— `II` Derivv. `I.A` Cănŭsīnus, a, um, adj., *of Canusium*, *Canusian* : ager, Varr. R. R. 1, 8, 2 : rufae, Mart. 14, 129 : birri, Vop. Carin. 20. — `I.A.2` Subst. Cănŭsīnus, i, m., *an inhabitant of Canusium* : bilinguis, i. e. **speaking Greek and Latin**, Hor. S. 1, 10, 30. — Cănŭsīna, ae, f. (sc. vestis), *garments made of Canusian wool*, Mart. 14, 127.— `I.B` Cănŭsīnātus, a, um, adj., *clothed in Canusian wool* : muliones, Suet. Ner. 30 : Syrus, Mart. 9, 23, 9. 6582#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6581#canutus#cānūtus, πολιός, canus, Gloss. Philox. 6583#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6582#capabilis#căpābĭlis, e, adj. capio, = capax (late Lat.): `I` infirmitatis capabilis (Dei virtus), Cassiod. Hist. Eccl. 1, 14 : malitiae capabilis, id. ib. 1, 14.— `II` *Pass.*, *comprehensible*, Aug. contr. Maxim. 2, 9. 6584#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6583#capacitas#căpācĭtas, ātis, f. capax, `I` *a capability of holding much*, *capacity* (rare). `I` In gen.: utrum capacitatem aliquam in animo putamus esse, quo tamquam in aliquod vas, ea, quae meminimus, infundantur? Cic. Tusc. 1, 25, 61 : uteri, Plin. 10, 47, 66, § 131; Col. 12, 43, 10: moduli, Front. Aquaed. 26. — `II` Esp., in the Lat. of the jurists. *a capability of entering upon an inheritance*, *right of inheritance* (cf. capio, I. B. 2. b. β; capax, II. B.), Dig. 31, 55, § 1; Cod. Th. 9, 42, 1 pr.— `I.B` Intellectually, *capacity*, *comprehension*, Aug. Conf. 10, 9; Cod. Just. 1, 17, 1, § 1. 6585#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6584#capaciter#căpācĭter, adv., v. capax `I` *fin.* 6586#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6585#Capaneus#Căpăneus ( trisyl.), ei, m., = Καπανεύς, `I` *a son of Hipponŏus and Astynome*, Hyg. Fab. 70; *one of the seven before Thebes*, *struck with lightning by Jupiter*, Ov. M. 9, 404; Veg. Mil. 4, 21; Stat. Th. 10, 549; 10, 898 sq.— *Gen.* Capanei, Prop. 2 (3), 34, 40.— *Acc.* Capanea, Plin. 35, 11, 40, § 144.— *Voc.* Capaneu, Ov. A. A. 3, 21.— `II` Deriv.: Căpănēus (four syll.), a, um, adj., *of* or *pertaining to Capaneus*, *Capanean* : tela, Stat. Th. 10, 811 : signa, id. ib. 10, 832.— And access. form Căpănēia : conjux, Stat. Th. 12, 545. 6587#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6586#capax#căpax, ācis, adj. capio, `I` *that can contain* or *hold much*, *wide*, *large*, *spacious*, *roomy*, *capacious* (in poets and in post-Aug. prose freq.; in Cic. perh. only once, and then trop; v. infra). `I` Lit. : mundus, * Lucr. 6, 123: conchae, Hor. C. 2, 7, 22 : urna, id. ib. 3, 1, 16; Ov. M. 3, 172: capaciores scyphos, Hor. Epod. 9, 33 : pharetram, Ov. M. 9, 231 : putei, id. ib. 7, 568 : urbs, id. ib. 4, 439 : ripae, id. Am. 3, 6, 19 : uterus, Plin. 10, 33, 49, § 93 : portus, id. 4, 7, 12, § 26 : spatiosa et capax domus, Plin. Ep. 7, 27, 5 : villa usibus capax, id. ib. 2, 17, 4 : forma capacissima, Quint. 1, 10, 40 : moles, Tac. A. 2, 21.—With *gen.* : circus capax populi, Ov. A. A. 1, 136 : cibi vinique capacissimus, Liv. 9, 16, 13 : flumen onerariarum navium capax, Plin. 6, 23, 26, § 99; 12, 1, 5, § 11: magnae sedis insula haud capax est, Curt. 4, 8, 2.— `II` Trop. `I.A` *Capacious*, *susceptible*, *capable of*, *good*, *able*, *apt*, *fit for* : Demosthenes non semper implet aures meas: ita sunt avidae et capaces, etc., * Cic. Or. 29, 104: ingenium, **great**, Ov. M. 8, 533 : animi ad praecepta, id. ib. 8, 243 : animo majora capaci, id. ib. 15, 5 : capax est animus noster, Sen. Ep. 92, 30.—With *gen.* : animal mentis capacius altae (i.e. homo), Ov. M. 1, 76 : imperii, Tac. H. 1, 49; cf. id. A. 1, 13: aetas honorum nondum capax, id. H. 4, 42 : molis tantae mens, id. A. 1, 11 : secreti, *that can keep* or *conceal*, Plin. Ep. 1, 12, 7: capacia bonae spei pectora, Curt. 8, 13, 11 : magnorum operum, id. 6, 5, 29 : ingenium omnium bonarum artium capacissimum, Sen. Contr. 2, praef. § 4: cujusque clari operis capacia ingenia, Vell. 1, 16, 2 : bonum et capax recta discendi ingenium, id. 2, 29, 5 : laboris ac fidei, id. 2, 127, 3 : ingenia fecunda et totius naturae capacissima, Plin. 2, 78, 80, § 190 : doli, **fit**, **suitable for**, Dig. 43, 4, 1.— `I.B` In the Lat. of the jurists (cf. capio, II. F.), *that has a right to an inheritance*, Dig. 34, 3, 29.— *Adv.* : căpācĭter, Aug. Trin. 11, 2. 6588#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6587#capedo#căpēdo ( căpūdo), ĭnis, f. capis, `I` *a bowl* or *cup used in sacrifices*, Cic. Par. 1, 2, 11; id. Rep. 6, 2, 2; cf. the foll. and capis. 6589#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6588#capeduncula#căpēduncŭla, ae, f. dim. capedo, `I` *a small bowl* or *dish used in sacrifices*, Cic. N. D. 3, 17, 43. 6590#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6589#capella1#căpella, ae, f. dim. caper; cf.: puer, puella, `I` *a she-goat.* `I` Lit., Col. 7, 6, 4; Cat. 19, 16; 20, 10; Tib. 1, 1, 31; Verg. E. 7, 3; 10, 7; Hor. Epod. 16, 49; id. S. 1, 1, 110; id. Ep. 1, 7, 86; Ov. M. 13, 691 al.—A piece of statuary, Cic. Verr. 2, 2, 35, § 87.— `I..2` As a term of reproach, *a dirty fellow*, Amm. 17, 12; 24, 8 (cf. canicula).— `II` *A star on the left shoulder of the constellation Auriga* (usu. called capra), Plin. 18, 26, 66, § 248; *rising in the rainy season;* hence, sidus pluviale capellae, Ov. M. 3, 594: signum pluviale, id. F. 5, 113. 6591#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6590#Capella2#Căpella. ae, m., `I` *a Roman proper name.* `I` *An elegiac poet*, Ov. P. 4, 16, 36. — `II` Capella Antistius, *a teacher of rhetoric*, Lampr. Comm. 1, 6.— `III` Martianus Mineus Felix Capella, *a learned grammarian of Madaura*, *in Africa*, *in the second half of the fifth century;* his Satyricon treats of the liberal arts.—Hence, Căpel-lĭānus, a um, adj., *belonging to a Capella*, Mart. 11, 31, 17. 6592#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6591#capellianus#căpellĭānus, a, um, adj. 1. capella, `I` *of* or *pertaining to kids*, *goats* : ruta, **readily eaten by them**, Mart. 11, 31, 17. 6593#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6592#capellus#căpellus, i, m. dim. caper, `I` *a small goat*, acc. to Prisc. p. 617. 6594#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6593#Capena#Căpēna, ae, f., `I` *a Tuscan town founded by the Veientes*, *or at least dependent upon them*, now *S. Martino*, Cato ap. Serv. ad Verg. A. 7, 697; Liv. 22, 1, 10; *in their territory were the grove and temple of Feronia*, id. 27, 4, 14; 33, 26, 8.— `II` Derivv. `I.A` Căpēnas, ātis, adj. (old form Căpēnā-tis lūcus, Cato ap. Prisc. p. 629 P.), *of Capena* : fundus, Cic. Verr. 2, 2, 12, § 31 : ager, id. Fam. 9, 17, 2 : bellum, Liv. 5, 24, 3. — *Abl.* Capenati bello, Liv. 5, 16, 2: in agro Capenate, id. 27, 4, 14; and *absol.* : in Capenate, id. 33, 26, 8.—In plur. : Capenates, **the inhabitants of Capena**, Liv. 5, 8, 4; 26, 11, 9; Plin. 3, 5, 8, § 52.—In sing. : Capenas, also *a little stream in the grove of Feronia*, Sil. 13, 84.— `I.B` Căpēnus, a, um, adj., *of Capena* : luci, Verg. A. 7, 697 : Porta Capena, *a gate in Rome*, *in the eastern district*, now *Porta S. Sebastiano*, Cic. Tusc. 1, 7, 13; id. Att. 4, 1, 5; Mart. 3, 47; Juv. 3, 11. 6595#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6594#caper#căper, pri, m. cf. κάπρος, wild boar, `I` *a he-goat*, *a goat.* `I` Lit., Col. 7, 6, 4; Verg. E. 7, 7; Hor. Epod. 10, 23; Ov. M. 15, 305; cf. Varr. ap. Gell. 9, 9; sacrificed to Bacchus (because injurious to the vine), Ov. M. 5, 329; 15, 114; Hor. C. 3, 8, 7.— `II` Transf., *the odor of the armpits* (cf. capra), Cat. 69, 6; imitated by Ovid, Ov. A. A. 3, 193.— `I.B` *A star in the left shoulder of the constellation Auriga* (also called capella), Manil. 2, 178; 2, 658; Col. 11, 2, 94.— `I.C` *The name of a kind of fish found in the river Acheloüs said to make a grunting sound*, Plin. 11, 51, 112, § 267. 6596#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6595#Caperenses#Căpĕrenses, ium, m., `I` *a people of Lusitania*, Plin. 4, 22, 35, § 118. 6597#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6596#capero#căpĕro, āvi, ātum, 1, v. a. and n. cf. Sanscr. kamp-, to tremble (ante- and postclass.). `I` *Act.*, *to wrinkle*, *to draw together in wrinkles* : rugis frontem contrahere, a frontibus crispis caprorum, Non. p. 8, 31 : frons caperata, Pac. ap. Non. p. 204, 30 (Trag. Rel. p. 107 Rib.): caperatum supercilium, App. M. 9, p. 224 : vela, *furled*, id. Flor. n. 23.— `II` *Neutr.*, *to be wrinkled*, Plaut. Ep. 5, 1, 3 (also in Non. p. 9, 1). 6598#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6597#capesso#căpesso ( căpisso, Pac. ap. Non. p. 227, 1), īvi ( Sall. H. 3, 68 Dietsch; Tac. A. 15, 49), or ii ( Tac. A. 12, 30: capessi, given by Diom. p. 367 P., and by Charis. ap. Prisc. p. 902 ib., but apparently erroneously; cf. Struve, p. 198, and lacesso), ītum (acc. to Prisc. l. l. `I` *part. fut.* capessiturus, Tac. A. 6, 48), 3, *v. desid. a.* [capio]. `I` Lit., *to seize*, *take*, or *catch at eagerly*, *to snatch at*, *lay hold of* (capesso = desidero capere, Prisc. l. l.; rare but class.): alia animalia cibum partim oris hiatu et dentibus ipsis capessunt, partim unguium tenacitate adripiunt, Cic. N. D. 2, 47, 122 : pastus, id. ib. : arma, Verg. A. 3, 234; Ov. M. 11, 378.— `I.B` Of relations of place, *to strive to reach a place* or *limit*, *to betake one* ' *s self to*, *to go to*, *to repair* or *resort to;* constr. usu. with *acc.;* ante-class. also capere se in or ad aliquem locum. With *acc.* : omnes mundi partes undique medium locum capessentes nituntur aequaliter, Cic. N. D. 2, 45, 115 : superiora capessere, id. Tusc. 1, 18, 42 : Melitam, id. Att. 10, 9, 1 : Italiam, Verg. A. 4, 346 : turris, id. ib. 11, 466 : montem, Val. Fl. 4, 316 : aethera, Sil. 4, 480.— Se in or ad aliquem locum: quam magis te in altum capessis, tam aestus te in portum refert, Plaut. As. 1, 3, 6 : nunc pergam... me domum capessere, id. Am. 1, 1, 106; Titin. ap. Serv. ad Verg. A. 4, 346.— With *adverb. dat.* : quo nunc capessis te, Plaut. Bacch. 1, 2, 5; id. Rud. 1, 2, 89; 1, 2, 83.— `II` Trop. `I.A` *To take hold of any thing with zeal*, *to take upon one* ' *s self*, *take in hand*, *to undertake*, *enter upon*, *engage in*, *execute*, *manage* (the most usu. signif.; cf. I. A.): Pac. ap. Non. p. 227, 1: nunc ad senem cursum capessam, Plaut. Capt. 4, 1, 9 : viam, Liv. 44, 2, 8 : alicujus imperia, Plaut. Trin. 2, 2, 23 : jussa, **to perform**, **execute**, Verg. A. 1, 77; Plaut. Aul. 4, 1, 4; so, capessere rem publicam, *to undertake affairs of state*, *to engage in public affairs*, *administer* (differing, by the idea of zealous co-operation and activity, from accedere ad rem publicam, which designates merely the entering upon a public office or duty), Cic. Sest. 6, 14; id. de Or. 3, 29, 112; id. Att. 1, 17, 10; 16, 7, 7; Sall. C. 52, 5; id. J. 85, 47; Nep. Them. 2, 1; Liv. 3, 69, 5; Tac. A. 1, 24; 12, 41; 16, 26; id. H. 4, 5; 4, 39; Suet. Tib. 25; Quint. 12, 3, 1: civitatem, Plin. Pan. 39, 5 : orbem terrae, Tac. A. 11, 34; 12, 5: magistratus, id. Agr. 6 : imperium, id. A. 13, 4; 14, 26: vigintiviratum, id. ib. 3, 29 : provincias, id. ib. 6, 27 : officia in republică, id. ib. 6, 14 Halm: curas imperii, Plin. Pan. 66, 2 : laborem cum honoribus, Sall. H. 1, 48, 9 Dietsch: bellum, Liv. 26, 25, 5 : pugnam, **to commence**, id. 2, 6, 8; 10, 5, 4; Tac. A. 12, 30; id. H. 3, 16; 5, 17: proelium, Just. 2, 12 : partem belli, Liv. 31, 28, 4 : partem pugnae, id. 26, 5, 15 : fugam, **to take to flight**, id. 1, 25, 7 : principium facinoris, Tac. A. 15, 49 : inimicitias, id. ib. 5, 11 : noctem in castris tutam et vigilem, **to pass**, id. ib. 4, 48 : divorsa, Sall. H. 3, 68 Dietsch: tuta et salutaria, **to adopt**, Tac. A. 15, 29 : parata, id. ib. 6, 37 : meliora, id. ib. 6, 48 et saep.: libertatem, Sall. H. 3, 61, 2 Dietsch; Cic. Phil. 10, 9, 19: recta, * Hor. S. 2, 7, 7.— `I.B.2` Esp., *to lay hold of with the mind*, *to comprehend*, *understand* : in capessendis naturae sensibus, Gell. 12, 1, 11.— `I.B` *To betake one* ' *s self to*, *enter upon* (cf. I. B.): quam (filius) se ad vitam et quos ad mores praecipitem inscitus capessat, Plaut. Bacch. 4, 10, 2.— `I.B.2` With the idea of completed action, *to attain to*, *to reach a person* or *thing* : neque (te) posse corde capessere, Enn. ap. Cic. Div. 1, 20, 40 (Ann. v 44 Vahl.). 6599#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6598#Capetus#Căpĕtus, i, m., `I` *a fabulous king of Alba*, Liv. 1, 3, 8; Ov. M. 14, 613. 6600#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6599#Caphareus#Căphāreus or Căphēreus ( trisyl.), ei, m., = Καφαρεύς, `I` *a rocky promontory on the southern coast of Eubœa*, *where the homeward-bound fleet of the Greeks was wrecked*, *being misled by Nauplius*, *king of the island*, *and father of Palamedes*, *who had been slain before Troy;* now *Capo del Oro*, or *Xylofago*, Serv. ad Verg. A. 11, 260; Hyg. Fab. 116; Ov. M. 14, 472; 14, 481.— Gr. acc. Căphārĕă, Ov. M. 14, 472; id. Tr. 1, 1, 83; voc. Caphareu, Val. Fl. 1, 371.—Form Caphereus, Verg. A. 11, 260; Mel. 2, 7, 9; Plin. 4, 12, 21, § 64.— `II` Derivv. `I.A` Căphārēus, a, um (four syll.), adj., = Καφήρειος, *of Caphareus* : aqua, Ov. Tr. 5, 7, 36.—Scanned Căphārĕa; saxa, Prop. 3 (4), 7, 39. Hyg. Fab. 116.— `I.B` Căphā-ris, ĭdis, f. adj., = Καφηρίς, *of Caphareus* : petrae, Sen. Herc. Oet. 805. 6601#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6600#capidulum#căpĭdŭlum, i, n. ( căpĕd-, Placid. Gloss. p. 446 Mai), `I` *a kind of covering for the head*, Paul. ex Fest. p. 48 Müll. 6602#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6601#capillaceus#căpillācĕus, a, um, adj. capillus, `I` *hairy.* `I` *Similar to hair*, *like hair* : coma arboris, Plin. 12, 25, 54, § 114 : folium, id. 13, 25, 48, § 136.— `II` *Made of hair* : zona, Aug. Civ. Dei, 22, 8. 6603#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6602#capillago#căpillāgo, ĭnis, f. id., `I` *the hair*, collect., Tert. Anim. 51. 6604#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6603#capillamentum#căpillāmentum, i, n. id.. `I` *The hair*, collect., Plin. 16, 10, 16, § 38; esp. *false hair*, *a peruke*, Suet. Calig. 11; Petr. 110, 5, Tert. Cult. Fem. 7.— `II` Transf. `I.A` *The hairy threads* or *fibres of the roots* or *leaves of plants*, etc.: capillamenta vitis, Sen. Ep. 86, 20 : seminum, Col. 4, 11, 1; 4, 22, 4: radicum, Plin. 19, 6, 31, § 99; 27, 12, 80, § 105.— `I.B` *Hair-like streaks on precious stones* : rimae simile, Plin. 37, 2, 10, § 28; 37, 5, 18, § 68. 6605#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6604#capillaris#căpillāris, e, adj. capillus, `I` *of* or *pertaining to the hair* : herba, *the plant otherwise called* Capillus Veneris, App. Herb. 47: arbor, = arbor capillata; v. capillatus, Paul. ex Fest. p. 57 Müll.— `II` *Subst.* : căpillāre, is, n. (sc. unguentum), *an unguent for the hair*, *pomatum*, Mart. 3, 82, 28. 6606#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6605#capillatio#căpillātĭo, ōnis, f. capillatus. `I` Prop., *the being hairy;* and then per meton., *the hair*, Paul. Nol. Ep. ad Sev. 23, 23. — `II` *A disease of the urinary organs;* Gr. τριχίασις, Cael. Aur. Tard. 5, 4, 60. 6607#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6606#capillatura#căpillātūra, ae, f. id., prop., `I` *the being hairy;* and then per meton., *the hair;* esp. *false hair* (post-Aug.), Plin. 37, 11, 73, § 190; Tert. Cult. Fem. 7; Cael. Aur. Tard. 1, 1, 35; id. Acut. 1, 4, 79; 2, 9, 41.— `II` Transf., *the hair-like streaks in precious stones*, Plin. 37, 11, 73, § 190. 6608#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6607#capillatus#căpillātus, a, um, P. a. of capillor, not in use, `I` *having hair*, *hairy* (cf. barbatus): adulescens bene capillatus, **with a fine head of hair**, Cic. Agr. 2, 22, 58; Suet. Vesp. 23: capillatior quam ante, Cic. Agr. 2, 5, 13.— As a designation of a primitive age (since the hair was not then shorn; v. barba and barbatus): (vinum) capillato diffusum consule, i.e. *very old wine*, Juv 5, 30.—Prov.: fronte capillată, post est occasio calva, Cato, Dist. 2, 26; cf. Phaedr. 5, 8, 1 sqq.— *Subst.* : căpillāti, ōrum, m., *young aristocrats*, Mart. 3, 57, 31.— `I.B` Capillata vel capillaris arbor, *a tree on which the Vestal virgins suspended their shorn hair*, Paul. ex Fest. p. 57 Müll.; cf. Plin. 16, 44, 85, § 235.— `II` Transf., of plants, *consisting of slender fibres* : radices, Plin. 19, 6, 31, § 98 : folia, id. 16, 24, 38, § 90. 6609#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6608#capillitium#căpillĭtĭum, ii, n. capillus, `I` *the hair*, collect., Cels. 4, 2; App. M. 2, p. 115; Mart. Cap. 4, § 331. 6610#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6609#capillor1#căpillor, v. capillatus. 6611#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6610#capillor2#capillor, species stativi auguril, cum auspicato arbor capitur et consecratur Jovis fulguri, Serv ad Verg A. 10, 423. 6612#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6611#capillosus#căpillōsus, a, um, adj. capillus, `I` *full of hair*, *very hairy* : sedimen, Cael. Aur. Tard. 5, 4, 67. 6613#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6612#capillulus#căpillŭlus, i, m. dim. id.. `I` *fine*, *soft hair*, Corn. Gall. 6. 6614#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6613#capillus#căpillus, i, m. ( căpillum, i, n., Plaut. Most. 1, 3, 97, acc to Non. p. 198, 20) [a dim. form, akin to caput and Gr. κεφαλή; lit., adj. sc. crinis]. `I` Lit., *the hair of the head*, *the hair* (while crinis is any hair). `I.A` Collect. (hence, acc. to Varr, ap. Charis. p. 80 P. in his time used only in the sing.; but the *plur* is found once in Cic., and since the Aug. poets very freq.) capillus passus, prolixus, circum caput Rejectus neglegenter, Ter. Heaut. 2, 3, 49; cf. id. Phorm. 1, 2, 56: versipellis, Plaut. Pers. 2, 2, 48 : compositus (or -um, acc. to Non. l. l.), id. Most. 1, 3, 97; Ter Eun. 4, 3, 4 Ruhnk.; 5, 2, 21: compositus et delibutus, Cic. Rosc. Am. 46, 135 : horridus, id. Sest. 8, 19 : promissus, **long hair**, Caes. B. G. 5, 14 : longus barbaque promissa, Nep. Dat. 3, 1 : horrens. Tac. G. 38: ornatus, Prop. 1, 2, 1 : tonsus, Ov. M. 8, 151 : niger, Hor. A. P. 37 : albus, id. Epod. 17, 23 : albescens, id. C. 3, 14, 25 : fulvus, Ov. M. 12, 273 (opp. barba): virgines tondebant barbam et capillum patris, Cic. Tusc. 5, 20, 58 : capillum et barbam promisisse, Liv. 6, 16, 4; Plin. 11, 39, 94, § 231.— `I.B` *A hair* ( sing. very rare): in imaginem capilli unius sat multorum, Cael. Aur. Tard. 2, 11, 29.—So plur. (freq.), Cic. Pis. 11, 25; Prop. 1, 15, 11; 3 (4), 6, 9; Hor. C. 1, 12, 41; 1, 29, 7; 2, 11, 15; 3, 20, 14; Quint. 8, 2, 7; 11, 3, 160 (in Ov. M. alone more than fifty times).— `II` Transf. `I.A` *The hair of men* gen., both of the head and beard: Dionysius cultros metuens tonsorios, candente carbone sibi adurebat capillum, Cic. Off. 2, 7, 25 Beier (cf. id. Tusc. 5, 20, 58: ut barbam et capillum sibi adurerent): ex barbā capillos detonsos neglegimus, Sen. Ep. 92, 34; Suet. Ner. 1.— `I.B` *The hair of animals* : cuniculi, Cat. 25, 1 : apum, Col. 9, 10, 1; Pall. Jun. 7, 7: haedi, Gell. 12, 1, 15 : membranae, Pers. 3, 10; cf. Macr. S. 5, 11.— `I.C` *The threads* or *fibres of plants*, Phn. 21, 6, 17, § 33: capillus in rosā, id. 21, 18, 73, § 121; hence, capillus Veneris, *a plant*, *also called* herba capillaris, *maidenhair*, App. Herb. 47. 6615#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6614#capio1#căpĭo, cēpi, captum (old `I` *fut. perf.* capso, Plaut. Bacch. 4, 4, 61: capsit, Enn. ap. Non. p. 66, 27, or Ann. v. 324 Vahl.; Plaut. Ps. 4, 3, 6; Att. ap. Non. p. 483, 12, or Trag. Rel. v. 454 Rib.; Paul. ex. Fest. p. 57 Müll.: capsimus, Plaut. Rud. 2, 1, 15 : capsis, acc. to Cic. Or. 45, 154, = cape si vis, but this is an error; cf. Quint. 1, 5, 66; old *perf.* cepet, Col. Rostr. 5; v. Wordsworth, Fragm. and Spec. p. 170), 3, v. a. cf. κώπη, handle; Lat. capulum; Engl. haft; Germ. Heft; Sanscr. root hri-, take; cf. Gr. χείρ, Engl. and Germ. hand, and Goth. hinthan, seize. `I` Lit. `I.A` In gen., *to take in hand*, *take hold of*, *lay hold of*, *take*, *seize*, *grasp* (cf.: sumo, prehendo): si hodie hercule fustem cepero aut stimulum in manum, Plaut. Aul. 1, 1, 9 : cape hoc flabellum, Ter. Eun. 3, 5, 47 : cepit manibus tympanum, Cat. 6, 3, 8 : tu, genitor, cape sacra manu patriosque Penatis, Verg. A. 2, 717 : cape saxa manu, cape robora, pastor, id. G. 3, 420 : flammeum, Cat. 61, 8 : acria pocula, Hor. S. 2, 6, 69 : lora, Prop. 3 (4), 9, 57. baculum, Ov. M. 2, 789 : colum cum calathis, id. ib. 12, 475 : florem ternis digitis, Plin. 24, 10, 48, § 81 : pignera, Liv. 3, 38, 12; Dig. 48, 13, 9, § 6; Gai Inst. 4, 29: ut is in caveā pignus capiatur togae, Plaut. Am. prol. 68 : rem manu, Gai Inst. 1, 121: rem pignori, Dig. 42, 1, 15, § 7; cf. ib. 42, 1, 15, § 4: scutum laevā, Plin. 33, 1, 4, § 13 : capias tu illius vestem, Ter. Eun. 2, 3, 79 : cape vorsoriam, *seize the sheet*, i. e. *take a tack*, *turn about*, Plaut. Trin. 4, 3, 19.—Very freq. of arms (cf. sumo); so in gen.: arma, *to take up arms*, i. e. *engage in war* or *battle*, Cic. Rab. Perd. 7, 20 sq.; 9, 27; 11, 31; id. Planc. 36, 88; id. Phil. 4, 3, 7; Caes. B.G. 5, 26; 7, 4; Sall. C. 27, 4; 30, 1; 33, 2; 52, 27; id. J. 38, 5; 102, 12; Ov. M. 3, 115 sq.; 12, 91; 13, 221; and of particular weapons: ensem, Ov. M. 13, 435 : tela, id. ib. 3, 307; 5, 366 et saep.—Of food, *to take*, *partake of* : quīcum una cibum Capere soleo, Plaut. Trin. 4, 2, 61; Ter. Eun. 2, 3, 77; Sall. J. 91, 2: lauti cibum capiunt, Tac. G. 22.— `I.B` In partic. `I.A.1` Of living objects. `I.1.1.a` *To take into possession*, *take captive*, *seize*, *make prisoner.* Of persons: oppidum expugnavimus, et legiones Teleboarum vi pugnando cepimus, Plaut. Am. 1, 1, 258 : summus ibi capitur meddix, occiditur alter, Enn. ap. Paul. ex Fest. p. 123 Müll. (Ann. v. 296 Vahl.): quoniam belli nefarios duces captos jam et comprehensos tenetis, Cic. Cat. 3, 7, 16 : ibi Orgetorigis filia atque unus e filiis captus est, Caes. B. G. 1, 26 : reges capiuntur, Lucr. 4, 1013; Tac. A. 4, 33: capta eo proelio tria milia peditum dicuntur, Liv. 22, 49, 18 : quos Byzantii ceperat, Nep. Paus. 2, 3; id. Alcib. 9, 2; id. Dat. 2, 5; Quint. 6, 3, 61: captos ostendere civibus hostes, Hor. Ep. 1, 17, 33 : captus Tarento Livius, Cic. Brut. 18, 72 : servus ex hoste captus, Quint. 5, 10, 67.—Hence, P. a. as *subst.* : captus, i, m., = captivus, *a prisoner*, *captive* : in captos clementiā uti, Nep. Alcib. 5, 7 : inludere capto, Verg. A. 2, 64 : quae sit fiducia capto, id. ib. 2, 75 : ex captorum numero, Liv. 28, 39, 10; Tac. A. 6, 1; 12, 37; 15, 1.—Also, capta, ae, f., *a female captive* : dicam hanc esse captam ex Cariā, Ditem ac nobilem, Ter. Heaut. 3, 3, 47.— Of animals, birds, fish, etc., *to catch*, *hunt down*, *take* : quid hic venatu non cepit? Varr. ap. Non. p. 253, 31: si ab avibus capiundis auceps dicatur, debuisse ajunt ex piscibus capiundis, ut aucupem, sic piscicupem dici, id. L. L. 8, § 61 Müll.: hic jaculo pisces, illa capiuntur ab hamis, Ov. A. A. 1, 763 : neque quicquam captum'st piscium, Plaut. Rud. 2, 1, 12; cf.: nisi quid concharum capsimus, id. ib. v. 18; Cic. Off. 3, 14, 58; Plin. 33, 1, 6, § 27: acipenserem, Cic. ap. Macr. S. 2, 12: cervum, Phaedr. 1, 5, 5; cf.: hic (Nereus) tibi prius vinclis capiendus, Verg. G. 4, 396.— `I.1.1.b` *To win*, *captivate*, *charm*, *allure*, *enchain*, *enslave*, *fascinate;* mostly with *abl. of means: Ph.* Amore ardeo. *Pa.* Quid agas? nisi ut te redimas captum quam queas Minumo, Ter. Eun. 1, 1, 29: quod insit in iis aliquid probi, quod capiat ignaros, Cic. Off. 3, 3, 15 : animum adulescentis... pellexit eis omnibus rebus, quibus illa aetas capi ac deleniri potest, id. Clu. 5, 13: quamvis voluptate capiatur, id. Off. 1, 30, 105; Quint. 5, 11, 19: quem quidem adeo suā cepit humanitate, Nep. Alcib. 9, 3 : secum habuit Pomponium, captus adulescentis et humanitate et doctrinā, id. Att. 4, 1 : nec bene promeritis capitur (deus), nec tangitur irā, Lucr. 2, 651 : ut pictura poësis; erit quae si propius stes Te capiat magis, et quaedam si longius abstes, Hor. A. P. 362 : hunc capit argenti splendor, id. S. 1, 4, 28 : te conjux aliena capit, id. ib. 2, 7, 46 : Cynthia prima suis miserum me cepit ocellis, Prop. 1, 1, 1 : carmine formosae, pretio capiuntur avarae, Tib. 3, 1, 7 : munditiis capimur, Ov. A. A. 3, 133; id. M. 4, 170; 6, 465; 7, 802; 8, 124; 8, 435; 9, 511; 10, 529; 14, 373: amore captivae victor captus, Liv. 30, 12, 18 : dulcedine vocis, Ov. M. 1, 709; 11, 170: voce novā, id. ib. 1, 678 : temperie aquarum, id. ib. 4, 344 : (bos) herbā captus viridi, Verg. E. 6, 59 : amoenitate loci, Tac. A. 18, 52 : auro, Hor. C. 2, 18, 36 : neque honoris neque pecuniae dulcedine sum captus, Cic. Fam. 11, 28, 2 : splendore hominis, id. Fin. 1, 13, 42 : ne oculis quidem captis in hanc fraudem decidisti; nam id concupisti quod numquam videras, Cic. Verr. 2, 4, 45, § 102.— `I.1.1.c` *To cheat*, *seduce*, *deceive*, *mislead*, *betray*, *delude*, *catch* : sapientis hanc vim esse maximam, cavere ne capiatur, ne fallatur videre, Cic. Ac. 2, 20, 66 : injurium autem'st ulcisci advorsarios? Aut quā viā te captent eādem ipsos capi? Ter. Hec. 1, 1, 16 : uti ne propter te fidemque tuam captus fraudatusque sim, form. ap. Cic. Off. 3, 17, 70: eodem captus errore quo nos, **involved in the same error**, Cic. Phil. 12, 2, 6; id. ap. Non. p. 253, 25; cf.: ne quo errore milites caperentur, Liv. 8, 6, 16 : capere ante dolis Reginam, Verg. A. 1, 673 : captique dolis lacrimisque coactis (Sinonis), id. ib. 2, 196 : ubi me eisdem dolis non quit capere, Sall. J. 14, 11 : adulescentium animi molles et aetate fluxi dolis haud difficulter capiebantur, id. C. 14, 5 : capi alicujus dolo, Nep. Dat. 10, 1 : dolum ad capiendos eos conparant, Liv. 23, 35, 2 : quas callida Colchis (i.e. Medea) amicitiae mendacis imagine cepit, Ov. M. 7, 301.— `I.1.1.d` *To defeat*, *convict*, *overcome* in a suit or dispute (rare): tu si me impudicitiae captas, non potes capere, Plaut. Am. 2, 2, 189 : tu caves ne tui consultores, ille ne urbes aut castra capiantur (cf. B. 2. b. infra), Cic. Mur. 9, 22 : callidus et in capiendo adversario versutus (orator), id. Brut. 48, 178.— `I.1.1.e` *To deprive* one *of his powers* or *faculties*, *to harm.* Of the physical powers, *to lame*, *mutilate*, *maim*, *impair* or *weaken* in the limbs, senses, etc. (only *pass.* capi, and esp. in *part. perf.* captus): mancus et membris omnibus captus ac debilis, Cic. Rab. Perd. 7, 21 : ipse Hannibal... altero oculo capitur, **loses an eye**, Liv. 22, 2, 11 : captus omnibus membris, id. 2, 36, 8 : capti auribus et oculis metu omnes torpere, id. 21, 58, 5 : oculis membrisque captus, Plin. 33, 4, 24, § 83 : congerantur in unum omnia, ut idem oculis et auribus captus sit, Cic. Tusc. 5, 40, 117 : si captus oculis sit, ut Tiresias fuit, id. Div. 2, 3, 9; Verg. G. 1, 183: habuit filium captum altero oculo, Suet. Vit. 6 : censorem Appium deum irā post aliquot annos luminibus captum, Liv. 9, 29, 11; Val. Max. 1, 1, 17: lumine, Ov. F. 6, 204 : princeps pedibus captus, Liv. 43, 7, 5; cf.: captum leto posuit caput, Verg. A. 11, 830; and of the mole: aut oculis capti fodere cubilia talpae, id. G. 1, 183.— Of the mental powers, *to deprive of sense* or *intellect;* only in *part. perf.* captus, usu. agreeing with pers. subj., and with abl. mente, *silly*, *insane*, *crazy*, *crazed*, *lunatic*, *mad* : labi, decipi tam dedecet quam delirare et mente esse captum, Cic. Off. 1, 27, 94 : vino aut somno oppressi aut mente capti, id. Ac. 2, 17, 53; Quint. 8, 3, 4; rarely mentibu' capti, Lucr. 4, 1022; so, animo, Sen. Herc. Fur. 107; very rarely with *gen.* : captus animi, Tac. H. 3, 73.— *Absol.* : virgines captae furore, Liv. 24, 26, 12.—Less freq. agreeing with mens or animus: viros velut mente captā cum jactatione fanaticā corporis vaticinari, Liv. 39, 13, 12 : captis magis mentibus, quam consceleratis similis visa, id. 8, 18, 11; cf.: capti et stupentes animi, id. 6, 36, 8.— `I.1.1.f` *To choose*, *select*, *elect*, *take*, *pick out*, *adopt*, *accept* a person for a particular purpose or to sustain a particular office or relation: de istac sum judex captus, Plaut. Merc. 4, 3, 33 : Aricini atque Ardeates de ambiguo agro... judicem populum Romanum cepere, Liv. 3, 71, 2 : me cepere arbitrum, Ter. Heaut. 3, 1, 91 : te mihi patronam capio, Thais, id. Eun. 5, 2, 48 : quom illum generum cepimus, id. Hec. 4, 1, 22; cf.: non, si capiundos mihi sciam esse inimicos omnis homines, **make them enemies thereby**, id. And. 4, 2, 12 : si quis magistrum cepit ad eam rem inprobum, id. ib. 1, 2, 21.—So the formula of the Pontifex Maximus, in the consecration of a vestal virgin: sacerdotem Vestalem, quae sacra faciat... ita te, Amata, capio, Fab. Pict. ap. Gell. 1, 12, 14; cf.: plerique autem capi virginem solam debere dici putant, sed flamines quoque Diales, item pontifices et augures capi dicebantur, Gell. 1, 12, 15 : jam ne eā causā pontifex capiar?... ecquis me augurem capiat? Cat. ib. § 17: Amata inter capiendum a pontifice maximo appellatur, quoniam, quae prima capta est, hoc fuisse nomen traditum est, Gell. ib. § 19: rettulit Caesar capiendam virginem in locum Occiae, Tac. A. 2, 86; 4, 16; 15, 22: religio, quae in annos singulos Jovis sacerdotem sortito capi jubeat, Cic. Verr. 2, 2, 51, § 127 : C. Flaccus flamen captus a P. Licinio pontifice maximo erat, Liv. 27, 8, 5 Weissenb. ad loc.— `I.A.2` Of places. `I.1.1.a` *To occupy*, *choose*, *select*, *take possession of*, *enter into;* mostly milit. t. t., *to take up a position*, *select a place* for a camp, etc.: loca capere, castra munire, Caes. B. G. 3, 23 : castris locum capere, Liv. 9, 17, 15; Suet. Aug. 94 *fin.* : locum capere castris, Quint. 12, 2, 5 : ut non fugiendi hostis, sed capiendi loci causā cessisse videar, Cic. de Or. 2, 72, 294 : ad Thebanos transfugere velle, et locum extra urbem editum capere, Nep. Ages. 6, 2 : nocte mediā profectus, ut locum quem vellet, priusquam hostes sentirent, caperet, Liv. 34, 14, 1 : neminem elegantius loca cepisse, praesidia disposuisse, id. 35, 14, 9 : erat autem Philopoemen praecipuae in ducendo agmine locisque capiendis solertiae atque usus, id. 35, 28, 1 : locum cepere paulo quam alii editiorem, Sall. J. 58, 3 : duces, ut quisque locum ceperat, cedere singulos, Dict. Cret. 2, 46; so, of position on the battle-field: quod mons suberat, eo se recipere coeperunt. Capto monte, etc., Caes. B. G. 1, 25 : tenuit non solum ales captam semelsedem, sed, etc., Liv. 7, 26, 5 : quem quis in pugnando ceperat locum, eum amissā animā corpore tegebat, Flor. 4, 1; Sall. C. 61, 2; rarely with *dat. of pers.* : tumulum suis cepit, Liv. 31, 41, 9, for a tomb: LOCVM SIBI MONVMENTO CEPIT. Inscr. Grut. 346, 6; for taking the auspices' se (Gracchum) cum legeret libros, recordatum esse, vitio sibi tabernaculum captum fuisse, Cic. N. D. 2, 4, 11; cf.: Palatium Romulus, Remus Aventinum ad inaugurandum templa capiunt, Liv. 1, 6, 4; for refuge: omnes Samnitium copiae montes proximos fugā capiunt, id. 9, 43, 20 : Anchises natum Conventus trahit in medios... Et tumulum capit, Verg. A. 6, 753; 12, 562: ante locum capies oculis ( = eliges), Verg. G. 2, 230 Serv. ad loc.: nunc terras ordine longo Aut capere aut captas jam despectare videntur (cycni), *to select places on which to light*, or *to be just settling down on places already selected*, id. A. 1, 396 Forbig. ad loc.— `I.1.1.b` *To take by force*, *capture*, *storm*, *reduce*, *conquer*, *seize* : invadam extemplo in oppidum antiquom: Si id capso, etc., Plaut. Bacch. 4, 4, 61 : oppidum vi, Cat. ap. Charis. 2, p. 191 P.: MACELLAM OPPVGNANDO, Col. Rostr. Inscr. Orell. 549 : CORSICAM, Inscr. Orell. 551 : oppida, Enn. ap. Prisc. 9, p. 868 P. (Ann. v. 487 Vahl.): ad alia oppida pergit, pauca repugnantibus Numidis capit, Sall. J. 92, 3; Prop. 3, 4 (4, 3), 16: Trojā captā, Liv. 1, 1, 1; Hor. S. 2, 3, 191: Coriolos. Liv. 3, 71, 7: urbem opulentissimam, id. 5, 20, 1 : ante oppidum Nolam fortissuma Samnitium castra cepit, Cic. Div. 1, 33, 72 : castra hostium, Nep. Dat. 6, 7 : concursu oppidanorum facto scalis vacua defensoribus moenia capi possent, Liv. 42, 63, 6 : plurimas hostium vestrorum in Hispaniā urbes, id. 28, 39, 10 : sedem belli, Vell. 2, 74, 3; cf. Cic. Mur. 9, 22 (B. 1. d. supra).— Trop. : oppressā captāque re publicā, Cic. Dom. 10, 26 : qui, bello averso ab hostibus, patriam suam cepissent, Liv. 3, 50, 15.— `I.1.1.c` *To reach*, *attain*, *arrive at*, *betake one* ' *s self to* (mostly by ships, etc.): insulam capere non potuerant, Caes. B. G. 4, 26 *fin.* : onerariae duae eosdem quos reliqui portus capere non potuerunt, id. ib. 4, 36 : accidit uti, ex iis (navibus) perpaucae locum caperent, id. ib. 5, 23 : nostrae naves, cum ignorarent, quem locum reliquae cepissent, id. B. C. 3, 28 : praemiis magnis propositis, qui primus insulam cepisset, Auct. B. Alex. 17.— Trop. : qui... tenere cursum possint et capere otii illum portum et dignitatis, Cic. Sest. 46, 99.— `I.A.3` Of things of value, property, money, etc. `I.1.1.a` In gen., *to take*, *seize*, *wrest*, *receive*, *obtain*, *acquire*, *get*, etc.: AVRVM, ARGENTVM, Col. Rostr. Inscr. Orell. 549 : de praedonibus praedam capere, Plaut. Truc. 1, 2, 14 : agros de hostibus, Cic. Dom. 49, 128 : ut ager ex hostibus captus viritim divideretur, Liv. 4, 48, 2 : quinqueremem una cum defensoribus remigibusque, Auct. B. Alex. 16, 7: naves, Nep. Con. 4, 4 : classem, id. Cim. 2, 2 : magnas praedas, id. Dat. 10, 2 : ex hostibus pecuniam, Liv. 5, 20, 5; cf.: e nostris spolia cepit laudibus, Cic. poët. Tusc. 2, 9, 22: signum ex Macedoniā, Cic. Verr. 2, 4, 58, § 149 : signum pulcherrimum Carthagine captum, id. ib. 2, 4, 38, § 82: sed eccam ipsa egreditur, nostri fundi calamitas: nam quod nos capere oportet, haec intercipit, Ter. Eun. 1, 1, 35 : cape cedo, id. Phorm. 5, 8, 57 : ut reliqui fures, earum rerum quas ceperunt, signa commutant, Cic. Fin. 5, 25, 74 : majores nostri non solum id, quod de Campanis (agri) ceperant, non imminuerunt, etc., id. Agr. 2, 29, 81 : te duce ut insigni capiam cum laude coronam, Lucr. 6, 95.—With abstr. objects: paupertatem adeo facile perpessus est, ut de republicā nihil praeter gloriam ceperit, Nep. Epam. 3, 4 : ut ceteri, qui per eum aut honores aut divitias ceperant, id. Att. 7, 2 : quoniam formam hujus cepi in me et statum, **assumed**, Plaut. Am. 1, 1, 110 : quare non committeret, ut is locus ex calamitate populi Romani nomen caperet, Caes. B. G. 1, 13 : regnum Tiberinus ab illis Cepit, **succeeded to**, Ov. M. 14, 615.— `I.1.1.b` In particular connections. With *pecuniam* (freq. joined with concilio; v. infra), *to take illegally*, *exact*, *extort*, *accept a bribe. take blackmail*, etc., esp. of magistrates who were accused de pecuniis repetundis: his ego judicibus non probabo C. Verrem contra leges pecuniam cepisse? Cic. Verr. 2, 1, 4, § 10 : HS. quadringentiens cepisse te arguo contra leges, id. ib. 2, 2, 10, § 26; cf.: quicquid ab horum quopiam captum est, id. ib. § 27: tamen hae pecuniae per vim atque injuriam tuam captae et conciliatae tibi fraudi et damnationi esse deberent, id. ib. 2, 3, 40, § 91: utrum (potestis), cum judices sitis de pecuniā captā conciliatā, tantam pecuniam captam neglegere? id. ib. 2, 3, 94, § 218: quid est aliud capere conciliare pecunias. si hoc non est vi atque imperio cogere invitos lucrum dare alteri? id. ib. 2, 3, 30, § 71: sequitur de captis pecuniis et de ambitu, id. Leg. 3, 20, 46 : ita aperte cepit pecunias ob rem judicandam, ut, etc., id. Fin. 2, 16, 54 : quos censores furti et captarum pecuniarum nomine notaverunt, id. Clu. 42, 120 : nondum commemoro rapinas, non exactas pecunias, non captas, non imperatas, id. Pis. 16, 38 : si quis ob rem judicandam pecuniam cepisset... neque solum hoc genus pecuniae capiendae turpe, sed etiam nefarium esse arbitrabantur, id. Rab. Post. 7, 16; id. N. D. 3, 30, 70; Sall. J. 32, 1: ab regibus Illyriorum, Liv. 42, 45, 8 : saevitiae captarumque pecuniarum teneri reum, Tac. A. 3, 67; 4, 31.— Of inheritance and bequest, *to take*, *inherit*, *obtain*, *acquire*, *get*, *accept* : si ex hereditate nihil ceperit, Cic. Off, 3, 24, 93 : qui morte testamentove ejus tantundem capiat quantum omnes heredes, id. Leg. 2, 19, 48 : abdicatus ne quid de bonis patris capiat, Quint. 3, 6, 96 : aut non justum testamentum est, aut capere non potes, id. 5, 14, 16 : si capiendi Jus nullum uxori, Juv. 1, 55 : qui testamentum faciebat, ei, qui usque ad certum modum capere potuerat, legavit, etc., Dig. 22, 3, 27 : quod ille plus capere non poterat, ib. *fin.* : qui ex bonis testatoris solidum capere non possit, ib. 28, 6, 6; 39, 6, 30.— Of regular income, revenue, etc., rents, tolls, profits, etc., *to collect*, *receive*, *obtain* : nam ex eis praediis talenta argenti bina Capiebat statim, Ter. Phorm. 5, 3, 7: capit ille ex suis praediis sexcenta sestertia, ego centena ex meis, Cic. Par. 6, 3, 49 : stipendium jure belli, Caes. B. G. 1, 28 : quinquagena talenta vectigalis ex castro, Nep. Alcib. 9, 4 : vectigal ex agro eorum capimus, Liv. 28, 39, 13 : quadragena annua ex scholā, Suet. Gram. 23 : si recte habitaveris... fundus melior erit... fructūs plus capies, Cato, R. R. 4, 2.— `I.C` Trop. `I.A.1` Of profit, benefit, advantage, *to take*, *seize*, *obtain*, *get*, *enjoy*, *reap* (mostly in phrase fructum capere): metuit semper, quem ipsa nunc capit Fructum, nequando iratus tu alio conferas, Ter. Eun. 3, 1, 59 : honeste acta superior aetas fructus capit auctoritatis extremos, Cic. Sen. 18, 62 : ex iis etiam fructum capio laboris mei, id. Div. 2, 5 : ex quibus (litteris) cepi fructum duplicem, id. Fam. 10, 5, 1 : multo majorem fructum ex populi existimatione illo damnato cepimus, quam ex ipsius, si absolutus esset, gratiā cepissemus, id. Att. 1, 4, 2 : fructum immortalem vestri in me et amoris et judicii, id. Pis. 14, 31 : aliquem fructum dulcedinis almae, Lucr. 2, 971; 5, 1410; Luc. 7, 32.—In other connections: quid ex eā re tandem ut caperes commodi? Ter. Eun. 3, 5, 25 : utilitates ex amicitiā maximas, Cic. Lael. 9, 32 : usuram alicujus corporis, Plaut. Am. prol. 108.— `I.A.2` Of external characteristics, form, figure, appearance, etc., *to take*, *assume*, *acquire*, *put on* : gestum atque voltum novom, Ter. Phorm. 5, 6, 50 ' faciem aliquam cepere morando, Ov. M. 1, 421; 13, 605: figuras Datque capitque novas, id. ib. 15, 309 : formam capit quam lilia, id. ib. 10, 212; cf.: duritiam ab aëre, id. ib. 4, 751.— Transf., of plants, etc.: radicem capere, **to take root**, Cato, R. R. 51 : cum pali defixi radices cepissent, Plin. 17, 17, 27, § 123 : siliculam capere, Varr. R. R. 1, 23, 3 : maturitatem capere, Col. 4, 23, 1 : radix libere capit viris, Plin. 17, 21, 35, § 161 : vires cepisse nocendi, Ov. M. 7, 417 : (telinum) rursus refrigeratum odorem suum capit, Plin. 13, 1, 2, § 13.— `I.A.3` Of mental characteristics, habits, etc., *to take*, *assume*, *adopt*, *cultivate*, *cherish*, *possess* : cape sis virtutem animo et corde expelle desidiam tuo, Plaut. Trin. 3, 2, 24 : quā re si Glabrionis patris vim et acrimoniam ceperis ad resistendum hominibus audacissimis, si avi prudentiam ad prospiciendas insidias, etc., Cic. Verr. 1, 17, 52 : aliquando, patres conscripti, patrium animum virtutemque capiamus, id. Phil. 3, 11, 29 : consuetudinem exercitationemque, id. Off. 1, 18, 59 : misericordiam, id. Quint. 31, 97 : quam (adsuetudinem) tu dum capias, taedia nulla fuge, Ov. A. A. 2, 346 : disciplinam principum, Plin. Pan. 46. —With *dat.* : quorum animis avidis... neque lex neque tutor capere est qui possit modum, Plaut. Aul. 3, 5, 14 Wagn. ad loc.— `I.A.4` Of offices, employments, duties, etc., = suscipio, *to undertake*, *assume*, *enter upon*, *accept*, *take upon one* ' *s self*, etc.: nam olim populi prius honorem capiebat suffragio, Quam magistro desinebat esse dicto oboediens, Plaut. Bacch. 3, 3, 34 : o Geta, provinciam Cepisti duram, Ter. Phorm. 1, 2, 23 : in te cepi Capuam, non quo munus illud defugerem, **took command at Capua**, Cic. Att. 8. 3, 4: consulatum, id. Pis. 2, 3; Sall. J. 63, 2: honores, Nep. Att. 7, 2; Suet. Aug. 26: imperium, id. Claud. 10 : magistratum, Cic. Imp. Pomp. 21, 62; Liv. 2, 33, 1; Suet. Aug. 2: magistratus, Sall. H. 1, 41, 21 Dietsch; Nep. Phoc. 1, 1; Suet. Caes. 75: capiatque aliquis moderamina (navis), Ov. M. 3, 644 : rerum moderamen, id. ib. 6, 677 : pontificatum maximum, Suet. Vit. 11 : rem publicam, Sall. C. 5, 6 : neve cui patrum capere eum magistratum liceret, Liv. 2, 33, 1 : ut ceperat haud tumultuose magistratum majore gaudio plebis, etc., id. 5, 13, 2.—Rarely with *dat. of pers.*, *to obtain for*, *secure for* : patres praeturam Sp. Furio Camillo gratiā campestri ceperunt, Liv. 7, 1, 2.— `I.A.5` In gen., of any occupation, work, or undertaking, *to begin*, *enter upon*, *take*, *undertake*, etc.: augurium ex arce, Liv. 10, 7, 10 : augurium capienti duodecim se vultures ostenderunt, Suet. Aug. 95; id. Vesp. 11: omen, Cic. Div. 1, 46, 104 : in castris Romanis cum frustra multi conatus ad erumpendum capti essent, Liv. 9, 4, 1 : rursus impetu capto enituntur, id. 2, 65, 5; Quint. 6, 1, 28; Suet. Aug. 42; id. Calig. 43: cursum, id. Oth. 6: a quibus temporibus scribendi capiatur exordium, Cic. Leg. 1, 3, 8 : experimentum eorum inversā manu capitur, Plin. 13, 2, 3, § 19 ( poet.): nec vestra capit discordia finem, Verg. A. 10, 106 : fugam, **to take to flight**, **flee**, Caes. B. G. 7, 26; so, capere impetum, *to take a start*, *gather momentum* : ad impetum capiundum modicum erat spatium, Liv. 10, 5, 6; cf.: expeditionis Germanicae impetum cepit, **suddenly resolved to make**, Suet. Calig. 43 : capere initium, *to begin* : ea pars artis, ex quā capere initium solent, Quint. 2, 11, 1.— Transf., of place: eorum (finium) una pars, quam Gallos optinere dictum est, initium capit a flumine Rhodano, Caes. B. G. 1, 1 : a dis inmortalibus sunt nobis agendi capienda primordia, Cic. Leg. 2, 3, 7.— `I.A.6` Of an opportunity or occasion, *to seize*, *embrace*, *take* : si occassionem capsit, Plaut. Ps. 4, 3, 6 : si lubitum fuerit, causam ceperit, Ter. And. 1, 3, 8 : quod tempus conveniundi patris me capere suadeat, Ter. Phorm. 5, 4, 9 : si satis commode tempus ad te cepit adeundi, Cic. Fam. 11, 16, 1.— `I.A.7` Of operations of the mind, resolutions, purposes, plans, thoughts, etc., *to form*, *conceive*, *entertain*, *come to*, *reach* : quantum ex ipsā re conjecturam cepimus, Ter. Heaut. 2, 3, 25 MSS. (Fleck. al. ex conj. fecimus); Varr. R. R. 3, 16, 32: cum jam ex diei tempore conjecturam ceperat, Caes. B. G. 7, 35 : hujusce rei conjecturam de tuo ipsius studio, Servi, facillime ceperis, Cic. Mur. 4, 9.— *Absol.* : conjecturam capere, Cic. Div. 1, 57, 130 : nec quid corde nunc consili capere possim, Scio, Plaut. Merc. 2, 3, 12 : capti consili memorem mones, id. Stich 4, 1, 72 : quo pacto porro possim Potiri consilium volo capere unā tecum, Ter. Eun. 3, 5, 66; 5, 2, 28: temerarium consilium, Liv. 25, 34, 7 : tale capit consilium, Nep. Eum. 9, 3.— With *inf.* : confitendum... eādem te horā consilium cepisse hominis propinqui fortunas funditus evertere, Cic. Quint. 16, 53; Caes. B. G. 7, 71 *init.* —With *ut* : subito consilium cepi, ut exirem, Cic. Att. 7, 10 *init.* —With *gen. gerund.* (freq.): legionis opprimendae consilium capere, Caes. B. G. 3, 2 : obprimundae reipublicae consilium cepit, Sall. C. 16, 4.—With *sibi* : si id non fecisset, sibi consilium facturos, Caes. B. C. 2, 20 : ut ego rationem oculis capio, Plaut. Ps. 2, 2, 2 : cepi rationem ut, etc., Ter. Heaut. 5, 2, 11.— `I.A.8` Of examples, instances, proofs, etc., *to take*, *derive*, *draw*, *obtain* : ex quo documentum nos capere fortuna voluit quid esset victis extimescendum, Cic. Phil. 11, 2, 5 : quid istuc tam mirum'st, de te si exemplum capit? Ter And. 4, 1, 26: exemplum ex aliquā re, Cic. Lael. 10, 33 : praesagia a sole, Plin. 18, 35, 78, § 341 : illud num dubitas quin specimen naturae capi debeat ex optimā quāque naturā? Cic. Tusc. 1, 14, 32.— `I.A.9` Of impressions, feelings, etc., *to take*, *entertain*, *conceive*, *receive*, *be subjected to*, *suffer*, *experience*, etc.: tantum laborem capere ob talem filium? Ter. And. 5, 2, 29 : omnes mihi labores fuere quos cepi leves, id. Heaut. 2, 4, 19 : laborem inanem ipsus capit, id. Hec. 3, 2, 9 : ex eo nunc misera quem capit Laborem! id. And. 4, 3, 4 : miseriam omnem ego capio; hic potitur gaudia, id. Ad. 5, 4, 22 : satietatem dum capiet pater Illius quam amat, Plaut. Am. 1, 2, 10 : plus aegri ex abitu viri quam ex adventu voluptatis cepi, id. ib. 2, 2, 9 : cum illā quācum volt voluptatem capit, id. ib. prol. 114: angor iste, qui pro amico saepe capiendus est, Cic. Lael. 13, 48 : quae (benevolentia) quidem capitur beneficiis maxime, id. Off. 2, 9, 32 : laetitiam quam capiebam memoriā rationum inventorumque nostrorum, id. Fin. 2, 30, 96 : lenire desiderium quod capiebat e filio, id. Sen. 15, 54 : opinione omnium majorem animo cepi dolorem, id. Brut. 1, 1 : itaque cepi voluptatem, tam ornatum virum fuisse in re publicā, id. ib. 40, 147 : ex civibus victis gaudium meritum capiam, Liv. 27, 40, 9 : ne quam... invidiam apud patres ex prodigā largitione caperet, id. 5, 20, 2 : ad summam laetitiam meam, quam ex tuo reditu capio, magnus illius adventu cumulus accedet, id. Att. 4, 19, 2 (4, 18, 3): laetitia, quam oculis cepi justo interitu tyranni, id. ib. 14, 14, 4 : ex praealto tecto lapsus matris et adfinium cepit oblivionem, **lost his memory**, Plin. 7, 24, 24, § 90 : virtutis opinionem, Auct. B. G. 8, 8: somnum, Cic. Tusc. 4, 19, 44: taedium vitae, Nep. ap. Gell. 6 ($3), 18, 11: maria aspera juro Non ullum pro me tantum (me) cepisse timorem, Quam, etc., Verg. A. 6, 352 Forbig. ad loc.: et in futurum etiam metum ceperunt, Liv. 33, 27, 10 : voluptatem animi, Cic. Planc. 1, 1 : malis alienis voluptatem capere laetitiae (cum sit), id. Tusc. 4, 31, 66 : quaeque mihi solā capitur nunc mente voluptas, Ov. P. 4, 9, 37.— `I.A.10` Transf., with the feelings, experience, etc., as subj., *to seize*, *overcome*, *possess*, *occupy*, *affect*, *take possession of*, *move*, etc. (cf. λαμβάνω, in this sense and like 9. supra): nutrix: Cupido cepit miseram nunc me, proloqui Caelo atque terrae Medeaï miserias, Enn. ap. Cic. Tusc. 3, 26, 63 (Trag. Rel. v. 291 Vahl.): edepol te desiderium Athenarum arbitror cepisse saepe, Ter. Hec. 1, 2, 14 : numquam commerui merito ut caperet odium illam mei, id. ib. 4, 2, 4 : sicubi eum satietas Hominum aut negoti odium ceperat, id. Eun. 3, 1, 14 : nos post reges exactos servitutis oblivio ceperat, Cic. Phil. 3, 4, 9 : te cepisse odium regni videbatur, id. ib. 2, 36, 91 : Romulum Remumque cupido cepit urbis condendae, Liv. 1, 6, 3 : cupido eum ceperat in verticem montis ascendendi, id. 40, 21, 2 : etiam victores sanguinis caedisque ceperat satietas, id. 27, 49, 8; Mel. 3, 5, 2: qui pavor hic, qui terror, quae repente oblivio animos cepit? Liv. 27, 13, 2 : oblivio deorum capiat pectora vestra, id. 38, 46, 12 : tantane te cepere oblivia nostri? Ov. Tr. 1, 8, 11 : ut animum ejus cura sacrorum cepit, Liv. 27, 8, 6 : hostis primum admiratio cepit, quidnam, etc., id. 44, 12, 1 : tanta meae si te ceperunt taedia laudis, Verg. G. 4, 332; cf. Anthol. Lat. I. p. 178; I. p. 196 Burm.: ignarosque loci passim et formidine captos Sternimus, Verg. A. 2, 384 : infelix, quae tanta animum dementia cepit! id. ib. 5, 465; id. E. 6, 47: cum subita incautum dementia cepit amantem, id. G. 4, 488; cf. Anthol. Lat. I. p. 170, 15; I. p. 168, 14 Burm.: Tarquinium mala libido Lucretiae stuprandae cepit, Liv. 1, 57, 10 : ingens quidem et luctus et pavor civitatem cepit, id. 25, 22, 1 : tantus repente maeror pavorque senatum eorum cepit, id. 23, 20, 7 : senatum metus cepit, id. 23, 14, 8 : si me... misericordia capsit. Att. ap. Non. p. 483, 11 (Trag. Rel. v. 454 Rib.): nec tuendi capere satietas potest, Pac. ap. Cic. Div. 1, 14, 24 (Trag. Rel. v. 410 ib.): quantus timor socios populi Romani cepisset, Liv. 43, 11, 9.— `I.A.11` Of injury, damage, loss, etc., *to suffer*, *take*, *be subjected to* : calamitatem, Cic. Div. 1, 16, 29 : detrimenti aliquid in aliquā re, Col. 1, 8, 2.—Esp., in the legal formula, by which dictatorial powers were conferred by the senate upon the consuls or the entire magistracy in times of extreme danger to the state; videant ne quid res publica detrimenti capiat: decrevit quondam senatus, ut L. Opimius consul videret ne quid res publica detrimenti caperet, Cic. Cat. 1, 2, 4 : Hernici tantum terrorem incussere patribus, ut, quae forma senatūs consulti ultimae semper necessitatis habita est, Postumio, alteri consulum, negotium daretur, videret, ne, etc., Liv. 3, 4, 9; cf. id. 6, 19, 2 sqq.: quod plerumque in atroci negotio solet, senatus decrevit, darent operam consules, ne quid, etc.... Ea potestas per senatum more Romano magistratui maxuma permittitur, exercitum parare, bellum gerere, coërcere omnibus modis socios atque civis, domi militiaeque inperium atque judicium summum habere, Sall. C. 29, 2 sq. `II` *To take in*, *receive*, *hold*, *contain*, *be large enough for.* `I.A` Lit. `I.A.1` In gen.: *Ph.* Sitit haec anus. *Pa.* Quantillum sitit? *Ph.* Modica'st, capit quadrantal, Plaut. Curc. 1, 2, 8: parte quod ex unā spatium vacat et capit in se (ferrum), Lucr. 6, 1030 : jam mare litus habet, plenos capit alveus amnes, Ov. M. 1, 344; cf.: terra feras cepit, volucres agitabilis aër, id. ib. 1, 75 : dum tenues capiat suus alveus undas, id. ib. 8, 558 : cunctosque (deos) dedisse Terga fugae, donec fessos Aegyptia tellus Ceperit, id. ib. 5, 324.— `I.A.2` Esp., with negatives, *not to hold*, *to be too small for*, etc.; cf.: di boni, quid turba est! Aedes nostrae vix capient, scio, Ter. Heaut. 2, 3, 13 : qui cum unā domo jam capi non possunt, in alias domos exeunt, Cic. Off. 1, 17, 54 : nec jam se capit unda; volat vapor ater ad auras, Verg. A. 7, 466 : non tuus hoc capiet venter plus ac meus, Hor. S. 1, 1, 46 : non capit se mare, Sen. Agam. 487 : neque enim capiebant funera portae, Ov. M. 7, 607 : officium populi vix capiente domo, id. P. 4, 4, 42 : si di habitum corporis tui aviditati animi parem esse voluissent, orbis te non caperet, Curt. 7, 8, 12 : ut non immerito proditum sit... Graeciam omnem vix capere exercitum ejus (Xerxis) potuisse, Just. 2, 10, 19.— `I.B` Trop. `I.A.1` *To swallow up*, *ingulf*, *take in* (rare): tot domus locupletissimas istius domus una capiet? Cic. Verr. 2, 2, 4, § 7.— `I.A.2` *To contain*, *hold*, *be large* or *strong enough for*, *bear.* `I.1.1.a` Affirmatively (rare): quidquid mortalitas capere poterat, implevimus, Curt. 9, 3, 7 : si puer omni curā et summo, quantum illa aetas capit, labore, scripserit, Quint. 2, 4, 17 : dummodo ejus aetatis sit, ut dolum capiat, Dig. 40, 12, 15.— `I.1.1.b` With negatives: non capiunt angustiae pectoris tui (tantam personam), Cic. Pis. 11, 24 : leones, qui... nec capere irarum fluctus in pectore possunt, Lucr. 3, 298 : nec capiunt inclusas pectora flammas, Ov. M. 6, 466 : vix spes ipse suas animo capit, id. ib. 11, 118 : ardet et iram Non capit ipsa suam Progne, id. ib. 6, 610; cf.: sic quoque concupiscis quae non capis, Curt. 7, 8, 13 : majora quam capit spirat, id. 6, 9, 11 : ad ultimum magnitudinem ejus (fortunae) non capit, id. 3, 12, 20 : infirma aetas majora non capiet, Quint. 1, 11, 13.— `I.A.3` Transf., of things, *to admit of*, *be capable of*, *undergo* (post-Aug. and rare): rimam fissuramque non capit sponte cedrus, Plin. 16, 40, 78, § 212 : molluscum... si magnitudinem mensarum caperet, id. 16, 16, 27, § 68 : res non capit restitutionem, cum statum mutat, Dig. 4, 4, 19.— `I.A.4` With *inf.*, *to be susceptible of*, *to be of a nature to*, etc., = ἐνδέχεται (late Lat.): nec capit humanis angoribus excruciari (Deus), Prud. Apoth. 154 : crimina, quae non capiunt indulgeri, Tert. Pud. 1 *fin.*; id. Apol. 17; id. adv. Haer. 44 *fin.*; Paul. Nol. Carm. 9, 22.— `I.A.5` Of the mind, *to take*, *receive into the mind*, *comprehend*, *grasp*, *embrace* (cf. intellego, to penetrate mentally, have insight into): sitque nonnumquam summittenda et contrahenda oratio, ne judex eam vel intellegere vel capere non possit, Quint. 11, 1, 45 : nullam esse gratiam tantam, quam non vel capere animus meus in accipiendo... posset, id. 2, 6, 2 : quae quidem ego nisi tam magna esse fatear, ut ea vix cujusquam mens aut cogitatio capere possit, Cic. Marcell. 2, 6; id. N. D. 1, 19, 49: senatus ille, quem qui ex regibus constare dixit, unus veram speciem Romani senatus cepit, Liv. 9, 17, 14 : somnium laetius, quam quod mentes eorum capere possent, id. 9, 9, 14.— P. a. as *subst.* : Capta, ae, f., *a surname of Minerva*, *as worshipped on the Cœlian Mount*, but for what reason is not known, Ov. F. 3, 837 sq. 6616#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6615#capio2#căpĭo, ōnis, f. 1. capio; in the Lat. of the jurists, `I` *A taking* : dominii, Dig. 39, 2, 18; Gell. 6 ($3), 10, 3.— `II` = usu capio or usucapio, *the right of property acquired by prescription*, Dig. 41, 1, 48, § 1; 41, 3, 21; 41, 5, 4; v. 1. usucapio. 6617#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6616#capis#căpis, ĭdis, f. prob. akin to capio, q. v., but cf. κυφός, bent; κύπελλον, cup; and κύω, to hold, `I` *a bowl with one handle*, *especially used in sacrifices* : invenitur etiam haec capis (capidis), cujus diminutivum est capidula: et vide quod magis Graecum esse ostenditur, cum in as protulit accusativum pluralem, Prisc. p. 708 P.; cf. also Paul. ex Fest. p. 48 Müll.; Varr. ap. Non. p. 547, 17; Liv. 10, 7, 10; Plin. 37, 2, 7, § 18; Petr. 52, 2; v. capedo. 6618#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6617#capisso#căpisso, ere, v. capesso. 6619#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6618#capisterium#căpistērĭum, ĭi, n., = σκαφιστήριον, `I` *a vessel for cleansing grains of corn*, Col. 2, 9, 11 Schneid. 6620#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6619#capistrarius#căpistrārĭus, ĭi, m. capistrum, `I` *a halter-maker*, Inscr. Orell. 4158. 6621#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6620#capistro#căpistro ( āvi), ātum, 1, v. a. id.. `I` *To halter*, *tie with a halter* : jumenta, Col. 6, 19, 2; Plin. 18, 19, 49, § 177; Ov. H. 2, 80; Sid, Carm. 22, 23.—* `II` Transf., of the vine, *to bind fast*, *to fasten*, Col. 11, 2, 95. 6622#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6621#capistrum#căpistrum, i, n. capio. `I` *A halter*, *a muzzle of leather* for animals, Gr. φορβεία, Varr. R. R. 2, 6, 4; Ov. M. 10, 125; Verg. G. 3, 188; 3, 399.— `I.B` Trop. : maritale capistrum, *the matrimonial halter*, Juv. 6, 43. — `II` Transf., of plants, `I.A` *A band for fastening up vines*, Col. 4, 20, 3.— `I.B` *A band for the wine-press*, Cato, R. R. 12. 6623#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6622#capital#căpĭtal, v. capitalis. 6624#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6623#capitalis#căpĭtālis, e, adj. caput. `I` *Relating to* or *belonging to the head.* In this signif. extant only in the *subst.* capital, *a headdress of priests*, Varr. L. L. 5, § 130 Müll.; but, capital linteum quoddam, quo in sacrificiis utebantur, Paul. ex Fest. p. 48 ib. — `II` Transf. `I.A` *Relating to life*, *by which life is endangered*, *capital* : periculum, **peril of life**, Plaut. Trin. 4, 3, 81; id. Rud. 2, 3, 19: caedis, id. Most. 2, 2, 44 : morbus, **endangering life**, **dangerous**, Gell. 16, 13, 5.— `I.A.2` Esp. freq. as jurid. t. t. of those crimes which are *punishable by death* or *by the loss of civil rights*, *capital*, v. Dig. 21, 1, 23, § 2; 48, 1, 2: accusare aliquem rei capitalis, **of a capital crime**, Cic. Verr. 2, 2, 28, § 68 : qui in vinculis essent damnati rei capitalis, id. Sen. 12, 42 : cui rei capitalis dies dicta sit, Liv. 3, 13, 4 : reus rerum capitalium, Cic. Verr. 2, 2, 39, § 95 : manifesti rerum capitalium, Sall. C. 52 *fin.* : rerum capitalium condemnati, id. ib. 36, 2 : damnati, Tac. A. 1, 21 *fin.* : in rerum capitalium quaestionibus, Cic. Verr. 2, 2, 28, § 68 : crimen, id. ib. 2, 5, 9, § 23; Tac. A. 3, 60: facinora, Cic. poët. N. D. 1, 6, 13; cf. flagitia, Ter. Ad. 4, 7, 5 : maleficia, Dig. 48, 8, 18 pr.: judex rei capitalis, Quint. 7, 3, 33; Curt. 6, 8, 25; Cic. Dom. 30, 78: capitalium rerum vindices, Sall. C. 55 al. : fraudem admittere, Cic. Rab. Perd. 9, 26 : causae, Quint. 8, 3, 14 : judicia, id. 4, 1, 57 : noxa, Liv. 3, 55, 5 : poenā afficere aliquem, Suet. Caes. 48 : condemnare, id. Dom. 14 : animadversione punire, id. Aug. 24 : supplicio incesta coërcere, id. Dom. 8 : capitale nullum exemplum vindictae, Plin. 29, 1, 8, § 18 : supplicium, Curt. 3, 2, 17 : capitalis locus ubl si quid violatum. est, caput violatoris expiatur, Fest. p. 50 : judicium trium virorum capitalium, **who had charge of the prisons and of executions**, Cic. Or. 46, 156; Liv. 39, 14, 10; 25, 1, 10; cf. id. 32, 26, 17; and the joke of Cic. Fam. 7, 13, 2.—Also *subst.* : căpĭtal (postAug. sometimes căpĭtāle, as also in poorer MSS. of earlier authors), plur. capitalia, *a death* ( *real* or *civil*), *banishment*, etc., *in consequence of crime* : capital = facinus quod capitis poenā luitur, Fest. p. 37 : capital κεφαλικὴ τιμωρία, Vet. Gloss. Capital facere, Plaut. Men. 1, 1, 16; id. Merc. 3, 4, 26: scimus capital esse irascier, Lucil. ap. Non. p. 38, 17: quique non paruerit capital esto, Cic. Leg. 2, 8, 21; id. Inv. 2, 31, 96: praesidio decedere apud Romanos capital esse, Liv. 24, 37, 9 Gronov.; Mel. 1, 9, 7 Tzschuck; Curt. 8, 4, 17; 8, 9, 34; Quint. 9, 2, 67: degredi viā capital leges fecere, Plin. 12, 14, 32, § 63; 10, 23, 31, § 62; Just. 2, 7, 8; Suet. Calig. 24 Oud. and Wolf; Sil. 13, 155; cf. Front. 4, 6, 3 Oud.— Capitale: capitale est obicere anteacta, Quint. 9, 2, 67; Tac. Agr. 2.— *Plur.* : capitalia: capitalia vindicanto, Cic. Leg. 3, 3, 6 : capitalia ausi plerique, Liv. 26, 40, 17; Suet. Tib. 58.— `I.2.2.b` Trop. : inimicus, **a mortal enemy**, Plaut. Poen. 4, 2, 57 : hostis, **a deadly enemy**, Cic. Cat. 2, 2, 3 : adversarius, id. Fin. 4, 12, 31 : odium, id. Lael. 1, 2 : ira, Hor. S. 1, 7, 13 : inimicitiae, Dig. 17, 1, 23, § 25 : minae, Cod. 2, 20, 7: oratio, **very pernicious**, **dangerous**, Cic. Off. 2, 21, 73 : capitalis et pestifer Antonii reditus, id. Phil. 4, 1, 3 : totius autem injustitiae nulla capitalior quam eorum, etc., id. Off. 1, 13, 41 : nulla capitalior pestis quam, etc., id. Sen. 12, 39.— `I.B` *That is at the head*, *chief*, *first* in something, *pre-eminent*, *distinguished* (rare): capitale vocamus Ingenium sollers (as we often use *capital*), Ov. F. 3, 839: Siculus ille (sc. Philistus) capitalis, creber, acutus, etc., **a writer of the first rank**, Cic. Q. Fr. 2, 11 (13), 4: jocus, *a capital joke*, Treb. XXX. Tyrann. 10. — *Comp.* : hoc autem erat capitalior, quod, etc., **more important**, Cic. Verr. 2, 2, 70, § 170.—Hence, adv. : căpĭtālĭter, *mortally*, *capitally* : lacessere, Plin. Ep. 1, 5, 4 : odisse, **mortally**, Amm. 21, 16, 11.—Esp., `I.A.2` As judicial t. t., of punishments, *capitally*, *so as to affect life* or *citizenship*, Cod. Th. 3, 14, 1; Veg. Mil. 2, 22. 6625#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6624#capitaneus#căpĭtānĕus, a, um, adj. caput, `I` *chief in size*, *large* : litterae, *capitals*, Auct. Rei Agr. p. 270 Goes. 6626#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6625#capitarium#căpĭtārĭum aes quod capi potest, Paul. ex Fest. p. 65 Müll. 6627#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6626#capitatio#căpĭtātĭo, ōnis, f. caput; `I` in the Lat. of jurists, **a poll-tax**, Dig. 50, 15, 3; 50, 4, 18 *fin.*; Amm. 17, 3, 2 (ap. Cic. Fam. 3, 8, 5: exactio capitum).— `II` *The outlay of the state for beasts used in the public service*, Cod. Th. 7, 4, 8; 7, 4, 11. 6628#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6627#capitatus#căpĭtātus, a, um, adj. id., `I` *having a head* (rare): clavulus, Varr. R. R. 2, 9, 15 : et crassa natrix, Lucil. ap. Non. p. 65, 31: caepa, Plin. 19, 6, 32, § 105 : porrum, id. 20, 6, 22, § 48; Pall. Febr. 24, 11: herba, Plin. 24, 19, 113, § 173 : cunila, id. 32, 10, 44, § 126 : vinea, *a vine that grows in a head* (opp. bracchiata), Col. 5, 5, 9 and 11. 6629#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6628#capitellum#căpĭtellum, i, n. dim. caput, capitulum (perh. first post-class., for in Plin. 24, 19, 113, § 173, and 36, 23, 56, § 178, the MSS. and edd. vary between capitellum and capitulum; not in use in the time of Varro; v. Varr. L. L. 8, § 79 Müll.). `I` *A small head* : paracenterii, Veg. 3, 17, 2.— `II` In architecture = capitulum, *the capital of a column*, Coripp. 4, 59; cf. Isid. Orig. 15, 8, 15; 19, 10, 24; Vulg. 3 Reg. 7, 16. 6630#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6629#capitilavium#căpĭtĭlăvĭum, ĭi, n. caput-lavo, `I` *a washing of the head* (late Lat.), Isid. Orig. 6, 18, 14. 6631#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6630#Capitinus#Căpĭtīnus, a, um, adj., `I` *of* or *belonging to the town Capitium* ( Καπύτιον, Ptol., in Southern Sicily, now *Capizzi*): civitas, Cic. Verr. 2, 3, 43, § 103. 6632#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6631#capitium1#căpĭtĭum, ĭi, n. caput, `I` *a covering for the head* : capitia = capitum tegmina, Varr. ap. Non. p. 542, 25; also *an undervest*, as put over *the head*, though Varr. derives it from capio: capitium ab eo quod capit pectus, id est, ut antiqui dicebant, comprehendit, Varr. L. L. 5, § 131 Müll.: induis, Laber. ap. Gell. 16, 7, 9 (Com. Rel. v. 61 Rib.); Dig. 34, 2, 24.— *A vestment of a priest*, Hier. Ep. 64.— `II` *The opening in the tunic through which the head passed* (eccl. Lat.), Hier. Ep. 64; id. Vest. Sacerd. 14; Vulg. Exod. 28, 32; 39, 21; id. Job, 30, 18. 6633#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6632#Capitium2#Căpĭtĭum, ĭi, n., `I` *a town in Sicily*, Cic. Verr. 2, 3, 43, § 103. 6634#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6633#capito1#căpĭto, ōnis, m. `I` *amplif.* [caput], *one that has a large head*, *big-headed.* `I` Lit., Cic. N. D. 1, 29, 80.— `II` Transf. `I.A` *A sea-fish with a large head*, *called also* cephalus, Cato, R. R. 158, 1.— `I.B` *A kind of fish with a large head* : Cyprinus dobula, Linn.; Aus. Mos. 85. 6635#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6634#Capito2#Căpĭto, ōnis, m., `I` *a Roman cognomen*, Atteius Capito; v. Atteius.; esp. in the gens Sestia; v. Fast. Capitol. ap. Grut. 289; and sarcastically, **a name given to parasites**, Plaut. Pers. 1, 2, 8; v. the commentt. ad h. l. 6636#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6635#Capitolinus#Căpĭtōlīnus, a, um, adj. Capitolium, `I` *of* or *pertaining to the Capitol*, *Capitoline* : clivus, Cic. Rab. Perd. 11, 31 : sedes, id. Div. 1, 12, 19; 2, 20, 45: collis, Mart. 12, 21 : area, Suet. Calig. 22; 34; Gell. 2, 10, 2.—Of Jupiter, Auct. Dom. 57, 144; Suet. Caes. 84; id. Aug. 30; 91; 94; id. Tib. 53; id. Dom. 4: dapes, **that was given to Jupiter**, Mart. 12, 48 : Venus, Suet. Calig. 7 : amphora, q. v.: ludi, Liv. 5, 50, 4 : certamen, Suet. Dom. 13; cf. id. ib. 4: quercus, **a crown of oak given to victors in the Capitoline games**, Juv. 6, 387. — `I.B` Subst. `I.B.1` Căpĭtōlīnus, i, m., *the Capitoline Hill*, Auct. Her. 4, 32, 43.— `I.B.2` Căpĭtōlīni, ōrum, m., *persons who had the charge of these games*, Cic. Q. Fr. 2, 5, 2.— In sing., *a cognomen of* M. Manlius, *on account of his rescue of the Capitol*, Aur. Vict. Vir. Ill. 24. 6637#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6636#Capitolium#Căpĭtōlĭum, ii, n., = Καπιτώλιον [ = capitulum, from caput]; in a restricted sense, `I` *the Capitol*, *the temple of Jupiter*, *at Rome*, *built on the summit of* Mons Saturnius *or* Tarpeius *by the Tarquinii*, *and afterwards splendidly adorned*, Liv. 1, 55, 1 sq.; v. Class. Dict.; Verg. A. 9, 448; opp. to the Arx, and separated from it by the Intermontium.—In a more extended sense, *the whole hill* (hence called Mons or Clivus Capitolinus), *including the temple and citadel*, separated from the Palatine Hill by the Forum Romanum, now *Campidoglio.* Acc. to a fanciful etym., this word is derived from the discovery of a man's head in laying the foundations of the temple, Varr. L. L. 5, § 41 Müll.; Liv. 1, 55, 6: which Serv. ad Verg. A. 8, 345, and Arn. 6, p. 194, also give as the head of a certain Tolus or Olus. The Capitolimn was regarded by the Romans as indestructible, and was adopted as a symbol of eternity, Verg. A. 9, 448; Hor. C. 3, 30, 8 sq. Orell. ad loc.— Poet., in plur., Verg. A. 8, 347; Ov. A. A. 3, 115; Prop. 4 (5), 4, 27; v. Neue, Formenl. 1, p. 397.— `I..2` Căpĭtōlĭum Vĕtus, *the Old Capitol*, an earlier temple of Jupiter, Juno, and Minerva, on the Quirinal, Varr. L. L. 5, § 158; cf. Becker, Antiq. 1, 713.— `II` Transf. `I.A` *The citadel* of any town, e. g. in Capua, Suet. Tib. 40; id. Calig. 57; in Beneventum, id. Gram. 9; cf. also Plaut, Curc. 2, 2, 19; Sil. 11, 267; Inscr. Orell. 68 (Veronae); 3314 (Faleriis); 6139 (Constantinae); 6978 sq.— `I.B` In eccl. Lat., *any heathen temple*, Prud. contr. Symm. 1, 632. 6638#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6637#capitulare#căpĭtŭlāre, is, n. prop. adj., sc. vectigal; caput, `I` *a head-* or *poll-tax*, Inscr. Orell. 3345. 6639#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6638#capitularii#căpĭtŭlārii, ōrum, m. capitulare, `I` *tax-gatherers and revenue-officers*, Cod. 12, 29, 2; Cassiod. Var. 10, 28.— `II` *Recruiting-officers*, Cod. Th. 6, 35, 3. 6640#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6639#capitularium#căpĭtŭlārĭum, ii, n. id., `I` *a capitation tax*, Inscr. Orell. 3345. 6641#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6640#capitularius#căpĭtŭlārĭus, a, um capitularii, II., `I` *relating to the recruiting of soldiers* : functio, Cod. Th. 11, 16, 14. 6642#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6641#capitulatim#căpĭtŭlātim, adv. caput, `I` *by heads*, *summarily* (rare; perh. only in the foll. exs.): dicere, Nep. ap. Cato, 3, 4: attingere, Plin. 2, 12, 9, § 55. 6643#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6642#capitulatus#căpĭtŭlātus, a, um, adj. capitulum, `I` *having* or *ending in a small head* : costae, Cels. 8, 1 : surculus, Plin. 17, 21, 35, § 156. 6644#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6643#capitulum1#căpĭtŭlum, i, n. dim. caput. `I` Lit., *a small head*, of man or beast: operto capitulo bibere, Plaut. Curc. 2, 3, 14.— Hence, in the lang. of comedy, for *a man*, Plaut. As. 2, 4, 89; and as a term of endearment: o capitulum lepidissimum, **most charming creature**, Ter. Eun. 3, 3, 25 : haedi, Cels. 2, 22.— `I.B` Of plants: caepae, Col. 11, 3, 15 : sarmenti, id. 3, 77, 4 : torcularii, Cato, R. R. 18, 4 al. (perh. also ramulorum, Plin. 24, 19, 113, § 173; 27, 5, 20, § 37; cf. capitellum).— `II` Transf. `I.A` In architecture. `I.B.1` *The capital* or *chapiter of a column*, Vitr. 3, 3; 4, 1; Plin. 36, 23, 56, § 178 sq.— `I.B.2` *The capital of a triglyph*, Vitr. 4, 3, 8.— `I.B.3` *The cross-beam of warlike engines*, Vitr. 1, 1; 10, 17.— `I.B` In late Lat., *a covering for the head of females*, Isid. Orig. 19, 31, 3; cf. Varr. ap. Non. p. 542, 30.— `I.C` Also late Lat., *a prominent part* or *division of a writing*, *a chapter*, *section*, Tert. adv. Jud. 9, 19; Hier. in Ezech. c. 47 *fin.* — `I.D` *A section of a law*, Cod. Just. 5, 37, 28.— `I.E` *The raising of recruits* (as an office), Cod. Th. 11, 16, 15. 6645#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6644#Capitulum2#Căpĭtŭlum, i, n., `I` *a town of the Hernici in Latium*, now perh. *Paliano*, Plin. 3, 5, 9, § 63.—Hence, Căpĭtŭlen-ses, ĭum, m., *the inhabitants of Capitulum*, Dig. 50, 15, 8, § 7. 6646#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6645#capitum#căpītum or căpētum, i, n., = καπητόν, `I` *fodder for cattle* (late Lat.), Aur. Imp. ap. Vop. Aur. 7; Cod. Th. 7, 4, 7 and 13. 6647#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6646#capnias#capnĭas, ae, m., = καπνίας, smoky. `I` (Sc. οἶνος.) *A kind of wine*, Plin. 14, 3, 4, § 39.— `II` *A precious stone of a smoky hue*, of several varieties. `I.A` *A kind of jasper*, Plin. 37, 9, 37, § 118 (called, id. 37, 10, 56, § 151, capnitis = καπνίτης).— `I.B` *A kind of chrysolite;* prob. our *smoky topaz*, Plin. 37, 9, 44, § 128. 6648#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6647#capnion#capnion, i, v. capnos. 6649#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6648#capnios#capnĭŏs, ii, f., = κάπνιος (sc. ἄμπελος), `I` *a species of wine*, *so called from the dark* or *smoky color of the grapes*, Plin. 14, 3, 4, § 39. 6650#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6649#capnites#capnītes, ae, v. capnias, II. A. 6651#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6650#capnitis#capnītis, ĭdis, f., = καπνῖτις, smoky; `I` *a kind of cadmia*, Plin. 34, 10, 22, § 101.— `II` *A smoke-colored precious stone*, Plin. 37, 10, 56, § 151. 6652#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6651#capnos#capnŏs, i, f., = καπνός, smoke; `I` *a plant*, *also called* in pure Lat. pes gallinaceus, *fumitory*, of several species, Plin. 25, 19, 98, § 155 sq.; 26, 8, 36, § 57 (also called capnĭon = καπνίον). 6653#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6652#capo#cāpo, ōnis (access. form cāpus, i, Varr. R. R. 2, 7, 15; 3, 9, 3; Col. 8, 2, 3), m., = κύπων, `I` *a capon*, Varr. l. l.; Col. l. l.; Mart. 3, 58, 38; Pall. Nov. 1, 3; Apic. 4, 3. 6654#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6653#Cappadocia#Cappădŏcĭa, ae, f., = Καππαδοκία, `I` *a country of Asia Minor*, *north of Cilicia*, *between the Taurus and Pontus*, now called *Caramania*, Plin. 6, 3, 3, § 8 sq.; Cic. Agr. 2, 21, 55; id. Att. 5, 18, 1; id. Fam. 15, 2, 1 sq.; Curt. 3, 1, 24; Nep. Eum. 2, 2.— `II` Derivv. `I.A` Cappădox, ŏcis, m., = Καππάδοξ, *a Cappaaocian*, Cic. Red. in Sen. 6, 14.—In plur., Mel. 1, 2, 5; 3, 8, 5; Plin. 6, 3, 3, § 9; Hor. Ep. 1, 6, 39; Gr. acc. Cappadŏcas, Pers. 6, 77; appos. equi, Veg. 4, 6, 3. — `I.B` Cappădŏcus, a, um, adj., *of Cappadocia*, *Cappadocian* : gens, Col. 10, 184; Plin. 6, 2, 2, § 6: catastae, Mart. 10, 76; cf. Pers. 6, 77: sal, Col. 6, 17, 7; cf. Plin. 31, 7, 39, § 73 sq.: lactuca, Col. 10, 191; cf. id. 10, 184; also *absol.* Cappadoca, Mart. 5, 78. — `I.C` Cappădŏcĭus, a, um, adj., *Cappadocian* : lactuca, Col. 11, 3, 26; cf. the preced.: zizipha, Plin. 21, 9, 27, § 51.— `I.D` CAPPADOCICVSEXERCITVS, upon a coin of Adrian, in Eckh. Doct. Num. 6, p. 493.— `I.E` Cap-pădŏcarchĭa, ae, f., = Καππαδοκαρχια, *the priest* ' *s office in Cappadocia*, Dig. 27, 1, 6. 6655#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6654#Cappadox#Cappădox, ŏcis, m., = Καππάδοξ. `I` *A river in Cappadocia*, *from which this province is said to have derived its name*, Plin. 6, 3, 3, § 9.— `II` *A Cappadocian;* v. Cappadocia, II. A. 6656#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6655#cappara#cappăra, ae, f., `I` *a plant*, *also called* portulacca, App. Herb. 103. 6657#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6656#capparis#cappăris, is, f. ( acc. -im, Plaut. Curc. 1, 1, 90; Varr. ap. Charis. p. 79 P.; acc. -in, Mart. 3, 77; Cels. 4, 9), and (rare) cappă-ri, indecl. n., = κάππαρις or κάππαρι, `I` *the caper-bush*, Col. 11, 3, 17; 11, 3, 54; Plin. 13, 23, 44, § 127; Pall. Oct. 11, 4: capparis cortex, Cels. 5, 17, 19.— `II` *The fruit of the caper-bush*, *the caper*, Plaut. l. l.: capparin et cepas voras, Mart. l. l.: urinam movet, Cels. 2, 31. 6658#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6657#cappas#cappas, marinos equos Graeci a flexu κάμπτω = to bend posteriorum partium appellant, Paul. ex Fest. p. 44 Müll.; v. hippocampus. 6659#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6658#capra#capra, ae, f. caper, `I` *a she-goat*, Cato ap. Charis. p. 79 P.; Varr. R. R. 2, 3, 1 sq.; Col. 7, 6 sq.; Plin. 8, 50, 76, § 200; Cic. Lael. 17, 62 al.: fera = caprea, Verg. A. 4, 152.— *A nickname for a man with bristly hair*, Suet. Calig. 50; cf. caper.— `II` Transf. `I.A` *A star in the constellation Auriga* (which is Amalthea, transf to heaven), Hor. C. 3, 7, 6; Cic. poët. N. D. 2, 43, 110.— `I.B` *The odor of the armpits* (cf. ala and caper), Hor. Ep. 1, 5, 29.— `I.C` *A cognomen of the* Annii, Varr. R. R. 2, 1, 10.— `I.D` Caprae Palus, *the place in Rome where Romulus disappeared in the Campus*, *where afterwards was the Circus Flaminius*, Liv. 1, 16, 1 (in Ov. F. 2, 491, Caprea Palus; acc. to Fest. p. 49, also called Capralia). 6660#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6659#capragenus#caprā-gĕnus ( caprūg-), a, um, adj. capra, `I` *of the flesh of the wild goat* : lumbi, Macr. S. 2, 9, 12. 6661#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6660#caprago#căprāgo, ĭnis, f., `I` *a plant*, *also called* cicer columbinum, App. Herb. 108. 6662#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6661#caprarius#căprārĭus, a, um, adj. capra, `I` *of* or *pertaining to the goat* : pastus, Sol. 1, § 97 : mutilago, **a species of tithymalus**, App. Herb. 108.— *Subst.* : căprārĭus, ii, m., *a goatherd*, Varr. R. R. 2, 3, 10, Col 3, 10, 17.— `II` Caprāria, ae, *f* `I.A` *An island near the south point of the Balearis Major*, now *Caborra*, Plin. 3, 5, 11, § 78; Mart. Cap. 6, § 643.— `I.B` *One of the* Fortunatae Insulae, Mart. Cap. 6, § 702.— `I.C` *A small island in the Tuscan Sea*, *near the northern point of Corsica*, *abounding in wild goats* (Gr. Αἴγιλον), now *Capraja*, Plin. 3, 6, 12, § 81; Mel. 2, 7, 19; Rutil. 1, 439; Mart. Cap. 6, § 644; called also Caprāsia, Varr. R. R. 2, 3, 3.— Hence, Caprārĭensis, e: plumbum, Plin. 34, 17, 49, § 164. 6663#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6662#Caprasia#Caprāsĭa, ae, f. `I` = Capraria, q. v. C.— `II` *One of the mouths of the Po*, Plin. 3, 16, 20, § 120. 6664#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6663#caprea#căprĕa, ae, f. capra, `I` *a kind of wild she-goat*, *a roe*, cf. Varr. L. L. 5, § 101 Müll.; Hor. C. 3, 15, 12; 4, 4, 13; id. S. 2, 4, 43; Plin. 8, 53, 79, § 214; 11, 37, 45, § 124; Verg. G. 2, 374; id. A. 10, 725; Ov. F. 5, 372; Mart. 13, 99; on account of the hostility between it and the wolf, prov.: jungere capreas inpis, of something impossible, Hor. C. 1, 33, 8.— `II` Capreá Palus, v. capra, II. D. 6665#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6664#Capreae#Caprĕae, ārum, f., `I` *an island in the Tyrrhene Sea*, *near Campania*, now *Capri*, Plin. 3, 6, 12, § 82; Verg. A. 7, 735; Ov. M. 15, 709; Sil. 8, 541; celebrated as the dwelling-place of the emperor Tiberius, Tac. A. 4, 67; 6, 1; 6, 2; 6, 10; Suet. Tib. 39; 40; 60; 62; 74; Juv. 10, 72; 10, 93; who was thence, and in derision of his wantonness, called Caprinēus, Suet. Tib. 43.—Hence, Ca-prĕensis, e, adj. : secessus, Suet. Tib. 43. 6666#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6665#capreida#căprĕĭda, ae, f., `I` *a diuretic plant*, Cato, R. R. 122. 6667#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6666#capreola#căprĕŏla, ae, f. dim. caprea, δορκάς, `I` *the roe*, *doe*, Gloss. Philox. 6668#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6667#capreolatim#căprĕŏlātim, adv. capreolus, `I` *in a winding*, *twining manner*, App. M. 11, p 268. 6669#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6668#capreolus#căprĕŏlus, i, m. as if from capreus, caprea. `I` *A kind of wild goat*, *chamois*, *roebuck*, Verg. E. 2, 41; Col. 9, 1, 1.— `II` Transf., named from the form of their horns, `I.A` *An implement with two prongs for cutting up weeds*, *a weeding-hoe*, Col. 11, 3, 46.— `I.B` In plur. : capreoli, in mechanics, **short pieces of timber inclining to each other**, **which support something**, **supports**, **props**, **stays**, Vitr. 4, 2; 5, 1; 10, 15; 10, 20; 10, 21; Caes. B. C. 2, 10; Isid. Orig. 17, 5, 11.— `I.C` Of vines, *the small tendrils which support the branches*, Col. 1, 31, 4; Paul. ex Fest. p. 57 Müll.; Plin. 17, 23, 35, § 208. 6670#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6669#Capricornus#Căprĭcornus, i, m. caper-cornu; cf. in Gr. αὶγοκερεύς, `I` *Capricorn* (having a goat's horns), *the sign of the zodiac which the sun enters at the winter solstice* (opp. Cancer), Varr 2, 1, 8; Cic. N. D. 2, 44, 112; id. Arat. 59 (293); Hor. C. 2, 17, 20; Ov. F. 1, 651; Plin. 2, 16, 13, § 64 sq.; Macr. S. 1, 17; Hyg. Fab. 196; id. Astr. 2, 28. 6671#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6670#caprificatio#căprĭfīcātĭo, ōnis, f. caprifico, `I` *a ripening of figs by the stinging of the gallinsect*, Plin. 15, 19, 21, § 81; 17, 27, 43, § 254. 6672#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6671#caprifico#căprĭfīco, āre, v. a. caprificus, `I` *to ripen figs by the stinging of the gall-insect*, Plin. 16, 27, 50, § 114; Pall. Mart. 10, 28. 6673#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6672#caprificus#căprĭ-fīcus, i, f. caper-ficus, goatfig, `I` *the wild fig-tree* : illi ubi etiam caprificus magna est, Ter. Ad. 4, 2, 38; Hor. Epod. 5, 17; Prop. 4 (5), 5, 76; Plin. 16, 25, 40, § 95: arbor, id. 34, 13, 35, § 133; Mart. 10, 2, 9; and in a play upon the word with caper and ficus, Mart. 4, 52, 2. The gall-insect, Cynips psenes, Linn., springing from this tree, ripens by its sting the fruit of the cultivated fig-tree, ficus (cf. Plin. 17, 27, 44, § 256, caprifico and caprificatio); hence poet., in allusion to the fact that the wild fig-tree strikes root in the cracks of stones, etc., and breaks them, Pers. 1, 25; cf. Juv. 10, 145.— `II` *The fruit of the wild fig-tree*, *the wild fig*, Col. 11, 2, 56; Plin. 11, 15, 15, § 40: caprificus vocatur e silvestri genere ficus numquam maturescens, id. 15, 19, 21, § 79. 6674#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6673#caprigenus#căprĭgĕnus, a um, adj. caper-gigno, `I` *proceeding from a goat*, *of the goat kind* ( poet.): genus, Pac. ap. Macr. S. 6, 5; and ap. Prisc. p. 677 P.: pecu, Cic. Progn. Fragm. ap. Prisc. l. l.— *Subst.* : căprĭgĕni, ae, *goats*, = capri, ae: caprigenum ( = caprigenorum or -arum) trita ungulis, Att. ap. Macr. S. l. l. (Trag. Rel. v. 544 Rib.): caprigenum pecus, Verg. A. 3, 221; cf. Prisc. l. l. —To the sickliness of the goat (cf. Varr. R. R. 2, 3, 5; Plin. 8, 50, 76, § 202) Plautus refers humorously, Ep. 1, 1, 16. 6675#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6674#caprile#căprīle, is, n. caper, like equile, ovile, bubile, etc., `I` *an enclosure* or *stall for goats*, Varr. R. R. 2, 3, 8; Col. 7, 6, 6; Plin. 28, 10, 42, § 153; Vitr. 6, 9.— *Adj.* : căprīlis, e, *of* or *pertaining to the goat* : semen, i. e. capellae, Varr. R. R. 2, 3, 3. 6676#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6675#Caprilius#Căprīlĭus, ii, m., `I` *a Roman proper name*, Varr. R. R. 2, 1, 10. 6677#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6676#caprimulgus#căprĭmulgus, i, m. caper-mulgeo. * `I` *A milker of goats*, poet. for *countryman*, Cat. 22, 10.— `II` *A bird supposed to suck the udders of goats*, *the goat-sucker*, Plin. 10, 40, 56, § 115. 6678#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6677#Caprineus#Caprinēus, i, m., v. Capreae. 6679#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6678#caprinus#căprīnus, a, um, adj. caper, `I` *of* or *pertaining to goats* : grex, Varr. R. R. 2, 3, 1; 2, 10, 3; Liv. 22, 10, 3: genus, Varr. R. R. 1, 2, 19 : pecus, Col. 7, 6; 7, 7, 1: stercus, Cato, R. R. 36; Varr. R. R. 1, 38, 2: pellis, Cic. N. D. 1, 29, 82 : lac, Plin. 28, 9, 33, § 124; 30, 11, 30, § 99: sanguis, id. 28, 17, 68, § 232.—Prov.: rixari de lanā caprinā, **to contend about trifles**, Hor. Ep. 1, 18, 15.— `II` *Subst.* : că-prīna, ae, f. (sc. caro), *goat* ' *s flesh*, Val. Imp. ap. Vop. Prob. 4. 6680#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6679#capripes#căprĭ-pēs, pĕdis, adj. caper, `I` *goat-footed*, a poet. epithet of rural deities: Satyri, * Lucr. 4, 582; * Hor. C. 2, 19, 4: Panes, Prop. 3, (4), 17, 34. 6681#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6680#capronae#căprōnae (in MSS. also -nĕae), ārum, f. caput-pronus, `I` *the hair of men and animals hanging down upon the forehead*, *forelocks* (cf. antiae) (ante- and post-class., and rare): capronae dicuntur comae, quae ante frontem sunt quasi a capite pronae, Lucil. ap. Non. p. 22, 3 sq.; App. Flor. 3, p. 342; Paul. ex Fest. p. 48 Müll. 6682#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6681#Caprotina#Cā^prōtīna, ae, f., `I` *a surname of Juno at Rome*, in whose honor an annual feast was held on the Nonae Caprotinae, July 17, to commemorate the delivery of Rome from the Gauls by slaves who gave warning from a caprificus or wild fig-tree, Varr. L. L. 6, § 18 Müll.; cf. Macr. S. 1, 11; Aus. Ecl. Fer. Rom. 9. 6683#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6682#caprunculum#capruncŭlum, i, n. cf. capeduncula and capedo, `I` *an earthen vessel*, Paul. ex Fest. p. 48 Müll. 6684#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6683#capsa1#capsa, ae, f. capio; Fr. caisse; Engl. case, `I` *a repository*, *box*, esp. for books, *bookcase*, *satchel*, * Cic. Div. in Caecil. 16, 51; Hor. S. 1, 4, 22; 1, 10, 63; id. Ep. 2, 1, 268; Juv. 10, 117; also for fruit, Plin. 15, 17, 18, § 65; 15, 19, 21, § 82; Mart. 11, 8. 6685#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6684#Capsa2#Capsa, ae, f., `I` *a town in Africa*, *in the districl of Byzacium*, *surrounded by vast deserts*, *plundered by Marius in the Jugurthine war*, Sall. J. 89, 4; 91 sq.; Flor. 3, 1, 14.—Hence, `II` Capsenses, ium, m., *the inhabitants of Capsa*, Sall. J. 92, 3 sq.; in Plin. 5, 4, 4, § 30, called Capsĭtāni. 6686#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6685#capsarius#capsārĭus, ii, m. capsa. `I` *A slave who carried the satchels of boys going to school*, Suet. Ner. 36; Dig. 40, 2, 13.— `II` *The maker of satchels*, Dig. 50, 6, 6.— `III` *A slave who took care of the clothes in baths*, Dig. 1, 15, 3, § 5; Edict. Dom. p. 22. 6687#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6686#capsella#capsella, ae, f. dim. id., `I` *a small box* or *coffer*, Petr. 67, 9; Dig. 33, 7, 12, § 1; Vulg. 1 Reg. 6, 8 sqq. 6688#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6687#Capsenses#Capsenses and Capsĭtāni, v. 2. Capsa, II. 6689#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6688#capso#capso, is, it, etc., v. 1. capio `I` *init.* 6690#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6689#capsula#capsŭla, ae, f. dim. capsa, `I` *a small box* or *chest*, Fab. Pictor. ap. Gell. 10, 15, 14; Cat. 68, 36; Plin. 30, 11, 30, § 102.—Hence, homo de capsulā, *one who is excessively neat*, *nice* : juvenes barbā et comā nitidi, de capsulā toti, **quite from the bandbox**, Sen. Ep. 115, 2. 6691#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6690#capsus#capsus, i, m. id.. `I` *A wagon-body*, *coach-body*, Vitr. 10, 14; Fest. s. v. ploxinum, p. 230 Müll.: cf. Isid. Orig. 20, 12, 3. — `II` *An enclosure for animals*, *a pen*, Vell. 1, 16, 2. 6692#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6691#capta#capta, v. 1. capio `I` *fin.* 6693#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6692#captabilis#captābĭlis, e, adj. capto, `I` *that can take* : res contrariorum, Boëth. Categ. 1, p. 144. 6694#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6693#captatio#captātĭo, ōnis, f. id., `I` *a reaching after* or *catching at something* (rare): verborum, Cic. Part. Or. 23, 81 : puerilis vocum similium, Quint. 8, 3, 57 : testamenti, **legacy-hunting**, Plin. 20, 14, 57, § 160; Quint. 8, 6, 51.— `II` In fencing, t. t., *a feint*, Quint. 5, 13, 54. 6695#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6694#captator#captātor, ōris, m. id., `I` *one who eagerly reaches after*, *endeavors to obtain*, or *strives for something* (rare; not in Cic.). `I` Lit. only in Prud. στεφ. 5, 17.— `II` Trop. : aurae popularis, **that courts the popular breeze**, Liv. 3, 33, 7.—Esp., *one who hunts after legacies*, *a legacy-hunter*, Hor. S. 2, 5, 57; Petr. 141; Juv. 5, 98; 10, 202. 6696#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6695#captatorius#captātōrĭus, a, um, adj. captator; in the Lat. of the jurists, `I` *of* or *pertaining to legacy-hunters* : institutiones, *the establishing of a person as one* ' *s heir on condition of being also made heir by him*, Dig. 28, 5, 70; 28, 5, 69: scripturae, ib. 28, 30, 63. 6697#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6696#captatrix#captātrix, īcis. f. id., `I` *she who strires after* or *aims at any thing* : scientia, captatrix veri similium, App. Dogm. Plat. p. 16. 6698#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6697#captensula#captensŭla, ae, f. captio, `I` *a fallacious argument*, *a sophism*, Mart. Cap. 4, § 423. 6699#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6698#captio#captĭo, ōnis, f. capio. `I` Lit., *a catching* : pignoris, Gai Inst. 4, 12; 4, 29; cf. Gell. 7, 10, 3: odoris, Lact. Opif. Dei, 10.— `I.B` *A seizing*, *apprehension* : domini, Ambros. Ob. Valent. 35.— `II` Trop., *a deceiving*, *deception*, *fraud*, *deceit*, Plaut. Ep. 2, 2, 112; 5, 2, 36; id. Most. 5, 2, 23; id. Truc. 2, 7, 65: si in parvulā re captionis aliquid vererere, Cic. Quint. 16, 53 : incidere in captionem, Dig. 4, 1, 1 : consilium multis captionibus suppositum, ib. 4, 4, 1; Paul. Sent. 5, 33, 2.— `I.B` Esp. freq. in dialectics, *a fallacious argument*, *a sophism* : omnes istius generis captiones eodem modo refelluntur, Cic. Fat. 13, 30 : praestigiis quibusdam et captionibus depelli, id. Ac. 2, 14, 45 : dialecticae, id. Fin. 2, 6, 17 : captiones discutere, id. Ac. 2, 15, 46 : metuere, Plaut. As. 4, 1, 45 : induere se in captiones, Cic. Div. 2, 17, 41 : in captione haerere, Gell. 16, 2, 5 : explicare, Cic. Div. 2, 17, 41; id. Brut. 53, 198; cf. id. ib. § 197; id. Att. 10, 15, 2.— `I.C` Meton. (causa pro effectu; cf.: fraudi esse), *an injury*, *a disadvantage* : ne quid captioni mihi sit, Plaut. Most. 3, 3, 19 Lorenz ad loc.: mea captio est, si quidem ejus inopiā minus multa ad me scribis, Cic. Att. 5, 4, 4; Dig. 29, 3, 7; 50, 17, 200. 6700#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6699#captiose#captĭōsē, adv., v. captiosus `I` *fin.* 6701#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6700#captiosus#captĭōsus, a, um, adj. captio. `I` *Fallacious*, *deceptive* : societas, Cic. Rosc. Com. 10, 29 : beneficium, Dig. 46, 5, 8 pr.: liberalitas, ib. 2, 15, 8.— *Comp.*, Cic. Rosc. Com. 17, 52.— `II` (Acc. to captio, I. B.) *Captious*, *sophistical* (most freq. in Cic.): animi fallacibus et captiosis interrogationibus circumscripti atque decepti, Cic. Ac. 2, 15, 46; so Gell. 16, 2, 13: probabilitas, Cic. Fin. 3, 21, 72 : genus, id. Ac. 2, 16, 49; so in *sup.*, id. ib.— *Subst.* : captĭōsa, ōrum, n., *sophisms*, Cic. Fin. 1, 7, 22.— *Adv.* : cap-tĭōsē, *captiously*, *insidiously* : interrogare, Cic. Ac. 2, 29, 94. 6702#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6701#captito#captĭto, āvi, 1, v. freq. a. capto, capio, `I` *to strive eagerly after*, *to snatch at any thing* (very rare), App. de Deo Socr. p. 52; cf. Gell. 9, 6, 3. 6703#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6702#captiuncula#captiuncŭla, ae, f. dim. captio, `I` *a quirk*, *sophism*, *fallacy*, Cic. Att. 15, 7 *fin.*; Gell. 16, 2, 8. 6704#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6703#captiva#captīva, ae, f., v. captivus, I. A. 2 b. 6705#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6704#captivatio#captīvātĭo, ōnis, f. captivo, `I` *a subjugation*, *enslavement* : elephanti, Cassiod. Var. 10, 30. 6706#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6705#captivator#captīvātor, ōris, m. id., `I` *he that takes captive*, Aug. Ep. 199. 6707#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6706#captivitas#captīvĭtas, ātis, f. captivus, `I` *the condition of* captivus (post-Aug.; cf. Madvig. Cic. Cornel. Fragm. ap. Orell. V. 2, p. 71). `I` Lit. `I.A` Of living beings, *captivity*, *bondage*, Sen. Ep. 85, 27; Tac. A. 12, 51; 4, 25; 11, 23; id. H. 5, 21; Just. 3, 5, 2; 4, 3. 3; 4, 5, 12; 11, 3, 7; 11, 14, 11.—Also of animals, Plin. 8, 37, 56, § 134; Flor. 1, 18, 28.— `I.B` Collect.: nisi coetu alienigenarum, velut captivitas, inferatur, Tac. A. 11, 23.— `I.C` Of inanim. things, *a taking*, *capture* : urbium, Tac. A. 16, 16; id. H. 3, 83: Africae, Flor. 2, 6, 8.—Also in plur. : urbium, Tac. H. 3, 70.— `II` (Acc. to capio. II. A. 2. a.) Oculorum, *blindness*, App. M. 1, p. 104, 36 Elm. 6708#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6707#captivo#captīvo, āre, v. a. id., `I` *to take captive* (eccl. Lat.), Aug. Civ. Dei, 1, 1; Vulg. Rom. 7, 23. 6709#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6708#captivus#captīvus, a, um, adj. captus, capio, II. A. 1.. `I` Of living beings. `I.A` Of men, *taken prisoner*, *captive.* `I.A.1` In gen. (rare): urbs regi, captiva corpora Romanis cessere, Liv. 31, 46, 16; cf.: vix precibus, Neptune, tuis captiva resolvit Corpora, Ov. A. A. 2, 587 : multitudo captiva servorum, Liv. 7, 27, 9 : mancipia, id. 32, 26, 6 : Tecmessa, Hor. C. 2, 4, 6 : pubes, id. ib. 3, 5, 18 : matres, Ov. M. 13, 560.— `I.A.2` *Subst.* : cap-tīvus, i, m., *a captive in war*, *a captive*, *prisoner* (freq. and class.), Cic. N. D. 3, 33, 82; id. Phil. 8, 11, 32; id. Tusc. 3, 22, 54; id. Off. 1, 12, 38; 1, 13, 39; id. Fam. 5, 11, 3; Caes. B. G. 1, 22; 1, 50; Nep. Hann. 7, 2; Quint. 5, 10, 115 al.; Verg. A. 9, 273; Hor. S. 1, 3, 89; id. Ep. 1, 16, 69; Ov. M. 13, 251; Juv. 7, 201.— `I.1.1.b` captīva, ae, f. : tristis captiva, Ov. Am. 1, 7, 39; id. M. 13, 471; Curt. 6, 2, 5; 8, 4, 26; Claud. Rapt. Pros. 2, 264. — `I.B` Transf., poet., *that pertains* or *belongs to captives* : sanguis, Verg. A. 10, 520 : cruor, Tac. A. 14, 30 : crines, Ov. Am. 1, 14, 45 : lacerti, id. M. 13, 667 : colla, id. P. 2, 1, 43 : sitis, Mart. 11, 96, 4 : bracchia, Sen. Herc. Oet. 109 al. — `I.C` Of animals, *caught* or *taken* : pisces, Ov. M. 13, 932 : ferae, id. ib. 1, 475 : vulpes, id. F. 4, 705 : crocodili, Plin. 8, 25, 38, § 93 : mullus, Mart. 10, 37 al. — `II` Of inanim. things, *captured*, *plundered*, *taken as booty*, *spoiled*, *taken by force* : naves, Caes. B. C. 2, 5; Liv. 26, 47, 3: navigia, id. 10, 2, 12 : carpenta, id. 33, 23, 4 : pecunia, id. 1, 53, 3; 10, 46, 6: aurum argentumque, id. 45, 40, 1 : signa, id. 7, 37, 13 : arma, id. 9, 40, 15 : solum, id. 5, 30, 3 : ager, id. 2, 48, 2; Tac. A. 12, 32: res, Plin. 33, 1, 3, § 7 : vestis, Verg. A. 2, 765 : portatur ebur, captiva Corinthus, Hor. Ep. 2, 1, 193 : currus, Verg. A. 7, 184 : caelum, Ov. M. 1, 184 al. — `I.B` Trop. : captiva mens, i.e. **by love**, Ov. Am. 1, 2, 30. 6710#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6709#capto#capto, āvi, ātum, 1, `I` *v. freq. act.* [capio]. `I` Prop., *to strive to seize*, *lay hold of a thing with zeal*, *longing*, etc., *to catch at*, *snatch*, *chase*, etc.: (syn. aucupor, venor): Tantalus a labris sitiens fugientia captat Flumina, Hor. S. 1, 1, 68; so id. ib. 1, 2, 108; Ov. M. 3, 432; 10, 42; cf.: aquam hianti ore, Curt. 4, 16, 12; and: imbrem ore hianti, id. 4, 7, 14 : laqueo volucres, harundine pisces, Tib. 2, 6, 23; Verg. G. 1, 139; Hor. Epod. 2, 36; Ov. M. 8, 217; cf.: (meretrices) occurrebant amatoribus: Eos captabant, Plaut. Ep. 2, 2, 31 : muscas, Suet. Dom. 3 : modo cervicem, modo crura, Ov. M. 9, 37 : collum, id. ib. 3, 428 : patulis naribus auras, Verg. G. 1, 376; Ov. M. 7, 557; 4, 72: plumas ore, id. ib. 8, 198 : umbras et frigora, Verg. E. 2, 8; cf. id. ib. 1, 53: auribus aëra, **to catch the breeze**, id. A. 3, 514 : captata Hesperie, **watched**, **sought for**, Ov. M. 11, 768.— `II` Figuratively. `I.A` In gen., *to strive after*, *long for*, *desire earnestly*, *try* or *seek to obtain* (syn.: consector, appeto, aucupor; class.): sermonem, **to watch**, **listen to**, Plaut. Cas. 2, 8, 8; cf. Ter. Phorm. 5, 6, 29: sonitum aure admota, Liv. 38, 7, 8; solitudines, Cic. Tusc. 3, 26, 63 : quid consili, **to adopt**, Plaut. As. 2, 2, 91; Ter. And. 1, 1, 143; 2, 4, 1: assensiones alicujus, Cic. Inv. 1, 31, 51 : plausus, **to covet**, id. Pis. 25, 60 : misericordiam, id. Phil. 2, 34, 86; id. Inv. 1, 55, 106: voluptatem, id. Fin. 1, 7, 24 (opp. praeterire): risus, **to provoke**, **strive to excite**, id. Tusc. 2, 7, 17; Quint. 6, 3, 26; Phaedr. 1, 29, 1: favorem, Quint. 6, 1, 25; Suet. Tib. 57: nomen imperatorium, D. Brut. ap. Cic. Fam. 11, 4: incerta pro certis, Sall. C. 20, 2; cf.: nubes et inania, Hor. A. P. 230 : libertatis auram, Liv. 3, 37, 1; cf.: auram incertae famae, Curt. 4, 5, 8 : occasionem, **to watch for**, Liv. 38, 44, 3; Suet. Caes. 7: tempus rei, Quint. 4, 2, 70; Liv. 4, 36, 3: tempestates, id. 5, 6, 4 : brevitatem, Quint. 10, 1, 32 : elegantiam actoris, id. 11, 3, 184 : leporem propositionum ac partitionum, id. 11, 1, 53 : solas sententias multas, id. 8, 5, 30 : auctoritatem contemptu ceterorum, id. 12, 3, 12; 9, 2, 98; cf. id. 11, 3, 142: vox non captata, sed velut oblata, id. 9, 3, 73. —With *inf.* as object: prendique et prendere captans, Ov. M. 10, 58 : laedere aliquem, Phaedr. 4, 8, 6 : opprimere, id. 5, 3, 2 : acquirere voluptates, Col. 8, 11, 1.— With a clause as object: cum, an marem editura esset variis captaret (i. e. magno studio quaereret) ominibus, Suet. Tib. 14.— `I.B` In partic. `I.A.1` (Acc. to capio, II. 2.) *To seek to catch* or *take one in a crafty manner*, *to lie in wait for*, *seek to entrap*, *to entice*, *allure* (constr. *quem*, *quod*, *quem cujus rei*, *cum quo*, *inter se*, or *absol.*): magnum hoc vitium vino'st: Pedes captat primum, luctator dolosu'st, Plaut. Ps. 5, 1, 6; cf. captatio: quā viā te captent, eādem ipsos capi? Ter. Hec. 1, 1, 16 : tu si me impudicitiae captas, capere non potes, Plaut. Am. 2, 2, 189; 1, 1, 266; 2, 2, 163; id. Men. 4, 2, 83: astutemihi captandum'st cum illoc, id. Most. 5, 1, 21 : quid ad illum qui te captare vult, utrum tacentem irretiat te an loquentem? Cic. Ac. 2, 29, 94 : est quiddam quod suā vi nos adliciat ad sese, non emolumento captans aliquo, sed trahens suā dignitate, id. Inv. 2, 52, 157 : hostem insidiis, Liv. 2, 50, 3 : inter se, id. 44, 24, 8; 44, 25, 12: verba ( *to interpret sophistically;* cf. captio), Dig. 10, 4, 19.— *Absol.* : contra est eundum cautim et captandum mihi, Att. ap. Non. p. 512, 12; p. 512, 50: in colloquiis insidiari et captare, Liv. 32, 33, 11 ( = captionibus uti, studere fallere).—Hence, `I.A.2` A standing expression, *to practise legacy - hunting*, *to hunt for legacies* (aliquem or aliquod): testamenta senum, Hor. S. 2, 5, 23; cf. hereditatem, Dig. 29, 6, 1 : homines, Petr. 116, 6; Mart. 6, 63; Plin. Ep. 2, 20, 7; 4, 2, 2; Juv. 16, 56 al.; cf. captator and captatorius.— `I.A.3` *To take up*, *begin*, of discourse: ubi captato sermone diuque loquendo ad nomen venere Jovis, Ov. M. 3, 279. 6711#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6710#captor#captor, ōris, m. capio, `I` *he who catches* ( *animals*), *a hunter*, *huntsman*, Poët. Anth. Lat. 5, 162, 8. 6712#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6711#captrix#captrix, īcis, f. captor, `I` *she that takes*, *catches;* trop., *she that despoils* : virium captrices, Cael. Aur. Acut. 2, 39, 226. 6713#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6712#captura#captūra, ae, `I` *f* [capio] (post-Aug.). `I` *A taking*, *catching* ( *of animals*); abstr.: piscium, Plin. 9, 19, 35, § 71 : piscium et alitum, id. 19, 1, 2, § 10 : pantherae, id. 28, 8, 27, § 93. — `II` Meton. (abstr. pro concr.). `I.A` *That which is taken*, *the prey* : pinxit venatores cum capturā, Plin. 35, 10, 36, § 99; 10, 40, 56, § 115; Suet. Aug. 25.—Hence, `I.B` *Gain*, *profit* (acquired by low or immoral employments), *reward*, *pay*, *hire*, *wages* : prostitutarum, Suet. Calig. 40 : inhonesti lucri, Val. Max. 9, 4, 1; so id. 3, 4, 4; 6, 9, 8; Plin. 24, 1, 1, § 4; Sen. Contr. 1, 2 *init.* 6714#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6713#captus1#captus, a, um, Part., from capio. 6715#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6714#captus2#captus, ūs, m. capio. `I` *A taking*, *seizing; that which is taken* or *grasped* (so post-Aug. and rare): flos (ederae) trium digitorum captu, i. e. **as much as one can grasp with three fingers**, **a pinch**, Plin. 24, 10, 47, § 79 : piscium vel avium vel missilium, **a draught**, Dig. 18, 1, 8, § 1 : bonorum, Val. Max. 3, 3, ext. 7.— `II` (Acc. to capio, II. B. 4.) *Power of comprehension*, *capacity*, *notion* (this is the usu. class. signif. in the phrase ut est captus alicujus, *according to one* ' *s capacity* or *notion*): hic Geta, ut captus est servorum, non malus Neque iners, Ter. Ad. 3, 4, 34 (ut se habet condicio servorum, Don.); so Afran. ap. Don. ib.: civitas ampla atque florens, ut est captus Germanorum, *according to German notions* ( ?ς γε κατὰ Γερμανούς, Metaphr.), Caes. B. G. 4, 3: Graeci homines non satis animosi, prudentes, ut est captus hominum, satis, *for this people* ' *s capacity*, Cic. Tusc. 2, 27, 65.—With *pro* or *supra* (post-class.): pro captu, Gell. 1, 9, 3; App. Mag. p. 277; Cod. Th. 6, 4, 21, § 5: SVPRA CAPTVM, Inscr. Grut. 1120, 7. — `I.B` Of physical power (very rare): iracundissimae ac pro corporis captu pugnacissimae sunt apes, *in proportion to* or *in view of their bodily size*, Sen. Clem. 1, 19, 2. 6716#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6715#Capua#Căpŭa, ae, f., = Καπύη [kindred with campus, q. v.], `I` *the chief city of Campania*, *celebrated for its riches and luxury*, now *Sta. Maria di Capua*, Mel. 2, 4, 2; Cic. Pis. 11, 24; 11, 25; id. Agr. 1, 6, 18 sq.; 2, 32, 87; Verg. G. 2, 224; Hor. Epod. 16, 5; id. S. 1, 5, 47; id. Ep. 1, 11, 11: Capua ab campo dicta, Plin. 3, 5, 9, § 63; cf. Liv. 4, 37, 1; other fabulous etymologies v. in Serv. ad Verg. A. 10, 145, and Paul. ex Fest. p. 43 Müll.: Capuam Hannibali Cannas fuisse, Flor. 2, 6, 21; cf. Cannae.— `II` Adj. `I.A` Campanus, v. under Campania, 2. a.— `I.B` Căpŭensis, e, *of Capua* (late Lat.), Inscr. Orell. 3766.— *Plur.* : Capuenses, *the inhabitants of Capua*, Schol. Bobiens. Cic. post Red. in Sen. p. 249 Orell.— `I.C` Că-pŭānus, *of Capua*, used by some acc. to analogy, Varr. L. L. 10, § 16, p. 163 Bip. 6717#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6716#capudo#căpūdo, ĭnis, v. capedo. 6718#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6717#capula#căpŭla dim. from capis; cf. capedo, `I` *a small bowl with handles*, Varr. L. L. 5, § 12 Müll. 6719#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6718#capularis#căpŭlāris, e, adj. capulus, `I` *pertaining to* or *destined for a bier* : capularem dici voluerunt senem jam morti contiguum; sed et reos capulares dicebant, qui capulo digni forent, Fulg. p. 563, 11 sq. : cadaver, Lucil. ap. Fulg. l. l.: tam oppido Acherunticus? Tam capularis, **near the grave**, Plaut. Mil. 3, 1, 33 ( Serv. ad Verg. A. 6, 222; 11, 64). 6720#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6719#capulator#căpŭlātor (contr. CAPLATOR, Inscr. Orell. 2239; 3765), ōris. m. capulo, `I` *he that pours out of one vessel into another*, *a decanter*, Cato, R. R. 66, 1; Col. 12, 50, 10. 6721#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6720#capulo1#căpŭlo, āre, v. a. capula, `I` *to pour off* ( *oil*, *wine*, etc.), Cato, R. R. 66, 1; Plin. 15, 6, 6, § 22. 6722#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6721#capulo2#capŭlo, āre, v. a. capulus, IV.; `I` of animals, **to catch**, Mel. 2, 5, 7; Col. 6, 2, 4; cf. Isid. Orig. 20, 16, 5. 6723#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6722#capulus#căpŭlus, i, m. (acc. to Gramm. also că-pŭlum, i, n., Paul. ex Fest. p. 61 Müll.; Non. p. 4, 21 sq.; Isid. Orig. 20, 16, 5) [capio; prop. the holder]. `I` *A sarcophagus*, *bier*, *sepulchre*, *tomb* : capulum... vocatur et id, quo mortuo efferatur, Paul. l. l.: capulum dicitur quicquid aliquam rem intra se capit: nam sarcophagum, id est sepulchrum, capulum dici veteres volunt, quod corpora capiat... Novius... Prius in capulo quam in curuli sellā. Lucilius Satyrarum libro secundo, quem illi quom vidissent... in capulo hunc non esse, aliumque cubare. Var. Cosmotorque, Propter cunam capulum positum nutrix tradit pollictori, Non. p. 4, 21 sqq.; cf. Serv. ad Verg. A. 6, 222: (feretrum) Latine capulus dicitur, id. ib. 11, 64 : dum funera portant, Dum capulo nondum manus excidit, Stat. Th. 3, 362 : monumentum quoddam conspicamur. Ibi capulos carie et vetustate semitectos, quis inhabitabant pulverei et jam cinerosi mortui, App. M. 4, p. 150, 27 : capuli lecti funerei vel rogi in modum arae constructi, Placid. Gloss. tom. III. p. 451.—Hence: ire ad capulum, **to go to the grave**, Lucr. 2, 1174; and sarcastically: capuli decus, *one who deserves a bier* = capularis, Plaut. As. 5, 2, 42.— `II` *That by which any thing is seized* or *held*, *the handle* : aratri, Ov. P. 1, 8, 57 : sceptri, id. M. 7, 506.—Esp., *the hilt of a sword*, Cic. Fat. 3, 5; Verg. A. 2, 553; 10, 536; Ov. M. 7, 422; 12, 133; 12, 491; Petr. 82, 2; Tac. A. 2, 21; App. M. 1, p. 108 al.; cf.: capulum manubrium gladii vocatur, Paul. l. l. —Hence, `III` = membrum virile, Plaut. Cas. 5, 2, 29; with the addition of coleorum, Auct. Priap. 24, 7.— `IV` Capulum, *a halter for catching* or *fastening cattle*, *a lasso*, Isid. Orig. 20, 16, 5; cf. capulo. 6724#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6723#capus#cāpus, i, v. capo. 6725#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6724#caput#căpŭt ( kăp-căpud), ĭtis ( `I` *abl. sing.* regularly capite: capiti, Cat. 68, 124; cf. Tib. 1, 1, 72 Huschk., where the MSS., as well as Caes. German. Arat. 213, vary between the two forms), n. kindr. with Sanscr. kap-āla; Gr. κεφ.αλή; Goth. haubith; Germ. Haupt. `I` *The head*, of men and animals: oscitat in campis caput a cervice revolsum, Enn. Ann. 462 Vahl.: i lictor, conliga manus, caput obnubito, form. ap. Cic. Rab. Perd. 4, 13; cf. Liv. 1, 26, 6: tun' capite cano amas, homo nequissume? Plaut. Merc. 2, 2, 34; so, cano capite, id. As. 5, 2, 84; id. Cas. 3, 1, 4; Tib. 1, 1, 72; Pers. 1, 83 al.; cf. Tib. 1, 10, 43, and: capitis nives, Hor. C. 4, 13, 12, and Quint. 8, 6, 17 Spald.: raso capite calvus, Plaut. Am. 1, 1, 306 : irraso, id. Rud. 5, 2, 16 : intonsum, Quint. 12, 10, 47 : amputare alicui, Suet. Galb. 20; Vulg. 1 Par. 10, 9: capite operto, Cic. Sen. 10, 34, 34 : obvoluto, id. Phil. 2, 31, 77 Klotz: caput aperire, id. ib. : abscindere cervicibus, id. ib. 11, 2, 5 : demittere, Caes. B. G. 1, 32; Cat. 87, 8; Verg. A. 9, 437: attollere. Ov. M. 5, 503: extollere, **to become bold**, Cic. Planc. 13, 33 : efferre, *to raise one* ' *s head*, *to be eminent*, Verg. E. 1, 25 al.—Of animals, Tib. 2, 1, 8; Hor. S. 1, 2, 89; 2, 3, 200; id. Ep. 1, 1, 76 al.— `I...b` Prov.: supra caput esse, *to be over one* ' *s head*, i. e. *to be at one* ' *s very doors*, *to threaten in consequence of nearness* ( = imminere, impendere), Sall. C. 52, 24; Liv. 3, 17, 2; Cic. Q. Fr. 1, 2, 2, § 6; Tac. H. 4, 69; cf. Kritz ad Sall. l. l.: capita conferre (like our phrase *to put heads together*, i. e *to confer together in secret*), Liv. 2, 45, 7: ire praecipitem in lutum, per caputque pedesque, **over head and ears**, Cat. 17, 9 : nec caput nec pedes, **neither beginning nor end**, **good for nothing**, Cic. Fam. 7, 31, 2; cf. Cato ap. Liv. Epit. l ib. 50; Plaut. As. 3, 3, 139 sq.— `I...c` Capita aut navia (al. navim), *heads* or *tails*, a play of the Roman youth in which a piece of money is thrown up, to see whether the figure-side (the head of Janus) or the reverse - side (a ship) will fall uppermost, Macr. S. 1, 7; Aur. Vict. Orig. 3; cf. Ov. F. 1, 239; Paul. Nol. Poëm. 38, 73.— `I...d` Poet., *the head*, as the seat of the understanding: aliena negotia Per caput saliunt, **run through the head**, Hor. S. 2, 6, 34; so id. ib. 2, 3, 132; id. A. P. 300.— `I...e` Ad Capita bubula, a place in Rome in the tenth region, where Augustus was born, Suet. Aug. 5.— `I..2` Transf., of inanimate things. `I.2.2.a` In gen., *the head*, *top*, *summit*, *point*, *end*, *extremity* (beginning or end): ulpici, Cato, R. R. 71 : allii, Col. 6, 34, 1 : porri, id. 11, 3, 17 : papaveris, Liv. 1, 54, 6; Verg. A. 9, 437: bulborum, Plin. 19, 5, 30, § 94 : caulis, id. 19, 8, 41, § 140 al. : jecoris (or jecinoris, jocinoris), Cic. Div. 2, 13, 32; Liv. 8, 9, 1; cf. id. 27, 26, 14; 41, 14, 7; cf. Paul. ex Fest. p. 244 Müll.: extorum, Ov. M. 15, 795; Luc. 1, 627; Plin. 11, 37, 73, § 189: pontis, *tēte de pont*, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 18, 4; cf. Front. Arat. 2, 13, 5: tignorum, Caes. B. C. 2, 9 : columnae, Plin. 34, 3, 7, § 13 : molis, **the highest point of the mole**, Curt. 4, 2, 23 : xysti, Plin. Ep. 2, 17, 20 : porticus, id. ib. 5, 6, 19 al.— `I.2.2.b` Esp., of rivers, *The origin*, *source*, *spring* ( *head*): caput aquae illud est, unde aqua nascitur, Dig. 43, 20, 1, § 8; so Lucr. 5, 270; 6, 636; 6, 729; Tib. 1, 7, 24; Hor. C. 1, 1, 22; id. S. 1, 10, 37; Verg. G. 4, 319; 4, 368; Ov. M. 2, 255; Hirt. B. G. 8, 41; Liv. 1, 51, 9; 2, 38, 1; 37, 18, 6: fontium, Vitr. 8, 1; Mel. 3, 2, 8; Plin. Ep. 8, 8, 5; 10, 91, 1 al.— (more rare) *The mouth*, *embouchure*, Caes. B. G. 4, 10; Liv. 33, 41, 7; Luc. 2, 52; 3, 202.— `I.2.2.c` Also of plants, sometimes *the root*, Cato, R. R. 36; 43; 51: vitis, id. ib. 33, 1; 95, 2; Plin. 17, 22, 35, § 195; Verg. G. 2, 355.— `I.2.2.d` Also, in reference to the vine, *vine branches*, Col. 3, 10, 1; Cic. Sen. 15, 53.— Poet., also the *summit*, *top* of trees, Enn. ap. Gell. 13, 20, and ap. Non. 195, 24; Ov. M. 1, 567; Poët. ap. Quint. 9, 4, 90; Claud. Rapt. Pros. 3, 370. — `I.2.2.e` Of mountains, rocks, Verg. A. 4, 249; 6, 360.— `I.2.2.f` Of a boil that swells out, Cels. 8, 9; hence, facere, **to come to a head**, Plin. 22, 25, 76, § 159; 26, 12, 77, § 125; cf.: capita deorum appellabantur fasciculi facti ex verbenis, Paul. ex Fest. p. 64 Müll.— `II` Per meton. (pars pro toto), *a man*, *person*, or *animal* (very freq. in prose and poetry; cf. κάρα, κεφαλή,, in the same signif.; v. Liddell and Scott and Robinson): pro capite tuo quantum dedit, Plaut. Most. 1, 3, 54; id. Pers. 1, 1, 37: hoc conruptum'st caput, id. Ep. 1, 1, 85 : siquidem hoc vivet caput, i. e. ego, id. Ps. 2, 4, 33; so id. Stich. 5, 5, 10; cf. id. Capt. 5, 1, 25: ridiculum caput! Ter. And. 2, 2, 34 : festivum, id. Ad. 2, 3, 8 : lepidum, id. ib. 5, 9, 9 : carum, Verg. A. 4, 354; Hor. C. 1, 24, 2: liberum, Cic. Verr. 2, 2, 32, § 79 : vilia, Liv. 25, 6, 9 : viliora, id. 9, 26, 22 : vilissima, id. 24, 5, 13 : ignota, id. 3, 7, 7; cf. id. 2, 5, 6: liberorum servorumque, id. 29, 29, 3 al. —In imprecations: istic capiti dicito, Plaut. Rud. 3, 6, 47; cf.: vae capiti tuo, id. Most. 4, 3, 10; so id. Poen. 3, 3, 32; Ter. Phorm. 3, 2, 6; Cael. ap. Cic. Fam. 8, 1, 4; Tib. 1, 2, 12; Verg. A. 8, 484; 11, 399 al.—With numerals: capitum Helvetiorum milia CCLXIII., **souls**, Caes. B. G. 1, 29; 4, 15: quot capitum vivunt, totidem studiorum Milia, Hor. S. 2, 1, 27; id. Ep. 2, 2, 189; cf. id. C. 1, 28, 20 al.; so, in capita, in distribution, *to* or *for each person* (cf. in Heb. also, for each head, poll, = for each individual, v. Robinson in h. v.), Liv. 2, 33, 11; 32, 17, 2; 34, 50, 6 al. (cf.: in singulos, id. 42, 4, 5).—Of. the poll-tax: exactio capitum, Cic. Fam. 3, 8, 5; so, capite censi, v. censeo.—Of animals, Verg. A. 3, 391; Col. 6, 5, 4 *fin.*; 8, 5, 4; 8, 5, 7; 8, 11, 13; Veg. Vet. 1, 18.— `III` Trop. `I..1` *Life*, and specif., `I.2.2.a` *Physical life* : carum, Plaut. Capt. 2, 1, 33 sq.; 5, 1, 26: si capitis res siet, **if it is a matter of life and death**, id. Trin. 4, 2, 120 : capitis periculum adire, *to risk one* ' *s life*, Ter. And. 4, 1, 53; id. Hec. 3, 1, 54; cf. id. Phorm. 3, 2, 6 Runnk.: capitis poena, **capital punishment**, Caes. B. G. 7, 71 : pactum pro capite pretium, Cic. Off. 3, 29, 107 : cum altero certamen honoris et dignitatis est, cum altero capitis et famae, id. ib. 1, 12, 38 : cum dimicatione capitis, id. Prov. Cons. 9, 23; cf.: suo capite decernere, id. Att. 10, 9, 2; so Liv. 2, 12, 10; Cic. Fin. 5, 22, 64; Liv. 9, 5, 5: caput offerre pro patriā, Cic. Sull. 30, 84 : patrium tibi crede caput, i. e. patris vitam et salutem, Ov. M. 8, 94; so, capitis accusare, **to accuse of a capital crime**, Nep. Paus. 2 *fin.* : absolvere, id. Milt. 7, 6 : damnare, id. Alcib. 4, 5; id. Eum. 5, 1: tergo ac capite puniri, Liv. 3, 55, 14 : caput Jovi sacrum, id. 3, 55, 7 : sacratum, id. 10, 38, 3 al.; cf. Ov. M. 9, 296.— `I.2.2.b` *Civil* or *political life*, acc. to the Roman idea, including the rights of liberty, citizenship, and family (libertatis, civitatis, familiae): its loss or deprivation was called deminutio or minutio capitis, acc. to the foll. jurid. distinction: capitis deminutionis tria genera sunt: maxima, media, minima; tria enim sunt, quae habemus: libertatem, civitatem, familiam. Igitur cum omnia haec amittimus (as by servitude or condemnation to death), maximam esse capitis deminutionem; cum vero amittimus civitatem (as in the interdictio aquae et ignis) libertatem retinemus, mediam esse capitis deminutionem; cum et libertas et civitas retinetur, familia tantum mutatur (as by adoption, or, in the case of women, by marriage) minimam esse capitis deminutionem constat, Dig. 4, 5, 11; cf. Just. Inst. 1, 16, 4; Cic. de Or. 1, 40, 181; 1, 54, 231; id. Tusc. 1, 29, 71; Liv. 3, 55, 14; 22, 60, 15: capitis minor, Hor. C. 3, 5, 42 : servus manumissus capite non minuitur, quia nulnum caput habuit, Dig. 4, 5, 3, § 1.—Of the deminutio media, Cic. Brut. 36, 136; Cic. Verr. 2, 2, 40, §§ 98 and 99; id. Quint. 2, 8 al.—Of the deminutio minima, Cic. Top. 4, 18; cf. Gai Inst. 1, 162.— `I..2` *The first* or *chief person* or *thing*, *the head*, *leader*, *chief*, *guide* (very freq.). With *gen.* : scelerum, **an arrant knave**, Plaut. Curc. 2, 1, 19; id. Bacch. 4, 7, 31; id. Mil. 2, 6, 14; id. Ps. 1, 5, 31; 4, 5, 3; id. Rud. 4, 4, 54: perjuri, id. ib. 4, 4, 55 : concitandorum Graecorum, Cic. Fl. 18, 42 : consilil, Liv. 8, 31, 7 : conjurationis, id. 9, 26, 7 : caput rei Romanae Camillus, id. 6, 3, 1; cf.: caput rerum Masinissam fuisse, id. 28, 35, 12; so id. 26, 40, 13: reipublicae, Tac. A. 1, 13 : nominis Latini, **heads**, **chiefs**, Liv. 1, 52, 4 : belli, id. 45, 7, 3 : Suevorum, **chieftribe**, Tac. G. 39 *fin.* al.—The predicate in *gen. masc.* : capita conjurationis ejus virgis caesi ac securi percussi, Liv. 10, 1, 3.— With *esse* and *dat.* : ego caput fui argento reperiundo, Plaut. As. 3, 3, 138; cf.: illic est huic rei caput, **author**, **contriver**, Ter. And. 2, 6, 27; so id. Ad. 4, 2, 29 al.— *Absol.* : urgerent philosophorum greges, jam ab illo fonte et capite Socrate, Cic. de Or. 1, 10, 42 : corpori valido caput deerat, **guide**, **leader**, Liv. 5, 46, 5 : esse aliquod caput (i. e. regem) placebat, id. 1, 17, 4; cf. id. 1, 23, 4; Hor. S. 2, 5, 74 al.—Of things, *head*, *chief*, *capital*, etc.; thus of cities: Thebas caput fuisse totius Graeciae, **head**, **first city**, Nep. Epam. 10 *fin.*; so with *gen.*, Liv. 9, 37, 12; 10, 37, 4 Weissenb. ad loc.; 23, 11, 11; 37, 18, 3 (with arx); cf.: pro capite atque arce Italiae, urbe Romanā, Liv. 22, 32, 5; and with *dat.* : Romam caput Latio esse, id. 8, 4, 5; and: brevi caput Italiae omni Capuam fore, id. 23, 10, 2 Drak. *N. cr.* —Of other localities: castellum quod caput ejus regionis erat, **the head**, **principal place**, Liv. 21, 33, 11.—Of other things: jus nigrum, quod cenae caput erat, **the principal dish**, Cic. Tusc. 5, 34, 98; cf. id. Fin. 2, 8, 25: patrimonii publici, id. Agr. 1, 7, 21; cf. id. ib. 2, 29, 80; Liv. 6, 14, 10: caput esse artis, decere, *the main* or *principal point*, Cic. de Or. 1, 29, 132: caput esse ad beate vivendum securitatem, id. Lael. 13, 45 : ad consilium de re publicā dandum caput est nosse rem publicam; ad dicendum vero probabiliter, nosse mores civitatis, id. de Or. 2, 82, 337; 1, 19, 87: litterarum, **summary**, **purport**, **substance**, id. Phil. 2, 31, 77 : caput Epicuri, **the fundamental principle**, **dogma**, id. Ac. 2, 32, 101; cf. Quint. 3, 11, 27: rerum, *the chief* or *central point*, *head*, Cic. Brut. 44, 164.—So in writings, *a division*, *section*, *paragraph*, *chapter*, etc.: a primo capite legis usque ad extremum, Cic. Agr. 2, 6, 15; cf. id. ib. 2, 10, 26; Cic. Verr. 2, 1, 46, § 118 Ascon.; id. Fam. 3, 8, 4; Gell. 2, 15, 4 al.; Cic. de Or. 2, 55, 223; id. Fam. 7, 22 *med.*; Quint. 10, 7, 32: id quod caput est, Cic. Att. 1, 17, 4; so id. Fam. 3, 7, 4.—Of money, *the principal sum*, *the capital*, *stock* (syn. sors; opp. usurae), Cic. Verr. 2, 1, 4, § 11; 2, 3, 35, § 80 sq.; id. Att. 15, 26, 4; Liv. 6, 15, 10; 6, 35, 4; Hor. S. 1, 2, 14 al. 6726#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6725#Capys#Căpŭs, ŭos, m., = Κάπυς. `I` *Son of Assaracus*, *and father of Anchises*, Ov. F. 4, 34.— `II` *A companion of Æneas*, Verg. A. 1, 183; 2, 35; 9, 576; 10, 145 Serv.— `III` *A king of Alba*, *in Latium*, Ov. M. 14, 613 sq.; Liv. 1, 3, 8; Verg. A. 6, 768.— `IV` *A king of Capua*, Liv. 4, 37, 1; Serv. ad Verg. A. 1, 242. 6727#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6726#Car#Car, Cāris, v. Caria, I. B. 1. 6728#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6727#carabus1#cārăbus, i, m., = κάραβος, `I` *a kind* *of sea-crab*, acc. to Beckmann: Cancer cursor, Linn.; Plin. 9, 31, 51, § 97. 6729#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6728#carabus2#cārăbus, `I` *a small wicker boat*, *covered with raw hide*, Isid. Orig. 19, 1, 26; cf. Vossius in Caes. B. C. 1, 54 Oud. 6730#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6729#caracalla#cărăcalla, ae, and cărăcallis, is, f. Celtic, `I` *a long tunic* or *great-coat*, *with a hood*, *worn by the Gauls*, *and made of different materials*, Spart. Sev. 21; Edict. Diocl. p. 21; Hier. Ep. 64, n. 15 (in Mart. 1, 93, 8: Gallica palla).—From this garment, introduced by him, was named, `II` *Masc.*, the emperor Antoninus Caracalla, Spart. l. l.; id. Car. 9; Aur. Vict. Caes. 21; id. Epit. 21; Aus. Caes. 9, 22. 6731#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6730#Caractacus#Caractăcus, v. Caratacus. 6732#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6731#caragogos#cărăgōgŏs, i, f. κάρα ἄγω, carrying off from the head, `I` *a medicinal plant*, App. Herb. 27. 6733#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6732#Caralis#Cărălis (in MSS. also Călăris), is, f., = Κάραλις, `I` *the chief city of Sardinia*, now *Cagliari*, Mel. 2, 7, 19 (Parthey, Cararis); Plin. 2, 108, 112, § 243; Flor. 2, 6, 35; Claud. B. Gild. 521.— *Acc.* Caralim, Flor. 2, 6, 35; Claud. B. Gild. 500 sq.—Access. form Ca-răles, um, Liv. 23, 40, 8 sq.; 30, 39, 3; and Auct. B. Afr. 98.— `II` Deriv.: Cărălītā-nus, a, um, adj., *of Caralis* : ager, Liv. 27, 6, 14 : promonturium, Plin. 3, 7, 13, § 84; and id. 3, 8, 14, § 87: ALVMNO, Inscr. Momms. 6810.—In *plur. subst.* : Cărălītāni, ōrum, m., *the inhabitants of Caralis*, Caes. B. C. 1, 30; Plin. 3, 7, 13, § 85. 6734#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6733#Caralitis#Cărălītis Pălūs, `I` *in Lycaonia*, Liv. 38, 15, 2 (perh. Coralitis, acc. to Κόραλις, Strab. 12, p. 568). 6735#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6734#Carambis#Cărambis ( Cēr-), is, f., = Κάραμβις, `I` *a promontory and town of the same name in Paphlagonia*, now *Kerempi Bukna*, or *Kerembeh*, Mel. 1, 19, 8; Plin. 6, 2, 2, § 6; Val. Fl. 5, 107; acc. Carambin, id. 8, 214.— *Adj.* : Cărambĭcus, a, um, Mel. 2, 1, 3; Plin. 4, 12, 26, § 86. 6736#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6735#Caranus#Cărānus, i, m. `I` *King of Macedonia*, Liv. 45, 9, 3; Vell. 1, 6, 5; Just. 7, 1, 7.— `II` *General of Alexander the Great*, Curt. 7, 3, 2; 7, 4, 32. 6737#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6736#Caratacus#Caratăcus ( Caractăcus and Ca-taratacus, v. Nipp. ad Tac. A. 12, 33), i, m., `I` *king of the Silures in Britain*, Tac. l. l. sq.; id. H. 3, 45. 6738#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6737#Carbas#Carbas, ae, m., `I` *the east-northeast wind*, Vitr. 1, 6, 10. 6739#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6738#carbaseus#carbăsĕus (accessory form carbă-sĭnĕus, Varr. ap. Non. p. 541, 21; and carbăsĭnus, Plin. 19, 1, 6, § 23; App. M. 8, p. 214; Mart. Cap. 2, § 136), a um, adj. carbasus, `I` *of* or *made of carbasus* or *fine linen* : vela, Cic. Verr. 2, 5, 12, § 30; 2, 5, 31, § 80: sinus, Verg. A. 11, 776; Stat. Th. 7, 658; cf. also Tib. 3, 2, 21: color, i. e. **red**, Vulg. Esth. 1, 6.— *Subst.* : carbăsī-num, i, n., *a linen garment*, Caecil. ap. Non. p. 548, 15. 6740#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6739#carbasum#carbăsum, i, v. carpasum. 6741#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6740#carbasus#carbăsus, i, f. ( m., Val. Max. 1, 1, 7; `I` *acc. sing. n.* carbasum leve, Pacat. Paneg. in Theod. 33); plur. heterocl. carbăsa, ōrum, n. ( *acc. m.* carbasos supremos, Amm. 14, 8, 14), = κάρπασος [Heb.; Sanscr. karpāsa, cotton], *very fine Spanish flax* (unwrought or woven), *fine linen*, *cambric*, Plin. 19, 1, 2, § 10; Cat. 64, 227; plur. carbasa, Col. 10, 17 (Bip. galbana).— `II` Transf., of things made of carbasus, `I.A` *A fine linen garment*, Verg. A. 8, 34 Serv.; cf. Non. p. 541, 13 sq.; Curt. 8, 9, 21; Val. Max. 1, 1, 7; cf. Prop. 4 (5), 11, 54.—In plur. : carbasa, Ov. M. 11, 48; Luc. 3, 239; Val. Fl. 6, 225, and adj. : carbasa lina, Prop. 4 (5), 3, 64. — `I.B` *A curtain*, Lucr. 6, 109.— `I.C` *A sail*, as the Engl. *canvas*, Enn. Ann. 560 Vahl.; Verg. A. 3, 357; 4, 417.—In plur., Ov. M. 6, 233; 11, 477; 13, 419; 14, 533; id. H. 7, 171; id. F. 3, 587; Luc. 3, 596 al.— `I.D` *The Sibylline books*, *written upon linen*, Claud. B. Get. 232. 6742#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6741#carbatina#carbătĭna, ae, f., = καρβατίνη, `I` *a kind of rustic leather shoe*, Cat. 98 (97), 4. 6743#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6742#carbo1#carbo, ōnis, m. Sanscr. c)ra, coquere; cf. cremo, `I` *a coal*, *charcoal* (dead or burning); of *dead coals*, Cato, R. R. 38 *fin.*; Plaut. Truc. 5, 12; Ter. Ad. 5, 3, 63; Varr. R. R. 1, 7, 8 al.—Of *glowing*, *burning coals*, Cato, R. R. 108; Plaut. Rud. 2, 6, 48; Lucr. 6, 802; Cic. Off. 2, 7, 25; Plin. 2, 20, 18, § 82; 16, 10, 19, § 45; Hor. C. 3, 8, 3 al.— `II` Meton. `I.A` From the black color of coals are derived the trop. expressions: impleantur elogiorum meae fores carbonibus, i.e. **with scurrilous verses**, Plaut. Merc. 2, 3, 73 : sanin cretā an carbone notati? Hor. S, 2, 3, 246; imitated by Pers. 5, 108 (cf. opp. albus): miror Proelia rubrica picta aut carbone, Hor. S. 2, 7, 98.— `I.B` For *something of little value;* hence prov.: carbonem pro thesauro invenire, *to be deceived in one* ' *s expectation*, Phaedr. 5, 6, 6.— `I.C` *A bad tumor*, Ser. Samm. 39, 725; cf. carbunculus, C. 6744#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6743#Carbo2#Carbo, ōnis, m., `I` *a Roman surname in the* gens Papiria, Cic. Fam. 9, 21, 3; cf. Plin. 7, 16, 15, § 68 al. 6745#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6744#carbonarius#carbōnārĭus, a, um, adj. 1. carbo, `I` *of* or *relating to charcoal* : negotium, **traffic in charcoal**, Aur. Vict. Vir. Ill. 72.— `II` Subst. `I.A` carbōnārĭus, i, m., *a burner of charcoal*, *a collier*, Plaut. Cas. 2, 8, 2; Inscr. Orell. 4302.— `I.B` carbōnārĭa, ae, f. `I.A.1` (Sc. fornax.) *A furnace for charcoal*, Tert. Car. Christ. 6.— `I.A.2` (Sc. femina.) *The Charcoal-Woman*, *the title of a lost play by Plautus*, Fest. p. 30, 27 Müll. 6746#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6745#carbonesco#carbōnesco, ĕre, `I` *v. inch. n.* [id.], *to become charcoal*, Cael. Aur. Tard. 2, 13, 168; 5, 1, 20. 6747#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6746#carbunculatio#carbuncŭlātĭo, ōnis, f. carbunculo, `I` *a disease of trees*, Plin. 17, 24, 37, § 222; cf. carbunculus, C. 2. 6748#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6747#carbunculo#carbuncŭlo, āre, v. n. carbunculus, `I` *to have a* carbunculus. `I.A` Of men, Plin. 24, 13, 69, § 113; 23, 3, 34, § 70.— `I.B` Of plants, Plin. 18, 28, 68, § 272; 10, 7, 14, § 27; and in a *dep.* form, id. 14, 2, 4, § 33. 6749#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6748#carbunculor#carbuncŭlor, āri, v. carbunculo `I` *fin.* 6750#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6749#carbunculosus#carbuncŭlōsus, a, um, adj. carbunculus, II., `I` *containing red toph-stone* : ager, Col. 3, 11, 9. 6751#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6750#carbunculus#carbuncŭlus, i, m. dim. 1. carbo. `I` *A small coal*, Auct. Her. 4, 6, 9.— `I...b` Trop., *a burning* or *devouring sorrow* : amburet ei misero corculum carbunculus. Plaut. Most. 4, 2, 70 Lorenz ad loc.— `II` Meton. `I.A` *A kind of sandstone*, *red toph-stone*, Varr. R. R. 1, 9, 2 Schneid.; Vitr. 2, 4; 2, 6; 8, 1; Plin. 17, 4, 3, § 29; Pall. 1, 10, 1.— `I.B` *A reddish*, *bright kind of precious stone* (prob. comprising the ruby, carbuncle, hyacinth, garnet, etc.), Plin. 37, 7, 25, § 92 sq.; Isid. Orig. 16, 14, 1; Vulg. Exod. 28, 18; id. Ezech. 28, 13; Inscr. Orell. 2510.—Hence, ut scintillet probitas e carbunculis, i. e. *be adorned with jewels*, Publ. Syr. ap. Petr. 55 Bücheler. — `I.C` *A disease.* `I.A.1` Of men, *a kind of tumor*, *a carbuncle*, Cels. 5, 28, 1; 6, 18, 1; *a disease in* Gallia Narbonensis, *le charbon provençal*, Plin. 26, 1, 4, § 5.— `I.A.2` Of plants, *a disease caused by hoar-frost*, Col. 3, 2, 4; Plin. 18, 28, 68, § 272; 18, 29, 70, § 293. 6752#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6751#Carcaso#Carcăso, ōnis, f. ( Carcăsum, i, n., Plin. 3, 4, 5, § 38), `I` *a city of* Gallia Narbonensis, now *Carcassone*, Caes. B. G. 3, 2 al.; Itin. Hieros. p. 551. 6753#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6752#carcer#carcer, ĕris, m. Sicilian κάρκαρον; cf. O. Müll. Etrusk. 1, p. 13; etym. dub.; cf. scrinium, `I` *an enclosed place;* hence, `I` *A prison*, *jail* (syn.: custodia, vincula): si tresviri me in carcerem conpegerint, Plaut. Am. 1, 1, 3; id. Poen. 3, 3, 79; Lucr. 3, 1016; Cic. Verr. 2, 5, 9, § 22 sq.; Liv. 6, 36, 112 al.: carcer, quem vindicem scelerum majores nostri esse voluerunt, Cic. Cat. 2, 12, 27. `I.A` Poet., of the custody of the winds, Verg. A. 1, 54; Ov. M. 4, 663; 14, 224; id. F. 2, 456; and of the lower world: carcer inferorum, Sen. Herc. Fur. 1222 : Ditis, Luc. 6, 797.— Trop., of the chains of the body: qui ex corporum vinculis tamquam e carcere evolaverunt, Cic. Rep. 6, 14, 14; so id. Tusc. 1, 30, 74; Luc. 6, 721.— `I.B` Esp., *the Roman State-prison*, close to the Forum, at the foot of the Capitoline Hill, on the right of the Sacra Via, built by Ancus Marcius, Liv. 1, 33, 8; extended under ground by Servius Tullius; hence this part of the prison is called *Tullianum.* Varr. L. L. 5, § 151, p. 42 Bip.; Cic. Sull. 25, 70; Sall. C. 55, 3; Liv. 1, 33, 8; Tac. A. 3, 51 al.; cf.: in inferiorem demissus carcerem, Liv. 34, 44, 8 : in carcerem conditi, id. 29, 22, 7; cf. also Fest. p. 356 Müll., and Becker. Antiq. 1, 262 sq.; v. also Tullianum and robur, II. A.— `I.C` Meton. `I...a` *The imprisoned criminals* : in me carcerem effudistis, Cic. Pis. 7, 16.— `I...b` As a term of reproach ( = carcerarius), *jail-bird*, *scapegallows* : carcer vix carcere dignus, Lucil. ap. Don. Ter. Phorm. 2, 3, 26; Ter. Phorm. l. l.— `II` *The barrier* or *starting-place in the race-course* (opp. meta or calx; v. h. vv.); usu. in plur., carceres, Varr. L. L. 5, § 153 Müll.; Lucr. 2, 264; 4, 990; Cic. Brut. 47, 173; Verg. G. 1, 512; * Hor. S. 1, 1, 114 al. —In sing. (mostly poet.), Enn. Ann. ap. Cic. Div. 1, 48, 107 (v. 88 Vahl.); Tib. 1, 4, 32 (imitated by Ov. H. 18, 166); Auct. Her. 4, 3, 4; Verg. G. 3, 104; id. A. 5, 145 Serv.; Ov. M. 10, 652; id. Tr. 5, 9, 29; 5, 12, 26; Suet. Caes. 21; Stat. Th. 6, 522.— `I.B` Trop., *the commencement*, *beginning*, of a course of action or of a condition: a quibus carceribus decurrat ad metas, Varr. R. R. 1, 3; so id. ib. 2, 7, 1: ad carceres a calce revocari, i.e. **to begin life anew**, Cic. Sen. 23, 83; cf.: cum aequalibus, quibus cum tamquam e carceribus emissus sis, id. Lael. 27, 101. 6754#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6753#carceralis#carcĕrālis, e, adj. carcer, `I` *of* or *pertaining to a prison* (post-class.): caecitas, Prud. στεφ. 5, 269: stipes, id. 5, 551; Cod. Th. 9, 3, 6. 6755#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6754#carcerarius#carcĕrārĭus, a, um, adj. id., `I` *of* or *belonging to a prison* : quaestus, **of keeping a prison**, Plaut. Capt. 1, 2, 20.—Hence, *subst.* : carcĕrārĭus, ii, m., *a prisonkeeper*, *jailer*, Inscr. Grut. 80, 5; Don. ad Ter. Phorm. 2, 3, 26; cf. carcer, I. C. b. 6756#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6755#carcereus#carcĕrĕus, a, um, adj. id., `I` *pertaining to a prison* (post-class.; like carceralis): catena, Prud. στεφ. 6, 16: antrum, id. adv. Symm. 2, 468. 6757#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6756#carcero#carcĕro, āre, v. a. id., `I` *to imprison*, *incarcerate* (post-class.), Salv. Prov. 2, p. 53; Auct. Prog. Aug. 29. 6758#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6757#carcharus#carchărus, i, m., = καρχαρίας, `I` *a kind of dog-fish* : Squalus carcharias, Linn.; al. carcharias vulgaris, Col. 8, 17, 12. 6759#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6758#Carchedonius#Carchēdŏnĭus, a, um, adj., = Καρχηδόνιος, `I` *Carchedonian*, i. e. *Carthaginian* (since Καρχηδών = Carthago): carbunculus, **a brilliant precious stone frequently found in the country of the Carthaginians**, Plin. 37, 7, 25, § 92 sq. —Hence, *subst.* : Car-chēdŏnĭus, ii, m., *a Carthaginian*, Plaut. Poen. prol. 53. 6760#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6759#carchesium#carchēsĭum, ii, n., = καρχήσιον. `I` *A Greek drinking - cup* or *beaker*, *slightly contracted in the middle*, *with slender handles which reached from the rim to the bottom* (usu. in plur.), Verg. G. 4, 380; id. A. 5, 77; Ov. M. 7, 246; Val. Fl. 2, 656; Sil. 11, 301 al.; cf. Müll. Arch. § 299, a.— `II` *The similarly formed upper part of a mast*, *mast-head*, *scuttle;* in plur., Lucil. and Cat. ap. Non. p. 546, 23; Luc. 5, 418; cf. Macr. S. 5, 21.—In sing. : insigne, App. M. 11, p. 264, 40; id. Flor. 4, p. 364, 8.— `III` *The upright beam of a crane*, Vitr. 10, 5; 15, 22 Schneid. 6761#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6760#Carcine#Carcīne, es, f., `I` *a town of European Scythia*, Plin. 4, 12, 26, § 84; Mel. 2, 1, 4. 6762#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6761#carcinethron#carcĭnēthron, i, n., = καρκίνηθρον, `I` *a plant*, *also called* polygonon, and pure Lat. geniculata, Plin. 27, 12, 91, § 113. 6763#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6762#carcinias#carcĭnĭas, ae, m., = καρκινίας, `I` *a precious stone of the color of the sea-crab*, Plin. 37, 11, 72, § 187. 6764#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6763#carcinodes#carcĭnōdes, is, n., = καρκινῶδες, `I` *a cancerous disease* : navium, Plin. 20, 17, 73, § 187. 6765#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6764#carcinoma#carcĭnōma, ătis, n., = καρκίνωμα, `I` *a cancerous ulcer* (pure Lat. cancer), *a cancer*, Cato, R. R. 157, 4; Cels. 5, 28, 2; Plin. 22, 13, 15, § 32 al.—As a term of reproach applied by Augustus to Julia and her son Agrippa, on account of their incorrigible wickedness, Suet. Aug. 65. 6766#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6765#Carcinos#Carcĭnŏs, i, m., = Καρκίνος, `I` *the constellation Cancer*, Luc. 9, 536. 6767#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6766#carcinothron#carcĭnōthron, i, n., = καρκίνωθρον, `I` *the plant also called* polygonon, Plin. 27, 12, 91, § 113. 6768#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6767#Carda#Carda, ae, v. Cardea. 6769#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6768#Cardaces#Cardăces, um, m., = Κάρδακες [carda (Persian), strong, warlike, acc. to Strabo, 15, 3], `I` *a class of Persian soldiers; acc.* Cardacas, Nep. Dat. 8, 2. 6770#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6769#cardamina#cardămīna, ae, f., = καρδαμίνη, `I` *a cress-like plant*, i. q. nasturtium, App. Herb. 20. 6771#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6770#cardamomum#cardămōmum, i, n., = καρδάμωμον, `I` *a spice*, *cardamon*, Cels. 3, 21; 5, 2; Plin. 12, 13, 29, § 50; 13, 1, 2, § 8. 6772#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6771#cardamum#cardămum, i, n., = κάρδαμον, `I` *a kind of cress* (pure Lat. nasturtium), Scrib. Comp. 129; App. Herb. 20; Hier. adv. Jovin. 2, 13. 6773#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6772#Cardea#Cardĕa or Carda, ae, f., `I` *a goddess who presided over the hinges of doors* (i. e. *over family life*), Tert. adv. Gnost. 10; Aug. Civ. Dei, 4, 8; Cypr. Idol. Van. 2; cf. Carna. 6774#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6773#Cardia#Cardĭa, ae, f., = Καρδία, `I` *a town on the Thracian Chersonesus*, *on the gulf* Melas, *the birthplace of Eumenes*, Mel. 2, 2, 8; Plin. 4, 11, 18, § 48.—Deriv.: Cardĭā-nus, a, um, adj., *of Cardia* : Eumenes, Nep. Eum. 1, 1. 6775#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6774#cardiacus#cardĭăcus, a, um, adj., = καρδιακός, `I` *of* or *pertaining to the heart* or *stomach* : morbus, *cardialgia* or *heart-burn*, Cels. 3, 19; Cael. Aur. Acut. 2, 30 sq.; Plin. 11, 37, 71, § 187: amicus, **suffering from a disease of the stomach**, Juv. 5, 32 : equus, Veg. Vet. 1, 25, 2 : bos, id. ib. 1, 51, 1.—Hence, *subst.* : cardĭăcus, i, m., *one who has heart-burn* or *stomach-ache*, Cic. Div. 1, 38, 81; Hor. S. 2, 3, 161; Sen. Ep. 15, 3; cured by wine, Cels. l. l., Plin. 23, 1, 23, § 44; Juv. l. l. 6776#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6775#cardimoma#cardĭmōma, ae, f.; cf. καρδιωγμός, `I` *a pain in the stomach*, Cael. Aur. Acut. 2, 35, 187. 6777#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6776#cardinalis#cardĭnālis, e, adj. cardo. `I` *Of* or *pertaining to a door-hinge* : scapi, Vitr. 4, 6, 4.— `II` Trop., *that on which something turns*, *depends*, i. e. *principal*, *chief* : venti, *the principal* or *cardinal winds*, Serv. ad Verg. A. 1, 131; Isid. Orig. 13, 11, 14; cf. virtutes, Hier ap. Macr. S. 1, 16-19; Ambros. ap. Luc. 5, § 49 al.—Hence, in late Lat.: cardinalia Christi opera, Cypr.— `I.B` Esp. `I.B.1` As eccl. term; *subst.*, *a chief presbyter*, as opp. to one who ministered in an *Oratorium;* and esp. of such forming the council of the Pope at Rome, which afterwards consisted only of bishops, *cardinals*, Anast. p. 95.— `I.B.2` In gram.: numeri, *the Cardinal Numbers* (unus, duo, tres, etc., from which the *Ordinals* and *Distributives* are formed), Prisc. Pond. p. 1351 P.—Hence, * cardĭ-nālĭter, adv., *chiefly*, *principally* : praesidere, *especially*, Firm. Math. 410. 6778#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6777#cardinatus#cardĭnātus, a, um, adj. id., `I` *hinged*, *mortised to* : tignum, Vitr. 10, 21, 4. 6779#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6778#cardineus#cardĭnĕus, a, um, adj. id., `I` *of* or *pertaining to a door - hinge* : tumultus, Sept. Afer. ap. Ter. Maur. p. 2424 *fin.* P. 6780#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6779#cardo#cardo, ĭnis, m. cf. κράδη, a swing; κραδαίνω, to swing, wave; Sanscr. kurd, a spring, a leap; old Germ. hrad, lively, and Germ. reit in bereit, ready ( f., Gracch. ap. Prisc. p. 683 P.; Graius ap. Non. p. 202, 20; cf. infra in Vitr.), `I` *the pivot and socket*, *upon which a door was made to swing at the lintel and the threshold*, *the hinge of a door* or *gate*, Enn. Trag. 119 Vahl.: paene ecfregisti foribus cardines, Plaut. Am. 4, 2, 6; id. As. 2, 3, 8: postis a cardine vellit Aeratos, Verg. A. 2, 480 : cardo stridebat, id. ib. 1, 449; cf. id. Cir. 222: num muttit cardo? Plaut. Curc. 1, 1, 94 : immoti, Plin. 16, 43, 84, § 230 : singuli, id. 36, 15, 24, § 117 : facili patuerunt cardine valvae, Juv. 4, 63 : versato cardine Thisbe Egreditur, **opening the door**, Ov. M. 4, 93; cf. Verg. A. 3, 448: nec strepitum verso Saturnia cardine fecit, Ov. M. 14, 782 al. — `I.B` Meton. `I.B.1` Cardines, in mechanics, *beams that were fitted together;* and specifically, cardo masculus, *a tenon*, Vitr. 9, 6, and cardo femina, *a socket*, *a mortise*, id. 9, 6: cardo securiclatus, **axeshaped tenon**, **a dovetail**, id. 10, 15, 3.— Hence, `I.1.1.b` In garlands, *the place where the two ends meet*, Plin. 21, 4, 10, § 18.— `I.B.2` In astron., *the point about which something turns*, *a pole.* So of *the North pole* : caeli, Varr. R. R. 1, 2, 4 : mundi, Plin. 4, 12, 26, § 89; cf.: extremusque adeo duplici de cardine vertex Dicitur esse polus, Cic. poët. N. D. 2, 41, 105; Ov. P. 2, 10, 45; Stat. Th. 1, 349: cardo glacialis ursae, Sen. Herc. Fur. 1139 : Arctoae cardo portae, Stat. Th. 7, 35; hence anal. to this, with the agrimensores, **the line limiting the field**, **drawn through from north to south**, Plin. 18, 33, 76, § 326; 17, 22, 35, § 169; cf. Fest. s. v. decimanus, p. 71 Müll., and accordingly the mountain Taurus is called cardo, i. e. *line* or *limit*, Liv. 37, 54, 23; cf. id. 40, 18, 8; 41, 1, 3.—Of *the four cardinal points of the world*, Quint. 12, 10, 67; so, Hesperius Eous, Luc. 5, 71; Stat. Th. 1, 157: occiduus, Luc. 4, 672 : medius, id. 4, 673.— Of *the earth as the centre of the universe*, acc. to the belief of the ancients, Plin. 2, 64, 64, § 160; 2, 9, 6, § 44.—Of *the intersection of inclined surfaces* : reperiuntur (aquae)... quodam convexitatis cardine aut montium radicibus, Plin. 31, 3, 26, § 43.—Of *the summer solstice* : anni, Plin. 18, 28, 68, § 264; and so of *the epochs of the different seasons* : temporum, id. 18, 25, 58, § 218; 18, 25, 59, § 220.—Hence, of *the time of life* : extremus, **old age**, Luc. 7, 381.— `II` Trop., *that on which every thing else turns* or *depends*, *the chief point* or *circumstance* (so not before the Aug. per.): haud tanto cessabit cardine rerum, **at such a turn of affairs**, **so great a crisis**, **in so critical a moment**, **decisive**, Verg. A. 1, 672 (hoc est in articulo, Serv.; cf. Isid. Orig. 15, 7, 6; Gr. ἀκμ?): fatorum in cardine summo, Stat. Th. 10, 853 : litium. Quint. 12, 8, 2: causae, id. 5, 12, 3 : satellitem in quo totius dominationis summa quasi quodam cardine continetur, Val. Max. 3, 3, ext. 5: unum eligamus in quo est summum ac principale, in quo totius sapientiae cardo versatur, Lact. 3, 7, 6. 6781#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6780#carduelis#cardŭēlis, is, f. carduus, `I` *the thistlefinch*, *goldfinch* : Fringilla carduelis, Linn.; Plin. 10, 42, 57, § 116; Petr. 46, 4; cf. Serv. et Prob. Verg. G. 3, 338; Isid. Orig. 12, 7, 74. 6782#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6781#carduetum#cardŭētum, i, n. id., `I` *a thicket of thistles*, Pall. Mart. 9, 4. 6783#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6782#cardu.s#cardu.s, i (access. form cardus, ūs, Edict. Diocl. p. 17; cf. Charis. p. 57 P.), m., `I` *the thistle.* `I..1` *The wild thistle*, Verg. G. 1, 152; Col. 7, 8, 1; Plin. 20, 23, 99, § 262; Veg. 1, 7, 14.— `I..2` *The esculent thistle* or *artichoke*, = cinara, Plin. 19, 8, 43, § 152 sq.; Pall. Mart. 9, 1, 3; id. Oct. 11, 1. 6784#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6783#care#cārē, adv., v. carus `I` *fin.* 6785#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6784#carectum#cārectum, i, n. carex, `I` *a place covered with sedge* or *rushes*, *a sedge-plot*, Verg. E. 3, 20; Col. 6, 22, 2; Pall. Aug. 3. 6786#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6785#carenaria#cărēnārĭa, ae, f. (sc. lagena or olla) [carenum], `I` *a vessel for making* carenum, Pall. Jul. 7 Schneid. 6787#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6786#carenum#cărēnum (or caroenum), i, n., = κάροινον, `I` *a sweet wine boiled down one third*, Pall. Oct. 18; Apic. 2, 1; 1, 33 al. 6788#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6787#careo#căreo, ui, ĭtum (carĭtūrus, Ov. H. 4, 1; id. M. 2, 222; 14, 132; Sen. Ben. 1, 11, 1; Curt. 10, 2, 27; Just. 4, 5, 1; Plin. 20, 21, 84, § 224.— `I` *Part. pr. gen. plur.* carentum, Lucr. 4, 35; Verg. G. 4, 255; 4, 472), 2 ( *pres. subj.* carint = careant, Plaut. Most. 4, 1, 1.— *Dep.* form careor, acc. to Caper ap. Prisc. p. 797 P.), v. n. cf. κείρω, καρῆναι; Germ. scheeren; Engl. shear, *to be cut off from*, *be without*, *to want*, *be in want of*, *not to have*, whether in a good or bad sense; but κατ' ἐξοχήν, *to be devoid of*, *to want*, *to be without some good;* and with reference to the subjective state of mind, *to miss* it (accordingly, of a good that is merely desirable, while egere is used of the want of that which is necessary); constr. regularly with abl.; in ante-class. poets also with *gen.* or acc. (the latter also in late Lat.). `I` *To be without*, *devoid of*, *not to have*, *to be free from* (corresp. with abesse, Cic. Rosc. Am. 20, 55; and opp. frui, id. Tusc. 3, 18, 40). `I.A` Of living subjects: carere culpā, Plaut. Most. 4, 1, 1; Ter. Hec. 4, 4, 41: calumniā, Quint. 9, 4, 57 : malis, Lucr. 2, 4 : dolore, Cic. Lael. 6, 22; id. Fin. 1, 11, 38: febri, id. Fam. 16, 15, 1, and by poet. license with an inverted construction: caruitne febris te heri? Plaut. Curc. 1, 1, 17 : morbis, Cic. Ac. 1, 10, 38 : malo, id. Tusc. 3, 18, 40 : suspicione, id. Rosc. Am. 20, 55; Quint. 2, 2, 14: vitiis, Hor. C. 3, 27, 39; Quint. 8, 3, 1; 8, 3, 41: stultitiā, Hor. Ep. 1, 1, 42 : ambitione, id. ib. 2, 2, 206 : appellatione, Quint. 8, 2, 5 : omnibus his quasi morbis voluit carere sapientem, Cic. Ac. 1, 10, 38 : calumniā, Quint. 9, 4, 57 : conspiratione et periculo, Suet. Aug. 19 : stultitiae atque ignorantiae crimine, Auct. B. G. 8 praef.: communi sensu, Hor. S. 1, 3, 66 : morte, **to be immortal**, id. C. 2, 8, 12; Ov. M. 15, 158: suis figurā, id. ib. 14, 286; cf. of virtue, personified: culpāque omni carens praeter se ipsam nihil censet ad se pertinere, Cic. Tusc. 5, 1, 4.— `I.A.2` *To be without a thing from free-will*, i.e. *to deprive one* ' *s self of a thing* *not to make use of it*, *to deny one* ' *s self a thing*, *to abstain from* (syn.: abstineo, absum; hence opp. utor; v. the foll.): temeto, Plaut. Truc. 4, 3, 59; Cic. Rep. Fragm. ap. Non. p. 5, 18; cf. vino, Plaut. As. 4, 1, 57 : nec Veneris fructu, **renounces not**. Lucr. 4, 1073 : lubidinibus, Sall. C. 13, 5 : amicorum facultatibus, Nep. Epam. 3, 4 : mulieribus facile, id. Phoc. 1, 3; cf. *absol.* : satiatis vero et expletis jucundius est carere quam frui, Cic. Sen. 14, 47.—With *acc.* : Tandem non ego illam caream, ei sit opus, vel totum triduom? Ter. Eun. 2, 1, 18.— Hence, `I.A.3` Of localities, *to hold one* ' *s self aloof from*, *not to go to;* or merely, *to be absent from* (cf. abstineo, II.): foro, senatu, publico, Cic. Mil. 7, 18; cf.: provinciā domoque, Cic. Verr. 2, 4, 19, § 41 : aspectu civium, id. Cat. 1, 7, 17 : declamationibus nostris, id. Fam. 7, 33, 1 : forensi luce, id. Brut. 8, 32 : patria, Nep. Pelop. 1, 4; Tac. A. 4, 58: Roma, Cic. Att. 9, 19, 1.— `I.B` Of inanimate subjects: terra caret vero sensu, Lucr. 2, 652; cf. id. 2, 990, and 1, 573: haec duo tempora carent crimine, Cic. Lig. 2, 4 : carere omni malo mortem, id. Tusc. 1, 12, 26 : an ulla putatis Dona carere dolis Danaum? Verg. A. 2, 44 : nec lacrimis caruere genae, id. ib. 5, 173 : pars quae peste caret, id. ib. 9, 540 : oratio, quae astu caret, Quint. 9, 1, 20 : oeconomia nomine Latino caret, id. 3, 3, 9 : quae caret ora cruore nostro? Hor. C. 2, 1, 36 : caret Ripa ventis, id. ib. 3, 29, 23 : aditu carentia saxa, Ov. M. 3, 226 : nivibus caritura Rhodope, id. ib. 2, 222 : naturae vero rerum vis atque vis atque majestas in omnibus momentis fide caret, Plin. 7, 1, 1, § 7.— `II` *To be deprived of*, *to be without*, *to feel the want of*, *to want* something that is desirable: voluptate virtus saepe caret, nunquam indiget, Sen. Vit. Beat. 7, 2 : patriā, Ter. Heaut. 1, 1, 85 : quam huic erat miserum carere consuetudine amicorum, societate victus, sermone omnino familiari! Cic. Tusc. 5, 22, 63 : hac luce, id. ib. 1, 6, 12 : voluptatibus, id. Sen. 3, 7 : commodis omnibus, id. Rosc. Am. 15, 44 : provinciis atque oris Italiae maritimis ac portibus nostris, id. Imp. Pomp. 18, 55 : tali munere, Verg. A. 5, 651 : citharā, Hor. C. 1, 31, 20 : vate sacro, id. ib. 4, 9, 28 : patrio sepulcro, id. S. 2, 3, 196 : libertate, id. Ep. 1, 10, 40 : honore, Ov. M. 15, 614 : laude, Quint. 2, 20, 10 al. : caret omni Majorum censu, **has lost**, **dissipated**, Juv. 1, 59.— `I.2.2.b` With *gen.* : tui carendum quod erat, Ter. Heaut. 2, 4, 20; so Laev. ap. Gell. 19, 7, 7.— `I.2.2.c` With *acc.* : quia Id quod amo careo, Plaut. Curc. 1, 2, 49; cf. id. Poen. 4, 1, 4: eos parentes careo, Turp. ap. Non. p. 466, 8: DVLCEM. CARVI. LVCEM. CVM. TE. AMISI., Inscr. Grut. 572, 7; so ib. 770, 9; hence careri, **pass**., Marc. Emp. 36 *med.*; cf.: virque mihi dempto fine carendus abest, Ov. H. 1, 50.— `I.B` With the access. idea of the subjective state of mind or feeling, *to feel the want of* a thing, *to miss* : triste enim est nomen ipsum carendi, quia subicitur haec vis; habuit, non habet; desiderat, requirit, indiget, Cic. Tusc. 1, 36, 87; cf. the context: carere igitur hoc significat, egere eo quod habere velis, id. ib. § 88: non caret is qui non desiderat, id. Sen. 14, 47. 6789#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6788#careor#cărĕor, ēri, `I` *dep.* collat. form of careo in old writers, acc. to Prisc. p. 797 P. 6790#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6789#careota#cărĕōta, v. caryota. 6791#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6790#Cares#Cāres, um, v. Caria, I. B. 1. 6792#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6791#caresco#căresco, ĕre, `I` *v. inch. n.* [careo], *to want*, στέρομαι, Gloss. Philox. 6793#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6792#careum#cārĕum, i, n., = κάρον, `I` *cumin*, *caraway* : Carum carvi, Linn.; Col. 12, 51, 2 Schneid. *N. cr.;* Plin. 19, 8, 49, § 164; Dig. 33, 9, 5 al. 6794#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6793#carex#cārex, ĭcis, f., `I` *reed-grass*, *rush*, or *sedge*, Verg. G. 3, 231; Cat. 19, 2; Col. 11, 2, 62; Pall. 1, 22. 6795#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6794#carfiathum#carfĭāthum ( carphĕōthum), i, n., `I` *a superior kind of incense*, Plin. 12, 14, 32, § 60. 6796#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6795#Caria#Cārĭa, ae, f., = Καρία. `I` *A province in Asia Minor*, *south of Lydia*, now *the provinces Aïdin and Mentesche in Ejalet Anadoli*, Mel. 1, 2, 6; 1, 16, 1; 2, 7, 4; Plin. 5, 27, 29, § 103 sq.; Ter. Eun. 1, 2, 46; Cic. Fl. 27, 65; id. Or. 8, 24; 18, 57; id. Div. 1, 41, 91; Nep. Ages. 3, 1; Curt. 10, 10, 1 al.— `I.B` Hence, `I.B.1` Car, Cāris, *a Carian*, Cic. Fl. 27, 65; Nep. Dat. 1, 3.—Orig., *the supposed father of the Carian race*, *and inventor of augury by observing the fight* *of birds*, Plin. 7, 56, 57, § 203.—And in plur. : Cāres, um, m., *the inhabitants of Caria*, *the Carians*, Liv. 33, 18, 9.— *Acc.* Gr. Cārăs, Plaut. Curc. 3, 73; Liv. 38, 13, 7; 44, 15, 1; Sen. Ben. 5, 6, 1; Verg. A. 8, 725; Ov. M. 4, 297; 9, 645; notorious for their treachery; hence the proverbial expression: quid? de totā Cariā nonne hoc vestrā voce vulgatum est, si quid cum periculo experiri velis, in Care id potissimum esse faciendum? Cic. l. l.— `I.B.2` Cārĭcus, a, um, *Carian* : creta, Varr. R. R. 1, 57, 1; Plin. 18, 30, 73, § 305.— *Subst.* : Cārĭca, ae (sc. ficus), *a kind of dry fig*, Pall. 1, 26, 2; 1, 30, 4; Cic. Div. 2, 40, 84; Stat. S. 4, 9, 26; also for *dried figs*, in gen., Ov. M. 8, 674; id. F. 1, 185; Plin. 13, 5, 10, § 51.— `II` *A town in Caria*, *called also Hydrela*, Liv. 37, 56, 3.— `III` *A harbor in Thrace*, Mel. 2, 2, 5. 6797#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6796#carians#cărĭans, antis, adj. caries, `I` *defective*, *decayed*, *rotten* : tripus, Mart. Cap. 1, § 10. 6798#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6797#Carica#Cārĭca, v. Caria. 6799#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6798#caries#cărĭes, em, ē (other cases appear not to be in use), f. `I` *Decay*, *caries* (prop. of a hard, dry decay, not of rottenness); of wood, Varr. ap. Non. p. 83, 12; Vitr. 7, 3; Col. 11, 2; Plin. 16, 39, 74, § 188; 16, 39, 76, § 197; 16, 40, 78, § 212; Ov. Tr. 5, 12, 27.— Of walls, Amm. 16, 2, 1.—Of bones, Lucil. ap. Non. p. 21, 24; Cels. 8, 2.—Of dry soil, Col. 3, 11.—Of the taste of old wine, *flatness*, Col. 3, 2, 17; Plin. 15, 2, 3, § 7; 23, 1, 22, § 40; 14, 4, 6, § 55.—Of old fiuit, Mart. 13, 29, 1.—Hence, `II` Trop., in ridicule, of old, withered persons: nemo illā vivit carie cariosior, Afran. ap. Non. p. 21, 27; Turp. ib. 6800#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6799#carina1#cărīna, ae, f. cf. κάρυον, cornu. `I` *The keel of a ship*, Plaut. Mil. 3, 3, 42; Caes. B. G. 3, 13; id. B. C. 1, 54; Liv. 22, 20, 2; 28, 8, 14; Tac. A. 2, 6; Curt. 7, 3, 9; 10, 1, 19; Ov. M. 14, 552; id. P. 4, 3, 5.—In the poets very freq. (in Ovid's Met. alone about thirty times).— `II` Meton. `I.A` (Pars pro toto.) *A vessel*, *boat*, *ship*, Enn. Ann. 379; 476; 560 Vahl.; Cat. 64, 10; 64, 250; Prop. 3 (4), 9, 35; Verg. G. 1, 303; 1, 360; 2, 445; id. A. 2, 23; 4, 398; 5, 158; Hor. C. 1, 4, 2; 1, 14, 7; id. Epod. 10, 20; Ov. M. 1, 134.— `I.B` Transf., of objects of similar form; of *the shells of nuts*, Plin. 15, 22, 24, § 88; of *the bodies of dogs*, Nemes. Cyneg. 110 Wernsd.; cf. Schol. Stat. Th. 11, 512 and 2. carino.— `I.A.2` Esp. freq. as *nom. propr.* : Cărīnae, ārum, f., *the Keels*, *a celebrated quarter in the fourth region of Rome*, *between the Cœlian and Esquiline Hills*, now *S. Pietro in vincoli*, Varr. L. L. 5, § 46 sq.; Cic. Q. Fr. 2, 3, 7; Liv. 26, 10, 1; Hor. Ep. 1, 7, 48; Suet. Gram. 15 al.; cf. Becker, Antiq. 1, p. 522 sq.: lautae, Verg. A. 8, 361 Serv.—Here stood also the house of Pompey, Suet. Tib. 15; id. Gram. 15; hence the humorous play upon the word carinae, *ships* ' *keels*, Vell. 2, 77, 1; Aur. Vict. Vir. Ill. 84; cf. Dio. Cass. 48, 38, p. 555. 6801#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6800#Carina2#Cărīna, ae, f., `I` *a town of Troas*, Plin. 5, 32, 41, § 145. 6802#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6801#Carina3#Cărīna, ae, m., `I` *a mountain in Crete*, Plin. 21, 14, 46, § 79. 6803#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6802#carinarius#cārīnārĭus, ii, m. καρός = κηρός, cera, wax, `I` *he who colors wax-color*, *a dyer of yellow*, Plaut. Aul. 3, 5, 36; cf. Ov. A. A. 3, 184. 6804#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6803#Carinas#Cărīnas, ātis, m., `I` *a Roman surname*, Varr. L. L. 8, § 84; Cic. Att. 13, 33, 6805#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6804#carino1#cārĭno, āre, v. a. for scarinare, root in scortum, `I` *to abuse*, *revile*, *blame* ( = irrideo), Enn. Ann. 181; 229 Vahl.; cf. Serv. ad Verg. A. 8, 361, and Paul. ex Fest. p. 47 Müll.: carinantes = illudentes, Gloss. Isid. 6806#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6805#carino2#cărīno, āvi, ātum, 1, v. a. carina, II. B., `I` *to supply with a shell;* with *se*, of mussels, *to get shells*, Plin. 9, 33, 52, § 103.— Hence, *P. a.* : cărīnātus, a, um, *keelformed*, *shell-formed* : concha acatii modo, Plin. 9, 30, 49, § 94 : pectus animalium, id. 11, 37, 82, § 207. 6807#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6806#cariosus#cărĭōsus, a, um, adj. caries, `I` *decayed*, *rotten.* `I` Prop.: palmula, Varr. R. R. 1, 67 : terra, **too loose**, **porous**, Cato, R. R. 5, 6; 34, 1; 37, 1. Cato's expression, terra cariosa, is explained by Pliny as meaning: arida, fistulosa, scabra, canens. exesa, pumicosa, Plin. 17, 5, 3, § 34; but better by Col. 2, 4, 5, as = varia, i. e. *wet on the surface and dry below* :—os, Cels. 8, 2: dentes, Phaedr. 5, 10, 5; Plin. 32, 7, 26, § 82: vina, **flat**, Mart. 13, 120 : amphora Falerni, id. 11, 50.— `II` Trop. (cf. caries, II.), *withered*, *dry by old age* : nemo illā vivit carie cariosior, Afran. ap. Non. p. 21, 27: senectus, Ov. Am. 1, 12, 29 : vetustas, Prud. Cath. 10, 149 : dii, i. e. statuae deorum, id. ap. Symm. 1, 435: dotes perfidiā cariosi, Ambros. Ep. 10, 3.— *Sup.* and adv. not found. 6808#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6807#caris#cāris, ĭdis, f., = καρίς, `I` *a kind of seacrab*, Ov. Hal. 130. 6809#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6808#carisa#carisa, ae, f., `I` *an artful woman*, Paul. ex Fest. p. 44 Müll. 6810#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6809#caristia#căristĭa, v. charistia. 6811#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6810#caritas#cārĭtas, ātis, f. carus. `I` Prop., *dearness*, *costliness*, *high price*, etc. (opp. vilitas): annonae, Cic. Verr. 2, 3, 18, § 47; 2, 3, 92, § 215; id. Off. 3, 12, 50; Liv. 44, 7, 10; Suet. Ner. 45: rei frumentariae (opp. vilitas annonae), Cic. Imp. Pomp. 15, 44 : nummorum, id. Att. 9, 9, 4 : olei, Plin. 18, 28, 68, § 273 : vini, Suet. Aug. 42.—Also *absol.* caritas (sc. annonae), *high prices*, Cato, R. R. 3: ut tum vendas cum caritas est, Varr. R. R. 1, 69 : cum alter annus in vilitate, alter in summā caritate fuerit, Cic. Verr. 2, 3, 93, § 216; id. Off. 2, 17, 58.— `II` Trop., *regard*, *esteem*, *affection*, *love* (cf. amor, I.; in good prose; syn.: benevolentia, favor, studium): cum deorum tum parentum patriaeque cultus eorumque hominum, qui aut sapientiā aut opibus excellunt, ad caritatem referri solet: conjuges autem et liberi, et fratres et alii, quos usus familiaritasque conjunxit, quamquam etiam caritate ipsā, tamen amore maxime continentur, Cic. Part. Or. 25, 88; hence, opp. amor, as *esteem* to personal affection: si id videare, quod sit utile ipsis, defendere... haec res amorem magis conciliat, illa virtutis defensio caritatem, id. de Or. 2, 51, 206; cf. Treb. ap. id. Fam. 12, 16, 2; Liv. 24, 4, 8: ut qui pacem belli amore turbaverant, bellum pacis caritate deponerent, Tac. H. 2, 37 : amor πάθος, caritas ἦθος, Quint. 6, 2, 12: caritas, quae est inter natos et parentes, Cic. Lael. 8, 27; Quint. prooem. § 6: liberalitate qui utuntur benevolentiam sibi conciliant et caritatem, id. Fin. 1, 16, 52; id. Lael. 27, 102; Quint. 11, 1, 72: ingenita erga patriam caritas, Liv. 1, 34, 5 : retinere caritatem in aliquem, Cic. Lael. 19, 70 : sanguine et caritate propior, Tac. A. 6, 46 : caritatem paraverat loco auctoritatis, id. Agr. 16 *fin.* — The subjoined *gen.* is usu. objective: patriae et suorum, Cic. Off. 3, 27, 100; id. Sest. 24, 53; Nep. Alcib. 5, 1: rei publicae, Cic. Phil. 12, 8, 20; Liv. 2, 2, 5: domini, id. 1, 51, 8 : Syracusanorum, id. 25, 28, 7 : Hieronis, id. 24, 5, 1 : liberum, id. 8, 7, 18 : filiae, Tac. A. 12, 4 : ipsius soli, Liv. 2, 1, 5 : sedium suarum, id. 5, 42, 2; Quint. 6, 2, 14.—But sometimes also subjective, *love entertained by one* : hominum, deorum, Cic. N. D. 1, 44, 122; id. de Or. 2, 58, 237: civium, id. Phil. 1, 12, 29; Liv. 24, 4, 8 (with amor); or, more rarely, of the cause or ground of the love: caritas illius necessitudinis, Cic. Sest. 3, 6 : benevolentiae, id. Lael. 9, 32.—In plur. of the different species of affection: omnes omnium caritates patria una complexa est, Cic. Off. 1, 17, 57; id. Fin. 3, 22, 73: liberum, App. M. 5, p. 171.— `I.B` In late Lat., meton., caritates = cari, *the loved persons*, Amm. 18, 8, 14; 24, 1, 9. 6812#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6811#caritores#cārĭtōres 1. caro, `I` *wool - carders*, Gloss. Papiae. 6813#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6812#Carmani#Carmāni, ōrum, m., = Καρμανοί, `I` *a people on the Persian Gulf*, now *Kerman* and *Laristan*, Mel. 3, 8, 4 and 6; Plin. 12, 17, 40, § 79; Luc. 3, 250; *whose country was called* Carmānĭa, now *Kirman*, Plin. 6, 23, 25, § 95; Curt. 9, 10, 20. 6814#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6813#Carmelus#Carmēlus, i, m.,, = Κάρμηλος. `I` *Mount Carmel*, *a high*, *steep mountain in Phœnicia*, *on the sea-coast*, now *Karmel* or *Karmul;* also *the town on*, *and the god of*, *this mountain*, Tac. H. 2, 78; Suet. Vesp. 5: Carmelum promontorium et oppidum, Plin. 5, 19, 17, § 75.—Also called Carmel, Vulg. Isa. 29, 17.— `II` *A small town in Judœa*, *with a mountain of the same name*, *near the Dead Sea*, Vulg. Josh. 15, 55; id. 1 Reg. 15, 12; 25, 2 al.—Hence, Carmēlītes, ae, m., *an inhabitant of Mount Carmel*, *a Carmelite*, Vulg. 1 Par. 11, 37; and Carmēlī-tis, ĭdis, f., *a woman of Mount Carmel*, Vulg. 1 Par. 3, 1. 6815#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6814#carmen1#carmen, ĭnis, n. (old form cas-men, Varr. L. L. p. 86 Bip.) [Sanscr. çasto declaim, praise; cf.: camilla, censeo], `I` *a tune*, *song; poem*, *verse; an oracular response*, *a prophecy; a form of incantation* (cf.: cano, cantus, and canto). `I` In gen., *a tune*, *song*, *air*, *lay*, *strain*, *note*, *sound*, both vocal and instrumental (mostly poet.; in prose, instead of it, cantus; cf. also versus, numeri, modi): carmen tuba ista peregit ( = sonus), Enn. Ann. 508 Vahl.: carmine vocali clarus citharāque Philammon, Ov. M. 11, 317; cf. vocum, id. ib. 12, 157 : per me (sc. Apollinem) concordant carmina nervis, id. ib. 1, 518; cf. id. ib. 11, 5; 5, 340: solaque culminibus ferali carmine bubo Saepe queri, Verg. A. 4, 462; so id. G. 4, 514; Ov. M. 10, 453: cygnorum, id. ib. 5, 387; cf. id. ib. 14, 430; Mart. 13, 77: citharae liquidum carmen, Lucr. 4, 981; cf. id. 2, 506; Hor. C. 1, 15, 15: lyrae carmen, Prop. 2, 1, 9 Hertzb.: canere miserabile carmen, Ov. M. 5, 118 : harundineum, id. Tr. 4, 1, 12 : socialia carmina, id. H. 12, 139 : barbaricum, id. M. 11, 163.—With allusion to playing on the cithara: hoc carmen hic tribunus plebis non vobis sed sibi intus canit, Cic. Agr. 2, 26, 68; cf. Aspendius.—Also *the sound of waves*, Claud. Cons. Mall. Th. 319; cf. Auct. Aetn. 295.— `II` Esp., *a composition in verse*, *a poem; poetry*, *verse*, *song*, whether in a broader sense, of *every kind of poetic production*, epic, dramatic, lyric (opp. to prose and to cantus, the melody), or, in a more restricted sense, for *lyric poetry.* `I.A` Cum hanc felicitatem non prosa modo multi sint consecuti sed etiam carmine, Quint. 10, 7, 19; cf. id. 1, 8, 2; 8, 6, 27; 10, 1, 95: perspicuum est, et cantus (melodies) tum fuisse rescriptos vocum sonis et carmina (words), Cic. Tusc. 4, 2, 3; id. de Or. 2, 8, 34; 3, 51, 197: carminibus cum res gestas coepere poetae Tradere, Lucr. 5, 1444 : Maeonii carminis alite, Hor. C. 1, 6, 2 : epicum carmen, Quint. 10, 1, 62 : heroici sublimitas, id. 1, 8, 5; cf. Prop. 3 (4), 3, 16. Iliacum, Hor. A. P. 129 : historia quodammodo carmen solutum, Quint. 10, 1, 31 : Pierium, Lucr. 1, 946; 4, 21: tragicum, Hor. A. P. 220 : carmina Livi, id. Ep. 2, 1, 69; cf. Tac. A. 11, 13: Saliorum carmina, Varr. L. L. 3, 26; 9, 61; Quint. 1, 6, 40; Hor. Ep. 2, 1, 86 Schmid.; cf. Liv. 1, 20, 4 al.: lyricorum carmina, Quint. 9, 4, 53; Prop. 4 (5), 6, 32. Aeolium, Hor. C. 3, 30, 13 : Lydis remixto carmine tibiis, id. ib. 4, 15, 30; cf. id. Epod. 9, 5: carmen funebre proprie Naenia, Quint. 8, 2, 8 : carmina quae in Phaeacum epulis canuntur, Cic. Brut. 18, 71; cf. id. ib. 19, 75: lascivum, Quint. 9, 4, 108 : obscena, **satirical**, **abusive poems**, **libels**, Prop. 1, 16, 10; the same: famosum, Hor. Ep. 1, 19, 31 Schmid.: malum, id. ib. 2, 1, 153; id. S. 2, 1. 82 Heind.: obliquum, Stat. S. 1, 2, 27 : probrosum, Tac. A. 4, 31; cf.: si quis carmen condidisset quod infamiam faceret flagitiumve alteri, Cic. Rep. 4, 10, 12; and Fragm. XII. Tab. 8, 1, ap. Wordsw. Fragm. and Spec. p. 259 sq.; Fischer ad Cic. Tusc. 4, 2, 4.—Phrases: canere, Cic. Brut. 18, 71; Liv. 1, 20, 4 al.: cantare cui, Hor. C. 3, 1, 4 : cantitare, Cic. Brut. 19, 75 : CONDERE, XII. Tab. ap. Cic. Rep. 4, 10, 12; Lucr. 5, 1; Hor. S. 2, 1, 82; id. A. P. 436: contexere, Cic. Cael. 8, 18 : disponere, Lucr. 3, 420 : pangere, id. 1, 934; 4, 9: fingere, Hor. C. 4, 2, 32; id. Ep. 2, 1, 227; id. A. P. 331: dicere, id. C. 4, 12, 10; id. C. S. 8: dictare, id. S. 1, 10, 75; id. Ep. 2, 1, 110: docere, id. C. 2, 19, 1 : ad umbilicum adducere, id. Epod. 14, 7 : deducere ad sua tempora, Ov. M. 1, 4 : fundere, Cic. Tusc. 1, 26, 64 : componere ad lyram, Quint. 1, 10, 29; cf. id. 11, 2, 11.— `I.B` Esp. `I.A.1` In a restricted sense for *lyric* or *epic poetry* : carmine tu gaudes, hic delectatur iambis, Hor. Ep. 2, 2, 59 Schmid.; cf.: carmina compono, hic elegos, id. ib. 2, 2, 91 : amabile carmen, i. e. *a love poem* or *song*, id. ib. 1, 3, 24.—And opp. to the drama for *an epic* or *lyric poem* : fabula, quae versatur in tragoediis atque carminibus, Quint. 2, 4, 2.— `I.A.2` *A part of a great epic poem*, *a book*, *canto* : in primo carmine, Lucr. 6, 937. — `I.A.3` *A poetic inscription* : et tumulum facite et tumulo superaddite carmen: Daphnis ego, etc., Verg. E. 5, 42; id. A. 3, 287; Ov. M. 14, 442; id. F. 3, 547 al.— `I.A.4` *A response of an oracle*, *a prophecy*, *prediction* : ultima Cumaei venit jam carminis aetas, Verg. E. 4, 4; so Ov. M. 6, 582; Liv. 1, 45, 5; 23, 11, 4; 25, 12, 4; 29, 10, 6; 38, 45, 3; Tac. A. 3, 63; 4, 43; 6, 12 al.— `I.A.5` *A magic* *formula*, *an incantation* : MALVM, Fragm. XII. Tab. ap. Plin. 28, 2, 4, § 17; cf. Fragm. XII. Tab. 8, 1, a. ap. Wordsw. Fragm. and Spec. p. 260: polleantne aliquid verba et incantamenta carminum, Plin. 28, 2, 3, § 10 : carmina vel caelo possunt deducere lunam; Carminibus Circe socios mutavit Ulixi, Verg. E. 8, 69 sq.; so id. A. 4, 487; Hor. Epod. 5, 72; 17, 4; id. S. 1, 8, 19; Prop. 2 (3), 28, 35; Ov. M. 7, 137; 14, 58; Quint. 7, 3, 7; Tac. A. 2, 69; 4, 22 al.— `I.A.6` On account of the very ancient practice of composing forms of religion and law in Saturnian verse, also *a formula in religion* or *law*, *a form* : diro quodam carmine jurare, Liv. 10, 38, 10; 10, 41, 3; 31, 17, 9; 1, 24, 6 and 9; Plin. 28, 2, 3, § 12: cruciatus carmina, Cic. Rab. Perd. 4, 13; cf. id. Mur. 12, 26: lex horrendi carminis erat: duumviri perduellionem judicent, etc., **of a dreadful form**, Liv. 1, 26, 6 : rogationis carmen, id. 3, 64, 10.— `I.A.7` *Moral sentences* composed in verses: Appii Caeci carmen, Cic. Tusc. 4, 2, 4; cf.: liber Catonis qui inscriptus est Carmen de moribus, Gell. 11, 2, 2 : ut totum illud, VTI. LINGVA. NVNCVPASSIT., non in XII. tabulis, sed in magistri carmine scriptum videretur, Cic. de Or. 1, 57, 245 : necessarium, id. Leg. 2, 23, 59. 6816#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6815#carmen2#carmen, ĭnis, n. 1. caro, `I` *a card*, for wool or flax, Venant. Ep. Praem. Carm. 6, 5. 6817#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6816#Carmenta#Carmenta, ae, v. Carmentis. 6818#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6817#Carmentalia#Carmentālĭa, ĭum, -is, e, and Car-mentārĭi, v. Carmentis. 6819#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6818#Carmentis#Carmentis, is ( Carmenta, ae, Liv. 1, 7, 8 Weissenb. ad loc.; Hyg. Fab. 277), f. carmen, q. v., `I` *a Roman goddess of prophecy*, *acc. to mythologists*, *the mother of Evander*, *who went with him from Arcadia to Latium* (hence Arcadia dea, Ov. F. 1, 462: Parrhasia dea, id. ib. 1, 618 : Tegeaea parens, id. ib. 1, 627 : Tegeaea sacerdos, id. ib. 6, 531, and Maenalis nympha, id. ib. 1, 634), *and uttered oracles on the Capitoline Hill*, Ov. F. 1, 462 sq.; Liv. l. l.; 5, 47, 2; Hyg. Fab. 277; Verg. A. 8, 336 sq., and Serv. ad h. l. —Also represented as two goddesses, Carmentes, and under the especial names Postverta and Prorsa (the backwards and forwards looking goddess), Varr. ap. Gell. 16, 16; Serv. ad Verg. l. l.—Hence, `I..1` Car-mentālis, e, *of* or *pertaining to Carmentis* : flamen, Cic. Brut. 14, 56 : porta, **a gate at Rome**, **near the temple of Carmentis**, **in the eighth district**, **through which the Fabii marched to the contest so destructive to themselves**, Liv. 2, 49, 8; 24, 47, 15; 25, 7, 6; Verg. A. 8, 338; hence, as ominous, also called Porta Scelerata, Fest. p. 334, a; 335 and 284, a Müll.; cf. Ov. F. 2, 201, and Nieb. Röm. Gesch. 2, p. 222.— `I..2` Subst. `I.A` Carmentālĭa, ĭum, n., *the festival of Carmentis*, celebrated on the 11th and 15th of January, Varr. L. L. 6, § 12; Kalend. ap. Inscr. Orell. 2, p. 382; cf. Macr. S. 1, 16.— `I.B` Carmentārĭi, *the priests of Carmentis*, Serv. ad Verg. A. 8, 336. 6820#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6819#carminabundus#carmĭnābundus, a, um, adj. 1. carmino, `I` *versifying*, Sid. Ep. 8, 11. 6821#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6820#carminatio#carmĭnātĭo, ōnis, f. 2. carmino, `I` *a carding* : unguium, **with the claws**, Plin. 11, 23, 27, § 77. 6822#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6821#carminator#carmĭnātor, ōris, m. id., `I` *a carder*, Inscr. Orell. 4103. 6823#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6822#carmino1#carmĭno, āre, v. a. 1. carmen, `I` *to make verses* (post-class.): votivum quippiam, Sid. Ep. 1, 9 : verba Graia, id. ib. 9, 15. 6824#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6823#carmino2#carmĭno, āvi, ātum, 1, v. a. 2. carmen, `I` *to card* : lanam, Varr. L. L. 7, § 54; Plin. 9, 38, 62, § 134: linum, id. 19, 1, 3, § 18. 6825#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6824#Carmo#Carmo, ōnis, or Carmōna, ae, f., `I` *a city of* Hispania Baetica, now *Carmona*, Liv. 33, 21, 8 (acc. to Cod. Bamb.); Auct. B. Alex. 57.— Carmonenses, *its inhabitants*, Caes. B. C. 2, 19. 6826#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6825#Carna#Carna, ae, f. cf. Cardea, `I` *a goddess*, previously called Crane, *guardian of doorhinges* (i. e. *of domestic life*) *and the life of man*, Ov F. 6, 101 sq.; Macr. S. 1, 12. 6827#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6826#carnalis#carnālis, e, adj. 2. caro, `I` *fleshly*, *carnal* (opp. to spiritalis; eccl. Lat.): delicta, Tert. Poen. 3 : oculi, Min. Fel. Oct. 32 : stirps, Prud. Apoth. 1051.— *Subst.* : carnālĭa, um, n., *carnal things* (opp. spiritalia), Lact. 4, 17, 21.— *Adv.* : carnālĭter, *carnally*, Tert. Bapt. 7 *fin.*; Hier. Ep. 54, n. 9; Prud. Apoth. 436. 6828#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6827#carnalitas#carnālĭtas, ātis, f. carnalis, `I` *fleshli ness*, *carnality* (eccl. Lat.), Aug. Serm. 186; id. Temp. 2. 6829#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6828#carnaliter#carnālĭter, adv., v. carnalis `I` *fin.* 6830#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6829#carnarius#carnārĭus, a, um, adj. 2. caro, `I` *of* or *belonging to flesh; subst.* `I` carnārĭus, ii, m. `I.A` Carnarius κρεωπώλης, *a dealer in flesh*, *a butcher*, Gloss. Vet.— `I.B` Humorously, *one who admires a plump habit of body*, *a lump of flesh*, Mart. 11, 100, 6.— `II` car-nārĭum, ii, n. `I.A` *A frame furnished with hooks to hang up meats over the hearth for smoking* or *drying*, etc., Plaut. Ps. 1, 2, 64; 1, 2, 66; Cato, R. R. 13, 1; 14, 2; Varr. R. R. 2, 4, 3; id. ap. Non. 400, 14; 545, 12; Col. 12, 53, 3; 135, 4; 136, 1.— `I.B` *A larder*, *pantry*, Plaut. Capt. 4, 4, 6; id. Curc. 2, 3, 45; Plin. 18, 25, 60, § 227; 19, 4, 19, § 57. 6831#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6830#carnatio#carnātĭo, ōnis, f. id., `I` *fleshiness*, *corpulency*, Cael. Aur. Tard. 1, 4, 113. 6832#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6831#carnatus#carnātus, a, um, adj. id., `I` *fleshy*, *fat*, *corpulent*, Cael. Aur. Tard. 1, 4, 95. 6833#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6832#Carneades#Carnĕădes, is, m., = Καρνεάδης, `I` *a distinguished philosopher of Cyrene*, *a pupil of the Stoic Diogenes*, *the founder of the New Academy in Athens*, Cic. Ac. 2, 6, 16; 2, 42, 131; 2, 45, 137 sq.; id. Tusc. 4, 3, 5; id. de Or. 1, 11, 49; 2, 38, 161; Gell. 17, 15, 1; 17, 21, 1; Quint. 12, 3, 35; Lact. 5, 14.—Hence, `II` Carnĕădēus or -dīus, a, um, adj., *of Carneades* : sententia, Cic. Ac. 2, 48, 148 : divisio, id. Fin. 5, 6, 16 : finis, id. ib. 4, 18, 49 : vis, id. de Or. 3, 19, 71 al. 6834#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6833#carneus#carnĕus, a, um, adj. 2. caro, `I` *of flesh* (post-class.). `I` Prop.: tunica, Aug. Serm. 344 : membra, Maximian. Gall. 1, 85.— `II` Trop., *carnal* (opp. spiritalis): lex, Prud. Apoth. 370. 6835#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6834#Carni#Carni, ōrum, m., `I` *a Celtic people in Upper Italy*, *east of Aquileia*, *extending to Cärnthen*, now *Krain*, Mel. 2, 4, 2; Plin. 3, 18, 22, § 127; Inscr. Orell. 4040; *their chief town was* Carnūs, untis, Liv. 43, 1, 2.— Hence, Carnĭcus, a, um: Alpes, **the Carnic Alps**, Plin. 3, 25, 28, § 147. 6836#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6835#carnicula#carnĭcŭla, ae, f. dim. 2. caro, `I` *flesh*, Prisc. p. 684 P. 6837#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6836#carnifex#carnĭfex or carnŭfex, fĭcis, m. v. caro-facio, `I` *an executioner*, *hangman*, Plaut Bacch. 4, 4, 37; id. Capt. 5, 4, 22; id. Rud. 3, 6, 19; Cic. Verr. 2, 5, 45, § 118; id. Phil. 11, 3, 7; id. Quint. 15, 50; id. Rab. Perd. 4, 12; Quint. 5, 10, 59; Lucr. 3, 1017; Cat. 97, 12; Juv. 8, 175 al.; *this office was considered so disgraceful that he was not permitted to live in the city*, Cic. Rab. Perd. 4 sq.; *but in the Subura*, Mart. 2, 17, 1 sqq.— `I...b` As a term of reproach, *scoundrel*, *villain*, *rascal*, Plaut. Am. 1, 1, 220; 2, 1, 41; Ter. And. 1, 2, 12; id. Eun. 4, 4, 3; Cic. Pis. 5, 11.— `II` Trop., *tormenter*, *murderer*, Ter. And. 4, 1, 27 Don.; Cic. Verr. 2, 1, 3, § 9; Liv. 2, 35, 1; 2, 56, 8; 2, 42, 23 *fin.* : Fortuna gloriae carnifex, **murderer**, **destroyer of fame**, Plin. 28, 4, 7, § 39. — Poet., adj., *murderous*, *killing* : carnifex avis, Mart. 11, 84, 10 : pedes (sc. podagrici), id. 12, 48, 10 : manus, Sil. 1, 173 : epulae, **deadly**, Claud. B. Gild. 178 : libido, Arn. 1, 41. 6838#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6837#carnificina#carnĭfĭcīna ( carnŭf-), ae. f. carnifex. `I` *The office of executioner* or *hangman; capital punishment*, *execution* : carnificinam facere = carnificem esse, Plaut. Capt. 1, 2, 23; cf. id. Cist. 2, 1, 1: locus carnificinae, Suet. Tib. 62.—Hence, `II` Per meton., *the rack*, *torture*, *torment* : dolores atque carnificinas facere, Cato ap. Gell. 10, 3, 17; and ap. Non. p. 187, 30; so, carnificinam subire, Cic. Tusc. 5, 27, 78 : in ergastulum et carnificinam duci, Liv. 2, 23, 6.— `I.B` Trop. : cum omnis perturbatio miseria est, tum carnificina est aegritudo, Cic. Tusc. 3, 13, 27; cf. id. Sest. 65, 135 (= crudelitas). 6839#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6838#carnifico#carnĭfĭco ( carnŭf-), ātus, āre, v. a. ( carnĭfĭcor, āri, v. dep., acc. to Prisc. p. 791 P.) [id.], `I` *to execute*, *behead* : carnifical. (hostes) jacentes, **to be cut in pieces**, **mangled**, Liv. 24, 15, 5 : vitam cum dolore et insigni cruciatu carnificatus amisit, Sisenn. ap. Prisc. p. 793 P.; Tert. adv. Marc. 1, 2. 6840#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6839#carniger#carnĭger, ĕra, ĕrum, adj. 2. caro-gero, `I` *bearing flesh* : deus, Cassiod. Eccl. Hist. 7 *fin.* 6841#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6840#carnis#carnis, is, v. 2. caro. 6842#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6841#carnivorus#carnĭvŏrus, a, um, adj. 2. caro-voro; of animals, `I` *feeding on flesh*, *carnivorous.* perh. only Plin. 9, 24, 40, § 78; 10, 73, 93, § 199. 6843#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6842#carnosus#carnōsus, a, um, adj. 2. caro, `I` *abounding in flesh*, *fleshy.* `I.A` Of animals: cervix, Cels. 4, 1 : palatum aquatilium, Plin. 11, 37, 65, § 171 : manus, id. 11, 43, 98, § 243 : crura, id. 11, 45, 105, § 253 : candor carnosus sanguineis venis, id. 11, 37, 54, § 144.— *Comp.*, Plin. 27, 8, 40, § 63.— `I.B` Of plants: resina, Plin. 14, 20, 25, § 123 : folia, id. 16, 24, 38, § 90 : radices, id. 16, 31, 56, § 127 : misy carnosius, id. 19, 3, 12, § 36 : carnosissimae olivae, id. 15, 3, 4, § 15; so also cortex, id. 25, 5, 21, § 53. 6844#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6843#carnulentus#carnŭlentus, a, um, adj. id., `I` *like flesh* (post-class.): tactus, Sol. 2, 41 : pectora, Prud. στεφ. 10, 372. 6845#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6844#Carnuntum#Carnuntum, i, n., `I` *an old Celtic town of Upper Pannonia*, *on the Danube* (now near *Haimburg*), Vell. 2, 109, 5; Plin. 4, 12, 25, § 80; Inscr. Orell. 2288 al. 6846#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6845#Carnus#Carnūs, untis, v. Carni. 6847#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6846#Carnutes#Carnūtes, um, m., = Καρνοῦτοι, `I` *a people in Gaul*, *on both sides of the Liger*, *whose chief town was Autricum*, now *Chartres*, in the *Départ. d* ' *Eure et Loire*, Caes. B. G. 2, 35; 5, 25; 5, 56; 6, 2; 6, 4; 7, 2; 8, 31; ap. Tib. 1, 7, 12.— *Adj.* : Carnōtēnus, a, um, *of* or *belonging to the Carnutes*, Sulp. Sev. Dial. 3, 2 al.—As *subst.* : Carnūtē-ni, ōrum, m., = Carnutes, Plin. 4, 18, 32, § 107 Jan. 6848#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6847#caro1#cāro, ĕre, v. a. cf. Gr. κείρω; Germ. scheren; Engl. sheer, `I` *to card* (very rare), Plaut. Men. 5, 2, 46; and in Naev. acc. to Varr. L. L. 7, § 54 Müll., p. 92 Bip. (cf.: caritores, 2. carmen, 2. carmino, etc.). 6849#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6848#caro2#căro, carnis ( nom. carnis, Liv. Andron. ap. Prisc. p. 684 P.; Liv. 37, 3, 4; abl. carni, Plaut. Capt. 4, 4, 6), f. Sanscr. kravya; Gr. κρέας; Germ. Kern, `I` *flesh* (animal or vegetable). `I` Lit., of animals: deturbavit totum cum carni carnarium, Plaut. Capt. 4, 4, 6 : carnem Latinis petere, Cic. Planc. 9, 23; id. Pis. 27, 67: alicui carnem dare, Liv. 32, 1, 9; 37, 3, 4: lacte et carne vivere, Caes. B. G. 5, 14; 6, 22: ferina, **venison**, Sall. J. 89, 7 : cruda, Suet. Ner. 37 : tosta, Ov. M. 12, 156 al.; cf. humana, Plin. 6, 30, 35, § 195.—So also freq. in plur., Enn. Ann. 327 Vahl.; Ov. M. 2, 769; 14, 208; Plin. 23, 7, 64, § 126 et saep.— *The flesh*, *pulp*, *of fruits*, Plin. 15, 24, 27, § 96; 28, 14, 58, § 205; Pall. Febr. 25, 12; id. Nov. 17, 1.—Also *the inner*, *white part of the wood of trees*, *under the alburnum*, Plin. 16, 38, 72, § 181.— `I..2` Esp., of the human *body* (in opp. to the spirit), as the seat of the passions: animus liber habitat: numquam me caro ista compellet ad metum, Sen. Ep. 65, 22.—In contempt: caro putida, **of a stupid person**, Cic. Pis. 9, 19.— `I.B` Meton., of precious stones, the Gr. σαρκίον, *the soft part*, Plin. 37, 5, 18, § 73.— `II` Trop., of discourse, *richness* : Aeschines carnis plus habet, minus lacertorum, Quint. 10, 1, 77 Spald. and Frotsch. 6850#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6849#caro3#cārō, adv., v. carus `I` *fin.* 6851#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6850#caroenum#căroenum, i, v. carenum. 6852#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6851#caros#cărŏs, i, m., = κάρος, `I` *heavy sleep*, *torpor*, *sleep of death*, Cael. Aur. Acut. 3, 5.— `II` *The seed of the hypericon*, Plin. 26, 11, 73, § 119. 6853#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6852#carota#cărōta, ae, f., `I` *a carrot*, Apic. 3, 21. 6854#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6853#carpasum#carpăsum, i, n., = κάρπασον, `I` *a plant with narcotic juice*, Dig. 39, 4, 16, § 7; Col. 10, 17; the same, called carpăthĭum, Plin. 32, 5, 20, § 58. 6855#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6854#carpathium#carpăthĭum, ii, v. carpasum. 6856#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6855#Carpathius#Carpăthĭus, a, um, v. Carpathus. 6857#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6856#Carpathus#Carpăthus ( -ŏs, Mel. 2, 7, 13), i, f., = Κάρπαθος, `I` *an island in the Ægean Sea*, *between Crete and Rhodes*, now *Scarpanto*, Plin. 4, 12, 23, § 71; 5, 31, 36, § 133.— `II` Deriv.: Carpăthĭus, a, um, adj., = Καρπάθιος, *Carpathian* : mare, **the sea named from Carpathus**, Mel. 2, 7, 13; Plin. 4, 12, 23, § 71; Prop. 3 (4), 7, 12; Verg. A. 5, 595; Hor. C. 4, 5, 10: gurges, Verg. G. 4, 387; and pelagus, Hor. C. 1, 35, 8; Col. 8, 16, 10: undae, Prop. 2, 5, 11 : vates, i. e. **Proteus**, **who had his abode there**, Ov. M. 11, 249; cf. Verg. l. l. and Serv.; so also senex, Ov. Am. 2, 15, 10. 6858#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6857#carpatina#carpătĭna, v. carbatina. 6859#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6858#carpentarius#carpentārĭus, a, um, adj. carpentum, `I` *of* or *pertaining to a wagon* or *chariot* : fabricae, Plin. 16, 8, 13, § 34 : artifex, *a wagon* - or *carriage-maker*, Lampr. Alex. Sev. 52; cf. fabri, Dig. 50, 6, 6 : vehiculu m = carpentum, Treb. XXX. Tyrann. 29.— `II` Subst. `I.A` carpentārĭus, ii, m., *a carriage-driver*, *coachman*, Cod. Th. 8, 5, 31.— `I.B` carpentārĭa, ae, f. (sc. fabrica), *a wagon* - or *carriage - maker* ' *s workshop*, Firm. 2, 10. 6860#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6859#carpentum#carpentum, i, n., `I` *a two-wheeled*, *covered carriage*, *coach*, or *chariot*, esp. used in town and by women, Prop. 4 (5), 8, 23; Ov. F. 1, 619; Liv. 5, 25, 9; 1, 48, 6; 34, 3, 9; Tac. A. 12, 42; Juv. 8, 147 al.; cf. Becker, Gallus, 3, p. 10; Dict. of Antiq.: funebre or pompaticum, Suet. Calig. 15; id. Claud. 11; Isid. Orig. 20, 12, 3: Gallica, Liv. 31, 21, 17; cf. Flor. 1, 18, 27: Cimbrorum, id. 3, 3, 16 : Britannorum, id. 3, 10, 17.— `II` *A wagon* or *cart* for agricultural use (post-Aug.): stercoris, **a dung-cart**, Pall. Sept. 1, 2. 6861#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6860#Carpesii#Carpēsĭi or Carpētāni, ōrum, m., `I` *a people in* Hispania Tarraconensis, *the south-western neighbors of the Celtiberi*, Liv. 23, 26, 5; 21, 5, 11 and 16; Plin. 3, 3, 4, § 19. —Hence, Carpētānus, a, um, adj., *of the Carpetani* : juga, Plin. 3, 1, 2, § 6; and Carpētānĭa, ae, f., *the country of the Carpetani*, Plin. 3, 3, 4, § 25. 6862#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6861#carpheotum#carphĕōtum, i, n., `I` *an excellent kind of white frankincense*, Plin. 12, 14, 32, § 60 (carfiathum, Sillig). 6863#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6862#carphologia#carphŏlŏgĭa, ae, f., = καρφολογία, of sick persons, `I` *a picking of pieces of straw from the* ( *mud*) *walls*, Cael. Aur. Acut. 1, 4 and 5. 6864#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6863#carphos#carphŏs, n., = κάρφος, `I` *a plant;* in pure Lat. faenum Graecum, *goat* ' *s-thorn*, *fenugreek*, Plin. 24, 19, 120, § 184. 6865#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6864#Carpi#Carpi, ōrum, m., `I` *a people on the Danube*, *in Dacia*, Eutr. 9, 25; Vop. Aur. 30; Lact. Mort. Pers. 4, 3. 6866#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6865#Carpinatius#Carpinātĭus, i, m., `I` *the pro-magister of the Publicani in Sicily under Verres*, *and one of the chief agents in his robberies*, Cic. Verr. 2, 3, 71, § 167 al. 6867#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6866#carpineus#carpīnĕus, a, um, adj. carpinus `I` *made of hornbeam* : manubria, Col. 11, 2, 92. 6868#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6867#carpinus#carpīnus, i, f., `I` *hornbeam* of two species, `I` Alba or carpinus alone: Carpinus betulus, Linn.; now *carpino bianco*, Vitr. 2, 9, 12, p. 74 Bip.; Col. 5, 7, 1; Plin. 16, 15, 26, § 67; 16, 18, 30, § 74; 16, 43, 83, § 227. — `II` Atra, now called *sappino* : Carpinus ostrya, Linn.; Cato, R. R. 31; cf. Plin. 16, 39, 75, § 193. 6869#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6868#carpisculus#carpiscŭlus or carpuscŭlus, i, m. κρηπις, crepida. `I` *A kind of shoes*, Vop. Aur. 30.— `II` In architecture, *groundwork*, *basement*, Inscr. Orell. 3272. 6870#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6869#carpistes#carpistes, ae, m. καρπιστής, `I` *one of the Æons of Valentinus*, i. q. horos, Tert. adv. Val. 9. 6871#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6870#carpo#carpo, psi, ptum, 3 cf.: rapio, ἁρπάζω, καρπος; Engl. grab, grip, grasp. `I` Lit., of plants, flowers, fruits, etc., *to pick*, *pluck*, *pluck off*, *cull*, *crop*, *gather* (class.; in prose and poetry, esp. in the latter very freq.; syn. decerpere). `I.A` In gen.: (flos) tenui carptus ungui, Cat. 62, 43; Hor. C. 3, 27, 44; Ov. M. 9, 342: ab arbore flores, id. ib. 9, 380; cf. infra, II.: rosam, poma, Verg. G. 4, 134 : violas et papavera, id. E. 2, 47 : violas, lilia, Ov. M. 5, 392 : frondes uncis manibus, id. G. 2, 366 : plenis pomaria ramis, Ov. H. 4, 29 : vindemiam de palmite, Verg. G. 2, 90 : fructus, id. ib. 2, 501 : frumenta manu, id. ib. 3, 176.— `I.B` Esp. `I.A.1` Of animals, *to take something as nourishment* (cf. Burm. ad Phaedr. 1, 28, 4); first, of nourishment from plants, *to crop*, *pluck off*, *browse*, *graze on*, etc. (syn. depascere); also of flesh, *to eat*, *devour* (rare): alia (animalia) sugunt, alia carpunt, alia vorant, alia mandunt, Cic. N. D. 2, 47, 122 : carpunt gramen equi, Verg. A. 9, 353; id. G. 2, 201; Ov. M. 1, 299: herbam, Verg. G. 3, 296; 3, 465; Ov. M. 13, 927: pabula, id. ib. 4, 217; id. F. 4, 750: alimenta, id. M. 15, 478 : apes carpunt ex oleā arbore ceram, e fico mel, etc., **gather**, Varr. R. R. 3, 16, 24 sq.; cf.: apis carpens thyma, Hor. C. 4, 2, 29.— Poet. : Invidia (personif. envy) summa cacumina carpit, Ov. M. 2, 792 : nec carpsere jecur volucres, id. ib. 10, 43; cf. Phaedr. 1, 28, 4.—Sometimes transf., of men: prandium, Ter. Ad. 4, 2, 52 : carpe cibos digitis, Ov. A. A. 3, 755 : pisces, pulles, Mart. 3, 13, 1.—Also, *to carve;* hence the pun in Petr. 36 *fin.* — `I.A.2` Poet., of other things, *to tear off*, *tear away* : summas carpens media inter cornua saetas, Verg. A. 6, 245.—Of wool, *to pluck;* hence, poet., *to spin* : vellera, Verg. G. 4, 335 : pensa, id. ib. 1, 390; Prop. 3 (4), 6, 16; Hor. C. 3, 27, 64: lana carpta, **carded**, Cels. 6, 6, 1 (hence, facete: stolidum pecus, *to pluck*, i. e. *to fleece rich lovers*, Prop. 2 (3), 16, 8; Ov. A. A. 1, 420): ex collo furtim coronas, **to pull off**, Hor. S. 2, 3, 256 : crinem genasque, **to tear**, **rend**, **lacerate**, Val. Fl. 8, 7; so acc. to Servius's inaccurate account, in a fragment of the Twelve Tables: mulier faciem ne carpito, Serv. ad Verg. A. 12, 606 (instead of the real words: MVLIERES. GENAS. NE. RADVNTO.; cf. Dirks. Fragm. XII. Tab. p. 668): artus in parva frusta, Sen. Thyest. 1061.— `II` Trop. `I.A` (Acc. to I. A.) *To pluck*, *snatch*, etc.: ut omni ex genere orationem aucuper, et omnes undique flosculos carpam atque delibem, Cic. Sest. 56, 119; id. de Or. 1, 42, 191: atque in legendo carpsi exinde quaedam, Gell. 9, 4, 5 : oscula, *to pluck*, as it were, *from the lips*, *to snatch*, Prop. 1, 20, 27; Ov. H. 11, 117 Loers. *N. cr.;* id. M. 4, 358; Phaedr. 3, 8, 12 al.: basia, Mart. 5, 46, 1 : gaudia, Ov. A. A. 3, 661 : dulcia, Pers. 5, 151 : regni commoda carpe mei, Ov. F. 3, 622 : fugitivaque gaudia carpe, **and snatch pleasures as they fly**, Mart. 7, 47, 11 : delicias, Prop. 2 (3), 34, 74. — `I.B` Esp. `I.A.1` (Acc. to I. B. 1.) In a good sense, *to enjoy*, *use*, *make use of* (mostly poet.; syn.: fruor, capio): breve ver et primos carpere flores, Ov. M. 10, 85 (cf.: flore aetatis frui, Liv. 21, 3, 4): illa mihi sedes, illic mea carpitur aetas, **spent**, **lived**, **passed**, Cat. 68, 35 : diem, Hor. C. 1, 11, 8 : honores virtutis, Val. Fl. 1, 177 : auras vitales, Verg. A. 1, 388; cf. Sil. 3, 712: sub dio somnos, Verg. G. 3, 435 : quietem, id. A. 7, 414 : soporem, id. ib. 4, 522 : noctes securas, Val. Fl. 5, 48; a poet. circumlocution for vivere, degere, etc.— `I.1.1.b` In a bad sense. *To gnaw at* or *tear* character or reputation, *to carp at*, *slander*, *calumniate*, *revile* : more hominum invident, in conviviis rodunt, in circulis vellicant: non illo inimico, sed hoc maledico dente carpunt, Cic. Balb. 26, 57 : nam is carpebatur a Bibulo, Curione, Favonio, id. ad Q. Fr. 2, 3, 2 : Paulum obtrectatio carpsit, Liv. 45, 35, 5 : imperatorem, id. 44, 38, 2 : quae non desierunt carpere maligni, Quint. 11, 1, 24 : maligno sermone, Suet. Aug. 27 : obliquis orationibus, id. Dom. 2 : nonnihil vocibus, Caes. B. G. 3, 17 : aliquem sermonibus, Liv. 7, 12, 12 : sinistris sermonibus, Plin. Ep. 1, 9, 5 : Ciceronem in his, Quint. 9, 4, 64 : te ficto quaestu, Cat. 62, 36 and 37: et detorquere recte facta, Plin. Ep. 1, 8, 6 : famam vitamque, id. Pan. 53, 4; Suet. Calig. 34.— *To rob of strength*, *to weaken*, *enfeeble*, *wear away*, *consume;* or poet., with the idea extended (cf. absumo), *to consume completely*, *to destroy* : vires, Verg. G. 3, 215; Liv. 9, 27, 6: quid si carpere singula (jura) et extorquere... patiemini, id. 34, 3, 2; esp. of in ward care, anxiety, longing, etc.: at regina, gravi jamdudum saucia curā, Volnus alit venis et caeco carpitur igni, Verg. A. 4, 2; Ov. M. 3, 490; 10, 370: solane perpetua maerens carpere juventā? Verg. A. 4, 32 : curā carpitur ista mei, Ov. A. A. 3, 680 : aegra assiduo mens carpitur aestu, Val. Fl. 3, 305; Lucr. 9, 744; Sil. 15, 1: invidia carpit et carpitur unā, Ov. M. 2, 781; cf. Prop. 3 (4), 5, 3. non ego Tot tuos patiar labores carpere lividas Obliviones, **to wear away**, Hor. C. 4, 9, 33; cf.: otia corpus alunt, animus quoque pascitur illis; Inmodicus contra carpit utrumque labor, Ov. P. 1, 4, 21 sq. : aras etiam templaque demolitur et obscurat oblivio, neglegit carpitque posteritas, Plin. Pan. 55, 9 : totum potest excedere quod potest carpi, Sen. N. Q. 2, 13, 2.—So, In milit. lang., *to inflict injury upon an enemy* (esp. by single, repeated attacks), *to weaken*, *harass* : agmen adversariorum, Caes. B. C. 1, 63 : hostes carpere multifariam vires Romanas, Liv. 3, 5, 1; 22, 32, 2; 27, 46, 6; cf. id. 3, 61, 13 infra; Weissenb. ad Liv. 22, 16, 2; Tac. A. 12, 32; Luc. 4, 156: novissimum agmen, Caes. B. C. 1, 78 *fin.* : novissimos, Liv. 8, 38, 6 : extrema agminis, id. 6, 32, 11. — `I.A.2` *To separate a whole into single parts*, *to cut to pieces*, *divide* (syn.: dividere, distribuere): neque semper utendum est perpetuitate, sed saepe carpenda membris minutioribus oratio est, Cic. de Or. 3, 49, 190: in multas parvasque partes carpere exercitum, Liv. 26, 38, 2 : summam unius belli in multa proelia parvaque, id. 3, 61, 13 : Erymanthus... ab accolis rigantibus carpitur, **is drawn off into canals**, Curt. 8, 9, 410. —With a reference to the meaning supra: si erunt plures qui ob innocentem condemnandum pecuniam acceperint, tu non animadvertes in omnis, sed carpes ut velis, et paucos ex multis ad ignominiam sortiere? **distinguish**, **single out**, Cic. Clu. 46, 129; cf.: in multorum peccato carpi paucos ad ignominiam, id. ib. — `I.A.3` Viam, iter, etc., or with definite local substantives, terram, mare, litora, etc., *to go*, *tread upon*, *pass over*, *navigate*, *sail along* or *through*, *to take* or *pursue one* ' *s way* (syn. ire): viam, Verg. A. 6, 629; Hor. S. 2, 6, 93; Ov. M. 8, 208; 11, 139: iter, Hor. S. 1, 5, 95; Ov. H. 18, 34; id. M. 2, 549; 10, 709: supremum iter = mori, Hor. C. 2, 17, 12 : gyrum, **to go in a circle**, Verg. G. 3, 191 : fugam, **to fly**, Sil. 10, 62; cf.: prata fugā, Verg. G. 3, 142 : pede viam, Ov. A. A. 2, 230 : pede iter, id. F. 3, 604 : pedibus terras, pontum remis, Prop. 1, 6, 33 : pede campos, Ov. Tr. 1, 10, 23 : mare, id. M. 11, 752 : litora, id. ib. 12, 196; 15, 507: aëra alis, id. ib. 4, 616; cf. Verg. G. 4, 311: aethera, Ov. M. 8, 219 : carpitur acclivis per muta silentia trames, id. ib. 10, 53. 6872#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6871#carpophyllos#carpŏphyllŏs, i, f. καρπός.φύλλον, `I` *a shrub similar to the laurel-tree*, prob. the Ruscus hypophyllum, *called also* hypoglottion, hypelate, danaë, etc., q. v., Plin. 15, 30, 39, § 131. 6873#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6872#carptim#carptim, adv. carptus, carpo (in the ante-Aug. per. very rare; not in Cic.), `I` *by pieces*, *by detached parts*, *in parts*, *separately* : favos congerere in qualum, Col. 9, 15, 12 : res gestas carptim perscribere, Sall. C. 4, 2 Kritz; cf. Plin. Ep. 6, 22, 2; 8, 4, 7: carptim divisis agris, **into small pieces**, Suet. Dom. 9 : carptim breviterque perstringi, Plin. Pan. 25, 1 Schwarz.— `II` Meton. `I.A` *At different places* or *points*, *on different sides* : aggredi, Liv. 44, 41, 7 : carptim Poeni pugnavere, id. 22, 16, 2 : superesse, Suet. Dom. 9.— `I.B` Opp. to that which happens at once, *at different times*, *at one time and another*, *now and then* : ut ad stipendium petendum convenirent Carthaginem, seu carptim partes, seu universi mallent, Liv. 28, 25, 10 : dimissi carptim ac singuli, Tac. H. 4, 46 : si (corvi) carptim vocem resorbebunt, **at intervals**, Plin. 18, 35, 87, § 362. 6874#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6873#carptor#carptor, ōris, m. carpo, `I` *a carver of food*, Juv. 9, 110; cf. scissor. 6875#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6874#carptura#carptūra, ae, f. id.; of bees, `I` *a sucking* or *gathering from flowers*, Varr. R. R. 3, 16, 26. 6876#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6875#carptus#carptus, a, um, Part., from carpo. 6877#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6876#Carpus#Carpus, i, m. carpo, `I` *the name of a carver* : qui obsonium carpit Carpus vocatur. Itaque quotiescunque dicit Carpe, eodem verbo et vocat et imperat, Petr. 36 *fin.*; 40. 6878#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6877#carpusculus#carpuscŭlus, v. carpisculus. 6879#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6878#carracutium#carrăcūtĭum, ii, n. carrus, `I` *a kind of two-wheeled carriage*, Isid. Orig. 20, 12, 3. 6880#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6879#Carrae#Carrae or Carrhae, ārum, f., `I` *a city of Mesopotamia*, *the Charan* or *Haran of the Scriptures* (Gen. 11, 31), *where Crassus was defeated by the Parthians*, Plin. 5, 24, 21, § 86; Val. Max. 1, 6, 11; Luc. 1, 105; Flor. 3, 11, 8; Spart. Carac. 6, 6. 6881#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6880#carrago#carrāgo, ĭnis, f. carrus, `I` *a fortification* or *barricade made of wagons* (postclass.), Amm. 31, 7, 7; Treb. Gall. 13; Veg. Mil. 3, 10. 6882#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6881#Carrinas#Carrīnas, ātis, m., `I` *a Roman proper name.* `I` Secundus, *a rhetorician*, *sent under Nero to Achaia*, *and expelled from Rome by Caligula*, Tac. A. 15, 45; Juv. 7, 204; *died by poison*, Schol. Juv. ad loc.— `II` T. Carrinas, *the name of a bore mentioned by* Cic. Att. 13, 33, 4. 6883#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6882#carroballista#carrŏ-ballista ( -bālista), ae, f. carrus, `I` *a ballista mounted on a carriage*, Veg. Mil. 3, 24; 2, 25. 6884#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6883#carroco#carrŏco, ōnis, m. Celtic, `I` *a sea-fish*, perh. *a sturgeon* : Acipenser sturio, Linn.; Aus. Ep. 4, 57. 6885#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6884#carruca1#carrūca and carrūcha, ae. f., `I` *a sort of four-wheeled travelling and state coach* (not before the empire), Plin. 33, 11, 49, § 140; Suet. Ner. 30; Mart. 3, 47, 13; 3, 62, 5; 12, 24, 2; Lampr. Elag. 31 al.; cf. Becker, Gall. 3, p. 12 sq. 6886#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6885#Carruca2#Carrūca, ae, f., `I` *a town in* Hispania Baetica, *north of Munda*, Auct. B. Hisp. 27, 5. 6887#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6886#carrucarius#carrūcārĭus, a, um, adj. 1. carruca, `I` *pertaining to the* carruca: mulae, Dig. 21, 1, 38 : mulio, Capitol. Max. jun. 4.— *Subst.* : carrūcārĭus, ĭi, m., *a coachman*, Dig. 19, 2, 13. 6888#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6887#carrulus#carrŭlus, i, m. dim. carrus, `I` *a little wagon* or *cart*, Dig. 17, 2, 52, § 15. 6889#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6888#carrus#carrus, i, m. ( carrum, i, n., Auct. B. Hisp. 6; cf. Non. p. 195, 26, and Isid. Orig. 20, 12, 1), `I` *a kind of two-wheeled wagon for transporting burdens*, Varr. and Sisenn. ap. Non. p. 195, 26 sq.; Caes. B. G. 1, 3; 1, 6; 1, 26; 3, 51; Hirt. B. G. 8, 14; Liv. 10, 28, 9; Veg. 3, 10; Cod. Th. 8, 5, 47. 6890#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6889#Carseoli#Carsĕŏli, ōrum, m., = Καρσέολοι, `I` *a town of the Æqui*, *in Latium*, now the village *Carsoli*, Liv. 10, 3, 2; 10, 13, 1; 10, 27, 9; 10, 29, 15; Vell. 1, 14, 5; Ov. F. 4, 683.— Hence, `I.B` Carsĕŏlānus, a, um, adj., *of Carseoli* : ager, Col. 3, 9, 2 : lex, Ov. F. 4, 710.— *Subst.* : Carsĕŏlāni, ōrum, m., *the inhabitants of Carseoli*, Plin. 3, 12, 17, § 106.—And in *neutr.* : in Carseolano, **in the region of Carseoli**, Plin. 17, 23, 35, § 213. 6891#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6890#Carsulae#Carsŭlae, ārum, f., `I` *a town of Umbria*, now *Casigliano*, Tac. H. 3, 60.—Hence, `II` Carsŭlāni, ōrum, *the inhabitants of Carsulœ*, Plin. 3, 14, 19, § 113.—And *neutr.* : in Carsulano (sc. praedio), **in an estate near Carsulœ**, Plin. Ep. 1, 4. 6892#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6891#cartallus#cartallus, i, m., = κάρταλλος, `I` *a basket*, Vulg. Deut. 26, 2; id. Jer. 6, 9. 6893#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6892#Carteia#Cartēĭa, ae, f., = Καρτηία. `I` *A very ancient seaport town in* Hispania Baetica, now near *Rocadillo*, Mel. 2, 6, 9; Plin. 3, 1, 3, § 7; Cic. Att. 12, 44, 3; Liv. 28, 30, 3 sq.; 43, 3, 3.— `I.B` Hence the *adjj.*, `I.B.1` Car-tēĭānus, a, um, *Carteian*, *of Carteia* : ora, Plin. 3, 2, 3, § 17.— `I.B.2` Cartēĭensis, e, the same: legati, Auct. B. Hisp. 36; *absol.*, Liv. 43, 3, 4.— `II` *The chief town of the Olcades*, *in* Hispania Tarraconensis (acc. to others, Cartăla), Liv. 21, 5, 4; cf. Alschefski ad h. l. 6894#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6893#Carthaea#Carthaea, ae, f., = Καρθαία, `I` *a town on the south coast of the Cycladic island Ceos* or *Cea*, now *Poles*, Plin. 4, 12, 20, § 62.— `II` Hence, Carthēus and Carthēĭus, a, um, *Carthœan*, *of Carthœa* : arva, Ov. M. 10, 109 : moenia = Carthaea, id. ib. 7, 368. 6895#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6894#Carthago1#Carthāgo ( Karth-, and without asp. Kartāgo), ĭnis ( `I` *locat.* Carthagini, like Tiburi, ruri, domi, etc., Plaut. Cas. prol. 71; Cic. Agr. 2, 33, 90; Liv. 28, 26, 1 sq.; 31, 11, 7 al.; cf. Schneid. Gr. 2. p. 236; Zumpt, Gr. § 63, note), f., (prop. new town: istam urbem Carthadam Elissa dixit, quod Phoenicum ore exprimit Civitatem Novam, Sol. c. 40 (27, 10 Bip.); cf. Gesen. Gesch. d. Hebr. Spr. and Schr. pp. 228 and 229; and Robinson, Lexic. s. v.). `I` *The city of Carthage*, *in Northern Africa* (Gr. Καρχηδών), *whose ruins are in the vicinity of Tunis;* also with the app. Magna, Mel. 1, 7, 2; Plin. 5, 1, 1, § 4; 5, 4, 3, § 24; Cato ap. Serv. ad Verg. A. 4, 683 al. —Hence, `I.B` Carthāgĭnĭensis (upon the Column. Rostr. CARTACINIENSIS), e, adj., *Carthaginian* : COPIAE, Column. Rostr.: res, Liv. 21, 2, 5 et saep.— Subst., *a Carthaginian*, Enn. Ann. 230 and 234 Vahl.; Cat. ap. Gell. 10, 24, 7.— `II` Carthago, also with the appel. Nova, *a large seaport town founded by the Carthaginians after the first Punic war*, *in* Hispania Tarraconensis, *New Carthage*, now *Cartagena*, Liv. 26, 42, 2 and 6 sq.; Mel. 2, 6, 7: Nova, Liv. 21, 5, 4; Plin. 3, 3, 4, § 19.—Hence (cf. I.), `I.B` Carthā-gĭnĭensis, e, adj., *of* or *belonging to New Carthage* : ager, Varr. R. R. 1, 57, 2 : conventus, Plin. 3, 3, 4, § 18.—In the form CARTHAGINENSIS, Inscr. Orell. 3040. 6896#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6895#Carthago2#Carthāgo ( Karth-), ĭnis, f., `I` *the daughter of the fourth Hercules*, Cic. N. D. 3, 16, 42. 6897#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6896#Cartheius#Carthēĭus, a, um, v. Carthaea, II. 6898#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6897#cartibulum#cartĭbŭlum ( -blum), i, n., `I` *a kind of oblong table of stone*, *standing on a pedestal* : a gerendo gertibulum, unde cartibulum post dictum, Varr. L. L. 5, § 125 Müll. p. 35 sq. Bip. 6899#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6898#cartilagineus#cartĭlāgĭnĕus, a, um, adj. cartilago, `I` *cartilaginous*, *gristly*, Plin. 9, 24, 40, § 78; 11, 37, 87, § 215; 19, 5, 23, § 64. 6900#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6899#cartilaginosus#cartĭlāgĭnōsus, a, um, adj. id., `I` *full of cartilage*, *very gristly* : pars, umerus, caput os, Cels. 8, 1 : galbanum, Plin. 12, 25, 56, § 126. 6901#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6900#cartilago#cartĭlāgo, ĭnis, f. Sanscr. kart, to spin; cf. κάρταλος, cratis, `I` *cartilage*, *gristle;* in animals, Cels. 8, 1; Plin. 11, 37, 87, § 216; 9, 24, 40, § 78; 11, 4, 3, § 9.— `II` Transf., in plants, *a substance harder than pulp but softer than woody fibre*, Plin. 15, 28, 34, § 116; 16, 36, 64, § 158. 6902#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6901#Cartismandua#Cartismandŭa ( Cartim-), ae, f., `I` *queen of the Brigantes in Britain*, Tac. A. 12, 36; 12, 40; id. H. 3, 45. 6903#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6902#caruncula#căruncŭla, ae, f. dim. 2. caro, `I` *a little piece of flesh*, * Cic. Div. 2, 24, 52; Cels. 2, 7; 8, 4; Val. Max. 3, 7, ext. 6. 6904#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6903#carus1#cārus (not chārus; in Inscrr. often kārus, Inscr. Orell. 1175; 2417 al.), a, um, adj. Sanscr. kan, to be beloved; kāru, agreeable, `I` *dear*, *precious*, *valued*, *esteemed* ( *pass.*, freq. and class. in prose and poetry; syn.: dilectus, amatus, acceptus, gratus; opp. vilis, neglectus, contemptus; carum esse; syn. diligi); *act.*, *loving*, *affectionate*, Verg. A. 1, 646: carum ipsum verbum est amoris, ex quo amicitiae nomen est ductum, Cic. N. D. 1, 44, 122; id. Off. 2, 8, 29; id. Fin. 3, 20, 66; 5, 10, 29: ego illum scio, quam carus sit cordi meo, Plaut. Men. 2, 1, 21; id. Ep. 1, 2, 30: neque meo cordi esse quemquam cariorem, Ter. Eun. 1, 2, 121 : ut dis inmortalibus cari simus et ab iis diligamur, Cic. Fin. 3, 20, 66 : dis carus ipsis, Hor. C. 1, 31, 13 : laeta pax cariores Sabinas viris fecit, Liv. 1, 13, 6 : populo carus atque jucundus, Cic. Cat. 4, 6, 11 : patriae, Hor. Ep. 1, 3, 29; Lucr. 1, 730: parentes, id. 3, 85 : cari sunt parentes, cari liberi, propinqui, familiares: sed omnes omnium caritates patria una complexa est, Cic. Off. 1, 17, 57 : mater carissima, Asin. ap. Quint. 9, 2, 34.—So pater, Verg. A. 2, 707; Ov. M. 2, 649: genitor, Verg. A. 10, 789; Ov. M. 1, 486: genitrix, Verg. A. 1, 689 : nutrix, id. ib. 4, 634 : conjux, Ov. M. 11, 727 : Thisbe, id. ib. 4, 143 : nata, id. ib. 4, 222 : nepotes, Cat. 64, 381 : pignora, nati, Ov. F. 3, 218; so also pignora, nepotes, id. M. 3, 134; cf.: caput nepotis, Cat. 68, 120 : frater carissimus atque amantissimus, Cic. Cat. 4, 2, 3 : homines mihi carissimi et amicissimi, id. de Or. 2, 4, 15 : illa, quam Ego animo Egregie caram habuerim, Ter. And. 1, 5, 38; so, carum habere aliquem, Cic. Fam. 1, 7, 11 *fin.* (with amare); id. Balb. 26, 59 (with diligere): omnis suos caros habet, me quidem se ipso cariorem, id. Att. 10, 11, 1 : parentes carissimos habere, id. Red. Sen. 1, 2; Nep. Att. 10, 5; Quint. 5, 10, 74: ex decessu carissimorum, Sen. Cons. ad Marc. 7, 1 : omnium societatum nulla est carior, Cic. Off. 1, 17, 57 : patria, Hor. S. 2, 2, 104 : Athenae, Cat. 64, 81 : carmina legenti, Prop. 3 (4), 2, 13. crines, id. 1, 17, 21 : simulacra, Ov. M. 14, 112 : amplexus, id. ib. 9, 750 et saep.—Prov. uses: patria mihi vită meă multo est carior, Cic. Cat. 1, 11, 27; so id. Sest. 20, 45; cf. Cat. 68, 159: carius oculis, id. 82, 2; 104, 2; Ov. M. 7, 847 al.— *Subst.* : cāri mei, *my loved ones*, Plaut. Men. 1, 1, 29 al.—In a double sense with II., Plaut. Bacch. 2, 3, 76 sq.; id. Men. 1, 1, 29 sq.; cf.: hoc est gratum nobisque est carius auro, Cat. 107, 3.— `II` Prop. (opp. vilis), *dear*, *costly*, *of a high price* : venio ad macellum, rogito pisces: indicant Caros, agninam caram, caram bubulam, cara omnia, Plaut. Aul. 2, 8, 3 sq. : quod ei amorem Carissimum... eum confeci sine sumptu, Ter. Eun. 5, 4, 5 : quom cara annona sit, Plaut. Capt. 3, 1, 35 : coquos carissimus, id. Ps. 3, 2, 59.—So annona, Plaut. Stich. 1, 3, 25; Ter. And. 4, 4, 7; ( *comp.*) Cic. Div. 2, 27, 59; ( *sup.*) id. Dom. 6, 14 et saep.: aurum argentumque caelando carius fecimus (cf. just before: auximus pretia rerum), Plin. 33, praef. 2, § 4; cf.: cariora pretia facere, Just. 16, 4, 19.—With *abl. pretii* : quod non opus est, asse carum est. Cato ap. Sen. Ep. 94, 28; so, trecentis, Plaut. Pers. 4, 4, 118.— *Adv.* (rare). `I.A` cārē. `I.A.1` *Dearly*, *at a high price* : vēnire, Varr. R. R. 3, 5, 2; *comp.*, Cic. Dom. 44, 115; Suet. Calig. 27; *sup.*, Sen. Ep. 42, 5.— `I.A.2` *Highly* : carius aestimare, Plancus ap. Cic. Fam. 10, 4, 2.— `I.B` cārō (acc. to II.), *dearly*, *at a high price*, Dig. 19, 1, 13, § 3. 6905#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6904#Carus2#Cārus, i, `I` *a Roman cognomen.* `I` T. Lucretius Carus, *the poet;* v. Lucretius.— `II` M. Aurelius Carus, *the Roman emperor*, Eutr. 9, 12 al.— `III` Another poet, Ov P. 4, 16, 7. 6906#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6905#Carventana arx#Carventāna arx, `I` *the citadel of Carventum near Velitrœ*, *in Latium*, Liv. 4, 53, 9, and 55, 8. 6907#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6906#Carvilius#Carvilius. `I` *The name of a Roman* gens. `I..1` Sp. Carvilius Maximus, *consul* B. C. 293 and 272, Liv. 10, 9, 12, and 39, 1 sq. al. — `I..2` Sp. Carvilius Ruga, *consul* B. C. 234, *the first person at Rome who divorced his wife*, Cic. Sen. 4, 11; Liv. 23, 22, 4; Val. Max. 2, 1, 4; Gell. 4, 3, 2.—Hence, Carvilĭānus, a, um, adj., *of Carvilius* : divortium, Gell. 4, 3 *in lemm.* — `I..3` Carvilius Pollis, Plin. 9, 11, 13, § 39; 33, 11, 51, § 144.— `II` *One of the four kings in Cantium* (Kent), *in the time of Julius Cœsar*, Caes. B. G. 5, 22. 6908#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6907#Caryae#Cărŭae, ārum, f., = Καρύαι, `I` *a village in Laconia*, *with a temple of Diana Caryatis* (now still *Karyes*), Liv. 34, 26, 9; 35, 27, 12. —In sing. : Cărŭa, Vitr. 1, 1, 5.— `II` Hence, `I.A` Cărŭātes, ium, m., *the inhabitants of Caryœ*, Vitr. 1, 1 *bis.* — `I.B` Cărŭā-tis, ĭdis, f., = Καρυᾶτις. `I.A.1` *An epithet of Diana*, Serv. ad Verg. E. 8, 30.— `I.A.2` Cărŭ-ātĭdes, *the maidens of Caryœ serving in the temple of Diana*, a statue of Praxiteles, Plin. 36, 5, 4, § 23.— In architecture, *female figures used instead of columns in buildings*, *Caryatides*, Vitr. 1, 1, 5 (v. the representation of such a Caryatide from the temple of Pallas Polias, at Athens, in O. Müller, Denkm. d. alt. Kunst, 101, and Dict. of Antiq.).— `I.A.3` Cărŭus, a, um, adj., *of Caryœ* : Diana, Stat. Th. 4, 225. 6909#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6908#Caryanda#Cărŭanda, ae, f., `I` *a town on the coast of Caria*, now *Karatojan*, Mel. 1, 16, 3; Plin. 5, 29, 29, § 107; 5, 31, 36, § 134. 6910#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6909#caryinos#cărŭī^nŏs, -ŏn, and -us, a, um, adj., = καρύϊνος, `I` *made from nuts* : oleum, Plin. 15, 7, 7, § 28; 23, 4, 45, § 88. 6911#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6910#caryites#cărŭītes, ae, m., = καρυἱτης, `I` *a species of the plant* tithymalus, Plin. 26, 8, 40, § 66. 6912#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6911#caryon#cărŭon, ii, n., = κάρυον, `I` *a nut*, Plin. 15, 22, 24, § 87. 6913#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6912#caryota#cărŭōta, ae ( cărŭōtis, ĭdis, Mart. 11, 31; Stat. S. 1, 6, 20), f., = καρυῶτις, `I` *a kind of nut-shaped date*, Varr. R. R. 2, 1, 27; Plin. 15, 28, 34, § 116; 19, 5, 29, § 91; Plin. Ep. 1, 7, 6 al.; these the Romans were accustomed to send on the Saturnalia and New Year's day as a present to their friends and patrons, Mart. 8, 33, 11; 13, 27, 1. 6914#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6913#Carystos#Cărystŏs and -us, i, f., = ?άρυστος. `I` *A very ancient town on the south coast of Eubœa*, *famous for its marble*, now *Karysto* or *Castel Rosso*, Mel. 2, 7, 9; Plin. 4, 12, 21, § 64; Liv. 32, 17; Tib. 3, 3, 14 al. — `I.B` Derivv. `I.B.1` Cărystēus, a, um, adj., *of Carystos*, *Carystian* : vada, Ov. F. 4, 282 : marmor, Isid. Orig. 6, 11, 2; 16, 5, 15. — `I.B.2` Cărystĭus, a, um, adj., the same: marmor, Plin. 4, 12, 21, § 64; 36, 6, 7, § 48: columellae, Plin. Ep. 5, 6, 36 : LAPIDICINAE, Inscr. Orell. 2964.—In *plur. subst.* : Căry-stĭi, ōrum, m., *the inhabitants of Carystos*, Liv. 32, 16, 8.— `II` *A town in Liguria*, now *Carosio*, Liv. 42, 7, 3. 6915#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6914#Caryus#Cărŭus, a, um, v. Caryae, II. B. 3. 6916#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6915#casa#căsa, ae, f. Sanscr. khad, to cover; cf.: cassis, castrum, `I` *any simple* or *poorly-built house*, *a cottage*, *hut*, *cabin*, *shed*, etc., Varr. R. R. 2, 10, 6; Lucr. 5, 1011; 6, 1254; Cic. Tusc. 5, 34, 97; Vitr. 2, 1; Verg. E. 2, 29; Tib. 2, 1, 24 et saep.; Cic. Fam. 16, 18, 2; *a small country-house*, Mart. 6, 43; Caes. B. G. 5, 43 Herz.; Veg. Mil. 2, 10.—Of babyhouses, Hor. S. 2, 3, 247.— `I...b` Casae, in late Lat. meton., *a country estate*, *a farm*, Cassiod. Var. 5, 14.— `I.B` Prov.: ita fugias, ne praeter casam, i. e. *do not run so far as to pass the safest hiding-place*, in allusion to a game of hide-and-seek, Ter. Phorm. 5, 2, 3. — `II` Esp.: casa Romuli, **the thatched cottage of Romulus on the Capitoline Hill**, Vitr. 2. 1; cf. Verg. A. 8, 654; Ov. F. 3, 183 sqq. 6917#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6916#casabundus#cāsābundus (in the best MSS. cassāb-, on account of the first long `I` *a*, like cassus, caussa, Juppiter, etc.), a, um, adj. caso, *ready to fall*, *tottering*, Naev. ap. Varr. L. L. 7, § 53 Müll.; Macr. S. 5, 21, 16; cf. Paul. ex Fest. p. 48 Müll. 6918#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6917#casami#casami, casamo, etc., v. 2. casnar. 6919#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6918#casarius#căsārĭus, a, um, adj. casa, `I` *of* or *belonging to a cottage;* only *substt.*, `I` Că-sārĭus, ii, n., *a dweller in a cottage*, *a cottager*, Cod. Th. 9, 42, 7.— `II` Căsārĭa, quae custodit casam, Paul. ex Fest. p. 48 Müll. 6920#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6919#Casca#Casca, ae, m., `I` *a Roman cognomen in the* gens Servilia, Cic. Att. 13, 44, 3; 16, 15, 3; id. Phil. 13, 15, 31; 2, 11, 27; Suet. Caes. 82; cf. Varr. L. L. 7, § 28 Müll. 6921#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6920#casce#cascē, adv., v. cascus `I` *fin.* 6922#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6921#Cascellius#Cascellĭus ( Casell-), a, `I` *the name of a Roman* gens, Varr. L. L. 9, § 71, p. 145 Bip.; Cic. Balb. 19, 45; id. Q. Fr. 1, 2, 2, § 5.—Esp.: A. Cascellius, **a distinguished Roman lawyer in the time of Augustus**, Hor. A. P. 371; Macr. S. 2, 6; Val. Max. 6, 2, 12; Dig. 1, 2, 2, § 45; Spald. ad Quint. 6, 3, 87.—Hence, Cascellianum judicium, Gai Inst. 4, 166; cf. id. ib. 4, 169. 6923#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6922#cascus#cascus, a, um, adj. cf. canus, `I` *old* : cascum significat vetus: ejus origo Sabina quae usque radices in Oscam linguam egit, Varr. L. L. 7, § 28; cf. Müll. Etrusk. 1, p. 41, and v. casnar: quam prisci casci populi tenuere Latini, Enn. Ann. 24 Vahl.; cf. Cic. Tusc. 1, 12, 27; so Manil. and Papin. ap. Varr. l. l.; Att. ib.: sal, Aus. Ep. 22, 27.— Hence, * cascē, adv. : casce nimis et prisce loquens, **in an old-fashioned manner**, Gell. 1, 10 *in lemm.* 6924#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6923#casearius#cāsĕārĭus, a, um, adj. caseus, `I` *pertaining to cheese*, *cheese-* : taberna, **in which cheese was smoked and kept**, Dig. 8, 5, 8, § 5. 6925#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6924#caseatus#cāsĕātus, a, um, adj. id., `I` *mixed with cheese* : polenta, App. M. 1, p. 103, 35 : montes, **where much cheese was made**, Hier. Ep. 66, 10. 6926#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6925#casellula#căsellŭla, ae, f. dim. casa, `I` *a little hut* (late Lat.), Ennod. Ep. 8, 29. 6927#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6926#caseolus#cāsĕŏlus, i, m. dim. caseus, `I` *a small cheese*, Verg. Copa, 17. 6928#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6927#caseus#cāsĕus, i, m. ( cāsĕum, i, n., Cato, R. R. 76, 3 and 4; Plaut. and Nov. ap. Non. p. 200, 9 sq.), `I` *cheese*, Varr. R. R. 2, 11, 3; Col. 7, 8, 1; 12, 12 sq.; Pall Mai, 9; Plin. 11, 42, 97, § 240 sq.; Plaut. Capt. 4, 2, 72; Cic. Sen. 16, 56; Ov. F. 4, 371 al.: facere, Varr. l. l.: premere, Verg. E. 1, 35 : figurare, Plin. 16, 38, 72, § 181.—As a comic term of endearment: molliculus and dulciculus caseus, Plaut. Poen. 1, 2, 157 and 179. 6929#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6928#casia#căsĭa (rarely cassia, e. g. Pall. Oct. 14, 13; Veg. 6, 13, 3 and 4), ae, f., = κασία or κασσία. `I` *A tree with an aromatic bark*, *similar to cinnamon*, prob. *the wild cinnamon* : Laurus cassia, Linn.; Plin. 12, 19, 42, § 85, and 12, 19, 43, § 95 sq.; Verg. G. 2, 466; Plaut. Curc. 1, 2, 6; Cels. 5, 23, 1 and 2; Scrib. Comp. 93; 125 al.— `II` *A fragrant*, *shrub-like plant*, *mexereon*, *also called* cneoron or thymelaea, q. v., Plin. 21, 9, 29, § 53; 21, 12, 41, § 70; Verg. E. 2, 49; id. G. 2, 213; 4, 30; 4, 182; Ov. F. 4, 440; Mart. 10, 97, 2. 6930#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6929#casignete#căsignētē, ēs, f., = κασιγνήτη, `I` *the name of a plant*, Plin. 24, 17, 102, § 165. 6931#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6930#Casilinum#Căsĭlīnum, i, n., `I` *a town in Campania*, *on the Vulturnus*, *near the ancient Capua.* In its place stands the present Capua, Liv. 22, 15, 3; 23, 17, 8 sq., and 19, 1 sq.; Cic. Att. 16, 8, 1; id. Phil. 2, 40, 102; Caes. B. C. 3, 21; Plin. 3, 5, 9, § 70.— `II` Hence, `I.A` Căsĭlīnenses, ium, m., *the inhabitants of Casilinum*, Cic. Inv. 2, 57, 171.— `I.B` Căsĭlīnātes, ium, m., the same, Val. Max. 7, 6, 2.— `I.C` Căsĭlīnus, a, um, adj., *of Casilinum* : limina, i. e. Casilini portae, Sil. 12, 426. 6932#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6931#Casina#Căsĭna, ae, f., `I` *the name of a comedy of Plautus*, *from its heroine;* cf. Paul. ex Fest. p. 61. Müll. 6933#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6932#Casinum#Căsīnum, i, n., `I` *a town of Latium*, *east of Aquinium*, now ruins near *S. Germano* : its citadel the present *Monte Casino*, Varr. L. L. 7, § 29, p. 86 Bip.; id. R. R. 3, 4, 2; Plin. 3, 5, 9, § 63.— `II` Hence the *adjj.*, `I.A` Căsīnas, ātis, *of Casinum* : ager, Cato, R. R. 136; Cic. Agr. 2, 25, 65: fundus, id. Phil. 2, 40, 103; and *absol.* : in Casinati or Casinate, **in the region of Casinum**, Varr. R. R. 2, 3, 11; Plin. 2, 103, 106, § 227.— `I.B` Căsīnus, a, um, *of Casinum* : Nymphae, Sil. 12, 527 dub. (others, Casini Nymphae). 6934#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6933#casito#cāsĭto, āvi, āre, `I` *v. freq.* [cado], *to fall repeatedly*, *to drop down* : si ex tegulā casitaverit stillicidium, Dig. 8, 2, 20, § 3 sq. 6935#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6934#Casius#Căsĭus mons, = Κάσιον ὄρος. `I` *A very high mountain in Syria*, *on the Orontes*, now *Jebel-Okrab*, Plin. 5, 22, 18, § 80; Amm. 14, 8, 10; 22, 14, 4.— `II` *A mountain between Lower Egypt and Arabia*, *with a temple of Jupiter*, *near which Pompey was murdered*, now *El Kas* or *El Katieh*, Mel. 1, 10; 3, 8, 3; Plin. 5, 12, 14, § 68.—Hence, Căsĭus, a, um, adj. : rupes, Luc. 10, 434 : harenae, id. 8, 539 : Juppiter, Enn. Eutr. 54 Vahl.; Plin. 5, 12, 14, § 68. 6936#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6935#Casmena#Casmēna, v. Camena. 6937#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6936#casmilus#casmĭlus, v. 1. camillus. 6938#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6937#casnar1#casnar, in the lang. of the Osci, `I` *an old man*, Varr. L. L, 7, § 29, p. 86 Bip.; Paul. ex Fest. p. 47 Müll. Here belongs the fragment of Varr. ap. Non. p. 86, 20: cum more majorum ultro carnales arripiunt, where others prefer the reading casnares; cf. Momms. Unt. Dial. p. 268 (carnales is perh. a euphonic form for casnares, from a Lat. sing. carnal = casnar, as foedesum, plusima, asa, asena = foederum, plurima, etc.; cf. the letter R). 6939#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6938#casnar2#casnar, acc. to Quint. 1, 5, 8 Gallic, = assectator, `I` *attendant* (Meyer, l. l. and Or. Rom. Fragm. p. 530 compares the old French, casnard, flatteur, adulateur; casnarder, aduler, idolatrer. But it is to be remarked that the best MSS. of Quint. l. l. give casami, casamo, casamum, and the like; v. Spald. and Zumpt *N. cr.* ad h. l.). 6940#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6939#caso#cāso, v. casso. 6941#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6940#Casperia#Caspĕrĭa, ae, f., `I` *an old but small town of the Sabines*, now prob. *Aspra*, Verg. A. 7, 714; Sil. 8, 417. 6942#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6941#Caspium#Caspĭum măre, = τὸ ?άσπιον πέλαγος, `I` *the Caspian Sea*, Mel. 1, 2, 1; 3, 5, 3; 3, 6, 10; Plin. 6, 11, 12, § 31; Hor. C. 2, 9, 2: pelagus, Mel. 1, 19, 13 : Caspius oceanus, Plin. 6, 13, 15, § 36 : Caspium aequor, id. 5, 27, 27, § 97 al. — `II` Hence *adjj.*, `I.A` Cas-pĭus, a, um, *of* or *belonging to the Caspian Sea*, *Caspian* : sinus, Mel. 1, 2, 3 and 4; 3, 5, 3, 4 and 8; Plin. 2, 68, 68, § 173: litora, id. 6, 25, 29, § 112 : mons, i. e. **a part of Taurus**, Mel. 1, 19, 13.—And as *subst.* : Caspĭus, ii, m. (sc. mons), Plin. 5, 27, 27, § 99; hence pylae or portae, **narrow passes in the Taurus**, id. 1, 15, 2; Plin. 6, 11, 12, § 30; 6, 14, 17, § 43; 6, 13, 15, § 40; Suet. Ner. 19; so also via, Tac. A. 6, 33.— And *subst.* : Caspĭae, ārum (sc. portae), Tac. H. 1, 6; Plin. 6, 16, 18, § 46: regna, **the country on the Caspian Sea**, Verg. A. 6, 798 : tigris, Stat. Th. 10, 288 : iaspis, Plin. 37, 8, 37, § 115 : gens, **the inhabitants on the Caspian Sea**, id. 6, 15, 17, § 45; 6, 13, 15, § 40. —As *subst.* : Caspii, ōrum, m., = gens Caspia, Mel. 3, 5, 4; Plin. 6, 13, 15, § 39.— `I.B` Caspĭāni, ōrum, m., the same people, Mel. 1, 2, 4; Curt. 4, 12.— `I.C` Cas-pĭădae, ärum, m., the same, Val. Fl. 6, 106.— `I.D` Caspĭăcus, a, um: porta = Caspia porta, Stat. S. 4, 4, 64. 6943#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6942#cassabundus#cassābundus, a, um, v. casabundus. 6944#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6943#Cassander#Cassander, dri, m., = Κάσσανδρος. `I` *A son of Antipater*, *and king of Macedonia after the death of Alexander the Great*, Just. 15, 1 sq.; Curt. 10, 10, 9; Cic. Off. 2, 14, 48; Nep. Eum. 13, 3.—After him was named the town Cassandrea, Liv. 44, 11, 2. — `II` *A Greek astrologer*, Cic. Div. 2, 42, 88. 6945#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6944#Cassandra#Cassandra (acc. to Quint. 1, 4, 16; cf. Alexanter; in the most ancient period written in the Etruscan manner, Cassantra), ae, f., = Κασσάνδρα, `I` *a daughter of Priam and Hecuba*, *who continually proclaimed the approaching evil*, *but was believed by no one. After the destruction of Troy she became the bondmaid of Agamemnon*, *and was murdered with him by Clytœmnestra*, Cic. Div. 1, 39, 85; Verg. A. 2 404; 2, 246 Serv.; 3, 187; 5, 636; Ov. H. 16, 119; Hyg. Fab. 93 and 117. 6946#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6945#Cassandrea#Cassandrēa or -īa, ae, f., `I` *a town in Macedonia*, *upon the peninsula Pallene*, *previously called Potidœa*, *but rebuilt by Cassander*, Liv. 28, 8, 14; 44, 11, 1 sq.; Mel. 2, 3, 1; Plin. 4, 10, 17, § 36.— `II` Hence, `I.A` Cassandrenses, ium, m., *the inhabitants of Cassandrea*, Liv. 44, 10, 12; Dig. 50, 15, 8.— `I.B` Cassandreus ( trisyl.), ei, m., = Κασσανδρεύς, *of Cassandrea*, *a surname of the tyrant* Apollodorus, *who reigned there*, Ov. P. 2, 9, 43. 6947#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6946#casse#cassē, a false conjectural reading for the MS. cassae, Liv. 24, 26, 10 Drak.; v. Weissenb. ad loc. 6948#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6947#casses#casses, ium (in `I` *sing. acc.* cassem, Grat. Cyn. 28; abl. casse, Ov. A. A. 3, 554; Sen. Agam. 885, p. 893 Bip.), m., *a hunting-net*, *a snare*, *toil* ( poet.; in prose: plaga, retia), Verg. G. 3, 371; Tib. 4, 3, 17; Prop. 4 (5), 2, 33; Ov. M. 5, 579 al.— `I.B` Meton., *a spider* ' *s web*, Verg. G. 4, 247; Mart. 3, 93, 5; Arn. 6, 202.— `II` Trop., *snares*, *plots* : casses tendere alicui, Tib. 1, 6, 5; Ov. A. A. 3, 554. 6949#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6948#Cassi#Cassi, ōrum, m., `I` *a tribe of Britain*, now *Herts*, Caes. B. G. 5, 21. 6950#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6949#cassia#cassia, v. casia. 6951#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6950#Cassianus#Cassĭānus, a, um, v. Cassius, B. 6952#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6951#cassiculus#cassĭcŭlus, i, m. dim. casses, `I` *a small net*, *a cobweb*, Hier. Ruf. 3, 6; cf. Paul. ex Fest. p. 48 Müll. 6953#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6952#cassida#cassĭda, ae, v. 1. cassis. 6954#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6953#cassidarius#cassĭdārĭus, ii, m., `I` *a helmet-maker*, Inscr. Orell. 4160. 6955#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6954#cassidile#cassĭdīle, is, n. dim. 1. cassis, `I` *a small bag* or *wallet*, Vulg. Tob. 8, 2. 6956#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6955#Cassiepea#Cassĭĕpēa and -peia, v. 1. Cassiope. 6957#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6956#cassila#cassila, v. 1. cassis. 6958#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6957#Cassiodorus#Cassĭŏdōrus, i, m., Magnus Aurelius, `I` *a learned Roman*, *minister under Theodoric*, *king of the Ostrogoths*, *and author of several works in Latin;* esp. Variarum (Epistt.), Libri XII. 6959#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6958#Cassiope1#Cassĭŏpē, ēs ( Cassĭŏpēa, ae, Manil. 1, 354; Cassĭĕpēa or Cassĭĕ-peia, Cic. N. D. 2, 43, 111; Hyg. Astr. 2, 10), f., = Κασσιόπη, Κασσιόπεια, and Κασσιέπεια, `I` *the proud wife of Cepheus*, *and mother of Andromeda*, *who was punished on her account; made finally a constellation*, Hyg. Fab. 64; id. Astr. 2, 10; 3, 10; Prop. 1, 17, 3; Ov. M. 4, 738; Cic. l. l. 6960#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6959#Cassiope2#Cassĭŏpē, ēs, f., = Κασσιόπη, `I` *a town in Corcyra*, now *Cassopo* or *Cassiope*, Cic. Fam. 16, 9, 1; Suet. Ner. 22; Plin. 4, 12, 19, § 52.—Called Cassĭŏpa, ae, f., Gell. 19, 1, 1.—Hence, Cassĭŏpĭcus, a, um, *of Cassiope* : filix, Plin. 27, 9, 55, § 80. 6961#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6960#cassis1#cassis, ĭdis (access. form cassĭda, ae, like chlamyda from chlamys, Prop. 3 (4), 11, 15; Verg. A. 11, 775; cf. Prob. II. p. 1473 P. Lind.; Charis. p. 80 P.; Prisc. p. 698 ib. Also Paul. ex Fest. p. 48, instead of cassilam, the reading should be cassidam), f. Etruscan, acc. to Isid. Orig. 18, 14, 1; cf. Müll. Etrusk. 1, p. 392; cf. Sanscr. khad, to cover, and Lat. castrum, casa, `I` *a helmet*, *commonly of metal* (as galea was of leather, Isid. Orig. 18, 14, 1; cf. Tac. G. 6), Plaut. Trin. 3, 2, 100; Caes. B. G. 7, 45; Ov. M. 12, 89; 13, 107: fracta, Juv. 10, 134 : caelata, id. 11, 103.—But also promiscuously for galea, Ov. M. 8, 25 (cf.: aerea galea, Verg. A. 5, 490).— `I...b` Meton., *war* : sub casside sumere unguenta, Plin. 13, 3, 4, § 23 : aetas patiens cassidis, Juv. 7, 33. 6962#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6961#cassis2#cassis, is, v. casses. 6963#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6962#cassita#cassīta, ae, `I` *f* [1. cassis, like galerita from galerus], *the crested* or *tufted lark* : Alauda cristata, Linn.; Gell. 2, 29, 3 sqq. 6964#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6963#Cassiterides#Cassĭtĕrĭdes, um, f., = Κασσιτερίδες, `I` *the tin-islands*, *Cassiterides*, now prob. *the Scilly Islands*, Mel. 3, 6, 2; Plin. 4, 22, 36, § 119; named from the *tin* found there; v. cassiterum. 6965#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6964#cassiterum#cassĭtĕrum ( -ron), i, n., = κασσίτερος, orig. `I` *a mixture* or *alloy of lead*, *silver*, *and other metals;* afterwards *tin* (= plumbum album), Plin. 34, 16, 47, § 156; Avien. Or. Mar. 260; cf. Charis. p. 21 P.; Diom. p. 315 ib.—Hence, cassĭtĕrĭnus, a, um, adj., = κασσιτέρινος, *made of tin* : lamella, Pelagon. Vet. 7. 6966#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6965#Cassius#Cassĭus, a old form Casseius; hence, Cassīus, and from this Cassĭus is formed; cf. Ritschl de Sepulcro Fur., `I` *the name of a Roman* gens; esp. distinguished, `I` L. Cassius Longinus Ravilla, *a very severe judge;* from him the Lex tabellaria Cassia proceeded, A. U. C. 617, by which the judges were obliged to vote with little tablets, Cic. Leg. 3, 16, 35; id. Sest. 48, 103; id. Brut. 25, 97; 27, 106; and Ascon. Cic. Verr. 1, 1, 10, § 30.— `I.B` Hence, Cassĭānus, a, um, adj., *of Cassius*, Cic. Mil. 12, 32; id. Phil. 2, 14, 35.— `II` *The consul* L. Cassius, *who*, A.U.C. 647, *was conquered and slain by the Helvetii*, Caes. B. G. 1, 7 and 12.—Hence, bellum Cassianum, Caes. B. G. 1, 13.— `III` C. Cassius Longinus, *one of the murderers of Cœsar*, Vell. 2, 46; 2, 56 sq.; Suet. Caes. 80 sq.; id. Aug. 10; Tac. A. 1, 2; 1, 10; 4, 34; id. H. 2, 6 al. To him were addressed Cic. Fam. 12, 1-10; from him to Cic., ib. 12, 11 -13.—Hence, Cassianae partes, *his adherents*, Vell. 2, 74.— `IV` C. Cassius Longinus, *a distinguished jurist under Claudius;* his adherents were Cassiani and Cassiana schola, Dig. 1, 1, 2; Plin. Ep. 7, 24, 8; Tac. A. 12, 12.— `V` After a Cassius not now known was named the Cassia Via, *a branch of the* Via Flaminia, Cic. Phil. 12, 9, 22; cf. Paul. ex Fest. p. 48 Müll. 6967#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6966#Cassivellaunus#Cassivellaunus, i, m., `I` *a British chief*, *defeated by Cœsar*, Caes. B. G. 5, 11; 5, 18. 6968#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6967#casso1#casso, āvi, ātum, 1, v. a. cassus (late Lat.). `I` In gen., *to bring to naught*, *destroy*, trop., Sid. Ep. 1 *fin.* — `II` In the Lat. of the jurists, *to annul*, *make null* or *void*, = abrogo, Cod. Th. 11, 1, 3 al. 6969#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6968#casso2#casso ( caso), avi, atum, 1, v. n., rare collat. form of quasso (only in Plautus), `I` *to shake*, *waver* : ubi bacchabatur aula, cassabant cadi, Plaut. Mil. 3, 2, 41; cf. v. 37: capitibus cassantibus, id. Bacch. 2, 3, 71; cf. quasso, II. 6970#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6969#cassus#cassus, a, um, adj., `I` *empty*, *void*, *hollow.* `I` Prop. (syn.: inanis, vacuus; mostly poet.). `I.A` *Absol.* : nux, Plaut. Ps. 1, 3, 137; Hor. S. 2, 5, 36: glans, Plaut. Rud. 5, 2, 37 : canna, **unfruitful**, Ov. F. 6, 406 : granum inane cassumque, Plin. 18, 17, 45, § 161 : anulus, Fab. Pict. ap. Gell. 10, 15. 6.— *Subst.* : palearum cassa, Sol. c. 52 *fin.* — `I.B` Expressing that of which the subject is empty, etc., *wanting*, *devoid of*, *deprived of*, *without.* `I.A.1` With abl. : sanguine cassa (cochlea), *bloodless*, Poët. ap. Cic. Div. 2, 64, 133; so, virgo dote cassa, Plaut. Aul. 2, 2, 14 : lumine aër, Lucr. 4, 368 : lumine corpus, id. 5, 719; 5, 757: animā corpus, id. 3, 562.— Poet. : cassus lumine (= vitā), **deprived of life**, **dead**, Verg. A. 2, 85; imitated by Stat. Th. 2, 15; and in like sense aethere cassus, Verg. A. 11, 104 : simulacra cassa sensu, Lucr. 4, 127.— `I.A.2` With *gen.* : cassus luminis ensis, Cic. Arat. 369.— `I.A.3` With *ab* : elementum ab omnibus, App. de Deo Socr. p. 46.— `II` Trop., *vain*, *empty*, *useless*, *futile*, *fruitless* (syn.: inanis, irritus): cassum quiddam et inani vocis sono decoratum, * Cic. Tusc. 5, 41, 119; so, copia verborum, Lucr. 4, 511 : vota, Verg. A. 12, 780 : fertilitas terrae, Ov. M. 5, 482 : fraus, Luc. 5, 130 : consilia, Sen. Troad. 570 : viae, **vain**, **profitless**, Stat. Th. 11, 449 : labores, Plin. Ep. 8, 23, 6 : manus, **without effect**, Stat. Th. 9, 770 : augur futuri, **false**, **erring**, id. ib. 9, 629 : omen, id. ib. 5, 318.— *Subst.* : cassa, ōrum, n., *empty things* : palearum, Sol. 52; esp. of speech: cassa memorare, **to talk idly**, Plaut. Cist. 4, 1, 16; so, cassa habebantur quae, etc., **were thought vain**, **futile**, Tac. H. 3, 55; Sen. Herc. Oet. 352.— Esp. freq. in poetry (in prose, but not in Cic.), in cassum, or, in one word, incas-sum, adverb., *in vain*, *uselessly*, *to no purpose* : ex multis omnia in cassum cadunt, Plaut. Poen. 1, 2, 147; cf. Lucr. 2, 1165: temere, in cassum frustraque, *without aim* or *purpose*, *fortuitously*, id. 2, 1060; so id. 5, 1002; 5, 1430: furere, Verg. G. 3, 100 : longos ciebat Incassum fletus, id. A. 3, 345 : tot incassum fusos patiere labores? id. ib. 7, 421.—In prose: quae profecto incassum agebantur, Sall. H. 3, 61, 11 Dietsch: vana incassum jactare tela, Liv. 10, 29, 2 : incassum missae preces, id. 2, 49, 8 : aliquid incassum disserere, Tac. A. 1, 4; Just. 11, 15, 6; Lact. 6, 9, 17; Sen. Brev. Vit. 11, 1: frustra in cassumque. Mart. Cap. 1, § 10.— Also cassum : quid cassum times? Sen. Herc. Oet. 353; cf.: μάτην, frustra, nequicquam, cassum, Gloss. Cyrill. 6971#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6970#Castabala#Castăbăla, ōrum, and -lum, i, n., `I` *a town of Cilicia*, Plin. 5, 27, 22, § 93; Curt. 3, 7, 5.— Castăbălenses, *its inhabitants*, Plin. 8, 40, 61, § 143. 6972#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6971#Castalia#Castălĭa, ae, f., = Κασταλία, `I` *a fountain on Parnassus*, *sacred to Apollo and the Muses*, Liv. Andron. ap. Fest. p. 310, b Müll.; Verg. G. 3, 293; Hor. C. 3, 4, 61; Stat. Th. 1, 698.— `II` Hence the *adjj.*, `I.A` Castă-lĭus, a, um, *Castalian* : fons, Plin. 4, 3, 4, § 8; Sen. Oedip. 229; cf. fontes, Stat. Th. 1, 565 : arbor, **the laurel**, Prop. 3 (4), 3, 13. hence, umbra, Tib. 3, 1, 16 : antrum, i. e. **the cave of the oracle at Delphi**, Ov. M. 3, 14.— `I.B` Castălis, ĭdis, f., *Castalian* : unda, Mart. 9, 19 *fin.* : sorores, i. e. **the Muses**, id. 4, 14; also as *subst.* : Castalidum grex, id. 7, 12, 10. 6973#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6972#Castana#Castana, ae, f., `I` *a town in Magnesia*, Plin. 4, 9, 16, § 32; cf. Mel. 2, 3, 1. 6974#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6973#castanea#castănĕa, ae, f., = κάστανον. `I` *The chestnut-tree*, Col. 4, 33; 5, 10, 14; Pall. Febr. 25, 33; id. Nov. 7, 17; Plin. 16, 40, 78, § 212; 17, 20, 34, § 147 sq.; Verg. G. 2, 15; 2, 71.— `II` *A chestnut*, Verg. E. 1, 82; 7, 53; Plin. 13, 18, 32, § 110; 15, 28, 34, § 112; cf. appos. castaneae nuces, Verg. E. 2, 52; Ov. A. A. 2, 26, 8. 6975#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6974#castanetum#castănētum, i, n. castanea. `I` *a chestnut-grove*, Col. 4, 30, 3; 4, 33, 3; Pall. Nov. 7, 21. 6976#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6975#caste#castē, adv., v. castus `I` *fin.* 6977#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6976#castellanus#castellānus, a, um, adj. castellum, `I` *of* or *pertaining to a fort* or *castle* : triumphi, *for the capture of a castle*, * Cic. Brut. 73, 256: miles, Cod. Th. 7, 15, 2.— `II` As *subst.* : castellāni, ōrum, m., *the occupants of a castle*, Sall. J. 92, 7; Hirt. B. Alex. 42, 3; Liv 34, 27, 2; 38, 45, 9. 6978#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6977#castellarius#castellārĭus, ii, m. id., `I` *the superintendent of a reservoir*, Front. Aquaed. 117; Inscr. Orell. 2899 al. 6979#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6978#castellatim#castellātim, adv. id., `I` *castle-wise* : dissipati, *scattered about*, qs. *in different fortresses*, i. e. *in separate detachments*, Liv. 7, 36, 10: grumulis imponere allium, i. e. *in clusters* or *hills*, Plin. 19, 6, 34, § 112. 6980#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6979#castellum#castellum, i, n. dim. castrum, `I` *a castle*, *fort*, *citadel*, *fortress*, *stronghold*, Sisenn. ap. Non. p. 514, 7; Caes. B. G. 2, 30; id. B. C. 3, 36; Cic. Phil. 5, 4, 9; id. Caecin. 7, 20; Sall. J. 54, 6; Nep. Milt. 2, 1; id. Alcib. 7, 4; Liv. 10, 46, 11; 21, 11, 10; Verg. A. 5, 440; Hor. Ep. 2, 2, 34 al.; also of a single *bulwark*, *bastion*, Caes. B. G. 1, 8; 2, 8; 7, 69; id. B. C. 3, 44; and poet. of *a dwelling in an elevated position*, Verg. G. 3, 475.— `I.B` In mechanics, *a structure in which the water of an aqueduct is collected*, *to be distributed by pipes* or *channels in different directions*, *a reservoir*, Vitr. 8, 6; Plin. 36, 15, 24, § 121; Front. Aquaed. 35; Dig. 19, 1, 17; 43, 20, 1; Inscr. Orell. 3203 al.— `II` Trop., *shelter*, *stronghold*, *defence*, *refuge* (cf. arx, I. B.): templum Castoris fuit arx civium perditorum... castellum forensis latrocinii, Cic. Pis. 5, 11 : urbem philosophiae, mihi crede, proditis, dum castella defendis, id. Div. 2, 16, 37 : tribunal Appii castellum omnium scelerum, Liv. 3, 57, 2. 6981#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6980#casteria#castērĭa, ae, f., `I` *a part of a ship where rowers were accustomed to rest*, *the rowers* ' *room*, Plaut. As. 3, 1, 10 (16); cf. Non. p. 85, 26. 6982#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6981#castifico#castĭfĭco, āre, v. a. castificus, `I` *to purify*, *make pure* (eccl. Lat.), Tert. Pud. 19; Aug. Conf. 9, 9 al. 6983#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6982#castificus#castĭfĭcus, a, um castus-facio. * `I` *Purifying* : lavacrum = baptisma, Paul. Nol. Carm. 25, 188.—* `II` *Pure* : mens, Sen. Hippol. 169. 6984#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6983#castigabilis#castīgābĭlis, e, adj. castigo, `I` *deserving punishment* : culpa, Plaut. Trin. 1, 2, 6. 6985#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6984#castigate#castīgātē, adv., v. castigo `I` *fin.* 6986#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6985#castigatio#castīgātĭo, ōnis, f. castigo, `I` *a correcting*, *chastising*, *punishment*, *correction*, etc. (in good prose). `I.A` Lit. `I.A.1` In gen., of blows. etc. (rare, and always with *gen.* : fustium, Dig. 1, 15, 3 : flagellorum, ib. 48, 19, 7.— `I.A.2` Of verbal chastisement, *reproof*, etc. (class. and freq.): omnis et animad. versio et castigatio contumeliā vacare debet, Cic. Off. 1, 25, 88; cf. id. ib. 1, 38, 137: admonitio frequens, interdum et castigatio, vindicta rarissima, Vell. 2, 114, 3; Quint. 1, 3, 14; 3, 8, 54: tacita, Liv. 27, 10, 10; Sen. Ira, 1, 6, 1; 1, 15, 1; 2, 27, 3; id. Ep. 94, 36: censoria, Plin. 18, 6, 7, § 32; Vulg. Psa. 72, 14.—In plur., Cic. Tusc. 4, 20, 45; Liv. 31, 46, 11 al.—With *gen.* : verborum, Liv. 27, 15, 2.— `I.B` Transf., in gardening, *a trimming*, *lopping of plants*, Plin. 17, 22, 35, § 173.—Of the exposure of their roots to the cold, Plin. 17, 28, 47, § 262.— `II` Trop. : loquendi, **the tempering**, **moderating of the speech**, Macr. S. 2, 4, 12. 6987#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6986#castigator#castīgātor, ōris, m. castigo, `I` *one who corrects* or *chastises*, *a corrector*, *reprover* (not in Cic.), Plaut. Trin. 1, 2, 150; 3, 1, 13: lacrimarum atque inertium querelarum, Liv. 1, 59, 4 : castigator censorque minorum, * Hor. A. P. 174: tot saeculorum, Col. 8, 16, 6; cf. Sen. Ira, 1, 15, 3; Plin. Pan. 40, 1. 6988#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6987#castigatorius#castīgātōrĭus, a, um, adj. castigator, `I` *after the manner of reprovers* or *correctors*, *reproving*, *censuring* (post-Aug. and very rare): solatium, Plin. Ep. 5, 16, 10 : severitas, Sid. Ep. 4, 1. 6989#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6988#castigo#castīgo, āvi, ātum, 1, v. a. castum-ago, as purgo = purum-ago, `I` *to set right by word* or *deed*, *to correct*, *chastise*, *punish; to blame*, *reprove*, *chide*, *censure*, *find fault with* (syn.: animadvertere, punire; more forcible than reprehendere and vituperare; weaker than culpare; class. in prose and poetry): pueros non verbis solum, sed etiam verberibus, Cic. Tusc. 3, 27, 64; so, verberibus, Plin. 8, 3, 3, § 6; cf. Liv. 26, 27, 8; Curt. 8, 6, 5: magnā clade, Liv. 39, 1, 4 : baculo, Front. Strat. 1, 1, 3 : quo saepius (magister) monuerit, hoc rarius castigabit, Quint. 2, 2, 5 : laudat Pompeius... segniores castigat atque incitat, Caes. B. C. 1, 3; so opp. laudare, Liv. 27, 8, 18; Tac. Agr. 21: castigando increpandoque plus quam leniter agendo, proficere, Liv. 27, 9, 8 : servos exuviis bubulis, Plaut. Most. 4, 1, 26 : aliquem dictis plurumis, id. Bacch. 4, 8, 67; Verg. A. 5, 387: verbis, Cic. Off. 1, 25, 88; Liv. 36, 20, 4: litteris, Caes. B. C. 3, 25 : per litteras, Tac. A. 3, 35 : leniter, Liv. 30, 15, 10; 36, 31, 8: vehementissime, Petr. 109, 1 : in hoc me ipse castigo quod, etc., Cic. Tusc. 5, 1, 4 : segnitiem hominum atque inertiam, id. de Or. 1, 41, 184; Liv. 31, 6, 5: nimiam lenitatem, id. 39, 55, 1 : moras, Verg. A. 4, 407 : dolos, id. ib. 6, 567 : vitia, Juv. 2, 35; Vulg. Psa. 117, 18; id. Heb. 12, 6 al.— `II` Esp. `I.A` *To correct some error*, *to set right*, *mend* ( poet. or in post-Aug. prose) ( = corrigere, emendare): carmen, * Hor. A. P. 294: amicae verba, Juv. 6, 455 : examen improbum in trutină, Pers. 1, 6 : vitia sua, Plin. Pan. 46, 6.— `I.B` *To hold in check*, *to restrain;* lit. and trop. (rare for the more usu. coërcere, cohibere, etc.): quid illum credis facturum, nisi eum... servas, castigas, mones? Ter. Heaut. 3, 3, 31 : equum tenacem, non parentem frenis asperioribus castigare, Liv. 39, 25, 13; Tac. A. 6, 13: castigatus animi dolor, Cic. Tusc. 2, 21, 50 : risum crebris potiunculis, Petr. 47, 7 : lapsus, Stat. Th. 6, 700; cf. under P. a. —Hence, `I...b` Of relations of space, *to enclose*, *surround*, *encompass*, *confine*, *shut in* : insula castigatur aquis, Sil. 12, 355.— Hence, castīgātus, a, um, P. a. ( poet. or in post-Aug. prose), *confined*, *compressed;* hence, `I.A.1` As a designation of physical beauty, *small*, *slender*, *close* : pectus, Ov. Am. 1, 5, 21 : frons, Stat. S. 2, 1, 43.— `I.A.2` Trop., *restrained*, *checked* : luxuria tanto castigatior, quanto posset esse liberior, Aug. Civ. Dei, 5, 24: castigatissima disciplina, **the strictest**, Gell. 4, 20, 1 Hertz (Cod. Reg. castissima).— *Adv.* : castīgātē. `I.1.1.a` (Acc. to castigatus, 1.) *Compressedly*, *briefly* : castigatius, Macr. Somn. Scip. 1, 6 : castigatius eloqui, Aug. Doctr. Christ. 4, 14.— `I.1.1.b` (Acc. to 2.) *Restrainedly*, *within bounds* : vixit modeste, castigate, etc., Sen. Contr. 6, 8 : vivere, Amm. 22, 3, 12. 6990#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6989#castimonia#castīmōnĭa, ae, f. ( castĭmōnĭ-nium, i, n., App. M. 11. p. 266, 9; cf. castimonium ἁγνεία, Gloss. Philox.) [castus, like acrimonia, aegrimonia, etc.]. * `I` Ingen., *purity of morals*, *morality*, Cic. Cael. 5, 11. — `II` Esp., *purity*, *such as is requisite for religious services* (abstaining from sexual intercourse, from delicate food, etc.), *purity*, *chastity*, *abstinence* (rare but class.): quae sacra per summam castimoniam virorum ac mulierum fiant, eadem per istius stuprum ac flagitium esse violata, Cic. Verr. 2, 4, 45, § 102 Zumpt: caste jubet lex adire ad deos; animo videlicet, in quo sunt omnia; nec tollit castimoniam corporis, id. Leg. 2, 10, 24 : decem dierum, Liv. 39, 9, 4 : superstitio castimoniarum, Plin. 31, 8, 44. § 96: inanima, **abstinence from animal food**, App. M. 11, p. 272, 29. 6991#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6990#castimonialis#castĭmōnĭālis, e, adj. castimonia, `I` *pertaining to abstinence* or *continence* : liquamen, Pall. Febr. 25, 12, p. 92 Bip. 6992#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6991#castimonium#castĭmōnĭum, v. castimonia. 6993#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6992#castitas#castĭtas, ātis, f. castus, `I` *purity.* `I` In gen., *purity of morals*, *morality* (postclass.): vitae, Gell. 15, 18, 2.— `II` Esp. `I.A` *Purity of body*, *chastity* (rare but class.; syn. pudicitia): ut sentiant mulieres naturam feminarum omnem castitatem pati, * Cic. Leg. 2, 12, 29 Mos.; so * Hor. C. 3, 24, 23; Plin. 24, 9, 38, § 59; Plin. Pan. 20, 2; Tac. Agr. 4; id. A. 1, 33; Val. Max. 9, 1, 2. —Hence, person.: Castĭtas, *the goddess of Chastity*, = Minerva, Pall. 1, 6, 14.— `I.B` *Purity* with regard to gain, *disinterestedness* (opp. avaritia), Vitr. 1, 1: praeturae, Macr. S. 7, 3, § 15. 6994#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6993#castitudo#castĭtūdo, ĭnis, f. id. (ante-class. access. form to castitas; cf.: bellitudo, canitudo, etc.), `I` *moral purity* : antiqua, Att. ap. Non. p. 85, 11. 6995#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6994#castor1#castor, ŏris, m., = κάστωρ, `I` *the castor*, *beaver;* pure Lat. fiber: Castor fiber, Linn.; Plin. 32, 3, 13, § 26; cf. id. 8, 30, 47, § 109; Cic. ap. Isid. Orig. 12, 2, 21; Ov. Nux. 166; acc. castorem, App. M. 1, p. 106, 10: castora, Juv. 12, 34. 6996#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6995#Castor2#Castor, ŏris (acc. to some gramm. Castōris, Quint. 1, 5, 60), m., = Κάστωρ. `I` *The son of the Spartan king Tyndarus and Leda*, *brother of Helena and Pollux*, *with whom*, *as twin star* (Gemini; hence even Castores, Plin. 10, 43, 60, § 121; 35, 4, 10, § 27; 7, 22, 22, § 86; and: alter Castor, Stat. S. 4, 6, 16), *he served as a guide to mariners*, Varr. L. L. 5, § 58; Cic. N. D. 2, 2, 6; 3, 18, 45; Hor. Ep. 2, 1, 5; id. Epod. 17, 42; 17, 43; id. C. 4, 5, 35: gaudet equis, id. S. 2, 1, 26; cf. id. C. 1, 12, 25, and Ov. M. 12, 401: ad Castoris (sc. aedem), **on the forum**, Cic. Mil. 33, 91; *where pecuniary affairs were transacted*, id. Quint. 4, 17; cf. Juv. 14, 260.— `II` Derivv. `I.A` In oaths: ecastor and mecastor the old interj. e or the *pron. acc.* me, prefixed; cf.: equidem, edepol; mehercle, medius fiduis, etc., v. Corss. Ausspr. II. p. 856 sq., *by Castor*, an oath in very frequent use, especially by women, though not exclusively by them, as asserted by Gell. 11, 6, 1, and Charis. p. 183 P.; cf. Plaut. As. 5, 2, 46; 5, 2, 80; id. Cas. 5, 4, 13: ecastor, re experior, quanti facias uxorem tuam, id. Am. 1, 3, 10; 1, 3, 39; id. Cist. 4, 2, 61; id. Truc. 2, 5, 28; id. Poen. 1, 2, 71; id. Stich. 1, 3, 89; id. As. 1, 3, 36; id. Truc. 2, 2, 60; id. As. 3, 1, 30; id. Stich. 1, 3, 81: ecastor vero, id. Merc. 4, 1, 25 : per ecastor scitus (i. e. perscitus ecastor) puer est natus Pamphilo, Ter. And. 3, 2, 6 : nec nunc mecastor quid hero ego dicam queo comminisci, Plaut. Aul, 1, 1, 28; cf. id. Merc. 4, 1, 6; id. Cas. 2, 3, 30; id. Men. 4, 2, 50; id. Mil. 1, 1, 63; cf. also id. Stich. 1, 3, 86; id. Truc. 2, 2, 36; 2, 7, 30; 3, 2, 11; 4, 4, 9; 5, 1, 26: *Sy.* Salve, mecastor, Parmenio. *Pa.* Et tu, edepol, Syra, Ter. Hec. 1, 2, 8 Don. — `I.B` Ad Castŏris or Lŏcus Ca-stŏrum, *nom. propr.*, *a place in Upper Italy*, *between Cremona and Bedriacum*, *where stood a shrine of Castor and Pollux*, Suet. Oth. 9; Tac. H. 2, 24.— `I.C` Castŏrĕus, a, um, *adj. of Castor* : manus, Sen. Hippol. 810.— `III` *A companion of Æneas*, Verg. A. 10, 124.— `IV` *The grandson of king Deiotarus*, Cic. Deiot. 1, 2, 10; 1, 2, 28 sq.— `V` Castor Tarcondarius, *a chieftain of Gallogrœcia*, *ally of Pompey*, Caes. B. C. 3, 4.— `VI` Antonius Castor, *an author on botany*, Plin. 25, 17, 66, § 174; 25, 2, 5, § 9. 6997#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6996#castoreum#castŏrĕum, ei, n. 1. castor, `I` *castor* or *castoreum*, *a secretion of the beaver having a strong odor*, Plin. 8, 30, 47, § 109; Lucr. 6, 794; Cels. 6, 7, 8; Scrib. 3.—In plur., Verg. G. 1, 59; Plin. 32, 9, 31, § 101; Nemes. C. 224. 6998#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6997#Castoreus#Castŏrĕus, a, um, v. 2. Castor, II. C. 6999#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6998#castorinatus#castŏrīnātus, a, um, adj. 1. castor, `I` *clothed in the fur of the beaver*, Sid. Ep. 5, 7. 7000#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n6999#castorinus#castŏrīnus, a, um, adj. id., `I` *pertaining to the beaver*, *beaver-* : oleum, Marc. Emp. 35 : pellis, Edict. Diocl. p. 23. 7001#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7000#castra#castra, ōrum and ae, v. castrum. 7002#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7001#castrametor#castră-mētor, āri, 1, v. n., `I` *to pitch a camp*, Jornand. 4, 54 al. 7003#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7002#Castranus#Castrānus, a, um, adj., `I` *of Castrum Inui* (v. castrum, I.): rura, Mart. 4, 60. 7004#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7003#castratio#castrātĭo, ōnis, f. castro. `I` *An emasculating*, *castration of animals*, Col. 6, 26; 7, 11, 1; Pall. Mai, 7, 3; Dig. 21, 1, 38.— `II` *A pruning*, Plin. 16, 40, 76, § 206. 7005#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7004#castrator#castrātor, ōris, m. id., `I` *one who castrates* (late Lat.), Tert. adv. Marc. 1, 1. 7006#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7005#castratorius#castrātōrĭus, a, um, adj. id., `I` *of* or *for castration* : ferramenta, Pall. 1, 4, 3. 7007#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7006#castratura#castrātūra, ae, f. id.. * `I` *An emasculalion*, *castration of animals*, Pall. Mai, 7, 2.— `II` *A pruning*, *cleansing of plants* : siliginis, Plin. 18, 9, 20, § 86. 7008#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7007#castrensiani#castrensĭāni, ōrum, m. castra, `I` *attendants of the Castrensis S. Palatii*, Cod. Th. 6, 32; Cod. Just. 12, 36, 14. 7009#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7008#castrensiarius#castrensĭārĭus NEGOTIATOR, `I` *a purveyor for the camp*, *a suttler*, Inscr. Orell. 4254. 7010#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7009#castrensis#castrensis, e, adj. castra, `I` *of* or *per-taining to the camp*, *camp-* : ratio ac militaris, Cic. Cael. 5, 11 : arma, Prop. 3 (4), 9, 19. consilium, Liv. 44, 35, 4 : triumphus, id. 7, 36, 8 : corona, *awarded to him who first entered the enemy* ' *s camp*, acc. to Gell. 5, 6, 17; cf. Paul. ex Fest. p. 57 Müll. (also called vallaris, v. h. v.): jurisdictio, Tac. Agr. 9 : ludi, Suet. Tib. 72 Oud.: jocus, id. Calig. 9 : vigilia, Plin. 10, 21, 24, § 46 : exsilium. sarcastically, for *military service*, Just. 14, 4, 14: verbum, *a military phrase* (e. g. conterraneus, copiari, q. v.), Plin. praef. § 1 Sill.; Gell. 17, 2, 9: pensa, Prop. 4 (5), 3, 33. peculium, **obtained in military service**, Dig. 49, 17, 11 v. peculium: creditores, *who have a claim against the soldier* ' *s pay*, ib. 49, 17, 7.— `II` *Subst.* : castrensis, is, m. `I.A` *A soldier in the camp* : quietem omnibus castrensibus dare, Front. Strat. 2, 5, 30.— `I.B` *A high officer of the imperial court of Constantinople*, Cod. Th. 6, 32, 1; 12, 1, 38. 7011#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7010#Castricius#Castricius or -tius, a, um, `I` *a Roman gentile name*, Cic. Verr. 2, 3, 80, § 185; id. Fl. 23, 54; id. Att. 12, 28, 3 al.—Hence, Castriciānus or -tiānus, a, um, adj., *pertaining to a Castricius* : negotium, Cic. Att. 12, 28, 3 : nomen, id. Fl. 23, 24 : mendum, id. Att. 2, 7, 5. 7012#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7011#castro#castro, āvi, ātum, 1, v. a. Sanscr. çastra, knife, sword. `I` *To deprive of generative power* (both of male and female), *to emasculate*, *castrate*, *geld* : hircum, Plaut. Merc. 2, 2, 1 and 4: agnum, Varr. R. R. 2, 2, 18 : gallos, id. ib. 3, 9, 3; Curt. 6, 3, 12; Val. Max. 6, 1, 13; Suet. Dom. 7: sues, Plin. 8, 51, 77, § 208; 10, 21, 25, § 50; 11, 51, 112, § 261 al.— `I..2` Transf. to plants, *to prune*, *lop*, *trim*, Cato, R. R. 33, 2; Plin. 17, 20, 33, § 144; 24, 8, 33, § 49.— `I.B` Trop. : vina saccis, *to pass through a sack* or *bag*, *to filter*, Plin. 19, 4, 19, § 53; cf. id. 14, 22, 28, § 138 sq.: siligo castrata, i. e. **cleaned**, id. 18, 9, 20, § 86 : semen, id. 15, 14, 15, § 51.— `II` In gen., *to shorten*, *cut off*, *curtail* : caudas catulorum, Col. 7, 12, 14; cf. Plin. 8, 41, 63, § 153: alvos apum, **to take up**, **to take out the honey**, Col. 9, 15, 4; 9, 15, 11; cf.: castrare alvearia, Pall. 7, 7.— `I.B` Trop., *to enervate*, *debilitate* : castrata res publica morte Africani, *weakened* (a vulgar figure, acc. to Cic. de Or. 3, 41, 164; Quint. 8, 6, 15): nisi illum (Maecenatem) enervasset felicitas, immo castrasset, Sen. Ep. 19, 9 : libellos, **to remove obscenity**, **to expurgate**, Mart. 1, 35, 14 : vires, **to diminish**, Plin. 11, 18, 19, § 60 : avaritiam, **to check**, **restrain**, Claud. Eutr. 1, 192. 7013#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7012#castrum#castrum, i, n. kindred with casa, q. v.. `I` In sing., *any fortified place; a castle*, *fort*, *fortress* (more rare than castellum): ei Grunium dederat in Phrygiā castrum, etc., Nep. Alcib. 9, 3; Liv. 32. 29, 4; Dig. 27, 1, 17 *fin.* — `I.B` Esp., *nom. propr.* `I.B.1` Castrum Altum or Album, in Hispania Tarraconensis, Liv. 24, 41, 3.— `I.B.2` Castrum Inui, or simply Castrum, *an ancient city of the Rutuli*, *near Ardea*, Verg. A. 6, 775; called Castrum, Ov. M. 15, 727; Sil. 8, 359. — `I.B.3` Castrum Novum, *a city on the seacoast of Etruria*, Liv. 36, 3, 6; Plin. 3, 5, 8, § 51.— `I.B.4` Another Castrum Novum, *on the sea-coast of Picenum*, now *Giulia Nova*, Plin. 3, 13, 18, § 110; also called *absol.* Castrum, Vell. 1, 14, 8.— `I.B.5` Castrum Truentinum, *a maritime city of Picenum*, *on the river Truentus*, Cic. Att. 8, 12, B, 1; also called Truentum, Plin. 3, 13, 18, § 110.— `I.B.6` Castrum Vergium, *a fortress of the Bergistani in* Hispania Tarraconensis, now *Berga*, Liv. 34, 21, 1.—Far more freq., `II` In plur. : castra, ōrum, n. ( castra, ae, f. : castra haec vestra est, Att. ap. Non. p. 200, 30; Trag. Rel. p. 238 Rib.). `I.A` Lit., *several soldiers* ' *tents situated together;* hence, *a military camp*, *an encampment;* among the Romans a square (quadrata); later, after the manner of the Greeks, sometimes circular, or adjusted to its situation, Veg. Mil. 1, 23. It was surrounded by a trench (fossa) and a wall (vallum), and had four gates: Porta Praetoria, the front, chief gate, on the opp. side from the enemy, from which the legions marched; opp. to this, Porta Decumana (in later times Porta Quaestoria), the back gate; Porta Principalis Dextra, and Porta Principalis Sinistra, situated on the two sides of the camp, Liv. 40, 27, 4 sq.; cf. Dict. of Antiq.— `I.1.1.b` Phrases. With adj. : stativa, **occupied for a long time**, **permanent**, Cic. Verr. 2, 5, 12, § 29; Caes. B. C. 3, 30; 3, 37; Sall. J. 44, 4; Tac. A. 3, 21: aestiva, **summer camp**, id. ib. 1, 16; Suet. Claud. 1: hiberna, Liv. 29, 35, 13 (more freq. *absol.* aestiva and hiberna, q. v.): navalia, **an encampment on the shore for protecting the fleet and the troops while landing; sometimes connected with the ships drawn to land**, Caes. B. G. 5, 22 Herz.; cf. id. ib. 5, 11; Liv. 29, 35, 13; called also nautica, Nep. Alcib. 8, 5; id. Hann. 11, 6 (cf. id. ib. § 4; Liv. 44, 39): lunata, *crescent-shaped*, Auct. B. Afr. 80.—With *numerals* : una, Tac. A. 4, 2 : bina, Cic. Phil. 12, 11, 27; Liv. 4, 27, 3: quina, Caes. B. C. 3, 9.— With *verb* : locum castris antecapere, Sall. J. 50, 1; cf.: capere locum castris, Liv. 4, 27, 3; 9, 17, 15; and montes castris capere, Tac. A. 12, 55 : castra metari, Cael. ap. Non. p. 137, 18; Caes. B. C. 3, 13, 3; Hirt. B. G. 8, 15 al.: facere, Caes. B. G. 1, 48; Nep. Milt. 5, 2; Cic. Verr. 2, 5, 12, § 29 al.: ponere, Caes. B. G. 2, 5; 7, 35; Nep. Hann. 5 *fin.* : ponere et munire, Sall. J. 75, 7 : munire, Caes. B. G. 1, 49; Liv. 44, 39, 1: communire, Caes. B. G. 5, 49; Liv. 23, 28, 3: castra castris conferre, id. 10, 32, 5; 23, 28, 9: castris se tenere, Caes. B. G. 1, 40, 8 : castra movere, **to break up**, **to decamp**, id. ib. 1, 39 *fin.*; also syn. with *to march forth from a camp*, id. ib. 1, 15 Herz.; 1, 22; 2, 2; Sall. C. 57, 3; Nep. Dat. 8, 4; id. Eum. 12 *fin.* et saep.—Hence, also, promovere, Caes. B. G. 1, 48: movere retro, Liv. 2, 58, 3 : removere, id. 9, 24, 4 : proferre, Caes. B. C. 1, 81 : castris castra inferre, Enn. Trag. 201 Vahl.— `I.1.1.c` Castra Praetoriana, Praetoria, Urbana or simply Castra, *the barracks of the Prœtorians in the suburbs of Rome*, Suet. Tib. 37; id. Claud. 21; Tac. A. 4, 2; Suet. Aug. 29; id. Claud. 36; Dig. 48, 5, 15. — `I.1.1.d` Castrorum filius, *a surname of Caligula*, *who was brought up in the camp*, Suet. Calig. 22; Aur. Vict. Caes. 3.—So, Castrorum mater, *an appellation of Faustina*, *the wife of the emperor Marcus Aurelius*, *because she accompanied him in an expedition against the Quadi*, Capitol. Marc. Aur. 26.—Hence both appell. in later inscriptions as *titles of the Roman emperors and empresses.* — `I.B` Esp. as *nom. propr.*, like castrum. `I.B.1` Castra Corneliana or Cornelia, *on the north coast of Africa*, *near Utica*, so called because the elder Scipio Africanus first pitched his camp there, after his landing in Africa, in the second Punic war, Caes. B. C. 2, 24; 2, 25; 2, 37; Mel. 1, 7, 2; Plin. 5, 4, 3, § 24.— `I.B.2` Castra Caecilia, *in Lusitania*, Plin. 4, 22, 35, § 117.— `I.B.3` Castra Hannibalis, *a seaport town in Bruttium*, Plin. 3, 10, 15, § 95.— `I.B.4` Castra Pyrrhi, *a place in Grecian Illyria*, Liv. 32, 13, 2.— `I.B.5` Castra Vetera or Vetera, *a place on the Lower Rhine*, now *Xanthen*, Tac. H. 4, 18; 4, 21; 4, 35; id. A. 1, 45.— `I.B.6` Castra Alexandri, *a district in Egypt*, Curt. 4, 7, 2; Oros. 1, 2.— `I.C` Meton. `I.B.1` Since, in military expeditions, a camp was pitched each evening, in the histt. (esp. Livy) for *a day* ' *s march* : secundis castris ( = bidui itinere) pervenit ad Dium, Liv. 44, 7, 1; so Tac. H. 3, 15; cf.: alteris castris, Liv. 38, 13, 2; Curt. 3, 7.— So tertiis castris, Liv. 38, 13, 11; 38, 24, 1; Tac. H. 4, 71: quartis castris, Liv. 44, 46, 10 : quintis castris, Caes. B. G. 7, 36; Liv. 28, 19, 4: septimis castris, id. 40, 22, 1 : decimis castris, id. 27, 32 *fin.*; 28, 33, 1.— `I.B.2` *Military service* (hence, often opp. forum and toga), Nep. Epam. 5, 4; Vell. 2, 125, 4; Tib. 4, 1, 39: qui magnum in castris usum habebant, Caes. B. G. 1, 39.— `I.B.3` Of *beehives* : cerea, Verg. A. 12, 589 : in apium castris, Pall. 1, 37, 4.— `I.B.4` Of *a sheepfold*, Col. 6, 23, 3.— `I.B.5` Of *political parties*, regarded as arrayed in hostility: si ad interdicti sententiam confugis... in meis castris praesidiisque versaris, Cic. Caecin. 29, 83.— `I.B.6` Of *philosophical sects* : Epicuri castra, Cic. Fam. 9, 20, 1 : O castra praeclara (Epicuri)! id. ib. 7, 12, 1; Hor. C. 3, 16, 23; Sen. Ep. 2, 4. 7014#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7013#castula#castŭla, ae, f., `I` *a garment used by women*, *a kind of petticoat*, Varr. ap. Non. p. 548, 30 sq. 7015#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7014#Castulo#Castŭlo, ōnis, m. (Liv.), and f. (Sil.), = Καστούλων, `I` *a town in* Hispania Tarraconensis, *near the borders of* Baetica, now the village *Cazlona*, Liv. 24, 41, 7; 28, 19, 2 sq.; Sil. 3, 99; 3, 391; Plin. 3, 2, 3, § 17.—Hence, `I..2` Castŭlōnensis, e, adj., *of Castulo* : saltus, Asin. ap. Cic. Fam. 10, 31, 1; Caes. B. C. 1, 38; Liv. 22, 20, 12; and as *subst.* : Castŭlōnenses, ium, m., *the inhabitants of Castulo*, Plin. 3, 3, 4, § 25. 7016#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7015#castum#castum, i, v. 2. castus `I` *init.* 7017#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7016#castus1#castus, a, um, adj. i. e. cas-tus, partic., kindr. to Sanscr. çludh, to cleanse; Gr. καθ.αρός; Germ. keusch, heiter; cf. the opp. in-ces-tus, impure, Bopp, Gloss. 351, 6; Pott. 1, 252. `I` In gen., *morally pure*, *unpolluted*, *spotless*, *guiltless*, = purus, integer (gen. in respect to the person himself, while candidus signifies pure, just, in respect to other men; v. Doed. Syn. p. 196 sq.; class. in prose and poetry): castus animus purusque, Cic. Div. 1, 53, 121; cf.: vita purissima et castissima, id. Rosc. Com. 6, 17; and: quis hoc adulescente castior? quis modestior? quis autem illo qui maledicit impurior? id. Phil. 3, 6, 15 : perjurum castus (fraudasse dicatur), id. Rosc. Com. 7, 21 : castissimum quoque hominem ad peccandum potuisse impellere, id. Inv. 2, 11, 36 : nulli fas casto sceleratum insistere limen, Verg. A. 6, 563 : populus Et frugi castusque verecundusque, Hor. A. P. 207 : qui (animi) se integros castosque servavissent, Cic. Tusc. 1, 30, 72; cf. id. Font. 10, 22; id. Cael. 18, 42: M. Crassi castissima domus, id. ib. 4, 9 : signa, **signs**, **indications of innocence**, Ov. M. 7, 725 : fides, **inviolable**, Sil. 13, 285 : Saguntum, id. 3, 1.—With *ab* : decet nos esse a culpā castos, Plaut. Poen. 5, 4, 23; so, res familiaris casta a cruore civili, Cic. Phil. 13, 4, 8.— `II` In respect to particular virtues. `I.A` Most freq., esp. in poetry, in regard to sexual morality, *pure*, *chaste*, *unpolluted*, *virtuous*, *continent* : Latona, Enn. Trag. 424 Vahl.; cf. Minerva, Hor. C. 3, 3, 23; Cat. 16, 5; 62, 23; Tib. 1, 3, 83; Ov. M. 2, 544; 2, 711: hostia = Iphigenia, Lucr. 1, 98 : Bellerophon, Hor. C. 3, 7, 15 : matres, Verg. A. 8, 665 : maritae, Ov. F. 2, 139.— With *ab* : castus ab rebus venereis, Col. 9, 14, 3.—Of inanimate things: lectulus, Cat. 64, 87 : cubile, id. 66, 83 : flos virginis, id. 62, 46 : gremium, id. 65, 20 : vultus, Ov. M. 4, 799 : domus, Cat. 64, 385; Hor. C. 4, 5, 21 al.— `I...b` Trop., of style, *free from barbarisms*, *pure* : Caius Caesar sermonis praeter alios suae aetatis castissimi, Gell. 19, 8, 3.— `I.B` In a religious respect, *pious*, *religious*, *holy*, *sacred*, = pius: hac casti maneant in religione nepotes, Verg. A. 3, 409 Wagn.— So, Aeneas (for which elsewhere pius in Verg.), Hor. C. S. 42 : sacerdotes, Verg. A. 6, 661 : et sanctus princeps, Plin. Pan. 1, 3 : ego qui castam contionem, sanctum campum defendo (in respect to the preceding: in Campo Martio, comitiis centuriatis auspicato in loco), Cic. Rab. Perd. 4, 11.—Of things: sacrae, religiosae castaeque res, Varr. ap. Non. p. 267, 8: haud satis castum donum deo, Cic. Leg. 2, 18, 45; cf. festa, Ov. Am. 3, 13, 3 : taedae, Verg. A. 7, 71 Serv.: ara castis Vincta verbenis, Hor. C. 4, 11, 6 : crines, Ov. M. 15, 675 : laurus, Tib. 3, 4, 23 : castior amnis (sc. Musarum), Stat. S. 4, 7, 12; cf.: castum flumen (on account of the nymphs), Claud. III. Cons. Stil. 260 : luci, Hor. C. 1, 12, 59 : nemus, Tac. G. 40 : pura castaque mens, Plin. Pan. 3 *fin.* : casta mola genus sacrificii, quod Vestales virgines faciebant, Paul. ex Fest. p. 65 Müll.—As epith. ornans of poetry, since it is used in defence of the Deity: casta poesis, Varr. ap. Non. p. 267, 14 (it is erroneously explained by Non. by suavis, jucundus).— `I.A.2` Hence, *subst.* : castum, i, n., *a festival*, or *period of time consecrated to a god*, *during which strict continence was enjoined*, Fest. p. 124, 25 Müll.: Isidis et Cybeles, Tert. Jejun. 16.— `I.C` In respect to the property and rights of others, *free from*, *abstinent*, *disinterested* : manus, Varr. ap. Non. p. 267, 12: homo castus ac non cupidus, Cic. Sest. 43, 93 : castissimus homo atque integerrimus, id. Fl. 28, 68.— *Adv.* : castē. `I.A` (Acc. to I.) *Purely*, *spotlessly*, *without stain*, *uprightly* : agere aetatem suam, Plaut. Trin. 2, 4, 149 : et integre vivere, Cic. Fin. 4, 23, 63; id. Imp. Pomp. 1, 2.— `I.B` (Acc. to II. A.) *Chastely*, *virtuously* : caste se habere a servis, C. Gracch. ap. Gell. 15, 12, 3: tueri eloquentiam ut adultam virginem, Cic. Brut. 95, 330.—Of language, *properly*, *correctly*, *classically* : caste pureque linguā Latinā uti, Gell. 17, 2, 7.— `I.A.2` (Acc. to II. B.) *Piously*, *religiously* : placare deos, Ov. P. 2, 1, 33; cf. Cic. N. D. 1, 2, 3; Suet. Aug. 6.— *Comp.*, Liv. 10, 7, 5.— *Sup.*, Cic. Fam. 14, 4, 1. 7018#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7017#castus2#castus, ūs ( abl. heterocl. casto, Tert. Jejun. 16; Fest. s. v. minuitur, p. 154, 6 Müll.), m. 1. castus, ante- and post-class. for castimonia, `I` *an abstinence from sensual enjoyments on religious grounds*, Naev. ap. Non. p. 197, 16; Varr. ib.; Gell. 10, 15, 1; Arn. 5, p. 167. 7019#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7018#casualis#cāsŭālis, e, adj. casus. `I` *Casual*, *fortuitous* (post-class. and very rare): condicio, **depending upon chance**, Cod. Just. 6, 51, 1, § 7.— *Adv.* : cāsŭālĭter, *accidentally*, Sid. Ep. 9, 11; Fulg. Myth. 1, 5.— `II` In gram., *relating to* or *declined with cases* : Casuale, ut ab equo: equum, Varr. L. L. 8, § 52, p. 116 Bip.; cf. id. ib. 10, § 18, p. 164 Bip.: formae, Prisc. p. 672 P. al. 7020#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7019#casualiter#cāsŭālĭter, adv., v. casualis, I. `I` *fin.* 7021#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7020#casula#căsŭla, ae, f. dim. casa, `I` *a little cottage* or *hut*, *a small house*, Petr. 44, 15; 46, 2; 77, 4; Juv. 11, 153.— `II` *A sepulchre* = hypogeum, Petr. 111, 5. 7022#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7021#casus1#cāsus (Ciceronis temporibus paulumque infra s geminabatur: cassus, etc., Quint. 1, 7, 20; cf.: causa, Juppiter al.; in inscr. also KASVS), ūs ( dat. casu, Nep. Alcib. 6, 4), m. cado. `I` Lit., *a falling* (acc. to cado, I. A. and C.). `I.A` *A falling down*, etc.: stillicidi, Lucr. 1, 313 : geli, id. 5, 205 : nivis, Liv. 21, 35, 6 : fulminum, Plin. 2, 50, 51, § 135; Ov. M. 8, 259: celsae graviore casu Decidunt turres, Hor. C. 2, 10, 10.—In plur., Lucr. 2, 231.— `I.B` *A fall*, *an overthrow*, *a throwing down* : occumbunt multi letum praecipe casu, Enn. Ann. 391 Vahl.: eoque ictu me ad casum dari, Att. ap. Cic. Div. 1, 22, 44: casus, quo (infantes) in terram toties deferuntur, Quint. 1, 12, 10; Lucr. 5, 1333: vehiculi, Plin. 28, 2, 4, § 21 al. —In plur. : cum loci Inciperent casus, i. e. *the fall*, *destruction* (by an earthquake), Ov. M. 8, 714.— `II` Trop. `I.A` Of time, *the end* : extremae sub casum hiemis, Verg. G. 1, 340.— `I.B` *A moral fall*, *a false step*, *an error*, *fall* : multas vias adulescentiae lubricas ostendit (natura), quibus illa insistere, aut ingredi sine casu aliquo ac prolapsione vix posset, Cic. Cael. 17, 41.—So of a political fall, Cic. Sest. 67, 140.— `I.A.2` Esp., *a fall* or *change* from a higher to a lower condition: secum reputans quam gravis casus in servitium ex regno foret, Sall. J. 62, 9.— `I.C` *That which turns out* or *happens unexpectedly*, *an occurrence*, *event*, *accident*, *chance*, *misfortune*, *emergency* (this most freq. in sing. and plur.): quid est enim aliud fors, quid fortuna, quid casus, quid eventus, nisi cum sic aliquid cecidit, sic evenit, ut vel non cadere atque evenire, vel aliter cadere atque evenire potuerit? etc., Cic. Div. 2, 6, 15 : quis iste tantus casus? unde tam felix concursus atomorum? cf. id. N. D. 1, 32, 90: novi casus temporum, id. Imp. Pomp. 20, 60 : quod consilium etsi in ejusmodi casu reprehendendum non est, tamen incommode accidit, **such an emergency**, Caes. B. G. 5, 33 : quod in ejusmodi casu accidit, periti ignaris parebant, Curt. 4, 3, 18; 10, 5, 8; Quint. 6, 2, 34; Tac. A. 2, 47; Liv. 24, 2, 11; 38, 8, 5: potest igitur veritatem casus imitari, Cic. Div. 2, 21, 49: quis tantam Rutulis laudem, casusne deusne, Attulerit, Verg. A. 12, 321 : sive illud deorum munus sive casus fuit, Curt. 4, 7, 13 : quae casus obtulerat, in sapientiam vertenda ratus, Tac. A. 1, 29 : ut quemque casus armaverat, Sall. C. 56, 3 : si quos locus aut casus conjunxerat, id. J. 97 *fin.* : in aleam tanti casus se regnumque dare, Liv. 42, 50, 2 : ludibrium casūs, id. 30, 30, 5 : casum potius quam consilium sequatur, Quint. 7, prooem. § 3 : parata ad omnes casus eloquentia, id. 10, 1, 2 : bellorum, Tac. A. 1, 61 : satis jam eventuum, satis casuum, id. ib. 2, 26 : adversi, secundi, Nep. Dat. 5, 4; cf. Suet. Caes. 25; id. Oth. 9: magnus, Caes. B. G. 6, 30; Planc. ap. Cic. Fam. 10, 18, 3: mirificus, Cic. Fam. 7, 5, 2 : mirabiles, Nep. Timol. 5, 1 : rariores, Cic. Off. 2, 6, 19 : dubii, Cat. 64, 216; Hor. S. 2, 2, 108: varii, Verg. A. 1, 204 : subiti repentinique, Suet. Aug. 73.—Hence, in abl. : casu, adverbially, *by chance*, *casually*, *by accident*, *accidentally* : quod si haec habent aliquam talem necessitatem, quid est tandem, quod casu fieri aut forte fortunā putemus? Cic. Div. 2, 7, 18 : id evenit non temere nec casu, id. N. D. 2, 2, 6 : sive casu sive consilio deorum, Caes. B. G. 1, 12; cf. Suet. Claud. 13: necessitate an casu, Quint. 3, 6, 26 : casu an persuasu et inductu, id. 5, 10, 69 : casu an manibus impeditus, Tac. A. 1, 13 : accidit casu ut legati, etc., Nep. Hann. 12, 1; cf. Hor. S. 1, 6, 53; 1, 9, 36; id. Ep. 1, 19, 18; Ov. M. 5, 118; 6, 359; 7, 84 et saep.—Hence, also, `I.2.2.b` *A chance*, *an occasion*, *opportunity* for something (esp. freq. in Sall. and Tac.): aetas illa multo pluris quam nostra casus mortis habet, Cic. Sen. 19, 67; cf.: mortis durae casus, Verg. A. 10, 791 : aut vi aut dolis sese casum victoriae inventurum, Sall. J. 25, 9 : praeclari facinoris casum dare, id. ib. 56, 4; so, si casus daretur, Tac. A. 1, 13; 11, 9: invadendae Armeniae, id. ib. 12, 50 : pugnae, id. ib. 12, 28 : bene gerendae rei, id. ib. 13, 36 : casum adferre, Quint. 8, 4, 17.— Since the idea of suddenness, unexpectedness, easily passes into that of hostility, adverseness (cf. accido, 4.), casus signifies, `I.A.2` Esp., *an adverse event*, *a misfortune*, *mishap*, *calamity*, = συμφορά : meum illum casum tam horribilem, tam gravem, tam repentinum, Cic. Sest. 24, 53; id. de Or. 1, 1, 2; Caes. B. G. 7, 1, 4: dolens civitatis casum, Sall. C. 40, 2; cf. id. J. 14, 22; 23, 2; Liv. 37, 17, 7; 23, 22, 3; Cat. 28, 11.—Of disease: si alius casus lecto te adfixit, Hor. S. 1, 1, 81; Ov. M. 4, 142; 14, 473; 15, 494: res minime in hujusmodi casu noxia, **in the earthquake**, Sen. Q. N. 6, 21, 2; id. Cons. ad Marc. 5, 3: urbis Trojanae, **overthrow**, Verg. A. 1, 623.—Hence, `I.2.2.b` Euphemist. for *death* : Saturnini atque Gracchorum casus, Caes. B. C. 1, 7 : sui quemque casus per quinquennium absumpsissent, Liv. 23, 22, 3; Sall. J. 73, 1; Hor. S. 2, 5, 49; Suet. Aug. 65; cf. id. Caes. 89; id. Calig. 10.— `I.D` In gram. t. t., *a case* in the inflection of words: propter eorum qui dicunt, sunt declinati casus, uti is qui de altero diceret, distinguere posset, quom vocaret, etc., Varr. L. L. 8, § 16 Müll.: casus dicimus... et vocabulorum formas, Paul. ex Fest. p. 58, 11 ib.: ea (verba) sic et casibus et temporibus et genere et numero conservemus, ut, etc., Cic. de Or. 3, 11, 40 : barbari casus... casus rectus, id. Or. 48, 160; Quint. 1, 5, 61: obliqui, id. 1, 6, 22 : nominativo, dativo, ablativo, id. 7, 9, 13 : genitivo, id. 1, 5, 62 : Latinus, sextus, i. e. *the ablative*, Varr. ap. Diom. p. 277 P.: conversi, i. e. obliqui, Cic. N. D. 2, 25, 64 : interrogandi (i. e. genetivus), Nigid. ap. Gell. 13, 26 Hertz: vocandi, id. ib. : septimus, Quint. 1, 4, 26. 7023#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7022#Casus2#Cāsus, i, m., `I` *a river of Albania*, *that flows into the Caspian Sea*, Plin. 6, 13, 15, § 39; Mel. 3, 5, 4. 7024#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7023#cata#cătă, prep., = κατά, in distrib. sense, `I` *by* : faciet sacrificium super eo cata mane mane, **morning by morning**, Vulg. Ezech. 46, 15; cf. v. 14. 7025#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7024#catabasis#cătăbăsis, is, abl. i, f., = κατάβασις, `I` *a going down*, *descent*, *the name of a ceremonial at the festival of the Magna Mater*, Macr. S. 1, 21, 10. 7026#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7025#Catabathmos#Cătăbathmos, i, m., = Καταβαθμός, `I` *a tract of land in Libya*, *between Egypt and Cyrenaica*, now *Akabah*, *with a city of the* *same name*, Sall. J. 17, 5; 19, 3; Mel. 1, 8, 1; 1, 9, 1; Plin. 5, 5, 5, § 32. 7027#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7026#catabolcnses#cătăbŏlcnses, ium, m., `I` *a class of carriers who transport burdens by means of draught animals*, *a kind of muleteers*, Cod. Th. 14, 3, 9; Cassiod. Var. Ep. 3, 10. 7028#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7027#Catacecaumene#Cătăcĕcaumĕnē, ēs, f., = Κατακεκαυμένη (scorched), `I` *a region of Mysia* or *Mœonia*, *scorched by the sun*, *but abounding in vines.* —Hence, Cătăcĕcaumĕ-nītes, ae, m., = Κατακεκαυμενίτης (sc. ο?νος), *the wine of this region*, Vitr. 8, 3, 12; Plin. 14, 7, 9, § 75; cf. Vitr. 2, 6. 7029#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7028#catachana#cătăchāna (or -channa), ae, f., = καταχήνη, `I` *a tree inoculated with buds of different fruit-trees*, M. Aurel. ap. Front. 1, p. 77.— `II` Trop., of parodies, Spart. Had. 16, 2. 7030#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7029#catachresis#cătăchrēsis, is, f., = κατάχρησις, a rhet. figure, `I` *an improper use of a word;* in pure Lat. abusio, Paul. ex Fest. p. 58 Müll.; cf. Quint. 8, 6, 34; 8, 2, 5; and Don. p. 1775 P. (where, as in Cic. Or. 27, 94, it is written as Greek). 7031#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7030#cataclista#cătaclīsta vestis = κατάκλειστον ίμάτιον [to be kept shut up; cf.: `I` vestis seposita, Tib. 2, 5, 8 ], *a splendid garment for festal occasions*, *a state dress*, App. M. 11, p. 261, 21, p. 261 Bip.; Tert. Pall. 3.—Hence, cătaclīstĭcus, a, um, adj., *of a state dress* : fila, Ven. vit. S. Mart. 4 *med.* 7032#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7031#cataclysmos#cătăclysmŏs, i, m., = κατακλυσμός. `I` *A deluge*, *flood*, *inundation* : Ogygi, Varr. R. R. 3, 1, 3; Hyg. Fab. 153; Tert. Apol. 40; Aug. Civ. Dei, 18, 10; Lact. 2, 20.— `II` In medicine, *a pouring of water upon a diseased member*, *a shower-bath*, *douche*, Cael. Aur. Tard. 1, 1; 1, 4; 2, 3. 7033#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7032#catacumba#cătăcumba, ae, f., `I` *catacombs*, Inscr. Orell. 4575. 7034#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7033#catadromus#cătădrŏmus, i, m., = κατάδσομος, `I` *a rope for rope-dancers*, Suet. Ner. 11; cf. Plin. 8, 2, 2, § 4 sq.; Dig. 19, 1, 54. 7035#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7034#Catadupa#Cătădūpa, ōrum, n., = Κατάδουπα, `I` *the celebrated cataract of the Nile*, *near Syene*, *on the borders of Egypt* (cf. cataracta), now *Chellal*, Cic. Rep. 6, 18, 19; Macr. Somn. Scip. 2, 4, § 14.— Cătădūpi, ōrum, m., *those dwelling near*, Plin. 5, 9, 10, § 54; 6, 29, 35, § 178; Amm. 22, 15, 2. 7036#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7035#cataegis#cătaegis, ĭdis, f., = καταιγίς, `I` *a violent storm of wind*, *a hurricane*, *whirlwind* : procellosus flatus cataegis dicitur, App. de Mundo, p. 62, 28; esp. in Pamphylia, Sen. Q. N. 5, 17, 4. 7037#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7036#Catagelasimus#Cătăgĕlăsĭmus, a, um, adj., = καταγελάσιμος, `I` *serving for ridicule; subst. m.*, *a banterer*, *jeerer*, in a pun with Gelasimus, the name of a parasite: nolo ex Gelasimo fleri te Catagelasimum, Plaut. Stich. 4, 2, 50. 7038#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7037#catagraphus#cătăgrăphus, a, um, adj., = κατάγραφος. `I` *Painted*, *colored*, *depicted* : Thyni, Cat. 25, 7.— `II` *Subst.* : cătăgră-pha, ōrum, n., *profile paintings*, *side views* (pure Lat. obliquae imagines), Plin. 35, 8, 34, § 56. 7039#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7038#Catagusa#Cătăgūsa, ae, f., = κατάγουσα (bringing back), `I` *a statue of Praxiteles*, *representing Ceres as bringing back Proserpine to Pluto*, Plin. 34, 8, 19, § 69; cf. Sil. Catal. Artif. p. 380, n. 1. 7040#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7039#Catalauni#Cătălauni and Cătĕlauni, ōrum, m., `I` *a tribe in* Gallia Belgica, near the mod. *Chālons-sur-Marne*, Eutr. 9, 13; Amm. 15, 11, 10.—Hence, Cătălaunĭcus, a, um, adj., *of* or *at Catalauni* : clades, Eum. Pan. Const. 4. 7041#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7040#Catalecta#Cătălecta, ōrum, n., = Κατάλεκτα, `I` *the title of a collection of poems ascribed to Virgil*, Aus. Tech. 12; v. Wagn. Verg. IV. p. 341 sq.; Forbig. Verg. III. p. 719 sqq. 7042#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7041#catalecticus#cătălēctĭcus, a, um, adj., = καταληκτικός : `I` versus, **a verse in which a syllable is wanting at the end**, Prisc. p. 1216 P.— Also called cătălēctus, a, um, = κατάληκτος, Diom. p. 501 P. 7043#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7042#catalepsis#cătălēpsis, is, f., = κατάληψις, `I` *a sudden attack of sickness*, *catalepsy* (pure Lat. apprehensio or oppressio), Cael. Aur. Acut. 2, 10, 56. 7044#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7043#catalepticus#cătălēptĭcus, a, um, = καταληπτικός, `I` *cataleptic*, Cael. Aur. Acut. 2, 10, 74 sq. 7045#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7044#catalogus#cătălŏgus, i, m., = κατάλογος, `I` *an enumeration* (post-class.): virtutum, Hier. Ep. 83.—Esp., *a list of names*, *a catalogue*, Macr. S. 5, 15; Aus. Per. Iliad. 2. 7046#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7045#Catamitus#Cătămītus ( -meitus), m. corrupt collat. form of Ganymedes; v. Paul. ex Fest. p. 7, 16; 44, 6 Müll., `I` *the Latin name of Ganymede*, *Jupiter* ' *s cup-bearer*, Plaut. Men. 1, 2, 35; Lact. 1, 11, 19; App. M. 11, p. 261, 3; Prud. c. Symm. 1, 70.— `II` Transf., as appel. = pathicus, Cic. Phil. 2, 31, 77; Aus. Epit. Her. 33, 8; App. M. 1, p. 107, 31; v. Ganymedes. 7047#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7046#catampo#catampo, `I` *a kind of play*, Paul. ex Fest. p. 44 Müll. 7048#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7047#Catana#Cătăna, ae, v. Catina. 7049#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7048#catanance#cătănancē, ēs, f., = κατανάγκη, `I` *a plant used in magical love potions*, Plin. 27, 8, 35, § 57. 7050#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7049#Cataonia#Cătăŏnĭa, ae, f., = Καταονία, `I` *a province in Southern Cappadocia*, Plin. 6, 3, 3, § 9; Nep. Dat. 4, 1.— Cătăŏnes, um, m., *its people*, Curt. 4, 12, 11. 7051#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7050#cataphagas#cătăphăgas, ae, m., = καταφαγάς, `I` *a glutton*, *gormandizer*, Petr. 39, 9. 7052#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7051#cataphasis#cătăphăsis, is ( acc. cataphasin), f., `I` *an affirmation* (pure Lat. affirmatio, aientia; opp. apophasis or abnuentia), Aur. Aug. Rhet. 11; Isid. Orig. 2, 27, 3. 7053#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7052#cataphractarius#cătăphractārĭus, ii, m. cataphractes, `I` *mailed*, *clad in mail*, Lampr. Alex. Sev. 56; Decius ap. Treb. Claud. 16; cf. cataphractus. 7054#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7053#cataphractes#cătăphractes or -ta, ae, m., = καταφρακτής, `I` *a coat of mail furnished with iron scales*, Tac. H. 1, 79; Veg. Mil. 1, 20; acc. cataphracten, Tert. Pall. 4. 7055#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7054#cataphractus#cătăphractus, a, um, adj., = κατάφρακτος, `I` *mailed*, *in mail* (of soldiers and their horses), Sall. ap. Non. p. 556, 16 sq. ( id. H. 4, 57 Dietsch).—As *subst.* : cătă-phracti, ōrum, m., *mailed soldiers*, Sisenn. ap. Non. 1. 1.: loricatos, quos cataphractos vocant, Liv. 35, 48, 3; 37, 40, 5 al.; Prop. 3 (4), 12, 12; Serv. ad Verg. A. 11, 770; Front. Princ. Hist. 5, p. 247 Nieb.; Inscr. Orell. 804. 7056#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7055#catapirates#cătăpīrātes, ae, m., = καταπειρᾶτήρ, `I` *the sounding-lead*, Lucil. ap. Isid. Orig. 19, 4, 10 (p. 82, 11 Gerl.). 7057#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7056#cataplasma#cătăplasma, ătis, n., Veg. 2, 14 ( abl. cataplasmatibus, Veg. 3, 25; access. form cătăplasmus; only `I` *abl. sing.* cataplasmo, Lucil. ap. Non. p. 311, 25, and dat. and *abl. plur.* cataplasmis, Cels. 7, 26, 5; 4, 4, 3; 4, 7, 2; Veg. 2, 3 b; 5, 2, 2; cf. Schne id. Gr. p. 267), = κατάπλασμα; in medicine, **a poultice**, **plaster**, **cataplasm**, Cels. 3, 19, and l. l.; Plin. 20, 17, 73, § 191; 36, 17, 28, § 133; Veg. 2, 14, 2. 7058#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7057#cataplasmo#cătăplasmo, āre, v. a. cataplasma, `I` *to apply a poultice to* : praecordia, Cael. Aur. Acut. 2, 19, 120; cf. id. Tard. 5, 1: equum, Veg. 5, 2, 2; Macer. Flor. 18, v. 723. 7059#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7058#cataplus#cătăplus, i, m., = κατάπλους ( `I` *the coming to shore of a fleet* or *ship;* hence, abstr. pro concr.), *the ship* or *fleet that comes to land* : ille Puteolanus, Cic. Rab. Post. 14, 40 B. and K. dub.; Mart. 12, 74, 1; Aus. Urb. 13, 21; Sid. Ep. 6, 8; 7, 7. 7060#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7059#catapotium#cătăpŏtĭum, ii, n., = καταπότιον (that which is swallowed down); `I` in medicine, **a pill**, Cels. 4, 8; Plin. 28, 1, 2, § 7; Scrib. Comp. 89; cf. id. ib. 87. 7061#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7060#cataprorates#cătăprōrātes, a false read. for catapirates. 7062#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7061#catapulta#cătăpulta, ae, f., = ό καταπέλτης, `I` *a large engine of war for throwing arrows*, *lances*, *stones*, etc., *a catapult* (cf. ballista): catapultis ballistisque per omnia tabulata dispositis, Liv. 21, 11, 7; 21, 11, 10: maximae formae, id. 26, 47, 5; Vitr. 10, 11, 1; 10, 11, 19; 10, 15 sq.; Veg. Mil. 4, 22; Naev., Lucil., Varr., and Sisenn. ap. Non. p. 552, 17 sq.; Caes. B. C. 2, 9 al.; cf. Dict. of Antiq.— `II` Meton., like ballista, for *the missile itself*, Plaut. Pers. 1, 1, 28; id. Curc. 3, 24; 5, 3, 12; id. Capt. 4, 2, 17; Titin. ap. Non. p. 552, 11 sq. (Com. Rel. v. 125 Rib.). 7063#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7062#catapultarius#cătăpultārĭus, a, um, adj. catapulta, `I` *belonging to the catapult*, *that is thrown by it* : pilum, Plaut. Curc. 5, 3, 11. 7064#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7063#cataracta#cătăracta (also cătarracta), ae, f. ( cătarractes, ae, m., Plin. and Sol.; `I` v. the foll.), = ὁ καταρράκτης or καταράκτης. `I` Lit., *a waterfall*, in gen.; *the waterfalls of the Euphrates*, Plin. 5, 24, 20, § 85.—Hence, `I.B` Meton. and κατ' ἐξοχήυ, *the celebrated fall of the Nile on the southern borders of Egypt*, *the Cataract* : novissimo catarracte, Plin. 5, 9, 10, § 54.— *Acc.* catarracten, Plin. 5, 9, 10, § 59; Sol. 32: pervenit ad cataractam, Vitr. 8, 2, 6.— *Plur. fem.* : cataractae, nobilis insigni spectaculo locus, Sen. Q. N. 4, 2, 4 : praecipites cataractae, Luc. 10, 317; Amm. 22, 15, 9.— `II` In milit. lang., *a drawbridge*, *portcullis*, Veg. Mil. 4, 4; Liv. 27, 28, 10 and 11.— `III` *A water-sluice*, *floodgate*, Plin. Ep. 10, 61 (69), 4; Rutil. 1, 481 Zumpt.— `IV` *A waterbird* (that pounces down quickly), Plin. 10, 44, 61, § 126. 7065#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7064#Cataractes#Cătăractes or Cătarrhactes, ae, m., = Καταρρακτης, `I` *a river in Pampnylia*, now *the Duden Su*, Mel. 1, 14, 2; Plin. 5, 27, 26, § 96. 7066#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7065#cataractria#cătăractrĭa, ae, f., `I` *a word coined to designate a kind of spice*, Plaut. Ps. 3, 2, 47. 7067#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7066#catarrhactes#cătarrhactes, v. cataracta `I` *init.*, and Cataractes *init.* 7068#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7067#catarrhus#cătarrhus, i, m., = κατάρρους, `I` *a flowing down*, *the catarrh*, *rheum*, Marc. Emp. 5; Plin. Val. 1, 2; Cael. Aur. Acut. 2, 17. 7069#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7068#catasceua#cătasceua, ae, f., = κατασκευή; rhet. t. t., `I` *the confirmation of an assumption* (opp. anasceua), Isid. Orig. 2, 12, 1 sq.; cf. Sulp. Vict. Inst. Or. § 3. 7070#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7069#catascopus#cătascŏpus, i, m., = κατάσκοπος (exploring, spying ( cătascŏpĭum, ii, n., Gell. 10, 25 *fin.*), = κατασκόπιον, `I` *a lookoutship*, *a spy-ship*, *a vessel sent out to reconnoitre* (pure Lat. navigium speculatorium), Auct. B. Afr. 26; cf. Isid. Orig. 19, 1, 18. 7071#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7070#catasta#cătasta, ae, f. κατάστασις (postAug.), `I` *a scaffold*, *stage*, `I` *On which slaves were exposed for sale*, Tib. 2, 3, 60; Pers. 6, 77 Schol.; Plin. 35, 18, 58, § 200; Suet. Gram. 13; Stat. S. 2, 1, 72.— `II` *For the public burning* ( *of criminals*, *martyrs*, etc.), Prud. στεφ. 1, 56; 2, 399 al.— `III` *For delivering a lecture*, Rutil. 1, 393; Cypr. Ep. 28. 7072#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7071#catastalticus#cătastaltĭcus, a, um, adj., = κατασταλτικός; in medicine, `I` *restraining*, *checking* : medicamentum, Veg. 3, 22, 2; also *absol.* catastalticum, id. 6, 28, 2. 7073#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7072#catastatice#cătastatĭcē, ēs, f., = καταστατική, `I` *a plant*, called in pure Lat. scelerata, App. Herb. 8. 7074#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7073#catastema#cătastēma, ătis, n., = κατάστημα, `I` *position*, *situation*, *condition* of a star: recursu catastematis (sc. solis et siderum), **at the close of a cycle**, Veg. 1, 17, 5. 7075#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7074#catastropha#cătastrŏpha, ae, f., = καταστροφή (rare; cf. `I` casus), **the turning - point of an action**, **catastrophe**, Petr. 54, 3. 7076#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7075#Catatechnos#Cătătechnŏs, i, v. Catatexitechnos. 7077#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7076#Catatexitechnos#Cătătexĭtechnŏs, i, m., = Κατατηξιτεχνος (he who enervates art by excessive polishing), `I` *an epithet of the artist Callimachus*, Plin. 34, 8, 19, § 92 (in Vitr. 4, 1, Cătătechnŏs = Κατάτεχνος; cf. Sillig, Catal. Artif. pp. 123-128). 7078#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7077#catatonus#cătătŏnus, a, um, adj., = κατάτονος, `I` *stretching down*, *depressed* (opp. anatonus): capitulum, Vitr. 10, 15 *fin.* 7079#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7078#catax#cătax, adj. only in nom. [cf. catena], `I` *limping*, *lame*, Paul. ex Fest. p. 45 Müll.; Lucil. ap. Non. p. 25, 18 sq. 7080#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7079#cate#cătē, adv., v. catus `I` *fin.* 7081#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7080#catechesis#cătēchēsis, is, f., = κατήχησις; `I` in eccl. Lat., **religious instruction**, Hier. Ep. 61, 4. 7082#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7081#catechismus#cătēchismus, i, m., = κατηχισμός, `I` *a book of elementary Christian instruction*, *a catechism*, Aug. de Fide et Oper. 13. 7083#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7082#catechista#cătēchista, ae, m., = κατηχιστής, `I` *a religious teacher*, *catechist*, Hier. Ep. 50, 1. 7084#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7083#catechizo#cătēchīzo ( -isso), āre, v. a., = κατηχιζω, `I` *to instruct in religion*, *to catechise*, Tert. Cor. Mil. 11; id. adv. Marc. 4, 29; id. Idol. 10. 7085#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7084#catechumenus#cătēchūmĕnus, i, m., and -a, ae, f., = κατηχούμενος, η, `I` *one who is receiving elementary instruction in religion*, *a catechumen*, Tert. Praescr. 41 et saep.—In *fem.*, Aug. Ep. ad Euseb. 169; Ambros. Ep. 34. 7086#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7085#categoria#cătēgŏrĭa, ae, f., = κατηγορία (postclass.). `I` *An accusation*, Hier. Ep. 82, 9; Macr. S. 7, 3 (where others write it as a Greek word).— `II` In logic, *a predicament*, *category* or *class of predicables* (pure Lat. praedicamenta): Aristotelicae, Isid. Orig. 2, 26, 1; Sid. Ep. 4, 1: Aristotelica quaedam, quas appellat decem categorias, Aug. Conf. 4, 16; Serg. Expl. in Art. Don. p. 487, 25 Keil. 7087#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7086#categoricus#cătēgŏrĭcus, a, um, adj., = κατηγορικός, `I` *relating to a category*, *categorical*, Sid. Ep. 9, 9; Cassiod. de Dial. p. 513, A. 7088#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7087#cateia#cătēia, ae, f. Celt. or Germ., `I` *a kind of spear*, *probably barbed*, Verg. A. 7, 741; Sil. 3, 277; Val. Fl. 6, 83; Gell. 10, 25, 2; cf. Serv. ad Verg. l. l.; Isid. Orig. 18, 7, 7. 7089#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7088#catella1#cătella, ae, f., v. 1. catellus. 7090#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7089#catella2#cătella, v. 2. catellus. 7091#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7090#catellulus#cătellŭlus, dim. from catellus, acc. to Diom. p. 313 P. 7092#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7091#catellus1#cătellus, i, m., and cătella, ae, f. dim. catulus, canis, `I` *a little dog*, *puppy*, *whelp.* `I...a` *Masc.*, Plaut. Stich. 4, 2, 40; Varr. ap. Non. p. 94, 24; Cic. Div. 1, 46, 103 Orell. *N. cr.;* Val. Max. 1, 5, 3; Mart. 1, 84; Juv. 6, 551; 9, 61; and as a term of endearment, Plaut. As. 3, 3, 103; Hor. S. 2, 3, 259.— `I...b` *Fem.*, Mart. 3, 82, 19; Juv. 6, 654; and as a term of endearment: mi catella, Hier. Ep. 22, 29. 7093#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7092#catellus2#cătellus, i, m., and far more freq. cătella (once not contr. cătēnŭla, Paul. Nol. 26, 462), ae, f. dim. catena; cf. Prisc. p. 556 P., `I` *a small chain.* `I...a` *Masc.*, in a play on the meaning of 1. catellus, Plaut. Curc. 5, 3, 13.— `I...b` *Fem.*, Cato, R. R. 135, 1; Caecil. ap. Non. p. 199, 10; Hor. Ep. 1, 17, 55; Liv. 39, 31, 19: vaginae catellis crepitant, Plin. 33, 12, 54, § 152; cf. Isid. Orig. 19, 31, 15, and Fest. p. 273, 12 Müll. 7094#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7093#catena#cătēna, ae, f. (once with `I` *num. distrib.* as *piur.* tantum: trinis catenis vinctus, Caes. B. G. 1, 53) [Sanscr. kat, to fall away; cf. catax]. `I` *A wooden bracket*, *brace*, etc., *for holding two beams together*, Cato, R. R. 18, 9; Vitr. 7, 3; Pall. 1, 3, 1.— `II` *A chain*, `I.A` *Used as a fetter*, *shackle*, etc.; usu. in plur. (syn. vincula): catenis vincire aliquem, Plaut. Men. 1, 1, 3; Ov. M. 15, 601 al.: catenas indere alicui, Plaut. Capt. 1, 2, 3 : in catenas conicere aliquem, Caes. B. G. 1, 47; Liv. 29, 21, 2: catenas inicere alicui, Cic. Verr. 2, 5, 41, § 106 : in catenis aliquem Romam mittere, Liv. 29, 21, 12 : in catenis aliquem per urbem ducere, id. 45, 40, 6 : eximere se ex catenis, Plaut. Men. 1, 1, 8 : rumpere catenas, Hor. S. 2, 7, 71 : catenas alicui exsolvere, Tac. H. 3, 31 al. —In sing., Liv. 24, 34, 10; Cat. 64, 297; Verg. A. 6, 558; Hor. S. 1, 5, 65; Curt. 4, 3, 22; 7, 5, 36; Tac. A. 4, 28; 6, 14; Suet. Aug. 94; Sen. Ep. 9, 8; Plin. 34, 15, 43, § 150.— `I.A.2` Of *a chain stopping the entrance of a harbor* : catena ferrea valde robusta, Amm. 26, 8, 8.— `I.A.3` Trop., *a constraint*, *fetter*, *barrier*, *bond* : taetra belua, constricta legum sacratarum catenis, Cic. Sest. 7, 16 : compesce animum frenis, catenā, Hor. Ep. 1, 2, 63 : validā teneamur catenā, Tib. 4, 5, 15; 4, 1, 117: splendidiore nunc eos catenā sed multo graviore vinctos esse, quam cum, etc., Liv. 35, 38, 10 : qui ad superiora progressus est.. laxam catenam trahit nondum liber, Sen. Vit. Beat. 16, 3; id. Tranq. 10, 3.— `I.B` *A chain of gold or silver worn by women as an ornament*, Plin. 33, 3, 12, § 40; Paul. Sent. 3, 6, 84.— `I.C` *A series of things connected together*, *a chain*, *series*, Lucr. 6, 910 (but id. 2, 630, is a false reading for quod armis; v. Lachm.).— `I.D` Trop. : (praecepta oratoria) in catenas ligare, Quint. 5, 14, 32. 7095#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7094#catenarius#cătēnārĭus, a, um, adj. catena, `I` *of* or *pertaining to a chain* : canis, **a dog fastened by a chain**, Sen. Ira, 3, 37, 2; Petr. 72, 7. 7096#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7095#catenatio#cătēnātĭo, ōnis, `I` *f* [cateno; lit. a binding; hence, abstr pro concr.], **a band**, **clamp**, **clincher**, **pin**, Vitr. 2, 9; 10, 1; Petr. 34, 9. 7097#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7096#cateno#cătēno, ātus, 1, v. a. catena, `I` *to chain* or *bind together* (prob. not ante-Aug.), Col. 6, 19, 2 Schneid. *N. cr.;* Ven. Carm. 2, 14; cf.: cateno, πεδέω, Gloss. Vet.—More freq. in *part. perf.* : cătēnātus, a, um, *bound with a chain*, *chained*, *fettered* : Britannus, * Hor. Epod. 7, 8: janitor, Ov. Am. 1, 6, 1; Col. 1, praef. § 10; Quint. 8, 3, 69; Suet. Aug. 13; id. Tib. 64 al.: equorum linguae, Stat. Th. 4, 731.— Poet. : palaestrae (on account of their twining their limbs around one another), **intertwined**, Stat. S. 2, 1.— `I...b` Trop. : versus ex pluribus syllabis catenatos, **connected**, Quint. 1, 1, 37 : labores, **continued**, **unremitting**, Mart. 1, 16. 7098#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7097#catenula#cătēnŭla, ae. f., v. 2. catellus. 7099#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7098#caterva#căterva, ae, f., `I` *a crowd*, *troop*, *a band* *of men;* in the sing. and plur. (class. in prose and poet.; syn.: turba, manus, agmen). `I` In gen.: comitum, Lucr. 2, 628; cf. id. 2, 611; Verg. A. 1, 497; 11, 533; Ov. M. 12, 216: Postumius obviam cum bene magnā catervā suā venit, Cic. Mur. 33, 69; so id. de Or. 1, 40, 184; cf. Sall. C. 14, 1: catervae testium, Cic. Verr. 2, 5, 43, § 113 : contra dicentium, id. Tusc. 1, 31, 77 : pugilum, Suet. Calig. 18 : infernae, Tib. 1, 2, 47 al. — Poet., of animals: pecudum, Lucr. 6, 1092 : avium, **flocks**, Verg. A. 11, 456 : canum, App. M. 4, p. 151, 26 : anguinea, Tib. 3, 4, 87.— `I.B` Trop. : verborum. *a farrago of words*, Gell. 15, 2, 3.— `II` Esp. `I.A` In milit. lang. freq., *a body of soldiers*, *a troop*, *company*, *band;* esp. of the loose order of barbarian nations (opp. to the Roman legions); cf. Veg. Mil. 2, 2; Isid. Orig. 9, 3, 46; so Nep. Chabr. 1, 2; Tac. A. 1, 56; 2, 17; 2, 45; 12, 33; Tib. 1, 2, 67; Verg. A. 8, 593; 12, 264; Hor. C. 1, 8, 16 al.—Of *foot-soldiers* (opp. equites), Verg. A. 7, 804; 11, 433; Hor. Ep. 2, 1, 190.—Rare of Roman troops, Petr. poët. 124, 281; or of cavalry, Sen. Agam. 598.— `I.B` In dramatic lang., *the whole company* or *troop of actors* (usu. called grex). Plaut. Capt. *fin.*; and perh. also id. Cas. *fin.*; cf. Cic. de. Or 3, 50, 196; id. Sest. 55. 118. 7100#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7099#catervarius#cătervārĭus, a, um, adj. caterva, `I` *of* or *pertaining to a crowd* or *troop* : pugiles, **fighting in bands**, Suet. Aug. 45 (cf.: catervae pugilum, id. Calig. 18); Inscr. Orell. 2530. 7101#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7100#catervatim#cătervātim, adv. id., `I` *in companies*, *in troops*, Lucr. 6, 1144; Verg. G. 3, 556; Sall. J. 97, 4; Liv. 23, 27, 5; 44, 41, 8; Col. 3, 19, 3; Plin. 10, 24, 35, § 72. 7102#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7101#catharticum#căthartĭcum, i, n., = καθαρτικόν, `I` *a means of purifying, a cathartic*, Tert. Pall. 5 *fin.*; Hier. in Ezech. 7, 23. 7103#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7102#cathedra#căthē^dra, ae, f., = καθέδρα, `I` *a chair*, *a stool*, esp. *one furnished with cushions and supports for women*, *an arm-chair.* `I` In gen., Hor. S. 1, 10, 91; Phaedr. 3, 8, 4; Prop. 4 (5), 5, 37; Juv. 6, 91 al.; also, *a sedan chair*, Juv 1, 65; 9, 52 Rup. al.; cf. Dict. of Antiq.— `II` Esp., *a teacher* ' *s* or *professor* ' *s chair*, Juv. 7, 203; Mart. 1, 77 *fin.* —Hence, `I.B` Meton., *the office of teacher* : usurpare, Aus. Prof. 10, 1; also, *of a bishop* : tenere, Sid. Ep. 7, 4. 7104#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7103#cathedralicius#căthē^drālĭcĭus, a, um, adj. cathedra, `I` *pertaining to an arm-chair* : ministri, i. e. **effeminate**, Mart. 10, 13, 1. 7105#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7104#cathedrarius#căthē^drārĭus, a, um, adj. id., `I` *of* or *pertaining to an arm-chair* : subsellia, Dig. 33, 10, 5 : servi, **who carry a chair**, Sid. Ep. 1, 11.— `II` Esp., *pertaining to the chair* or *office of a teacher* : philosophi, **teachers**, Sen. Brev. Vit. 10, 1; cf. cathedra, II.; so, oratores, Sid. Ep. 4, 3. 7106#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7105#catheter#căthĕter, ēris, m., = καθετήρ, `I` *a surgical instrument for drawing off the urine*, *a catheter*, Cael. Aur. Tard. 2, 1, 13 al. 7107#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7106#catheterismus#căthĕtērismus, i, m., = καθετηρισμός, `I` *the application of the catheter*, Cael. Aur. Tard. 2, 1, 23. 7108#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7107#cathetus#cathĕtus, i, f., = κάθετος (that is sunk down), `I` *a perpendicular line*, *a perpendicular*, Vitr. 3, 3; Cod. Just. 8, 10, 12. 7109#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7108#catholice#căthŏlĭcē, adv., v. catholicus. 7110#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7109#catholicus#căthŏlĭcus (catholicus, Prud. Apoth. 70), a, um, adj., = καθολικός, `I` *universal*, *relating to all* (post - Aug.; in Quint. 2, 13, 14 as Greek, transl. by universalis and perpetualis; cf. Cael. Aur. Acut. 1, 5, 46): catholica et summa bonitas Dei, Tert. adv. Marc. 2, 17.— *Adv.* : căthŏlĭcē : in medium proferre. Tert. Praescr. 26.—More freq. *subst.* : căthŏlĭca, ōrum. n., *the universe* : anne caelestes dii catholicorum dominantur? App. Trism. 39, p. 100, 13 : catholica siderum, **general properties**, Plin. 1, epit. 2, n. 15; so, fulgurum, id. n. 55 — `II` *Orthodox*, *catholic* (eccl. Lat.): fides, Prud. στεφ. 11, 24 et saep.: ecclesia, Cod. Th. 16, 5, 47 al.— *Adv.* : căthŏlĭcē : dictum, Hier. in Ruf. 2, 3. 7111#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7110#Cati#Căti fons, `I` *the fountain of Catus*, *from which the* aqua Petronia *flows into the Tiber*, named from a certain Catus. in whose field it was, Paul. ex Fest. p. 45 Müll. 7112#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7111#Catia#Cătĭa, ae, f., `I` *the name of a woman*, Hor. S. 1, 2, 95. 7113#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7112#Catianus#Cătĭānus, a, um, v. Catius, II. 7114#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7113#Catiena#Cătĭēna, ae, f., `I` *the name of a woman*, Juv. 3, 133. 7115#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7114#Catienus#Cătĭēnus, a, `I` *a Roman cognomen*, Cic. Q. Fr. 1, 2, 2, § 6. 7116#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7115#Catilina#Cătĭlīna, ae, m. 1. catus. `I` L. Sergius, *Catiline*, *a Roman who was notorious for several times attempting insurrections against his country*, Sall. C. 1, 1 sqq.; Cic. Cat. 1, 1 sqq.; Verg. A. 8, 668.— `I.B` Appel. *of a great conspirator*, Juv. 14, 41; cf. Cic. Att. 4, 3, 3.—Hence, `II` Cătĭlīnārĭus, a, um, adj., *pertaining to Catiline*, *Catilinarian* : seminarium, Cic. Cat. 2, 10, 23 Orell. *N. cr.* : bellum, Quint. 3, 8, 9 (Cod. Flor. Ambros. 1: Catilinae, cf. Zumpt, Suppl. ad h. l.): prodigia, Plin. 2, 51, 52, § 137 Sillig *N. cr.* : res, id. 33, 2, 8, § 34 ib. 7117#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7116#Catilius#Cătīlĭus, a, `I` *a Roman cognomen*, Cic. Fam. 5, 10, 1; Plin. Ep. 1, 22. 7118#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7117#catillamen#cătillāmen, ĭnis, n. catillo, `I` *junket*, *sweetmeat*, Arn. 7, p. 230. 7119#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7118#catillatio#cătillātĭo, ōnis, f. id.; lit., `I` *a licking of plates*, *a plundering of provinces friendly to the Roman people*, Paul. ex Fest. p. 44 Müll. 7120#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7119#catillo1#cătillo, ātum, āre, v. a. 1. catillus, `I` *to lick a plate*, Plaut. Cas. 3, 2, 22; Auct. ap. Fulg. 563, 7. 7121#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7120#catillo2#cătillo, ōnis, m. 1. catillo, `I` *a platelicker;* hence, *a glutton*, *gourmand*, Lucil. ap. Macr. S. 2, 12 *fin.*; cf. Paul. ex Fest. p. 44 (where the best MSS. have catiliones); id. p. 90 Müll. 7122#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7121#catillum#cătillum, i, v. 1. catillus `I` *init.* 7123#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7122#catillus1#cătillus, i, m. ( plur. heterocl. catilla, ōrum, n., Petr. 50, 6; cf. Prisc. p. 556 P.; an uncontr. access. form că-tīnŭlus, Varr. ap. Charis. p. 61 ib.), dim. catinus. `I` *A small bowl*, *dish*, or *plate*, Cato, R. R. 84 *fin.*; Asin. ap. Charis. p. 61 P.; Hor. S. 2, 4, 75; Col. 12, 57, 1; Val. Max. 4, 3, 5.— `II` Of objects in the form of a plate. `I.A` *An ornament on a sword-sheath*, Plin. 33, 12, 54, § 152 (catellis, Jan. and Sill.).— `I.B` *The upper millstone*, Dig. 33, 7, 18, § 5. 7124#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7123#Catillus2#Cātillus ( Cātĭlus, Hor. C. 1, 18, 2; `I` Cātillus, Stat. S. 1, 3, 100; cf. on the measure Lucr. 2, p. 36 Lachm.), i, m., *a son of Amphiaraus; he with his brothers Tiburtus and Coras built Tibur*, Verg. A. 7, 672 Serv.; 11, 640; Sil. 8, 366; cf. Sol. c. 8. 7125#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7124#Catina#Cătĭna (in MSS. also Cătăna), ae ( Cătănē, ēs, Sil. 14, 196), f., = Κατάνη, `I` *a town on the east coast of Sicily*, *at the foot of Ætna*, now *Catania*, Mel. 2, 7, 16; Plin. 3, 8, 14, § 88; Cic. Verr. 2, 2, 75, § 185; 2, 3, 83, § 192 al.—Hence, `II` Cătĭnensis ( Cătĭnĭensis, Just. 4, 3, 4; and Cătă-nensis, Lact. 2, 4, 28), e, adj., *belonging to Catina*, *of Catina* : civitas, Cic. Verr. 2, 4, 8, § 17 : pumex, Juv. 8, 16 : L. Manlius Catinensis, Cic. Fam. 13, 30, 1.—In plur. : Cătĭnenses, ĭum, m., *the inhabitants of Catina*, Cic. Verr. 2, 2, 49, § 120; 2, 3, 43, § 103. 7126#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7125#catinulus#cătīnŭlus, i, v. 1. catillus. 7127#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7126#catinum#cătīnum, i, v. catinus `I` *init.* 7128#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7127#catinus#cătīnus, i, m. ( cătīnum, i, n., Cato, R. R. 84, 1; cf. Prisc. p. 556 P.; on the contr. Charis. p. 60 ib.) [kindr. with the Siculian κάτινον, Varr. L. L. 5, § 120, p. 35 Bip.; cf. O. Müll. Etrusk. 1, p. 13; cf. also Sanscr. katina, vas fictile], `I` *a deep vessel for serving up* or *cooking food*, *a bowl*, *dish*, *pot*, Varr. R. R. 1, 63, 1; id. ap. Non. p. 546, 14; Maecen. ap. Charis. p. 61 P.; Hor. S. 1, 3, 92; 1, 6, 115; 2, 2, 39; 2, 4, 77 al.—Also for melting metals, **a crucible**, Plin. 33, 4, 21, § 69; 33, 6, 35, § 107; for incense, **a censer**, Suet. Galb. 18.— `II` Of things of similar form. `I.A` *The air-vessel in a hydraulic instrument*, Vitr. 10, 7, 1 sq.— `I.B` Saxi, *a* ( *natural*) *hollow in a rock*, Plin. 34, 12, 32, § 125. 7129#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7128#Catius#Cătĭus, ii, m. `I` *A Roman deity*, *the protector of boys*, *whom he made intelligent* (catos), Aug. Civ. Dei, 4, 21.— `II` *An Epicurean philosopher*, *author of works* de rerum naturā, de summo bono, etc., Cic. Fam. 15, 16, 1; Cass. ib. 15, 19; Quint. 10, 1, 124; Schol. Cruq. ad Hor. S. 2, 4, 1.—Hence, `I.B` Cătĭānus, a, um, adj. : spectra, Cic. Fam. 15, 16, 1; Cass. ib. 15, 19.— `III` *A feigned name* in Hor. S. 2, 4, 1 and 88. 7130#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7129#Cativolcus#Cativolcus, i, m., `I` *king of the Eburones*, Caes. B. G. 5, 26; 6, 31. 7131#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7130#catlaster#catlaster, tri, m. contr. for catulaster from catulus; cf. Charis. p. 65 P.; Prisc. p. 618 ib. and 628 ib., `I` *a boy*, *lad*, *stripling* : catulaster βούπαις, πάλληξ, Gloss. Philox.; Vitr. 8, 3, 24 Schneid. (p. 242 Bip. catastros). 7132#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7131#catlitio#catlītio, ōnis, v. catulitio. 7133#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7132#Cato#Căto, ōnis, m. 1. catus, `I` *a cognomen of several celebrated Romans in the* gens Porcia, Valeria, Vettia al. `I` M. Porcius Cato *the elder*, *distinguished as a rigid judge of morals;* hence with the appel. Censorius; whose most celebrated works were the Origines and De Re Rustica, Cic. de Or. 3, 33, 135; Liv. 31, 1 sqq.; Plin. 7, 27, 28, § 100; 7, 30, 31, § 112; cf., concerning him, Bernhardy, Röm. Litt. p. 521 sq.; 650; Bähr, Lit. Gesch. p. 515; 258; 354 al.; Ellendt, Cic. Brut. p. xix.-xxv.—As appel. of a severe judge, Mart. 1, prooem. *fin.*; Phaedr. 4, 7, 21.—Hence, `I.B` Cătōnĭānus, a, um, adj., *of Cato* : familia, Cic. Q. Fr. 4, 6, 5 : aetas, Sen. Tranq. 7, 5 : illa (i. e. praecepta), id. Ep. 94, 27 : lingua, i. e. **of high morality**, Mart. 9, 27, 14.— `II` *His descendant*, M. Porcius Cato *the younger*, *the enemy of Cœsar*, *who committed suicide after the battle of Pharsalia*, *at Utica;* hence *with the appel.* Uticensis.— `I.B` Cătōnīni, ōrum, m., *the adherents* or *friends of Cato*, Cic. Fam. 7, 25, 1; cf. catonium.—Concerning both, and the Porcian family in gen., v. Gell. 13, 20 Hertz, p. 19 Bip.—On account of their serious and austere character, *serious*, or *gloomy*, *morose men* are called Catones, Sen. Ep. 120, 19; cf. Juv. 2, 40; Phaedr. 4, 7, 21; Petr. 132.— `III` Valerius Cato, *a celebrated grammarian of Gaul*, *and poet of the time of Sulla*, Cat. 56; Ov. Tr. 2, 436; Suet. Gram. 2; 4; 11.— `IV` Dionysius Cato, *author of the* Disticha de moribus, prob. *about the time of Constantine;* v. the Disticha, with the Sententiae of Syrus, at the end of the Fabulae of Phaedrus, Bip. 7134#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7133#catoblepas#cătōblĕpas, ae, m., = κατ?βλεψ or κατωβλέπων (that looks down), `I` *a wild animal in Ethiopia*, *perhaps a species of buffalo*, *or the gnu*, *a species of antelope*, Mel. 3, 9, 9; Plin. 8, 21, 32, § 77. 7135#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7134#catocha#cătŏcha, ae, f., = κατοχή, `I` *a complete stupor*, *catalepsy*, Cael. Aur. Ac. 2, 10. 7136#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7135#catochitis#cătŏchītis, ĭdis, f., = κατοχῖτις, `I` *an unknown precious stone found in Corsica*, Plin. 37, 10, 56, § 152. 7137#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7136#catomidio#cătōmĭdĭo, āre, v. a., = κατωμίζω, `I` *to lay one over the shoulders of another*, *and thus to flog him;* acc. to others, *to strike on the shoulders*, Petr. 132 *init.*; Spart. Had. 18. 7138#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7137#catomitarii#catomitarii or catomecarii, a word of unknown signif. in Serv. ad Verg. A. 9, 329. 7139#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7138#catomus#cătōmus, i, m. κατ' ὤμους, `I` *the shoulders* (late Lat.): catomus cervix, Gloss.: catomis caedi, Schol. Juv. 2, 142; cf. catomidio. 7140#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7139#Catonianus#Cătōnĭānus, a, um, v. Cato, I. B. 7141#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7140#Catonini#Cătōnīni, ōrum, v. Cato, II. B. 7142#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7141#catonium#cătōnĭum, ii, n. κάτω, `I` *the Lower World*, Laber. ap. Gell. 16, 7, 4; cf. Schol. Juv. p. 65 Cram.—Hence the play upon the word: vereor, ne in catonium Catoninos, Cic. Fam. 7, 25, 1 B. and K. (others read catomum; v. this word). 7143#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7142#catoptritis#cătoptrītis, ĭdis, f., = κατοπτρῖτις, `I` *a precious stone found in Cappadocia*, unknown to us, Plin. 37, 10, 56, § 152 Sill. *N. cr.* 7144#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7143#catorchites#cătorchītes ( vīnum), = κατορχίτης οἶνος, `I` *a wine made from figs*, Plin. 14, 16, 19, § 102. 7145#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7144#catta#catta, ae, f., `I` *an unknown species of animal* (acc. to Gloss. Vet. = αἴλουρος; cf. the Germ. Kater, Katze, cat), Mart. 13, 69, 1. 7146#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7145#Catti#Catti, ōrum, v. Chatti. 7147#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7146#catula#cătŭla, ae, v. catulus. 7148#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7147#Catularia#Cătŭlārĭa Porta, `I` *one of the gates of Rome*, *so called because dogs were sacrificed near it*, Paul. ex Fest. p. 45 Müll.; cf. Becker, Röm. Alterth. 1, p. 178 sq. 7149#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7148#catulaster#cătŭlaster, v. catlaster. 7150#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7149#catulinus1#cătŭlīnus, a. um, adj. catulus, `I` *of* or *pertaining to a little dog*, *dog* ' *s-* : caro, Plaut. ap. Paul. ex Fest. p. 45 Müll.; and *absol.* : cătŭlīna, ae, f. (sc. caro), *the flesh of the dog*, Plin. 29, 4, 14, § 58. 7151#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7150#Catulinus2#Cătŭlīnus, a, um, adj., `I` *of Q. Lutatius Catulus*, Plin. 34, 8, 19, § 17 Sill. *N. cr.* 7152#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7151#catulio#cătŭlĭo, īre, v. n. catulus, `I` *to desire the male*, of dogs, Varr. R. R. 2, 9, 11; of the she-wolf, Laber. ap. Non. p. 90, 33. 7153#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7152#catulitio#cătŭlītĭo, or contr. catlītĭo, ōnis, f. catulio, `I` *a desire for the male;* trop. of nature (gestiente natură semina accipere), a rustic expression, Plin. 16, 25, 39, § 94. 7154#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7153#Catullus#Cătullus, i, m. `I` Q. Valerius, acc. to Plin. 37, 6, 21, § 81; C. acc. to App. Mag. 10, p. 12 Bip., *a celebrated Roman writer of elegies and epigrams*, *born near* or *in Verona*, 86 B. C.; Nep. Att. 12, 4; Hor. S. 1, 10, 19; Tib. 3, 6 41; Ov. Am. 3, 9, 62; Mart. 7, 99; cf. Bernhardy, Röm. Litt. p. 466 sq.; Bähr, Lit. Gesch. p. 184 sq.—Hence, `I.B` Cătullĭānus, a, um, *of Catullus* : basia, Mart. 11, 6, 14.— `II` Catullus Urbicarius, *a mimographer of the time of Domitian*, Juv. 8, 186; 12, 29; 12, 37; 13, 111.— `III` Catullus Messalinus, *an informer of the same time*, Juv. 4, 113; Plin. Ep. 4, 22, 5. 7155#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7154#catuloticus#cătūlōtĭcus, a, um, adj., = κατουλωτικός, `I` *good for healing over* : medicamentum, Veg. 6, 28, 4. 7156#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7155#catulus1#cătŭlus, i, m. dim. 2. catus, `I` *the young of animals*, *a whelp;* cf. Non. p. 457, 8 sq. `I` In gen., of swine, Plaut. Truc. 2, 2, 13; of a panther, Lucr. 5, 1036; of a lion, Verg. G. 3, 245; Hor. C. 3, 20, 2; Ov. M. 13, 547; of a tiger, Plin. 8, 4, 5, § 10; of a cat, Phaedr. 2, 4, 24; of a wolf, Verg. A. 2, 357; of a bear, Ov. M. 13, 836; 15, 379; of a serpent, Verg. G. 3, 438 al.; cf. in gen.: catulos ferae Celent inultae, Hor. C. 3, 3, 41.— `II` Esp., *a young dog*, *a puppy* (in this sense regarded by the ancients as dim. of canis, Varr. L. L. 9, § 74 Müll.; cf. id. ib. 5, § 99 ib.): omnia in perfectis et maturis esse meliora, ut in equo quam in equulo, in cane quam in catulo, Cic. N. D. 2, 14, 38 : catulo meo Subblanditur, Plaut. As. 1, 3, 321; Lucr. 4, 997; 5, 1067; Verg. E. 1, 23; id. G. 3, 405; Plin. 29, 4, 14, § 57 et saep.— `I...b` Prov.: aliter catuli longe olent, aliter sues, Plaut. Ep. 4, 2, 9.— `III` *A kind of fetter* (cf. canis), Lucil. ap. Non. p. 36, 26; cf. Paul. ex Fest. p. 45 Müll. 7157#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7156#Catulus2#Cătŭlus, i, m., `I` *a cognomen in the* gens Lutatia; v. Lutatius. 7158#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7157#Caturiges#Cătŭrĭges, um, m., `I` *a Ligurian tribe in* Gallia Narbonensis, now *De/partement des Hautes-Alpes*, Caes. B. G. 1, 10; Plin. 3, 20, 24, §§ 135 and 137. 7159#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7158#catus1#cătus, a, um, adj. root ka-; Sanscr. ça-, to whet, sharpen; cf. cos, cautes, cuneus; Sabine, = acutus, acc. to Varr. L. L. 7, § 46, p. 90 Bip.. * `I` *Sharp to the hearing*, *clear-sounding*, *shrill* (cf. acutus, 2.): jam cata signa fere sonitum dare voce parabant, Enn. ap. Varr. l. l. (Ann. 447 Vahl.). — `II` Transf. to intellectual objects, in a good and bad sense. `I.A` In a good sense, *clear-sighted*, *intelligent*, *sagacious*, *wise*, opp. stultus (in prose probably never naturalized; hence Cic., in prose, adds ut ita dicam; v. the foll.): catus Aelius Sextus, Enn. ap. Cic. Tusc. 1, 9, 18 (Ann. v. 335 Vahl.); Plaut. Most. 1, 3, 29; id. Ps. 2, 3, 15; Ter. And. 5, 2, 14 Don. and Ruhnk.; Hor. C. 1, 10, 3: prudens et, ut ita dicam, catus, Cic. Leg. 1, 16, 45.—Constr. with *inf.* : jaculari, Hor. C. 3, 12, 10.—With *gen.* : legum, Aus. Mos. 400.—Of abstract things: dicta, Enn. Ann. 519 Vahl.: consilium, Plaut. Ep. 2, 2, 75.— `I.B` In a bad sense, *sly*, *crafty*, *cunning*, *artful* ( = callidus, astutus): cata est et callida, Plaut. Pers. 4, 4, 71; so id. Poen. 5, 2, 147; id. Most. 5, 2, 21; id. Trin. 3, 2, 51; Hor. Ep. 2, 2, 39.— *Adv.* : cătē, conform. to II. A.: sapienter, docte et cordate et cate, Plaut. Poen. 1, 1, 3; id. Men. 2, 3, 61; Cic. Arat. 304.— *Comp.* and *sup.* not in use in the adj. or in the adv. 7160#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7159#catus2#cătus, i, m., `I` *a male cat* (post-class.), Pall. Mart. 9, 4; scanned, cātus, Poët. ap. Anth. Lat. 5, p. 162, 3 al. 7161#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7160#caucalis#caucălis, ĭdis, f., = καυκαλίς, `I` *an umbelliferous plant;* acc. to Sprengel Caucalis orientalis, Linn.; Plin. 21, 15, 52, § 89; 22, 22, 40, § 83. 7162#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7161#Caucasigena#Caucăsĭgĕna, ae, m. Caucasus-gigno, `I` *born on* or *near the Caucasus* : Alani, Sid. Ep. 4, 1. 7163#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7162#Caucasus#Caucăsus, i, m., = Καύκασος. `I` *The rough Caucasian chain of mountains*, *in.habited by wild tribes*, *in Asia, between the* *Black and Caspian Seas*, Mel. 1, 15, 2; Plin. 6, 13, 15, § 37; Cic. Tusc. 2, 10, 23: inhospitalis, Hor. C. 1, 22, 7; id. Epod. 1, 12; cf. Verg. A. 4, 366; acc. Gr. Caucason, Ov. M. 8, 798; Stat. Th. 4, 394.—Hence, `I.B` Caucă-sĭus, a, um, adj., *pertaining to Caucasus*, *Caucasian* : montes, Mel. 1, 19, 13; 2, 4, 8: vertex, Verg. G. 2, 440 : rupes, Prop. 2, 1, 69 : aves, id. 2 (3), 25, 14 : volucres, Verg. E. 6, 42 : arbores, Prop. 1, 14, 6 : Portae, *a narrow pass between the Caucasus and the* mare Hyrcanum, Plin. 6, 11, 12, § 30.— `II` *A name of a horse*, Sil. 16, 357. 7164#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7163#Cauci#Cauci, ōrum, v. Chauci. 7165#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7164#caucula#caucŭla, ae, f. dim. from the unus. cauca, v. caucus, `I` *a small dish*, App. M. 5, 20, p. 62 Min. Vit. Debr. 7166#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7165#cauculator#caucŭlātor, ōris, m., `I` *a reckoner*, ψηφιστής, Gloss. Lat. [ = calculator]. 7167#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7166#caucus#caucus, i, m., = καῦκα, `I` *a drinkingvessel*, Hier. adv. Jov. 2, 14. 7168#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7167#cauda#cauda (also cōda, like codex, plostrum, etc., Varr. ap. Non. p. 86, 19; id. R. R. 2, 7, 5; Petr. 44, 12; Fest. p. 178, 29; Paul. ex Fest. p. 38, 17 Müll.) [etym. dub.; cf. codex], ae, f., `I` *the tail* of animals, Lucr. 2, 806; 3, 658; Cic. de Or. 3, 59, 222; id. Fin. 3, 5, 18; Plin. 11, 50, 111, § 264; Varr. R. R. 2, 2, 3; 2, 5, 8.— `I..2` Prov. `I.2.2.a` Caudam jactare popello, *to flatter*, *fawn upon* (the figure taken from dogs), Pers. 4, 15.— `I.2.2.b` Caudam trahere, *to have a tail stuck on in mockery*, *to be made a fool of*, Hor. S. 2, 3, 53; Vell. 2, 83, 3; cf.: vitium bono viro quasi caudam turpissimam apponere, Lact. 6, 18, 16. —* `I..3` In a pun, *the end of the word*, or *the tail of the animal* : Verris, Cic. Verr. 2, 2, 78, § 191.— `II` Transf. : membrum virile, Hor. S. 1, 2, 45; 2, 7, 49.— `III` Trop., of the addition to the name Verres, making it Verrucius: videtis extremam partem nominis, codam illam Verrinam tamquam in luto demersam in liturā, Cic. Verr. 2, 2, 78, § 191. 7169#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7168#caudeus#caudĕus, a, um, adj. instead of caudĭcĕus, from caudex, `I` *of wood*, *wooden* : cistella, Plaut. Rud. 4, 4, 65; access. form caudĕcus, a, um: caudecae cistellae ex junco, Paul. ex Fest. p. 46 Müll. 7170#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7169#caudex1#caudex, ĭcis, m. (more recent orthography cōdex) [etym. dub.; cf. cauda]. `I` *The trunk of a tree*, *the stock*, *stem* (rare). Caudex, Plin. 16, 30, 53, § 121; 12, 15, 34, § 67; Verg. G. 2, 30 et saep.— Codex, Ov. M. 12, 432; Col. 4, 8, 2; 5, 6, 21.— Hence, `I.B` *The block of wood to which one was bound for punishment* : codex, Plaut. Poen. 5, 3, 39; Prop. 4 (5), 7, 44; Juv. 2, 57. — `I.C` A term of reproach, *block*, *dolt*, *blockhead* : caudex, Ter. Heaut. 5, 1, 4; Petr. 74.— `II` Inpartic. `I.A` *A block of wood split* or *sawn into planks*, *leaves* or *tablets* and *fastened together* : quia plurium tabularum contextus caudex apud antiquos vocatur, Sen. Brev. Vit. 13, 4 : quod antiqui pluris tabulas conjunctas codices dicebant, Varr. ap. Non. p. 535, 20.—Hence, `I.B` (Since the ancients orig. wrote upon tablets of wood smeared with wax.) *A book*, *a writing* (its leaves were not, like the volumina, rolled within one another, but, like those of our books, lay over one another; cf. Dict. of Antiq.). Caudex, Cato ap. Front. Ep. ad M. Ant. 1, 2.— Codex, Cic. Verr. 2, 1, 46, § 119; id. Clu. 33, 91; Quint. 10, 3, 28; Dig. 32, 1, 52 al.— `I.C` Esp. of *an accountbook* and particularly of *a ledger* (while adversaria signifies the waste-book; hence only the former was of any validity in law): non habere se hoc nomen ( *this item*) in codice accepti et expensi relatum confitetur: sed in adversariis patere contendit, etc., Cic. Rosc. Com. 2, 5; v. the passage in connection; cf. id. ib. 3, 9: in codicis extremā cerā (i. e. *upon the last tablet*), Cic. Verr. 2, 1, 36. § 92: referre in codicem, id. Sull. 15, 44.— `I.D` *A code of laws* : Codex Theodosianus, Justinianus, etc.; cf. Dict. of Antiq. s. v. 7171#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7170#Caudex2#Caudex, cis, m., `I` *a Roman cognomen* : App. Claudius Caudex, *consul* A. U. C. 490, B. C. 264, Sen. Brev. Vit. 13, 4; Aur. Vict. 37. 7172#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7171#caudicalis#caudĭcālis, e, adj. caudex, `I` *pertaining to the trunks of trees*, *of wood* : provincia, humorously, **the employment of woodsplitting**, Plaut. Ps. 1, 2, 26. 7173#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7172#caudicarius#caudĭcārĭus ( cōdĭc-), a, um, adj. id., `I` *of* or *pertaining to the trunks of trees* : naves, *made of rough*, *stout trunks of trees* (cf. caudex, II.), Varr. and Sall. H. Fragm. ap. Non. p. 535, 15 sq.; Sen. Brev. Vit. 13, 4; cf. also Paul. ex Fest. p. 46 Müll.: caudicariae naves ex tabulis grossioribus factae.— Hence, patroni caudicarii, *masters of such ships*, Cod. Th. 14, 4, 9.— *Subst.* : caudĭ-cārĭi or cōdĭcārĭi, ōrum, m., *those who sail on such ships* (esp. *those who brought the corn from Ostia to Rome*), Cod. Th. 14, 3, 2; 14, 15, 1; Inscr. Orell. 1084; 3178 al.; cf. Becker, Antiq. 3, 2, p. 92. 7174#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7173#caudiceus#caudĭcĕus, a, um, adj. caudex, `I` *pertaining to the trunk of a tree* : lembus, Aus. Mos. 197. 7175#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7174#Caudium#Caudium, ii, n., `I` *a small but ancient city of Samnium*, *near Benevento*, *celebrated for the narrow mountain pass* (the Furculae Caudinae) *where the Roman army was shut in by the Samnites*, Liv. 9, 2, 1 sq.; Cic. Off. 3, 30, 109.—Hence, `II` Caudīnus, a, um, adj., *of Caudium*, *Caudine* : Furculae Caudinae, *the Caudine Forks*, now *Casale di Forchia* (al. *Forchia d* ' *Arpaia*), Liv. 9, 2, 6; 9, 11, 3; Flor. 1, 16, 9.—The same called Furcae Caudinae, Luc. 2, 137; and Caudinae Fauces, Sil. 8, 566; Col. 10, 132: saltus, Liv. 9, 7, 5 : proelium, Cic. Sen. 12, 41 : clades, Liv. 9, 16, 2 : legiones, id. 25, 6, 12 : jugum, Quint. 3, 8, 3 : pax, Liv. 9, 7, 4 : foedus, Flor. 2, 18, 7 : Samnites, Liv. 23, 41, 13.— *Subst.* : Caudīni, ōrum, m., *the inhabitants of Caudium*, Plin. 3, 11, 16, § 105. 7176#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7175#caulae#caulae or caullae, ārum, f. apparently contr. from cavile, Varr. L. L. 5, § 20, p. 8 Bip., from cavus; cf. Paul. ex Fest. p. 46. `I` In gen., *an opening*, *hole*, *passage* (so most freq. in Lucr.), Lucr. 2, 951; 3, 707: per caulas corporis, id. 3, 255; 3, 702; 6, 839: per caulas palati, id. 4, 620; 4, 660: per caulas aetheris, id. 6, 492 : intra caulas (aedis Saturni), Lex Corn. XX Quaest. 2, 41; cf.: caulae (Jani) pace clauduntur, Macr. S. 1, 9; v. Lucr. 2, p. 374 sq. Lachm. —Hence, `II` Esp. `I.A` *A sheepfold* or *cote*, Verg. A. 9, 60 Serv.—* `I.B` *An enclosure*, Inscr. Murat. 191, 3. 7177#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7176#Caulares#Caulāres, is, m., `I` *a river of Pamphylia*, Liv. 38, 15, 1. 7178#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7177#caulias#caulias, ae, m., = καυλίας, `I` *taken* or *derived from the stalk* : sucus, opp. to rhizias (from the root), Plin. 19, 3, 15, § 43. 7179#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7178#cauliculatus#caulĭcŭlātus, a, um, adj. cauliculus, `I` *furnished with* or *having a stalk* : rami, App. Herb. 90. 7180#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7179#cauliculus#caulĭcŭlus or cōlĭcŭlus, i, m. dim. caulis, `I` *the small stalk* or *stem of a plant;* form cauliculus, Cels. 2, 18; Plin. 23, 7, 63, § 119; Suet. Gram. 11; Scrib. Comp. 128; Veg. 2, 6, 2; form coliculus, Cato, R. R. 158, 1; Varr. R. R. 1, 31, 4; 1, 42, 4; Col. 11, 2, 10; 12, 7, 1; 12, 56, 1.— `II` In architecture, *a stalk* or *stem as an ornament on the capitals of columns*, Vitr. 4, 1, 12; 7, 5, 3. 7181#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7180#caulis#caulis ( cōlis, Cato, R. R. 35, 2; Varr. R. R. 1, 31, 2; 1, 41, 6; Col. 5, 6, 36; id. Arb. 9, 2; also in Hor. S. 2, 4, 15, the best MSS have colis; and coles, Cels. 6, 18, 2; cf. cauliculus), is, m., = καυλός, `I` *the stalk* or *stem of a plant* : brassicae, Cato, R. R. 157, 2 : cepae, Col. 11, 3, 21 and 58: fabarum, Plin. 18, 12, 30, § 120 et saep.: dictamni, Verg. A. 12, 413.—Of the vine, *the tendrils*, Cato, R. R. 33, 4; Col. 4, 7, 2.— B κατ' ἐξοχήν, *a cabbage-stalk*, *a cabbage*, *colewort*, Cic. N. D. 2, 47, 120; Hor. S. 1, 3, 116; 2, 4, 15; 2, 2, 62; 2, 3, 125; Col 10, 369; 12, 7, 5; Plin. 17, 24, 37, § 240.— `II` Of things of a similar form. `I.A` Pennae, *a quill* Plin. 11, 39, 94, § 228.— `I.B` *The stem* or *bony part of an ox* ' *s tail*, Plin. 11, 50, 111, § 265.— `I.C` In insects, *a tube by which eggs are deposited*, Plin. 11, 29, 35, § 101.— `I.D` = membrum virile, Lucil. ap. Non. p. 399, 1: (coles), Cels. 6, 18, 2; cf. Serv. ad Verg. A. 12, 413. 7182#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7181#caulodes#caulōdes, is, = καυλώδης, `I` *stalk-like* : brassica, a *kind of cabbage with large leaves*, Plin. 20, 9, 33, § 79. 7183#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7182#Caulonia#Caulōnĭa, ae, f. ( Caulon, ōnis, m., Verg. A. 3, 553; Liv. 27, 15, 8; Plin. 3, 10, 15, § 95; acc. Caulona, Ov. M. 15, 705), = Καυλωνία, `I` *a city founded by the Achœans on the east coast of Bruttium*, now *Castel Vetere*, Mel. 2, 4, 8; Liv. 27, 12, 6 sq.; cf. Serv. ad Verg. l. l. 7184#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7183#cauma#cauma, ătis, n., = καῦμα, `I` *the heat*, Vulg. Job, 30, 30. 7185#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7184#Caunus#Caunus or -ŏs, i, f., = Καῦνος, `I` *a very ancient town on the coast of Caria*, now *Kaiguez*, Mel. 1, 16, 1; Plin. 5, 28, 29, § 104; Cic. Div. 2, 40, 84; acc. to the fable, built by Caunos, a son of Miletus, and brother of Byblis, Ov. M. 9, 453.— `II` Hence the *adjj.*, `I.A` Caunĕus or -ĭus, a, um, *pertaining to Caunus*, *of Caunus.* — *Subst.* : Caunĕae (sc. ficus), *Caunian dried figs*, Cic. Div. 2, 40, 84; Cels. 5, 21; Plin. 15, 19, 21, § 83: Caunīs (for Cauneis), Col. 10, 414.—In plur. : Caunĕi or Caunĭi, ōrum, m., *the inhabitants of Caunus*, Cic. Fam. 13, 56, 3; id. Q. Fr. 1, 1, 11, § 33.— `I.B` Caunītes, is, = Καυνίτης, *Caunian* : sal, Plin. 31, 9. 45, § 99. 7186#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7185#caupo#caupo (also cōpo and cūpo, Charis. p. 47 P.; cf. Isid. Orig. 20, 6, 7; `I` the form copo, Cic. Clu. 59, 163; Inscr. Orell. 4169; Inscr. Momms. 5078), ōnis, m. root cap-, to take in, receive, v. capio; cf. κάπηλος, *a petty tradesman*, *huckster*, *innkeeper*, Plaut. Aul. 3, 5, 35; Cic. Div. 1, 27, 51; Hor. S. 1, 1, 29 K. and H.; 1, 5, 4; Mart. 1, 57; Dig. 4, 9, 1 al.—* `II` Trop. : sapientiae atque facundiae, Tert. Anim. 3. 7187#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7186#caupona#caupōna, ae, f. (upon the form cf. Prisc. p. 684 P.) [caupo]. `I` *A female shopkeeper*, *huckster*, *a landlady*, *hostess* (anteand post-class.), Lucil. ap. Prisc. l. l.; App. M. 1, p. 105, 23, p. 18 Bip.— `II` *A retail shop*, *an inn*, *tavern* (syn. taberna), Cic. Pis. 22, 53; Hor. S. 1, 5, 51; id. Ep. 1, 11, 12; 1, 17, 8; Gell. 7, 11, 4; Plin. 9, 47, 71, § 154: cauponam exercere, **to keep an inn**, Just. 1, 7, 12. 7188#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7187#cauponaria#caupōnārĭa, ae, f., = καπηλική, `I` *a female shopkeeper*, Onom. Vet. 7189#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7188#cauponarius#caupōnārĭus, ii, m., = κάπηλος, `I` *a shopkeeper*, Gloss. Cyr. 7190#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7189#cauponius#caupōnĭus, a, um, adj. caupo, `I` *of* or *belonging to a retail shopkeeper*, or *to an innkeeper* : puer, *a shop* or *tavern boy*, *waiter*, Plaut. Poen. 5, 5, 19: taberna, Dig. 23, 2, 43; 33, 7, 13: artes exercere, Just. 1, 7.— `II` *Subst.* : caupōnĭum, ii, n., *tavern furniture*, Dig. 33, 7, 15 pr. 7191#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7190#cauponor#caupōnor, āri, v. dep. id., `I` *to traffic* or *trade in* any thing; trop.: bellum, Enn. ap. Cic. Off. 1, 12, 38 (Ann. v. 201 Vahl.); cf. the Gr. καπηλεύειν μάχην, Aesch. Sept. 347: verbum veritatis, Cassiod. Hist. Eccl. 4, 24. 7192#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7191#cauponula#caupōnŭla, ae, f. dim. caupona, II., `I` *a small inn* or *tavern*, * Cic. Phil. 2, 31, 77; Schol. Bobiens. Cic. Mil. p. 275 Orell. *N. cr.* 7193#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7192#caupulus#caupŭlus, i, m., `I` *a kind of small ship*, Gell. 10, 25, 5; cf. Isid. Orig. 19, 1, 25, where Lind. has caupilus. 7194#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7193#cauricrepus#caurīcrĕpus, a, um, adj. caurus-crepo, `I` *blown through by the north-west wind*, Avien. 869. 7195#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7194#caurinus#caurīnus, a, um, adj. caurus, `I` *of the north-west wind* : frigus, Grat. Cyn. 296. 7196#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7195#caurio#caurĭo, īre, `I` *the natural sound of the rutting panther*, Auct. Philom. 50. 7197#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7196#Caurus#Caurus or Cōrus, i, m. cf. Goth. skūra, the north wind, `I` *the north-west wind;* form Caurus, Gell. 2, 22, 12 and 22; Lucr. 6, 135; Vitr. 1, 6, 5; Verg. G. 3, 356; form Corus, Caes. B. G. 5, 7; Sen. Q. N. 5, 16, 5; Plin. 2, 47, 46, § 110. 7198#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7197#causa#causa (by Cicero, and also a little after him, caussa, Quint. 1, 7, 20; so Fast. Praenest. pp. 321, 322; Inscr. Orell. 3681; 4077; 4698 al.; in Mon. Ancyr. 3, 1 dub.), ae, f. perh. root cav- of caveo, prop. that which is defended or protected; cf. cura, `I` *that by*, *on account of*, or *through which any thing takes place* or *is done*; *a cause*, *reason*, *motive*, *inducement;* also, in gen., *an occasion*, *opportunity* (opp. effectis, Quint. 6, 3, 66; 7, 3, 29: factis, id. 4, 2, 52; 12, 1, 36 al.; very freq. in all periods, and in all kinds of discourse. In its different meanings syn. with ratio, principium, fons, origo, caput; excusatio, defensio; judicium, controversia, lis; partes, actio; condicio, negotium, commodum, al.). `I` In gen.: causa ea est, quae id efficit, cujus est causa; ut vulnus mortis; cruditas morbi; ignis ardoris. Itaque non sic causa intellegi debet, ut quod cuique antecedat, id ei causa sit, sed quod cuique efficienter antecedat, Cic. Fat. 15, 34 : justa et magna et perspicua, id. Rosc. Am. 14, 40 : id. Phil. 2, 22, 53; id. Att. 16, 7, 6: sontica causa, v. sonticus.—Followed by a particle of cause: causa, quamobrem, etc., Ter. And. 5, 1, 18; id. Eun. 1, 2, 65; id. Heaut. 2, 3, 95; id. Hec. 3, 3, 22; 3, 5, 2; 4, 4, 73; Cic. Fin. 4, 16, 44: causa, quare, etc., Cic. Inv. 2, 20, 60 : causa, cur, etc., id. Ac. 1, 3, 10; Quint. 11, 3, 16; 2, 3, 11; Hor. C. 1, 16, 19 al.: causa quod, etc., Cic. Verr. 2, 3, 46, § 109; id. Phil. 6, 1, 1; Quint. 2, 1, 1; 5, 10, 30 al.: ut, etc., Plaut. Capt. 2, 2, 7; Ter. Eun. 3, 3, 6; Cic. Fam. 1, 8, 4 al.: haud causa quin, etc., Plaut. Most. 2, 2, 4 : quae causa est quin, id. Capt. 2, 2, 103 : quid causae est quin, Ter. And. 3, 4, 21; Cic. Tusc. 5, 11, 32; Hor. S. 1, 1, 20: nulla causa est quin, Cic. Fam. 2, 17, 1 : causa quominus, Sall. C. 51, 41; Liv. 34, 56, 9: causa ne, id. 34, 39, 9 : nihil causae est cur non, etc., Quint. 11, 3, 59 : causae propter quas, etc., id. 4, 2, 12; 5, 7, 24; 8, 6, 23.—With *gen. obj.* : is, qui causa mortis fuit, Cic. Phil. 9, 3, 7; Liv. 21, 21, 1; Quint. 7, 3, 18; 7, 4, 42: salutis, Lucr. 3, 349 : morbi, id. 3, 502; Verg. G. 4, 397; Hor. C. 2, 2, 14: nos causa belli sumus, Liv. 1, 13, 3 : causa mortis fuistis, Quint. 7, 3, 32; Sen. Ira, 2, 27, 3: explicandae philosophiae, Cic. Div. 2, 2, 6 : nec vero umquam bellorum civilium semen et causa deerit, id. Off. 2, 8, 29; so, belli, Sall. C. 2, 2; Verg. A. 7, 553; Hor. C. 2, 1, 2; id. S. 1, 3, 108; id. Ep. 1, 2, 9: felix qui potuit rerum cognoscere causas, Verg. G. 2, 490 : vera objurgandi causa, Ter. And. 1, 1, 131; cf. with *ad* : causa ad objurgandum, id. ib. 1, 1, 123; id. Hec. 4, 4, 71; and poet. with *inf.* : consurgere in arma, Verg. A. 10, 90 : perire, Tib. 3, 2, 30 : gestare carinas, Luc. 5, 464.— With *prepp.* : cum causā, **with good reason**, Cic. Verr. 2, 1, 8, § 21; id. de Or. 2, 60, 247; Varr. R. R. 1, 17, 4: sine causā, **without good reason**, Cic. Div. 2, 28, 61; id. Fat. 9, 18; id. de Or. 2, 60, 246; id. Att. 13, 22, 1; Caes. B. G. 1, 14; Nep. Alcib. 6, 2; Quint. 1, 10, 35; 1, 12, 9: his de causis, Cic. Att. 6, 1, 6 : id nisi gravi de causā non fecisset, id. ib. 7, 7, 3 : justis de causis, id. Fam. 5, 20, 2 : quā de causā, id. Off. 1, 41, 147; id. Ac. 1, 12, 43; Caes. B. G. 1, 1: quibus de causis, Quint. 4, 2, 15; less freq. in ante-Aug. prose: quā ex causa, Cic. Rep. 2, 7, 13; id. Mur. 17, 36; but very freq. in Quint., Sen., and the younger Plin.; so, nullā aliā ex causā, Sen. Ep. 29, 1 : multis ex causis, Quint. 5, 12, 3 : quibus ex causis, id. 4, 2, 15; Plin. Ep. 6, 6, 8: ex plurimis causis, id. ib. 1, 3, 6 : ex his (causis), id. ib. 5, 8, 6 :—ob eam causam scribo, ut, etc., Cic. Fam. 1, 8, 4: illa festinatio fuit ob illam causam, ne, etc., Cic. Verr. 2, 2, 40, § 99; Nep. Milt. 6, 2: ob eam causam, quia, etc., Cic. N. D. 3, 20, 51 : ob eas causas, Caes. B. G. 1, 10 : ob eam ipsam causam, Cic. Brut. 7, 29 : quam ob causam, Nep. Paus. 2, 6 : propter eam quam dixi causam, Cic. Verr. 2, 3, 46, § 110 : causae propter quas, Quint. 4, 2, 12.—In causā esse, *to be the cause of*, *responsible for*, etc. (rare): in causā haec sunt, Cic. Fam. 1, 1, 1 : vim morbi in causā esse, quo serius perficeretur, Liv. 40, 26, 5 : verecundiam multis in causā fuisse, ut, etc., Quint. 12, 5, 2; Plin. Ep. 6, 10, 3; 7, 5, 1; Plin. 9, 30, 49, § 94; cf.: tarditatis causa in senatu fuit, Liv. 4, 58, 4.— `I...b` Causā, in abl. with *gen.* or *possess. adj.* (usu. put after the noun), as patris causā, meā causā, *on account of*, *for the sake of* (in the best prose, almost always referring to the future, and implying a purpose; cf. propter with acc. of the pre-existing cause or motive): honoris tui causā huc ad te venimus, Plaut. Poen. 3, 3, 25; Ter. Phorm. 5, 7, 35; Cic. Fam. 13, 26, 2 al.: animi causa, v. animus, II., etc.: exempli causā, v. exemplum: causā meā, Plaut. Most. 5, 2, 47; id. Poen. 1, 2, 160; id. Am. 1, 3, 42 al.; Ter. Heaut. prol. 41; 5, 5, 23 al.; causā meāpte, id. ib. 4, 3, 8 : nostra causa, id. Phorm. 4, 4, 14; Cic. Ac. 2, 38, 120; Quint. 7, 4, 9: vestrā magis hoc causā volebam quam meā, Cic. de Or. 1, 35. 162: aliena potius causa quam sua, Quint. 3, 7, 16.—Put before the noun: rastros capsit causă potiendi agri, Enn. Ann. 324 Vahl.: quidquid hujus feci, causā virginis Feci, Ter. Eun. 1, 2, 122; so Liv. 26, 32, 6; 31, 12, 4; 39, 14, 8; 40, 41 *fin.*; 40, 44, 10.—Rarely with *propter* in the same sense: vestrarum sedum templorumque causā, propter salutem meorum civium, Cic. Sest. 20, 45.—With *gen. of pers.* or *reflex. pron.* instead of *possess.* very rare (v. Lahmeyer ad Cic. Lael. 16, 57): quod illi semper sui causā fecerant, Cic. Verr. 2, 3, 52, § 121. `II` Esp. `I.A` = justa causa, *good reason*, *just cause*, *full right* : cum causā accedere ad accusandum, **with good reason**, Cic. Verr. 2, 1, 8, § 21; so, cum causā, id. de Or. 2, 60, 247; Varr. R. R. 1, 17, 4; 3, 16, 7; and the contrary: sine causā, **without good reason**, Cic. Div. 2, 28, 61; id. de Or. 2, 60, 246; Caes. B. G. 1, 14; Nep. Alcib. 6, 2 al.— `I.B` *An apology*, *excuse*, Cato, R. R. 2, 2; Plaut. Capt. 3, 4, 92; Ter. Phorm. 2, 1, 42; Cic. Fam. 16, 19 *fin.*; Verg. A. 9, 219 al.— `I.C` Causam alicui dare alicujus rei, *occasion* : qui (Nebatius) mihi dedit causam harum litterarum, Cic. Fam. 11, 27, 8; for which poët.: Bacchus et ad culpam causas dedit, Verg. G. 2, 455 Forbig. ad loc.— `I.D` *A feigned cause*, *a pretext*, *pretence*, = praetextus, πρόφασις : habere causam, Plaut. As. 4, 1, 44 : fingere falsas causas, Ter. Hec. 4, 4, 71; id. And. 1, 3, 8 Ruhnk.; 4, 1, 18; id. Phorm. 2, 1, 4: fingit causas ne det, id. Eun. 1, 2, 58; cf. Tib. 1, 6, 11: morae facere, **to pretend reasons for the delay**, Sall. J. 36, 2 : inferre causam, Caes. B. G. 1, 39, 2 : causam interponere, Nep. Them. 7, 1; cf. id. Milt. 4, 1: bellandi, id. Ham. 3, 1 : belli, Tac. A. 12, 45 : jurgii, Phaedr. 1, 1, 4 al. (On the other hand, causa, *a true cause*, is opp. to praetextus, *a pretext*, Suet. Caes. 30.)—So freq. per causam, *under the pretext*, Caes. B. C. 3, 24; 3, 76; 3, 87; Liv. 2, 32, 1 Drak.; 22, 61, 8; Suet. Caes. 2; id. Oth. 3; id. Vesp. 1; Tib. 1, 6, 26; Ov. H. 20, 140; id. Tr. 2, 452.— `I.E` In judic. lang. t. t., *a cause*, *judicial process*, *lawsuit* : privatae, Cic. Inv. 1, 3, 4 : publicae, id. de Or. 3, 20, 74; id. Rosc. Am. 21, 59: capitis aut famae, id. Fam. 9, 21, 1 : causam agere, id. de Or. 2, 48, 199; Quint. 6, 1, 54; 7, 2, 55; 10, 7, 30; 11, 1, 67 et saep.: constituere, Cic. Verr. 2, 5, 1, § 1 : perorare, id. Quint. 24, 77 : defendere, Quint. 3, 6, 9; 12, 1, 24; 12, 1, 37; Suet. Caes. 49: exponere, Quint. 2, 5, 7 : perdere, Cic. Rosc. Com. 4, 10 : obtinere, id. Fam. 1, 4, 1 : tenere (= obticere), Ov. M. 13, 190 : causā cadere, v. cado, II.: causam dicere, *to defend one* ' *s self*, or *to make a defence* (as an advocate), Cic. Rosc. Am. 5, 12 and 13; 21, 54; id. Sest. 8, 18; id. Quint. 8, 31; Liv. 29, 19, 5; Quint. 5, 11, 39; 8, 2, 24; Suet. Caes. 30 et saep.— Poet. : causa prior, *the first part of the process*, i. e. *the trial*, Ov. M. 15, 37.—Hence, `I.A.2` Out of the sphere of judicial proceedings, *the party*, *faction*, *cause that one defends* : ne condemnare causam illam, quam secutus esset, videretur, etc., Cic. Lig. 9, 27 sq. : suarum partium causa, Quint. 3, 8, 57 : causa Caesaris melior, id. 5, 11, 42; Tac. A. 1, 36 al. —Hence, `I.2.2.b` Meton. *A relation of friendship*, *connection* : quīcum tibi adfininitas, societas, omnes denique causae et necessitudines veteres intercedebant, Cic. Quint. 15, 48 : explicare breviter, quae mihi sit ratio et causa cum Caesare, id. Prov. Cons. 17, 40; id. Fam. 13, 19, 1.— In gen., = condicio, *a condition*, *state*, *situation*, *relation*, *position* : ut nonnumquam mortem sibi ipse consciscere aliquis debeat, alius in eādem causā non debeat: num enim aliā in causā M. Cato fuit, alia ceteri, qui se in Africā Caesari tradiderunt? Cic. Off. 1, 31, 112; so Caes. B. G. 4, 4 Herz.: (Regulus) erat in meliore causā quam, etc., Cic. Off. 3, 27, 100; id. Agr. 3, 2, 9 (where for causa in the foll. clause is condicio): atque in hoc genere mea causa est, ut, etc., id. Fam. 2, 4, 1; cf. id. ib. 9, 13, 1.— = negotium, *a cause*, *business undertaken for any one*, *an employment* : cui senatus dederat publice causam, ut mihi gratias ageret, Cic. Verr. 2, 3, 73, § 170 : quod nemo eorum rediisset, qui super tali causā eodem missi erant, Nep. Paus. 4, 1.— `F` In medic. lang., *a cause for disease* : causam metuere, Cels. 3, 3; so Sen. Cons. ad Marc. 11 *fin.*; Plin. 28, 15, 61, § 218.—Hence in late Lat. for *disease*, Cael. Aur. Tard. 5, 10, 95; id. Acut. 2, 29, 157; Veg. 1, 25, 1; 3, 6, 11; 3, 45, 5; 4, 4, 2 al.— `G` *That which lies at the basis of a rhetorical representation*, *matter*, *subject*, ὑπόθεσις, Cic. Top. 21, 79; id. Inv. 1, 6, 8; Auct. Her. 1, 11, 18; Quint. 3, 5, 7 sq. 7199#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7198#causalis#causālis, e, adj. causa (rare and only late Lat.). `I` *Of* or *pertaining to a cause*, *causal* : ratio, Aug. Gen. 7, 23.— *Subst.* : Causālĭa, *a work on the causes of things*, Arn. 5, p. 163.— `II` In gram.: conjunctiones. *which annex a reason for what precedes* (e. g. nam, enim, itaque, etc.), Charis. p. 199 P.; Diom. p. 410 ib.; Prisc. p. 16, p. 1027 ib. — *Adv.* : causālĭter, *causally*, Aug. l. l. 5 *fin.*; 6, 5. 7200#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7199#causarie#causārĭē, adv., v. causarius `I` *fin.* 7201#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7200#causarius#causārĭus, a, um, adj. causa, II. D.. `I` In medic. lang., *sick*, *diseased*, *ill* (not ante-Aug.): corpus, Sen. Q. N. 1 praef. § 4: partes, quibus adhibenda curatio est, id. Ep. 68, 7 : dens, Marc. Emp. 12 : dentes, Plin. 23, 3, 37, § 75.— *Subst.* : causarii vel latere vel faucibus, **sick**, Plin. 25, 5, 25, § 61 : oculorum, Marc. Emp. 8.— `II` In milit. lang., *discharged on account of ill health*, *invalid*, Liv. 6, 6, 14.—Hence, missio, *a discharge from military service on account of sickness*, *a liberation from service*, Dig. 3, 2, 2; 29, 1, 26; 49, 16, 13; App. M. 4, p. 144, 16.— * *Adv.* : causārĭē, *on account of sickness* : qui causarie missus est, Dig. 49, 16, 13, § 2. 7202#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7201#causate#causātē, adv. from an unused adj. causatus, from causa, `I` *with good reason* : causatius, Plin. praef. § 8. 7203#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7202#causatio#causātĭo, ōnis, f. causa, II. C. (postclass.). `I` *A pretext*, *an excuse*, *apology*, *plea*, Cod. Th. 3, 5, 2; Tert. ad Marc. 5, 20: aegri corporis, Gell. 20, 1, 30.— `II` *A disease* : rara, Pall. 1, 4, 1. 7204#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7203#causativus#causātīvus, a, um, adj. causa. `I` *Causative* : vis, Mart. Cap. 7, § 731.— `II` *Of* or *pertaining to a lawsuit; subst.* : causativum litis, **the matter in dispute**, **the gist of the action**, Mart. Cap. 5, § 472; Fortun. Art. Rhet. 1, 2; Jul. Vict. Art. Rhet. 1, 2; 3, 8.— `III` In gram.: causativus casus = accusativus, *the accusative*, i. e. the arraigning case, Prisc. p. 671 P.; cf. persona, i. e. **the first person**, id. p. 821 ib. 7205#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7204#causia#causĭa, ae, f., = καυσία, `I` *a Macedonian white hat with a broad brim*, *worn in Rome by the poorer people*, *as a protection against the sun*, Plaut. Mil. 4, 4, 42; id. Pers. 1, 3, 75; Val. Max. 5, 1, 4; Mart. 14, 29.—Hence, `II` In milit. lang., *a kind of roof for the protection of besiegers*, = vinea, Veg. Mil. 4, 15. 7206#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7205#causidicalis#causĭdĭcālis, e, adj. causidicus, `I` *of* or *pertaining to an advocate* : odium et taedium, M. Aur. ap. Front. Ep. ad M. Caes. 4, 5. 7207#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7206#causidicatio#causĭdĭcātĭo, ōnis, f. id., `I` *the speech of an advocate*, Front. Ep. ad M. Anton. 2, p. 298. 7208#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7207#causidicatus#causĭdĭcātus, ūs, m., `I` *forensic oratory*, δικολογία, Gloss. Gr. Lat. 7209#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7208#causidicina#causĭdĭcīna, ae, f. causidicus, `I` *the office of advocate* (post - class.): id habet causidicina cum ceteris metuendum, quod, etc., Amm. 30, 4, 22; Symm. Ep. 5, 75; Cod. Th. 8, 4, 30 al. 7210#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7209#causidicus#causĭdĭcus ( causs-), i, m. causadico, `I` *a pleader*, *advocate* (in a contemptuous sense in distinction from *orator;* cf. Burm. Petr. 46, 7): in somnis videmur... Causidici causas agere, Lucr. 4, 966 : litium advocatus, Quint. 12, 1, 25 Spald.; connected with proclamator and rabula, Cic. de Or. 1, 46, 202; cf. id. Or. 9, 30; Suet. Claud. 15; Tac. Or. 1 al.; with praeco, Juv. 6, 439; Petr. 46, 7; App. Mag. p. 305, 20; Cod. Th. 2, 10, 1 sqq. 7211#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7210#causificor#causĭfĭcor, āri, v. n. causa-facio, `I` *to allege a cause*, *to make a pretext* or *pretence*, *to pretend* (very rare): haut causificor quin eam Ego habeam, **I offer no pretext against keeping her**, Plaut. Aul. 4, 10, 25 : blaterans atque causificans, App. M. 10, p. 242. 7212#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7211#causor#causor ( causs-), ātus, 1, v. n. and `I` *trans.* [causa]. `I` In the ante-class. per., *to plead*, *dispute concerning a subject*, *to discuss it for and against*, *to debate a question*, Pac., Att., and Afran. ap. Non. p. 89, 11 sq.— `II` Since the Aug. per. (in Ciceronian Lat. the word is not used), *to give as a reason* (a real, and more freq. a feigned one) *for something*, *to make a pretext of*, *to pretend*, *to plead.* With *acc.* : multa, Lucr. 1, 398 : aves aut omina dira, Tib. 1, 3, 17 sq. : omina Visaque, Ov. M. 9, 768 : nec freta pressurus tumidos causabitur Euros, id. Am. 1, 9, 13 : stultus uterque locum immeritum causatur inique: in culpā est animus. Hor. Ep. 1, 14, 12: ipse valetudinem excusans, patre animi quoque ejus haud mirabilem interturbationem causante, Liv. 23, 8, 7; 3, 64, 2; 36, 10, 13: negotia, Tac. A. 1, 47 *fin.* : valetudinem, id. H. 3, 59 *fin.* : adversam patris voluntatem, id. A. 13, 44 : diei tempus, Curt. 4, 16, 18 al. — *Absol.* : causando nostros in longum ducis amores, Verg. E. 9, 56.— With acc. and *inf.*, Liv. 5, 15, 6; 28, 35, 2; Tib. 1, 3, 17; Suet. Ner. 49; Curt. 6, 5, 31; Gell. 18, 4, 9. — With *quod* : causatus in utroque, quod hic non esset secutus, etc., Suet. Calig. 23; Dig. 16, 3, 3.—( ε) With *inf.* : causari accipere rationes, **to avoid by a pretence**, Dig. 40, 7, 34, § 1. 7213#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7212#caussa#caussa, caussālis, caussārĭus, etc., v. causa, etc. 7214#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7213#caustice#caustĭcē, ēs, f., = καυστική, `I` *a caustic plant*, called scelerata in pure Lat., App. Herb. 8. 7215#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7214#causticus#caustĭcus, a, um, adj., = καυστικός, `I` *burning*, *caustic*, *corrosive* : natura, Plin. 27, 9, 54, § 77 : vis, id. 32, 10, 52, § 140 : spuma, **a kind of soap with which the Germans colored their hair**, Mart. 14, 26, 1.— *Subst.* : caustĭcum, i, n. (sc. medicamentum), *a burning*, *corroding medicament*, Plin. 26, 1, 3, § 3; 26, 8, 39, § 65; 34, 18, 56, § 178. 7216#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7215#causula#causŭla, ae, f. dim. causa. `I` *A petty lawsuit*, Cic. Opt. Gen. 3, 9; Capitol. Macrin. 4, 3.— `II` *A slight occasion*, Auct. B. Afr. 54. 7217#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7216#caute#cautē, adv., v. caveo, `I` *P. a. fin.* 7218#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7217#cautela#cautēla, ae, f. cautus, caveo (mostly post - class.), `I` *caution*, *precaution.* `I` In gen.: si minus cum curā aut cautelā locus loquendi lectus est, Plaut. Mil. 3, 1, 6 dub. (bracketed by Brix); App. M. 2, p. 117, 7; 5, p. 160, 36.— `II` Esp., in the jurists, = cautio, *a surety*, *security*, Dig. 3, 3, 15; 13, 7, 6; 16, 3, 14. 7219#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7218#cauter#cautēr, ēris, m., = καυτήρ (accessory form to cauterium, and only post-class.). `I` *A branding-iron*, Pall. 1, 41, 2; 1, 43, 3; Prud. στεφ. 10, 490.— Trop. : cauterem adigere ambitioni, Tert. Pall. 5.— `II` *A wound made by burning*, Prud. στεφ. 5, 229. 7220#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7219#cauterio#cautērĭo, āre, v. a. cauterium, `I` *to burn*, and trop., *to mark with a branding-iron*, *to brand* (eccl. Lat.), Paul. ad Tim. 1, 4, 2 al. 7221#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7220#cauterium#cautērĭum, ii, n., = καυτήσιον. `I` *An instrument used for branding*, *a branding-iron*, Veg. 1, 14, 3; 1, 1, 28; in medicine, **a cautery**, Plin. 25, 8, 39, § 80; 22, 23, 49, § 102; Scrib. Comp. 240.— `II` *An instrument used in encaustic painting for burning in the wax*, Dig. 33, 7, 17; Tert. adv. Herm. 1. 7222#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7221#cauterizo#cautērīzo, āre, v. a., = καυτησιάζω, `I` *to burn with a hot iron*, *to brand*, Veg. 5, 1. 7223#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7222#cauteroma#cautērōma, ătis, n. cauter, `I` *a brand*, Plin. Val. 3, 47. 7224#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7223#cautes#cautēs (e. g. Tib. 2, 4, 9: cautĭs, Prud. στεφ. 10, 701), is, f. kindr. with cōs, cōtis; Sanscr. s)ō, acuere, Bopp, Gloss. 353, 6, `I` *a rough*, *pointed rock* : saxa et cautes timere, Caes. B. G. 3, 13 : celsae, Enn. Ann. 402 Vahl. ex conj.: durae, Verg. A. 4, 366; Ov. M. 4, 672; 7, 418: praerupta, id. ib. 1, 719 : solida, id. ib. 12, 124 : inviae, Plin. 37, 2, 10, § 27. —As a symbol of insensibility, Ov. M. 11, 330. 7225#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7224#cautim#cautim, adv. cautus, caveo, `I` *cautiously*, *warily*, = caute, perh. only Non. p. 512, 11 and 12; Ter. Heaut. 4, 8, 29. 7226#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7225#cautio#cautĭo (old uncontr. form cauĭtĭo, acc. to Paul. ex Fest. p. 61 Müll.), ōnis, f. caveo, `I` *a guarding* or *taking care of one* ' *s self*, *wariness*, *precaution*, *caution*, *heedfulness*, *circumspection*, εὐλάβεια (besides the comic poets, mostly in Cic.). `I` In gen.: a malis natură declinamus: quae declinatio, si cum ratione fiet, cautio appelletur; quae autem sine ratione, nominetur metus, Cic. Tusc. 4, 6, 13 : cautio et timiditas, id. de Or. 2, 74, 300 : omnium horum vitiorum atque incommodorum una cautio est atque una provisio, ut ne, id. Lael. 21, 78 : cautio ac diligentia, id. Font. 1, 2; id. Att. 1, 19, 8; initium suspitionis et cautionis et diligentiae, id. Fam. 9, 24, 1.— `I...b` (Mihi) cautio est = cavendum est, *caution is necessary* (a colloquial phrase), Plaut. Bacch. 4, 2, 15; id. Poen. 1, 3, 36; id. Ps. 1, 2, 38; Ter. And. 2, 3, 26; id. Ad. 3, 3, 67: mea cautio est, **I must see to it**, Cic. Att. 5, 4, 4 (al. captio).— `I...c` Res cautionem habet. *The matter requires caution* : habet multas cautiones, Cic. Off. 1, 14, 42.— *The matter admits of caution*, Cic. Fam. 11, 21, 3.— `II` T. t., in law, *that by which one places himself or another in safety*, *an obligation*, *security*, *bond*, *warranty*, *Uail* ( *written or oral*): quoniam vestrae cautiones infirmae sunt, Graeculam tibi misi cautionem chirographi mei, Cic. Fam. 7, 18, 1; v. such a written bond in Dig. 12, 1, 40: prolatis cautionibus, Sen. Ben. 3, 7, 7 : cavere, Dig. 46, 8, 6 : offerre, ib. 40, 4, 50 : interponere, ib. 44, 1, 11 : cautionem praebere alicui indemnitatis, ib. 3, 5, 30 et saep.—With acc. and *inf.*, Suet. Aug. 98.— *Of an oral warranty*, *pledge*, Cic. Sest. 7, 15. 7227#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7226#cautionalis#cautĭōnālis, e, adj. cautio, II., `I` *pertaining to security* : stipulationes, Dig. 46, 5, 1, § 2. 7228#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7227#cautor#cautor, ōris, m. caveo. * `I` *One who is on his guard* or *is wary*, Plaut. Capt. 2, 2, 6.— `II` *One who is surety* or *bail for any one*, Cic. Sest. 7, 15. 7229#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7228#cautroma#cautrōma, ătis, n. cauter, `I` *a wound made by branding* (late Lat.), Plin. Val. 3, 47. 7230#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7229#cautulus#cautŭlus, a, um, `I` *adj. dim.* [cautus], *rather safe*, Gell. 1, 3, 30. 7231#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7230#cautus#cautus, a, um, v. caveo, P. a. 7232#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7231#cavaedium#căvaedĭum, v. cavus, I. B. 7233#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7232#cavamen#căvāmen, ĭnis, n. cavo. `I` *A hollowing out* : temonis, Amm. 23, 4, 2.— `II` *A cavern*, *hollow*, Sol. 9, § 9. 7234#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7233#cavannus#căvannus, i, m., = κικκάβη, `I` *the nightowl*, Anthol. Lat. 5, 134, 29 Burm. 7235#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7234#Cavarinus#Cavarīnus, i, m., `I` *a Senone*, *made king of the Senones by Cœsar*, Caes. B. G. 5, 54; 6, 5. 7236#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7235#cavaticus#căvātĭcus, a, um, adj. cavus, `I` *born* or *living in caves* : cochleae, Plin. 8, 39, 59, § 140; 30, 6, 15, § 45. 7237#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7236#cavatio#căvātĭo, ōnis, f. cavo, `I` *a cavern*, *hollow*, Varr. L. L. 5, §§ 19 and 123 Müll.; Serv. ad Verg. A. 9, 700. 7238#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7237#cavator#căvātor, ōris, m. id., `I` *one who hollows* or *excavales* : CABATORES ( *hollowing workmen*), Inscr. Orell. 4155: arborum (aves), Plin. 10, 18, 20, § 40. 7239#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7238#cavatura#căvātūra, ae, f. id., `I` *a hollow*, *cavity* (post-class.): temporum, Veg. 1, 25, 2 : vulneris, id. 3, 26, 1 : dentium, Marc. Emp. 12. 7240#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7239#cavatus#căvātus, a, um, v. cavo, P. a. 7241#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7240#cavea#căvĕa, ae, f. ( `I` *gen.* caveāï, Lucr. 4, 78) [cavus]. *an excavated place*, *a hollow*, *cavity.* `I` In gen., Plin. 11, 2, 2, § 3.—Hence, `II` Esp. `I.A` *An enclosure for animals* (cf. caulae), *a stall*, *cage*, *den*, *coop*, *beehive*, *bird-cage*, and the like, Lucr. 6, 198; 3, 684; Hor. A. P. 473; Mart. 9, 58, 10; 9, 89, 4; Suet. Calig. 27; id. Ner. 29 al.—Of *a birdcage*, Plaut. Cist. 4, 2, 67; id. Curc. 3, 1, 79; cf. id. Capt. 1, 2, 15; Cic. Div. 2, 35, 73; id. N. D. 2, 3, 7; Mart. 14, 77.—Of *a beehive*, Verg. G. 4, 58; Col. 9, 7, 4; 9, 15, 7; 9, 15, 9.— Hence, `I.B` *An enclosure about a young tree*, *in order to protect it from injury*, Col. 5, 6, 21; 5, 9, 11; Pall. Febr. 10, 5; *a hedge before the windows of a cage*, Col. 8, 8, 4.— `I.C` In the human body. `I.A.1` *The roof of the mouth*, Prud. Cath. 2, 92.— `I.A.2` *The sockets of the eyes*, Lact. Mort. Pers. 40, 5.— `I.D` *The part of the theatre in which spectators sat*, *spectators* ' *seats* or *benches*, Plaut. Am. prol. 66; Cic. Lael. 7, 24; Lucr. 4, 78; Verg. A. 5, 340; 8, 636; on account of the ascending rows of benches, ima or prima, *the seat of the nobility*, media and summa or ultima, *the seat of the lower classes*, Cic. Sen. 14, 48; Suet. Aug. 44; id. Claud. 21; Sen. Tranq. 11: CAV. II., Inscr. Orell. 2539; cf. Dict. of Antiq.— `I.A.2` Meton. `I.1.1.a` (Pars pro toto.) *The theatre* in gen., Plaut. Truc. 5, 1. 39; Cic. Leg. 2, 15, 38.— `I.1.1.b` *The spectators*, Stat. Th. 1, 423. 7242#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7241#cavealis#căvĕālis, e, adj. cavea, `I` *kept in a cave* or *cellar*, Veg. 5, 53, 2; 6, 14, 1 dub. 7243#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7242#caveatus#căvĕātus, a, um, adj. id. (Plinian). `..1` *Encaged*, *cooped up*, Plin. 9, 6, 5, § 13.— `..2` (Acc. to cavea, II D.) *Arranged like the* cavea *in a theatre* : urbes, Plin. 4, 8, 15, § 30. 7244#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7243#cavefacio#căvĕfăcĭo, cĕre, = caveo, Ven. Carm. 8, 6, 192.—Hence, in `I` *pass.* : CAVIFIERI, Inscr. Orell. 3678. 7245#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7244#caveo#căvĕo, cāvi, cautum, (2 `I` *d pers. sing.* scanned cavĕs, Ter. Ad. 2, 1, 19; *imper.* cavĕ, Plaut. As. 2, 4, 61; id. Capt. 2, 3, 71; id. Most. 1, 4, 13 et saep.: Cat. 50, 19; Hor. S. 2, 3, 38; Prop. 1, 7, 25; v. Neue, Formenl. 2, p. 435; old *sup.* CAVĬTVM, C. I. L. 1, 200, 6 sq.), 3, v. n. and *a.* [root SKOF- or KOF-, to be wary; whence Gr. θυοσκόος, ἀκούω, etc.; Lat. causa, cura; cf. also Germ. scheuen; Engl. shy], *to be on one* ' *s guard*, either for one's self or (more rarely) for another; hence, `I` In gen., with and without sibi, *to be on one* ' *s guard*, *to take care*, *take heed*, *beware*, *guard against*, *avoid*, = φυλάσσομαι, and the Fr. se garder, prendre garde, etc.; constr., *absol.*, with *ub*, and in a course of action with *ne* or *ut* (also ellipt. with the simple subj.); or, as in Greek, with acc. (= φυλάσσομαί τι); hence also *pass.* and with *inf.*, and once with *cum.* `I.A` *Absol.* : qui consulte, docte, atque astute cavet, Plaut. Rud. 4, 7, 14 : faciet, nisi caveo, Ter. Heaut. 4, 4, 8 : ego cavebo, id. Ad. 4, 2, 12; 1, 1, 45: erunt (molesti) nisi cavetis. Cautum est, inquit, Cic. Ac. 2, 29, 93; Quint. 8, 3, 47: cum animum attendisset ad cavendum, Nep. Alcib. 5, 2; Suet. Claud. 37: metues, doctusque cavebis, Hor. S. 2, 7, 68.—Esp. freq. in the warning cave, *look out! be careful!* Ter. And. 1, 2, 34; id. Phorm. 2, 3, 51; Hor. C. 1, 14, 16; Ov. M. 2, 89.— `I.B` With *ab* and abl. : eo mi abs te caveo cautius, Plaut. Men. 1, 2, 42; id. Ps. 1, 5, 59; 4, 7, 128: si abs te modo uno caveo, id. Most. 3, 3, 24; Ter. Eun. 5, 2, 44: sibi ab eo, Plaut. Bacch. 4, 4, 87 : navis Aps quă cavendum nobis sane censeo, id. Men. 2, 2, 70 : pater a me petiit Ut mihi caverem a Pseudolo servo suo, id. Ps. 3, 2, 108 : a crasso infortunio, id. Rud. 3, 5, 53 : ille Pompeium monebat, ut meam domum metueret, atque a me ipso caveret, Cic. Sest. 64, 133 : caveo ab homine impuro, id. Phil. 12, 10, 25 : a Cassio, Suet. Calig. 57 : a veneno, Cic. Fin. 5, 22, 64 : ab insidiis, Sall. J. 108, 2 : monitum ut sibi ab insidiis Rufini caveret, App. Mag. 87, p. 329, 16; id. M. 2, p. 117, 3.— `I.A.2` With the simple abl. : caveo malo, Plaut. Bacch. 1, 2, 39 : infortunio, id. Rud. 3, 5, 48 : id. Cas. 2, 6, 59; id. Men. 1, 2, 13; id. Pers. 3, 1, 41: ipsus sibi cavit loco, i. e. **got out of the way**, Ter. Eun. 4, 7, 12.— `I.A.3` With *cum* (rare): Hercle, mihi tecum cavendum est, **with you**, **I must look out for myself**, Plaut. Most. 5, 2, 21.— `I.A.4` With *adversus*, Quint. 9, 1, 20. — `I.C` Followed by a final clause. `I.A.1` With *ne*, *to take heed that... not*, *to be on one* ' *s guard lest* : qui cavet ne decipiatur, vix cavet; cum etiam cavet, etiam cum cavisse ratus est, saepe is cautor captus est, Plaut. Capt. 2, 2, 5 and 6: caves, ne videat, etc., Ter. Heaut. 2, 2, 6 : ego me scio cavisse, ne ulla merito contumelia Fieri a nobis posset, id. Hec. 3, 5, 20; Afran. ap. Non. p. 111, 14; Lucr. 4, 1141: cavete, judices, ne nova... proscriptio instaurata esse videatur, Cic. Rosc. Am. 53, 153; id. Div. 2, 40, 84; id. Fam. 3, 12, 4; 11, 21, 4; Sall. J. 55, 3; Suet. Tib. 37: cave, ne, Cat. 61, 152; Hor. C. 3, 7, 24; id. S. 2, 3, 177; id. Ep. 1, 6, 32; 1, 13, 19; Ov. M. 2, 89; 10, 685: cave sis, ne, Plaut. Am. 2, 2, 215 : caveto ne, Cato, R. R. 5, 6 : caveas, ne, Hor. S. 2, 1, 80 : caveant, ne, id. A. P. 244 : cavendum est, ne, Cic. Off. 1, 39, 140; Quint. 4, 3, 8; 12, 11, 2; Suet. Tib. 67; Quint. 9, 4, 23; 5, 11, 27.— `I.A.2` With *ut ne* (rare): quod ut ne accidat cavendum est, Cic. Lael. 26, 99.— `I.A.3` With a simple *subj.;* so only *imper.* : cave or cavete (cf. age), *beware of*, *take care not*, etc.: cave geras, Plaut. Capt. 2, 3, 79 : dixeris, Ter. Ad. 3, 4, 12 : faxis cave, id. And. 4, 4, 14; id. Heaut. 1, 2, 13; Hor. S. 2, 3, 38: sis, Ter. Eun. 4, 7, 29 : contingas, Lucr. 2, 755 : despuas, Cat. 50, 19 : ignoscas, Cic. Lig. 5, 14 : existimes, id. Fam. 9, 24, 4 : putes, id. ib. 10, 12, 1 al.—Rarely with 1 *st pers.* : cave posthac, si me amas, umquam istuc verbum ex te audiam, Ter. Heaut. 5, 4, 8; cf. id. ib. 5, 4, 9.—With 3 *d pers.* : resciscat quisquam, Ter. Phorm. 5, 1, 37 : te fratrum misereatur, Cic. Lig. 5, 14 : roget te, Hor. S. 2, 5, 75 : cave quisquam flocci fecerit, Plaut. Men. 5, 7, 5 : armis concurrant arma cavete, Verg. A. 11, 293.—And like age, cave with a *verb* in plur. : cave dirumpatis, Plaut. Poen. prol. 117.— `I.A.4` With *ut*, *to take care that* : cauto opu'st, Ut sobrie hoc agatur, Plaut. Capt. 2, 1, 29; cf. D. 2, infra: tertium est, ut caveamus, ut ea, quae, etc., Cic. Off. 1, 39, 141 : quaero quid sit, quod... tam accurate caveat et sanciat, ut heredes sui dent, etc., id. Fin. 2, 31, 101 : caverat sibi ille adulter omnium ut suorum scelerum socium te adjutoremque praebeas, id. Pis. 12, 28; Liv. 3, 10, 14; Plin. Pan. 39, 1: cavebitur ut, etc., Col. 2, 8, 3; cf. under II. A.—Very rarely with *ut* omitted, *take care to*, *be sure to* (late Lat.): sed heus tu... cave regrediare cenā maturius, App. M. 2, p. 122, 32; 2, p. 124, 35.— `I.D` As *act.* `I.A.1` With acc. of *pers.* or *thing* against which warning is given or beed taken, *to guard against*, *to be aware of*, *to beware of*, etc.: profecto quid nunc primum caveam, nescio, Plaut. Ps. 3, 2, 104 : tu, quod cavere possis, stultum admittere'st, Ter. Eun. 4, 6, 23; Lucil. ap. Non. p. 437, 23: caveamus fulminis ictum, Lucr. 6, 406 : cave canem, Varr. ap. Non. p. 153, 1; Inscr. Orell. 4320; v. canis: interventum alicujus, Cic. Att. 16, 11, 1 : omnia, id. Fam. 11, 21, 4 : me, id. Dom. 11, 28 : vallum caecum fossasque, Caes. B. C. 1, 28 : quam sit bellum cavere malum, Cic. de Or. 1, 58, 247 : vim atque opes, Tac. A. 11, 1; cf. Suet. Tib. 72: male praecinctum puerum, id. Caes. 456 : periculum, id. ib. 81; id. Galb. 19: insidias, id. Caes. 86; Tac. A. 13, 13: exitum, Suet. Tib. 83 : annum, id. Ner. 40 : maculas, Hor. A. P. 353 : jurgia, Ov. A. A. 1, 591 : hunc tu caveto, Hor. S. 1, 4, 85 : proditorem, Quint. 7, 1, 30 : hoc caverat mens provida Reguli, **had prevented**, Hor. C. 3, 5, 13 : cave quicquam, **be a little careful**, Plaut. Am. 2, 1, 61.— `I.A.2` *Pass.* : quid cavendum tibi censere, Lucil. ap. Non. p. 437, 22: cavenda est etiam gloriae cupiditas, Cic. Off. 1, 20, 68 : cetera, quae quidem consilio provideri poterunt, cavebuntur, id. Att. 10, 16, 2; Quint. 8, 2, 2; 9, 4, 143; 11, 3, 27 (cf. id. 6, 5, 2): in hoc pestifero bello cavendo, Cic. Fam. 4, 3, 1 : quod multis rationibus caveri potest, id. Off. 2, 24, 84; Sall. J. 67, 2: prius quod cautum oportuit, Postquam comedit rem, post rationem putat, Plaut. Trin. 2, 4, 14 : ego tibi cautum volo, id. Pers. 3, 1, 41 : satis cautum tibi ad defensionem fore, Cic. Verr. 2, 1, 35, § 88 : quid quisque vitet, nunquam homini satis Cautum est, Hor. C. 2, 13, 14 : id modo simul orant ac monent, ut ipsis ab invidiā caveatur, Liv. 3, 52, 11; cf. B. 1. supra: cauto opus est, **care must be taken**, Plaut. Cist. 2, 1, 64; id. Most. 4, 2, 21; id. Merc. 2, 3, 133.— `I.A.3` With *inf.* : in quibus cave vereri ( = noli), Cic. Att. 3, 17, 3 : caveret id petere a populo Romano, quod, etc., Sall. J. 64, 2 : caveto laedere, Cat. 50, 21 : occursare capro caveto, Verg. E. 9, 25 : commisisse cavet, quod, etc., Hor. A. P. 168 : cave Spem festinando praecipitare meam, Ov. P. 3, 1, 139 : ut pedes omnino caveant tinguere, Plin. 8, 42, 68, § 169. `II` Esp. `I.A` Law t. t., *to take care for*, *provide*, *order something*, legally, or (of private relations) *to order*, *decree*, *dispose of in writing*, *by will*, *to stipulate*, etc.: cum ita caverent, si, etc., Cic. Verr. 2, 1, 11, § 31 : duae sunt praeterea leges de sepulcris, quarum altera privatorum aedificiis, altera ipsis sepulcris cavet, id. Leg. 2, 24, 61 : cautum est in Scipionis legibus ne plures essent, etc., Cic. Verr. 2, 2, 50, § 123 : cautum est lege XII. Tab., ut, etc., Plin. 16, 5, 6, § 15 : cavebatur ut, etc., Suet. Aug. 1; so, id. ib. 65; id. Tib. 75: quae legibus cauta sunt, Quint. 5, 10, 13 : aliā in lege cautum, Cic. Inv. 2, 41, 119 : cautum est de numero, Suet. Caes. 10; cf. id. Aug. 40: heredi caveri, Cic. Inv. 2, 41, 120; cf. id. Fam. 7, 6, 2: si hoc, qui testamentum faciebat, cavere noluisset, id. Leg. 2, 21, 53 : testamento cavere ut dies natalis ageretur, id. Fin. 2, 31, 103; cf. Suet. Aug. 59; id. Dom. 9; id. Tib. 50: sibi se privatim nihil cavere... militibus cavendum, quod apud patres semel plebi, iterum legionibus cautum sit ne fraudi secessio esset, **to make conditions**, **stipulate**, Liv. 7, 41, 2.— `I.B` In the lang. of business. `I.A.1` Cavere ab aliquo, *to make one* ' *s self secure*, *to procure bail* or *surety* : tibi ego, Brute, non solvam, nisi prius a te cavero, amplius, etc., Cic. Brut. 5, 18; Cic. Verr. 2, 2, 23, § 55; cf. infra 2.; and cautio, II.—So *absol.* : quid ita Flavio sibi cavere non venit in mentem, **to take security**, Cic. Rosc. Com. 12, 35.— `I.A.2` *To make one secure by bail* or *surety* (either written or oral), *to give security*, *to guarantee* (cf. supra 1., and cautio; syn.: spondeo, cautionem praesto), Cic. Clu. 59, 162; cf. Cic. Verr. 2, 1, 54, § 142: pecunia, quam mihi Stichus Titii servus caverat, Dig. 46, 3, 89 : cavere summam, ib. 29, 2, 97 : chirographum, ib. 46, 3, 89 : cautionem, ib. 46, 8, 6 : civitates obsidibus de pecuniā cavent, Caes. B. G. 6, 2 : quoniam de obsidibus inter se cavere non possent, id. ib. 7, 2; cf. Liv. 9, 42; 24, 2: cavere capite pro re aliquā, Plin. 34, 7, 17, § 38 : jurejurando et chirographo de eā re, Suet. Calig. 12 : cavere in duplum, id. Aug. 41; Tac. A. 6, 17.—Rarely, cavere personae publicae, *to give security before a public authority*, Just. Inst. 1, 11, 3.— `I.C` In boxing, etc., *to parry*, *to ward off a blow* : adversos ictus cavere ac propulsare, Quint. 9, 1, 20; 5, 13, 54; cf. id. 9, 4, 8; 4, 2, 26.— `I.D` Cavere alicui. `I.A.1` *To keep something from one*, *to protect*, *have a care for*, *make safe*, *take care of* (cf.: prohibeo, defendo, provideo): scabiem pecori et jumentis caveto, Cato, R. R. 5, 7 : melius ei cavere volo, quam ipse aliis solet, Cic. Fam. 3, 1, 3 : mihi meisque, id. Top. 1, 4; id. Fam. 7, 6, 2: veterani, quibus hic ordo diligentissime caverat, id. Phil. 1, 2, 6; cf.: qui in Oratore tuo caves tibi per Brutum, Caes. ap. Cic. Fam. 6, 7, 4: quique aliis cavit, non cavet ipsi sibi, Ov. A. A. 1, 84 : securitati, Suet. Tit. 6 : concordiae publicae, Vell. 2, 48, 5; Petr. 133; Sil. 8, 493.— `I.A.2` Affirmatively, *to take care for*, *attend to* a thing *for* a person, *provide: Ba.* Haec ita me orat sibi qui caveat aliquem ut hominem reperiam... Id, amabo te, huic caveas. *Pi.* Quid isti caveam? Plaut. Bacch. 1, 1, 8; 1, 1, 10; cf. I. C. 3. supra.—Hence, cautus, a, um, P. a. `I.A` *Neutr.*, *careful*, *circumspect*, *wary*, *cautious*, *provident* (syn.: providus, prudens; class. in prose and poetry): ut cautus est, ubi nihil opu'st, Ter. Phorm. 4, 5, 3 : parum cauti providique, Cic. Rosc. Am. 40, 117 : cauti in periculis, id. Agr. 1, 9, 27 : in scribendo, id. Q. Fr. 3, 9, 3 : in credendo, id. Att. 10, 9, 3 : in verbis serendis, Hor. A. P. 46 : mensor, Ov. M. 1, 136 : mariti, id. ib. 9, 751 : lupus, Hor. Ep. 1, 16, 50 : vulpes, id. ib. 1, 1, 73 et saep.: quem certi homines monuerunt, ut cautior esset, Cic. Sest. 18, 41 : dubium cautior an audentior, Suet. Caes. 58.—Constr. with *ad* : ad praesentius malum cautiores, Liv. 24, 32, 3; Tib. 1, 9, 46; Quint. 6, 1, 20. —With *adversus* : parum cautus adversus colloquii fraudem, Liv. 38, 25, 7.—With *erga* : erga bona sua satis cautus, Curt. 10, 1, 40.—With *contra* : contra quam (fortunam) non satis cauta mortalitas est, Curt. 8, 4, 24.—With *inf.* : cautum dignos assumere, Hor. S. 1, 6, 51.—With *gen.* : rei divinae, Macr. S. 1, 15.— `I.2.2.b` Transf. to inanimate things: consilium, Cic. Phil. 13, 3, 6; Tac. A. 11, 29: cautissima senectus, id. H. 2, 76 : pectus, Prop. 3 (4), 5, 8. manus, Ov. F. 2, 336 : terga, id. Tr. 1, 9, 20 : arma, Sil. 14, 188 : timor, Ov. Tr. 3, 4, 65.— *Subst.* : cauta, ōrum, n. : legum, **the provisions**, Cassiod. Var. 5, 14.— `I.B` *Pass.* (acc. to I. B. 1., and II. B.), *made safe*, *secured* : cautos nominibus rectis expendere nummos, Hor. Ep. 2, 1, 105 : cautus ab incursu belli, Luc. 4, 409 : quo mulieri esset res cautior ( *that her property might be made more secure*), curavit, ut, etc., Cic. Caecin. 4, 11.— `I.A.2` Trop., *safe*, *secure* (rare): in eam partem peccare, quae est cautior, Cic. Rosc. Am. 20, 56 : (civitates) murorum firmitate cautissimae, Amm. 14, 8, 13.— *Adv.* : cau-tē. `I.A.1` (Acc. to caveo, I. A.) *Cautiously* : caute et cogitate rem tractare, Plaut. Trin. 2, 2, 46 : pedetentimque dicere, Cic. Clu. 42, 118 : et cum judicio, Quint. 10, 2, 3 et saep. — *Comp.*, Cic. Deiot. 6, 18; Quint. 2, 15, 21; 9, 2, 76; Hor. C. 1, 8, 10 al.— *Sup.*, Cic. Att. 15, 26, 3.— `I.A.2` (Acc. to caveo, I. B. 1.) *With security*, *cautiously*, Cic. Leg. 2, 21, 53: aliter nec caute nec jure fieri potest, id. Att. 15, 17, 1. 7246#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7245#caverna#căverna, ae, f. cavus, `I` *a hollow*, *cavity*, *cave*, *cavern*, *grotto*, *hole* : caverna terrae, Lucr. 6, 597; Cic. N. D. 2, 9, 25; 2, 60, 151: silicum, *rocky vaults* (of the interior of Aetna), Luc. 6, 683, for which curvae cavernae, Verg. A. 3, 674: imae, Ov. M. 5, 502; 6, 698: caecae, id. ib. 5, 639; 15, 299: navium, **the holds of ships**, Cic. de Or. 3, 46, 180 Orell. *N. cr.* : puppis, Luc. 9, 110 : aurium loco, Plin. 11, 37, 50, § 137 : vasorum fictilium, id. 12, 3, 7, § 16 : arboris, **clefts**, Gell. 15, 16, 3 al. : caeli, **the vault of heaven**, Lucr. 4, 171; 6, 252; Cic. Arat. 253: aetheriae, Lucr. 4, 391; aëris, Manil. 1, 202; *the excrementary canal of animals*, Plin. 8, 55, 81, § 218; 28, 8, 27, § 106; 30, 15, 47, § 137; hence, utraque (mulieris), Aus. Epigr. 71, 7. 7247#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7246#cavernatim#căvernātim, adv. caverna, `I` *through caverns* : aqua eructata, Sid. Ep. 5, 14. 7248#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7247#caverno#căverno, āre, v. a. id., `I` *to make hollow* : fistulam, Cael. Aur. Tard. 4, 3, 26. 7249#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7248#cavernosus#căvernōsus, a, um, adj. id., `I` *full of hollows* or *cavities* : radix, Plin. 26, 8, 37, § 58; 27, 5, 17, § 34: meatus vocis, Prua Ham. 319. 7250#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7249#cavernula#căvernŭla, ae, f. dim. caverna, `I` *a small cavity*, Plin. 27, 11, 74, § 98. 7251#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7250#caviares#căvĭāres hostiae, `I` *victims*, so called from caviae, the excrementary canal of animals, Paul. ex Fest. p. 57 Müll. [caviae = cavernae; v. caverna *fin.* ]. 7252#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7251#Cavii#Cavĭi, ōrum, m., `I` *a people of Grecian Illyria*, Liv. 44, 30, 7 and 9. 7253#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7252#cavile#căvīle, v. caulae. 7254#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7253#cavilla#căvilla, ae, f. dim. perh. for calvilla, from calvor; but cf. Sanscr. kava, stingy, `I` *a jeering*, *raillery*, *scoffing* (ante- and postclass., and very rare): aufer cavillam: non ego nunc nugas ago, * Plaut. Aul. 4, 4, 11; Mart. Cap. 4, § 423.—Access. form căvil-lum, i, n., App. M. 1, p. 105; Aur. Vict. Epit. 9; cf. Paul. ex Fest. p. 46 Müll. 7255#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7254#cavillabundus#căvillābundus, a, um, adj. cavillor, `I` *seeking for raillery*, *scoffing*, Tert. Anim. 34 *fin.* 7256#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7255#cavillatio#căvillātĭo, ōnis, f. id., `I` *a jeering*, *raillery*, *scoffing*, *irony* in jest or in earnest: cum duo genera sint facetiarum, alterum aequabiliter in omni sermone fusum, alterum peracutum et breve: illa a veteribus superior cavillatio, haec altera dicacitas nominata est, Cic. de Or. 2, 54, 218 : cavillatio est jocosa calumniatio, Paul. ex Fest. p. 45 Müll.; Plaut. Stich. 1, 3, 75; id. Truc. 3, 2, 17; Suet. Vesp. 23; Gell. 5, 5, 2: inter consules magis cavillatio quam magna contentio de provinciā fuit, Liv. 42, 32, 1 : acerba, Suet. Tib. 57 : nominis, id. Gram. 3.— `II` Meton., *an empty*, *sophistical discourse*, *sophistry* (so most freq. in Quint.), Cic. ap. Sen. Ep. 111, 1; cf. Dig. 50, 16, 177: ineptae, Quint. 7, 9, 4 : infelix verborum, id. 10, 7, 14; cf. id. 2, 17, 7: manifesta, id. 9, 1, 15 : juris, id. 7, 4, 37 : sine metu cavillationis, id. 2, 14, 5. 7257#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7256#cavillator#căvillātor ( caulāt-, Plaut. Truc. 3, 2, 13), ōris, m. id., `I` *a jester*, *jeerer*, *caviller* : facetus, Plaut. Mil. 3, 1, 46 : probus, id. Truc. 3, 2, 15; * Cic. Att. 1, 13, 2; Gell. 4, 20, 3.— `II` Meton., *a sophist*, Sen. Ep. 102, 20. 7258#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7257#cavillatrix#căvillātrix, īcis, f. cavillator, II. (only twice in Quint.), `I` *she who seeks to take by sophistry* : conclusio, Quint. 7, 3, 14; hence also *sophistry*, id. 2, 15, 25. 7259#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7258#cavillatus#căvillātus, ūs, m. cavillor, `I` *raillery*, = cavillatio, App. M. 8, p. 213. 7260#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7259#cavillor#căvillor, ātus, 1, v. n. and `I` *a.* [cavilla], *to practise jeering* or *mocking;* or ( *act.*) *to censure*, *criticise; to satirize* in jest or earnest, *to jest*, etc. (syn.: jocari, ludere, illudere). *Absol.* : familiariter cum ipso etiam cavillor ac jocor, Cic. Att. 2, 1, 5; cf. Liv. 39, 13, 3; 39, 42, 9; Suet. Tib. 8: facetissime apud aliquem, Gell. 5, 5, 1.— With *acc.* : togam ejus praetextam, Cic. Q. Fr. 2, 10 (12), 2: hanc artem ut tenuem ac jejunam, Quint. 1, 4, 5 : verba patrum, Tac. A. 1, 46 : tribunos plebis, Liv. 2, 58, 9 : milites Romanos, id. 5, 15, 4 et saep.—Hence, cavillatus in *pass.* sense, App. M. 9, p. 230.— With an *objective clause* : in eo et etiam cavillatus est, aestate grave esse aureum amiculum, hieme frigidum, Cic. N. D. 3, 34, 83. —* `II` Meton., *to reason captiously*, *to use sophisms*, *to quibble*, Liv. 3, 20, 4; Plin. 11, 51, 112, § 267; 35, 10, 36, § 85. 7261#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7260#cavillosus#căvillōsus, a, um, adj. cavillor, `I` *full of raillery*, *irony*, Firm. Math. 5, 8. 7262#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7261#cavillum#căvillum, i, v. cavilla `I` *fin.* 7263#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7262#cavo#căvo, āvi, ātum, 1, v. a. cavus, `I` *to make hollow*, *to hollow out*, *excavate* (class., but not in Cic.; for in Leg. 2, 18, 45, dicato is the correct reading, B. and K.): stillicidi casus lapidem cavat, Lucr. 1, 313; cf. Ov. M. 4, 525: naves ex arboribus, Liv. 21, 26, 9 : arbore lintres, Verg. G. 1, 262 : buxum, id. ib. 2, 450 : dentes cavantur tabe pituitae, Plin. 7, 16, 15, § 70 : luna cavans cornua (in waning), id. 8, 17, 23, § 63 : parmam galeamque gladio, i. e. **to pierce through**, **perforate**, Ov. M. 12, 130 : tegmina tuta cavant capitum, *hollow out*, poet. for *round off*, *bend around*, *fabricate*, Verg. A. 7, 632.—Hence, căvātus, a, um, P. a., *hollowed*, *excavated*, *hollow* : alni, Verg. G. 1, 136 : cortices, id. ib. 2, 387 : rupes, id. A. 3, 229 : anfracta aurium, Varr. ap. Non. p. 193, 3: oculi, Lucr. 6, 1194 (with cava tempora): vallis, Varr. L. L. 5, § 20 Müll.: torrens alibi aliter, Liv. 44, 35, 17.— *Comp.* : sinus cavatior, Tert. adv. Herm. 29. 7264#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7263#cavositas#căvōsĭtas, ātis, f. cavosus, from cavus, `I` *a hollow*, *cavity* (post-class.), Tert. Anim. 55, and Pudic. 20. 7265#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7264#cavum#căvum, i, v. cavus, I. B. 7266#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7265#cavus#căvus, a, um, adj. root κυ., κυέω, to swell, etc.; cf.: κοῖλος, κενός, `I` *hollow*, *excavated*, *concave* (opp. plenus, *full*, *round;* class.). `I` Prop.: cava conveniant plenis, Lucr. 6, 1085 : cicutae, id. 5, 1383 : tibia, id. 2, 620 : concha, Verg. A. 6, 171 : aes, id. ib. 3, 240 : testudo, id. G. 4, 464; Hor. Epod. 14, 11: bucina, Ov. M. 1, 335 et saep.: ungula, Enn. Ann. 419 Vahl.: fornaces, Lucr. 7, 202 : montes, id. 5, 955 : specus, Enn. Ann. 420 Vahl.: cavernae, Verg. A. 2, 53 : trabs, id. ib. 3, 191 et saep.: trunci, Hor. C. 2, 19, 12 : ilex, id. Epod. 16, 47 : saxa, id. C. 3, 13, 14 et saep.: vena, **the hollow vein**, Cic. N. D. 2, 55, 138 : nubes, Lucr. 6, 127; 6, 176; 6, 272; Verg. A. 1, 516; 5, 810 al.—Hence also of a darkness enveloping one as a cloud: umbra, Verg. A. 2, 360 : flumina, **the deepchannelled mountain streams**, id. G. 1, 326; 4, 427; cf. Luc. 1, 396: luna, *waning* (cf. cavo), Plin. 8, 54, 80, § 215.— `I.B` *Subst.* : căvum, i, n. (access. form căvus, i, m. (sc. locus), Varr. R. R. 3, 15, 1; Hor. S. 2, 6, 116; id. Ep. 1, 7, 33; Phaedr. 4, 6, 3; Col. 12, 8), *a hollow*, *cavity*, *hole*, Cato, R. R. 128; Plaut. Men. 1, 2, 49; Lucr. 5, 1382; Liv. 24, 34, 9; Verg. G. 1, 184; Hor. S. 2, 3, 173; Plin. 2, 79, 81, § 192; 11, 51, 112, § 266 et saep.: cava caeli, Enn. Trag. 131 Vahl.; cf.: cava caerula, id. ib. 332 Vahl.; hence, căvum aedĭum (contr. căvae-dĭum, Phn. Ep. 2, 17, 5), *the inner court of Roman houses* (cf. Vitr. 6, 3 Schneid.; O. Müll. Etrusk. 1, p. 255, and Archaeol. § 293, III.), Varr. L. L. 5, § 161; Vitr. 6, 3; Dict. of Antiq.— `II` In late Lat., trop.: menses, *which have only* 30 *days* (opp. menses pleni, which have 31 days), Censor. 20.— `I...b` = inanis, *vain*, *empty* : gloria, Paul. Nol. Carm. 22, 139 : opes, id. ib. 21, 912. 7267#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7266#Caycus#Căȳcus, i, m., v. Caicus. 7268#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7267#Caystros#Căystrŏs or -us, i, m., = Κάϋστρος, `I` *a river in Lydia*, *which rises in Mount Tmolus*, *and falls into the sea at Ephesus*, celebrated for the great number of its swans, now *Kara - Su* : Caystros, Ov. M. 5, 386; Mel. 1, 17, 2: Caystrus, Sen. Q. N. 4, 2, 19; Verg. G. 1, 384; Prop. 3 (4), 22, 15; Ov. M. 2, 253; Plin. 5, 29, 31, § 115.—Hence, Căy-strĭus, a, um, adj., *of Caystros* : ales = cygnus, Ov. Tr. 5, 1, 11. 7269#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7268#ce#-cĕ, an inseparable strengthening demonstrative particle, answering etymol. to the Gr. γέ (Sanscr. ki; cf. Lat. ci-s and citra), and in signif. to the demonstr. ι (in οὑτοσί, τουτί, etc.), appended to words in different forms. `I` Unchanged *ce* : hicce, haecce, hocce; also in MSS. and inscriptions one *c* : hice, etc.; plur. : hice, haece, haecce; *gen.* hujusce, etc.— `II` Changed, `I.A` Into *ci* before the interrog. particle *ne* : hiccine, hoccine, siccine, nunccine, etc. (v. hic, sic, nunc, etc.).— `I.B` By a rejection of *e*, in hic, haec, hoc, nunc, etc. for hice, haece, hoce, nunce, etc.; illic, istic, nunc, sic (for illice, etc.); cf. Zumpt, Gram. § 132; Corss. Ausspr II. p. 235. 7270#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7269#Cea#Cēa or Cīa, ae, f. `I` Gr. Κέως Κἰα, Ptol.), the Lat. name of the Greek Ceos (cf. Plin. 4, 12, 20, § 62), *one of the most important of the Cyclades*, *over against the promontory Sunium*, the birthplace of the poet Simonides, also celebrated for its splendid female clothing, now *Zia*, Plin. 4, 12, 20, § 62; Varr. ib.; Verg. G. 1, 14; Ov. H. 20, 222 Heins.; id. M. 7, 368; Col. 9, 2, 4; nom. Ceos, Plin. 4, 12, 20, § 62; abl. Ceo, id. 4, 12, 22, § 65; acc. Ceo, Cic. Att. 5, 12, 1.—Hence, `I.B` *Adj.* : Cēus (or Cīus; cf. Lucr. 2, p. 269 Lachm.), a, um, *of Cea* : gens, Ov. M. 10, 120 : Simonides, Cic. de Or. 2, 86, 351 Orell. *N. cr.* —And with reference to the same: Camenae, **his poems**, Hor. C. 4, 9, 8 : naeniae, id. ib. 2, 1, 38.—In plur. : Cēï;, ōrum, m., *the inhabitants of Ceos*, Cic. Div. 1, 57, 130.— `II` = Cos, q. v. 7271#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7270#Cebenna#Cĕbenna or Gĕbenna, ae, v. Cevenna. 7272#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7271#Cebren#Cē^brēn, ēnis, m., = Κεβρήν, `I` *a river in Troas;* also, *a river god*, *father of Œnone*, Sabin. Ep. 89, *and of Hesperie*, who is thence called Cē^brēnis; *gen.* Cebrenĭdos, Stat. S. 1, 5, 21; acc. Cebrenida, Ov. M. 11, 769. 7273#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7272#Cecaumena#Cĕcaumĕna, ōrum, n., = κεκαυμένα, prop., `I` *the burnt regions*, i. e. *the torrid zone*, Mart. Cap. 1, § 17. 7274#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7273#Cecrops#Cēcrops, ŏpis, m., = Κέκροψ, `I` *the most ancient king of Attica*, *who went there from the Egyptian Sais*, *and was founder of the citadel of Athens* (which is hence called Cecropia; v. infra), Hyg. Fab. 48 and 158; Cic. Leg. 2, 25, 63; Plin. 7, 56, 57, § 194; acc. to the fable, half man and half serpent; hence, geminus, Ov. M. 2, 555.— `II` Hence, `I.A` Cēcrŏpĭus, a, um, adj. `I.A.1` *Of* or *pertaining to Cecrops*, *Cecropian;* and *subst.* : Cēcrŏpĭa, ae, f., *the citadel of Athens*, *built by Cecrops*, Plin. 7, 56, 57, § 194: arx, Ov. M. 6, 70; 15, 427.—Hence, meton. for *Athens*, Cat. 64, 79.—Far more freq., `I.A.2` *Pertaining to Athens* or *Attica*, *Athenian*, *Attic* : fines, **the Attic territory**, Lucr. 6, 1139 Lachm.: coloni, Prop. 2 (3), 33, 29. Eumolpus (born at Athens), Ov. M. 11, 93 : thymus, Verg. G. 4, 270 : apes, id. ib. 4, 177; Mart. 9, 14: mel, id. 13, 24 : cothurnus, **tragedy**, **which was native to Athens**, Hor. C. 2, 1, 12 : domūs opprobrium (on account of Procne, the daughter of the Athenian king Pandion; cf. Atthis), id. ib. 4, 12, 6 : fides, i. e. **the fidelity of the friends Theseus and Pirithous**, Stat. S. 2, 6, 55 : dote madent pectora, **full of Athenian wisdom**, Mart. 7, 69, 2; cf. id. 1, 40.— `I.B` Cēcrŏpĭdes, ae, m., *a male descendant of Cecrops; voc.* Cecropidā (i. e. *Theseus*), Ov. M. 8, 550.—Appel. for *one of noble descent*, Juv. 8, 46 sq.— *Plur.* : Cē-crŏpĭdae, ārum, *Athenians*, Ov. M. 7, 486; 7, 502; Mart. Cap. 4, § 424; 9, § 888.— `I.C` Cēcrŏpĭs, ĭdis ( *dat. plur.* Cecropidis, Lact. 1, 17, 14; voc. Cecropĭ, Ov. H. 10, 100), f., *a female descendant of Cecrops;* so *his daughter Aglauros*, Ov. M. 2, 806; cf. id. ib. 2, 797.— *Adj.* : ales, i. e. **Procne**, Ov. Am. 3, 12, 32 : virgines, Lact. 1, 17, 14.—In plur., *Procne and Philomele*, *daughters of Pandion*, Ov. M. 6, 667.—Also, `I.A.2` *An Athenian woman*, Juv. 6, 187; and adj. for *Attic*, *of Attica* : terra, Ov. H. 10, 100. 7275#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7274#cedenter#cēdenter, adv., v. 1. cedo `I` *fin.* 7276#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7275#cedo1#cēdo, cessi, cessum, 3, v. n. and `I` *a.* [perh. for cecado, redupl. from cado], *to go*, i. e. *to be in motion*, *move*, *walk*, *go along.* `I` In gen. `I.A` Lit. (rare, and only poet. : for which, in the common lang., incedo); candidatus cedit hic mastigia, Plaut. Cas. 2, 8, 10 : non prorsus, verum transvorsus cedit, quasi cancer, id. Ps. 4, 1, 45; cf. id. ib. 1, 3, 74; Hor. S. 2, 1, 65.—More freq., `I.B` Trop. `I.A.1` Like ire, *to have some result*, *to eventuate*, *happen*, *result*, *turn out*, *to work;* and, acc. to its connection, *to turn out well* or *ill*, *to succeed* or *fail* : gesta quae prospere ei cesserunt, Nep. Timoth. 4, 6; Sall. C. 26, 5; Tac. A. 1, 28: cetera secundum eventum proelii cessura, id. H. 3, 70; Suet. Aug. 91; Gell. 4, 5, 4: bene, Hor. S. 2, 1, 31; Ov. M. 8, 862; Plin. Pan. 44 *fin.* : optime, Quint. 10, 7, 14 : male, Hor. S. 2, 1, 31; and: male alicui, Ov. M. 10, 80; Suet. Claud. 26; cf. Verg. A. 12, 148; Quint. 10, 2, 16: utcumque cesserit, Curt. 7, 4, 16; cf. Suet. Calig. 53; Tac. Agr. 18: parum, Suet. Claud. 34 : opinione tardius, id. Ner. 33 : pro bono, id. Tit. 7 : in vanum (labor), Sen. Hippol. 183. — `I.A.2` Cedere pro aliquā re, *to be equivalent to*, *to go for* something, *to be the price of* : oves, quae non peperint, binae pro singulis in fructu cedent, Cato, R. R. 150, 2; Col. 12, 14; Tac. G. 14; Pall. Sept. 1, 4.— `II` In partic. `I.A` In respect to the terminus *a quo.* `I.A.1` *To go from* somewhere, *to remove*, *withdraw*, *go away from*, *depart*, *retire* (freq. and class.): cedunt de caelo corpora avium, Enn. Ann. 96 Vahl.: quia postremus cedis, Plaut. Men. 5, 7, 29 : ego cedam atque abibo, Cic. Mil. 34, 93 : cedens carinā, Cat. 64, 249; cf. id. 64, 53: quoquam, Lucr. 5, 843 : aliquo sucus de corpore cessit, id. 3, 223 : coma de vertice, Cat. 66, 39 : e toto corpore anima, Lucr. 3, 210 : ex ingratā civitate, Cic. Mil. 30, 81 : e patriā, id. Phil. 10, 4, 8 : patriā, id. Mil. 25, 68 : Italiā, id. Phil. 10, 4, 8; Nep. Att. 9, 2; Tac. A. 2, 85 *fin.* — `I.1.1.b` Milit. t. t. : de oppidis, **to abandon**, **go away from**, Cic. Att. 7, 22, 2 : loco, **to yield**, **give up his post**, Nep. Chabr. 1, 2; Liv. 2, 47, 3; Tac. G. 6; Suet. Aug. 24 et saep.: ex loco, Liv. 3, 63, 1 : ex acie, id. 2, 47, 2.— `I.1.1.c` In commercial lang. t. t.: foro, *to withdraw from the* *market*, i. e. *to give up business*, *be insolvent*, *stop payment*, Dig. 16, 3, 7, § 2; Sen. Ben. 4, 39, 2; Juv. 11, 50.—So also, `I.1.1.d` Bonis or possessionibus (alicui), *to give up* or *cede one* ' *s property* or *interest* (in favor of a person): alicui hortorum possessione, Cic. Mil. 27, 75; so id. Off. 2, 23, 82; cf. Suet. Tib. 10; id. Caes. 72; id. Ner. 35; id. Gram. 11.— Hence of debtors, *to make over their property* instead of payment; cf. Dig. 42, 3, tit. de cessione bonorum.— `I.A.2` Pregn. (cf. abeo, II.), *to pass away*, *disappear;* and specif., `I.1.1.a` Of men, *to die* : vitā, Cic. Tusc. 1, 15, 35; Hor. S. 1, 1, 119: e vita, Cic. Brut. 1, 4; Plin. Pan. 43, 4; cf. senatu, **to withdraw from**, Tac. A. 2, 48; 11, 25.— `I.1.1.b` Of time, *to pass away*, *vanish* : horae quidem cedunt et dies et menses et anni, Cic. Sen. 19, 69. — `I.1.1.c` Of other things: pudor ex pectore cessit, Lucil. ap. Non. p. 250, 26: memoriā, Liv. 2, 33, 9 (for which: excedere memoriā, Liv. 7, 32, 15; and: excedere e memoriā, id. 26, 13, 5): non Turno fiducia cessit, Verg. A. 9, 126 : cedant curaeque metusque, Stat. S. 1, 2, 26 et saep.; cf. cesso.— `I.A.3` Trop. : cedere alicui or *absol.*, *to yield to one* (to his superiority), *to give the preference* or *precedence*, *give place to*, *submit to* (class.; esp. freq. in the histt., of the weaker party, withdrawing, fleeing from). `I.1.1.a` *To yield to*, *give place to* : quācumque movemur, (aër) videtur quasi locum dare et cedere, Cic. N. D. 2, 33, 83 : cedebat victa potestas, Lucr. 5, 1271 : ubi vinci necesse est, expedit cedere, Quint. 6, 4, 16; 11, 1, 17; 12, 10, 47; cf. Sall. J. 51, 1: Viriatho exercitus nostri imperatoresque cesserunt, Cic. Off. 2, 11, 40; Nep. Ham. 1, 2; Sall. J. 51, 4; Liv. 2, 10, 7; Tac. A. 1, 56; 4, 51; Suet. Tib. 16 et saep.: Pelides cedere nescius, Hor. C. 1, 6, 6 : di, quibus ensis et ignis Cesserunt, i. e. **who remained unhurt in the destruction of Troy**, Ov. M. 15, 862 : eidem tempori, ejusdem furori, eisdem consulibus, eisdem minis, insidiis, periculis, Cic. Sest. 29, 63; so, fortunae, Sall. C. 34, 2 : invidiae ingratorum civium, Nep. Cim. 3, 2 : majorum natu auctoritati, id. Timoth. 3, 4 : nocti, Liv. 3, 17, 9, and 3, 60, 7; 4, 55, 5; cf. Quint. 5, 11, 9: loco iniquo, non hosti cessum, Liv. 8, 38, 9 : oneri, Quint. 10, 1, 24 : vincentibus vitiis, id. 8, 3, 45 : malis, Verg. A. 6, 95 et saep.— `I.1.1.b` *To yield to in rank*, *distinction*, etc., i. e. *to be inferior to* : cum tibi aetas nostra jam cederet, fascesque summitteret, Cic. Brut. 6, 22 : nullā aliā re nisi immortalitate cedens caelestibus, id. N. D. 2, 61, 153 : neque multum cedebant virtute nostris, Caes. B. G. 2, 6; Quint. 1, 6, 36: Picenis cedunt pomis Tiburtia suco; Nam facie praestant, Hor. S. 2, 4, 70; so, anseribus (candore), Ov. M. 2, 539 : laudibus lanificae artis, id. ib. 6, 6; 5, 529: cum in re nullā Agesilao cederet, Nep. Chabr. 2, 3; Quint. 10, 1, 108: alicui de aliquā re, Plin. 35, 10, 36, § 80 : alicui re per aliquid, id. 33, 3, 19, § 59.— *Impers.* : ut non multum Graecis cederetur, Cic. Tusc. 1, 3, 5; Liv. 24, 6, 8. — `I.1.1.c` *To comply with the wishes*, *to yield to one* : cessit auctoritati amplissimi viri vel potius paruit, Cic. Lig. 7, 21; cf. Tac. A. 12, 5: precibus, Cic. Planc. 4, 9 : cessit tibi blandienti Cerberus, Hor. C. 3, 11, 15; cf, id. Ep. 1, 18, 43 sq.; Verg. A. 2, 704; 3, 188; Ov. M. 6, 32; 6, 151; 9, 13; 9, 16: omnes in unum cedebant, Tac. A. 6, 43; 3, 16; cf. id. ib. 12, 10 and 41.—Hence, `I.A.4` *Act.* : cedere (alicui) aliquid = concedere, *to grant*, *concede*, *allow*, *give up*, *yield*, *permit something to some one* : permitto aliquid iracundiae tuae, do adulescentiae, cedo amicitiae, tribuo parenti, Cic. Sull. 16, 46 : multa multis de jure suo, id. Off. 2, 18, 64 : currum ei, Liv. 45, 39, 2 : victoriam hosti, Just. 32, 4, 7 : alicui pellicem et regnum, id. 10, 2, 3 : imperium, id. 22, 7, 4 : possessionem, Dig. 41, 2, 1 : in dando et cedendo loco, Cic. Brut. 84, 290.—Also with a clause as object, Stat. Th. 1, 704 (but in Hor. Ep. 2, 1, 67, read credit).—And with *ut* and *subj.* : hac victoriā contenta plebes cessit patribus, ut in praesentiā tribuni crearentur, etc., Liv. 6, 42, 3; Tac. A. 12, 41: non cedere with *quominus*, Quint. 5, 7, 2.— `I.B` In respect to the terminus *ad quem*, *to arrive*, *attain to*, *come somewhere* : cedunt, petunt, Plaut. Aul. 3, 5, 43 : ibi ad postremum cedit miles, aes petit, id. ib. 3, 5, 52.— `I.A.2` Trop. : hoc cedere ad factum volo, **come to its execution**, Plaut. Capt. 2, 2, 102.— `I.C` Cedere alicui or in aliquem, *to come to*, *fall* ( *as a possession*) *to one*, *to fall to his lot* or *share*, *accrue* : ut is quaestus huic cederet, Cic. Verr. 2, 2, 70, § 170 : captiva corpora Romanis cessere, Liv. 31, 46, 16 : nolle ominari quae captae urbi cessura forent, id. 23, 43, 14; Verg. A. 3, 297; 3, 333; 12, 17; 12, 183; Hor. C. 3, 20, 7; Ov. M. 5, 368; 4, 533: undae cesserunt piscibus habitandae, id. ib. 1, 74 al.: alicui in usum, Hor. S. 2, 2, 134 : Lepidi atque Antonii arma in Augustum cessere, Tac. A. 1, 1; so id. H. 3, 83; id. Agr. 5; id. A. 2, 23: aurum ex hostibus captum in paucorum praedam cessisse, Liv. 6, 14, 12; Curt. 7, 6, 16; Tac. A. 15, 45; for which: cedere praedae ( dat.) alicujus, Liv. 43, 19, 12; and: praeda cedit alicui, Hor. C. 3, 20, 7 : ab Tullo res omnis Albana in Romanum cesserit imperium, Liv. 1, 52, 2; Hor. Ep. 2, 2, 174: in dicionem M. Antonii provinciae cesserant, Tac. H. 5, 9.— `I.D` Cedere in aliquid, like abire in aliquid (v. abeo, II.), *to be changed* or *to pass into something*, *to be equivalent to* or *become something* : poena in vicem fidei cesserat, Liv. 6, 34, 2; cf.: temeritas in gloriam cesserat, Curt. 3, 6, 18; Plin. 35, 10, 36, § 91; Tac. H. 2, 59 *fin.*; id. G. 36; Plin. Pan. 83, 4: in proverbium, Plin. 23, 1, 23, § 42 : in exemplorum locum, Quint. 5, 11, 36.—Hence, * cēdenter, adv. of the *part. pres.* cedens (not used as P. a.), *by yielding*, Cael. Aur. Acut. 3, 16, 129. 7277#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7276#cedo2#cĕdo, old `I` *imperat.* form, whose contr. plur. is cette (cf. Prob. II. p. 1486 P.; Non. p. 84, 31 sq.) [compounded of the particle -ce and the root da-; v. 1. do], *hither with it! here! give! tell*, *say* (implying great haste, familiarity, authority, and so differing from praebe, dic, etc.); cf. Key, § 731. `I` In gen., *hither with it*, *give* or *bring here.* With *acc.* : cette manus vestras measque accipite, Enn. Trag. 320 Vahl.: cedo aquam manibus, **give water!** Plaut. Most. 1, 3, 150 : puerum, Phidippe, mihi cedo: ego alam, Ter. Hec. 4, 4, 86 : tuam mi dexteram, Plaut. Curc. 2, 3, 28; so Ter. Heaut. 3, 1, 84; and: cette dextras, Plaut. Merc. 5, 4, 4 : senem, **bring hither the old man**, Ter. Phorm. 2, 2, 7 : convivas, Plaut. Ps. 3, 2, 101 : quemvis arbitrum, Ter. Ad. 1, 2, 43 : eum aliquis cette in conspectum, Att. ap. Non. p. 85, 1: cedo illum, Phaedr. 5, 2, 6.— *Absol.: Al.* En pateram tibi: eccam. *Am.* Cedo mi, Plaut. Am. 2, 2, 146. — `II` Esp. `I.A` *Let us hear*, *tell*, *out with it* : age, age, cedo istuc tuom consilium: quid id est? Ter. Heaut. 2, 3, 91 : unum cedo auctorem tui facti, unius profer exemplum, Cic. Verr 2, 5, 26, § 67 : cedo mihi unum, qui, etc., id. ib. 2, 3, 12, § 29: cedo, si vos in eo loco essetis, quid aliud fecissetis? Cato ap. Quint. 9, 2, 21: cedo, cujum puerum hic apposuisti? dic mihi. Ter. And. 4, 4, 24; cf. Naev. ap. Cic. Sen. 6, 20; Ter. Eun. 1, 2, 82; Pac. ap. Non. p. 85, 6; Cic. Part. Or. 1, 3: cedo igitur, quid faciam, Ter. And. 2, 3, 9; cf. Cic. Div. 2, 71, 146; Cic. Verr. 2, 2, 43, § 106: cedo, si conata peregit, *tell how*, *if*, etc., Juv. 13, 210; so id. 6, 504.—With *dum* : cedo dum, en unquam audisti, etc.? Ter. Phorm. 2, 2, 15.— `I.B` In respect to action, cedo = fac, ut, *grant that*, *let me* : cedo ut bibam, Plaut. Most. 2, 1, 26 : cedo ut inspiciam, id. Curc. 5, 2, 54 : ego, statim, cedo, inquam si quid ab Attico, Cic. Att. 16, 13, a, 1.— `I.C` For calling attention, *lo! behold! well!* cedo mihi leges Atinias, Furias, Cic. Verr. 2, 1, 42, § 109: cedo mihi ipsius Verris testimonium, id. ib. 2, 1, 33, § 84; id. N. D. 1, 27, 75; cf. id. Brut. 86, 295; id. Sest. 50, 108: haec cedo ut admoveam templis, et farre litabo, Pers. 2, 75 : cedo experiamur, App. Mag. p. 298, 14. 7278#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7277#cedrelate#cē^drĕlătē, ēs, f., = κεδρελἀτη, `I` *the cedar*, *fir-tree*, *a large kind of cedar*, Plin. 13, 5, 11, § 53; 24, 5, 11, § 17. 7279#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7278#cedreus#cē^drĕus, a, um, adj. cedrus, `I` *of cedar* : oleum, Vitr. 2, 9. 7280#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7279#cedria#cē^drĭa, ae, f., = κεδρία, `I` *the pitch* or *resin from cedar*, Col. 6, 32, 1; Plin. 29, 3, 11, § 47; 32, 7, 24, § 70 al. 7281#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7280#cedrinus#cē^drĭnus, a, um, adj., = κἐδρινος, `I` *of cedar-wood*, *cedar-* : trabes, Plin. 16, 40, 79, § 213 : Apollo, id. 13, 5, 11, § 53 : oleum, id. 32, 7, 24, § 76. 7282#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7281#cedris#cē^dris, ĭdis, f., = κεδρίς, `I` *the fruit* or *berry of the cedar*, Plin. 24, 5, 12, § 20. 7283#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7282#cedrium#cē^drĭum, ii, n., = κέδριον, `I` *cedar-oil*, Plin. 16, 11, 21, § 52; Vitr. 2, 9, 13. 7284#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7283#cedrostis#cedrostis, acc. cedrostim, f., = κέδρωστις, `I` *one of the names of the white vine*, Plin. 23, 1, 16, § 21. 7285#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7284#cedrus#cē^drus, i, f., = κέδρος, `I` *the cedar*, *juniper-tree* : Juniperus oxycedrus, Linn., which has a very fragrant wood, and furnishes an oil that protects from decay, Plin. 13, 5, 11, § 52; 16, 40, 76, § 203; Col. 9, 4, 3; Vitr. 2, 9, 13.—Of *cedar-wood*, Verg. G. 3, 414; id. A. 7, 13; 7, 178; Curt. 5, 7, 5; 8, 10, 8; Suet. Calig. 37.—Hence, `II` Meton., *cedar-oil* (with which the backs of books were usually anointed to preserve them from moths and decay): liber flavus cedro, Ov. Tr. 3, 1, 13 : perunctus cedro, Mart. 3, 2, 7; cf. Becker, Gall. 2, p. 219.— Hence, poet. : carmina linenda cedro, i. e. **worthy of immortality**, Hor. A. P. 332 : cedro digna locutus, Pers. 1, 42. 7286#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7285#Celadon#Cĕlădon, ontis, m., = Κελαδών. `I` *An Egyptian companion of Phineus*, Ov. M. 5, 144.— `II` *One of the Lapithœ*, Ov. M. 12, 250. 7287#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7286#Celaenae#Cĕlaenae, ārum, f., = Κελαιναί, `I` *a town of Phrygia*, *on the Mœander*, where, acc. to the fable, occurred the contest of Marsyas with Apollo, Plin. 5, 29, 29, § 106; Liv. 38, 13, 5 sq.; Curt. 3, 1, 1; Luc. 3, 206; Stat. Th. 4, 186.—Hence, `II` Cĕlaenaeus, a. um, adj., *of* or *pertaining to Celœnœ* or *to Marsyas* : concubinus, i. e. *of Atthis*, who was born in Celænæ, and loved by Cybele, Mart. 5, 41' amores, id. 14, 204: Marsyas, id. 10, 62 : buxus, i. e. tibia, Stat. Th. 2, 666. 7288#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7287#Celaeno#Cĕlaeno, ūs, f., = Κελαινώ. `I` *A daughter of Atlas and Pleione*, *and one of the Pleiades*, Ov. H. 19, 135.— `II` *One of the Harpies* : dira, Verg. A. 3, 211; 3, 365.— Hence, appel. for *an avaricious woman*, Juv. 8, 130. 7289#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7288#celate#cēlātē, adv. celo, `I` *secretly* : saevire, Amm. 14, 7, 21. 7290#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7289#celatim#cēlātim, adv. id., `I` *secretly*, *privately* (very rare), Sisenn. ap. Gell. 12, 15, 2; App. M. 4, p. 151, 39. 7291#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7290#celator#cēlātor, ōris, m. id., `I` *a concealer*, *hider*, Luc. 10, 286. 7292#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7291#celatum#cēlātum, i, n. id., `I` *a secret*, Plaut. Trin. 1, 2, 127; 2, 1, 15 (19). 7293#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7292#celeber#cĕlĕber, ē^bris, ē^bre, adj. ( `I` *masc.* celebris, Auct. Her. 2, 4, 7; Tac. A. 2, 88 *fin.*; 13, 47; 14, 19; Curt. 5, 1, 18; Gell. 17, 21, 10; *comp.* very rare, but *sup.* freq.) [perh. Sanscr. çru-, audire; Gr. κλέος; v. Corss. Beitr. p. 368], *that which contains a multitude*, *numerous;* hence, `I` *Where there is a multitude*, or *where a multitude comes together;* of places, *much frequented* or *resorted to*, *populous*, *abounding in*, *rich in* (syn.: plenus, frequens; opp. desertus): celeber πολύανδρος, Gloss. Vet.: in locis illa fortuita: culti an inculti, celebres an deserti, etc., Cic. Part. Or. 10, 36; id. Sest. 67, 140; Cic. Verr. 2, 2, 65, § 159; id. Mil. 24, 66; Auct. Her. 2, 4, 7: loco celebri an secreto, Quint. 11, 1, 47 : in foro celeberrimo, tantā frequentiā, **most frequented**, Cic. Verr. 2, 3, 58, § 133; but: celeberrimo fori, **at the time when the Forum was most frequented**, Tac. A. 4, 67 *fin.* : via, Cato, R. R. 1, 3 : portus celeberrimus atque plenissimus navium, Cic. Imp. Pomp. 12, 33 : celeberrimo virorum mulierumque conventu, Cic. Verr. 2, 4, 48, § 107; id. Phil. 14, 6, 16; cf. id. Pis. 15, 34: celebri urbe et copiosā, id. Arch. 3, 4 : celeberrimo loco (urbis) elatus, Nep. Dion, 10, 3; cf. Plin. Ep. 2, 7, 7; 8, 6, 14: pars oppidi, Suet. Aug. 1 : oraculum, Cic. Div. 1, 19, 37 : convivium, Tac. A. 14, 48; id. H. 1, 81: celeberrima fontibus Ide, Ov. M. 2, 218 : celeberrimus ilice lucus, id. Am. 3, 5, 3.— `II` Meton. `I.A` *That is celebrated*, *honored by a great assembly*, *procession*, *train*, etc.; *renowned*, *distinguished*, *celebrated*, *famous* (syn.: clarus, notus, nobilis; in prose and poetry, partic. since the Aug. per.). With abl. : gentis Aquitanae celeber Messala triumphis, Tib. 2, 1, 33 : dies omni caerimoniarum genere, Liv. 25, 12, 15; cf. ludi, Suet. Aug. 44 : Tiresias famā, Ov. M. 3, 339 : Daedalus ingenio artis, id. ib. 8, 159 : vir arte grammaticā, Plin. 24, 17, 102, § 167 : quisque ingenio, Tac. Agr. 1 : tribunus plebis opibus, gratiā, etc., Vell. 2, 18, 2 : pons Mulvius nocturnis illecebris, Tac. A. 13, 47.— *Absol.* : dies celeberrimi laetissimique, **most solemn**, **festive**, Cic. Lael. 3, 12 : res totā Siciliā celeberrima atque notissima, Cic. Verr. 2, 3, 25, § 61 : celebre per Hispaniam responsum, Liv. 21, 19, 8: fama inter barbaros id. 27, 33, 1: nomen ad posteros, id. 1, 3, 8 : viri, id. 26, 27, 16 : duces, Vell. 2, 17, 2 : Arminius, Tac. A. 2, 88 : Diana, Hor. C. 2, 12, 20 : dea, Ov. M. 1, 747; cf. id. ib. 5, 412: templa, Quint. 1, 4, 16 : Aper et Secundus, celeberrima tum ingema fori nostri. Tac. Or. 2. — With *in* : celeberrimus fuit in hoc genere Sosus, Plin. 36, 25, 60, § 184.— `I.B` *Often repeated*, *numerous*, *frequent* (very rare): celebri gradu, *with double quick step*, Att. ap. Non. p. 89, 25 (Trag. Rel. v. 25 Rib.): verba celeberrima, **often repeated**, Ov. A. A. 2, 705 : vox, id. P. 1, 9, 25 : lapis celeber trans maria et quondam in Campania, Plin. 34, 1, 2, § 2 : nomina in annalibus, Gell. 7 (6), 7, 1. 7294#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7293#celebrabilis#cĕlē^brābĭlis, e, adj. celebro, `I` *commendable* (late Lat.): favor, Amm. 29, 5, 56; Ambros. de Cain et Abel, 2, 3, 12 al. 7295#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7294#celebratio#cĕlē^brātĭo, ōnis, f. id.. `I` *A numerous assemblage*, *concourse* : hominum coetus et celebrationes, Cic. Off. 1, 4, 12 : quae domus? quae celebratio cottidiana? id. Sull. 26, 73.— `II` *The celebrating of a festival in great numbers*, *a festal celebration*, *a festival* : ludorum, Cic. Att. 15, 29, 1; cf. Tac. A. 1, 15: epuli, Vell. 2, 56, 1 : sacri, Plin. 30, 1, 3, § 12.—* `III` *An honoring*, *a commending*, *praising* : celebrationem habere, **to be valued**, **esteemed**, Plin. 34, 5, 10, § 19. 7296#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7295#celebrator#cĕlē^brātor, ōris, m. id., `I` *he who extols*, *a celebrator* : triumphi, Mart. 8, 78. 7297#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7296#celebratus#cĕlē^brātus, a, um, v. celebro, P. a. 7298#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7297#celebresco#cĕlē^bresco, ĕre, `I` *v. inch. n.* [celeber], *to become renowned*, Att. ap. Non. p. 89, 15. 7299#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7298#celebritas#cĕlē^brĭtas, ātis, f. id.. `I` *A great number*, *a multitude*, *a large assembly*, *a numerous concourse* or *gathering*, *a crowd* (syn. frequentia; opp. solitudo; in good prose): in multitudine et celebritate judiciorum, Cic. Fam. 7, 2, 4; cf. Tac. A. 16, 29: odi celebritatem; fugio homines; esset mihi ista solitudo non amara, Cic. Att. 3, 7, 1; cf. id. ib. 12, 13, 1; id. Off. 3, 1, 3; Quint. 1, 2, 18: in celebritate versari, *to live in society*, Nep. praef. § 6: virorum ac mulierum, Cic. Leg. 2, 26, 65 : audientium, Quint. 1, 2, 29 al. : loci, Cic. Fam. 14, 1, 7; Tac. A. 3, 9: viae, Cic. Att. 3, 14, 2; Tac. H. 2, 64: totius Graeciae, Cic. Tusc. 5, 3, 9.— `II` Meton. `I.A` *A festal celebration*, *a solemnity* : supremi diei, **a solemn procession for the dead**, Cic. Mil. 32, 86; cf. Liv. 30, 38, 12.— `I.B` *Fame*, *renown*, *celebrity* : celebritas sermonis hominum, Cic. Rep. 6, 19, 20 : causa celebritatis et nominis, id. Off. 2, 13, 44 : famae, id. Tusc. 1, 12, 28 : nominis, Sall. H. Fragm. 5, 6, p. 243 Gerl.; Suet. Gram. 23: in docendo, Gell. 7, 17, 1 : aeris, Plin. 34, 1, 2, § 2; v. Sillig *N cr.* 7300#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7299#celebriter#cĕlē^brĭter, adv. id., `I` *frequently;* only in *sup.* : per noctes celeberrime acclamatum est, Suet. Tib. 52 Oud. (Roth, creberrime). 7301#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7300#celebro#cĕlē^bro, āvi, ātum, v. a. id.. `I` *To go to a place* or *person in great numbers* or *often*, *to frequent*, *to fill* (syn. frequento; class.): deūm delubra festis diebus, Lucr. 5, 1167 : viam, Cic. Cael. 14, 34; id. Sest. 63, 131: domum alicujus, id. Mur. 34, 70 : atria, Ov. M. 1, 172 : silvas, id. ib. 10, 703 : tecta, id. ib. 4, 444 : forum, id. ib. 4, 144; cf.: forum maxime celebratum, Sall. J. 47, 1 : Penates, i. e. domum redire, Tib. 1, 3, 33 : me magistrum, id. 1, 4, 75.— `I...b` Of a desired action (cf. celeber, B.), *to do something frequently* or *in multitudes*, *to practise*, *engage in*, *say*, *use*, *employ*, *repeat*, = frequento, etc.: intro abite atque haec cito celebrate, i. e. **in company**, **all together**, Plaut. Ps. 1, 2, 36 : ad eas artes, quibus a pueris dediti fuimus, celebrandas inter nosque recolendas, Cic. de Or. 1, 1, 2 : cognitionem exercitationemque, id. ib. 3, 28, 110 : genus divinationis, id. Div. 1, 2, 3; cf.: celebratum genus mortis, **a kind of death suffered by many**, Tac. H. 2, 49 *fin.* : necessitatem, Cic. de Or. 3, 38, 155 : jurisdictionem, Liv. 6, 32, 1 : popularem potestatem, id. 2, 42, 6 : iambum, Quint. 10, 1, 96 : seria ac jocos cum aliquo, Liv. 1, 4, 9.— `I...c` Aliquid aliquā re, *to fill up with something* : contiones suas convicio cantorum, Cic. Sest. 55, 118 : ripas carmine, Ov. M. 2, 252 (cf.: concelebrant ripas, Lucr. 2, 345): cujus litteris, famā, nuntiis celebrantur aures cottidie meae, i. e. **are filled**, **full**, Cic. Prov. Cons. 9, 22.— Poet. : juvenes multo sermone, *to talk much with* *them*, Tib. 1, 6, 17.— `II` Meton. `I.A` *To go in great numbers to a celebration;* hence, in gen., *to celebrate*, *solemnize*, *keep a festival* : festos dies, Cic. Arch. 6, 13; cf.: is (dies) festus celebratusque per omnem Africam, Sall. J. 66, 2; Cic. Pis. 22, 51; id. Cat. 3, 10, 23; Liv. 10, 37, 12; Tac. A. 15, 53; Suet. Aug. 75; id. Tib. 65 *init.*; Hor. S. 2, 2, 61; Ov. M. 4, 4: convivium omnium sermone laetitiāque, Cic. Verr. 2, 1, 26, § 66; Liv. 40, 14, 2; Tac. A. 4, 59; cf. coetum, Verg. A. 1, 735 : conjugia, id. ib. 7, 555; cf. nuptias, Liv. 36, 11, 2; cf.: solemnia nuptiarum, Tac. A. 11, 26 *fin.* : officium nuptiarum, Suet. Claud. 26; and poet. : taedas jugales Thetidis, Cat. 64, 302 : annua sacra, Verg. A. 8, 173; cf. id. ib. 5, 598 and 603: funus, Enn. ap. Cic. Tusc. 1, 49, 117; cf. exsequias, Liv. 25, 17, 5; 37, 22, 2: diem natalem Vitellii, Tac. H. 2, 95; Lact. 1, 20, 6; Plin. Ep. 10, 102 (103): natales, id. ib. 6, 30, 1; Tac. A. 6, 18; and *absol.* : totā celebrante Siciliā sepultus est, Nep. Timol. 5 *fin.* — `I.B` *To honor*, *praise*, *celebrate the praises of a person* or *thing*, *to celebrate in song* (syn.: colere, laudare, illustrare): laus, quae non poetarum carminibus, non annalium monumentis celebratur, Cic. Rab. Post. 16, 43; cf. id. Planc. 39, 93: vestrum egressum ornando atque celebrando, id. Pis. 13, 31 : fortuna res cunctas ex libidine magis quam ex vero celebrat obscuratque, Sall. C. 8, 1 : talia carminibus, Verg. A. 8, 303 : nomen alicujus scriptis, Cic. Fam. 5, 12, 1 : facta pro maxumis, Sall. C. 8, 3 : domestica facta, Hor. A. P. 287 : se remque publicam haec faciundo, *to make renowned*, Sall J. 85, 36: Mari virtutem in majus ( = ἐπὶ τὸ μεῖζον κοσμεῖν), id. ib. 73, 5: augereque aliquem, id. ib. 86, 3 : honores alicujus, *celebrate one* ' *s honor*, Verg. A. 12, 840: memoriam, Tac. H. 1, 78 : victoriam ingenti fama, id. Agr. 39 al. : virum aut heroa lyrā, etc., Hor. C. 1, 12, 2 : sepulcrum hominum conventu et epulis, Cic. Fl. 38, 95 : memoriam nominis epulis, id. Fin. 2, 31, 103 : litora ludis, Verg. A. 3, 280 : sententiam magno assensu, Tac. A. 15, 22 : mortem funere censorio, id. ib. 6, 27 : aliquem admiratione, id. H. 2, 71 : obsequio, id. A. 16, 33 : funere publico, id. ib. 6, 11 *fin.* — `I.C` Without the access. idea of extolling, in gen., *to make something known*, *to publish abroad*, *proclaim* : quibus in locis factum esse consulem Murenam nuntii litteraeque celebrassent, Cic. Mur. 41, 89 : quod vocibus maledictisque celebratum est, id. Cael. 3, 6 : quā re celebratā, id. Div. 1, 17, 31.— cĕlĕbrā-tus, a, um, P. a. `I` (Acc. to I. a.) *Frequented*, *much visited* : forum rerum venalium totius regni maxime celebratum, Sall. J. 47, 1.— `I.B` (Acc. to I. b.) *Customary*, *usual*, *frequent* : tritum atque celebratum, Cic. Fl. 27, 65 : celebratum est usque in proverbium, Quint. 1, 10, 21 : schemata, id. 9, 2, 92 : usus anuli celebratior, Plin. 33, 1, 6, § 28 : verbum celebratius, Gell. 17, 2, 25 (cf. id. 17, 2, 25, § 17: verbum crebrius, and id. 17, 2, 25, § 18: verbum creberrimum).— `II` (Acc. to II. A.) *Solemn*, *festive*, *brilliant* : dies celebratior, Ov. M. 7, 430 : supplicatio celebratior, Liv. 3, 63, 5.— `I.B` (Acc. to II. B.) *Known*, *celebrated*, *famous* : loci famā celebrati, Tac. A. 2, 54 : quo Actiacae victoriae memoria celebratior in posterum esset, Suet. Aug. 18.— *Adv.*, v. celebriter. 7302#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7301#Celeja#Celēja or Celēĭa, ae, f., `I` *a town in* Noricum, now *Cilly*, *in Stiria*, Plin. 3, 24, 17, § 146; Inscr. Orell. 501; 1982. 7303#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7302#Celelates#Celelātes, ĭum, m., `I` *a Ligurian tribe*, mentioned only by Liv. 32, 29, 7. 7304#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7303#Celemna#Cĕlemna or Cĕlenna, ae, f., `I` *a city of Campania*, mentioned only by Verg. A. 7, 739. 7305#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7304#Celenderis#Cĕlendĕris ( -dris), is, f., = Κελένδερις, `I` *a fortified harbor in* Cilicia, now *Kelenderi*, *the Turkish Gulnar*, Mel. 1, 13, 4; Tac. A. 2, 80.—Hence, adj. : Cĕlendĕrī-tis, ĭdis, *of Celenderis* : regio, Plin. 5, 27, 22, § 92. 7306#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7305#celer1#cĕler, ĕris, e ( `I` *masc.* cĕleris, Cato ap. Prisc. p. 760 P.; *fem.* celer, Liv. Andron. ap. Prisc. l. l.; cf. acer; *sup.* celerissimus, Enn. and Manlius ap. Prisc. l. l.) [cello; cf. Doed. Syn. 2, pp. 123 and 93, urging, pressing forward; cf. also 1. cello], *swift*, *fleet*, *quick*, *speedy* (with the access. idea of energy, struggling, and even power; v. Doed. above cited; syn.: expeditus, promptus, velox, citatus; opp. tardus, segnis, lentus). `I` Of corporeal objects: face te propere celerem, Plaut. Trin. 4, 3, 1 : hasta, Liv. Andron. ap. Prisc. l. l.: sagitta, Hor. C. 3, 20, 9; Ov. M. 5, 367: configebat tardus celeres (sc. aves), Att. ap. Cic. Fin. 5, 11, 32: pennae, Hor. C. 3, 29, 53 : Mercurius, id. ib. 2, 7, 13 : Cynthia, id. ib. 3, 28, 12 : Diana, Ov. M. 4, 304 : deae, id. ib. 2, 119 : rivi, Hor. C. 3, 11, 14 : curriculum, Plaut. Stich. 2, 2, 13 : flamma, Lucr. 2, 192; cf. id. 5, 302: ignis, Hor. C. 3, 4, 76 : motus, Lucr. 4, 177; cf.: celer atque instabilis motus, Caes. B. G. 4, 23, 5 : receptus, id. B. C. 1, 59 : lapsus, Lucr. 4, 324; Ov. M. 6, 216: ictus, Lucr. 3, 636 : impete, id. 6, 334 : turbo, Verg. A. 12, 855 : venti, Hor. C. 1, 12, 10; 1, 15, 3; 1, 14, 5: cerva, Cat. 64, 341 : canis, Tib. 4, 3, 14 : equus, id. 1, 2, 70; 4, 1, 91: lupi, id. 2, 1, 20 : classis, Cat. 64, 53 : ratis, id. 63, 1 : navis, id. 4, 2 : carina, Ov. M. 9, 447 : lintres, Prop. 1, 14, 3 : pedes, id. 3 (4), 9, 18 : remedia, **quickly working**, **efficacious**, Nep. Att. 21, 2.— Poet. with *gen. gerund* : nandi, Sil. 4, 587.—With *inf.* : excipere aprum, Hor. C. 3, 12, 11; so id. ib. 4, 6, 39; id. Ep. 1, 20, 25.— Poet., celer for celeriter, Ov. M. 2, 119; 2, 838; 9, 765.— `II` Of mental and abstract objects: oderunt Sedatum celeres, **lively**, Hor. Ep. 1, 18, 90; cf. Vell. 2, 73: mens, quā nihil est celerius, Cic. Or. 59, 200; cf. Lucr. 3, 183: oratio celeris et concitata, **rapid**, **hurried**, Cic. de Or. 2, 21, 88; cf. Quint. 9, 4, 138; 9, 4, 83; 9, 4, 111; 9, 4, 135: consilium, Ter. Phorm. 1, 4, 1.— `I.B` Implying reproach, *rash*, *hasty*, *precipitate* : consilia, Liv. 9, 32, 3; so id. 22, 38, 13; cf. id. 2, 51, 7; and so iambi (of the fire of youth), **rash**, **hasty**, Hor. C. 1, 16, 24 : victoria, Caes. B. G. 7, 47, 3 : desperatio rerum, Liv. 21, 1, 5 : ratione, Lucr. 4, 144; 4, 255; 4, 775: fata celerrima, Verg. A. 12, 507 : mors, Tib. 4, 1, 205.— *Adv.*, *quickly*, *speedily* (syn.: velociter, cito, continuo, confestim, festinanter). `I...a` cĕlĕrĕ, Enn. et Nov. ap. Non. p. 510, 9 sq.; Plaut. Curc. 2, 3, 4.— `I...b` cĕlĕrĭter, Plaut. Curc. 5, 2, 2; Cic. Att. 15, 27, 1; id. Fam. 3, 1, 2; 9, 11, 2; Caes. B. G. 1, 18; 1, 52 et saep.— *Comp.* celerius, Cic. Verr 2, 3, 24, § 60; Caes. B. G. 1, 48; 2, 3; Nep. Cim. 3, 2 al.— *Sup.* celerrime, Cic. Fin. 2, 14, 45; Caes. B. G. 1, 37 al. 7307#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7306#Celer2#Cĕler, ĕris, m., `I` *a Roman cognomen in the* gens Caecilia, Domitia, Egnatia, etc., Cic. Brut. 89, 305; id. Att. 10, 1, 4; Sall. C. 30, 5 al. 7308#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7307#Celer3#Cĕler, v. Celeres. 7309#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7308#celeranter#cĕlĕranter, adv. celero, `I` *with speed*, *in haste*, Att. ap. Non. p. 513, 25 (Trag. Rel. v. 123 Rib.). 7310#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7309#celeratim#cĕlĕrātim, adv. id., `I` *quickly*, Sisenn. ap. Non. p. 87, 2 ( Gell. 12, 15, 2, has celatim). 7311#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7310#celere#cĕlĕrĕ, adv., v. 1. celer, II. B. a. 7312#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7311#Celeres#Cĕlĕres, um, = Κέλερες [cello, those who are prominent in position, = celsi; acc. to some from κελης, eques], the orig. general name for `I` *patricians* or *knights*, Plin. 33, 2, 9, § 35; Paul. ex Fest. p. 42 (cf. Nieb. Röm. Gesch. 1, p. 367 sq.; O. Müll. Etrusk. 1, p. 382; and v. Trossuli and Flexuntes); in particular, **the body-guard of the king**, Liv. 1, 15, 8; 1, 59, 7; Dig. 1, 2, 2, § 15; cf. Serv. ad Verg. A. 11, 603, and Nieb. and Müll. above cited.—In sing. : Cĕler, ĕris, m., *the chief of the Celeres*, Ov. F. 4, 837; Paul. ex Fest. l. l. 7313#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7312#celeripes#cĕlĕrĭpēs, pĕdis, adj. celer-pes, `I` *swiftfooted* (very rare), * Cic. Att. 9, 7, 1; besides only in Aus. Epigr. 141; id. Parent. 27, 4. 7314#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7313#celeritas#cĕlĕrĭtas, ātis, f. celer, `I` *swiftness*, *quickness*, *speed*, *celerity* (in good prose; syn.: velocitas, pernicitas; opp. tarditas): velocitas corporis celeritas appellatur, quae eadem ingenii laus habetur, etc., Cic. Tusc. 4, 13, 31 : celeritas et vis equorum, id. Div. 2, 70, 144; cf. equitum, Caes. B. G. 1, 48 *fin.* : navis, Cic. Verr. 2, 5, 34, § 88 : pedum, id. Ac. 1, 5, 19 : in capiendis castris, Caes. B. G. 7, 46 : veneni, **the quick effect**, Cic. Cael. 24, 60 : incredibili celeritate de victoriā Caesaris fama perfertur, Caes. B. G. 5, 53 : celeritati studere, id. B. C. 3, 79 : Favonio Scipionis celeritas salutem attulit, id. ib. 3, 36 *fin.* : maximum bonum in celeritate putabat, Sall. C. 43, 4 : celeritate uti, **to employ speed**, Nep. Ages. 2, 2; 4, 4.—In *plur. absol.* : cavendum est ne in festinationibus suscipiamus nimias celeritates, Cic. Off. 1, 36, 131.— `I..2` Of intellectual and abstract objects: animorum, Cic. Sen. 21, 78 : inge nii, v. supra; cf.: calliditas et celeritas ingenii, **quickness of device**, Nep. Eum. 1, 3 : cogitationis, Quint. 10, 3, 19 : consilii, Nep. Ages. 6, 2 : orationis, Cic. Or. 16, 53; Quint. 11, 3, 111: dicendi, Cic. Fl. 20, 48 : syllabarum, id. Or. 57, 191; Quint. 9, 4, 91; 9, 4, 88; 9, 4, 140; 11, 3, 107. 7315#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7314#celeriter#cĕlĕrĭter, adv., v. 1. celer `I` *fin.* 7316#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7315#celeritudo#cĕlĕrĭtūdo, ĭnis, f. celer, = celeritas, `I` *swiftness*, Varr. R. R. 3, 12, 6 (considered by Schneid. as a gloss). 7317#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7316#celeriuscule#cĕlĕrĭuscŭlē, `I` *adv. dim.* [id.], *somewhat quickly* : celeriuscule dicere, Auct. Her. 3, 14, 24; cf. Prisc. 5, p. 611 P. 7318#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7317#celero#cĕlĕro, āvi, ātum, 1, v. a. and n. id. (mostly poet., or in post-Aug. prose). `I` *Act.*, *to quicken*, *hasten*, *accelerate;* syn.: festinare, properare): casus, Lucr. 2, 231 : fugam in silvas, Verg. A. 9, 378 : gradum, id. ib. 4, 641 : iter inceptum, id. ib. 8, 90 : viam, id. ib. 5, 609 : gressum, Sil. 1, 574 : vestigia, id. 7, 720 : opem, Val. Fl. 3, 251 : haec celerans, *hastening*, *executing this* ( *message*), Verg. A. 1, 656; cf.: imperium alicujus, **to execute quickly**, Val. Fl. 4, 80 : obpugnationem, Tac. A. 12, 46.—In *pass.* : itineribus celeratis, Amm. 31, 11, 3 : celerandae victoriae intentior, Tac. A. 2, 5.— `II` *Neutr.*, *to hasten*, *make haste*, *be quick* (cf. accelero and propero): circum celerantibus auris, Lucr. 1, 388; Cat. 63, 26; Sil. 12, 64; Tac. A. 12, 64; id. H. 4, 24; Eutr. 4, 20 (but not Cic. Univ. 10; v. Orell. *N. cr.*). 7319#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7318#celes#cĕlēs, ētis, m., = κέλης. `I` *A racer*, *race-horse*, Plin. 34, 5, 10, § 19; v. Serv. ad Verg. A. 8, 635.— `II` *A swift-sailing vessel*, *a yacht*, pure Lat. celox, Plin. 7, 56, 57, § 208; cf. Gell. 10, 25, 5. 7320#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7319#Celetizontes#Cĕlētīzontes, um, m., = κελητιζοντες, `I` *riders upon race-horses*, a piece of statuary by Canachus and Hegias, Plin. 34, 8, 19, §§ 75 and 78. 7321#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7320#Celetrum#Celetrum, i, n., `I` *a town of Macedonia*, now *Castoria*, Liv. 31, 40, 1. 7322#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7321#celeuma#cĕleuma, v. celeusma. 7323#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7322#Celeus#Cĕlĕus, ĕi, m., = Κελεός, `I` *a king in Eleusis*, *father of Triptolemus. He or his son was taught agriculture by Ceres*, *whom he entertained as a guest*, Hyg. Fab. 147; Ov. F. 4, 508; Verg. G. 1, 165 Serv. et Philarg. 7324#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7323#celeusma#cĕleusma (also cĕleuma), ătis, n. ( cĕleusma, ae, f., Ven. Vita S. Mart. 4, 423), = κέλευσμα κέλευμα), `I` *a command* or *call given by the chief oarsman*, *which gave the time to the rowers*, Mart. 3, 67, 4; Rutil. 1, 370; cf. Ascon. Cic. Div. in Caecil. 17, 55. 7325#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7324#celia#cēlĭa ( cael-), ae, f. Celtic, `I` *a kind of beer made in Spain*, Plin. 22, 25, 82, § 164; Flor. 2, 18, 12; Oros. 5, 7; Isid. Orig. 20, 3, 18. 7326#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7325#cella#cella, ae, f. cf. celo, oc-cul-o, clam, v. Varr. L. L. 5, 33, 45; Fest. p. 50, `I` *a storeroom*, *chamber.* `I` In agricult. lang., *a place for depositing grain* or *fruits*, or *for the abode of animals*, *a granary*, *stall*, etc.: olearia, vinaria, penaria, etc., Cato, R. R. 3, 2; Varr. R. R. 1, 11, 2; Col. 1, 6, 9; 12, 18, 3; Cic. Sen. 16, 56; Cic. Verr. 2, 2, 2, § 5; 2, 3, 87, § 200 sq. al.; cf. id. Pis. 27, 67; Verg. G. 2, 96; Hor. C. 1, 37, 6; id. S. 2, 8, 46; Vitr. 6, 9: columbarum, **dovecotes**, Col. 8, 8, 3 : anserum, id. 8, 14, 9.— Also of the *cells of bees*, Verg. G. 4, 164; id. A. 1, 433; Plin. 11, 11, 10, § 26.—Hence, dare, emere, imperare aliquid in cellam, *to furnish*, *purchase*, *procure the things necessary for a house*, *for the kitchen*, Cic. Verr. 2, 3, 87, § 201 sq.; id. Div. in Caecil. 10, 30. —Facetiously: cella promptuaria = carcer, Plaut. Am. 1, 1, 4; cf. id. ib. 1, 1, 3: reliqui in ventre cellae uni locum, Plaut. Curc. 3, 17.- `II` Transf., of the small, simple dwelling apartments of men, *a chamber*, *closet*, *cabinet*, *hut*, *cot*, etc., Ter. Ad. 4, 2, 13; esp. of servants, Cato, R. R. 14 : ostiarii, *the porter* ' *s lodge*, Vitr. 6, 10; Petr. 29, 1; 77, 4; and of slaves, Cic. Phil. 2, 27, 67; Hor. S. 1, 8, 8 al.—Of a poor man's garret, Mart. 7, 20, 21; 8, 14, 5: cella pauperis, *a chamber for self-denial*, etc., Sen. Ep. 18, 7; 100, 6; cf. Mart. 3, 48.— `I.B` *The part of a temple in which the image of a god stood*, *the chapel*, Vitr. 3, 1; 4, 1; Cic. Phil. 3, 12, 30; Liv. 5, 50, 6; 6, 29, 9 al.— `I.C` *An apartment in a bathing-house*, Plin. Ep. 2, 17, 11; Pall. 1, 40, 4; Veg. 2, 6, 3.— `I.D` *A room in a brothel*, Petr. 8, 4; Juv. 6, 122; 6, 128: inscripta, Mart. 11, 45, 1. 7327#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7326#cellararius#cellārārĭus, ĭi, m., = cellarius, `I` *a steward*, *butler*, Paul. Sent. 3, 6, 72. 7328#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7327#cellariensis#cellārĭensĭs, e, adj. cella, `I` *belonging to a store-room* : species, Cod. Th. 7, 4, 32; 11, 28, 16. 7329#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7328#cellariolum#cellārĭŏlum, i, n. dim. cellarium, `I` *a little chamber*, Hier. adv. Jovin. 2, 16. 7330#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7329#cellaris#cellāris, e, v. cellarius. 7331#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7330#cellarium#cellārĭum, ii, n. cellarius (post-class. access. form to cella), `I` *a receptacle for food*, *a pantry*, Dig. 32, 41, 1; Cael. Aur. Acut. 1, 11, 93; 3, 21, 204.— `II` Meton., *food*, *provisions*, Cod. Th. 1, 10, 3. 7332#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7331#cellarius#cellārĭus, a, um (access. form `I` *acc. plur.* cellares, perh. for the purpose of avoiding the *os* four times repeated, Col. 8, 8, 1), adj. cella, *of* or *pertaining to a storeroom* : sagina, Plaut. Mil. 3, 2, 31.—Hence, `II` *Subst.* : cellārĭus, ii, m., *one who keeps provisions*, *a steward*, *butler*, Plaut. Capt. 4, 2, 115; Col. 11, 1, 19; 12, 3, 9; 12, 4, 2; Plin. 19, 12, 62, § 188 al. 7333#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7332#cellatio#cellātĭo, ōnis, f. id., `I` *a series of store-rooms* or *chambers*, Petr. 77, 4. 7334#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7333#cello1#cello, 3, v. a., found only in the compounds percello, procello; cf. Gr. κέλλω; Sanscr. kar, to kill; and Lat.: celer, celox. 7335#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7334#cello2#cello, 3, v. n., found only in the compounds antecello, excello, praecello; v. celsus `I` *init.* 7336#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7335#cellula#cellŭla, ae, f. dim. cella, `I` *a small store-room* or *apartment*, Ter. Eun. 2, 3, 19; Col. 8, 9, 3; and acc. to cella, II. D., Petr. 11, 1. 7337#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7336#cellulanus#cellŭlānus, i, m. cellula, `I` *a hermit*, *recluse*, Sid. Ep. 9, 3. 7338#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7337#Celmis#Celmis, is, m., = Κέλμις, `I` *one of the Dactyli* or *Corybantes*, *priests of Cybele;* for despising Jupiter, changed by him to adamas, Ov. M. 4, 282. 7339#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7338#celo#cēlo, āvi, ātum, 1, v. a. (contract. form of the `I` *gen. plur. part. pass.* celatum = celatorum, Plaut. Trin. 2, 1, 15 Ritschl *N. cr.*) [cf. caligo], *to hide something from one*, *to keep secret*, *to conceal;* constr., `I` With *a double acc.*, as in Gr κρύπτω τινά τι; cf. Zumpt, Gram. § 391 (class. in prose and poetry): neque enim id est celare, quicquid reticeas; sed cum, quod tu scias, id ignorare emolumenti tui causā velis eos, quorum intersit id scire, etc., Cic. Off. 3, 13, 57 : te atque alios partum ut celaret suum, Ter. Hec. 3, 3, 24 : ea ne me celet, consuefeci filium, id. Ad. 1, 1, 29; id. Hec. 3, 1, 40: non te celavi sermonem T. Ampii, Cic. Fam. 2, 16, 3 : iter omnis celat, Nep. Eum. 8, 7 : ut tegat hoc celetque viros, Ov. F. 4, 149.—Rare, aliquem de aliquā re: de armis, de ferro, de insidiis celare te noluit? Cic. Deiot. 6, 18; id. Fam. 7, 20, 3 (more freq. in *pass.* : v. the foll.).— *Pass.* : celor rem, but more freq. celor hoc, illud, etc., *something is concealed from me* : nosne hoc celatos tam diu, Ter. Hec. 4, 4, 23 : sed tamen indicabo tibi quod mehercule inprimis celatum volebam, Cic. Q. Fr. 3, 5, 4.—More freq. celor de re: non est profecto de illo veneno celata mater, Cic. Clu. 66, 189 : credo celatum esse Cassium de Sullā uno, id. Sull. 13, 39 : debes existimare te maximis de rebus a fratre esse celatum, id. Fam. 5, 2, 9 : quod neque celari Alexandrini possent in apparanda fugā, Auct. B. Alex. 7.— More rare, mihi res celatur: id Alcibiadi diutius celari non potuit, Nep. Alcib. 5, 2 (al. Alcibiades).— `II` With *one acc.* `I.A` With acc. of the direct object: aliquid, *to conceal*, *hide*, *cover;* and of persons: aliquem, *to hide*, *conceal one.* `I.A.1` Aliquid (so most freq.): celem tam insperatum gaudium? Ter. Heaut. 3, 1, 5 : iras, id. Hec. 2, 2, 11 : sententiam, Cic. Ac. 2, 18, 60 : crudelia consilia dulci formā, * Cat. 64, 175: perjuria, Tib. 1, 9, 3 : factum, Verg. A. 1, 351 : aurum, Hor. C. 3, 3, 42 : fontium origines, id. ib. 4, 14, 45 : sol diem qui Promis et celas, id. C. S. 10 : manibus uterum, **to conceal by covering**, Ov. M. 2, 463 : vultus manibus, id. ib. 4, 683.—With dat. (locat.) *of place* : sacra alia terrae celavimus, Liv. 5. 5, 1, § 9 Weissenb. ad loc. (al. terrā).— *Pass.* : quod celatum est atque occultatum usque adhuc, Plaut. Aul. 2, 3, 10; cf. id. Trin. 1, 2, 127: quod turpiter factum celari poterat, Caes. B. G. 7, 80, 5 : armorum tertia pars celata, id. ib. 2, 32 *fin.* : amor celatus, Ter. And. 1, 1, 105 : ut celetur consuetio, Plaut. Am. 1, 2, 28; so Lucr. 1, 904; 5, 1159; Tib. 1, 2, 34; Prop. 3 (4), 25, 11; Hor. C. 4, 9, 30; Ov. M. 9, 516 et saep.— `I.A.2` Aliquem, *to hide*, *conceal one* : plerosque hi qui receperant, celant, Caes. B. C. 1, 76 : aliquem silvis, Verg. A. 10, 417; cf. id. ib. 6, 443: fugitivum, Dig. 11, 4, 1 : se tenebris, Verg. A. 9, 425 : a domino, Dig. 21, 1, 17 pr.— *Pass.* : diu celari (virgo) non potest, Ter. Eun. 2, 3, 4; id. Heaut. 4, 3, 20: celabitur auctor, Hor. S. 2, 4, 11 : capillamento celatus, Suet. Calig. 11; cf. id. Dom. 1.— `I.B` With acc. of the remote object: celare aliquem (diff. from the preced.), *to conceal*, *hide from one* : Jovis hospitalis numen numquam celare potuisset, homines fortasse celavisset, Cic. Deiot. 6, 18; so id. Off. 3, 13, 57; Ov. H. 18, 13 al.— *Pass.* : celabar, excludebar, Cic. Agr. 2, 5, 12; id. Fam. 5, 19, 2; id. Q. Fr. 2, 15 (16), 5: non ego celari possum, quid, etc., Tib. 1, 8, 1.— `I.C` *Absol.* : non est celandum, Nep. Att. 12, 2 : celatum indagator, Plaut. Trin. 2, 1, 15.— P. a. as *subst.* : cēlāta, ōrum, n., *secrets* : et celata omnia Paene pessum dedit, Plaut. Trin. 1, 2, 127. 7340#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7339#celostrata antepagmenta#celostrata antepagmenta, Vitr. 4, 6, 6; of unknown signif. and various readings (others propose cerostrota, inlaid with horn; and others, clathrata, furnished with a trellis; v. Schneid. ad h. l.). 7341#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7340#celox#cĕlox, ōcis, f. celer, cello (orig. adj., related to celer, as atrox to ater, ferox to ferus, etc.; cf. Doed. Syn. 2, p. 123; later `I` *subst.*, sc. navis, ratis, etc.), *a swift-sailing ship*, *a cutter*, *yacht*, κέλης, Enn. ap. Isid. Orig. 19, 1, 22; Varr. and Turp. ap. Non. p. 533, 5 sq.; Liv. 21, 17, 3: celocem (celetem, Sillig), Plin. 7, 56, 57, § 208 et saep.; cf. Isid. Orig. l. l.: publica, **a packet-boat**, Plaut. Capt. 4, 2, 94; humorously for a full belly, id. Ps. 5, 2, 12.— `II` Adj., *swift*, *quick*, but with reference to the first signif., Plaut. Poen. 3, 1, 40; cf. id. ib. 3, 1, 4; so id. Mil. 4, 1, 40 sq. 7342#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7341#celse#celsē, adv., v. celsus `I` *fin.* 7343#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7342#celsitudo#celsĭtūdo, ĭnis, f. celsus. `I` *A lofty carriage of the body* : corporis, Vell. 2, 94. — `II` In late Lat., *a title; your Highness*, Cod. Th. 1, 6, 6; 9, 1, 15 al. 7344#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7343#celsus1#celsus, a, um, adj. P. a., of obsolete 2. cello, found in antecello, excello, etc., to rise high, tower; root kar-, in κάρη, κάρηνον, κόρυς; cerebrum, crista, pro-ceres; calamus, culmus, columna, etc., `I` *raised high*, *extending upward*, *high*, *lofty* (syn.: altus, erectus, sublimis, elatus, procerus). `I` Physically: (deus homines) humo excitatos, celsos et erectos constituit, Cic. N. D. 2, 56, 140 : celsissimo Germano procerior (Judaeus), Col. 3, 8, 2 : status (oratoris) et erectus et celsus, Cic. Or. 18, 59; cf. Liv. 30, 32, 11; and celsior ingressus, Plin. 11, 16, 16, § 51 : in cornua cervus, Ov. M. 10, 538 (cf.: surgens in cornua cervus, Verg. A. 10, 725): capitolia, Verg. A. 8, 653 : turres, Hor. C. 2, 10, 10; Ov. M. 3, 61: Acherontia, Hor. C. 3, 4, 14 : Apenninus, id. Epod. 16, 29; cf.: vertex montis, Cic. poët. Div. 1, 7, 13: celsa Paphus atque Cythera, **lofty**, Verg. A. 10, 51 : ne, si celsior (ibis), ignis adurat (opp. demissior), Ov. M. 8, 205.— `II` Morally. `I.A` In a good sense. `I.A.1` *High*, *lofty*, *elevated above that which is common*, *great* (syn.: erectus, eminens, excellens, altus): celsus et erectus et ea, quae homini accidere possunt, omnia parva ducens, Cic. Tusc. 5, 14, 42 : generosior celsiorque, Quint. 1, 3, 30 : mente, Sil. 16, 188.— `I.A.2` *Elevated in rank* or *station*, *noble*, *eminent* : celsissima sedes dignitatis atque honoris, Cic. Sull. 2, 5 : eques, Stat. S. 1, 4, 42; cf. under adv. and Celeres.— `I.B` In a bad sense, *haughty*, *proud*, *high-spirited* : haec jura suae civitatis ignorantem, erectum et celsum, etc., Cic. de Or. 1, 40, 184 : celsi et spe haud dubia feroces, Liv. 7, 16, 5 : celsi Ramnes, Hor. A. P. 342; Sil. 16, 187.—Hence, adv. : celsē. `I` (Acc. to I.) *High; comp.*, Col. 4, 19, 2; Claud. ap. Eutr. 1, 387; Amm. 25, 4.— `II` (Acc. to II.) *Nobly* : nati, Stat. S. 3, 3, 145 (others read: celso natorum honore). 7345#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7344#Celsus2#Celsus, i, m., `I` *a Roman cognomen;* esp., `I` A. Cornelius Celsus, *the greatest of the Roman writers on medicine.* — `II` C. Albinovanus, *a friend of Horace*, Hor. Ep. 1, 3, 15; 1, 8, 1. 7346#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7345#Celtae#Celtae, ārum, m., = Κελταί, `I` *a great parent - stock of people in the north of Europe*, *the Celts;* among the Romans, in a more restricted sense, *the inhabitants of Middle Gaul*, Caes. B. G. 1, 1; Liv. 5, 34, 1; Mel. 3, 2, 4; cf. Plin. 4, 17, 31, § 105 sq. — `II` Hence deriv.: Celtĭcus, a, um, adj. `I.A` *Celtic*, *of Middle Gaul* : Gallia, Plin. 4, 17 31, § 105: spolia, id. 8, 3, 3, § 6.—* *Adv.* : Celtĭcē, *in the Celtic language*, Plin. 33, 3, 12, § 40; Sulp. Sev. Dial. 1, 27.— `I.B` (Acc. to the wide signif. of the Greeks.) Celtĭci, ōrum, m., *a people in interior Spain and on the river Guadiana*, Mel. 3, 1, 8; 3, 6, 2; Plin. 4, 20, 34, § 111; also adj. : Celtica gens, Mel. 3, 1, 9; and Promonturium, *in Gallœcia*, now *Capo Finisterre*, id. 3, 1, 7; Plin. 4, 20, 34, § 111.— `I.C` (In a broader sense.) *Celtic* = *of Upper Italy* : rura, Sil. 1, 46.— `I.D` Celtĭca, ae, f. (sc. terra), *the Celtic country*, Plin. 3, 1, 3, § 14; 6, 13, 14, § 34.— `I.E` Celtĭcum, i, n. (sc. nomen or imperium), *the Celtic nation*, *Celts*, Liv. 5, 34, 1. 7347#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7346#Celtiberi#Celtĭbēri, ōrum, m., = Κελτίβηρες, `I` *Celtiberians*, a people in Middle Spain, which originated (cf. Luc. 4, 10) by a mingling of the Celts with the native-born Iberians, Plin. 3, 3, 4, § 19 sq.; Cic. Tusc. 2, 27, 65; Caes. B. C. 1, 38; Flor. 2, 17, 9; 2, 17, 13; 3, 22, 1 al.—In sing. : Celtĭbēr, ēri, *a Celtiberian*, Cat. 39, 17 Sillig *N. cr.* — Hence, `I.A` Celtĭbēr, ēra, ērum, adj., *Celtiberian* : terrae, Mart. 12, 18 : urbes, Val. Max. 5, 1, 5.— `I.B` Celtĭbērĭa, ae, f., = Κελτιβηρία, *the land of the Celtiberians*, *Celtiberia*, Caes. B. C. 1, 61; Cic. Phil. 11, 5, 12; Flor. 4, 2, 28; 4, 2, 87 al.: Celtiberia terra, Cat. 39, 17.— `I.C` Celtĭ-bērĭcus, a, um, adj., *Celtiberian* : bellum, Liv. 42, 3, 1; Val. Max. 3, 2, 21.— *Adv.* : Celtĭbērĭcē, *in the Celtiberic language*, Plin. 33, 3, 12, § 40 (ex conj. Sillig). 7348#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7347#Celtice#Celtĭcē, adv., v. Celtae, II. A. 7349#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7348#Celticus#Celtĭcus, a, um, v. Celtae, II. 7350#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7349#celtis#celtis, is, f., `I` *an African species of lotus*, Plin. 13, 17, 32, § 104. 7351#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7350#cemos#cēmŏs, i, m., = κημός, `I` *an unknown plant*, Plin. 27, 8, 35, § 57. 7352#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7351#cena#cēna (not coena, caena; old form caesna; cf. `I` Casmena for Camena, Fest. p. 205, 15 Müll.), ae, f. Sanscr. khad-, eat; Umbr. çes-na; cf. Gr. κνίζω, *the principal meal of the Romans in the early period*, *taken about midday*, *dinner*, *supper* (Paul. ex Fest. p. 54, 4; Fest. p. 338, 4 and 368, 8 Müll.); subsequently, the prandium was taken at noon, and the cena was usually begun about the 9th hour, i. e. at 3 o'clock P. M. (v. Dict. of Antiq. s. v. coena; cf.: prandium, jentaculum): cena apud antiquos dicebatur quod nunc est prandium. Vesperna, quam nunc cenam appellamus, Paul. ex Fest. l. l.; Cic. Fam. 9, 26, 1; Mart. 4, 8, 6; Plin. Ep. 3, 1; to begin sooner was an indication of gluttony, Plin. Pan. 49, 6. With *substt.* : cenarum ars, Hor. S. 2, 4, 35 : caput cenae, Cic. Fin. 2, 8, 25; cf.: mullus cenae caput, Mart. 10, 31, 4 : ejus cenae fundus et fundamentum omne erat aula una lentis Aegyptiae, Gell. 17, 8, 1 : genus cenae sollemne, viaticum, adventicium, geniale, Philarg. ad Verg. E. 5, 74: honos cenae, Suet. Vesp. 2 : inpensae cenarum, Hor. Ep. 1, 19, 38 : cenarum magister, Mart. 12, 48, 15 : ordo cenae, Petr. 92 : cenae pater, Hor. S. 2, 8, 7 : o noctes cenaeque deūm! id. ib. 2, 6, 65 : mero Pontificum potiore cenis, id. C. 2, 14, 28 : Thyestae, id. A. P. 91.— With *adjj.* : abundantissima, Suet. Ner. 42 : aditialis, Varr. R. R. 3, 6, 6; Sen. Ep. 95, 41: sumptuosa, id. ib. 95, 41 : adventicia, Suet. Vit. 13 : quorum omnis vigilandi labor in antelucanis cenis expromitur, i. e. **lasting all night**, Cic. Cat. 2, 10, 22 : auguralis, id. Fam. 7, 26, 2 : amplior, Juv. 14, 170 : bona atque magna, Cat. 13, 3 : brevis, Hor. Ep. 1, 14, 35 : Cerialis, Plaut. Men. 1, 1, 25 : dubia, Ter. Phorm. 2, 2, 28; Hor. S. 2, 2, 77: ebria, Plaut. Cas. 3, 6, 31 : grandes, Quint. 10, 1, 58 : lautissima, Plin. Ep. 9, 17, 1 : libera, **open table**, Petr. 26 : multa de magnā fercula cenā, Hor. S. 2, 6, 104 : munda, id. C. 3, 29, 15 : cena non minus nitida quam frugi, Plin. Ep. 3, 1, 9 : sororia, nuptialis. Plaut. Curc. 5, 2, 60 sq.: Suet. Calig. 25: opimae, Hor. S. 2, 7, 103 : popularem quam vocant, Plaut. Trin. 2, 4, 69 : prior, i. e. **a previous invitation**, Hor. Ep. 1, 5, 27 : publicae, Suet. Ner. 16 : recta, id. Dom. 7; Mart. 2, 69, 7; 7, 19, 2: Saliares, App. M. 4, p. 152, 30 : sollemnes, Suet. Tib. 34 : subita, Sen. Thyest. 800; Suet. Claud. 21: terrestris, **of vegetables**, Plaut. Capt. 1, 2, 86 : varia, Hor. S. 2, 6, 86 : viatica, Plaut. Bacch. 1, 1, 61.— With *verbs* : quid ego istius prandia, cenas commemorem? Cic. Verr. 2, 1, 19, § 49; Suet. Vit. 13: cenam apparare, Ter. Heaut. 1, 1, 74 : curare, Plaut. Poen. 5, 3, 37 : coquere, id. Aul. 2, 7, 3; id. Cas. 3, 6, 28; 4, 1, 8; 4, 2, 2; id. Rud. 4, 7, 38 al.; Nep. Cim. 4, 3: cenas facere, Cic. Att. 9, 13, 6; cf. id. Fam. 9, 24, 2 sq.: anteponere, Plaut. Rud. 2, 6, 25 : committere maturo ovo, Varr. ap. Non. p. 249, 8: praebere ternis ferculis, Suet. Aug. 74 : ducere, **to prolong**, Hor. A. P. 376 : ministrare, id. S. 1, 6, 116 : producere, id. ib. 1, 5, 70 : apponere, Ter. Phorm. 2, 2, 28; Suet. Galb. 12: deesse cenae, Quint. 7, 3, 31 : instruere pomis et oleribus, Gell. 2, 24 al. : cenam dare alicui, Plaut. Capt. 4, 4, 2; 3, 1, 34; Cic. Fam. 9, 20, 2: cenae adhibere aliquem, Quint. 11, 2, 12; Plin. Ep. 6, 31, 13; Suet. Caes. 73; id. Aug. 74; id. Claud. 32; id. Calig. 25; id. Tit. 9: Taurus accipiebat nos Athenis cenā, Gell. 17, 8, 1 : cenam cenavi tuam, Plaut. Rud. 2, 6, 24 : obire cenas, Cic. Att. 9, 13, 6 : cenam condicere alicui, *to engage one* ' *s self to any one as a guest*, *promise to be one* ' *s guest*, Suet. Tib. 42.— With *prepp.* : ante cenam, Cato, R. R. 114; 115, 1: inter cenam, **at table**, Cic. Q. Fr. 3, 1, 6, § 19; id. Fragm. ap. Quint. 9, 3, 58; id. Phil. 2, 25, 63; Quint. 6, 3, 10; Suet. Galb. 22; id. Aug. 71; in this sense in Suet. several times: super cenam, Suet. Aug. 77; id. Tib. 56; id. Ner. 42; id. Vit. 12; id. Vesp. 22; id. Tit. 8; id. Dom. 21: post cenam, Quint. 1, 10, 19.—( ε) With *substt.* and *prepp.* : aliquem Abduxi ad cenam, Ter. Heaut. 1, 2, 9; Cic. Tusc. 5, 32, 91: aliquem ad cenam aliquo condicam foras, Plaut. Men. 1, 2, 18; id. Stich. 3, 1, 38: holera et pisciculos ferre in cenam seni, Ter. And. 2, 2, 32 : fit aliquid in cenam, **is preparing**, Val. Max. 8, 1, 8 : ire ad cenam, Ter. Eun. 3, 2, 6 : venire ad cenam, Cic. Q. Fr. 3, 1, 6, § 19; Hor. Ep. 1, 7, 61: itare ad cenas, Cic. Fam. 9, 24, 2 : invitare ad cenam, id. ib. 7, 9, 3; Quint. 7, 3, 33; Suet. Claud. 4: venire ad cenam, Cic. Fin. 2, 8, 25 : promittere ad cenam, Plin. Ep. 1, 15, 1 : vocare ad cenam, Cic. Att. 6, 3, 9; Hor. S. 2, 7, 30; Suet. Tib. 6: devocare, Nep. Cim. 4, 3 : redire a cenā, Cic. Rosc. Am. 35, 98. —Prov.: cenā comesā venire, i. e. *to come too late* : post festum, Varr. R. R. 1, 2, 11 : cenam rapere de rogo, **of unscrupulous greed**, Cat. 59, 3.— `II` Meton. `I.A` *A dish*, *course*, at dinner: prima, altera, tertia, Mart. 11, 31, 5 and 6.—* `I.B` *A company at table* : ingens cena sedet, Juv. 2, 120.—* `I.C` *The place of an entertainment* (cf. cenatio and cenaculum), Plin. 12, 1, 5, § 11. 7353#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7352#cenacularius#cēnācŭlārĭus ( caen- and coen-), a, um, adj. cenaculum, `I` *pertaining to a garret;* only twice *subst.*, `I` cēnācŭlā-rĭus, ii, m., *a tenant of a garret*, Dig. 13, 7, 11, § 5.— `II` cēnācŭlārĭa, ae, f., *a leasing of a garret* : exercere, Dig. 9, 3, 5, § 1. 7354#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7353#cenaculatus#cēnācŭlātus, a, um, adj. id., `I` *with garrets* : domus, Marin. Papir. Dipl. 123, § 2. 7355#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7354#cenaculum#cēnācŭlum ( caen- and coen-), i, n. cena, orig., `I` *a dining-room*, usu. in an upper story; hence, *an upper story*, *an upper room*, *a garret*, *attic* (later, the dwelling of the poorer class of people): ubi cubabant cubiculum, ubi cenabant cenaculum vocitabant. Posteaquam in superiore parte cenitare coeperunt, superioris domūs universa cenacula dicta, Varr. L. L. 5, § 162 Müll.: cenacula dicuntur, ad quae scalis ascenditur (the Gr. ὑπερ?ον), Paul. ex Fest. p. 54, 6 ib.; cf. Liv 39, 14; Cic. Agr 2, 35, 96; Vitr. 2, 8, 17; Quint. 6, 3, 64; Suet. Aug. 45; 78; Hor. Ep. 1, 1, 91; Juv. 10, 18; Suet. Vit. 7; Dig. 7, 1, 13, § 8; 8, 2, 41 pr.; 9, 3, 5, § 9; Inscr. Orell. 4323 sq.— `II` Transf, like ὑπερ?ον : maxima caeli, Enn. ap. Tert. adv. Val. 7 (Ann. v. 61 Vahl.); cf. in Plaut. humorously of the abode of Jupiter: in superiore qui habito cenaculo, Plaut Am. 3, 1, 3. 7356#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7355#Cenaeum#Cēnaeum, i, n., = Κηναῖον ἄκρον, `I` *the north-western point of the island of Eubœa*, now *Cape Litar*, Liv. 36, 20, 5; Mel. 2, 7, 9; Plin. 4, 12, 21, § 63.—Hence, Cēnaeus, a, um, *of Cenœum* : Juppiter, Ov. M. 9, 136. 7357#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7356#cenaticus#cēnātĭcus ( caen- and coen-), a, um, adj. cena, `I` *pertaining to a dinner* (very rare): est illic mi una spes cenatica (i. e. cenandi), * Plaut. Capt. 3, 1, 36.—In late Lat. *subst.* : cēnātĭcum, i, n., *the money given instead of food* (to soldiers, priests, etc.), *commutation money*, Cod. Th. 7, 4, 12; Cod. Just. 12, 38, 3; Inscr. Fabr. p. 171, 33. 7358#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7357#cenatio#cēnātĭo ( caen- and coen-), ōnis, f. id. (lit. an eating, dining), meton. (like cena, II. C.), `I` *a dining-room*, *a dining-hall* (post-Aug. prose), Plin. Ep. 2, 17, 10 and 12; Plin. 36, 7, 12, § 60; Sen. Prov. 4, 9; id. Cons. ad Helv. 9, 2; id. Ep. 90, 9; 115, 8; id. Q. N. 4, 13, 7; Col. 1, 6, 2; Petr. 77, 4; Suet. Ner. 31 *bis.;* Juv. 7, 183; Mart. 2, 59, 1. 7359#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7358#cenatiuncula#cēnātĭuncŭla ( caen- and coen-), ae, f. dim. id., `I` *a small dining-room*, Plin. Ep. 4, 30, 2. 7360#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7359#cenator#cēnātor ( coen-) [ceno], `I` *a diner*, *guest*, δειπνητής, Gloss. Gr. Lat. 7361#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7360#cenatorius#cēnātōrĭus ( caen- and coen-), a, um, adj. id., `I` *of* or *pertaining to dinner*, or *to the table* (only post-Aug.): fames, Sid. Ep. 2, 9 *fin.* : vestis, Capitol. Max. Jun. 4.— *Subst.* : cēnātōrĭa, ōrum, n., *dinner dress*, Petr. 21, 5; Mart. 10, 87, 12; 14, 135 tit.; Dig. 32, 2, 34.—In sing. also cēnātōrĭ-um, ii, n., = cenatio, *a dining-room*, Inscr. Orell. 2493; cf. cenatorium, οἴκημα, δειπνητήριον, Gloss. Cyr. 7362#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7361#cenaturio#cēnātŭrĭo ( caen- and coen-), `I` *v. desid.* [id.], *to have an appetite for dinner*, Mart. 11, 77, 3. 7363#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7362#cenatus#cēnātus ( caen- and coen-), a, um, v. ceno `I` *fin.* 7364#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7363#Cenchreae#Cenchrĕae, ārum, f., = Κεγχρέαι, `I` *one of the three harbors of Corinth*, *on the Saronic Gulf*, now *Kenkri*, Liv. 32, 17, 3; Ov. Tr. 1, 10, 9; cf. Mel. 2, 3, 7; Plin. 4, 4, 5, § 10. —Hence, `II` *Adj.* : Cenchraeus or -rēus, a, um, *of Cenchreœ* : manus, Stat. Th. 4, 60 : sinus, *the Saronic Gulf*, Porphyr. ad Hor. C. 1, 7, 2. 7365#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7364#Cenchreis#Cenchrēĭs, ĭdis, f. `I` *The wife of Cinyras and mother of Myrrha*, Ov. M. 10, 435; Hyg. Fab. 58.— `II` *An island in the Ægean Sea*, Plin. 4, 12, 19, § 57. 7366#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7365#cenchris#cenchris, ĭdis, = κεγχρίς. `I` *Fem.*, *a kind of hawk*, Plin. 10, 52, 73, § 143 sq.; 29, 6, 38, § 127.— `II` *Masc.* (cf. Passow under κεγχρίας), *a kind of spotted serpent*, Plin. 20, 22, 90, § 245 ( acc. cenchrim); Luc. 9, 712. 7367#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7366#cenchrltis#cenchrltis, ĭdis, f., = κεγχρῖτις, `I` *a millet stone*, a kind of precious stone now unknown, Plin. 37, 11, 73, § 188 Sillig *N. cr.* 7368#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7367#Cenchrius#Cenchrĭus ( -chrĕus), ii, m., = Κέγχριος, `I` *a river of Ionia near Ephesus*, Tac. A. 3, 61. 7369#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7368#cenchros#cenchrŏs, i, m., = κέγχρος (millet), `I` *an unknown kind of precious stone*, Plin. 37, 4, 15, § 57. 7370#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7369#Cenimagni#Cenīmagni, ōrum, m., `I` *a British tribe in Norfolk*, *Suffolk*, *and Cambridge*, Caes. B. G. 5, 21. 7371#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7370#Cenina#Cenīna, ae, v. Caenina. 7372#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7371#cenito#cēnĭto ( caen- and coen-), āre, `I` *v. freq.* [ceno], *to dine often* or *much*, *to be accustomed to dine*, *to dine* (rare but class.). *Absol.* : si foris cenitarem, Cic. Fam. 7, 16, 2 : apud aliquem, id. ib. 7, 9, 7; 9, 16, 7; Plin. 33, 11, 50, § 143; Suet. Aug. 76: in superiore parte aedium, Varr. L. L. 5, § 162 Müll.: nonnunquam et in publico, Suet. Ner. 27 : cum aliquo, Val. Max. 2, 1, 2 al. — *Pass. impers.* : cenitatur, *one dines* : patentibus januis, Macr. S. 2, 13, 1.— *To dine upon;* with *acc.* : epulas sacrificialis cum aliquo, App. M. 9, 1, p. 217. 7373#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7372#ceno#cēno ( caen- and coen-), āvi (e. g. Lucil. ap. Cic. Fin. 2, 8, 24: Plaut. Am. 1, 1, 154; Cic. Fam. 1, 2, 3; Suet. Aug. 64; id. Calig. 24 al.; acc. to Varr. ap. Gell. 2, 25, 7, also cenatus sum, but of that only the `I` *part.* cenatus is in use; v. infra, and cf. poto and prandeo), ātum, 1, v. n. and *a.* [cena]. `I` *Neutr.*, *to take a meal*, *to dine*, *eat* (class., and very freq.): libenter, Cato, R. R. 156, 1 : cenavi modo, Plant. Am. 1, 1, 154: lepide nitideque, id. Cas. 3, 6, 32 : bene, Lucil l. l.; cf. belle, Mart. 11, 34, 4: solus, id. 11, 35, 4 spes bene cenandi, Juv. 5, 166: bene, libenter, recte, frugaliter, honeste... prave, nequiter, turpiter, Cic. Fin. 2, 8, 25 : melius, id. Tusc. 5, 34, 97 : foris, Plaut. Men. 1, 2, 17; Mart. 12, 19: foras, Cic. Q. Fr. 3, 1, 6, § 19 : lauto paratu, Juv. 14, 13 al. : apud aliquem, Plaut. Stich. 4, 1, 7; Cic. Fam. 1, 2, 3; Appius ap. Cic. de Or. 2, 60, 246; Suet. Caes. 39 al.: cum aliquo, Hor. Ep. 1, 7, 70; Suet. Calig. 24; Juv. 10, 235 al.: unā, Hor. S. 2, 8, 18; Suet. Aug. 64; id. Vit. Ter. 2: in litore, Quint. 7, 3, 31 et saep.— *Pass. impers.* : cenaretur, Suet. Tib. 42 : apud eum cenatum est, Nep. Att. 14, 1; so Liv. 2, 4, 5.— *Part. perf.* : cenatus, *that has taken food*, *having dined* (class.): cenatus ut pransus, ut potus, ut lotus, id est confectā coenā, Varr. ap. Non. p. 94, 14 sq.: cenati atque appoti, Plaut. Curc. 2, 3, 75 : quid causae excogitari potest, cur te lautum voluerit, cenatum noluerit occidere, Cic. Deiot. 7, 20; Plaut. Aul. 2, 7, 6; Cic. Div. 1, 27, 57; id. Att. 2. 16, 1; Sall. J. 106, 4; Hor. S. 1, 10, 61 (cf. Zumpt, Gram. § 633).— `II` *Act.* : aliquid, *to make a meal of something*, *to eat*, *dine upon* (so only poet. or in post-Aug. prose; esp. freq. in Plaut. and Hor.): cenam, Plaut. Rud. 2, 6, 24 : coctum, id. Ps. 3, 2, 56 : alienum, id. Pers. 4, 3, 4 : aves, Hor. S. 2, 8, 27 : aprum, id. ib. 2, 3, 235 : olus, id. Ep. 1, 5, 2; 2, 2, 168: pulmenta, id. ib. 1, 18, 48 : patinas omasi, id. ib. 1, 15, 34 : pisces, id. S. 2, 8, 27 : septem fercula, Juv. 1, 95 : ostrea, id. 8, 85; Mart. 12, 17, 4: remedia, Plin. 24, 1, 1, § 4; 10, 51, 72, § 142: olla cenanda Glyconi, Pers. 5, 9.— `I.B` Trop. : magnum malum, Plaut. As. 5, 2, 86 : divorum adulteria, i. e. *represents at table*, Poët. ap. Suet. Aug. 70 (v. the passage in connection).—* `I.C` Of time, *to pass in feasting or banqueting* : cenatae noctes, Plaut. Truc. 2, 2, 25. 7374#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7373#Cenomani#Cĕnŏmāni, ōrum, m., = Κενομανοί, `I` *a Celtic people in* Gallia Cisalpina, Plin. 3, 19, 23, § 130; Liv. 5, 35, 1; Caes. B. G. 7, 75; v. Dict. of Geog. 7375#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7374#cenotaphium#cĕnŏtăphĭum, ii, n., = κενοτάφιον, `I` *an empty tomb*, *the monument of one whose body is elsewhere*, *a cenotaph*, Dig. 11, 7, 2 and 6; Lampr. Alex. Sev. 63, 3; Vop. Flav. 15, 1; Hyg. Fab. 273 (pure Lat.: tumulus inanis, Verg. A. 3, 304; or honorarius, Suet. Claud. 1). 7376#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7375#censeo1#cēnseo (on the long `I` *e*, v. Corss. Ausspr. 1, p. 257 sq.), ui, cēnsum (late Lat. censitum, Cod. Just. 11, 47 tit.; 11, 49 tit.; 11, 47, 4 al.; but not in Monum. Ancyr.; cf. Neue, Formenl. 2, 557), 2, v. a. etym. dub.; often referred to root cas-, whence carmen, camoenus; but prob. from centum, orig. centere, to hundred or number the people; cf. Fischer, Gram. 1, p. 373. `I` *To tax*, *assess*, *rate*, *estimate.* `I.A` In reference to the census (v. census). `I.A.1` Of the censor (v. censor). Rarely *act.* with acc. of the persons or objects assessed or rated; but usu. *pass.*, with *subj. -nom.* : censores populi aevitates, suboles, familias, pecuniasque censento, Cic. Leg. 3, 3, 7 : census quom sum, juratori recte rationem dedi, Plaut. Trin. 4, 2, 30 : censor ad quojus censionem, id est arbitrium, populus censeretur, Varr. L. L. 5, § 81 Müll.: census... indicat eum qui sit census se jam tum gessisse pro cive, Cic. Arch. 5, 11 : absentīs censere jubere, P. Scipio ap. Gell. 5, 19, 16: ne absens censeare. Cic. Att. 1, 18, 8: sub lustrum censeri, id. ib. : milia octoginta eo lustro civium censa dicuntur, Liv. 1, 44, 2 : censa civium capita centum septendecim milia trecenta undeviginti, id. 3, 24, 10; id. Epit. lib. 11; 13; 14: censebantur ejus aetatis lustrīs ducena quinquagena milia capitum, id. 9, 19, 2 : cum capitum liberorum censa essent CLII. milia, Plin. 33, 1, 5, § 16 : quid se vivere, quid in parte civium censeri, si... id obtinere universi non possint? Liv 7, 18, 5.— With the amount at which the property was rated, in the *acc.* : or abl. : praesertim census equestrem Summam nummorum, **being assessed with the estate necessary to a Roman knight**, Hor. A. P. 383 : primae classis homines quicentum et viginti quinque milia aeris ampliusve censi erant... Ceterarumque omnium classium qui minore summa aeris censebantur, Gell. 7 (6), 13, 1 sq. —Hence, capite censi, those who were assessed ac cording to their ability to labor: qui nullo aut perquam parvo aere censebantur capite censi vocabantur. Extremus autem census capite censorum aeris fuit trecentis septuaginta quinque, Jul. Paul. ap. Gell. 16, 10, 10; Sall. J. 86, 2; Gell. 16, 10, 11; 16, 10, 14; Val. Max. 2, 3, 1; 7, 6, 1; and in the finite verb: omnia illius (i. e. sapientis) esse dicimus, cum... capite censebitur, Sen. Ben. 7, 8, 1. — *Absol.* in *gerund.* : censendi, censendo, ad censendum = census agendi, censui agendo, etc.: haec frequentia quae convenit ludorum censendique causā (i.e. census agendi causā, *for the sake of the census*), Cic. Verr. 1, 18, 54: mentio inlata apud senatum est, rem operosam... suo proprio magistratu egere... cui arbitrium formulae censendi subiceretur, **the scheme for taking the census**, Liv. 4, 8, 4 : quia is censendo finis factus est, id. 1, 44, 2 : civīs Romanos ad censendum ex provinciis in Italiam revocarunt, Vell. 2, 15 : aetatem in censendo significare necesse est... aetas autem spectatur censendi tempore, Dig. 50, 15, 3.— Censum censere = censum agere, only in the gerundial *dat.* : illud quaero, sintne illa praedia censui censendo, habeant jus civile, **are they subject to the census**, Cic. Fl. 32, 80 : censores... edixerunt, legem censui censendo dicturos esse ut, etc., *that he would add a rule for the taking of the census*, *according to which*, etc., Liv. 43, 14, 5: censui censendo agri proprie appellantur qui et emi et venire jure civili possunt, Paul. ex Fest. p. 58, 5 Müll.— `I.A.2` Of the assessment of the provinces under provincial officers (censores, and, under the later emperors, censitores). *Pass.*, with the territory as subject-nom.: quinto quoque anno Sicilia tota censetur; erat censa praetore Paeducaeo... quintus annus cum in te praetorem incidisset, censa denuo est, Cic. Verr. 2, 2, 56, § 139 : omne territorium censeatur quoties, etc., Cod. Just. 11, 58 (57), 4.— The persons assessed as subject: ubi (coloni) censiti atque educati natique sunt, Cod. Just. 11, 48 (47), 6: quos in locis eisdem censitos esse constabit, ib. 11, 48 (47), 4.—With *part.* as attribute: rusticos censitosque servos vendi, Cod. Just. 11, 48 (47), 7.— To determine by the census: cum antea per singulos viros, per binas vero mulieres capitis norma sit censa, Cod. Just. 11, 48 (47), 10: nisi forte privilegio aliquo materna origo censeatur, Dig. 50, 1, 1, § 2.— *Act.* with *acc.* : vos terras vestras levari censitione vultis, ego vero etiam aërem vestrum censere vellem, Spart. Pescen. Nig. 7.— `I.A.3` Of the person assessed, *to value*, *make a statement of one* ' *s property in the census.* *Act.* with *acc.* : in quā tribu ista praedia censuisti? Cic. Fl. 32, 80.— Censeri, as *dep.* with *acc.* : census es praeterea numeratae pecuniae CXXX. Census es mancipia Amyntae... Cum te audisset servos suos esse censum, constabat inter omnes, si aliena censendo Decianus sua facere posset, etc., Cic. Fl. 32, 80; cf. Ov. P. 1, 2, 140; v. B. 2. c.— `I.A.4` Hence, *subst.* : cēnsum, i, n. : quorum luxuries fortunata censa peperit, i.e. *high estimates of property in the census*, Cic. ap. Non. 202, 23 (Fragm. vol. xi. p. 134 B. and K.). `I.B` Transf., of things and persons in gen., *to value*, *estimate*, *rate.* `I.A.1` By a figure directly referring to the Roman census: aequo mendicus atque ille opulentissimus Censetur censu ad Acheruntem mortuus, *will be rated by an equal census*, i.e. in the same class, without considering their property, Plaut. Trin. 2, 4, 93: vos qui potestis ope vostrā censerier, referring to a part of the audience, *you*, *who may be rated according to your intelligence*, analog. to capite censi (v. I. A. 1. β), id. Capt. prol. 15: nam argumentum hoc hic censebitur, **will be rated**, **its census-class will be determined here**, id. Poen. prol. 56 : id in quoque optimum esse debet cui nascitur, quo censetur, *according to which he is rated*, i.e. *his worth is determined*, Sen. Ep. 76, 8.—And with two *acc.* : quintus Phosphorus, Junonia, immo Veneris stella censetur, *is ranked as the fifth*, App. de Mundo, p. 710.— `I.A.2` With direct reference to the census. `I.1.1.a` = aestimo, *to estimate*, *weigh*, *value*, *appreciate.* With *gen.* of price: dic ergo quanti censes? Plaut. Rud. 4, 8, 8.— In the *pass.* : si censenda nobis atque aestimanda res sit, utrum tandem pluris aestimemus pecuniam Pyrrhi? etc., *if we have to weigh* *and estimate a thing*, etc., Cic. Par. 6, 2, 48: anule... In quo censendum nil nisi dantis amor, Ov. Am. 2, 15, 2 : interim autem facta sola censenda dicit atque in judicium vocanda, Gell. 7 (6), 3, 47. — `I.1.1.b` = honorari, celebrari, with *de aliquo*, = *for the sake of somebody* (in Ovid): pro quibus ut maneat, de quo censeris, amicus, Comprecor, etc., **the friend for the sake of whom you are celebrated**, **who is the cause of your renown**, Ov. P. 2, 5, 73 : hoc domui debes de quā censeris, id. ib. 3, 1, 75.— `I.1.1.c` Censeri, *dep.*, = *to distinguish*, with acc. only once or twice in Ovid (v. I. A. 3. β): hanc semper... Est inter comites Marcia censa suas, **has always distinguished her**, Ov. P. 1, 2, 140.— `I.1.1.d` Censeri aliquā re. = *to be appreciated*, *distinguished*, *celebrated for some quality*, as if the quality were a standard determining the census, analog. to capite censeri (v. I. A. 1. β), very freq. in post-class. writings: Democritus cum divitiis censeri posset, **when he might have been celebrated for his wealth**, Val. Max. 8, 7, ext. 4: Aristides quo totius Graeciae justitia censetur (quo = cujus justitiā), id. 5, 3, ext. 3 *med.* : te custode matronalis stola censetur ( = tuā, i.e. pudicitiae, custodiā), *the stola*, etc., *is appreciated for thy custody*, id. 6, 1 prooem.: unā adhuc victoriā Carius Metius censebatur, Tac. Agr. 45 : ut ipsi quoque qui egerunt non aliis magis orationibus censeantur, id. Dial. 39 *fin.* : non vitibus tantum censeri Chium, sed et operibus Anthermi filiorum, *is celebrated not only for its grapes*, *but*, etc., Plin. 36, 5, 2, § 12: et Galliae censentur hoc reditu, id. 19, 1, 2, § 7 : quisquis paulo vetustior miles, hic te commilitone censetur, **is distinguished for the fact that you were his fellow-soldier**, Plin. Pan. 15 *fin.* : multiplici variāque doctrinā censebatur, Suet. Gram. 10 : felix quae tali censetur munere tellus, Mart. 9, 16, 5 : censetur Apona Livio suo tellus, = *for the fact that Livy was born there*, id. 1, 61, 3: hi duo longaevo censentur Nestore fundi, **for the fact that Nestor used them**, id. 8, 6, 9 : nec laude virorum censeri contenta fuit (Iberia), Claud. Laud. Seren. 67 : libri mei non aliā laude carius censentur, quam quod judicio vestro comprobantur, App. Flor. 4, 18, 3.—Hence, = *to be known by something* (Appuleian): hoc nomine censebatur jam meus dominus, App. M. 8, p. 171 : nomen quo tu censeris aiebat, id. ib. 5, p. 106: pro studio bibendi quo solo censetur, either *known by*, or *distinguished for*, id. Mag. p. 499: globorum caelestium supremum esse eum qui inerrabili meatu censetur, **which is known by its unerring course**, id. Phil. Nat. 1, p. 582.— And, As gram. t. t., *to be marked by some peculiarity*, *according to which a word is classified* : neque de armis et moeniis infitias eo quin figurā multitudinis perpetuā censeantur, *that they are marked by the form of constant plurality*, i. e. that they are pluralia tantum, Gell. 19, 8, 5; 10, 20, 8; 19, 13, 3. `II` Of transactions in and by the Senate, *to judge* (in the meanings II. and III. the passive voice is not in class. use, while in I. the passive voice is by far the most freq.). `I.A` *To be of opinion*, *to propose*, *to vote*, *to move*, referring to the votes of the senators when asked for their opinions (sententiam dicere). `I.A.1` With a (passive) *inf.-clause*, denoting what should be decreed by the Senate (esse usu. omitted): rex his ferme verbis patres consulebat... Dic, inquit ei, quid censes? tum ille Puro pioque duello quaerendas (res) censeo, *I am of the opinion* ( *I move*, *propose*) *that satisfaction should be sought*, etc., ancient formula ap. Liv. 1, 32, 11 sq.: primum igitur acta Caesaris servanda censeo, Cic. Phil. 1, 7, 16 : hoc autem tempore ita censeo decernendum, id. ib. 5, 17, 45; 5, 6, 16; 5, 12, 31; 5, 12, 34; 5, 13, 36; 5, 14, 38; 5, 19, 53; 6, 1, 2; 9, 6, 14; 11, 15, 40; 12, 7, 17; 14, 1, 1; 14, 13, 35; cf. Regulus's advice in the Senate, being represented as a vote: captivos in senatu reddendos non censuit, Cic. Off. 1, 13, 39; 3, 31, 111: quare ita ego censeo... de confessis more majorum supplicium sumendum, Sall. C. 52, 36; 51, 8; 52, 14: Appius imperio consulari rem agendam censebat, Liv. 2, 23, 15 : ut multi (senatores) delendam urbem censerent, id. 9, 26, 3; 2, 29, 7; 3, 40, 13; 10, 12, 1; 34, 4, 20; 38, 54, 6: cum ejus diei senatus consulta aureis litteris figenda in curiā censuisset, Tac. A. 3, 57: ut nonnulli dedendum eum hostibus censuerint, Suet. Caes. 24; so id. ib. 14; id. Aug. 100; id. Tib. 4; id. Calig. 60; id. Claud. 26; id. Ner. 2; id. Vesp. 2. Of the emperor's vote in the Senate: commutandam censuit vocem, et pro peregrinā nostratem requirendam, Suet. Tib. 71; so id. ib. 34; id. Aug. 55.—And with the copula expressed (very rare): qui censet eos... morte esse multandos, Cic. Cat. 4, 4, 7.—Sometimes referring to sententia as subject: sententia quae censebat reddenda bona (inst. of eorum qui censebant), Liv. 2, 4, 3.—Sometimes with oportere for the gerundial *predic. inf.* : quibusdam censentibus (eum) Romulum appellari oportere, Suet. Aug. 7.—With *pres. inf.*, inst. of a gerundial: hac coronā civicā L. Gellius in senatu Ciceronem consulem donari a re publicā censuit, Gell. 5, 6, 15 (cf. II. B. 1. b.).—If the opinion of the senator does not refer to the chief question, but to incidental points, the *predic. inf.* may have any form: eas leges quas M. Antonius tulisse dicitur omnes censeo per vim et contra auspicia latas, eisque legibus populum non teneri, Cic. Phil. 5, 4, 10 : cum magna pars senatus... cum tyrannis bellum gerendum fuisse censerent... et urbem recipi, non capi, etc., Liv. 26, 32, 2.— `I.A.2` With *ut*, and negatively, *ut ne* or *ne*, generally when the clause has an active predicate, but also with passives instead of the gerundial *inf.-clause* : de eā re ita censeo uti consules designati dent operam uti senatus Kal. Jan. tuto haberi possit, Cic. Phil. 3, 15, 37 : censeo ut iis qui in exercitu Antonii sunt, ne sit ea res fraudi, si, etc., id. ib. 5, 12, 34 : censebant omnes fere (senatores) ut in Italiā supplementum meis et Bibuli legionibus scriberetur, id. Fam. 3, 3, 1 : Cn. Pompeius (in senatu) dixit, sese... censere ut ad senatūs auctoritatem populi quoque Romani beneficium erga me adjungeretur, id. Sest. 34, 74 : quas ob res ita censeo: eorum qui cum M. Antonio sunt, etc.... iis fraudi ne sit quod cum M. Antonio fuerint, id. Phil. 8, 11, 33 : Calidius, qui censebat ut Pompeius in suas provincias proficisceretur, Caes. B. C. 1, 2 : censuerunt quidam (senatores) ut Pannonicus, alii ut Invictus cognominaretur, Suet. Tib. 17 : iterum censente ut Trebianis... concederetur (of the emperor's vote in the Senate), id. ib. 31.—And an *inf.-clause*, with *neu* or *ut* : sed ita censeo: publicandas eorum pecunias, etc.: neu quis postea de his ad senatum referat, etc., Sall. C. 51, 43 : qui partem bonorum publicandam, pars ut liberis relinqueretur, censuerat, Tac. A. 4, 20.— `I.A.3` With a *subj.-clause*, without ut (rare in this connection; v. III. C. 3.): K. Fabius censuit... occuparent patres ipsi suum munus facere, captivum agrum plebi quam maxime aequaliter darent, Liv. 2, 48, 2.— And ironically with regard to incidental points: vereamini censeo ne... nimis aliquid severe statuisse videamini, *I propose you should be afraid of having decreed too severe a punishment* = *of course*, *you will not be afraid*, etc., Cic. Cat. 4, 6, 13: misereamini censeo—deliquere homines adulescentuli per ambitionem—atque etiam armatos dimittatis, *I propose that you pity them*, etc., or *I advise you to be merciful*, Sall. C. 52, 26.— `I.A.4` Ellipt., with a gerundial clause understood: dic quid censes (i. e. decernendum), Liv. 1, 32, 11 : quod ego meā sententiā censebam (i.e. decernendum), Cato ap. Cic. Fam. 15, 5, 2: senati decretum fit, sicut ille censuerat, Sall. C. 53, 1 : quas ob res ita censeo... senatui placere, etc. ( = ita decernendum censeo, etc.), Cic. Phil. 9, 7, 15, § 17 sq.; 10, 11, 25 sq.; 11, 12, 29 sq.; 14, 14, 36 sq.— `I.A.5` = sententiam dicere, *to tell*, *to express one* ' *s opinion in the Senate* (post-class.). *Absol.* : Priscus Helvidius.. contra studium ejus (sc. Vitellii) censuerat, *had voted*, or *had expressed an opinion against his wishes*, Tac. H. 2, 91: cum parum sit, in senatu breviter censere, nisi, etc., id. Dial. 36 *fin.* : sententias... prout libuisset perrogabat... ac si censendum magis quam adsentiendum esset, Suet. Aug. 35 : igitur Cn. Piso, quo, inquit, loco censebis, Caesar? si primus, etc., Tac. A. 1, 74.— With adjectives in the neuter, substantively used: nec quoquam reperto (in senatu) qui... referre aut censere aliquid auderet, *who dared to express an opinion on any* *thing*, Suet. Caes. 20: per dissensionem diversa censentium, **of the senators who expressed different opinions**, id. Claud. 10.— With *interrog.* or *rel.-clause* : deinde ageret senatorem et censeret quid corrigi aut mutari vellet, Tac. A. 16, 28 : cum censeat aliquis (in senatu) quod ex parte mihi placeat, Sen. Ep. 21, 9. `I.B` Of the decrees or resolutions of the Senate, = decernere, placere, *to resolve*, *decree.* `I.A.1` With *inf.-clause.* `I.1.1.a` With *gerund*, without copula (v. II. A. 1.): eum, cujus supplicio senatus sollennes religiones expiandas saepe censuit, Cic. Mil. 27, 73 : eos senatus non censuit redimendos, id. Off. 3, 32, 114; so id. N. D. 2, 4, 10; Cic. Verr. 2, 3, 6, § 15: senatus Caelium ab republicā removendum censuit, Caes. B. C. 3, 21 : senatus censuit frequens coloniam Labicos deducendam, Liv. 4, 47, 6; 5, 24, 4: cum bello persequendos Tusculanos patres censuissent, id. 6, 25, 5; 3, 42, 6; 3, 49, 8; 7, 19, 7 et saep.— `I.1.1.b` With *pres. inf. pass.* or *act.*, with the force of a gerundial: de bonis regiis quae reddi antea censuerant ( = reddenda), Liv. 2, 5, 1 : munera mitti legatis ex binis milibus aeris censuerunt (i.e. patres), id. 43, 5, 8; so id. 45, 44, 15 (v. 2. b.): eundem jus dicere Romae... patres censuerant, id. 45, 12, 13 : cum senatus unum consulem, nominatimque Gnaeum Pompeium fieri censuisset, Suet. Caes. 26.—With both *act.* and *pass. inf.* : censuere patres, duas provincias Hispaniam rursus fieri... et Macedoniam Illyricumque eosdem... obtinere, Liv. 45, 16, 1.—With both *pres. pass.* and *gerund. inff.* : haec ita movere senatum, ut non expectanda comitia consuli censerent, sed dictatorem... dici, Liv. 27, 5, 14.— And with velle: senatus verbis nuntient, velle et censere eos ab armis discedere, etc., Sall. J. 21, 4.— `I.A.2` With *ut* or *ne.* `I.1.1.a` In the words of the Senate, according to formula: quod L. Opimius verba fecit de re publicā, de eā re ita censuerunt uti L. Opimius consul rem publicam defenderet, etc., ancient S. C. ap. Cic. Phil. 8, 4, 14: quod, etc., de eā re ita censuerunt ut M. Pomponius praetor animadverteret curaretque ut si, etc., S. C. ap. Suet. Rhet. 1; Gell. 15, 4, 1.—And with gerundial *inf.-clause* : quod C. Julius pontifex... de eā re ita censuerunt, uti M. Antonius consul hostiis majoribus... procuraret... Ibus uti procurasset satis habendum censuerunt, S. C. ap. Gell. 4, 6, 2.— `I.1.1.b` As related by the historians, etc.: quoniam senatus censuisset, uti quicunque Galliam provinciam obtineret... Aeduos defenderet, Caes. B. G. 1, 35 : patres censuerunt uti consules provincias inter se compararent, Liv. 30, 40, 12 : senatus censuit ut domus ei... publicā impensā restitueretur, Suet. Claud. 6; so with reference to the civil law, Dig. 49, 14, 15 *quater.* —With *ne* : senatum censuisse, ne quis illo anno genitus educaretur, Suet. Aug. 94.—And with *inf -clause* : filio regis Nicomedi ex eā summā munera dari censuerunt, et ut victimae... praeberentur, Liv. 45, 44, 15.— `I.A.3` With a *subj.-clause* (very rare): senatus consulto quo censeretur, darent operam consules, etc., Aur. Vict. Vir. Ill. 73, 10.— `I.A.4` With *neutr. acc. pron.* in place of a clause: cum vero id senatus frequens censuisset (sc. faciendum), Cic. Pis. 8, 18 : ite in suffragium, et quae patres censuerunt vos jubete, Liv. 31, 7, 14 : quodcunque vos censueritis, id. 34, 7, 15 : quodpatres censuissent, id. 28, 45, 2.— `I.A.5` With accusative of a noun, or a noun as passive subject, *to decree* or *vote a thing* (postclass.): nec tamen repertum nisi ut effigies principum, aras deum, templa et arcus aliaque solita... censuere, Tac. A. 3, 57 : aram Clementiae, aram Amicitiae, effigiesque... censuere, id. ib. 4, 74 : cum censeretur clipeus auro et magnitudine insignis inter auctores eloquentiae ( *to be placed among*, etc.), id. ib. 2, 83.— `I.A.6` With both acc. and dat. The dat. = *against* : bellum Samnitibus et patres censuerunt et populus jussit, Liv. 10, 12, 3.— The dat. = *in behalf of* : censentur Ostorio triumphi insignia, Tac. A. 12, 38.—And with *ut* : sententiis eorum qui supplicationes et... vestem Principi triumphalem, utque ovans urbem iniret, effigiesque ejus... censuere, id. ib. 13, 8. `III` Transf. `I.A` Of the opinions and resolutions of other deliberating bodies, or of their members, *to resolve*, or *to be of opinion.* `I.A.1` With *inf.-clause.* `I.1.1.a` Gerundial: erant qui censerent de tertiā vigiliā in castra Cornelia recedendum (council of war), Caes. B. C. 2, 30 : erant sententiae quae conandum omnibus modis castraque Vari oppugnanda censerent, id. ib.; so id. ib. 2, 31; id. B. G. 2, 31 *fin.*; 7, 21; 7, 77: pontifices, consules, patres conscripti mihi... pecuniā publicā aedificandam domum censuerunt, Cic. Pis. 22, 52 : nunc surgendum censeo, *I move we adjourn* (in a literary meeting), id. de Or. 2, 90, 367: cum... pontifices solvendum religione populum censerent, Liv. 5, 23, 9 : nunc has ruinas relinquendas non censerem (in an assembly of the people), id. 5, 53, 3 : ego ita censeo, legatos extemplo Romam mittendos (in the Carthaginian Senate), id. 21, 10, 13 : ante omnia Philippum et Macedonas in societatem belli... censeo deducendos esse (Hannibal in a council of war), id. 36, 7, 3; 5, 36, 8; Curt. 10, 6, 22; 10, 8, 12: cum septem judices cognovissent, duo censuerunt, reum exilio multandum, duo alii pecuniā, tres reliqui capite puniendum, Gell. 9, 15, 7.—And with oportere inst. of a gerundial clause (referring to duty): neque sine gravi causā eum locum quem ceperant, dimitti censuerant oportere, Caes. B. C. 1, 44.—With opus esse ( = expediency): Parmenio furto, non proelio opus esse censebat, Curt. 10, 8, 12.— `I.1.1.b` With ordinary *pres. inf.* In place of a gerundial: Antenor censet belli praecidere = praecidendam causam (in a council of war), Hor. Ep. 1, 2, 9.— Denoting opinion about an existing state: Hasdrubal ultimam Hispaniae oram... ignaram adhuc Romanorum esse, eoque Carthaginiensibus satis fidam censebat, Liv. 27, 20, 6 : Parmenio non alium locum proelio aptiorem esse censebat, Curt. 3, 7, 8.— `I.A.2` With *ut* or *ne* : censeo ut satis diu te putes requiesse et iter reliquum conficere pergas (in a literary meeting), Cic. de Or. 2, 71, 290 : plerique censebant ut noctu iter facerent (council of war), Caes. B. C. 1, 67 : et nunc magnopere censere, ut unam anum... triginta milibus talentum auri permutet (council of war), Curt. 4, 11, 12 : censeout D. Claudius ex hac die deus fiat (council of the gods), Sen. Lud. Mort. Claud. 9, 5 : antiquos audio censuisse, ne (praenomina) cui ejusdem gentis patricio inderentur, *resolved* (family council), Gell. 9, 2, 11 (cf. Liv. 6, 20, 14).— `I.A.3` With *subj.-clause* : nunc quoque arcessas censeo omnes navalís terrestrīsque copias (Hannibal in council of war), Liv. 36, 7, 17 : censeo relinquamus nebulonem hunc, eamus hinc protinus Jovi Optimo Maximo gratulatum (assembly of the people), Scipio Afric. ap. Gell. 4, 18, 3.— `I.A.4` With *acc. neutr.* of a *pron.* or adj. substantively used: ego pro sententiā meā hoc censeo: quandoquidem, etc., Sen. Lud. Mort. Claud. 11, 4 : nec dubitavere quin vera censeret, **that his opinion was correct**, Curt. 10, 6, 18.— `I.A.5` Ellipt.: sententiis quarum pars deditionem, pars eruptionem censebat (i.e. faciendam), Caes. B. G. 7, 77 *init.* : ita uti censuerant Italici deditionem facit, Sall. J. 26, 2; so Caes. B. G. 7, 75. `I.B` Of the orders of persons in authority (cf. II. B.). `I.A.1` Of commanders, etc., by courtesy, inst. of velle, imperare, or a direct imperative sentence. With gerundial *inf. - clause* : non tam imperavi quam censui sumptus legatis quam maxime ad legem Corneliam decernendos, *I said*, *not strictly as an order*, *but as an opinion that*, etc. (Cicero as proconsul), Cic. Fam. 3, 10, 6.— With *subj.-clause* : arma quae ad me missuri eratis, iis censeo armetis milites quos vobiscum habetis, *you had better*, etc., Pomp. ap. Cic. Att. 8, 12, A, 4. — `I.A.2` Of an order by the people (rare; gen. populus jubet): ita id (foedus) ratum fore si populus censuisset (i. e. confirmandum esse), Liv. 21, 19, 3.— `I.A.3` Of the later emperors, in their ordinances (censemus = placet nobis, sancimus, imperamus, from the custom of the earlier emperors, who conveyed their commands in the form of an opinion in the senate; v. II. A. 1.).—With *inf.clause*, *ut*, *ne*, and *subj.-clause* : sex mensium spatium censemus debere servari, Cod. Just. 11, 48 (47), 7: censemus ut, etc., ib. 12, 37 (38), 13: censemus ne, etc., ib. 12, 44 (45), 1: censemus vindicet, remaneat, ib. 11, 48 (47), 23: in commune jubes si quid censesve tenendum, Primus jussa subi, Claud. IV. Cons. Hon. 296. `I.C` Of advice, given by one person to another (further development of III. A.). `I.A.1` Ante-class. formula: faciundum censeo = *I advise*, with *ut-clause*, with *quid*, *sic*, etc.: censeo faciundum ut quadringentos aliquos milites ad verrucam illam ire jubeas, etc., *I advise you to order*, etc., Cato ap. Gell. 3, 7, 6: ego Tiresiam... consulam, Quid faciundum censeat, **consult Tiresias as to what he advises**, **for his advice**, Plaut. Am. 5, 1, 80 : consulam hanc rem amicos quid faciundum censeant, id. Men. 4, 3, 26; id. Most. 3, 1, 23: sic faciundum censeo: Da isti cistellam, etc., id. Cist. 4, 2, 104 : ego sic faciundum censeo: me honestiu'st Quam te, etc., id. As. 4, 2, 11; id. Ep. 2, 2, 91: sane faciundum censeo, id. Stich. 4, 2, 38.— `I.A.2` With ordinary gerundial *inf.-clauses* : narrandum ego istuc militi censebo, **I advise you to let the soldier know that**, Plaut. Mil. 2, 4, 42 : exorando sumendam operam censeo, id. Stich. 1, 2, 22 : quid nunc consili captandum censes? id. As. 2, 2, 91; id. Mil. 5, 25; id. Most. 1, 3, 115: idem tibi censeo faciendum, Cic. Off. 10, 1, 3 : quos quidem tibi studiose et diligenter tractandos magno opere censeo, id. Fin. 4, 28, 79; id. Fam. 12, 28, 2.—Sometimes by aequum censere with an *inf.-clause* (in the comic poets): amicos consulam quo me modo Suspendere aequom censeant potissumum, Plaut. Poen. 3, 5, 50 : qui homo cum animo... depugnat suo, Utrum ita se esse mavelit ut eum animus aequom censeat, An ita potius ut parentes... velint i. e. *as his mind prompts him*, id. Trin. 2, 2, 29; cf. E. 1. b. 8.— `I.A.3` With a *subj.clause* (so esp. with censeo in 1 *st pers.*): censen' hominem interrogem? *do you advise me to ask the man?* etc., Plaut. Poen. 3, 4, 20: tu, si videbitur, ita censeo facias ut... supersedeas hoc labore itineris (cf.: faciundum censeo ut, 1. supra), Cic. Fam. 4, 2, 4 : immo plane, inquam, Brute, legas (Gracchum) censeo, id. Brut. 33, 125 : tu, si forte quid erit molestiae te ad Crassum et Calidium conferas censeo, id. Q. Fr. 1, 3, 7 : tu, censeo, tamen adhibeas Vettium, id. Att. 2, 4, 7 : quae disputari de amicitiā possunt, ab iis censeo petatis qui ista profitentur, id. Lael. 5, 17 : tu, censeo, Luceriam venias: nusquam eris tutius, Pomp. ap. Cic. Att. 8, 1, 1; 8, 11, A: censeo Viā Appiā iter facias, et celeriter Brundusium venias, id. ib. 8, 11, C: ad Caesarem mittas censeo, et ab eo hoc petas, Anton. ib. 10, 10, 2: sed hos tamen numeros censeo videas ὁδοῦ πάρεργον, Gell. 17, 20, 5: quam scit uterque, libens censebo exerceat artem, Hor. Ep. 1, 14, 44 (cf. Liv. 36, 7, 17, and Gell. 4, 18, 3, quoted III. A. 3.).—Of an advice given to an adversary, with irony: cetera si qua putes te occultius facere posse... magnopere censeo desistas, **I strongly advise you to give up that idea**, Cic. Verr. 2, 5, 68, § 174 : sed tu, Acci, consideres censeo diligenter, utrum censorum judicium grave esse velis an Egnatii, id. Clu. 48, 135 : postulant ut excipiantur haec inexplicabilia. Tribunum censeant: aliquem adeant: a me... numquam impetrabunt, id. Ac. 2, 30, 97 : ibi quaeratis socios censeo, ubi Saguntina clades ignota est, Liv. 21, 19, 10 : solvas censeo, Sexte, creditori, Mart. 2, 13, 2.—And in jest: Treviros vites censeo, audio capitalīs esse, Cic. Fam. 7, 13, 2 : hi Plebei fuerunt, quos contemnas censeo... quā re ad patres censeo revertare, id. ib. 9, 21, 3 : vites censeo porticum Philippi: si te viderit Hercules, peristi, Mart. 5, 49, 13; so id. ib. 11, 99, 8; 12, 61, 7.—For ironical senatorial advice, by which the contrary is meant, v. Cic. Cat. 4, 6, 13; Sall. C. 52, 26, quoted II. A. 3.— `I.A.4` With an *ut-clause* (with monere; very rare): illud tamen vel tu me monuisse vel censuisse puta... ut tu quoque animum inducas, etc., Cic. Fam. 4, 8, 2.— `I.A.5` With a clause understood: quo me vortam nescio: *Pa.* Si deos salutas, dextrovorsum censeo (i.e. id facias or faciundum censeo), Plaut. Curc. 1, 1, 70: quo redeam? *Pe.* Equidem ad phrygionem censeo (i. e. redeas), id. Men. 4, 2, 53: quid nunc censes, Chrysale? (i. e. faciundum), id. Bacch. 4, 8, 112 : ita faciam ut frater censuit, Ter. Phorm. 5, 2, 11 : tibi igitur hoc censeo (i. e. faciendum): latendum tantisper ibidem, etc., Cic. Fam. 9, 2, 4 : tu potes Kalendis spectare gladiatores, et ita censeo, id. ib. 16, 20: quid censes igitur? Ecquidnam est tui consilii ad? etc., id. Att. 9, 12, 4 : quid igitur censet (sapientia)? *What is wisdom* ' *s advice?* id. Phil. 13, 3, 6: scribi quid placeat, quid censeas, id. Att. 9, 19, 4 : ibitur igitur, et ita quidem ut censes, id. ib. 10, 15, 3 : disce, docendus adhuc, quae censet amiculus, Hor. Ep. 1, 17, 3. `I.D` Of opinions and views on general questions, *to be of opinion*, *think*, *believe*, *hold* (cf.: statuo, existimo, puto, aio, dico; freq. in class. prose; very rare in post-class. writers except Gellius; never with *ut*, *ne*, or *subj.-clause*). `I.A.1` With *inf.-clause* : Plato mundum esse factum censet a deo sempiternum, Cic. Ac. 2, 37, 118 : Cyrenaici non omni malo aegritudinem effici censent, sed insperato, id. Tusc. 3, 13, 28 : (Hieronymus) censet summum bonum esse sine ullā molestiā vivere, id. Fin. 2, 5, 16 : Aristoteles eos qui valetudinis causā furerent, censebat habere aliquid in animis praesagiens, id. Div. 1, 38, 81 : Pythagoras censuit animum esse per naturam rerum omnem intentum et commeantem, id. ib. 1, 11, 27; so id. Ac. 1, 11, 40; 2, 42, 131; id. Fin. 1, 6, 20; 3, 15, 49; 3, 19, 64; 3, 21, 70; 4, 7, 17; 5, 7, 17; id. N. D. 1, 2, 3; 1, 2, 4; 1, 12, 29; 1, 13, 35 and 37; 1, 43, 120; 1, 44, 121; 2, 22, 57; 2, 16, 44; id. Sen. 12, 41; id. Leg. 1, 13, 36; id. Tusc. 1, 9, 18; 1, 10, 22; 1, 30, 72; 1, 45, 108; 3, 5, 11; 3, 22, 52; 4, 7, 14; id. Off. 1, 25, 88: Plato in civitate communīs esse mulieres censuit, Gell. 18, 2, 8; 14, 5, 2; 18, 1, 4; 19, 12, 6.—If the opinion refers to what should be observed, oportere or debere is used, or a gerundial predicate with esse (so in Cic., but in Gell. 7, 15, 3, without esse): oportere delubra esse in urbibus censeo, Cic. Leg. 2, 10, 26 : M. Varro aeditumum dici oportere censet, Gell. 12, 10, 4; 14, 5, 2; so with debere, id. 17, 5, 5; 13, 8, 4: Cyrenaici... virtutem censuerunt ob eam rem esse laudandam, Cic. Off. 3, 33, 116 : (Ennius) non censet lugendam esse mortem quam immortalitas consequatur, id. Sen. 20, 73.— `I.A.2` An *inf.-clause* understood: (dissensio est), a quibus temporibus scribendi capiatur initium. Ego enim ab ultimis censeo (i. e. exordiendum esse), Cic. Leg. 1, 3, 8 : si, Mimnermus uti censet, sine amore jocisque Nil est jucundum, Hor. Ep. 1, 6, 65 : sic enim censuit, Cic. Off. 3, 33, 117.— `I.A.3` With *neutr. acc.* of a *pron.* : hoc amplius censeo, *in addition to the opinions mentioned I hold*, etc., Sen. Vit. Beat. 3, 2: nullo (medico) idem censente, Plin. 29, 1, 5, § 11.— `I.A.4` With a *rel.-clause* : Aesopus quae utilia... erant, non severe neque imperiose praecepit et censuit, **he imparted his teachings and views**, Gell. 2, 29, 1.— `I.A.5` *Absol.* : non adligo me ad unum aliquem ex Stoicis proceribus. Est et mihi censendi jus, **the right to impart my opinions**, Sen. Vit. Beat. 3, 2. `I.E` In gen., = arbitror, puto, existimo, judico (cf.: idem enim valet censere et arbitrari, Varr. ap. Non. p. 519, 29: censere nunc significat putare, nunc suadere, nunc decernere, Paul. ex Fest. p. 54, 11 Müll.). `I.A.1` *To judge*, *think*, *believe*, *suppose* (freq. in ante-class. writings; very rare in Cic. except in the particular meanings, a.—ironically—and d.; always with *inf.-clause* expressed or understood). `I.1.1.a` In gen.: atque ego censui abs te posse hoc me impetrare, Plaut. Cas. 2, 6, 12 sq. : satis jam delusam censeo: rem, ut est, nunc eloquamur, id. As. 3, 3, 141 : nam si honeste censeam te facere posse, suadeam, id. Mil. 4, 8, 60 : neque ego hac noctem longiorem me vidisse censeo, id. Am. 1, 1, 126 : saluti quod tibi esse censeo, id. Merc. 1, 35; so id. Am. 4, 3, 2; id. Most. 1, 3, 127; id. Pers. 1, 1, 9; 2, 2, 8; 2, 3, 75 sq.; id. Truc. 2, 2, 60; id. As. 2, 2, 33; id. Aul. 2, 4, 30; 2, 4, 36; id. Cas. 2, 8, 38; Ter. Heaut. 3, 1, 53; id. Phorm. 2, 2, 13: aut domino, cujum id censebis esse, reddes, Cincius, Re Mil. l. iii., de ap. Gell. 16, 4, 2: eo namque omnem belli molem inclinaturam censebant (consules), Liv. 7, 32, 3 : nec facturum aequa Samnitium populum censebant, si... oppugnarent, id. 7, 31, 7 : quaeso ut ea quae dicam non a militibus imperatori dicta censeas, id. 7, 13, 8 : at illa purgare se, quod quae utilia esse censebat... suasisset, Curt. 8, 3, 7 : Alexander, tam memorabili victoriā laetus, quā sibi Orientis fines apertos esse censebat, id. 9, 1, 1; so id. 10, 8, 22.— `I.1.1.b` With reference to an erroneous opinion, *to imagine*, *suppose*, *falsely believe* : censebam me effugisse a vitā maritumā Ne navigarem, etc., Plaut. Bacch. 2, 3, 108 : omnes eum (sc. Jovem) esse (Amphitruonem) censent servi, id. Am. prol. 122, 134 : jam hic ero, quom illic censebis esse me, id. ib. 3, 3, 14 : ardere censui aedes, id. ib. 5, 1, 15 : ego hunc censebam esse te, id. Men. 5, 9, 13; so id. As. 5, 2, 20; id. Aul. 3, 5, 55; id. Bacch. 1, 2, 14; id. Men. 3, 3, 32; 5, 9, 76; id. Merc. 1, 2, 87; id. Poen. 1, 1, 54; 3, 1, 60; 3, 4, 25; id. Rud. 2, 4, 31; 4, 7, 35; id. Stich. 4, 2, 24; id. Truc. 1, 1, 72 et saep.: censuit se regem Porsenam occidere, Cass. Hem. ap. Non. p. 4, 88: non ipsa saxa magis sensu omni vacabant quam ille... cui se hic cruciatum censet optare, Cic. Tusc. 1, 44, 107.—And ironically: nisi forte Diagoram aut Theodorum... censes superstitiosos fuisse, Cic. N. D. 1, 42, 117 : nisi forte etiam illi Semproniano senatus consulto me censes adfuisse, qui ne Romae quidem fui, id. Fam. 12, 29, 2 : neminem me fortiorem esse censebam, Curt. 8, 14, 42.— `I.1.1.c` Referring to what should take place. With gerundial *inf.-clause* : navis praedatoria, Abs quā cavendum nobis sane censeo, Plaut. Men. 2, 2, 70 : soli gerundum censeo morem, id. Most. 1, 3, 69 : neque vendundam censeo Quae libera est, Ter. Ad. 2, 1, 39; so id. Eun. 4, 4, 53; 5, 8, 42; id. Hec. 4, 4, 94; id. Phorm. 2, 4, 17: ceterum ei qui consilium adferret opem quoque in eam rem adferendam censebant esse, Liv. 25, 11, 14.— With oportere, debere, or an ordinary *inf.-clause* : solam illi me soli censeo esse oportere obedientem, Plaut. Most. 1, 3, 47 : quibus declaraveram, quo te animo censerem esse oportere, et quid tibi faciendum arbitrarer, Cic. Fam. 4, 9, 1 : rursus interrogatus quid ipse victorem statuere debere censeret, Curt. 8, 14, 43 : impudens postulatio visa est, censere... ipsos id (bellum) advertere in se, agrosque suos pro alienis populandos obicere, *to entertain the idea that they should direct that war against themselves and their own lands*, etc., Liv. 21, 20, 4: munere eum fungi prioris censet amici = eum fungi oportere, Hor. Ep. 1, 9, 5 : quae nos quoque sustinere censebat, App. M. 11, p. 253.— By aequum censere with ordinary *inf.clause*, expressed or understood, either = *it is fair* ( *right*) *to do something*, or *something ought* or *should be done* (so very freq. in the comic poets and Livy; rare in other writers): non ego istunc me potius quam te metuere aequom censeo, *I do not think it right to fear him*, etc., Plaut. Capt. 2, 2, 51: quid me aequom censes pro illā tibi dare? *What do you think I should give as a fair price?* etc., id. As. 1, 3, 76: meum animum tibi servitutem servire aequom censui, *I thought it my duty that my mind should*, etc., id. Trin. 2, 2, 27: ecquis est tandem qui vestrorum... aequom censeat poenas dare ob eam rem quod arguatur male facere voluisse? Cato ap. Gell. 6 ($3), 3, 36: quis aequum censeret... receptos in fidem non defendi? Liv. 21, 19, 5; so id. 24, 37, 7; 5, 3, 8; 22, 32, 6.—And without emphasis upon the idea of fairness or right: si sunt ita ut ego aequom censeo, **as I think they ought to be**, Plaut. Stich. 1, 2, 55; so id. Trin. 3, 2, 87; 2, 3, 1; id. Merc. 3, 3, 8; id. Aul. 4, 1, 11; id. Ep. 4, 1, 29; id. Stich. 2, 2, 20; 4, 1, 42: qui aequom esse censeant, nos jam a pueris ilico nasci senes, **who believe that we should be born as old men right from childhood**, Ter. Heaut. 2, 1, 2; so id. ib. 5, 5, 11; id. Ad. 4, 3, 10: qui aequom censeant rem perniciosam utili praeponi, Auct. Her. 2, 14, 22 : (tribuni) intercedebant; senatum quaerere de pecuniā non relatā in publicum... aequum censebant, Liv. 38, 54, 5 : cives civibus parcere aequum censebat, Nep. Thras. 2, 6.— `I.1.1.d` Very freq., esp. in Cic., when a question, rhetorical or real, is addressed to a second person, often referring to erroneous opinions: an fores censebas nobis publicitus praeberier? Plaut. Am. 4, 2, 7 : clanculum istaec te flagitia facere censebas potesse? id. Men. 4, 2, 47 : hicine nos habitare censes? id. Trin. 4, 3, 72 : omnes cinaedos esse censes, tu quia es? id. Men. 3, 2, 48; so id. As. 2, 4, 78; 5, 2, 37; id. Bacch. 4, 6, 41; 5, 2. 82; id. Capt. 4, 2, 66; 4, 2, 74; 5, 2, 16; id. Cas. 2, 6, 29; id. Men. 5, 5, 25: continuo dari Tibi verba censes? Ter. And. 3, 2, 25; so id. ib. 3, 3, 13; 4, 4, 55; id. Heaut. 4, 3, 38; id. Hec. 4, 1, 32; 4, 4, 53; id. Phorm. 5, 6, 35: adeone me delirare censes ut ista esse credam? Cic. Tusc. 1, 6, 10 : nam cum in Graeco sermone haec... non videbantur, quid censes in Latino fore? id. Fin. 3, 4, 15 : quid igitur censes? Apim illum nonne deum videri Aegyptiis? id. N. D. 1, 29, 82 : quis haec neget esse utilia? quem censes? id. Off. 3, 26, 99 : an censes me tantos labores... suscepturum fuisse, si, etc., id. Sen. 23, 82 : an vos Hirtium pacem velle censetis? id. Phil. 12, 4, 9; so id. Brut. 50, 186; 85, 294; id. Tusc. 1, 5, 10 *fin.*; 2, 4, 11; 3, 13, 27; id. Fin. 1, 10, 34; id. N. D. 1, 8, 20; 1, 28, 78; 1, 44, 122; id. Leg. 2, 10, 23; id. Div. in Caecil. 16, 54; id. Phil. 1, 6, 13; 4, 3, 7; 7, 4, 14; 11, 1, 3; 11, 5, 10; 12, 3, 7; 12, 6, 13; 12, 8, 21; 12, 9, 22; 13, 2, 4; 14, 4, 10; id. Att. 10, 11, 4: quid censes munera terrae?... quo spectanda modo, quo sensu credis et ore? Hor. Ep. 1, 6, 5 sqq.; so id. ib. 2, 2, 65; Lucr. 1, 973 (with *obj.inf.*).—With conditional period inst. of an *inf.-clause* : num censes faceret, filium nisi sciret eadem haec velle, Ter. And. 3, 3, 46.— Sometimes censemus? is used in the same way as censes? Cic. Tusc. 1, 2, 4; id. Off. 2, 7, 25; id. Fam. 4, 9, 2.— `I.1.1.e` With an *inf.clause* understood: itane tu censes? *Pa.* Quid ego ni ita censeam? Plaut. Mil. 4, 3, 27: quid ergo censes? *Tr.* Quod rogas, Censeo, id. Rud. 4, 8, 7 sq.: quid illum censes? (i. e. eo loco facere?) Ter. And. 5, 2, 12: quid illas censes? (i. e. posse dicere), id. Ad. 4, 5, 22; so Plaut. Curc. 1, 1, 59; Ter. Heaut. 3, 3, 9; 5, 3, 21.—So, very freq. in the comic poets, censeo, *absol.*, as an approving answer; also sic censeo, istuc censeo, ita censeo (Cic.) to be variously rendered: ego divinam rem intus faciam... *So.* Censeo, *that will be right!* Plaut. Am. 3, 3, 11: auscultemus quid agat: *Ph.* Sane censeo, *so we will*, *indeed*, id. Curc. 2, 2, 29: quid si recenti re aedis pultem? *Ad.* Censeo, *do so!* id. Poen. 3, 4, 18: quin eloquamur? *Ag.* Censeo, hercle, patrue, id. ib. 5, 4, 93: patri etiam gratulabor? *Tr.* Censeo, *I think so* (and after answering several questions with censeo): etiamne complectar ejus patrem? *Tr.* Non censeo. *Pl.* Nunc non censet quom volo, id. Rud. 4, 8, 6 sqq.; id. Ps. 2, 2, 69; id. Stich. 5, 4, 53; id. Truc. 2, 4, 73; id. Cas. 4, 3, 14; Ter. Eun. 2, 1, 11; id. Heaut. 3, 3, 27: male habeas! *Mu.* Sic censeo, Plaut. Men. 4, 1, 11: aliquem arripiamus, etc.: *Ly.* Hem, istuc censeo, id. Merc. 3, 3, 19 (cf.: prorsus ita censeo, referring to general questions, as in D., Cic. Leg. 2, 10, 23); once similarly censeas: Quid gravare? censeas! **Say yes**, Plaut. Stich. 3, 2, 22.— `I.A.2` *To resolve*, as a merely mental act, with gerundial *inf.-clause* (rare; cf. II. B.): quibus rebus cognitis, Caesar maturandum sibi censuit, *resolved to hasten*, lit., *thought he must hasten* ( = statuit, existimavit), Caes. B. G. 7, 56 *init.* : censuimus igitur amplius quaerendum, Gell. 12, 14, 7.— `I.A.3` *To consider*, i. e. after carefully weighing the circumstances, with *inf.-clause* (rare): sed cum censerem... me et periculum vitare posse, et temperatius dicere... ea causa mihi in Asiam proficiscendi fuit, Cic. Brut. 91, 314.— `I.A.4` = pu tare, habere, judicare, *to consider as*, *to hold*, with two acc., or *inf.-clause.* `I.1.1.a` With double *acc.* : quom dispicias tristem, frugi censeas (i.e. eum), **you would consider him thrifty**, Plaut. Cas. 3, 2. 32: auxilio vos dignos censet senatus, **considers you worthy of help**, Liv. 7, 31, 2 : has... indagines cuppediarum majore detestatione dignas censebimus si, etc., Gell. 7 (6), 16, 6 : cum Priscum nobilitas hostem patriae censuisset, *judged*, *declared him the enemy*, etc., Aur. Vict. Caes. 29, 4.— `I.1.1.b` In the *pass.* with nom. and *inf.*, = haberi (in Manil. and Gell.): praeter illas unam et viginti (comoedias) quae consensu omnium Plauti esse censebantur, Gell. 3, 3, 3 : quae terrenā censentur sidera sorte (i. e. esse), **are considered as being of the terrestrial kind**, Manil. 2, 226; so id. 2, 293; 2, 653; 2, 667; 3, 96; so, sub aliquo censeri, *to be considered as being under one* ' *s influence*, id. 4, 246; 4, 705; cf. id. 3, 598 (with *per*).— `I.A.5` *To wish*, with *subj.-clause* or *ne* (in App.): de comā pretiosi velleris floccum mihi confestim adferas censeo, App. M. 6. p. 117: censeo ne ulla cura os percolat, id. Mag. p. 411. 7377#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7376#censeo2#censeo, ēre, = succenseo, `I` *to be angry* : ne vobis censeam, si, etc., Varr. ap. Non. p. 267, 24. 7378#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7377#censio#cēnsĭo, ōnis, f. 1. censeo (only anteand post-class.). `I` *An estimating*, *taxing*, esp. *censor* ' *s estimating*, *rating*, *appraising* : capitis, Gell. 16, 10, 13 : Servi Tulli, id. 10, 28, 2; cf. Varr. L. L. 5, § 81; Paul. ex Fest. p. 65, 9 Müll.— `I.B` *The punishment*, *chastisement* ( *of the censor*); cf.: censionem facere dicebatur censor, quom multam equiti irrogabat, Paul. ex Fest. p. 54, 5 Müll.—Hence, in the lang. of comedy: censio bubula, **a scourging**, Plaut. Aul. 4, 1, 15.— `II` *A severe opinion*, *judgment* : de nostris epistulis, Symm. Ep. 1, 3; Ambros. Abrah. 2, 1, 1.— `I.B` *The expression of opinion* : adsum equidem, ne censionem semper facias, *that you be not forever saying* censeo, Plaut. Rud. 4, 8, 9. 7379#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7378#censitio#censītĭo, ōnis, f. 1. censeo, censītus. * `I` *A taxing*, *tax*, *tribute* : levare, Spart. Pescenn. Nigr. 7 *fin.* — `II` *A declaration of the will*, *a command* : Vespasiani censitione et jussu, Front. Colon. p. 146 Goes. 7380#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7379#censitor#censītor, ōris, m. id., in the provinces, `I` *the magistrate presiding over the rating of citizens* ( = censor), Dig. 41, 1, 30; 50, 15, 4; Cod. Th. 6, 3, 2; Inscr. Orell. 208 al. 7381#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7380#censitus#censītus, a, um, = census, v. 1. censeo. 7382#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7381#censor#censor, ōris, m. 1. censeo; cf. also Umbr. censtur; Sanscr. canster, leader, governor, `I` *a censor*, *a Roman magistrate*, of whom there were two, chosen orig. every five, and afterwards every one and a half years, who at first only had the charge of the Roman people and their property, in respect to their division according to rank or circumstances; but gradually came to the exercise of the office of censor of morals and conduct, and punished the moral or political crimes of those of higher rank by consigning them to a lower order (senatu movebant, equiti equum adimebant, civem tribu movebant, in aerarios referebant, aerarium faciebant, etc.; cf aerarius, A. b., which punishment of the censor, whether inflicted in consequence of a judicium turpe, acc. to a tribunal authorized therefor, or in accordance with the decision of the censors themselves, was called animadversio censoria or ignominia = ἀτιμία). They also, even from the most ancient times, let out the tolls, public saltworks, the building and repairing of public works, the procuring of victims for public sacrifice, etc.; cf. Cic. Leg. 3, 3, 7; Liv. 4, 8, 7; Nieb. Röm. Gesch. 2, p. 446 sq.; Dict. of Antiq., art. censor.—Also in the Roman colonies and provinces there were censors, Cic. Verr. 2, 2, 53, § 131; and id. ib. 2, 2, 56, § 138 sq.: censor, id. Clu. 14, 41; Liv. 29, 15, 10; 29, 37, 7 (in later Lat. called censitor, q. v.).— `II` Trop., *a rigid judge of morals*, *a censurer*, *critic* : pertristis quidam patruus, censor, magister, Cic. Cael. 11, 25 : castigator censorque minorum, Hor. A. P. 174 : cum tabulis animum censoris sumet honesti, id. Ep. 2, 2, 110; Ov. P. 4, 12, 25: factorum dictorumque, Sen. Vit. Beat. 20, 4 : servis erilis imperii non censor est, sed minister, id. Exc. Contr. 3, 9, 4 : Sallustius gravissimus alienae luxuriae objurgator et censor, Macr. S. 2, 9, 9.—As *fem.* : ita fides prompta dura sui censor est, Ambros. Ep. 10, 83. 7383#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7382#Censorinus#Censōrīnus, i, m. `I` *A cognomen in the* gens Marcia, Cic. Brut. 90, 311 al.— `II` *A grammarian of the third century*, whose work, De Die Natali, is extant. 7384#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7383#censorius#censōrĭus, a, um, adj. censor, `I` *of* or *pertaining to the censor*, *censorial* : tabulae, **the lists of the censor**, Cic. Agr. 1, 2, 4 : lex, **a contract for leasing buildings**, Cic. Verr. 2, 1, 55, § 143; *public revenues*, id. Prov. Cons. 5, 12; id. Q. Fr. 1, 1, 12, § 35 (the same: locatio, Cic. Verr. 2, 3, 6, § 12); sometimes, also, *the order*, *decisions of the censor* (concerning the divisions of the people, taxes, public buildings, etc.), id. Rab. Perd. 5, 15; Varr. R. R. 2, 1, 16: edictum (de rhetoribus Latinis), Suet. Rhet. 1 : severitas, Cic. Clu. 46, 129; cf. id. Pis. 5, 10: animadversio atque auctoritas, id. Clu. 42, 117 and 119; cf. animadversio, id. ib. 46, 129 *fin.* : nota, Liv. 24, 18, 9; Quint. 5, 11, 13; 5, 13, 32 (cf. Cic. Clu. 46, 129: censoriae severitatis nota): opus, *a fault* or *crime which was followed by the punishment of the censor*, Cic. de Or. 2, 90, 367; Suet. Caes. 41; Gell. 4, 12, 1; 14, 7, 8; for which also, probrum, Plin. 18, 3, 3, § 10; but censorium opus, **the punishment inflicted by the censor**, Col. 12, praef. *fin.* : homo, **any one who had been censor**, Cic. de Or. 2, 90, 367.—Hence, Cato Censorius, Quint. 12, 1, 35.— `II` Trop., *rigid*, *severe* : gravitas, Cic. Cael. 15, 35 : virgula, Quint. 1, 4, 3 : lima, Mart. 5, 80, 12. 7385#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7384#censualis#censŭālis, e, adj. census, `I` *of or pertaining to a census* (in late and jurid. Lat.): forma, Dig. 50, 15, 4 : vincula, ib.: professiones, ib. 50, 4, 18.— `II` *Subst.* : censŭ-āles, ium, m. `I.A` *Those who make out the censor* ' *s lists*, Capitol. Gord. 12; Cod. Th. 8, tit. 2; Symm. Ep. 10, 43.— `I.B` *The censor* ' *s lists*, Tert. Apol. 19. 7386#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7385#censum#censum, i, n. 1. censeo, = 2. census, II. c., `I` *wealth*, *riches*, Cic. ap. Non. p. 202, 23 (IV. 2, p. 456 Orell.). 7387#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7386#censura#censūra, ae, f. censor. `I` *The office of censor*, *censorship*, Liv. 4, 8, 2; 4, 24, 3 sq.; 9, 34, 16 sq.; 9, 46, 10 et saep.; Cic. Inv. 1, 30, 48; Plin. 14, 4, 5, § 44; Ov. F. 6, 647 et saep.—Prov.: dat veniam corvis, vexat censura columbas, Juv. 2, 63.— `II` Trop. `I.A` *A judgment*, *opinion*, in gen. (prob. not ante-Aug.), Ov. R. Am. 362: vivorum, Vell. 2, 36, 3 : vini, Plin. 14, 6, 8, § 72 : culinarum, id. 9, 54, 79, § 169 : cachinni, Juv. 10, 31 : de omni scripto (Senecae) judicium censuramque facere, Gell. 12, 2, 2. — `I.B` *A severe*, *rigid judgment*, *severity* : parentis, Treb. Gall. 3; Capitol. M. Aur. 22. 7388#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7387#census1#census, a, um, Part., from 1. censeo. 7389#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7388#census2#census, ūs, m. 1. censeo. `I` *A registering and rating of Roman citizens*, *property*, etc., *a census;* cf. Liv. 1, 42, 5; Dig. 50, 15, and the compendiums referred to under censor: habere, Cic. Verr. 2, 2, 53, § 131 : agere, Liv. 3, 22, 1; 40, 46, 8; Suet. Aug. 27; id. Tib. 21: facere, Gell. 10, 28, 1 : censere, cf. censeo: censu prohibere, **to refuse one admittance into the lists of citizens**, Cic. Sest. 47, 101; so, censu excludere, Liv. 45, 15, 4 : manumissio censu, i. e. **when a slave was enrolled in the census at the request of his master**, Just. Inst. 1, 5, 1.— Hence, `II` Meton. `I.A` *The register of the census*, *the censor* ' *s lists*, P. Afr. ap. Gell. 7, 11, 9; Cic. Balb. 2, 5; id. Arch. 5, 11; id. Cael. 32, 78; Liv. 39, 44, 2; Dig. 50, 15, 4; 22, 3, 10.— `I.B` *The registered property of Roman citizens* : census senatorum (800, 000 sesterces), Suet. Aug. 41; id. Vesp. 17: census equester (400, 000 sesterces), id. Caes. 33; id. Aug. 40; cf. Juv. 14, 326.— `I.C` *Wealth*, *riches*, *property*, *possessions*, in gen. ( = divitiae, opes): homo egens, sine censu, Cic. Fl. 22, 52; so Hor. C. 2, 15, 13; id. S. 2, 3, 324; Ov. F. 1, 217; id. M. 3, 588; 8, 846; Plin. 14, prooem. § 5; Tac. A. 2, 37; Suet. Ner. 38; 44 al.: exiguus, Hor. Ep. 1, 1, 43 : tenuis, id. ib. 1, 7, 56 : opimo onerare digitos, Plin. 33, 1, 6, § 22.— Poet., = pretium, munera, *rich presents*, *gifts*, Ov. M. 7, 739.— `I.A.2` Trop. : censu Tullius oris ( *by eloquence*) Emeritus caelum, Manil. 1, 792; cf. id. 1, 12; 3, 71. 7390#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7389#centaureum#centaurēum or -ĭon, i, n. (access. form centaurĭa, ae, f., App. Herb. 34 and 35), = κενταύρειον and κενταύριον, `I` *centaury*, *a plant of two kinds* : majus, Centaurea centaurium, Linn.; and minus, Gentiana centaurium, id.; Plin. 25, 6, 30, § 66: ferum, Lucr. 2, 401 : tristia, id. 4, 124 : Thessala, Luc. 9, 918; Verg. G. 4, 270. 7391#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7390#Centaureus#Centaurēus, a, um, adj. Centaurus, `I` *pertaining to a Centaur*, *of the Centaurs* : rixa, Hor. C. 1, 18, 8. 7392#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7391#Centauricus#Centaurĭcus, a, um, adj. id., `I` *of* or *pertaining to a Centaur* : lustra, Stat. Achill. 1, 266. 7393#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7392#centaurion#centaurion, ii, v. centaureum. 7394#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7393#centauris#centauris, ĭdis, f., = κενταυρίς, `I` *a species of* centaureum, Plin. 25, 6, 32, § 69. 7395#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7394#Centauromachia#Centaurŏmăchĭa, ae, f., `I` *a fictitious name of a part of Thessaly*, Plaut. Curc. 3, 75. 7396#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7395#Centaurus#Centaurus, i, m., = Κένταυρος, `I` *a Centaur; the Centaurs were wild people in the mountains of Thessaly*, *who fought on horseback;* acc. to the fable, monsters in Thessaly of a double form (the upper parts human, the lower those of a horse), sons of Ixion and of a cloud in the form of Juno (hence nubigenae, Verg. A. 7, 674), Lucr. 5, 876; 5, 889; Ov. M. 9, 191; 12, 219 sq.; Verg. G. 2, 456; id. A. 7, 675; Hor. C. 4, 2, 15 al.; Jul. Val. Rer. Gest. Alex. 1, 13 (21): nobilis, i. e. Chiron, Hor. Epod. 13, 11; cf. bimembris, v. Lapithae.—As figure-head of a ship, Verg. A. 10, 195.— `II` *A constellation in the southern heavens*, Hyg. Astr. 2, 38; 3, 37; Cic. Arat. 203 sq.; Manil. 1, 408.— `III` *The name of a ship* (hence, sc. navis, *fem.*): magna, Verg. A. 5, 122. 7397#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7396#centenarius#centēnārĭus, a, um, adj. centeni, `I` *consisting of a hundred*, *relating to a hundred* : numerus, Varr. L. L. 5, § 86 Müll., p. 26 Bip.: grex, id. R. R. 2, 4, 22; 3, 6, 6: pondera, Plin. 7, 20, 19, § 83 : ballistae, *throwing stones weighing a hundred pounds*, Lucil. ap. Non. p. 555, 25: fistula, **of a hundred inches**, Vitr. 8, 7; Front. Aquaed. 29; 62; Pall. Aug. 12: basilicae, **a hundred feet long**. Capitol. Gord. 32 : rosae, i. e. **hundred-leaved**, Tert. Cor. Mil. 14 : libertus, **possessed of a hundred thousand sesterces**, Dig. 37, 14, 16; cf. Just. Inst. 3, 8 2: cenae, *of a hundred* asses, Paul. ex Fest. p. 54 Müll.; cf. Tert. Apol. 7 (but in Ann. 2, p. 97 is to be read centimanos, acc. to Lachm. ad Lucr. 2, p. 107). — `II` *Subst.* : Centēnārĭi, ōrum, m., = centuriones, Veg. Mil. 2, 13. 7398#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7397#centeni#centēni, ae, a (among the poets and in post-class. prose also in sing.; cf.: bini, terni, etc.; `I` *gen. plur.* centenūm, like binūm, etc., Plin. 7, 49, 50, § 163 sq. al.), *num. distrib.* [centum], *a hundred each*, *a hundred* : illos centeni quemque sequuntur juvenes, Verg. A. 9, 162 : centum bracchia Centenaeque manus, id. ib. 10, 566 : centenos sestertios militibus est pollicitus, Hirt. B. Alex. 48 : centena sestertia, Cic. Par. 6, 3, 49 : vicies centena milia passuum, etc., Caes. B. G. 5, 13.—In sing., Verg. A. 10, 207; Mart. 8, 45; Stat. S. 4, 4, 43; Pers. 5, 6.— `II` *Subst.* : centēna, ae, f. (sc. dignitas). = centurionatus, *a dignity in the imperial court*, Cod. Th. 10, 7, 1 al. —; `I.B` centēnum, i, n., *a kind of grain*, = secale (because it bears a hundredfold), Edict. Diocl. p. 27; cf. Isid. Orig. 17, 3, 12, and Plin. 18, 16, 40, § 141. 7399#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7398#centenionalis#centēnĭōnālis nummus, `I` *a small coin*, Cod. Th. 9, 23, 1 and 2. 7400#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7399#centesimo#centēsĭmo, āre, v. a. centesimus, `I` *to take out every hundredth* for punishment, *to centesimate* : milites, Capitol. Macr. 12. 7401#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7400#centesimus#centēsĭmus, a, um, `I` *num. ordin.* [centum], *the hundredth* : pars, Plaut. Mil. 3, 1, 166 : lux ab interitu Clodii, Cic. Mil. 35, 98 al. — `I.B` *Subst.* : centēsĭma, ae, f. (sc. pars), *the hundredth part of a thing*, as a revenue, tax, a percentage: rerum venalium, Tac. A. 1, 78; cf. id. ib. 2, 42.—And of interest, 1 per cent. monthly; therefore, acc. to our manner of computing interest, 12 per cent. annually, Cic. Att. 5, 21, 11 sq.; Sen. Ben. 7, 10: binae, Cic. Verr. 2, 3, 70, § 165.— `II` For centuplex, *a hundredfold* : frux, Plin. 5, 4, 3, § 24 : grano, id. 18, 16, 40, § 141; cf. Varr. R. R. 1, 44, 2. 7402#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7401#centiceps#centĭceps, cĭpĭtis, adj. centum-caput, `I` *hundred-headed* : belua, i. e. Cerberus, Hor. C. 2, 13, 34. 7403#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7402#centiens#centiens or centies, adv. centum, `I` *a hundred times* : eadem imperare, Plaut. As. 2, 4, 16 : dictum, Ter. Heaut. 5, 1, 8 : sestertium centiens et octogiens (sc. milia), Cic. Pis. 35, 86 : circiter centies sestertium, Nep. Att. 5, 2. 7404#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7403#centifidus#centĭfĭdus, a, um, adj. centum-findo, `I` *divided into a hundred parts*, or, in gen., *into a great many parts* : iter, Prud. adv. Symm. 2, 888. 7405#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7404#centifolia#centĭfŏlĭa centum-folium rosa, `I` *the hundred-leaved rose*, Plin. 21, 4, 10, §§ 17 and 18. 7406#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7405#centigranium#centĭgrānĭum centum-granum triticum, `I` *wheat that has a hundred grains*, Plin. 18, 10, 21, § 95. 7407#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7406#centimalis#centĭmālis κέντημα fistula, `I` *a surgical instrument*, *a trocar;* Fr. trois quarts, Veg. 2, 15, 4; 2, 5, 24. 7408#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7407#centimanus#centĭmănus, ūs (cf. Prisc. p 718 P.; Lachm. ad Lucr. 2, p. 107), adj. centum-manus, `I` *having a hundred hands*, an epithet of Gyges, Hor. C. 2, 17, 14; of Typhoeus, Ov. M. 3, 303 : infantes centimanos, Arn. 2, p. 97, acc. to Lachm. l. l. (al. centenarios). 7409#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7408#centimeter#centĭmĕter, tri, m. centum-metrum, `I` *he who employs a hundred*, or, in gen., *very* *many metres* : Terentianus, Sid. Carm. 9, 265. 7410#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7409#centimetrum#centĭmetrum, i, n. centum-metrum, `I` *the title of a metrical writing of Servius* in Putsch. p. 1817 sq. 7411#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7410#centinodius#centĭnōdĭus, a, um, adj. centum-nodus, `I` *with a hundred knots* : herba (an unknown plant), Marc. Emp. 31. 7412#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7411#centipeda#centĭpĕda or centŭpĕda, ae, f. centum-pes, `I` *a centipede*, *a worm*, *called also* millepeda or multipeda, Plin. 29, 6, 39, § 136; 30, 6, 16, § 47; Arn. 2, p. 79 (in Isid. Orig. 12, 4, 33, centupeda). 7413#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7412#centipellio#centĭpellĭo, ōnis, m. centum-pellis, `I` *the second maw of ruminating animals*, Plin. 28, 9, 42, § 150. 7414#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7413#centipes#centĭpēs, pĕdis, adj. centum-pes, `I` *hundred-footed* : scolopendrae, Plin. 9, 43, 67, § 145. 7415#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7414#centiplex#centĭplex, v. centuplex. 7416#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7415#cento1#cento, ōnis, m. κέντρων, `I` *a garment of several bits* or *pieces sewed together*, *a rag-covering*, *patchwork*, etc., Cato ap. Fest. s. v. prohibere, p. 234 Müll.; id. R. R. 2, 3; 10, 5; Lucil. ap. Non. p. 176, 1; Sisenn. ib. p. 91, 27; Caes. B. C. 2, 9; 3, 44 *fin.*; Dig. 33, 7, 12.— `I..2` Esp., *a cap worn under the helmet*, Amm. 19, 8, 8.— `I.B` Prov.: centones sarcire alicui, **to impose upon by falsehoods**, Plaut. Ep. 3, 4, 19.— `II` *The title of a poem made up of various verses of another poem*, *a cento;* so the Cento Nuptialis of Ausonius (the thirteenth of his Idyls), etc., Isid. Orig. 1, 38, 25; Tert. Praescr. 39. 7417#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7416#Cento2#Cento, ōnis, m., `I` *a Roman cognomen*, Cic. Sen. 14, 50. 7418#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7417#Centobriga#Centobrīga, ae, f., `I` *a town of the Celtiberi in Spain*, Val. Max. 5, 1, 5.—Hence, Centobrīgenses, ĭum, m., *the inhabitants of Centobriga*, Val. Max. 5, 1, 5. 7419#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7418#centoculus#centŏcŭlus, i, m. centum-oculus, `I` *hundred-eyed*, or *with a multitude of eyes* : Argus, Hier. in Ezech. 1, 1. 7420#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7419#centonarius#centōnārĭus, a, um, adj. 1. cento, `I` *of* or *pertaining to patchwork* : mos, Tert. Praescr. 39 : VESTIARIVS, Inscr. Orell. 4296. — `II` *Subst.* : centōnārĭus, ii, m., *a maker of patchwork*, *a dealer in rags*, Petr. 45; Cod. Th. 14, 8; 16, 10 al. 7421#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7420#centralis#centrālis, e, adj. centrum, `I` *in the middle*, *central* : terra, Plin. 2, 23, 21, § 86. 7422#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7421#centratus#centrātus, a, um, adj. id., `I` *in the middle* or *centre*, *central*, Fulg. Myth. 1, 11. 7423#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7422#centrinae#centrĭnae, ārum, m., = κεντρίναι, `I` *a kind of beetle* or *wasp*, Plin. 17, 27, 44, § 255. 7424#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7423#Centrones#Centrōnes, um, m., = Κέντρωνες, `I` *a people of Gaul.* `I` In Gallia Narbonensis, now *Centron*, *in the valley Tarantaise*, Caes. B. G. 1, 10; Plin. 3, 20, 24, § 135.—Hence, Centronicae Alpes, Plin. 11, 42, 97, § 240.— `II` In Gallia Belgica, near *Courtray*, acc. to Reich. *Thorout*, not far from Brügge, Caes. B. G. 5, 39. 7425#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7424#centrosus#centrōsus, a, um, adj. centrum, `I` *in the central point.* scobe, i. e. *inward*, *internal*, Plin. 37, 7, 26, § 98. 7426#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7425#centrum#centrum, i, n., = κέντρον (a prickle, sharp point). `I` Centrum circini, *the stationary foot of the compasses*, *around which the other is carried in making a circle*, Vitr. 3, 1; 9, 5.—Hence, `II` Meton. `I.A` *The middle point of a circle*, *the centre*, Vitr. 3, 1; 9, 1; Plin. 2, 15, 13, § 63; 2, 19, 17, § 81 et saep.—In plur. : solis terraeque centra, Plin. 18, 29, 69, § 281 (in Cic. Tusc. 1, 17, 40, used as a Greek word).— `I.B` *A kernel*, *a hard knot in the interior of wood*, *precious stones*, etc., Plin. 16, 39, 76, § 198; 37, 2, 10, § 28; 37, 9, 39, § 120 al. 7427#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7426#centum#centum, indecl. `I` *num.* [Sanscr. catam; Gr. ἑ.κα.τόν; Goth. hund]. `I` *A hundred* : dies, Cic. Mil. 22, 60 : et septem anni, id. Sen. 5, 13.— `II` Poet., for *an indefinite*, *large number* : mihi si linguae centum sint, oraque centum, Verg. G. 2, 43 : centum clavibus servata, Hor. C. 2, 14, 26 : centum puer artium, id. ib. 4, 1, 15 : jugera, id. S. 1, 1, 50 : greges, id. C. 2, 16, 33 : cyathi, id. ib. 3, 8, 14 : chlamydes. id. Ep. 1, 6, 41 al.; cf. Quint. 7, 10, 8; and, ludi, Tib. 1, 7, 49 Huschk. 7428#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7427#Centumalus#Centumălus, i, m., `I` *a Roman cognomen*, Cic. Off. 3, 16, 66. 7429#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7428#centum capita#centum căpĭta, `I` *a plant*, *also called* erynginm, Plin. 22, 8, 9, § 20.—Also cen-tum căput, Plin. 1, epit. 22, n. 9. 7430#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7429#Centum Cellae#Centum Cellae or Centumcellae, ārum, f., `I` *a seaport town in Etruria*, now *Civita Vecchia*, Plin. Ep. 6, 31, 1. 7431#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7430#Centumgeminus#Centum -gĕmĭnus, a, um, adj., `I` *a hundreafoid*, poet. epithet of the hundredarmed Briareus, Verg. A. 6, 287 Serv.; cf. Macr. S. 5, 14, 8; and of the hundred-gated Thebes, Val. Fl. 6, 118. 7432#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7431#centumpeda#centum-pĕda, ae, m. pes, `I` *hundredfooted*, Aug. Civ. Dei, 7, 11. 7433#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7432#centumpondium#centumpondĭum or centŭpondĭ-um, ii, n. centum-pondus, `I` *a weight of a hundred pounds*, Plaut. As. 2, 2, 37; Cato, R. R. 13 *fin.* 7434#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7433#centumvir#centumvir, v. centumviri. 7435#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7434#centumviralis#centumvĭrālis, e, adj. centumviri, `I` *of* or *pertaining to the centumviri* : judicium, Cic. Caecin. 18, 53; id. de Or. 1, 39, 177; Quint. 11, 1, 78; Suet. Vesp. 10: causae, Cic. de Or. 1, 38, 173; Quint. 5, 2, 1 Spald.; Gell. 16, 10, 8: hasta, Suet. Aug. 36 : lis, id. Rhet. 6. 7436#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7435#centumviri#centum -vĭri or centum vĭri, ōrum, m., `I` *a college* or *bench of judges chosen annually for civil suits*, *especially those relating to inheritances; consisting of* 105 (in the time of the emperors, of 180) *persons*, Cic. de Or. 1, 38, 175; id. Caecin. 24, 67; Quint. 3, 10, 3; 4, 2, 5 Spald.; 4, 1, 57; 7, 4, 10; Suet. Aug. 36; id. Dom. 8; Plin. Ep. 6, 33 al.; cf. Fest. s. v. centumviralia, pp. 54 and 64 Müll., and Dict. of Antiq.—Such a college at Perusia, Inscr. Orell. 3719; at Veii, ib. 108; 3448; 3706 al. 7437#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7436#centunculus#centuncŭlus, i, m. dim. 1. cento. `I` *A small patch* or *patchwork*, Sen. Ep. 80, 8; App. M. 1, p. 104 al.— `I.B` Esp., *a partycolored saddle-cloth*, Liv. 7, 14, 7 Weissenb. — `II` *A plant*, *bind-weed*, *knotweed* : Polygonum convolvulus, Linn.; Plin. 24, 15, 88, § 138; as *fem.*, id. 26, 11, 66, § 105. 7438#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7437#centuplex#centŭplex (in MSS. also centĭplex), plĭcis, adj. centum-plico, `I` *a hundredfold* : murus, Plaut. Pers. 4, 4, 11 (where Fleck. Krit. Misc. p. 36, would read centupulus; cf. centuplus): fructus, Prud. Cath. 7, 220 : centuplicem ferre frugem, Juvenc. Hist. Sacr. 2, 799. 7439#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7438#centuplico#centū^plĭco, 1, v. a. id., `I` *to increase a hundredfold* : populum, Vulg. 2 Reg. 24, 3. —Hence, centŭplī^cātus, a, um, Part., *increased a hundredfold*, *centuple* : fructus, Prud. Contr. Symm. 2, 1050.— *Subst.* : cen-tŭplī^cāta, ōrum, n., *a hundredfold* : capere, Juvenc. Hist. Sacr. 3, 548.—And adv. : centŭplĭcātō vēnire, *to be sold a hundred times dearer*, Plin. 6, 23, 26, § 101. 7440#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7439#centuplus#centū^plus, a, um, adj. centum-plus, `I` *hundredfold*, *centuple* (eccl. Lat.): fructus, Vulg. Luc. 8, 8 : fenoris usus, Alcim. Avit. ad Sor. 365 : augere populum suum centuplum, Vulg. 1 Par. 21, 3.—As *subst.* : centū^plum, i, n., *a hundredfold* : accipere, Aug. Civ. Dei, 20, 7; Vulg. Matt. 19, 29: invenire, id. Gen. 26, 12 : reddere alicui, Salv. adv. Avar. 3, 17. 7441#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7440#centupondium#centŭpondĭum, v. centumpondium. 7442#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7441#centuria#centŭrĭa, ae, f. centum, orig., `I` *an assemblage* or *a division consisting of a hundred things of a kind;* hence in gen., *any division*, even if it consists not of a hundred. `I` In agricult., *a number of acres of ground*, Varr. L. L. 5, 4, 10, § 35; cf. id. R. R. 1, 10 *fin.*; 18, 5; Col. 5, 1, 7; Hyg. Lim. p. 154 Goes.— `II` In milit. lang., *a division of troops*, *a century*, *company* : centuriae, quae sub uno centurione sunt, quorum centenarius justus numerus, Varr. L. L. 5. 16, 26, § 88, p. 26 Bip.: centuriae tres equitum, Ramnenses, Titienses, Luceres, Liv. 1, 13, 8 : in legione sunt centuriae sexaginta, manipuli triginta, cohortes decem, Cincius ap. Gell. 16, 4, 6; cf. Veg. Mil. 2, 13 sq.; Caes. B. C. 1, 64; 3, 91; Sall. J. 91, 1.— `III` Of the Roman people, *one of the one hundred and ninety-three orders into which Servius Tullius divided the Roman people according to their property*, *a century*, Cic. Rep. 2, 22, 39 sq. Moser; Liv. 1, 43, 1 sq.; cf. Dion. Halic. 4, 16 sq.; Nieb. Röm. Gesch. 1, p. 477 sq.—Hence the assemblies in which they voted acc. to centuries were called comitia centuriata; v. 1. centurio. The century designated by lot as voting first was called centuria praerogativa, Cic. Planc. 20, 49; v. praerogativus; cf. Dict. of Antiq. 7443#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7442#centurialis#centŭrĭālis, e, adj. centuria, `I` *pertaining to a century.* `I..1` In agriculture: lapides, *boundary stones for single centuries*, Auct. Lim. p. 298 Goes.— `I..2` In the division of the people: civis, *appointed to* or *placed in any century*, Fest. s. v. ni quis scivit, p. 177 Müll.— `I..3` In milit. lang.: vitis, Macr. S. 1, 23, 16. 7444#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7443#centuriatim#centŭrĭātim, adv. id.. `I` *By companies* or *centuries*, Caes. B. C. 1, 76 Oud. *N. cr.* : centuriatim citare populum, Liv. 6, 20, 10 : tributim et centuriatim descriptis ordinibus, Cic. Fl. 7, 15.—* `II` Trop., *in masses* or *crowds*, *by hundreds*, Pompon. ap. Non. p. 18, 12 (Com. Rel. v. 153 Rib.). 7445#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7444#centuriatio#centŭrĭātĭo, ōnis, f. 1. centurio, `I` *a dividing into centuries.* only in the Agrimensores, Hyg. Lim. p. 206 Goes. 7446#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7445#centuriatus1#centŭrĭātus, a, um, Part., from 1. centurio. 7447#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7446#centuriatus2#centŭrĭātus, ūs, m. 1. centurio. `I` *A division into centuries*, Liv. 22, 38, 3. — `II` [2. centurio.] *The office of centurion*, Cic. Imp. Pomp. 13, 37; id. Pis. 36, 88; Suet. Gram. 24. 7448#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7447#centurio1#centŭrĭo, āvi, ātum, 1, v. a. centuria, `I` *to divide into centuries* (acc. to centuria, I.). `I` Of land: agrum, Hyg. Lim. p. 195 Goes.; cf. Fest. p. 53 Müll.— `II` Of the army (only of infantry; cf. decurio), *to arrange in centuries*, *assign to companies* : cum homines in tribunali Aurelio palam conscribi centuriarique vidissem, Cic. Red. Quir. 5, 13 : rem gerit palam (Octavius); centuriat Capuae; dinumerat. Jam jamque vides bellum, id. Att. 16, 9 *fin.* : juventutem, Liv. 25, 15, 9 : seniores quoque, id. 6, 2, 6; 29, 1, 2: equites decuriati, centuriati pedites, id. 22, 38, 3; so id. 10, 21, 4: Juventus Romana... equis delapsa se ipsam centuriavit, i. e. **reduced to infantry**, Val. Max. 3, 2, n. 8: mulus centuriatus, for *carrying provisions*, Aur. ap. Vop. Aur. 7, 7.— `I.B` Facetiously: eripiam ego hodie concubinam militi, Si centuriati bene sunt maniplares mei, Plaut. Mil. 3, 2, 3; cf. id. Curc. 4, 4, 29.— `III` Of the people in the meeting of the council, only *part. perf.* : comitia centuriata, *in which all the Roman people voted according to centuries* (this was done in the choice of higher magistrates, in decisions in respect to war and peace, and, until Sulla's time, in questions affecting life or citizenship; cf. Messala ap. Gell. 13, 15, 4; Lael. Felix ib. 15, 27, 4; Cic. Red. Sen. 11, 27), Cic. Leg. 3, 19, 44: quod ad populum centuriatis comitiis tulit, id. Phil. 1, 8, 19; Liv. 3, 55, 3; 8, 12, 15.—Facetiously: Pseudolus mihi centuriata capitis habuit comitia, i. e. **has sentenced me to death**, Plaut. Ps. 4, 7, 134 Lorenz ad loc.—Hence, *P. a.* : centŭrĭā-tus, a, um, *of* or *belonging to the* comitia centuriata: Centuriata lex, *advised in the* comitia centuriata, Cic. Agr. 2, 11, 26. 7449#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7448#centurio2#centŭrĭo (in many inscriptions before the time of Quintilian erroneously aspirated chenturio, like `I` *ch* oronae, prae *ch* ones, etc., Quint. 1, 5, 20; cf. the letter C), ōnis, m. (access. form centŭrĭōnus, like curionus and decurionus, acc. to Fest. p. 49 Müll.) [centuria, II.], *the commander of a century*, *a captain*, *centurion*, occupying a station below the tribunus, Caes. B. G. 1, 40; 2, 25; 6, 39; Cic. Balb. 15, 34; Sall. J. 59, 3; Liv. 2, 27, 6; 7, 41, 5; Hor. S. 1, 6, 73; cf. Dict. of Antiq. 7450#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7449#centurionatus#centŭrĭōnātus, ūs, m. 2. centurio, `I` *the office of a centurion*, Val. Max. 3, 2, ext. 23.— `II` *An election of centurions*, Tac. A. 1, 44. 7451#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7450#Centuripae#Centŭrĭpae, ārum, f. (or perh. -a, ōrum, n.; access. form Centŭrĭpīnum, i, n., Mel. 2, 7, 16), = Κεντόριπα, τά, Thuc., `I` *a very old town in Sicily*, *near Ætna*, now *Centorbi*, Sil. 14, 204 (al. leg. Centări\pe); Plin. 31, 7, 41, § 86.—Hence, `II` Centŭ-rĭpīnus, a, um, adj., *of Centuripœ* : legati, Cic. Verr. 2, 2, 49, § 120 : populus, id. ib. 2, 2, 58, § 143; 2, 3, 45, § 108: crocum, Plin. 21, 6, 17, § 31.—And *subst.* : Centŭrĭpī-ni, ōrum, m., *the inhabitants of Centuripœ*, Cic. Verr. 2, 4, 23, § 50; 2, 3, 45, § 108; Plin. 3, 8, 14, § 91. 7452#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7451#centussis#centussis, is, m. centum-as, `I` *a hundred* asses, Varr. L. L. 5, § 170; 9, § 81; *gen.* centussis, Varr. ap. Gell. 15, 19, 2.— *Abl.* centusse, Pers. 5, 191.— *Plur.* : centussibus, Fest. s. v. peculatus, p. 237 Müll.— Hence, in allusion to the law of Faunius, limiting the expenditure on games: Fauni centussis misellus, Lucil. ap Gell. 2, 24, 4. 7453#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7452#cenula#cēnŭla ( caen- or coen-), ae, f. dim. cena, `I` *a little dinner* : hesterna, Cic. Tusc. 5, 32, 91 : facere cenulas, id. Fam. 9, 24, 2; Suet. Claud. 21: parva, Mart. 5, 78 *fin.* 7454#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7453#Ceos#Ceos, v. Cea. 7455#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7454#cepa#cēpa, v. caepa. 7456#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7455#cepaea#cēpaea, ae. f., = κηπαία, `I` *a plant similar to the portulacca*, *the portulacca-leaved sedum* : Sedum cepaea, Linn.; Plin. 26, 8, 52, § 84. 7457#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7456#cephalaea#cĕphălaea, ae, f., = κεφαλαία, `I` *a continued pain in the head*, *a lasting headache*, Plin. 20, 13, 51, § 135; Cael. Aur. Tard. 2, 1, 28. 7458#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7457#cephalaeota#cĕphălaeōta, ae, m., = κεφαλαιώτης, `I` *a collector of a capitation tax*, Cod. Th. 11, 24, 6. 7459#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7458#cephalalgia#cĕphălalgī^a, or euphon. cĕphăl-argī^a, ae, f., = κεφαλαλγία, `I` *a headache*, Plin. Val. 1, 3; Aem. Mac. cap. de Acidula. 7460#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7459#cephalalgicus#cĕphălalgĭcus (euphon. cĕphăl-argĭcus), a, um, adj., = κεφαλαλγικός, `I` *sick with a headache* : equus, Veg. 1, 25, 2. 7461#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7460#Cephalenia#Cĕphălēnĭa ( -allānia), ae, f., = Κεφαληνία or Κεφαλληνία, `I` *the largest island in the Ionian Sea*, now *Cephalonia*, Mel. 2, 7, 10; Plin. 4, 12, 19, § 54 sq.; Liv. 37, 13, 11; 38, 9, 10; 38, 28, 7; Flor. 2, 9, 4.— `II` Hence, `I...a` Cĕphălēnes, um, m., = Κεφαλῆνες, *the inhabitants of Cephalenia*, Liv. 37, 13, 12; Sil. 15, 305.— `I...b` Cĕphălēnītae, ārum, m., the same, Serv. ad Verg. E. 8, 68. 7462#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7461#cephalicus#cĕphălĭcus, a, um, adj., = κεφαλικός; in medicine, `I` *of* or *relating to the head*, *head-* : emplastrum, Cels. 5, 19, 7; Veg. 6, 28, 1. 7463#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7462#Cephalio#Cĕphălio, ōnis, m., prob. `I` *a slave of Atticus*, Cic. Att. 9, 25 *init.* al. 7464#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7463#cephalo#cĕphălo, ōnis, m., = ἐγκέφαλον, `I` *a palmtree*, Pall. Apr. 5, 2 Schneid. 7465#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7464#Cephaloedis#Cĕphăloedis, is, f. ( Cĕphăloedĭ-um, ii, n., acc. to Prisc. p. 596 P.), = Κεφαλοιδίς Ptol., Κεφαλοίδιον Strab., `I` *a small fortified town in Sicily*, *in the region of Himera*, now *Cefali*, Cic. Verr. 2, 2, 52, § 128 Zumpt *N. cr.;* Plin. 3, 8, 14, § 90.— `II` Hence, `I.A` Cĕphăloedĭtānus, a, um, adj., *of Cephalœdis* : civitas, Cic. Verr. 2, 3, 43, § 103.—And *subst.* : Cĕphăloedĭtā-ni, ōrum, m., *the inhabitants of Cephalœdis*, Cic. Verr. 2, 2, 52, § 130.— `I.B` Cĕphăloe-dĭas, ădis, *adj. fem.*, *of Cephalœdis* : ora, Sil. 14, 252. 7466#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7465#cephalote#cĕphălōtē, ēs, `I` *adj. f.*, = κεφαλωτή, *having a head* (pure Lat. capitata), Ser. Samm. 23, 427. 7467#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7466#Cephalus#Cĕphălus, i, m., = Κέφαλος, `I` *a son of Deïoneus* ( Hyg. Fab. 189) or *of Pandion* ( id. ib. 279), *a grandson of Æolus* (hence, Aeolides, Ov. M. 6, 681), *the husband of Procris*, whom he, when watched by her, unintentionally shot, Ov. M. 6, 681; 7, 665 sq.; 7, 841; Hyg. Astr. 2, 35; Serv. ad Verg. A. 6, 445. 7468#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7467#Cepheis#Cēphēïs, ĭdis, v. Cepheus, II. C. 7469#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7468#Cepheius#Cephēïus, a, um, v. Cepheus, II. A. 7470#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7469#cephenes#cēphēnes, um, m., = κηφῆνες. `..1` *The drones in a swarm of bees* (pure Lat. fuci), Plin. 11, 16, 16, § 48.— `..2` Cēphē-nes, um, *a people of Ethiopia* (so called from their king, Cepheus), Ov. M. 5, 1 and 97.—Hence, Cēphēnus, a, um, adj., *Ethiopian* : proceres, **the Ethiopian chiefs**, Ov. M. 4, 764. 7471#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7470#Cepheus#Cēpheus ( dissyl.), ei ( `I` *gen.* Cēphĕos, Germ. Arat. 189; acc. Cēphĕă, Ov. M. 5, 42; Mel. 1, 11, 3), m., = Κηφεύς, *a king of Ethiopia* (acc. to Mel. l. l. at Joppa, in Phoenicia), *husband of Cassiope. father of Andromeda*, *and father-in-law of Perseus;* finally placed with these three among the stars, Ov. M. 4, 738; 5, 12; Hyg. Fab. 64; id. Astr. 2, 9; 3, 8; Cic. Tusc. 5, 3, 8; id. N. D. 2, 43, 111; Germ. Arat. 184 al.— `II` Hence, *adjj.* `I.A` Cēphēïus, a, um, *of Cepheus* : Andromeda, Prop. 1, 3, 3; Ov. H. 15, 35: virgo, the same, id. A. 3, 3, 17.— `I.B` Cēphēus ( trisyl.), a, um, *of Cepheus*, = *Ethiopian* : Meroe, Prop. 4 (5), 6, 78. arva, Ov. M. 4, 669. — `I.C` Cēphēïs, ĭdis, f., = *Andromeda*, Ov. A. A. 3, 191; Manil. 1, 426. 7472#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7471#Cephisus#Cēphīsus ( -ŏs) or Cēphissus, i, m., = Κηφῖσις or Κηφισσός. `I` *A river in Phocis and Bœotia*, now *Cephisso*, *Gaurio*, or *Gerios*, Ov. M. 3, 19; Stat. Th. 7, 349; Luc. 3, 175; Plin. 4, 7, 12, §§ 26 and 27; *as river-god*, *father of Narcissus*, Ov. M. 3, 343; Stat. Th. 7, 340.— `I..2` Hence, `I.2.2.a` Cēphīsĭus or Cēphissĭ-us, i, m., = Narcissus, Ov. M. 3, 351.— `I.2.2.b` Cē-phīsis or Cēphissis, ĭdis, *adj. fem.*, *of Cephisus* : undas, Ov. M. 1, 369.— `II` *A river on the west side of Athens*, *emptying into the Saronic Gulf*, Ov. M. 7, 388.— `I.B` Hence, `I.B.1` Cēphīsĭa, ae, f., *name of a small district of Altica*, *abounding in springs*, Gell. 1, 2, 2; 18, 10, 1; and of *a fountain*, Plin. 4, 7, 11, § 24.— `I.B.2` Cēphīsĭăs ( Cēphissĭas), ădis, *adj. fem.*, *of Cephisus* : ora, *the banks of the Attic Cephisus*, where Procrustes had his abode, Ov. M. 7, 438. 7473#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7472#cepina#cēpīna, ae, v. caepina. 7474#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7473#cepitis#cēpītis or cēpŏlătītis, ĭdis, f., `I` *a precious stone* unknown to us, Plin. 37, 10, 56, § 152. 7475#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7474#cepolindrum#cepolindrum, i, n., `I` *a kind of condiment*, Plaut. Ps. 3, 2, 43. 7476#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7475#ceponides#cēpŏnĭdes, um, f., `I` *a precious stone* now unknown, Plin. 37, 10, 56, § 156. 7477#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7476#cepos#cēpŏs Aphrŏdītēs, = κῆπος?Αφροδίτης, hortus Veneris, `I` *a plant*, usu. called cotyledon, q. v., App. Herb. 43. 7478#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7477#cepotaphiolum#cēpŏtăphĭŏlum, i, n. dim. cepotaphium, `I` *a little tomb in a garden*, Inscr. Marin. Fratr. Arv. p. 184; Inscr. Fabr. 115; 294. 7479#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7478#cepotaphium#cēpŏtăphĭum, ii, n., = κηποτάφιον, `I` *a tomb in a garden*, Inscr. Orell. 4514 sq. 7480#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7479#cepulla#cēpulla, ae, v. caepina. 7481#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7480#cepuricus#cēpūrĭcus, a, um, adj., = κηπονρικός, `I` *of* or *pertaining to gardening* : loca, Firm. Math. 2, 12.—Hence, in *neutr. plur.* : Cē-pūrĭca; *gen.* -cōn, *a treatise on gardening*, Plin. 19, 10, 57, § 177. 7482#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7481#Cepuros#Cēpūrŏs, i, m., = κηπουρός, `I` *a gardener*, the title of the third book of Apicius. 7483#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7482#cera#cēra, ae, f. Sanscr. kar-, to scatter, throw away; cf. Gr. κρίνω; Lat. cerno; Gr. κηρός; cf. sincerus, `I` *wax*, Lucr. 6, 516; 6, 966; Cic. de Or. 3, 45, 177: id. Tusc. 1, 45, 108; Col. 9, 15, 8; 9, 16, 1; Plin. 21, 14, 49, § 83 sq. et saep.; Verg. E. 2, 32.—In plur., *the wax cells of the hives*, Verg. G. 4, 57; 4, 162; 4, 241; Col. 9, 15; 9, 7 sq.; Plin. 11, 8, 8, § 118 al.— `II` Meton., acc. to its diff. uses. `I.A` Most freq., *a writing-tablet covered with wax*, Plaut. Pers. 4, 3, 59; id. Curc. 3, 40; Cic. Div. in Caecil. 7, 24; Hor. Ep. 1, 6, 62; Ov. M. 9, 521; Liv. 1, 24, 7; Quint. 1, 1, 27; 10, 3, 31; 11, 2, 32; Suet. Caes. 83 al. —Hence, prima, secunda, etc., cera, *the first*, etc., *leaf* or *page*, Suet. Ner. 17; Hor. S. 2, 5, 54; Cic. Verr. 2, 1, 36, § 92.— `I.B` *A seal of wax*, Plaut. Bacch. 4, 4, 96; Cic. Fl. 16, 37; Ov. Am. 2, 15, 16; Plin. 2, 51, 52, § 137.— `I.C` *A waxen image of an ancestor*, *a wax figure* : cera illa (sc. majorum imaginum) atque figura, Sall. J. 4, 6; Ov. F. 1, 591; Juv. 8, 19; cf.: expressi cerā voltus, Plin. 35, 2, 2, § 6.— `I.D` *Wax used in encaustic painting*, Varr. R. R. 3, 17, 4 Schneid.; Plin. 35, 7, 31, § 49; id. 35, 11, 39, § 122; and 35, 11, 41, § 149; Stat. S. 1, 1, 100. 7484#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7483#cerachates#cērăchātes, ae, m., = κηραχάτης, `I` *a precious stone*, *the wax-agate* (so called from its color), Plin. 37, 10, 54, § 139. 7485#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7484#Cerambus#Cĕrambus, i, m., = Κέραμβος, `I` *a mythological person*, *changed*, *in the time of the flood of Deucalion*, *into a beetle*, Ov. M. 7, 353. 7486#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7485#Ceramicus1#Cĕrămīcus, i, m., = Κεραμεικός (the pot-maker), `I` *the name of two places*, *one within and the other without Athens;* in the latter were the monuments and statues of heroes that had fallen in war, Cic. Fin. 1, 11, 39; id. Leg. 2, 26, 64; Attic. ap. Cic. Att. 1, 10, 1; Plin. 36, 5, 4, § 20; 37, 12, 45, § 155 (cf. Pausan. 1, 29, 2 Siebel. and Meurs. in Thes. Gron. iv. p. 1006 sq.). 7487#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7486#Ceramicus2#Cĕrămīcus, a, um, v. Ceramus. 7488#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7487#ceramitis#cĕrămītis, ĭdis, f., = κεραμῖτις, `I` *a precious stone of the color of brick*, Plin. 37, 10, 56, § 153. 7489#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7488#Ceramus#Cĕrămus, i, m., = Κέραμος, `I` *a town on* *the coast of Caria*, after which the Ceramicus Sinus (now *the Gulf of Kos*) is named, Mel. 1, 16, 2; Plin. 5, 29, 29, §§ 107 and 109. 7490#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7489#cerarius#cērārĭus, a, um, adj. cera, `I` *pertaining to wax*, only *subst.* `I` Cerarius, ii, m. `I.A` Κηροπώλης, *a dealer in wax*, Gloss. Gr. Lat. — `I.B` *A writer upon wax tablets*, Inscr. Orell. 4109.—* `II` cērārĭa, ae, f., *she who makes wax-lights*, Plaut. Mil. 3, 1, 101 dub.—* `III` cērārĭum, ii, n., *wax-money*, *a revenue either for wax used in waxen tablets*, *or*, *perhaps*, *as a fee for affixing a seal*, Cic. Verr. 2, 3, 78, § 181. 7491#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7490#ceras#cĕrăs, ătis, n., = κέρας (a horn), `I` *a kind of wild parsnip*, App. Herb. 80.— `II` Hesperion Ceras, = ?Εσπέριον κέρας, *a mountain on the west coast of Libya*, Plin. 6, 30, 35, § 197. 7492#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7491#cerasinus#cĕrăsĭnus, a, um, adj., = κεράσινος, `I` *cherry-colored* : cingulum, Petr. 28, 8 : tunica, id. 67, 4. 7493#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7492#cerastes#cĕrastes, ae or is, m., = κεράστης (horned). `I` *A horned serpent*, *the cerastes* : Coluber cerastes, Linn.; Plin. 8, 23, 35, § 85; 11, 37, 45, § 126; Luc. 9, 716; Prop. 3 (4), 22, 27; Cels. 5, 27, 7; as an attrib. of the hair of the Furies, Stat. Th. 1, 103; 11, 65; Claud. ap. Rufin. 1, 96; id. Rapt. Pros. 2, 346.— `II` *A kind of horned worm injurious to trees*, Plin. 16, 41, 80, § 220; 17, 24, 37, § 221.— `III` *As nom. propr.* : Cĕrastae, ārum, m., acc. to the fable, *a horned people in Cyprus*, changed by Venus into bullocks, Ov. M. 10, 222 sq. 7494#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7493#cerasum#cĕrăsum, i, n., v. 1. cerasus, II. 7495#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7494#cerasus1#cĕrăsus, i, f., = κέρασος, `I` *the cherrytree*, brought by Lucullus from Cerasus, in Pontus, to Italy, Varr. R. R. 1, 39, 2; Serv. ad Verg. G. 2, 18; Plin. 15, 25, 30, § 102; Col. 11, 2, 96; Ov. Nuc. 32 al.— `II` *A cherry*, Prop. 4 (5), 2, 15; in prose, instead of it, *neutr.* : cĕrăsum, i, Cels. 2, 24, 27; Pall. Oct. 12, 7 al.—Of doubtful gender: ceraso, Pers. 6, 36 : cerasorum, Plin. 15, 25, 30, § 102; 15, 28, 34, § 112. 7496#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7495#Cerasus2#Cĕrăsūs, untis, f., = Κερασοῦς, `I` *a town in Pontus*, *where the cherry is native* (v. 1. cerasus), now *Keresun*, Mel. 1, 19, 11; Plin. 6, 4, 4, § 11. 7497#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7496#ceratia#cĕrătĭa, ae, f., = κερατία, `I` *a plant with a single leaf*, Plin. 26, 8, 34, § 52. 7498#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7497#ceratias#cĕrătĭas, ae, m., = κερατίας, `I` *a kind of comet resembling a horn*, Plin. 2, 25, 22, § 90. 7499#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7498#ceratina#cĕrătĭna, ae, f., = κερατίνα, `I` *the sophistical argument concerning horns* (quod non perdidisti habes; cornua non perdidisti: habes igitur cornua, Gell. 18, 2, 8; cf. Sen. Ep. 45, 7), Quint. 1, 10, 5 Spald.; Front. Eloq. p. 86 Nieb. 7500#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7499#ceratitis#cĕrătītis, ĭdis, f., = κερατῖτις (horned), `I` *a kind of wild poppy*, Plin. 20, 19, 78, § 205. 7501#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7500#ceratium#cĕrătĭum, ii, n., = κεράτιον (St. John's bread), `I` *a Greek weight corresponding to the Latin* siliqua = 2. calculi, Auct. Ponder. in Goes. Agrar. p. 322 (in Col. 5, 10, 20, and Arb. 25, 1, written as Greek). 7502#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7501#ceratum#cērātum, i ( cērōtum, i, Mart. 11, 98; Pall. 1, 41, 3; Veg. 3, 7, 2: cērātōrĭum, ii, Cael. Aur. Acut. 2, 11; id. Tard. 2, 3; Marc. Emp. 35: cērōtūrĭum, ii, Theod. Prisc. 1, 9), n., = κηρωτόν, `I` *a wax plaster*, *wax salve*, *wax pomatum*, Cels. 4, 4, 2; 4, 4, 20; 4, 4, 24; Col. 7, 7, 4; Plin. 13, 22, 43, § 124; 22, 24, 56, § 117; 26, 14, 87, § 141; Scrib. Comp. 250. 7503#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7502#ceratura#cērātūra, ae, f. cera, `I` *a smearing over* or *covering with wax*, Col. 12, 50, 16. 7504#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7503#ceratus#cērātus, a, um, Part., from cero. 7505#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7504#ceraula#cĕraula, ae, m., = κεραύλης, `I` *a hornblower*, *corneter*, App. M. 8, p. 213; id. Flor. 4, p. 342. 7506#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7505#ceraunia#cĕraunĭa, v. ceronia. 7507#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7506#ceraunius#cĕraunĭus, a, um, adj., = κεραύνιος (pertaining to thunder or lightning). `I` Gemma (also cĕraunĭum, Claud. Laud. Ser. 77; and: cĕraunus, Prud. Psych. 470), *a precious stone*, perh. *a kind of onyx*, Plin. 37, 9, 51, § 134 sq.; or *a meteoric stone*, id. 37, 10, 65, § 176; Lampr. Elag. 21; Inscr. Orell. 2510: gemma, Mart. Cap. 1, §§ 67 and 75.— `II` Vites, *of a red color*, Col. 3, 2, 1: uvae, Isid. Orig. 17, 5, 17.— `III` *Nom. propr.* : Cĕraunĭi, m. `I.A` (Also Cĕrau-nĭa, ōrum, n., Verg. G. 1, 332; id. A. 3, 506; Prop. 1, 8, 19; and Cĕraunum saxum, id. 2 (3), 16, 3.) Κεραύνια ὄρη, *a ridge of mountains in Epirus*, *on the borders of Grecian Illyria*, now *Monti della Chimœra* or *Kimara*, Mel. 2, 3, 10: a Cerauniis montibus, Plin. 15, 29, 36, § 119 : Cerauniorum saxa, Caes. B. C. 3, 6; Suet. Aug. 17; Flor. 2, 9, 4.— `I.B` *A mountain in Asia Minor*, *between the Black and Caspian Seas*, Mel. 1, 19, 13; 3, 5, 4; called Ceraunius mons, Plin. 5, 27, 27, § 99; Mart. Cap. 6, § 683.— `I.C` Ceraunius saltus, *a mountain in Libya*, Mel. 3, 8, 10. 7508#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7507#Ceraunobolia#Cĕraunŏbŏlĭa, ae, f., = Κεραυνοβολία, `I` *the hurling of the thunderbolts*, *a painting of Apelles* ( acc. -an), Plin. 35, 10, 36, § 96. 7509#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7508#ceraunus1#cĕraunus, a, um, v. ceraunius. 7510#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7509#Ceraunus2#Cĕraunus, i, m., = Κεραυνός, `I` *cognomen of king Ptolemœus*, *of Macedonia*, *son of Ptolemœus Lagi*, Nep. Reg. 3, 4. 7511#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7510#Cerberion#Cerbĕrion, ii, n., `I` *ancient name of the town Cimmerium*, *on the Cimmerian Bosphorus*, Plin. 6, 6, 6, § 18. 7512#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7511#Cerberus#Cerbĕrus ( -ros), i, m., = Κέρβερος, `I` *the three-* (acc. to others, the hundred-) *headed monster Cerberus*, Lucr. 3, 10; 3, 24; Verg. G. 4, 483; id. A. 6, 417; Prop. 3 (4), 5, 44; Hor. C. 2, 19, 29; 3, 11, 17; Ov. M. 4, 450; Hyg. Fab. 151 (cf. Verg. A. 6, 400; Hor. C. 2, 13, 34); Cic. Tusc. 1, 5, 10 al. —Hence, `II` Cerbĕrĕus, a, um, adj., *of* or *pertaining to Cerberus* : facies canum, Lucr. 4, 735 : os, Ov. M. 4, 501 : latratus, Stat. S. 5, 1, 249 : portae, i. e. **of the Lower World**, id. Th. 8, 56. 7513#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7512#Cercasorum#Cercasōrum, i, n., = Κερκάσωρον, `I` *a city of Egypt*, now *El-Arkas*, Mel. 1, 9, 2. 7514#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7513#cerceris#cercēris, `I` *a bird living in the water and on land*, Varr. L. L. 5, 13, 23 Speng. *N. cr.* (Müll. § 79, κερκουρίς). 7515#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7514#Cercetae#Cercĕtae, arum, m., `I` *a people of Pontus*, Plin. 6, 5, 5, § 16; Mel. 1, 2, 5 al. 7516#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7515#Cercetius#Cercĕtĭus, ii, m., `I` *a southern spur of Mount Pindus in Thessaly*, Liv. 32, 14, 7; cf. Plin. 4, 8, 15, § 30. 7517#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7516#Cercina#Cercīna, ae, f., = Κέρκινα, `I` *an island off the east coast of Africa*, *with a town of the same name*, now *Kerkein* or *Kerkena*, Plin. 5, 7, 7, § 41; Auct. B. Afr. 34; Liv. 33, 48, 11; Tac. A. 1, 53; 4, 13; Dig. 1, 2, 2, § 42.— *The inhabitants*, Cercīnātes, Auct. B. Afr. 34. 7518#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7517#Cercinitis#Cercinītis, ĭdis, f., `I` *a small island very near Cercina*, *connected with it by a bridge*, Plin. 5, 7, 7, § 41. 7519#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7518#Cercinium#Cercinium, i, n., `I` *a town of Thessaly*, Liv. 31, 41, 1 and 3. 7520#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7519#cercitis#cercītis, ĭdis, f., = κερκῖτις, `I` *a species of olive-tree*, Col. 5, 8, 3. 7521#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7520#Cercius#Cercius, ii, v. Circius. 7522#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7521#Cerco#Cerco, ōnis, m., `I` *a Roman cognomen*, Liv. 42, 6 *init.* 7523#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7522#cercolips#cercolips, v. corcholopis. 7524#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7523#cercopithecus#cercŏpĭthēcus, i, m., = κερκοπίθηκος, `I` *a monkey with a tail*, Varr. ap. Non. p. 201, 26; Plin. 8, 21, 30, § 72; Mart. 14, 202; 14, 128; divine honors were paid to it by the Egyptians, Juv. 15, 4.— *Acc.* cercopithecon, Mart. 7, 87, 4.— `II` *A proper name*, Suet. Ner. 30. 7525#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7524#cercops#cercōps, ōpis, m., = κέρκωψ. `I` *A species of long-tailed apes*, Manil. 4, 664; cf. Amm. 22, 14, 3.— `II` *The name of a Pythagorean philosopher*, Cic. N. D. 1, 38, 107.— `III` Cercōpes, um, m., = Κέρκωπες, *a cunning*, *trickish people on the island of Pithecusa*, *changed by Jupiter into monkeys*, Ov. M. 14, 92. 7526#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7525#cercurus#cercūrus ( cercȳrus), i, m., = κέρκουρος, `I` *a kind of light vessel peculiar to the Cyprians*, Plaut. Merc. prol. 86; id. Stich. 2, 2, 44; Lucil. ap. Non. p. 533, 27; Liv. 33, 19, 10; Plin. 7, 56, 57, § 208.— `II` *A sea-fish*, Ov. Hal. 102; Plin. 32, 11, 54, § 152. 7527#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7526#Cercyo#Cercŭo, ŏnis, m., = Κερκυών, `I` *a celebrated robber in Attica*, *conquered and slain by Theseus at Eleusis*, Ov. M. 7, 439; Hyg. Fab. 187; Gell. 15, 21, 1.— *Acc.* Gr. Cercyona, Stat. Th. 12, 577.—Hence, `II` Cercŭŏnē-us, a, um, adj., *pertaining to Cercyon* : corpora, Ov. Ib. 410. 7528#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7527#cercyrus#cercȳrus, i, v. cercurus, II. 7529#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7528#Cerdiciates#Cerdiciates, ium, m., `I` *a people of Liguria*, Liv. 32, 29, 7. 7530#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7529#cerdo#cerdo, ōnis, m., = κέρδων ?κέρδος ], `I` *a* *handicraftsman*, Juv. 4, 153; 8, 182: sutor, **a cobbler**, Mart. 3, 59; cf. id. 3, 16.— `II` *A proper name*, esp. *of slaves*, Dig. 38, 1, 42; Inscr. Orell. 4161. 7531#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7530#Cerealis#Cĕrĕālis ( Cĕrĭālis; cf. Serv.ad Verg. A. 1, 177; so Cic. Att. 2, 12, 2 and 4 Orell.), e, adj. Ceres. `I` *Pertaining to Ceres*, *devoted to her*, and, meton., *pertaining to the cultivation of land*, *grain*, or *agriculture* : nemus, **sacred to Ceres**, Ov. M. 8, 741 : sacrum, id. Am. 3, 10, 1 : Eleusin, id. F. 4, 507; id. M. 7, 439 (cf. Mel. 2, 3, 4: Eleusin Cereri consecrata): papaver (as her symbolic attribute), Verg. G. 1, 212 Heyne; Col. 10, 314: cenae, i. e. **splendid**, **like those at the festivals of Ceres**, Plaut. Men. 1, 1, 25 : sulci, Ov. Tr. 3, 12, 11 : munera, id. M. 11, 121; 13, 639: dona, id. ib. 11, 122; id. F. 1, 683; 6, 391 (cf.: dona Cereris, id. M. 5, 655): herbae, id. F. 4, 911 : libum, id. ib. 1, 127 : semina, id. M. 1, 123 : culmus, Verg. G. 2, 517 : arma, i. e. **the implements for grinding and baking**, id. A. 1, 177 : solum, i. e. **the cake laid on the ground**, id. ib. 7, 111 (cf. id. ib. v. 109): aediles, *who had the superintendence of provisions;* v. aedilis *fin.* —Hence, `I.B` *Subst.* : Cĕrĕālĭa, ium, n. (also in appos.: Cerealia ludi, Liv. 30, 39, 8; cf.: Megalesia ludi, al.), *the festival of Ceres*, *celebrated on the* 10 *th of April*, Cic. Att. 2, 12, 2 and 4; Varr. L. L. 6, § 15 Müll.; Ov. F. 4, 619; cf. id. ib. 389 sq.— `II` *A Roman cognomen*, Mart. 4, 8; 12, 52. 7532#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7531#Cerealitas#Cĕrĕālĭtas, ātis, f. Cerealis, `I` *the office of a Cereal edile*, Inscr. Orell. 3994. 7533#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7532#cerebellare#cĕrĕbellāre, is, n. cerebellum, `I` *a brain-covering*, i. e. *a head-covering;* only Veg. 3, 7, 1; 3, 11, 3; 3, 12, 6; 5, 32, 3. 7534#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7533#cerebellum#cĕrĕbellum, i, n. dim. cerebrum, `I` *a small brain*, Cels. 2, 18; Plin. 29, 5, 32, § 100; 30, 13, 38, § 112; * Suet. Vit. 13.—Figuratively, Petr. 76, 1. 7535#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7534#cerebrosus#cĕrĕbrōsus, a, um, adj. id., `I` *having a madness of the brain*, *hare-brained*, *hotbrained*, *passionate*, Lucil. ap. Non. p. 22, 8 sq.: unus, * Hor. S. 1, 5, 21 (but Plaut. Most. 4, 2, 36, ellebosus).—Of animals: boves, Col. 2, 11, 11. 7536#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7535#cerebrum#cĕrē^brum (per tmesin: saxo cerecomminuit-brum, Enn. ap. Don. p. 1777 P., and ap. Serv. ad Verg. A. 1, 412), i, n. root kar- of κάρη, v. celsus *init.*; and root bharof φέρω, fero; cf. Corss. Beitr. p. 354, `I` *the brain*, Plaut. Cas. 3, 5, 19; Ter. Ad. 4, 2, 32; 5, 2, 7; Verg. A. 5, 413; 9, 419; Lucr. 6, 804; Cic. Tusc. 1, 9, 19; Plin. 11, 37, 49, § 133 sq.; 33, 6, 34, § 102 et saep.— `I.B` Meton., *understanding*, Plaut. Aul. 2, 1, 30; Hor. S. 2, 3, 75; Phaedr. 1, 7, 2; Suet. Calig. 50.— *Anger*, *choler*, Plaut. Poen. 3, 5, 25; cf. id. Bacch. 2, 3, 17: o te, Bolane, cerebri Felicem! ( = cerebrosus, *passionate*), Hor. S. 1, 9, 11.— * `II` Transf. to plants, *the pith in the upper part*, Plin. 13, 4, 8, § 36. 7537#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7536#Cerellia#Cērellia ( Caer-), ae, f., `I` *a Roman lady mentioned in the letters of Cicero*, Cic. Fam. 13, 72, 1; id. Att. 12, 51, 3. 7538#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7537#cereolus#cērĕŏlus, a, um, `I` *adj. dim.* [cereus], *of the color of wax* : pruna, Col. 10, 404 (in Plin. 15, 13, 12, § 41, called cerina). 7539#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7538#Ceres#Cĕrēs (cf. Verg. G. 1, 96; Ov. F. 4, 615; Mart. 3, 58, 6), ĕris ( `I` *gen.* CERERVS, Inscr. Fabr. p. 626, 225; cf. Inscr. Orell. 1364), f. Sabini Cererem panem appellant, Serv. ad Verg. G. 1, 7; prop. the goddess of creation (cf. Serv. l. l.), from the stem cer, Sanscr. kri, to make, *the daughter of Saturn and Ops*, Ov. F. 6, 285, *sister of Jupiter and Pluto*, *mother of Proserpine*, *goddess of agriculture*, esp. *of the cultivation of corn*, *and of the growth of fruits in gen.* (cf. Cerealis); represented as upon a chariot drawn by dragons, with a torch in her hand, and crowned with poppies or ears of corn, Ov. F. 4, 497; 4, 561; 3, 786; 4, 616; id. Am. 3, 10, 3; Tib. 1, 1, 15; 2, 1, 4; Verg. G. 1, 96; Hor. C. S. 30; cf. O. Müll. Archaeol. § 357 sq.: templum Desertae Cereris, *deserted* (because the temple was in a solitary, secluded place), Verg. A. 2, 714: Cereri nuptias facere, i. e. **without wine**, Plaut. Aul. 2, 6, 5; cf. Serv. ad Verg. G. 1, 343.—From the names of places where she was worshipped, called Ceres Hennensis, Cic. Verr. 2, 4, 49, § 107; Lact. 2, 4, 28: Catinensis, id. l. l.: Eleusina, id. 1, 21, 24 : Milesia, id. 2, 7, 19; cf. Val. Max. 1, 1, ext. 5.— `I.B` Ceres profunda or inferna, i. e. Proserpina, Stat. Th. 4, 460; 5, 156; cf.: sacerdos Cererum, Inscr. Orell. 6082.— `II` Meton., *food*, *bread*, *fruit*, *corn*, *grain*, etc., Fest. s. v. cocus, p. 45; cf.: fruges Cererem appellamus, vinum autem Liberum, Cic. N. D. 2, 23, 60; Verg. G. 1, 297; id. A. 1, 177; 1, 701; Hor. C. 3, 24, 13; id. Epod. 16, 43; Ov. M. 3, 437; 8, 292; 11, 112 al.—Prov.: sine Cerere et Libero friget Venus, Ter. Eun. 4, 5, 6; cf. Cic. N. D. 2, 23, 60. 7540#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7539#cereus1#cērĕus, a, um, adj. cera, `I` *waxen*, *of wax.* `I` Prop., Cic. N. D. 3, 12, 30: effigies, Hor. S. 1, 8, 30 : imago, id. ib. 1, 8, 43; id. Epod. 17, 76; cf. id. Ep. 2, 1, 265: castra, **cells of wax**, **honey-comb**, Verg. A. 12, 589; cf. regna, **waxen realms**, id. G. 4, 202 : simul acra, Ov. H. 6, 91.— `I.B` *Subst.* : cē-rĕus, i, m. (sc. funis), *a waxlight*, *wax taper*, Plaut. Curc. 1, 1, 9; Cic. Off. 3, 20, 80; Sen. Ep. 122, 10; id. Brev. Vit. 20, 5; id. Tranq. 11, 7. Such waxlights were brought by clients to their patrons as presents at the time of the Saturnalia, Fest.s.v. cereos, p. 54 Müll.; Macr. S. 1, 7 and 11; Mart. 5, 18.— `II` Meton. `I.A` *Wax-colored* : pruna, Verg. E. 2, 53; cf. Ov. M. 13, 818: abolla, Mart. 4, 53 : turtur, id. 3, 58 : cerei coloris electrum, Plin. 37, 2, 11, § 33.—* `I.B` *Pliant*, *soft*, *like wax* : bracchia Telephi, Hor. C. 1, 13, 2.—Hence, `I.C` Trop., *easily moved* or *persuaded* : cereus in vitium flecti, Hor. A. P. 163. 7541#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7540#cereus2#cērĕus, i, m., v. 1. cereus, I. B. 7542#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7541#cerevisia#cerevisia, ae, v. cervisia. 7543#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7542#ceria#cerĭa or cerea, ae, f., `I` *a Spanish drink*, *prepared from corn*, = celia and cerevisia, Plin. 22, 25, 82, § 164. 7544#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7543#cerifico#cērĭfĭco, āvi, 1 cera - facio, lit., `I` *to make wax;* hence of the purple-fish, *to slime over*, *to prepare a slimy nest for eggs*, Plin. 9, 38, 62, § 133. 7545#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7544#Cerillae#Cērillae, ārum, f., = Κηριλλοί, `I` *a small town on the sea-coast of Bruttium destroyed by Hannibal*, now *Cirella Vecchia*, Sil. 8, 580. 7546#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7545#cerimonia#cērĭmōnia, v. caerimonia. 7547#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7546#cerintha#cērintha, ae ( -ē, ēs, Plin. 21, 12, 41, § 70), f., = κηρινθη, `I` *a plant which bees are fond of*, *wax - flower* : Cerinthe major, Linn.; Verg. G. 4, 63; Col. 9, 8, 13. 7548#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7547#cerinthus#cērinthus, i, m., = κήρινθος, `I` *beebread*, *called also* erithace or sandaraca, Plin. 11, 7, 7, § 17. 7549#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7548#cerinus#cērĭnus, a, um, adj., = κήρινος, `I` *waxcolored*, *yellow like wax* : pruna. Plin. 15, 13, 12, § 41 sq.: berylli, id. 37, 5, 20, § 77.— `II` *Subst.* : cērĭna, ōrum, n., *a wax-colored garment*, Plaut. Ep. 2, 2, 51; cf. Non. p. 548, 33. 7550#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7549#ceriolarium#cērĭŏlārĭum, ii, or cērĭŏlāre, is, n., `I` *a candlestick for wax tapers*, Inscr. Orell. 2505 sq.; 2515; Inscr. Rein. cl. 1, 273; Inscr. Orell. 4068. 7551#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7550#ceritis#cērītis, ĭdis, f., = κηρῖτις, `I` *wax-stone*, *a precious stone*, now unknown, Plin. 37, 10, 56, § 153. 7552#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7551#cerium#cērĭum, ii, n., = κηρίον (v. Liddell and Scott, under the word, II.), `I` *a bad species of swelling* or *ulcer*, Plin. 20, 2, 6, § 11; 23, 7, 63, § 119 (in Cels. 5, 28, 13, written as Greek). 7553#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7552#Cermalus#Cermălus, i, v. Germalus. 7554#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7553#cernentia#cernentĭa, ae. f., cernens, cerno, `I` *the sight*, *seeing*, opp. to caecitas, Mart. Cap. 4, §§ 384 and 386. 7555#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7554#cerno#cerno, crēvi, crētum ( `I` *part. pass.* cretus is apparently used only once: cineris bene creti, Pall. 12, 22, 3; but freq. in the compounds of cerno; for the simple *part.*, the orig. form certus also is very rarely used: certā deinde sorte senatus consultum factum est, Liv. 36, 2, 2; v. under II. C., and cf. certus), 3, v. a. root car- for scar-, to separate; cf. κρίνω; hence, σκώρ, stercus, screo; cf. cera. `I` *To separate*, *sift* (rare): per cribrum, Cato. R. R. 107, 1: farinam cribro, Plin. 18, 11, 29, § 115; cf. id. 33, 5, 26, § 87; Pall. Jun. 1; Veg. 3, 28, 6: in cribris omnia cerne cavis, Ov. Med. Fac. 62; cf.: per densa foramina, id. ib. 89 : cineris bene creti, **well sifted**, Pall. Nov. 22.—Far more freq., `II` Trop. `I.A` *To separate*, *distinguish by the senses*, mostly *by the eyes*, i. e. *to perceive*, *see*, *discern* (syn.: video, conspicio; class. in prose and poetry; most freq. probably in Lucretius, where it is used about a hundred times); rarely by the ears; v. infra : lumen jubarve in caelo cerno? Enn. ap. Varr. L. L. 6, § 81 Müll.; 7, § 76 ib.: sed quis illic est, procul quem video? estne hic Hegio? si satis cerno, is hercle'st, Ter. Ad. 3, 3, 85 : tum porro varios rerum sentimus odores, nec tamen ad nareis venienteis cernimus umquam: nec voces cernere suemus, Lucr. 1, 300; 4, 598: quod nequeunt oculis rerum primordia cerni, id. 1, 269; v. also id. 2, 314 sq.; 4, 242; cf. id. 2, 837: acute, id. 4, 811; cf.: cerno acutum, Hor. S. 1, 3, 26 : altaria exhalare vapore, Lucr. 3, 432; 2, 928 al.—Hence, sometimes opp. to hearing: ut non solum auribus acciperetur, sed etiam oculis cerneretur, Nep. Timol. 2, 2; or to mental perception: quem ego tam video animo, quam ea, quae oculis cernimus, Cic. Fam. 6, 3, 2 : nos enim ne nunc quidem oculis cernimus ea, quae videmus, id. Tusc. 1, 20, 46 : quae cernere et videre non possumus, id. de Or. 3, 40, 161; cf. id. Rep. 6, 20, 21 sq.: ego Catuli Cumanum ex hoc loco cerno, Pompeianum non cerno, id. Ac. 2, 25, 80 : ut ea cernimus quae videmus, id. Mil. 29, 79 : omnia sic aperiam, ut ea cernere oculis videamini, id. Clu. 24, 66 : coram aliquid, **to witness**, Caes. B. G. 6, 8; Verg. A. 2, 538: aliquem, Caes. B. G. 6, 21 : acies a nostris cernebatur, id. B. C. 3, 69 : in sole sidera ipsa desinunt cerni, Quint. 8, 5, 29 : simile quiddam facientes aves cernimus, id. 2, 6, 7 : me miserum, turbā quod non ego cernar in illā, Ov. P. 4, 4, 43 : Constitit alma Venus, nulli cernenda, id. M. 15, 844; Curt. 8, 13, 16; Tac. A. 1, 59.—With acc. and *inf.* : sensumque inesse et motum in membris cerno, Canius ap. Varr. L. L. 6, § 81 Müll.: neque mutari ac misceri omnia cerneres, Sall. C. 2, 3 : quos ad resistendum concucurrisse cernebat, * Suet. Caes. 15 *fin.* : cernis ut insultent Rutuli? Verg. A. 10, 20 : cerne quam tenui vos parte contingat, Cic. Rep. 6, 20, 21 : cerneres, quanta audacia fuisset, etc., Sall. C. 61, 1.— *Impers.* with acc. and *inf.* : cernebatur, novissimos illorum premi vehementer, Caes. B. C. 1, 64 Herz. *N. cr.* — So *impers.* with *rel. -clause* : ut non solum auribus acciperetur, sed etiam oculis cerneretur quem detulisset, Nep. Timol. 2, 2. —Ante-class., of the hearing: vox illius certe est: idem omnes cernimus, Att. ap. Non. p. 261, 11, and perh. also, Titin. ap. Prisc. p. 898 P.—Hence, `I...b` Cerni aliquā re or in aliquā re, *to become distinguished* or *known in something* : fortis animus et magnus duabus rebus maxime cernitur, Cic. Off. 1, 20, 66; so id. Tusc. 5, 8, 22: amicus certus in re incertā cernitur, Enn. ap. Cic. Lael. 17, 64: atque hae quidem virtutes cernuntur in agendo, Cic. Part. Or. 23, 78; id. Top. 21, 80 (also in Quint. 3, 5, 18).—* `I...c` *Have before the mind*, *have respect to*, *regard* any one: ubi gratus, si non eum ipsi cernunt grati, cui referunt gratiam? Cic. Leg. 1, 18, 49.— `I.B` Transf. to intellectual objects, *to perceive*, *comprehend*, *understand* (syn.: intellego, cognosco, perspicio): neque tanta in rebus obscuritas, ut eas (res) non penitus acri vir ingenio cernat, si modo aspexerit, Cic. de Or. 3, 31, 124 : jam cernam mene an illam potiorem putes, id. poët. Tusc. 2, 9, 20: (antiquitas) hoc melius ea fortasse, quae erant vera, cernebat, id. ib. 1, 12, 26; id. Fin. 1, 19, 64; id. Top. 5, 27; id. N. D. 1, 19, 49; id. Fam. 5, 12, 2: quae cum ego non solum suspicarer, sed plane cernerem, id. Agr. 2, 4, 9; id. de Or. 3, 31, 124: ut consuetum facile amorem cerneres, Ter. And. 1, 1, 108.—Hence, `I...b` Rarely of future events, *to foresee*, *discern beforehand* : cerno animo sepultā in patriā miseros atque insepultos acervos civium, Cic. Cat. 4, 6, 11 : cerno jam animo, quanto omnia uberiora atque ornatiora futura sint, id. Fam. 5, 12, 2.— `I.C` *To decide something that is contested or doubtful* (judicially), *to decree*, *determine* (more rare than decernere): quotcumque senatus creverit populusque jusserit tot sunto, Cic. Leg. 3, 3, 8 : quodcumque senatus creverit agunto, id. ib. 3, 3, 8, § 6: jurati cernant. Pac. ap. Non. p. 261, 13: illum locum tempusque consilio destinatum quid de Armeniā cernerent, Tac. A. 15, 14 : priusquam id sors cerneret, Liv. 43, 12, 2 : certā sorte, **after the lot was decided**, id. 36, 2, 2.—Hence, `I...b` *To decide by contending* or *fighting* (more rare than the *freq.* certare, and even in Seneca's time out of use; cf. Sen. Ep. 58, 3): ferro non auro vitam ( *acc. respect* = de vitā) cernamus utrique, Enn. ap. Cic. Off. 1, 12, 38; id. ap. Non. p. 261, 19, and ap. Varr. L. L. 6, § 81 Müll.; Pac. ap. Non. p. 261, 21: nisi esset qui armis secum vellet cernere, Att. ap. Non. p. 261, 17: cernere ferro, Verg. A. 12, 709 (also ap. Sen. Ep. 58, 3); so, cernere certamen, Plaut. Bacch. 3, 2, 15; id. Cas. 3, 1, 2; Lucr. 5, 394: pro patriā, pro liberis, pro aris atque focis suis, * Sall. C. 59, 5 Kritz *N. cr.* (al. certare): seu libeat duplicem sejunctim cernere martem, Tib. 4, 1, 103.—Humorously, Plaut. Trin. 2, 4, 77.— `I.D` In gen., *to decide for something*, *to conclude upon*, *resolve* (syn.: constituo, decerno; also rare): praesidium castris educere, Lucil. ap. Non. p. 261, 5: acribus inter se cum armis confligere, id. ib. p. 261, 6: te mihi amicam esse crevi, Plaut. Cist. 1, 1, 1 (crevi valet constitui, Varr. L. L. 7, § 98 Müll.); Cat. 64, 150.—Hence, `I.E` In judic. lang. t. t., of inheritances. `I.A.1` *To resolve to enter upon an inheritance*, Varr. L. L. 7, § 98 Müll.; cf. Tit. 22, 27, and cretio.— `I.A.2` *To make known this determination*, Tit. 22, 28 and 30; Cic. Att. 11, 2, 1.— `I.A.3` = adire, *to enter upon an inheritance*, Cic. Agr. 2, 15, 40; Liv. 24, 25, 3; 40, 8, 17; Plin. Ep. 10, 79, 2; Quint. Decl. 261; Fest. p. 41.— `I.1.1.b` Trop. : debet etiam fratris Appii amorem erga me cum reliquā hereditate crevisse, Cic. Att. 6, 1, 10; so id. Fam. 9, 14, 4; Val. Max. 5, 3, ext. 3.— P. a. v. certus. 7556#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7555#cernualia#cernŭālĭa, v. consualia. 7557#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7556#cernulo#cernŭlo, āre, v. a. cernuo, `I` *to throw down* : non vertit fortuna sed cernulat et allidit, Sen. Ep. 8, 4. 7558#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7557#cernulus#cernŭlus, a, um, adj. id., `I` *turning a somersault* (late Lat.), App. M. 9, p. 235, 28. 7559#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7558#cernuo#cernŭo, āvi, ātum, 1, v. a. and n. cernuus, `I` *to throw* or *fall head foremost* (only ante- and post-class.), Varr. ap. Non. p. 21, 8; App. M. 1, 19, p. 111, 9; Front. Princ. Hist. 5.—In *dep.* form: tigres cernuantur, Sol. 17 : equus de industriā cernuatus, id. 45. 7560#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7559#cernuus1#cernŭus, a, um, adj. root kar, v. celsus; cf. κάρηνον, cerebrum, `I` *with the face turned towards the earth*, *inclined forwards*, *stooping* or *bowing forwards* (very rare and only poet.): cernuus dicitur proprie inclinatus, quasi quod terram cernit, Non. p. 20, 33 sq.; Lucil. ib. p. 21, 1: ejectoque incumbit cernuus armo, * Verg. A. 10, 894 (v. Serv. ad h. 1.): cernuus inflexo sonipes effuderat armo, Sil. 10, 255 sq.; Arn. 7, p. 246.—Hence, `II` *That turns a somersault; a tumbler*, *mountebank*, κυβιστητήρ, πεταυριστής, Lucil. ap. Non. p. 21, 6; Varr. ap. Serv. ad Verg. A. 10, 894; cf. Gloss. Philox.: cernuli πεταυρισταί. 7561#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7560#cernuus2#cernŭus, i, m., `I` *a kind of shoe*, acc. to Paul. ex Fest. p. 55 Müll., and Isid. Orig. 19, 34, 13. 7562#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7561#cero#cēro, āvi, ātum, 1, v. a. cera, `I` *to cover*, *overlay*, or *smear with wax*, *to wax* : dolia, Col. 12, 52, 15.—More freq. in *part. pass.* : cerata tabula, Plaut. As. 4, 1, 18 : tabella, * Cic. Div. in Caecil. 7, 24; cf. Dig. 32, 52: pennae, * Hor. C. 4, 2, 2: taedae, Ov. H. 7, 23 : rates, id. ib. 5, 42; cf. puppes, id. R. Am. 447. 7563#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7562#ceroferarius#cērōfĕrārĭus, ii, m. cera-fero, `I` *the waxlight bearer*, *an attendant at Christian ceremonial worship* (eccl. Lat.), Isid. Orig. 7, 12, 29. 7564#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7563#Ceroliensis#Ceroliensis locus, `I` *a place in Rome*, *a part of the Carinœ*, Varr. L. L. 5, § 47 Müll. 7565#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7564#ceroma#cērōma, ătis, n. ( `I` *abl. plur.* ceromatis, Plin. 35, 13, 47, § 168; *acc. plur.* ceromas, Arn. 3, 114), = κήρωμα, *an ointment for wrestlers*, *much used in the time of the emperors*, Plin. l. l.; 28, 4, 13, § 51; Mart. 4, 19; 7, 32; 14, 50.— `II` Meton. `I.A` *The place for wrestling* : in ceromate sedere, Sen. Brev. Vit. 12, 2; Plin. 35, 2, 2, § 5.— `I.B` *The ring*, *the combat*, Plin. 29, 1, 8, § 26; Mart. 5, 65, 3 (in Plin. Val. 1, 25 *fin.*, ceromata is perh. = canceromata, *a swelling*, *tumor*). 7566#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7565#ceromaticus#cērōmătĭcus, a, um, adj., = κηρωματικός, `I` *smeared with wax-ointment* : collum, Juv. 3. 68. 7567#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7566#ceronia#cĕrōnĭa ( cĕrān-), ae, f., = κερωνία, `I` *St. John* ' *s bread*, Plin. 13, 8, 16, § 59. 7568#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7567#cerostrota#cerostrota, v. celostratus and cestrotus. 7569#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7568#cerosus#cērōsus, a, um, adj. cera, `I` *full of wax* : mel, Plin. 32, 3, 13, § 27. 7570#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7569#cerotarium#cērōtārium, ii, v. ceratum. 7571#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7570#cerotum#cērōtum, i, v. ceratum. 7572#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7571#Cerretani#Cerretāni, ōrum, m., `I` *an Iberian people of* Hispania Tarraconensis, *among the Pyrenees*, Plin. 3, 3, 4, § 22; Sil. 3, 357.— Hence, Cerretānus, a, um, *of the Cerretani* : perna, Mart. 13, 54, 1. 7573#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7572#cerreus#cerrĕus, a, um, adj. cerrus, `I` *of the Turkey oak* : glans, Col. 9, 20, 5; Nigid. ap. Plin. 16, 6, 8, § 25: manubria, Hyg. ib. 16, 43, 84, § 230. 7574#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7573#cerrinus#cerrĭnus, a, um, adj. id., `I` *of the Turkey oak* : calix, Plin. 30, 10, 27, § 92. 7575#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7574#cerritulus#cerrītŭlus, a, um, `I` *adj. dim.* [cerritus], *somewhat mad*, Mart. Cap. 8, § 806. 7576#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7575#cerritus#cerrītus, a, um, adj. contr. from cĕrĕbrītus, from cerebrum; cf. cerebrosus, `I` *having a crazed brain*, *frantic*, *mad* : cerritus furiosus, Fest. p. 54 Müll. (rare and only poet.), Plaut. Fragm. ap. Non. p. 44, 31; id. Am. 2, 2, 144; id. Rud. 4, 3, 67; * Hor. S. 2, 3, 278. 7577#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7576#cerrones#cerrones, v. gerrones. 7578#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7577#cerrus#cerrus, i, f., `I` *a kind of oak*, *Turkey oak*, Col. 7, 9, 6; Plin. 16, 5, 6, § 17; 16, 6, 8, § 19; Vitr. 2, 8; Pall. 1, 9, 3; id. Febr. 18, 3. 7579#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7578#certabundus#certābundus, a, um, adj. 2. certo, `I` *contending*, *disputing*, App. Mag. p. 288, 23. 7580#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7579#certamen#certāmen, ĭnis, n. id., `I` *a contest*, *struggle*, *strife*, whether friendly or hostile, physical or intellectual; most freq. of a pugilistic contest of any kind; but also of contention in war. `I` *A contest*, *struggle* in games or otherwise. `I.A` Lit. : videmusne apud quos eorum ludorum, qui gymnici nominantur, magnus honos sit, nullum ab iis, qui in id certamen descendant, devitari dolorem? Cic. Tusc. 2, 26, 62; cf. id. de Or. 2, 78, 317: Hac celebrata tenus sancto certamina patri, Verg. A. 5, 603; cf. Ov. M. 1, 446: luctandi, Quint. 12, 2, 12 : saliendi, id. 10, 3, 6 : citharoedorum, id. 4, 1, 2 : sacra, id. 2, 8, 7 Spald.: quinquennale triplex, musicum, gymnicum, equestre, Suet. Ner. 12; cf. id. Vit. 4; id. Dom. 4: bijugum, Verg. A. 5, 144 : quadrigarum, Suet. Claud. 21 : pedum, Ov. M. 12, 304 : cursus, id. ib. 7, 792; 10, 560: disci, id. ib. 10, 177 : Veneris, id. Am. 2, 10, 29 et saep.— `I.A.2` Meton., poet., *the object contended for*, *the prize*, Ov. M. 13, 129: pecoris magistris Velocis jaculi certamina ponit in ulmo, Verg. G. 2, 530 Heyne.— `I.B` Trop., *a rivalry*, *contest*, *struggle*, *emulation*, etc.: certamen honestum (Stoicorum et Peripateticorum), Cic. Fin. 2, 21, 68 : est mihi tecum pro aris et focis certamen, id. N. D. 3, 40, 94 : est alicui certamen cum aliquo de principatu, Nep. Them. 6, 3 : certamen honoris et gloriae. Cic. Lael. 10, 34; cf. id. Off. 1, 12, 38; Sall. J. 41, 2; Quint. 10, 5, 5: bona ratio cum perditā confligit. In ejus modi certamine ac proelio, Cic. Cat. 2, 11, 25 : pugna forensium certaminum, id. 5, 12, 22 : eloquentiae inter juvenes, Quint. 2, 17, 8 : verborum linguaeque, Liv. 10, 22, 6 : laboris ac periculi, id. 28, 19, 14 : amicitiae, benevolentiae, id. 37, 53, 7 : bonae artis ac virtutis, id. 37, 54, 19 : irarum, id. 1, 7, 2; cf. id. 3, 39, 3: conferendi (pecuniam), id. 4, 60, 8 : patrum animos certamen regni ac cupido versabat, id. 1, 17, 1; cf. id. 21, 31, 6: leti (inter mulieres Indas), Prop. 3 (4), 13, 19. diu magnum inter mortales certamen fuit, vine corporis an virtute animi, etc., Sall. C. 1, 5; cf. Tib. 4, 1, 37.—Rarely with *gen.* of adversary: si in virtutis certamen venerint ( = cum virtute), Cic. Fin. 5, 24, 71 Madv. ad loc.— Poet. : mite vini, **a drinking bout**, Tib. 3, 6, 11.—Also poet. : certamina ponere, syn. with certamina instituere = ἀγῶνα προτιθέναι, *to order*, *arrange a fight* or *contest*, Verg. A. 5, 66; 8, 639; cf. id. G. 2, 530 Wagn.—Of inanimate things: Arboribusque datumst variis exinde per auras Crescendi magnum inmissis certamen habenis, Lucr. 5, 787.— `II` Esp., *a military strife*, *battle*, *engagement*, *contest*, *fight*, *combat.* `I.A` Subject. (diff. from the objective; cf.: proeliam, pugna, bellum, etc.): horrida Romuleum certamina pango duellum, Enn. Ann. 1, 1; 1, 476; 2, 6; 5, 1295; Planc. ap. Cic. Fam. 10, 18, 2; Lucr. 4, 844; Ov. M. 12, 180; Liv. 36, 19, 13: aeterno certamine proelia pugnasque edere, Lucr. 2, 117 : fit proelium acri certamine, Hirt. B. G. 8, 28; cf.: proelii certamen, id. B. Alex. 16 : certamine, **with zeal**, **emulously**, **earnestly**, Verg. A. 5, 197; Curt. 9, 4; Sil. 10, 536; cf.: nec magni certaminis ea dimicatio fuit, **not severe**, Liv. 21, 60, 7. — `I.B` Object., = proelium, pugna, etc.: vario certamine pugnatum est, Caes. B. C. 1, 46 : erat in celeritate omne positum certamen, utri, etc., id. ib. 1, 70 : bella atque certamina, Sall. C. 33, 5 : ubi res ad certamen venit, id. J. 13, 4 : in certamine ipso, Liv. 2, 44, 11 : navalia, **a naval engagement**, **sea-fight**, id. 31, 14, 4 : classicum, Vell. 2, 85, 2 : saevit medio in certamine Mavors, Verg. A. 8, 700 et saep.—Hence. `I.C` In the postAug. histt. for *war* in gen., Flor. 1, 20; Eutr. 1, 16; Just. 7, 2, 6; 7, 6, 6. 7581#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7580#certatim#certātim, adv. certatus, 2. certo, `I` *emulously*, *earnestly*, *eagerly* (class. in prose and poetry): certatim de alicujus salute dicere, Cic. Sest. 34, 74; Liv. 1, 54, 3: mulieres puerique saxa et alia... certatim mittere, Sall. J. 67, 1 : certatim alter alteri obstrepere, Liv. 1, 40, 6 : hoc Cicero atque Asinius certatim sunt usi, * Quint. 6, 1, 21: currere, Cic. Phil. 2, 46, 118 : ascendere, Liv. 26, 44, 9 : exsurgere, Tac. A. 3, 65 : erumpere curiā, id. ib. 12, 7 : amare aliquem, * Plin. Ep. 2, 9, 5; cf. Suet. Aug. 100; id. Tib. 70; id. Calig. 57; id. Ner. 7; id. Vit. 15; and in poetry, * Cat. 64, 392; Verg. G. 1, 385; 4, 38; id. A. 3, 290; 5, 778; 7, 146; * Hor. S. 1, 5, 17; Ov. M. 3, 244; 12, 241; Stat. S. 3, 1, 179 al. 7582#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7581#certatio#certātĭo, ōnis, f. 2. certo, `I` *a contending*, *striving*, *a combat*, *strife*, *contest*, etc. (in good prose, most freq. in Cic.). `I` Lit. `I.A` In gen.: jam ludi publici sint corporum certatione, cursu, etc., Cic. Leg. 2, 15, 38; cf. id. ib. 2, 9, 22; Ter. Ad. 2, 2, 4: certationes xysticorum, Suet. Aug. 45.— `I.B` Esp., *a military contest*, *a fight* (very rare), Sisenn. ap. Non. p. 196, 1.— `II` Trop. : Medea nequaquam istuc istac ibit: magna inest certatio, Enn. ap. Cic. N. D. 3, 25, 65 (Trag. Rel. v. 304 Vahl.): relinquitur non mihi cum Torquato sed virtuti cum voluptate certatio, Cic. Fin. 2, 14, 44 : haec inter eos (amicos) fit honesta certatio, id. Lael. 9, 32 : ingenia exercere certationibus, Vitr. 2, 1, 3.—Of a judicial contest: haec est iniqua certatio, Cic. Quint. 22, 73 : non par, id. ib. 21, 68; hence: per populum multae poenae certatio esto, Lex ap. Cic. Leg. 3, 3, 6; Liv. 25, 4, 8.—So in the lang. of political life: certatio multae, **a public discussion concerning a punishment to be inflicted**, Cic. Leg. 3, 3, 6; Liv. 25, 4, 8 (cf. id. 25, 3, 13). 7583#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7582#certative#certātīvē, adv. id., `I` *in order to stir up strife*, *combatively* (late Lat.), Cassiod. Hist. Eccl. 1, 11. 7584#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7583#certator#certātor, ōris, m. id., `I` *a disputant* (rare and post-class.), Gell. 12, 10, 3; App. Dogm. Plat. p. 2. 7585#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7584#certatus1#certātus, a, um, Part., from certo. 7586#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7585#certatus2#certātus, ūs, m. 2. certo, `I` *a contention*, *fight*, Stat. S. 3, 1, 152. 7587#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7586#certe#certē, adv., v. certus, adv. B. 7588#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7587#certim#certim, adv. certus, analog. to certatim, from certatus, `I` *certainly* : scire, Jul. Val. Rer. Gest. Alex. M. 1, 31. 7589#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7588#certioro#certĭōro, āvi, ātum, 1, v. a. certior, = certiorem facere, `I` *to inform*, *apprise*, *show* (only in jurid. Lat., and most freq. used by Ulpian), Gai 2, 190; Dig. 13, 6, 5, § 8; 19, 1, 1 *fin.* : certioratus, ib. 29, 4, 1, § 4; 43, 29, 3, § 6. 7590#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7589#certo1#certō, adv., v. certus, adv. A. 7591#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7590#certo2#certo, āvi, ātum, 1, v. freq. a. cerno, `I` *to decide something by a contest* (cf. cerno, II. C. b.); hence, *to fight*, *struggle*, *contend*, *combat*, implying great exertion, and usually a measuring of strength (class. in prose and poetry; most freq. in a trop. signif.; syn.: decerto, contendo). `I` Of a physical contest of strength; mostly of battle: utrum igitur utilius Fabricio... armis cum hoste certare, an venenis? Cic. Off. 3, 22, 87 : adulescentium greges Lacedaemone videmus ipsi incredibili contentione certantis pugnis, calcibus, unguibus, morsu denique, id. Tusc. 5, 27, 77 : manu, Sall. H. 2, 41, 6 Dietsch: proelio, id. J. 81, 3 : cum Gallis pro salute, id. ib. 114, 2; cf. Tac. Agr. 5: de ambiguo agro bello, Liv. 3, 71, 2 : de imperio cum populo Romano, Cic. de Or. 2, 18, 76 : de principatu armis, Tac. H. 2, 47; cf. Suet. Vesp. 5: odiis etiam prope majoribus certarunt quam viribus, Liv. 21, 1, 3 : acie, Verg. A. 2, 30 et saep.— *Impers.* : dignus quicum certetur, Pac. ap. Non. p. 473, 16: certatur limine in ipso Ausoniae, Verg. A. 10, 355; 11, 313: die quo Bedriaci certabatur, Tac. H. 2, 50 : quā in parte rex pugnae affuit, ibi aliquamdiu certatum, Sall. J. 74, 3 : in cujus (amnis) transgressu multum certato pervicit Vardanes, Tac. A. 11, 10; id. H. 4, 61.—Mostly poet. in *pass.* : certata lite deorum Ambracia (for the possession of which Apollo. Diana, and Hercules contended), Ov. M. 13, 713 : certatus nobis orbis (i. e. de quo certavimus), Sil. 17, 342; cf. II. infra.— `II` Out of the sphere of milit. operations, *to contend*, *struggle*, *strive*, *emulate*, *vie with* : certabant urbem Romam Remoramne vocarent, Enn. ap. Cic. Div. 1, 48, 107 (Ann. v. 85 Vahl.): haut doctis dictis certantes sed maledictis, Enn. ap. Gell. 20, 10, 4 (Ann. v. 274 ib.): minis mecum, minaciis, Plaut. Truc. 5, 56 : malitiā tecum, id. Pers. 2, 2, 56 : benedictis, Ter. Phorm. prol. 20 : certare ingenio, contendere nobilitate, Lucr. 2, 11 : cum aliquo dicacitate, Cic. Brut. 46, 172 : officiis inter se, id. Fam. 7, 31, 1; cf.: certatum inter collegas maledictis, Liv. 5, 8, 13; and: eo modo inter se duo imperatores certabant, Sall. J. 52, 1 : cum civibus de virtute, id. C. 9, 2 : pro sua quisque potentia, id. ib. 38, 3 : contumaciā adversus contemnentes humilitatem suam nobiles certavit (Licinius), Liv. 9, 46, 4 : cum usuris fructibus praediorum, *to contend against interest* ( *to strive to pay interest*) *with the produce of estates*, Cic. Cat. 2, 8, 18: cum a Cheruscis Longobardisque pro antiquo decore aut recenti libertate; et contra, augendae dominationi certaretur, Tac. A. 2, 46 : ob hircum, Hor. A. P. 220 : joco, id. C. 2, 12, 18 : mero, id. ib. 4, 1, 31 : animis iniquis, Verg. A. 10, 7 : parsimoniā et vigiliis et labore cum ultimis militum, Liv. 34, 18, 5 : sententiis, Tac. A. 1, 29 al. : ut si nautae certarent, quis eorum potissimum gubernaret, Cic. Off. 1, 25, 87 : mos gentis est, equitare jaculari cursu cum aequalibus certare, Sall. J. 6, 1 : dic mecum quo pignore certes, Verg. E. 3, 31 : celeri sagittā, id. A. 5, 485 : certemus, spinas animone ego fortius an tu Evellas agro, Hor. Ep. 1, 14, 4.— Poet., with *acc.* : hanc rem ( = de hac re), Sedigit. ap. Gell. 15, 24; cf. in *pass.* : cui (multae) certandae cum dies advenisset, Liv. 25, 3, 14.—With dat. instead of cum: solus tibi certat Amyntas, Verg. E. 5, 8; Hor. S. 2, 5, 19; id. Epod. 11, 18; 2, 20; id. C. 2, 6, 15; Verg. E. 8, 55; id. G. 2, 138; Ov. M. 14, 794.— `I..2` Particularly of judicial disputations, *to contend at law* : inter se, Cic. Verr. 2, 2, 16, § 39; cf. id. ib. 2, 2, 13, § 32: in centumvirali judicio, id. de Or. 1, 39, 177 : si a duumviris provocarit, provocatione certato, Liv. 1, 26, 6 : si quid se judice certes, Hor. S. 2, 1, 49 : foro si res certabitur olim, id. ib. 2, 5, 27.— `I..3` With *inf.* (mostly poet.), *to strive to do something*, *to labor*, *endeavor*, *struggle earnestly*, *to exert one* ' *s self* : certantes ad summum succedere honorem, Lucr. 5, 1123; so, inter se cernere, id. 5, 394 : dimittere se (nubes), id. 6, 509 : populum alium suorum sepelire, id. 6, 1247 : Phoebum superare canendo, Verg. E. 5, 9 : superare, Ov. M. 5, 394 : vincere, Verg. A. 5, 194 : tollere (hunc) tergeminis honoribus, Hor. C. 1, 1, 8 : inter se eruere quercum, Verg. A. 4, 443 : certat quisque evadere, Curt. 9, 4, 33 : frangere fluctus, Plin. Pan. 81 *fin.*; Sil. 13, 222; Stat. S. 5, 3, 191. 7592#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7591#certor#certor, āri, `I` *v. dep. n.* [collat. form of 2. certo], *to strive*, *struggle*, *contend*, Hyg. Fab. 273; Vulg. Ecclus. 11, 9. 7593#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7592#certus#certus, a, um orig. P. a. from cerno; hence, adj., `I` *determined*, *resolved*, *fixed*, *settled*, *purposed* : non dubius. `I` (Acc. to cerno, II. D.) Certum est (mihi), *it is determined*, *it is my* ( *thy*, *his*, etc.) *decision*, *resolution*, *will*, *I am resolved*, *I mean*, etc. (mostly ante-class.; most freq. in Plaut.); with *inf.* : quorum virtuti belli Fortuna pepercit, Eorundem me libertati parcere certum est, Enn. ap. Cic. Off. 1, 12, 38 (Ann. v. 206 Vahl.): certum'st hominem eludere, Plaut. Am. 1, 1, 109 : tibi credere, id. Aul. 4, 9, 7; cf. id. Capt. 3, 1, 32; id. Curc. 2, 1, 1; id. Cas. 2, 4, 15; id. Cist. 3, 1, 16; id. Ep. 5, 1, 57; id. Bacch. 5, 2, 37; id. Most. 1, 3, 80; id. Men. 5, 6, 12; id. Mil. 2, 3, 32; id. Merc. 3, 1, 7; id. Ps. 1, 5, 138; id. Poen. 5, 5, 25; id. Pers. 2, 2, 39; id. Rud. 3, 3, 22; id. Stich. 5, 4, 2; id. Trin. 2, 1, 34; id. Truc. 2, 6, 68; Ter. And. 2, 1, 11; id. Eun. 1, 2, 108: certum est deliberatumque, quae ad causam pertinere arbitror, omnia dicere, Cic. Rosc. Am. 11, 31: certum atque decretum est non dare signum, Liv. 2, 45, 13 : certum est igni circumdare muros, Verg. A. 9, 153.—Certum'st mihi with *inf.*, Plaut. As. 1, 3, 94; 3, 3, 23; id. Cas. 1, 1, 3; id. Mil. 3, 1, 154; id. Ps. 4, 8, 2; Cic. de Or. 2, 33, 144; Liv. 35, 46, 13; Ov. M. 9, 53 al.—Without *inf.*, esp. parenthet., with expression of purpose by a *fut. tense* : certum est, malam rem potius quaeram cum lucro, Plaut. Aul. 4, 6, 15 : certum est, jam dicam patri, id. Bacch. 3, 1, 15 : certum est, ibo ad medicum, id. Merc. 2, 4, 4 : *An.* Certumn' est tibi? *Ly.* Certum, id. Poen. 2, 48; cf. id. Stich. 4, 2, 33.—With *pron.* or *subst.: Ar.* Certumne'st tibi istuc? *He.* Non moriri certius, Plaut. Capt. 3, 5, 74; so further with istuc, id. ib. 2, 1, 20; Ter. Eun. 3, 3, 30: mihi autem abjurare certius est quam dependere, Cic. Att. 1, 8, 3 : ad eum senem oppugnare certum est consilium, Plaut. Ep. 1, 2, 60 : quae nunc sunt certa ei consilia, etc., Ter. And. 2, 3, 16 : certa res hanc est objurgare, Plaut. Am. 2, 2, 73; so id. Merc. 5, 2, 16; id. Mil. 2, 4, 45; Ter. And. 2, 2, 31; Plaut. Most. 3, 2, 16.— `I...b` (From the time of the Aug. poets.) Transf. to the person who is determined upon something, *determined*, *resolved*, *bent.* With *inf.* : certa mori, Verg. A. 4, 564 (cf. id. ib. 4, 475: decrevitque mori): certi non cedere, Ov. M. 9, 43 : certa sequi, Val. Fl. 5, 47.— With *gen.* (cf. Ramsh. Gr. p. 323; Zumpt, Gr. § 437, n. 1; A. and S. § 213, R. 1): certus eundi, Verg. A. 4, 554; Ov. M. 11, 440: desciscendi, Tac. H. 4, 14 : relinquendae vitae, id. A. 4, 34 : necis, Sil. 6, 27 : fugae, Plin. Ep. 6, 16, 12 : destinationis, Tac. A. 12, 32 : sceleris, id. ib. 12, 66 : consilii, id. H. 2, 46.— With *an* : nec sat certa an cederet armis, Sil. 9, 480.— `II` An epithet of all those objects whose existence or reality is *fixed*, *determined* (hence in connection with definitus, Quint. 7, 10, 7; with praefinitus, Suet. Galb. 14), or in respect to which there can be no doubt (hence opp. dubius, Quint. 7, 6, 3; 5, 12, 3; 12, 3, 6 al.). `I.A` Object. `I.A.1` Of things whose external qualities, number, etc., are invariable, *established*, *settled*, *fixed*, *particular*, *specified*, etc. (class.): Arboribus primum certis gravis umbra tributa, Lucr. 6, 783 : fruges, bacae, Cic. Leg. 2, 8, 19 : jam ad certas res conficiendas certos homines delectos ac descriptos habebat, id. Cat. 3, 7, 16 : concilium in diem certam indicere, Caes. B. G. 1, 30 *fin.*; so with dies, **a fixed term**, Cato, R. R. 149, 1; Cic. Att. 6, 2, 9; Nep. Chabr. 3, 1; Liv. 1, 50, 1; Tac. G. 9 al.; cf.: certis diebus, Verg. G. 2, 329 : quaerere ab judicibus cur in certa verba jurent, cur certo tempore conveniant, certo discedant, Cic. Inv. 2, 45, 132; cf. Suet. Aug. 41: certum praefinitumque tempus, id. Galb. 14; and: certum statumque vectigal, id. Calig. 40 : pecunia (opp. arbitraria), v. arbitrarius: finis aerumnarum, Lucr. 1, 108; cf. id. 2, 512; 8, 1091; Hor. S. 1, 1, 106; id. Ep. 1, 2, 56: locus, Caes. B. G. 5, 1, 6 : numerus, id. ib. 7, 75 : signum, **fixed**, **agreed upon**, id. B. C. 1, 27 : naves, **fixed in number and quality**, id. ib. 1, 56 : pecuniae imperabantur, id. ib. 3, 32 *fin.* : conviva, i. e. **a daily**, **constant guest**, Hor. Ep. 1, 7, 75 Schmid: ecquem tu illo certiorem nebulonem, Cic. Att. 15, 21, 2.— `I.1.1.b` But sometimes indef., like quidam, and our *certain*, of things, the certainty of whose existence is given, but whose nature is not more definitely designated, or comes not into consideration (cf. aliquis): Cephaloedi mensis est certus, quo mense sacerdotem maximum creari oporteat, Cic. Verr. 2, 2, 52, § 128 : habet certos sui studiosos, id. Brut. 16, 64 : (hunc) certis rebus imperatis regnare jussit, id. Sest. 27, 58 : certi homines ad eam rem periti, id. ib. 18, 41 : res a certis hominibus corrupta, id. Fam. 1, 2, 3; 4, 9, 2; 16, 11, 2; id. Marcell. 6, 16; id. Deiot. 4, 11; Liv. 34, 61, 7.—Hence in Quint. several times in connection with quidam and aliquis: ad certas quasdam dicendi leges alligati, Quint. 8, prooem. § 2; so id. 8, prooem. § 12; 4, 2, 28; 5, 10, 2; 5, 10, 5; 9, 4, 8; 11, 2, 28: aliquos compositionis certos pedes, id. 10, 2, 13; so id. 7, prooem. § 4; and *subst.* : in his certos aliquos docebit, id. 2, 8, 13.— `I.A.2` Trop., of things whose internal moral qualities are established, fixed, can be relied upon, *sure*, *unerring*, *to be depended upon*, *true*, *faithful*, etc. (so most freq. in all periods and species of composition; syn.: firmus, confirmatus, exploratus, indubitatus, manifestus al.). `I.1.1.a` Of persons: amicus certus in re incertā cernitur, Enn. ap. Cic. Lael. 17, 64; cf.: tu ex amicis certis mi es certissimus, Plaut. Trin. 1, 2, 57 : certi homines, quibus dem litteras, Cic. Fam. 1, 7, 1; cf. id. Cat. 3, 7, 16; Nep. Paus. 2, 4; id. Alcib. 10, 1; Cic. Rosc. Am. 19, 53; Cic. Verr. 2, 2, 64, § 156: certus enim promisit Apollo, etc., Hor. C. 1, 7, 28 : auctor (mortis), Quint. 6, 3, 68; cf. Suet. Tib. 5: adversus hostem nec spe nec animo certiorem, i. e. firmiorem, Liv. 10, 35, 17 : apud latera certos collocaverat, Sall. ap. Serv. ad Verg. A. 1, 576 (H. 1, 53 Dietsch); cf. Nep. Dion, 9, 2: per litora certos dimittam, Verg. A. 1, 576 : certissimus auctor (Phoebus), id. G. 1, 432.— `I.1.1.b` Of things: satis animo certo et confirmato, Cic. Quint. 24, 77; cf. pectora, Verg. A. 9, 249, and certior indoles, Suet. Ner. 10: promissa, Cic. Fam. 6, 12, 1 : parata dicendi copia et certa, Quint. 10, 6, 6; id. 6, prooem. § 9: jus, id. 12, 3, 6 et saep.: jactus (telorum), Tac. A. 14, 37; cf. in this sense certa hasta, Verg. A. 11, 767 : sagitta, Hor. C. 1, 12, 23 : fides segetis, id. ib. 3, 16, 30 : spes, id. C. S. 74 : trames, id. S. 2, 3, 49 : lar, id. Ep. 1, 7, 58 al. : plana et certa, Plaut. Pers. 2, 2, 1 : certa et clara, Ter. Hec. 5, 4, 1 Ruhnk.; so Liv. 22, 39, 22; cf. Hor. S. 2, 6, 27.— Subst., with *gen.* : certa maris, Tac. H. 4, 81.— `I.B` Subject., of that which is established by evidence, etc., placed beyond doubt, *certain*, *sure*, *true*, *proved*, *established* (class.; esp. freq. in *neutr.*): cum ad has suspitiones certissimae res accederent, Caes. B. G. 1, 19; 5, 29: incerta pro certis malebant, Sall. C. 17, 6; cf.: incerta pro certis mutare, id. J. 83, 1 : postremo certior res, Liv. 29, 6, 12 : certiora esse dicunt quam, etc., Cic. N. D. 3, 5, 13; id. Att. 3, 11, 2; Liv. 10, 35, 12: *So.* Satin hoc certum'st? *Ge.* Certum: hisce oculis egomet vidi, Ter. Ad. 3, 2, 31 : jam satis certumst virginem vitiatam esse? id. Enn. 4, 4, 36 : cum certius tibi sit me esse Romae quam mihi te Athenis, Cic. Att. 1, 9, 1 : id parum certum est, Liv. 5, 35, 3 : cum de altero intellectu certum est, de altero dubium, Quint. 7, 6, 3; cf. id. 7, 3, 4: non certum traditur, with *interrog.-clause*, Liv. 2, 8, 8: nec quicquam certi respondes mihi? Ter. Hec. 4, 4, 84 : neque tanto spatio certi quid esset explorari poterat, Caes. B. G. 7, 45 : certum inveniri non potest ne... an, id. B. C. 1, 25 : si quicquam humanorum certi est, Liv. 5, 33, 1 : *Ph.* Civemne? *Th.* Arbitror: Certum non scimus, Ter. Eun. 1, 2, 31; cf. id. Phorm. 1, 2, 98; Cic. Att. 12, 23, 2.—So, certum scire, *to know for a certainty*, Ter. Eun. 5, 3, 12; id. Hec. 3, 1, 44; Cic. Fam. 9, 23 *init.* : certum habere, **to reckon certain**, id. Att. 1, 13, 1; Liv. 36, 28, 4; 5, 3, 2; Quint. 2, 3, 9; Col. 2, 22, 5 al.: certum respondeo, Cic. Ac. 2, 29, 92 : cognoscere, Auct. B. Alex. 53: comperire, Auct. B. Hisp. 22.—So also pro certo habere, Cic. Att. 10, 6, 3; Matius ap. Cic. Att. 9, 15, A *med.*; Sall. C. 52, 17; Suet. Dom. 23: negare, Cic. Att. 5, 21, 5 : polliceri, id. Agr. 2, 37, 102 : dicere aliquid, id. Brut. 3, 10 : ponere, Liv. 23, 6, 8 : scire, id. 25, 10, 1 : affirmare, id. 27, 1, 13; 3, 23, 7; cf. id. 1, 3, 2 Drak.: creditur, Sall. C. 15, 2 : coeperit esse, Quint. 5, 12, 2 : certius cognoscere ex aliquo de aliquā re, Caes. B. G. 5, 52, 5.—Strengthened by *comp.* : quin nihil invenies magis hoc certo certius, Plaut. Capt. 3, 4, 111; cf.: et hoc certo certius est et saepissime constitutum, Dig. 42, 8, 10, § 14 : certo certius, Ambros. in Ephes. 5; Paul. Vit. St. Ambros. 25; App. M. 9, p. 237, 27.—In Plaut. certum or certius facere alicui, *to give certainty to one concerning any thing*, *make him certain*, Plaut. Men. 2, 1, 17; 5, 2, 12; id. Ps. 2, 2, 4.— `I.A.2` Transf. to the person who is made certain in reference to a thing, *certain*, *sure* : certi sumus periisse omnia, Cic. Att. 2, 19, 5 : num quid nunc es certior? Plaut. Am. 1, 1, 191 : posteritatis, i. e. **of posthumous fame**, Plin. Ep. 9, 3, 1 : sententiae, Quint. 4, 3, 8 : judicii, Sen. Ep. 45, 9 : certus de suā geniturā, Suet. Vesp. 25 : damnationis, id. Tib. 61 : exitii, Tac. A. 1, 27 : spei, id. H. 4, 3 : matrimonii, id. A. 12, 3 : certi sumus, etc., Gell. 18, 10, 5.—In class. prose mostly in the phrase certiorem facere aliquem (de aliquā re, alicujus rei, with a foll, acc. and *inf.*, with a *rel.-clause* or *absol.*), *to inform*, *apprise one of a thing* : me certiorem face, Ter. Phorm. 4, 3, 69 : ut nos facias certiores, Plaut. Curc. 5, 2, 32 : uti se (sc. Caesarem) de his rebus certiorem faciant, Caes. B. G. 2, 2 : qui certiorem me sui consilii fecit, Cic. Att. 9, 2, a, 2: Caesarem certiorem faciunt, sese non facile ab oppidis vim hostium prohibere, Caes. B. G. 1, 11 : faciam te certiorem quid egerim, Cic. Att. 3, 11, 1.— With *subj.* only: milites certiores facit, paulisper intermitterent proelium, Caes. B. G. 3, 5 *fin.* — *Pass.* : quod crebro certior per me fias de omnibus rebus, Cic. Fam. 1, 7, 1; so Caes. B. G. 1, 7; Sall. J. 104, 1: Caesar certior factus est, tres jam copiarum partes Helvetios id flumen transduxisse, Caes. B. G. 1, 12; so id. ib. 1, 21; 1, 41; 2, 1; Sall. J. 82, 2; Nep. Att. 12, 3: factus certior, quae res gererentur, Caes. B. C. 1, 15 : non consulibus certioribus factis, Liv. 45, 21, 4.—Also in *posit.*, though rarely: fac me certum quid tibi est, Plaut. Ps. 1, 1, 16; 4, 6, 35; Verg. A. 3, 179: lacrimae suorum Tam subitae matrem certam fecere ruinae, Ov. M. 6, 268.— Hence, adv. in two forms. `I.A` certō, *with certainty*, *certainly*, *surely*, *of a truth*, *in fact*, *really*, object. and subject. (cf. supra, II. A. and B.); only in the comic poets, and sometimes (most. freq. in his epistt.) in Cic., while the adverbial form certe belongs to all periods and all species of composition. The difference between them is, perhaps, merely historical; but v. infra, certe, B. I. 2. *init.* `I.A.1` Object.: perii certo, haud arbitrario, Plaut. Poen. 3, 5, 42; cf. id. Merc. 2, 3, 106: mihi certo nomen Sosia'st, id. Am. 1, 1, 176; id. Men. 2, 2, 39; Ter. Phorm. 1, 3, 12: nihil ita exspectare quasi certo futurum, Cic. Tusc. 5, 28, 81 (cf. the passage cited under certo, I. 1., from id. Div. 2, 7, 18).— `I.1.1.b` In affirm. answers: *Me.* Liberum ego te jussi abire? *Mes.* Certo, *yes*, *certainly*, Plaut. Men. 5, 8, 9; so id. ib. 5, 9, 50; 2, 3, 38; id. Poen. 5, 5, 21; Ter. Eun. 5, 1, 9.— `I.A.2` Subject. `I.1.1.a` In gen. (very rare): certo enim ego vocem hic loquentis modo mi audire visus sum, Plaut. Aul. 4, 5, 4 : ego rus abituram me esse certo decrevi, Ter. Hec. 4, 4, 10 : *Th.* Quid aīs? *Py.* Atqui certo comperi, id. Eun. 5, 1, 9.— `I.1.1.b` Esp. in the formula of asseveration, certo scio, *I certainly know*, *I am fully persuaded*, *beyond all doubt* (class.): certo edepol scio, me vidisse, etc., Plaut. Mil. 2, 3, 2; id. Truc. 1, 1, 49; Ter. And. 5, 4, 26; id. Ad. 4, 5, 14; id. Eun. 1, 2, 119; id. Heaut. 1, 1, 19: quod te moleste ferre certo scio, Cic. Att. 1, 12, 3; 2, 23, 2; id. Fam. 4, 13, 6; id. Q. Fr. 1, 2, 2, § 6; id. Rosc. Am. 8, 21; id. Phil. 3, 6, 17; id. Sen. 1, 1; 1, 2; Sall. J. 9, 2; id. C. 51, 16: veniunt in mentem mihi permulta: vobis plura, certo scio, Cic. Caecin. 19, 55 (cf. under certe, I. 2.).— `I.B` certē (class.; cf. supra, certo *init.*). `I` Affirming strongly, *with certainty*, *certainly*, *undoubtedly*, *assuredly*, *surely*, *really.* `I.A.1` Object.: certe edepol, tu me alienabis, Plaut. Am. 1, 1, 243 : ego quidem ab hoc certe exorabo, id. Bacch. 5, 2, 58 : certe hercle, id. As. 2, 1, 15; cf. Ter. Phorm. 5, 1, 8; Plaut. Truc. 1, 2, 71; Ter. And. 2, 2, 10: quom is certe Renuntiarit, id. Heaut. 4, 4, 4 : certe captus est! id. And. 1, 1, 55 : certe ut videamur cernere eum, Lucr. 4, 760 : si enim scit, certe illud eveniet: sin certe eveniet, nulla fortuna est, Cic. Div. 2, 7, 18; cf. id. N. D. 1, 2, 5: fuit certe id aequum et certe exspectatum est, etc., id. Planc. 16, 38 : ea certe vera sunt, id. Mil. 35, 96 : M. Catoni certe licuit, etc., id. Rep. 1, 1, 1 : jam illa perfugia certe minime sunt audienda, id. ib. 1, 5, 9 : cum se certe decessurum videret, Cic. Verr. 2, 3, 44, § 104; Cat. 62, 8: certe hinc Romanos olim fore ductores pollicitus, Verg. A. 1, 234 : o dea certe, **a goddess surely**, id. ib. 1, 328 : postremo expellet certe vivacior heres, Hor. S. 2, 2, 132 : placuit tibi, Delphice, certe, Dum, etc., Ov. M. 2, 543 al. — *Comp.* : speculatores mittere, qui certius explorata referant, Liv. 3, 40, 13; 35, 48, 3: si reperire vocas amittere certius, Ov. M. 5, 519; App. M. 2, p. 118, 1.— *Sup.*, Tert. Pall. 4.— `I.1.1.b` In an answer of affirmation: estne ipsus an non est! Is est, Certe is est, is est profecto, Plaut. Trin. 4, 3, 65; so Ter. Ad. 1, 1, 53; Cic. Tusc. 1, 5, 9; id. Clu. 54, 149; id. Phil. 1, 15, 37; id. Ac. 2, 35, 113; and in confirmation of a preceding fact: venerat, ut opinor, haec res in judicium. Certe, *certainly*, *surely*, Cic. Rosc. Com. 14, 42; id. Fam. 4, 2, 5; id. Or. 42, 144; cf. id. Off. 3, 29, 105; id. Fin. 2, 27, 91.— `I.A.2` Subject., mostly in the phrase certe scio, *I know to a certainty*, *I am sure* (acc. to Klotz ad Cic. Sen. 1, 2, certe scio = certum est me scire, *I am fully convinced* : certo scio = certum est quod scio, *my knowledge is accurate*, etc.): certe edepol scio, si aliud quicquam est quod credam aut certo sciam, etc., Plaut. Am. 1, 1, 115 : edepol certo scio, id. Bacch. 2, 3, 20 : scelestiorem me hac anu certe scio Vidisse numquam, id. Aul. 1, 1, 21; cf. Cic. Arch. 12, 32: ex litteris certe scire potuistis, id. Font. 4, 8; id. Phil. 12, 12, 29: quod iste certe statuerat ac deliberaverat non adesse, Cic. Verr. 2, 1, 1, § 1.— `I.1.1.b` In affirm. answers: *Ar.* Ain' vero? *Le.* Certe, inquam, Plaut. As. 3, 3, 132: *Ch.* Ain'tu? *So.* Certe, sic erit, Ter. Heaut. 5, 3, 12.— `I.1.1.c` In a subjective supposition or presumption that a thing is so, *certainly*, *surely*, *assuredly*, *doubtless*, *of course;* Gr. ἴσως : ah nugas agis, Certe habes, Plaut. Aul. 4, 4, 25; id. Bacch. 5, 2, 58: si me tanti facis, quanti certe facis, Cic. Fam. 11, 16, 3; 7, 8, 1; cf. Verg. A. 1, 234; Ov. M. 2, 423; Prop. 2, 7, 1. — In interrog., Cic. Leg. 1, 1, 3; Suet. Aug. 33.— `II` Affirming with restriction, *yet surely*, *yet indeed*, *at least*, *notwithstanding* (very freq. in prose and poetry, esp. after the class. per.). `I.A` Alone: si non ipsā re tibi istuc dolet, Simulare certe est hominis, Ter. Ad. 4, 7, 16 : cingitur, certe expedit se, Plaut. Am. 1, 1, 152 : ut homines mortem vel optare incipiant, vel certe timere desistant, Cic. Tusc. 1, 49, 117 : haec... sint falsa sane, invidiosa certe non sunt, id. Ac. 2, 32, 105 : qui... ut non referat pedem, sistet certe, id. Phil. 12, 4, 8 : res fortasse verae, certe graves, id. Fin. 4, 3, 7; cf. Liv. 9, 11, 13: consulatum unum certe plebis Romanae esse, id. 22, 34, 11 : quos quoniam caeli nondum dignamur honore, Quas dedimus certe terras habitare sinamus, Ov. M. 1, 195 et saep.: quo quid sit beatius, mihi certe in mentem venire non potest, Cic. Tusc. 5, 28, 81; so, ego certe, Quint. 8, 3, 65; 9, 4, 57: certe ego, Sall. J. 31, 5; Ov. H. 19, 81; id. M. 13, 840; id. Tr. 4, 5, 13: mihi certe, Quint. 10, 3, 23 : ipse certe, id. 8, 6, 30; Curt. 7, 4, 19; 7, 6, 22.— `I.B` With other particles. `I.A.1` With *tamen* : illud certe tamen, quod jam amplexi sumus, Cic. de Or. 3, 6, 22; id. Sen. 23, 84.— `I.A.2` With *at* : quod (consilium) si non fuerit prudens, at certe ab optima fide proficiscetur, Balb. et opp. ap. Cic. Att. 9, 7, A, 1; Ov. F. 3, 351; cf. at II. 3.— `I.A.3` With *sed* : non integrā re, sed certe minus infractā, quam, etc., Att. ap. Cic. Att. 9, 10, 8; cf. Cic. Leg. 1, 21, 56 dub. B. and K. — `I.A.4` With *quidem* : ubi sit animus, certe quidem in te est, Cic. Tusc. 1, 29, 70 : quoniam volumus quidem certe senes fieri, id. Sen. 2, 6; id. Quint. 15, 50: certe quidem vos estis Romani, etc., Liv. 45, 22, 5. (But quidem does not belong with certe in such passages as the foll.: hic quidem certe memorat, etc., Plaut. Am. 1, 1, 261 al.; v. quidem; cf. also aut and vel.) 7594#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7593#ceruchi#cĕrūchi, ōrum, m., = κεροῦχοι ? κεραιοῦχοι, holding the sail-yards), `I` *ropes fastened to the sail-yards*, Luc. 8, 17; 10, 495; Val. Fl. 1, 469. 7595#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7594#cerula#cērŭla, ae, f. dim. cera, `I` *a small piece of wax* : miniata, **a kind of crayon**, Cic. Att. 15. 14, 4 (with which the Romans were accustomed to strike out exceptionable passages in books): miniatula, the same, id. ib. 16, 11, 1 (al. miniata).— `II` Transf., = ceriolarium, *a candlestick* or *stand for wax tapers* : ARGENTEAE, Inscr. Orell. 2032. 7596#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7595#cerus#cerus, in carmine Saliari intellegitur creator, Fest. s. v. matrem matutam, p. 122 Müll.—Here perhaps belongs also another passage from the Carm. Saliorum: `I` duomis ceruses, Varr. L. L. 7, § 26 Müll.; another writing KERVS in KERI POCOLOM, an inscription on a clay vase; the word is a *masc.* form to the *fem.* Ceres, and denotes the creator; from cer = Sanscr. kri, to make; v. Ceres. 7597#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7596#cerussa#cērussa, ae. f., `I` *white-lead*, *ceruse* (used by painters, and by women for making the skin white; also in medicine, and in large doses as a poison), Plin. 28, 9, 33, § 129; 34, 18, 54, § 175 sq.; Vitr. 7, 12, 1; Cels. 5, 27, 15; Plin. 28, 9, 33, § 129; 35, 6, 19, § 37; Plant. Most. 1, 3, 101; Ov. Med. Fac. 73; Mart. 10, 22, 2; Pall. Aug. 11, 3. 7598#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7597#cerussatus#cērussātus, a, um, adj. cerussa, `I` *colored* or *painted with white-lead* : buccae, Cic. Pis. 11, 25 : cutis, Mart. 7, 25, 2 : Sabella, id. 2, 41, 12 : tabulae, Cod. Th. 11, 27, 1. 7599#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7598#cerva#cerva, ae, f. cervus, `I` *a hind*, Plin. 11, 37, 45, § 123 sq.; Ov. M. 6, 636; 12, 34.— `II` Poet., for *deer* in gen., Ter. Phorm. prol. 7; Cat. 63, 72; Verg. A. 4, 69; Hor. C. 1, 1, 27; 3, 5, 32; Ov. M. 7, 546; 11, 772; id. A. A. 3, 670; Tib. 4, 3, 13. 7600#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7599#cervarius#cervārĭus, a, um, adj. id., `I` *of* or *pertaining to deer* : lupus, **a lynx**, Plin. 8, 22, 34, § 84; 11, 37, 79, § 202: venenum, **an herb with which arrows were smeared**, Plin. 27, 11, 76, § 101; Fest. s. v. toxicum, p. 355: cervaria ovis, quae pro cervā immolabatur (Dianae), Fest. p. 57. 7601#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7600#cervesia#cervesia, v. cervisia. 7602#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7601#cervical#cervīcal ( cervīcāle, Cassiod. Orth. p. 2302 P.), ālis, n. cervix, `I` *a pillow* or *bolster*, = pulvinus; sing., Mart. 14, 146; Juv. 6, 353; Petr. 56, 8; plur., Plin. Ep. 6, 16, 16; Petr. 32, 1; 78, 5; Suet. Ner. 6; Plin. 20, 20, 82, § 217; 28, 4, 12, § 47. 7603#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7602#cervicatus#cervīcātus, a, um, adj. id., `I` *stiffnecked*, *obstinate*, Vulg. Ecclus. 16, 11. 7604#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7603#cervicositas#cervīcōsĭtas, ātis, f. cervicosus, `I` *stubbornness*, *obstinacy*, Sid. Ep. 7, 9. 7605#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7604#cervicosus#cervīcōsus, a, um, adj. cervix, `I` *stubborn*, *obstinate*, Eccl. Ambros. ap. Voss. Vit. L. L. 3, 4; cf.: cervicosus αὐχενίας, Gloss. Labb. 7606#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7605#cervicula#cervīcŭla, ae, f. dim. id.. `I` *A small neck*, * Cic. Verr. 2, 3, 19, § 49; App. Flor. p. 348: contracta, Quint. 11, 3, 180.—* `II` In mechanics, *the neck of a hydraulic machine*, Vitr. 10, 8, 2. 7607#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7606#cervinus#cervīnus, a, um, adj. cervus, `I` *of* or *pertaining to a deer* : cornu, *deer* ' *s horn*, Varr. R. R. 3, 9, 14; Col. 8, 5, 18 al.: pellis, Hor. Ep. 1, 2, 66 : vellera, * Ov. M. 6, 592: pilus, Plin. 28, 19, 77, § 246 : color equi, Pall. Mart. 13, 4 : senectus, i. e. *great age* (because the deer was said to live to a great age; cf. Cic. Tusc. 3, 28, 69; Plin. 8, 32, 50, § 119; Aristot. H. A. 9, 6), Juv. 14, 251.— `II` *Subst.* : cervīna, ae, f. (sc. caro), *deer* ' *s meat*, *venison*, Edict. Diocl. 4, 44. 7608#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7607#cervisia#cervisia, cervesia, or cerevi-sia, ae, f. Gallic, `I` *beer*, Plin. 22, 25, 82, § 164; Dig. 33, 6, 9; Isid. Orig. 20, 3, 17; Edict. Diocl. 2, 11. 7609#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7608#cervix#cervix, īcis ( `I` *gen. plur.* cervicum, Cic. Or. 18, 59; Plin. 23, 2, 33, § 68: cervicium, acc. to Charis. p. 100), f. cer-vix; cf. Sanscr. s)iras, caput, and vincio, Bopp, Gloss. 348 b, *the neck*, including the back of the neck, *the nape* (in ante-Aug. prose usu. in plur.; so always in Cic. and Sall.; acc. to Varr. L. L. 8, § 14; 10, § 78 Müll.; and Quint. 8, 3, 35, Hortensius first used the sing.; it is, however, found even in Ennius and Pacuvius; v. the foll.). `I..1` *Sing.* : caput a cervice revolsum, Enn. ap. Serv. ad Verg. A. 10, 396: quadrupes capite brevi, cervice anguinā, Pac. ap. Cic. Div. 2, 64, 133; Lucr. 1, 36; 6, 745; * Cat. 62, 83; * Tib. 3, 4, 27; Prop. 3 (4), 17, 31; Verg. G. 3, 52; 3, 524; 4, 523; id. A. 1, 402; 2, 707; 10, 137; Hor. C. 1, 13, 2; 2, 5, 2; Liv. 8, 7, 21; 22, 51, 7 Fabri ad loc.; 26, 13, 18; 27, 49, 1; 31, 34, 4; 35, 11, 8; Vell. 2, 4, 5; Hortens. ap. Varr. l. l., and Quint. l. l.; id. 1, 11, 9; 11, 3, 82; 11, 3, 83; 4, 2, 39 Spald.; Plin. 11, 37, 67, § 177.— `I..2` *Plur.* : eversae cervices tuae, Ter. Heaut. 2, 3, 131 (cf. versa, Ov. H. 16, 231): ut gladius impenderet illius beati cervicibus, Cic. Tusc. 5, 21, 62; id. N. D. 1, 35, 99; 2, 63, 159: aliquo praesidio caput et cervices et jugulum tutari, id. Sest. 42, 90 : frangere, Cic. Verr. 2, 5, 42, § 110; 2, 5, 57, § 147; cf. id. Phil. 11, 2, 5; Hor. C. 2, 13, 6: cervices crassae longae, Varr. R. R. 2, 5, 8; 2, 9, 4: altae, Verg. A. 2, 219 : tumor cervicum, Plin. 23, 2, 33, § 68; Suet. Galb. 11; id. Vit. 17.—Esp. in several proverbial expressions, as the vital part of a person: cervices securi subicere, Cic. Phil. 2, 21, 51; cf.: offerre cervicem percussoribus, Tac. A. 1, 53 : cervices Roscio dare, i. e. **to the executioner**, Cic. Rosc. Am. 11, 30 : praebere cervicem gladio, Juv. 10, 345. — `I.B` Trop. `I.B.1` (The figure taken from bearing the yoke; cf. Liv. 9, 6, 12.) Imposuistis in cervicibus nostris sempiternum dominum, Cic. N. D. 1, 20, 54; cf. Liv. 42, 50, 6: qui suis cervicibus tanta munia atque rem publicam sustinent, Cic. Sest. 66, 138; so Cic. Verr. 2, 5, 42, § 108; id. Mil. 28, 77. —Hence, of any great burden or danger: dandae cervice erant crudelitati nefariae, **to submit to**, Cic. Phil. 5, 16, 42 : a cervicibus nostris avertere Antonium, id. Ep. ad Brut. 1, 15, 7; id. Phil. 3, 4, 8: non facile hanc tantam molem mali a cervicibus vestris depulissem, id. Cat. 3, 7, 17 : legiones in cervicibus nostris conlocare, id. Fam. 12, 23, 2 : in cervicibus alicujus esse, of too great or dangerous proximity: cum in cervicibus sumus (opp. cum procul abessemus), Liv. 44, 39, 7 : etsi bellum ingens in cervicibus erat, *on hand*, as an oppressive burden, id. 22, 33, 6: sed nec Romani, tametsi Poeni et Hannibal in cervicibus erant, Just. 29, 4, 7; cf.: rex ratus eam urbem... suis inpositam esse cervicibus, Curt. 7, 7, 1.— `I.B.2` For *boldness* : qui tantis erunt cervicibus recuperatores, qui audeant, etc., Cic. Verr. 2, 3, 59, § 135.— `II` Transf., of things, *the neck* : amphorae, Petr. 34, 6; Mart. 12, 32: fistularum, Vitr. 10, 13 : cupressi, Stat. Th. 6, 855; cf. Col. 4, 7, 3: Peloponnesi, i.e. Isthmus, Plin. 4, 3, 4, § 8; cf. id. 6, 29, 34, § 170. 7610#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7609#cervula#cervŭla, ae, f. dim. cerva, `I` *a little hind*, Aug. Serm. 215. 7611#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7610#cervulus#cervŭlus, i, m. dim. cervus, II. B., `I` *a little chevaux-de-frise*, Front. Strat. 1, 5, 2. 7612#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7611#cervus#cervus (old orthogr. cervŏs; cf. Quint. 1, 7, 26), i, m. kindr. with cornu and carina, `I` *a stag*, *a deer*, Plin. 8, 32, 50, § 112 sq.: alipedes, Lucr. 6, 765 : fugax, Hor. C. 4, 6, 34; Ov. Tr. 3, 11, 11: fugientes, Hor. C. 3, 12, 11 : pavidi, Ov. F. 5, 173 : surgentem in cornua, Verg. A. 10, 725 al. —As a type of fleetness: vincere cervum cursu, Plaut. Poen. 3, 1, 27.— `II` Transf. (from resemblance to the horns of a stag; cf. Varr. L. L. 5, § 117 Müll.): cervi, *forked stakes.* * `I.A` As *supports of the vine*, Tert. Anim. 19.— More freq., `I.B` In the art of war, as a protection against the enemy, *a chevaux-defrise*, Caes. B. G. 7, 72; Liv. 44, 11, 4; Tib. 4, 1, 84; Sil. 10, 414; Serv. ad Verg. E. 2, 29. 7613#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7612#cerycium#cērȳcĭum or cērȳcēum, ii, n., = κηρύκιον or κηρύκειον, a pure Greek form for caduceus, `I` *the herald* ' *s staff*, Dig. 1, 8, 8; Mart. Cap. 4, § 331. 7614#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7613#ceryx#cērȳx, ȳcis, m., = κήρυξ, `I` *a herald*, Sen. Tranq. 3, 10. 7615#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7614#cespes#cespes, cespitator, cespito, ce-sposus, v. caespes, etc. 7616#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7615#cessatio#cessātĭo, ōnis, f. cesso. `I` *A tarrying*, *delaying* : non datur cessatio, Plaut. Poen. 4, 2, 103.—Hence, `II` *Inactivity*, *idling*, *cessation*, *omission*, *idleness* : furtum cessationis quaerere, Q. Cic. Fam. 16, 26, 2 : cessatio libera atque otiosa, Cic. Leg. 1, 3, 10 Orell. *N. cr.* : pugnae, Gell. 1, 25, 8 : Epicurus nihil cessatione melius existimat... deum sic feriatum volumus cessatione torpere, etc., Cic. N. D. 1, 36, 102; 1, 37, 102.— So in jurid. lang., **a punishable delay**, Dig. 37, 2, 6.—And of ground, *a lying fallow*, Col. 2, 1, 3. 7617#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7616#cessator#cessātor, ōris, m. id., `I` *a loiterer*, *an idler*, *a dilatory person* : non quo cessator esse solerem, praesertim in litteris, Cic. Fam. 9, 17, 3 : de libris, Tyrannio est cessator, id. ad Q. Fr. 3, 5 (6), 6: nequam et cessator Davus, * Hor. S. 2, 7, 100; * Col. 11, 1, 16. 7618#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7617#cessatrix#cessātrix, īcis, f. cessator, `I` *a* ( *female*) *loiterer*, *idler*, Tert. adv. Marc. 1, 24. 7619#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7618#cessicius#cessĭcĭus ( -tĭus), a, um, adj. cessus, 1. cedo; in jurid. lang., `I` *of* or *pertaining to giving up*, *ceding* : tutor, Gai Inst. 1, 169 sqq.; Ulp. Lib. Reg. tit. 11, 7: tutela, Gai Inst. 1, 171. 7620#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7619#cessim#cessim ( cossim), adv. cesso; cf. coxim, `I` *bending* or *turning in;* hence, also, *turned backwards*, *backwards* (mostly anteand post-class.): cum domum ab Ilio cessim revertero, Varr. ap. Non. p. 247, 26; p. 276, 9: cessim ire, Dig. 9, 2, 52, § 2; Just. 2, 12, 7: lagena orificio cessim ( *obliquely*) dehiscente patescens, App. M. 2, p. 121, 8. 7621#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7620#cessio#cessio, ōnis, f. 1. cedo; only in jurid. lang. `I` *A giving up*, *surrendering* : abalienatio est ejus rei, quae mancipi est, aut traditio alteri nexo aut in jure cessio, Cic. Top. 5, 28; Dig. 42, 3 tit.; Gai Inst. 3, 78; v. Dict. of Antiq., de cessione bonorum.— * `II` Diei, *the approach of a term*, Dig. 36, 2, 7. 7622#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7621#cessitius#cessĭtĭus, v. cessicius. 7623#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7622#cesso#cesso, āvi, ātum, 1, `I` *v. freq. n.* and *a.* [1. cedo]; lit., *to stand back very much;* hence, *to be remiss in any thing*, *to delay*, *loiter*, or, in gen., *to cease from*, *stop*, *give over* (indicating a blamable remissness; while desinere, intermittere, requiescere do not include that idea: cessat desidiosus, requiescit fessus, Don. ad Ter. Eun. 3, 1, 15. Diff. from cunctari in this, that the latter designates inaction arising from want of resolution, but cessare that which is the result of slothfulness; cf. Doed. Syn. 3, p. 300 sq.; class. in prose and poetry): paulum si cessassem, Ter. Eun. 4, 4, 5; 4, 6, 16; id. Ad. 4, 2, 49: si tabellarii non cessarint, Cic. Prov. Cons. 7, 15 : in suo studio atque opere, id. Sen. 5, 13 : ne quis in eo, quod me viderit facientem, cesset, Liv. 35, 35, 16; cf. id. 35, 18, 8: ab apparatu operum ac munitionum nihil cessatum, id. 21, 8, 1; 34, 16, 3; 31, 12, 2; Tac. A. 3, 28: quidquid apud durae cessatum est moenia Trojae, **whatever delay there was**, Verg. A. 11, 288 : audaciā, **to be deficient in spirit**, Liv. 1, 46, 6; cf.: nullo umquam officio, id. 42, 6, 8 : ad arma cessantes Concitet, Hor. C. 1, 35, 15 et saep.—So in admonitions: quid cessas? Ter. And. 5, 6, 15; Tib. 2, 2, 10: quid cessatis? Curt. 4, 16, 5 : quor cessas? Ter. Ad. 4, 5, 69; cf.: cessas in vota precesque ( poet. for cessas facere vota), Tros, ait, Aenea? cessas? Verg. A. 6, 51 sq.; Tib. 3, 6, 57.— With *dat. incommodi* : it dies; ego mihi cesso, i. e. **to my own injury**, Plaut. Ps. 1, 3, 12 Lorenz ad loc.; id. Ep. 3, 2, 8: sed ego nunc mihi cesso, qui non umerum hunc onero pallio, Ter. Phorm. 5, 6, 4.— `I...b` With *inf.* : ego hinc migrare cesso, Plaut. Ep. 3, 2, 6 sq. : numquid principio cessavit verbum docte dicere? id. Pers. 4, 4, 3; so, alloqui, Ter. And. 2, 2, 6; 5, 2, 4: adoriri, id. Heaut. 4, 5, 9 : pultare ostium, id. ib. 3, 1, 1; id. Phorm. 2, 3, 30: introrumpere, id. Eun. 5, 5, 26 : detrahere de nobis, Cic. Att. 11, 11, 2 : mori, Hor. C. 3, 27, 58 et saep.— `II` In gen. `I.A` *To be inactive*, *idle*, *at leisure*, *to do nothing* : cur tam multos deos nihil agere et cessare patitur? cur non rebus humanis aliquos otiosos deos praeficit? Cic. N. D. 3, 39, 93; cf. id. ib. 1, 9, 22; id. Off. 3, 1, 1: nisi forte ego vobis cessare nunc videor; cum bella non gero, id. de Sen. 6, 18 : et si quid cessare potes, requiesce sub umbrā, Verg. E. 7, 10 : cessabimus una, Prop. 3 (4), 23, 15. Ov. M. 4, 37: cur alter fratrum cessare et ludere et ungi praeferat, etc., Hor. Ep. 2, 2, 183 (cessare otiari et jucunde vivere, Schol. Crucq.); so id. ib. 1, 7, 57: per hibernorum tempus, Liv. 36, 5, 1 : cessatum usque adhuc est: nunc porro expergiscere, Ter. Ad. 4, 4, 23 : cessatum ducere curam, **put to rest**, Hor. Ep. 1, 2, 31 : non timido, non ignavo cessare tum licuit, Curt. 3, 11, 5.— `I...b` Of things, *to be at rest*, *to rest*, *be still*, *inactive*, *unemployed*, or *unused*, etc.: si cessare putas rerum primordia posse, Cessandoque novos rerum progignere motus, Lucr. 2, 80 sq. : quid ita cessarunt pedes? Phaedr. 1, 9, 5 : et grave suspenso vomere cesset opus, Tib. 2, 1, 6; Ov. F. 6, 348: Achilles cessare in Teucros pertulit arma sua, Prop. 2, 8, 30 : cur Berecyntiae Cessant flamina tibiae, Hor. C. 3, 19, 19 : cessat voluntas? id. ib. 1, 27, 13 : cessat ira deae, Liv. 29, 18, 10 : solas sine ture relictas Praeteritae cessasse ferunt Letoïdos aras, i. e. **remained unsought**, **unapproached**, Ov. M. 8, 278; cf.: at nunc desertis cessant sacraria lucis, Prop. 3 (4), 13, 47. and: cessaturae casae, Ov. F. 4, 804 : cessans honor, **a vacant office**, Suet. Caes. 76.— Of land, *to lie uncultivated*, *fallow* (cf. cessatio): alternis idem tonsas cessare novales, Verg. G. 1, 71; Plin. 18, 23, 52, § 191; cf. Suet. Aug. 42.— *Pass.* : cessata arva, Ov. F. 4, 617.— Trop., of a barren woman, Paul. Nol. Carm. 6, 48.— `I...c` Sometimes cessare alicui rei, like vacare alicui rei, *to have leisure for something*, i.e. *to attend to*, *apply one* ' *s self to* : amori, Prop. 1, 6, 21.— `I.B` Rarely (prob. not ante-Aug.), *not to be at hand* or *present*, *to be wanting* : cessat voluntas? non aliā bibam Mercede, Hor. C. 1, 27, 13 : augendum addendumque quod cessat, Quint. 2, 8, 10.—Hence, `I.A.2` Judic. t. t. `I.2.2.a` Of persons, *not to appear before a tribunal*, *to make default* : culpāne quis an aliquā necessitate cessasset, Suet. Claud. 15 (where, just before, absentibus; cf. absum, 8.): quoties delator adesse jussus cessat, Dig. 49, 14, 2, § 4; so ib. 47, 10, 17, § 20.— `I.2.2.b` Of things (a process, verdict), *to be invalid*, *null*, *void* : cessat injuriarum actio, Dig. 47, 10, 17, § 1 : revocatio, ib. 42, 8, 10, § 1 : edictum, ib. 39, 1, 1 : senatus consultum, ib. 14, 6, 12 et saep.— `I.C` Also rare, in a moral view, *to depart from a right way*, i.e. *to mistake*, *err* : ut scriptor si peccat... Sic qui multum cessat, Hor. A. P. 357 : oratoris perfecti illius, ex nullā parte cessantis, Quint. 1, 10, 4. 7624#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7623#cesticillus#cestĭcillus ( caest-), i, m., `I` *a small ring* or *hoop placed upon the head to support a burden*, Fest. p. 45 [ dim. from cestus; cf. Commod. p. 363]. 7625#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7624#cesticus#cestĭcus ( caest-), a, um, adj. cestus, `I` *of a boxer* ' *s glove* : ludi, Tac. A. 16, 21 dub. 7626#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7625#Cestius#Cestĭus, ĭi, m., `I` *the name of a Roman plebeian family.* `I` C. Cestius, Cic. Phil. 3, 10, 26.— `II` L. Cestius Pius, *a rhetorician of Smyrna*, Sen. Contr. 3, prooem. p. 206, 3 al.—Hence, Cestĭānus, a, um, adj., *of* or *belonging to L. Cestius* : color, Sen. Contr. 1, 7, p. 125. 7627#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7626#cestron#cestron, v. cestrum. 7628#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7627#cestros1#cestros, i, f., = κέστρος, `I` *the plant betony* : Betonica officinalis, Linn.; Plin. 25, 8, 46, § 84. 7629#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7628#Cestros2#Cestrŏs, i, m., `I` *a river of Pamphylia*, now *Ak-su*, Mel. 1, 14, 2. 7630#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7629#cestrosphendone#cestrosphendŏnē, ēs, f., = κεστροσφενδόνη, `I` *a mililary engine for hurling stones*, Liv. 42, 65, 9. 7631#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7630#cestrotus#cestrōtus, a, um, adj., = κεστρωτός, `I` *represented by means of a graver* ( κέστρον): cornua, Plin. 11, 37, 45, § 126. 7632#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7631#cestrum#cestrum ( -on), i, n., = κέστρον, `I` *a graver*, *graving tool*, used in encaustic painting, Plin. 35, 11, 41, § 149. 7633#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7632#cestus1#cestus ( caest-) or -ŏs, i, m., = κεστός (lit. stitched, embroidered; hence, `I` *subst.;* cf. Lidd. and Scott under κεστός), *a girdle*, *tie*, *belt*, *girth*, *strap*, Cato, R. R. 25 Schneid. *N. cr.;* Varr. R. R. 1, 8, 6.—Particularly, *the girdle of Venus*, Mart. 6, 138; 6, 14; 14, 206 sq.; Serv. ad Verg. A. 5, 69. 7634#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7633#cestus2#cestus = caestus, `I` *a boxer* ' *s glove;* v. caestus. 7635#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7634#Cetarini#Cētārīni ( Cītār-), ōrum, m., `I` *the inhabitants of a city of Sicily*, Cic. Verr. 2, 3, 43, § 103; Plin. 3, 8, 14, § 91. 7636#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7635#cetarius#cētārĭus, a, um, adj. cetus, `I` *of* or *pertaining to fish;* only *subst.* `I` cētārĭus, ii, m., *a fish-monger*, Ter. Eun. 2, 2, 26 (also in Cic. Off. 1, 42, 150); Varr. ap. Non. p. 49, 15; Col. 8, 17, 12.— Cētārĭus, *title of a book of* C. Matius, Col. 12, 46, 1.— `II` cētā-rĭum, ii, n., *a fish-pond*, Hor. S. 2, 5, 44.— Access. form cētārĭa, ae, *f.; acc. plur.* cetarias, Plin. 9, 15, 19, § 49; 37, 5, 17, § 66; an uncertain form, *abl. plur.* cetariis, Plin. 9, 30, 48, § 91; 31, 8, 43, § 94. 7637#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7636#cete#cētē, v. cetus. 7638#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7637#cetera#cētĕra, cētĕro, cētĕrum, v. ceterus, II. 7639#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7638#ceteroqui#cētĕrōqui or -quīn ceterus-qui (like alioqui and alioquin; v. alioqui, and cf. Hand, Turs. I. p. 235), adv., `I` *for the rest*, *in other respects*, *otherwise*, = ἄλλως (rare): quem, nisi quod solum, ceteroquin recte quidam vocant Atticum, Cic. Or. 25, 83 : ego ceteroqui animo aequo fero; unum vereor, ne hasta Caesaris refrixerit, id. Fam. 9, 10, 3; id. Att. 12, 3, 1; 14, 16, 1; 16, 4, 1; id. Fam. 6, 19, 1; id. N. D. 1, 22, 60; Dig. 28, 5, 35, § 3; Gell. 20, 1, 27; cf. Hand, Turs. II. pp. 44 and 42. 7640#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7639#ceterum#cētĕrum, v. ceterus, II. A. 7641#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7640#ceterus#cētĕrus ( caet-), a, um (the `I` *nom. sing. masc.* not in use; the sing., in gen., rare; in Cic. perh. only three times), adj. pronom. stem ki, and compar. ending; cf. ἕτερος, *the other*, *that which exists besides*, *can be added to what is already named of a like kind with it; the other part* (while reliquus is that which yet remains of an object, the rest; e. g. stipendium pendere et cetera indigna pati, **and endured other indignities of the kind**, Liv. 21, 20, 6. On the other hand: jam vero reliqua—not cetera —quarta pars mundi ea et ipsa totā naturā fervida est, et ceteris naturis omnibus salutarem impertit et vitalem calorem, Cic. N. D. 2, 10, 27; cf. Hand, Turs. II. p. 33; Doed. Syn. 1, p. 83. Still these ideas, esp. after the Aug. per., are often confounded, and the Engl., *the remainder*, *the rest*, and the adverb. phrase *for the rest*, etc., can be used interchangeably for both words). `I..1` *Sing.* `I.1.1.a` *Masc.* : si vestem et ceterum ornatum muliebrem pretii majoris habeat, Cic. Inv. 1, 31, 51 (also in Quint. 5, 11, 28); Nep. Dat. 3, 1: laeta et imperatori ceteroque exercitui, Liv. 28, 4, 1 : vestitu calciatuque et cetero habitu, Suet. Calig. 52 : illos milites subduxit, exercitum ceterum servavit, Cato ap. Gell. 3, 7, 19: cohortes veteranas in fronte, post eas ceterum exercitum in subsidiis locat, Sall. C. 59, 5 : a cetero exercitu, Curt. 5, 9, 11; Tac. Agr. 17; Suet. Galb. 20 *fin.* : de cetero numero candidatorum, id. Caes. 41.— `I.1.1.b` *Fem.* : cetera jurisdictio, Cic. Att. 6, 2, 5 : vita, Sall. C. 52, 31 : aetas, Verg. G. 3, 62 : nox, Ov. M. 12, 579 : silva, id. ib. 8, 750 : turba, id. ib. 3, 236; 12, 286; Hor. S. 2, 8, 26: classis, Liv. 35, 26, 9 : deprecatio, id. 42, 48, 3; 21, 7, 7: inter ceteram planitiem mons, Sall. J. 92, 5 : Graeciam, Nep. Paus. 2, 4 : aciem, Liv. 6, 8, 6 : multitudinem, id. 35, 30, 8 : (super) turbam, Suet. Calig. 26 : manum procerum, Tac. Or. 37 : pro ceterā ejus audaciā atque amentiā, Cic. Verr. 2, 1, 2, § 6 : pluviā (aquā) utebantur, Sall. J. 89, 6 : ceterā (ex) copiā militum, Liv. 35, 30, 9; Plin. Ep. 2, 16, 1: ceterā (pro) reverentiā, id. ib. 3, 8, 1 : ceterā (cum) turbā, Suet. Claud. 12 al. — `I.1.1.c` *Neutr.* : cum a pecu cetero absunt, Plaut. Bacch. 5, 2, 20 : non abhorret a cetero scelere, Liv. 1, 48, 5; Suet. Aug. 24: cetero (e) genere hominum, id. ib. 57 : quanto violentior cetero mari Oceanus, Tac. A. 2, 24 al. — *Subst.* : cētĕ-rum, i, n., *the rest* : elocuta sum convivas, ceterum cura tu, Plaut. Men. 1, 4, 6 : ceterum omne incensum est, Liv. 22, 20, 6; so, de cetero, **as for the rest**, Cic. Fin. 1, 7, 26; Curt. 4, 1, 14 al.; and in ceterum, **for the rest**, **for the future**, Sen. Ep. 78, 15.— `I..2` *Plur.*, *the rest*, *the others* (freq. in all periods and species of composition): de reliquis nihil melius ipso est: ceteri et cetera ejus modi, ut, etc., Cic. Fam. 4, 4, 5 : multae sunt insidiae bonis nosti cetera, id. Planc. 24, 59; id. Fat. 13, 29: cetera de genere hoc, adeo sunt multa, etc., Hor. S. 1, 1, 13; Lucr. 5, 38: ut omittam cetera, Cic. Cat. 3, 8, 18 : ibi Amineum... Lucanum serito, ceterae vites in quemvis agrum conveniunt, Cato, R. R. 6, 4 : quam fortunatus ceteris sim rebus, absque una hac foret, Ter. Hec. 4, 2, 25 : nam ceteri fere, qui artem orandi litteris tradiderunt, ita sunt exorsi, quasi, etc., Quint. prooem. § 4; id. 10, 1, 80: ceterae partes loquentem adjuvant, hae ipsae loquuntur, id. 11, 3, 85 : sane ceterarum rerum pater familias et prudens et attentus, unā in re paulo minus consideratus, Cic. Quint. 3, 11 : hanc inter ceteras vocem, Quint. 9, 4, 55 : de justitiā, fortitudine, temperantiā ceterisque similibus, id. prooem. § 12; 3, 5, 5; 2, 4, 38: ego ceteris laetus, hoc uno torqueor, Curt. 6, 5, 3.— `I.1.1.b` Et cetera ceteraque or cetera, *and so forth*, καὶ τὰ ἑξῆς, when one refers to a well-known object with only a few words, or mentions only a few from a great number of objects, Cic. de Or. 2, 32, 141: ut illud Scipionis, Agas asellum et cetera, id. ib. 2, 64, 258; id. Top. 6, 30; 11, 48; id. Tusc. 2, 17, 39; id. Att. 2, 19, 3: et similiter cetera, Quint. 4, 1, 14 : vina ceteraque, Cic. Verr. 2, 1, 36, § 91; Curt. 3, 4, 10: solem, lunam, mare, cetera, Lucr. 2, 1085 : fundum, aedes, parietem, supellectilem, penus, cetera, Cic. Top. 5. 27.— `II` Hence, the *advv.*, `I.A` cē-tĕrum (orig. *acc. respectiv.*), lit. *that which relates to the other*, *the rest* (besides what has been mentioned). `I.A.1` *For the rest*, *in other respects*, *otherwise* (in good prose): nihil, nisi ut ametis impero: Ceterum quantum lubet me poscitote aurum, ego dabo, Plaut. Bacch. 4, 4, 52 : tu aurum rogato: ceterum ( *for the rest*, *in respect to the rest*) verbum sat est, id. ib. 4, 8, 37: precator, qui mihi sic oret: nunc amitte quaeso hunc; ceterum Posthac si quicquam, nil precor, Ter. Phorm. 1, 2, 91 : ego me in Cumano et Pompeiano, praeterquam quod sine te, ceterum satis commode oblectabam, Cic. Q. Fr. 2, 12 (14), 1: foedera alia aliis legibus, ceterum eodem modo omnia fiunt, Liv. 1, 24, 3; cf. Sall. J. 2, 4; 75, 3; Nep. Eum. 8, 5; Curt. 4, 1, 18.—Rarely after the verb: argentum accepi; nil curavi ceterum, Plaut. Capt. 5, 3, 12 : numquid me vis ceterum? id. Ep. 4, 2, 76.— `I.A.2` = alioquin, introducing a conclusion contrary to fact (mostly post-class.), *otherwise*, *else*, *in the opposite event*, = Gr. ἄλλως : non enim cogitaras; ceterum Idem hoc melius invenisses, Ter. Eun. 3, 1, 62 : ita et anima... solam vim ejus exprimere non valuit,... ceterum non esset anima, sed spiritus, Tert. adv. Marc. 2, 9; App. M. 7, p. 200, 33; Dig. 4, 4, 7, § 2 al.— `I.A.3` In passing to another thought, *besides*, *for the rest;* very freq. (esp. in the histt.; usu. placed at the beginning of a new clause; only in the comic poets in the middle): Filium tuom te meliust repetere, Ceterum uxorem abduce ex aedibus, Plaut. Truc. 4, 3, 73; Ter. Hec. 3, 3, 31; Sall. J. 4, 1; 20, 8; 29, 2; Quint. 6, 1, 8; 8, 6, 51; 9, 2, 14 al.; Suet. Caes. 4; 16; id. Tib. 42; id. Claud. 1; Curt. 3, 1, 4; 3, 3, 7; 3, 6, 13; Col. 8, 8, 5: dehinc ceterum valete, Plaut. Poen. prol. 125; cf. id. ib. 91. — `I.A.4` With a restricting force, commonly contrasted with quidem or a neg. phrase; often to be translated by *but*, *yet*, *notwithstanding*, *still*, *on the other hand* (esp. freq. since the Aug. per.): cum haud cuiquam in dubio esset, bellum ab Tarquiniis imminere, id quidem spe omnium serius fuit: ceterum, id quod non timebant, per dolum ac proditionem prope libertas amissa est, Liv. 2, 3, 1; Plin. Pan. 5, 4; Flor. 3, 1, 11; Suet. Aug. 8; 66; id. Tib. 61 *fin.*; id. Gram. 4 al.: eos multum laboris suscipere, ceterum ex omnibus maxume tutos esse, Sall. J. 14, 12 : avidus potentiae, honoris, divitiarum, ceterum vitia sua callide occultans, id. ib. 15, 3; 52, 1; 83, 1; id. C. 51, 26: eo rem se vetustate oblitteratam, ceterum suae memoriae infixam adferre, Liv. 3, 71, 6 : id quamquam, nihil portendentibus diis, ceterum neglegentia humana acciderat, tamen, etc., id. 28, 11, 7; 9, 21, 1; 21, 6, 1 Weissenb. ad loc.: ut quisquis factus est princeps, extemplo fama ejus, incertum bona an mala, ceterum aeterna est, Plin. Pan. 55, 9 : pauca repetundarum crimina, ceterum magicas superstitiones objectabat, Tac. A. 12, 59; cf. Liv. 3, 40, 11.— `I.B` cē-tĕra (properly *acc. plur.*), = τἆλλα, τὰ λοιπά, *as for the rest*, *otherwise;* with *adjj.*, and (in poets) with *verbs* (not found in Cic. or Quint.). With adj. : Bocchus praeter nomen cetera ignarus populi Romani, Sall. J. 19, 7 : hastile cetera teres praeterquam ad extremum, Liv. 21, 8, 10 : excepto quod non simul esses, cetera laetus, Hor. Ep. 1, 10, 50 (cf. the passage cited under ceterum, II. A. 1. *fin.*, Cic. Q. Fr. 2, 12 (14), 1): cetera Graius, Verg. A. 3, 594 (so prob. also Hor. Ep. 1, 10, 3, where others read ad cetera): virum cetera egregium secuta, Liv. 1, 35, 6 : vir cetera sanctissimus, Vell. 2, 46, 2 Ruhnk.; Plin. 8, 15, 16, § 40; 12, 6, 13, § 25; 22, 25, 64, § 133; Tac. G. 29.— With *verbs* : cetera, quos peperisti, ne cures, Enn. ap. Serv. ad Verg. A. 9, 656: quiescas cetera, Plaut. Mil. 3, 3, 53 : cetera parce, puer, bello, Verg. A. 9, 656; cf. Sil. 17, 286: cetera non latet hostis, id. 2, 332; Mart. 13, 84.— `I.C` cētĕrō, peculiar to the Nat. Hist. of Pliny, *for the rest*, *in other respects*, *otherwise* : cetero viri quam feminae majus, Plin. 11, 37, 49, § 133; so id. 3, 11, 16, § 105; 6, 26, 30, § 122; 8, 3, 4, § 7; 10, 1, 1, § 1 al.: est et alia iritis cetero similis, at praedura, id. 37, 9, 52, § 138.— Of time: palumbes incubat femina post meridiana in matutinum, cetero mas, id. 10, 58, 79, § 159. 7642#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7641#Cethegus#Cĕthĕgus, i, m., `I` *a Roman cognomen in the Cornelian* gens. `I` M. Cornelius Cethegus, *a distinguished orator*, Cic. Sen. 14, 50; id. Brut. 15, 59 al.; to him Horace alludes in the passage: priscis memorata Catonibus atque Cethegis, Hor. Ep. 2, 2, 117; cf. id. A. P. 50.— `II` C. Cornelius Cethegus, *companion of Catiline*, Cic. Cat. 3, 3, 6; Sall. C. 32, 2; 43, 2.—Prov.: Clodius accuset moechos, Catilina Cethegum, Juv. 2, 27; cf. id. 8, 231; 10, 287. 7643#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7642#Ceto#Cēto, ūs, f., = Κητώ. `I` *The wife of Phorcus*, *and mother of Medusa and the Gorgons*, Luc. 9, 646.— `II` *A Nereid*, *honored upon the Phœnician coast*, Plin. 5, 13, 14, § 69. 7644#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7643#cetos#cētŏs, i, v. cetus. 7645#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7644#cetosus#cētōsus, a, um, adj. cetus, `I` *of* or *pertaining to sea-fishes* : viscera, Avien. Arat. 1300. 7646#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7645#cetra#cetra, cetratus, v. caetra, etc. 7647#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7646#cette#cette, v. 2. cedo. 7648#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7647#cetus#cētus, i, m. (acc. to the Gr. cētŏs, n., Plin. 32, 1, 4, § 10; and hence common in the plur. cētē = κήτη, Verg. A. 5, 822; Plin. 9, 24, 40, § 78; 9, 50, 74, § 157; Sil. 7, 476), = κῆτος, `I` *any large sea-animal*, *a seamonster;* particularly *a species of whale*, *a shark*, *dog-fish*, *seal*, *dolphin*, etc., Plin. l. l.; Plaut. Aul. 2, 8, 5; id. Capt. 4, 2, 72; Cels. 2, 18.— `II` As a constellation, *the Whale*, Vitr. 9, 7; Manil. 1, 612. 7649#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7648#ceu#ceu, adv. contr. from ce-ve, like neu and seu, from neve and sive, a particle of equality or comparison, `I` *as*, *like as*, *just as* (in the ante-Aug. per., peculiar to more elevated poetry; later also in prose, in Seneca and Suet., and esp. freq. in Plin. H. N.): pars vertere terga, ceu quondam petiere rates, Verg. A. 6, 492 : ceu talpae, Plin. 9, 6, 7, § 17 : ceu notamus in muscis, id. 11, 48, 108, § 258; so id. 9, 37, 61, § 132; Suet. Vit. 17; Plin. 19, 12, 62, § 187.— `II` In poet. comparisons (hence, haud aliter follows in a corresponding clause, Verg. A. 9, 797; 10, 360, or sic, id. ib. 10, 729), *like*, *as*, *like as* : tenuis fugit ceu fumus in auras, Verg. A. 5, 740; so id. G. 3, 542; * Cat. 64, 239: Hecuba et natae... Praecipites atrā ceu tempestate columbae,... sedebant, Verg. A. 2, 516; * Hor. C. 4, 4, 43: ceu nubibus arcus Mille jacit varios adverso sole colores, Verg. A. 5, 88; so id. ib. 5, 527.— `I...b` With *cum*, *as when*, Verg. G. 1, 303: 4, 96; id. A. 7, 673; 9, 30; 9, 792; 10, 97; Sen. Q. N. 6, 24, 4.— `I...c` With *si* (twice in Lucr.), Lucr. 4, 620; 6, 161.— `I.B` Sometimes in a conditional sense, *as if*, *as it were*, *like as if*, etc., Enn. ap. Non. p. 483, 2: Thesea ceu pulsae ventorum flamine nubes Aërium nivei montis liquere cacumen, Cat. 64, 239 : per aperta volans, ceu liber habenis, Aequora, Verg. G. 3, 194; Plin. 2, 28, 28, § 98; 9, 37, 61, § 132; 34, 18, 54, § 175; Suet. Tib. 52; Stat. Th. 1, 320.— Hence, with a *subj.* : ceu cetera nusquam Bella forent, Verg. A. 2, 438; Sil. 2, 378; Stat. S. 3, 1, 6; id. Th. 2, 417; Plin. 16, 10, 18. § 41; 31, 1, 1, § 2; 34, 6, 13, § 28 al.— `I.C` In the Nat. Hist. of Pliny sometimes ceu vero = quasi vero, in refuting another's opinion, *as if*, *just as if* : ceu vero nesciam adversus Theophrastum scripsisse etiam feminam, Plin. praef. § 29; 7, 55, 56, § 188; 11, 39, 92, § 226; 12, 1, 5, § 11 al.; cf. upon this word, Hand, Turs. II. pp. 45-49. 7650#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7649#Ceus#Cēus, a, um, v. Cea, I. B. 7651#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7650#Ceutrones#Ceutrones, um, m., `I` *a Gallic tribe*, Caes. B. G. 5, 39. 7652#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7651#ceva#cēva or ceua, ae, f. Low Germ. Keue, `I` *a kind of small cow*, Col. 6, 24, 5. 7653#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7652#Cevenna#Cĕvenna (also Cĕbenna and Gĕ-benna), ae, f., `I` *a mountain in Gallia*, now *Cevennes*, Caes. B. G. 7, 8; 7, 56; Luc. 1, 434.—The same: Cebennici or Gebennici montes, Mel. 2, 5, 1; 2, 5, 6. 7654#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7653#ceveo#cēveo, ēre ( `I` *perf.* cevi, without voucher in Prob. p. 1482 P.), v. n. Sanscr. kju, to agitate one's self; cf. quatio. `I` *To move the haunches*, Plaut. Fragin. ap. Non. p. 84, 18; Juv. 2, 21; 9, 40; Mart. 3, 95, 13; cf. criso.—* `II` Trop. (the figure taken from the wagging of the tail of a dog), *to fawn*, *flatter*, Pers. 1, 87. 7655#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7654#ceyx#cēÿx, ȳcis, m., = κήϋξ, `I` *the male kingfisher* (the female, halcyon), Plin. 32, 8, 27, § 86.—Personified: Cēyx, ȳcis, m., = Κήϋξ, *a son of Lucifer*, *king of Trachis*, *and husband of Alcyone.* Having suffered shipwreck at Delphi, he and his wife were changed to kingfishers, Ov. H. 17 (18), 81; id. M. 11, 272; 11, 544; 11, 739; Serv. ad Verg. G. 1, 399.— *Acc.* Gr. Cēȳca, Ov. M. 11, 727. 7656#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7655#Chabrias#Chabrĭas, ae, m., = Χαβρίας, `I` *a distinguished Athenian general;* v. his life in Cornel. Nepos. 7657#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7656#chaere#chaere, interj., = χαῖρε, `I` *hail!* Pers. prol. 8. 7658#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7657#Chaerea#Chaerĕa, ae, m. (Gr. Χαιρέας), `I` *a Roman cognomen*, Ter. Eun. 2, 3, 17 al.; Cic. Rosc. Com. 1, 1; Sen. Const. Sap. 18, 3. 7659#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7658#Chaereas#Chaerĕas, ae, m., = Χαιρέας, `I` *a Grecian proper name.* `I` *A writer on husbandry*, Varr. R. R. 1, 1, 8; Col. 1, 1, 8; Plin. 20, 23, 99, § 263.— `II` *A sculptor of the time of Alexander the Great*, Plin. 34, 8, 19, § 75; Vitr. 10, 13, 3. 7660#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7659#chaerephylum#chaerĕphŭlum, i, v. caerefolium. 7661#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7660#Chaeronea#Chaerōnēa, ae, f., = Χαιρώνεια, `I` *a Bœotian town on the Cephisus*, *where Philip of Macedon conquered the Greeks;* the birthplace of Plutarch; now the village *Kaprena* or *Kapurna*, Plin. 4, 7, 12, § 26; Liv. 35, 46, 3. 7662#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7661#chalasticamen#chălastĭcāmen, ĭnis, n. chalasticus, `I` *an alleviating remedy*, Theod. Prisc. 2, 10. 7663#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7662#chalasticus#chălastĭcus, a, um, adj., = χαλαστικός, `I` *of* or *pertaining to alleviating*, *soothing* : aqua, Theod. Prisc. 1, 7 and 15: unctiones, Veg. 1, 28, 6. 7664#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7663#chalatorius#chălātōrĭus, a, um, adj. chalo, `I` *pertaining to loosing* or *letting down* : funes, Veg. Mil. 4, 15. 7665#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7664#chalazias#chălāzĭas, ae, m., = χαλαζίας ?χάλαζα, hail], `I` *an unknown precious stone*, *of the form and color of hail*, Plin. 37, 11, 73, § 189; Sol. 37, 17. 7666#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7665#chalazion#chălāzĭon, v. chalazius. 7667#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7666#chalazius#chălāzĭus, a, um, adj. χάλαζα, hail, `I` *pertaining to hail* : lapis, **a precious stone**, Plin. 36, 22, 43, § 157.— `I..2` *Subst.* : chălā-zĭon, ii, n., = χαλάζιον, *a pimple* or *small tubercle on the eyelids*, Cels. 7, 7, 2, Caption: de chalazio palpebrarum (written as Greek in the text). 7668#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7667#chalbane#chalbănē, ēs, v. galbanum. 7669#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7668#chalcanthum#chalcanthum, i, n., = χάλκανθον [ χαλκός.ἄνθος ], `I` *copperas-water;* pure Lat. atramentum sutorium, Plin. 34, 12, 32, § 123. 7670#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7669#chalcaspis#chalcaspis, idis, adj., = χάλκασπις, `I` *having a brazen shield*, Liv. 44, 41, 2 Weissenb.; cf. aglaspis. 7671#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7670#Chalcedon#Chalcēdon (in MSS. also Calchē-don), ŏnis, f., = Χαλκηδών, `I` *a town in Bithynia*, *on the Thracian Bosporus*, *opposite Byzantium*, Mel. 1, 19, 5; Plin. 5, 32, 43, § 149 sq.; 37, 5, 18, § 73; Liv. 42, 56, 6; acc. Gr. Chalcedona, Luc. 9, 959 al.; cf. Mann. Asia Min. 3, p. 581 sq.—Hence, `II` Chalcēdŏnĭus, a, um, adj., *of Chalcedon*, *Chalcedonian* : Thrasymachus, Cic. de Or. 3, 32, 128 : smaragdi, Plin. 37, 5, 18, § 72 : harenae, Claud. in Rufin. 2, 55.— *Subst.* : Chalcēdŏnii, ōrum, m., *the Chalcedonians*, Tac. A. 12, 63. 7672#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7671#chalceos#chalcēŏs, i, f., = χάλκειος, `I` *a prickly plant*, otherwise unknown, Plin. 21, 16, 56, § 94. 7673#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7672#chalcetum#chalcētum, i, n., `I` *an unknown medicinal plant*, Plin. 26, 7, 25, § 40. 7674#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7673#chalceus#chalcĕus, a, um, adj., = χάλκεος, `I` *brazen*, *of brass;* only in *plur. subst.* : chalcea, ōrum, n., *brazen things*, Mart. 9, 95, 4. 7675#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7674#Chalcidensis#Chalcĭdensis, e, v. 2. Chalcis, I. B. 2. 7676#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7675#chalcidice#chalcĭdĭcē, ēs, f., = χαλκιδική, `I` *a kind of lizard*, = 1. chalcis, Plin. 29, 5, 32, § 102. 7677#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7676#Chalcidicensis#Chalcĭdĭcensis, e, v. 2. Chalcis, I. B. 3. 7678#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7677#Chalcidicum#Chalcĭdĭcum, i, n., v. 2. Chalcis, I. B. 1. b. 7679#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7678#Chalcidicus#Chalcĭdĭcus, a, um, v. 2. Chalcis, I. B. 1. 7680#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7679#Chalcioecos#Chalcĭoecos, i, f., = Χαλκίοικος (among the Greeks, an epithet of Athene, from her temple of brass), among the Romans, `I` *a temple of Minerva*, Liv. 35, 36, 9 (in Nep. Paus. 5, 2, written as Greek). 7681#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7680#Chalciope#Chalcĭŏpē, ēs, f., = Χαλκιόπη. `I` *A daughter of Æetes*, *sister of Medea*, *and wife of Phrixus*, Hyg. Fab. 21; Ov. H. 16 (17), 232; Val. Fl. 6, 479.— `II` *Wife of Mnesylus*, *and mother of Antiphus*, Hyg. Fab. 97. 7682#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7681#chalcis1#chalcis, ĭdis, f., = χαλκίς. `I` *A fish of the herring kind*, Col. 8, 17, 12; Plin. 9, 47, 71, § 154; 9, 51, 74, § 162.— `II` *A lizard with copper-colored spots on its back*, Plin. 32, 3, 13, § 30; 32, 5, 17, § 46. 7683#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7682#Chalcis2#Chalcis, ĭdis or ĭdŏs, f., = Χαλκίς. `I` *Chief town of the island Eubœa*, *opposite to Aulis*, *connected by a bridge with the main land*, now *Egribo* or *Negroponte;* also called *Chalcis Euboica*, or *Chalcis Eubœœ*, Col. 1, 4, 9; Luc. 5, 227; Mel. 2, 7, 9; Plin. 4, 12, 21, § 64; 11, 37, 74, § 191; Nep. Timoth. 3, 5; Vell. 1, 4, 1; *gen.* Gr. Chalcidos, Luc. 5, 227; acc. Gr. Chalcida, id. 2, 710.— `I.B` Hence, the *adjj.*, `I.B.1` Chalcĭ-dĭcus, a, um, *of Chalcis*, *in Eubœa*, *Chalcidian* : Euripus, Cic. N. D. 3, 10, 24 : creta, Varr. R. R. 1, 57, 1 : galli, id. ib. 3, 9, 6 : gallinae, Col. 8, 2, 4 and 13: ficus, Varr. R. R. 1, 41, 6; Col. 5, 10, 11; 5, 10, 414: harenae, Val. Fl. 1, 454 : versus, *of the poet Euphorion*, *a native of Chalcis*, Verg. E. 10, 50; cf. Quint. 10, 1, 56: Nola, **founded by the Chalcidians**, Sil. 12, 161.— Since Cumæ was a colony of Chalcis, *Cumœan* : arx, **Cumœ**, Verg. A. 6, 17 : turres, Stat. S. 2, 2, 94 - litora, id. ib. 4, 4, 78: carmen, **of the Cumœan Sibyl**, id. ib. 5, 3, 182.— `I.1.1.b` *Subst.* : Chalcĭdĭcum, i, n., *a chamber at the corner of a basuica*, *on each side of the tribunal*, Aug. Mon. Ancyr. 4, 1; Vitr. 5, 1; Hyg. Fab. 184; Inscr. Orell. 1303; 3287; 3290 sq.; cf. Paul. ex Fest. p. 52 Müll.— Also *a spacious chamber in Grecian houses*, Aus. Per. Odyss. 1; 23; Arn. 4, p. 149; 3, p. 105.— `I.B.2` Chalcĭdensis, e, adj., *Chalcidian* : Timagoras, *of Chalcis*, Χαλκιδεύς, Plin. 35, 9, 35, § 58; Liv. 35, 49, 6.—In *plur. subst.*, *the inhabitants of Chalcis*, Liv. 35, 38, 10 al.— `I.B.3` Chalcĭdĭcensis, e, adj., *of Chalcis* : colonia, i. e. *Cumœ* (cf. supra), Gell. 10, 16, 8.— `II` *A town in Arabia*, Plin. 6, 28, 32, § 159.— `III` *A town in Syria*, Plin. 5, 23, 19, § 81. 7684#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7683#chalcites#chalcītes, ae, m., or chalcītis, ĭdis, f., = χαλκιτης or χαλκῖτις. `I` *Copperstone*, *copper ore*, Plin. 34, 2, 2, § 2; 34, 12, 29, § 117 sq.; Cels. 6, 6, 31; 6, 7, 7.— `II` *A precious stone of a copper color*, Plin. 37, 11, 73, § 191. 7685#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7684#chalcophonos#chalcŏphōnŏs ( chalcophthon-gŏs, Sol. 37, 22), i. f., = χαλκόφωνος or χαλκοφθογγος, `I` *a precious stone ringing like brass*, Plin. 37, 10, 56, § 154. 7686#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7685#chalcosmaragdos#chalcosmăragdŏs, i, f., = χαλκοσμάραγδος, `I` *an emerald with veins of brass*, perh. *malachite*, Plin. 37, 5, 19, § 74; Sol. 15, 26. 7687#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7686#chalcus#chalcus, i, m., = χαλκός, `I` *a copper coin*, the tenth (acc. to Gr. authors, the sixth or eighth) part of an obolus, Plin. 21, 34, 109, § 185. 7688#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7687#Chaldaei#Chaldaei, ōrum, m., = Χαλδαῖοι, `I` *the Chaldœans*, *a people of Assyria*, *distinguished*, *in an early age*, *for their knowledge of astronomy and astrology.* `I.A` Of *the nation* or *people*, Plin. 6, 28, 32, § 105; Mel. 3, 8, 5.— `I.B` In gen., *soothsayers*, *astrologers*, Cic. Div. 1, 1, 2; 2, 42, 87 sq.; Val. Max. 3, 1, 2; Gell. 14, 1, 1 sqq.; sing. : Chaldaeus, **a soothsayer**, Cato, R. R. 5, 4; *gen. plur.* Chaldaeūm, Lucr. 5, 726.— `II` Hence, `I.A` Chaldaeus, a, um, adj., *Chaldœan* : regnum, Luc. 8, 226.— `I.A.2` Esp., *of* or *belonging to the soothsayers* : secta, Plin. 18, 25, 57, § 211 : grex, Juv. 10, 94.— `I.B` Chal-dăĭcus, a, um, adj., the same: genus praedicendi, Cic. Div. 2, 42, 88 : rationes, id. ib. 2, 47, 98 : gentes, Plin. 6, 26, 30, § 121. 7689#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7688#chalo#chălo, no `I` *perf.*, ātum, 1, v. a., = χαλάω, *to slacken*, *let down* : cymbala, Vitr. 10, 13, p. 308 Bip.: culcitas, Veg. Mil. 4, 23. 7690#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7689#chalybeius#chălŭbēïus, a, um, adj., = χαλυβήϊος ?χάλυψ ], `I` *of steel*, *steel-* : massa, Ov. F. 4, 405. 7691#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7690#Chalybes#Chălŭbes, um, m., = Χάλυβες. `I` *A people in Pontus*, *noted for their mines and their preparation of steel* [chalybs, hence the name; acc. to others, on the contr., steel, χάλυψ, was named from them], Plin. 6, 4, 4, § 11; 7, 56, 57, § 197; Cat. 66, 48; Verg. G. 1, 58; id. A. 8, 421; 10, 174 al.— `II` *A tribe on the river Chalybs in Lusitania*, Just. 44, 3, 9. 7692#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7691#chalybs1#chălybs, ŭbis, m., = χάλυψ, `I` *steel* (cf. Plin. 34, 14, 41, § 142 sq.): vulnificus (because weapons were made of it), Verg. A. 8, 446; on account of its hardness: ferro durior et chalybe, Prop. 1, 16, 30; cf. Sen. Herc. Oet. 152; Sil. 1, 171; 2, 403.— `II` Meton., *the things made of it.* `I.A` *A sword* : strictus, Sen. Thyest. 364.— `I.B` *A horse* ' *s bit*, Luc. 6, 398.— `I.C` *The point of an arrow*, Luc. 7, 518; Val. Fl. 6, 342; Sil. 2, 107 al.— `I.D` *An iron rail*, Luc. 6, 547. 7693#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7692#Chalybs2#Chălybs, ŭbis, m., `I` *a river in Lusitania*, Just. 44, 3, 9. 7694#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7693#Cham#Cham, m. indecl., `I` *a son of Noah*, *Ham*, Lact. 2, 13, 5; Vulg. Gen. 9, 18 sqq. 7695#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7694#chama1#chăma, ătis, n., `I` *a lynx*, Plin. 8, 19, 28, § 70. 7696#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7695#chama2#chāma, v. chema. 7697#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7696#chamaeacte#chămaeactē, ēs, f., = χαμαιάκτη, `I` *dwarf elder*, *danewort* : Sambucus ebulus, Linn.; Plin. 24, 8, 35, § 51; 26, 11, 73, § 120. 7698#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7697#chamaecerasus#chămaecĕrăsus, i, f., = χαμαικερα σος, `I` *the dwarf cherry-tree* : Prunus chaemaecerasus, Jacq.; Plin. 15, 25, 30, § 104. 7699#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7698#chamaecissos#chămaecissŏs, i, f., = χαμαικισσος, `I` *ground-ivy* : Glecoma hederacea, Linn.; Plin. 16, 34, 62, § 152; 24, 15, 84, § 135 (ā, Ser. Samm. 44, 799).— `II` *A kind of* cyclaminus, Plin. 25, 9, 69, § 116. 7700#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7699#chamaecyparissos#chămaecŭpărissŏs, i, f., = χαμαικυπάρισσος, `I` *ground-cypress*, Plin. 24, 15, 86, § 136. 7701#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7700#chamaedaphne#chămaedaphnē, ēs, f., = χαμαιδάφνη, `I` *dwarf laurel*, Plin. 15, 30, 39, § 131; 21, 11, 39, § 68; 21, 27, 99, § 172; 24, 15, 81, § 132. 7702#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7701#chamaedracon#chămaedrăcon, ontis, m., = χαμαιδράκων, `I` *a kind of African serpent*, *the ground-serpent*, Sol. 27, 33. 7703#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7702#chamaedrops#chămaedrops, v. chamaerops. 7704#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7703#chamaedrys#chămaedrys, ŭos, f., = χαμαίδρυς, `I` *the plant wall-germander* : Teucrium chamaedrys, Linn.; in pure Lat. trixago, Plin. 14, 16, 19, § 112; 24, 15, 80, § 130. 7705#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7704#chamaeleon#chămaelĕon, ōnis and ontis, m., = χαμαιλέων. `I` *Masc.*, *a kind of lizard that changes its color*, *the chameleon*, Plin. 8, 33, 51, § 120; 10, 52, 73, § 143; Gell. 10, 12, 1 sq.— `II` *Masc.* and *fem.*, *a plant*, *the carline thistle; masc.*, Plin. 22, 18, 21, § 45; 27, 13, 118, § 143; *fem.*, id. 30, 4, 10, § 30. 7706#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7705#chamaeleuce#chămaeleucē, ēs, f., = χαμαιλεύκη, `I` *a plant*, *colt* ' *sfoot*, Plin. 24, 15, 85, § 135; 26, 6, 16, § 30. 7707#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7706#chamaelygos#chămaelŭgŏs, i, f., = χαμαίλυγος, `I` *a plant*, otherwise called verbenaca, App. Herb. 3. 7708#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7707#chamaemelinus#chămaemēlĭnus, a, um, adj., = χαμαιμήλινος, `I` *of chamomile* : oleum, Plin. Val. 3, 2; Theod. Prisc. p. 4, 1. 7709#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7708#chamaemelon#chămaemēlon, i, n., = χαμαίμηλον (lit. earth-apple, on account of the applelike smell of the blossoms), `I` *chamomile*, Plin. 22, 21, 26, § 53; Pall. Jun. 10; App. Herb. 24.—Called also chămŏmilla, ae, f., Plin. Val. 3, 2; Macer. Flor. 14, v. 550. 7710#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7709#chamaemyrsine#chămaemyrsīnē, ēs, f., = χαμαιμυρσίνη, `I` *dwarf myrtle*, *butcher* ' *s-broom*, Plin. 23, 9, 83, § 165; 15, 7, 7, § 27. 7711#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7710#chamaepeuce#chămaepeucē, ēs, f., = χαμαιπεύκη, `I` *the ground-larch*, *a plant*, Plin. 24, 15, 86, § 136. 7712#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7711#chamaepitys#chămaepĭtys, ŭos, f., = χαμαίπιτυς, `I` *a plant*, called in pure Lat. abiga, *groundpine*, said to have the power of producing abortion, Plin. 24, 6, 20, § 29; *gen.*, id. 14, 16, 19, § 112; dat. chamaepityi, id. 21, 29, 103, § 175; acc. chamaepityn, id. 26, 8, 53, § 85. 7713#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7712#chamaeplatanus#chămaeplătănus, i, f., = χαμαιπλάτανος, `I` *dwarf platane*, Plin. 12, 2, 6, § 13. 7714#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7713#chamaerepes#chămaerĕpes, um, f., = χαμαιρεπεῖς (creeping on the earth), `I` *the dwarf palm*, Plin. 13, 4, 9, § 39. 7715#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7714#chamaerops#chămaerops, ōpis, f., = χαμαίρωψ, = chamaedrys, Plin. 24, 15, 80, § 130; App. Herb. 24; Marc. Emp. 20 (others, chamaedrops = χαμαίδρωψ). 7716#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7715#chamaesyce#chămaesȳcē, ēs, f., = χαμαισύκη, `I` *a plant*, *wolf* ' *s-milk*, *ground fig* : Euphorbia chamaesyce, Linn.; Plin. 24, 15, 83, § 134; in App. Herb. 91, erroneously interchanged with chamaeacte. 7717#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7716#chamaetortus#chămae-tortus, a, um, adj. vox hibrida, from χαμαί and tortus, `I` *that creeps on the ground*, Fronto de Oratt. 2, p. 254. 7718#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7717#chamaezelon#chămaezēlon, i, n., = χαμαίζηλον, `I` *a plant*, *called also* gnaphalion, q. v., Plin. 27, 10, 61, § 88. 7719#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7718#Chamavi#Chămāvi, ōrum, m., = Χαμαυοί Ptolem., `I` *a German people*, orig. on the north shore of the Rhine even to the Lippe; later, between the Weser and the Hercynian Forest, Tac. G. 33; 34; id. A. 13, 55; Aus. Mos. 434. 7720#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7719#chamedyosmos#chămēdŭosmŏs, i, f., = χαμηδύοσμος ?χαμαί.ἡδύοσμος ], pure Lat. ros marinus, `I` *rosemary*, App. Herb. 79. 7721#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7720#chamelaea#chămĕlaea, ae, f., = χαμελαία, `I` *the dwarf olive*, *a shrub* : Cneorum tricoccon, Linn.; Plin. 24, 15, 82, § 133; 15, 7, 7, § 24; Scrib. Comp. 133; 200. 7722#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7721#chameunia#chămeunĭa, ae, f., = χαμευνία, `I` *a couch on the earth*, Hier. Ep. 52, 3. 7723#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7722#chamomilla#chămŏmilla, v. chamaemelon. 7724#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7723#chamulcus#chămūlcus, i, m., = χαμουλκός, `I` *a kind of machine*, Amm. 17, 4, 14. 7725#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7724#Chanaan#Chănăān, contr. Chănān, f. indecl., `I` *the land of Canaan* or *Paiestine*, Lact. 2, 13, 6; Vulg. Gen. 9, 22.—Form Chanan, Juvenc. 2, 129. 7726#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7725#chane#chānē or channē, ēs, f., = χάνη or χάννη, `I` *a kind of sea-fish;* Ital. canna: Perca cabrilla, Linn.; Ov. Hal. 108; Plin. 9, 16, 23, § 56; 32, 11, 54, § 153. 7727#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7726#chanius#chanĭus pēs = Molossus, `I` *a foot consisting of three long syllables*, ¯¯¯, Diom. p. 475 P. 7728#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7727#Chaon#Chāon, ŏnis, m., `I` *son of Priamus*, *ancestor of the Chaones*, Verg. A. 3, 335 Serv. 7729#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7728#Chaones#Chāŏnes, um, m., = Χάονες, `I` *a people in the north-west part of Epirus*, *named after* Chaon (v. the preced. art.), *the Chaonians*, Plin. 4, prooem. § 2; Serv. ad Verg. A. 3, 334 sq.; *acc. plur.* Gr. Chaonas, Claud. B. Get. 135; *their country* was called Chā-ŏnĭa, ae, f., Verg. A. 3, 335 Serv.; Plin. 4, prooem. § 2; Cic. Att. 6, 3, 2; Liv. 32, 5, 9. — `II` Hence, `I.A` Chāŏnĭus, a, um, adj., *Chaonian;* also *of Epirus* : campi, Verg. A. 3, 334 : sinus, Ov. M. 13, 717 : glans, Verg. G. 1, 8 : pater, i. e. *Jupiter*, whose oracle was at Dodona, id. ib. 2, 67; cf. Juppiter, Val. Fl. 1, 303 : columbae, **which revealed the future at Dodona**, Verg. E. 9, 13 : nemus, i. e. **the oak forest**, Stat. Th. 6, 99 : truncus, Val. Fl. 8, 461 : vertex, Luc. 3, 180 : victus, i.e. **of acorns**, Claud. Rapt. Pros. 3, 47.— `I.B` Chāŏnis, ĭdis, f. adj., *Chaonian* : ales, i.e. columba (v. the preced.), Ov. A. A. 2, 150 : arbos, i. e. quercus, id. M. 10, 90 : quercus, Sen. Herc. Oet. 1624. 7730#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7729#Chaos#Chăŏs or Chăus, abl. Chao (other cases not used in the class. per.; `I` *gen.* Chaï, Serv. ad Verg. A. 1, 664; dat. Chaï, Prisc. p. 720 P.), n., = Χάος. `I` *The boundless*, *empty space;* as the kingdom of darkness, *the Lower World* : ingens, Ov. M. 10, 30; 14, 404; id. Ib. 84: inane, id. F. 4, 600 : caecum, Sen. Med. 741; Stat. Th. 12, 772; Val. Fl. 7, 402; impersonated, **masc**., **god of the Lower World**, **father of Erebos and Nox**, Verg. A. 4, 510 ( acc. Chaos); 6, 265; Quint. 3, 7, 8; cf.: Janus... edidit hos sonos; me Chaos antiqui, nam sum res prisca, vocabant, Ov. F. 1, 103.— `I.B` Hence also, *immeasurable darkness*, *deep obscurity* : Cimmerium, Stat. S. 3, 2, 92 : horridum, Prud. Cath. 5, 3.— `II` *The confused*, *formless*, *primitive mass out of which the universe was made*, *chaos*, Ov. M. 1, 7; 2, 299; Lact. 1, 5, 8; 2, 8, 8: a Chao, **since the creation of the world**, Verg. G. 4, 347. 7731#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7730#chara#chara, ae, f., `I` *a root* unknown to us; perh. *wild cabbage*, Caes. B. C. 3, 48. 7732#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7731#characatus#chărăcātus, a, um, adj., χάραξ, `I` *provided with stakes*, *propped up* : vineae, Col. 5, 4, 1; 5, 5, 16. 7733#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7732#characias#chărăcĭas, ae, m., = χαρακίας. `I` *Eit for making poles* or *stakes* : calamus, **a kind of reed**, Plin. 16, 36, 66, § 168.— `II` *A name of a plant*, *wolf* ' *s-milk*, Plin. 26, 8, 39, § 62; called also chărăcītes, ae, m., Plin. 26, 11, 73, § 119; 26, 14, 87, § 146. 7734#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7733#character#chăracter, ēris, m., = χαρακτήρ. `I` *An instrument for branding* or *marking*, etc.: character est ferrum coloratum, quo notae pecudibus inuruntur, χαρακτήρ autem Graece, Latine forma dicitur, Isid. Orig. 20, 16, 7.— `II` Usu., *the mark* or *sign burned* or *imprinted.* `I.A` Prop. (esp. upon animals): quadrupedia charactere signare, Col. 11, 2, 14; Pall. Jan. 16: characterem infigere alicui, Aug. Contr. Cresc. 1, 30.— `I.B` Trop., *a characteristic*, *mark*, *character*, *style*, etc. (only ante- and postclass.): Luciliano charactere libelli, Varr. R. R. 3, 2, 17; Serv. ad Verg. E. 3, 1; Diom. p. 481 P. (cf. Cic. Or. 39, 134; id. Q. Fr. 2, 15 (16), 5; and Gell. 7, 14, 1, in which passages it is written as Greek). 7735#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7734#characterismos#chăractērismŏs ( -mus), i, m., = χαρακτηρισμός `I` *characterization*, *the making prominent of the characteristic marks*, rhet. t. t. (pure Lat. descriptio, depictio), Isid. Orig. 2, 21, 40; Porphyr. ad Hor. Ep. 1, 18, 7. 7736#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7735#Charadra#Charădra, ae, f., = Χαράδρα, `I` *a town of Epirus*, Enn. Fragm. p. 166 Vahl. 7737#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7736#charadrius#chărā^drĭus, ïi, m., = χαραδριός, `I` *a yellowish bird*, Vulg. Lev. 11, 19; id. Deut. 14, 18. 7738#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7737#Charadrus#Chărā^drus, i, f., `I` *a town in Syria*, Plin. 5, 20, 18, § 79. 7739#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7738#Charax#Chărax, ăcis, f., = Χάραξ, `I` *a fortress in the valley of Tempe*, now *Carisso*, Liv. 44, 6, 10.— `II` *A town on the Persian Gulf*, Plin. 6, 23, 26, § 100; 6, 26, 30, § 124 sq. 7740#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7739#charaxo#chăraxo, āre, 1, v. a., = χαράσσω, `I` *to scratch*, *engrave* (late Lat.): ungulis genas, Prud. στεφ. 10, 557: tabulae decalogo charaxatae, Aug. Alterc. Eccl. et Synag. 7741#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7740#Charaxus#Chăraxus, i, m. `I` *One of the Lapithœ*, Ov. M. 12, 272.— `II` *A brother of Sappho*, Ov. H. 15, 117. 7742#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7741#Chares#Chăres, ētis, m., `I` *a Greek proper name.* `I` *The Athenian general*, Nep. Timoth. 3 sq.; id. Phoc. 2, 3.— `II` *A statuary of Lindos in Rhodus*, *the favorite pupil of Lysippus*, Auct. Her. 4, 6, 9; Plin. 34, 7, 18, § 41. — `III` *A Grecian writer of Mitylene*, Plin. 37, 2, 11, § 33; Gell. 5, 2, 2. 7743#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7742#Chariclo#Chăriclo, ūs, f., `I` *a nymph*, *mother of Ocyrhoë*, *by the Centaur Chiron*, Ov. M. 2, 636. 7744#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7743#Charis#Chăris, ĭtis, v. Charites. 7745#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7744#Charisius#Chărĭsĭus, ĭi, m., = Χαρίσιος. `I` *A Greek orator*, *imitator of Lysias*, Cic. Brut. 83, 286; Quint. 10, 1, 70.— `II` Flavius Sosipater Charisius, *a Latin grammarian in the fourth Christian century.* — `III` *A Roman jurist of the time of Constantine the Great.* 7746#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7745#charisma#chărisma, ătis, n., = χάρισμα, `I` *a gift*, *present*, Prud. prooem. Apotheos. 11; id. στεφ. 13, 61. 7747#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7746#charistia#chăristĭa ( car-), ōrum, n., = χαρίστεια or χαριστήρια, `I` *an annual family repast made three days after the Parentalia*, *on the 20th of February; a family banquet*, *at which existing family feuds were settled*, Ov. F. 2, 617 sq.; Val. Max. 2, 1, 8; cf. Mart. 9, 56, 1. 7748#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7747#charisticum#charisticum, v. chartiaticum. 7749#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7748#Charites#Chărĭtes, um, f., = Χάριτες, `I` *the Charites* or *Graces* (pure Lat. Gratiae), usu. three, *Aglaia*, *Euphrosyne*, *and Thalia* (cf., however, Lidd. and Scott under the word), Ov. F. 5, 219; Sen. Ben. 1, 4, 4; Plin. 36, 5, 4, § 32.—In *sing. acc.* Gr. Charita, *one of the Graces*, Plin. 35, 10, 36, § 79. 7750#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7749#charitonblepharon#chărĭtonblĕphăron, i, n., = Χαρίτων.βλέφαρον (eyelids of the Graces), `I` *a magical plant producing love*, Plin. 13, 25, 52, § 142. 7751#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7750#Charmadas#Charmădas, ae, m., = Χαρμάδας. `I` *An Academic philosopher*, *pupil of Carneades*, Cic. Ac. 2, 6, 16; id. de Or. 1, 11, 45; id. Tusc. 1, 24, 59; Quint. 11, 2, 26.— `II` *A Greek painter*, Plin. 35, 8, 34, § 56. 7752#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7751#Charmides#Charmĭdes, ai or i, m., `I` *a comic person* in Plaut. Trin.; hence, charmĭdātus, *changed into* Charmides, id. ib. 4, 2, 135; cf. decharmido. 7753#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7752#Charon#Chăron, ontis (ōnis, Fulg. Myth. 1), m., = Χάρων. `I` *Charon*, *a ferryman in the Lower World*, Cic. N. D. 3, 17, 43; Verg. A. 6, 299; id. Cul. 2, 15; Sen. Herc. Fur. 771. —Hence, `I.B` Chărōnēus, a, um, adj., *of Charon*, *of the Lower World* : scrobes, **deep**, Plin. 2, 93, 95, § 208.— `II` *A Theban*, Nep. Pelop. 2, 5. 7754#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7753#Charondas#Chărōndas, ae, m., = Χαρώνδας, `I` *a distinguished lawgiver in Catana*, Cic. Leg. 1, 22, 57; Val. Max. 6, 5, 4; Sen. Ep. 90, 5. 7755#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7754#charta#charta, ae ( chartus, i, m., Lucil. ap. Non. p. 196, 19). f., = ό χάρτης (cf. the letter A), `I` *a leaf of the Egyptian papyrus*, *paper*, Plin. 13, 11, 21, § 68 sqq.; Lucr. 6, 112; 6, 114; Cic. Att. 5, 4, 4; Hor. Ep. 2, 1, 113: dentata, **smooth**, Cic. Q. Fr. 2, 14 (15), 1: emporitica inutilis scribendo involucris chartarum segestriumque mercibus usum praebet, Plin. 13, 12, 23, § 76 : epistulares, Mart. 14, 11 *in lemm.;* Dig. 33, 9, 3, § 10: novae, ib. 37, 11, 4 : purae, ib. 32, 1, 52, § 4 : transversa, Suet. Caes. 56 : vacuae, Mart. 14, 10, 2.— `I.B` Meton. `I.B.1` *The papyrus plant itse* ' *f*, Plin. 13, 11, 21, § 68.—Far more freq., `I.B.2` *That which is written upon paper*, *a writing*, *letter*, *poem*, etc., Lucr. 3, 10; 4, 971; Cic. Cael. 17, 70; id. Att. 2, 20, 3; Cat. 1, 6; 68, 46; Hor. C. 4, 9, 31; id. S. 1, 10, 4; id. Ep. 2, 1, 35; 2, 1, 161; 2, 1, 270; id. A. P. 310: Arpinae, i.e. Ciceronis, Mart. 10, 19. — `II` Transf., *a thin leaf*, *plate*, *lamina*, *tablet* (cf. Lidd. and Scott, under χάρτης, 3.): plumbea, Suet. Ner. 20. 7756#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7755#chartaceus#chartācĕus, a, um, adj. charta, `I` *made of paper*, *paper-* : codices, Dig. 32, 50. 7757#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7756#chartarius#chartārĭus, a, um, adj. id., `I` *of* or *pertaining to paper*, *paper-* : officinae, Plin. 18, 10, 20, § 89 : calamus, App. Flor. 9.— `II` *Subst.* : chartārĭus, ii, m., *a papermerchant*, Diom. p. 313 P.; Inscr. Orell. 4159.— `III` chartārĭum, i, n., *archives*, Hier. adv. Ruf. 3, 6. 7758#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7757#charteus#chartĕus, a, um, adj. charta, `I` *of* or *pertaining to paper*, *paper-* (ante- and postclass.): stadium, *occupation in writing*, Varr. ap. Non. p. 248, 13: supellex, Aus. Ep. 10, 40 : pulvis, id. Praef. ad Griph. 7759#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7758#chartiaticum#chartĭātĭcum, i, n., = χαρτιατικόν, `I` *money for paper*, Dig. 48, 20, 6 (others, charisticum, gift, present).†† chartŏphŭlax, ăcis, m., = χαρτοφύλαξ, *a keeper of archives*, Inscr. Grut. 587, 11. 7760#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7759#chartopola#chartŏpōla, ae, m., = χαρτοπώλης, `I` *a paper-merchant*, Schol. Juv. 4, 27. 7761#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7760#chartula#chartŭla, ae, f. dim. charta, `I` *a little paper*, *a small writing*, *a bill*, * Cic. Fam. 7, 18, 2; Gai Inst. 2, 77; Fronto ad Amic. 1, 15; Cod. Th. 8, 2, 2 al. 7762#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7761#chartularius#chartŭlārĭus, ii, m. chartula; in late Lat., `I` *a keeper of the archives of court*, Cod. Th. 8, 1, 6 al. 7763#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7762#chartus#chartus, i, v. charta `I` *init.* 7764#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7763#Charybdis#Chărybdis, is, f., = Χάρυβδις, `I` *a dangerous whirlpool between Italy and Sicily*, *opposite to Scylla*, now *Calofaro;* personified, *a monstrous female being*, Mel. 2, 7, 14; Plin. 3, 8, 14, § 87: vasta, Lucr. 1, 723; Cat. 64, 156; Prop. 2 (3), 26, 54. implacata, Verg. A. 3, 420 : Austro agitata, Ov. M. 8, 121 : irrequieta, id. ib. 13, 730; acc. Charybdin, Hor. A. P. 145; Ov. M. 14, 75; so Cic. Phil. 2, 27, 67: Charybdim, Cic. Verr. 2, 5, 56, § 146 Zumpt *N. cr.; abl.* Charybdi, Hor. C. 1, 27, 19; Juv. 15, 17.— `II` Trop., *any thing dangerous* or *destructive*, Hor. C. 1, 27, 19: sanguinis, Prud. Cath. 6, 107 : Charybdim bonorum voraginem potius (dixerim), Cic. de Or. 3, 41, 163. 7765#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7764#chasma#chasma, ătis, n., = χάσμα, `I` *an opening of the earth*, *a chasm*, *abyss*, Sen. Q. N. 6, 9, 2; Dig. 4, 4, 11; 50, 15, 4; 18, 6, 10.— `II` *A kind of meteor* : sunt chasmata, cum aliquod caeli spatium desedit et flammam velut dehiscens in abdito ostentat, Sen. Q. N. 1, 14, 1; Plin. 2, 26, 26, § 96; Serv. ad Verg. A. 9, 20. 7766#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7765#chasmatias#chasmătĭas, ae, m., = χασματίας, `I` *an earthquake which leaves chasms* or *openings*, Amm. 17, 7, 13; App. de Mundo, 65, 25, Bip. 2, p. 264. 7767#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7766#Chasuarii#Chasŭārĭi, ōrum, m., `I` *a German tribe*, Tac. G. 34 Orell.; cf. Attuarii. 7768#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7767#Chatti#Chatti ( Catti), ōrum, m., = Χάττοι, Strab., `I` *a German people in the present Hesse* (which name is formed from Chatti) *and Thuringia*, Tac. G. 30 Rup.; 31 sq.; id. A. 1, 55 sq.; 2, 7; id. H. 4, 12; 4, 37; Plin. 4, 14, 28, § 100; Juv. 4, 147 al.—In sing. : Chatta mulier, Suet. Vit. 14. 7769#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7768#Chauci#Chauci (in MSS. also Chauchi, Cauci; cf. upon the signif. and orthog. of the word, Rup. Tac. G. 35; poët. Chăūci or Chăȳci, trisyl., Luc. 1, 463; Claud. ap. Eutr. 1, 379; and in sing. : Căȳco, id. Laud. Stil. 1, 225), ōrum, m., = Καῦχοι, Ptolem.; Καῦκοι, Strab., `I` *a people in Lower Germany*, *on the ocean*, *from the Ems to the Elbe*, *in the south to the region of Oldenburg and Bremen*, *divided into* majores and minores, Vell. 2, 106, 1; Tac. G. 35; id. A. 2, 24; 11, 19; id. H. 4, 79; 5, 19; Suet. Claud. 24; Plin. 4, 24, 28, § 99; 16, 1, 1, § 2; on account of his conquest of them, Gabinius Secundus received the cognomen Chaucius, Suet. Claud. 24. 7770#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7769#chele#chēlē, ēs, f., = χηλή (the claws or arms of animals). * `I` In mechanics, *the claw-shaped part of the ballista*, *the trigger* : manicula, Vitr. 10, 15 and 17.— `II` *Plur.* : chēlae, ārum, f.; in astron., lit. *the arms of Scorpio;* but, since these extend into Libra, meton. *Libra*, Verg. G. 1, 33; Cic. Arat. 293; Col. 10, 56; Luc. 1, 659; Manil. 4, 203; cf. Claud. Cons. Mall. Theod. 120. 7771#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7770#Chelidon#Chĕlīdon, ŏnis, f., = Χελιδών, `I` *a female client of Verres who made him her heir*, Cic. Verr. 2, 1, 40, § 104; 2, 1, 52, § 137 sqq. 7772#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7771#chelidoniacus#chĕlīdŏnĭăcus, a, um, adj., = χελιδονιακός, `I` *pointed like a swallow* ' *s tail* : gladius. Isid. Orig. 18, 6, 7. 7773#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7772#Chelidoniae#Chĕlīdŏnĭae Insŭlae, f., = Χελιδόνεαι.δόνιαι Νῆσοι, `I` *the Swallow-islands*, *a group of three* or *five small*, *rocky islands off the Lycian coast*, Liv. 33, 20, 2; Mel. 2, 7, 5. 7774#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7773#chelidonias#chĕlīdŏnĭas, ae, m., = χελιδονίας (pertaining to the swallow), `I` *the west wind*, *blowing after the* 22 *d of Feb.* (after the arrival of the swallows), Plin. 2, 47, 47, § 122. 7775#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7774#chelidonius#chĕlīdŏnĭus, a, um, adj., = χελιδόνιος, `I` *pertaining to the swallow* : lapilli, **found in the crop of young swallows**, **swallow-stone**, Plin. 11, 37, 79, § 203 : ficus, **a particular reddish species of fig**, Col. 10, 415; Plin. 15, 18, 19, § 71: gemma, Plin. 37, 10, 56, § 154.— `I.B` *Subst.* : chĕlīdŏnĭa, ae, f. (sc. herba): Chelidonium majus, Linn.; *swallowwort*, *celandine*, Plin. 25, 8, 50, §§ 89 and 90; also herba chelidoniae in Ser. Samm. 37, 699. 7776#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7775#chelonia#chĕlōnĭa, ae, f., = χελωνία, `I` *a precious stone*, *tortoise - stone*, Plin. 37, 10, 56, § 155. 7777#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7776#chelonitis1#chĕlōnītis, ĭdis, f., = χελωιῖτις, `I` *a precious stone like the tortoise*, Plin. 37, 10, 56, § 155; cf. Isid. Orig. 16, 15, 29. 7778#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7777#Chelonitis2#Chĕlōnītis, ĭdis, f., = χελωνῖτις, `I` *an island in the Arabian Gulf*, Plin. 6, 27, 32, § 151. 7779#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7778#chelonium#chĕlōnĭum, ii, n., = χελώνιον (lit. `I` *a tortoise-shell;* hence); in mechanics, *the similarly formed shield*, *cramp*, or *stay in which the axis of the crane* or *windlass moved*, Vitr. 10, 2; 10, 4; 10, 8; 10, 15; 10, 18; 10, 21.— `II` *A plant*, *also called* cyclaminos, App. Herb. 17. 7780#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7779#chelydrus#chĕlȳ^drus, i, m., = χέλυδρος, `I` *a fetid serpent*, *living*, *for the most part*, *in water*, Cels. 5, 27, 8; Verg. G. 3, 415; Ov. M. 7, 272; Luc. 9, 710; Sil. 3, 316; 8, 496; Prud. c. Symm. 1, 130. 7781#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7780#chelyon#chĕlŭon, i, n., = χέλυον, `I` *the shell of the horned tortoise*, Plin. 6, 29, 34, § 173; 9, 10, 12, § 38. 7782#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7781#chelys#chĕlys, acc. chelyn, voc. chely (other cases apparently not in use), f., = χέλυς. `I` *The tortoise*, Petr. Fragm. 32, 5.— `II` As in Greek (cf. Lidd. and Scott in h. v.), *a lyre* or *harp made of its shell*, pure Lat. testudo (except Ovid, in post-Aug. poets only; most freq. in Statius): chelys, Stat. S. 1, 5, 1; 4, 4, 33; Claud. III. Cons. Hon. praef. 18; id. Cons. Mall. Theod. 313; id. IV. Cons. Hon. 123; Prud. Apoth. 455: chelyn, Ov. H. 15, 181; Stat. S. 1, 5, 11; 2, 2, 120; 4, 6, 30; 4, 8, 38; id. Th. 6, 366; Sen. Troad. 325; id. Herc. Oet. 1034; Claud. Rapt. Pros. 2, praef. 8: chely, Stat. S. 4, 3, 119.— `I.B` *The constellation Lyra*, Avien. Arat. 617 and 631. 7783#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7782#chema#chēma, ae, f., = χήμη, `I` *a gaping mussel*, *a cockle*, Plin. 32, 11, 53, § 147 Jan. (al. leg. chama). 7784#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7783#cheme#chēmē, ēs, f., = χήμη, `I` *a measure for liquids*, *the third part of a* mystrum, Rhem. Fan. Pond. 77. 7785#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7784#chenalopeces#chēnălōpĕces, um, f., = χηναλώπεκες, `I` *a species of goose* or *duck*, Plin. 10, 22, 29, § 56. 7786#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7785#chenerotes#chēnĕrōtes, um, f. (* χηνέρως), `I` *a species of small goose* or *duck;* perh. Anas clipeata, Linn.; Plin. 10, 22, 29, § 56. 7787#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7786#cheniscus#chēniscus, i, m. dim., = χηνίσκος, lit. `I` *a gosling;* hence, *the ornament in the form of a goose on a ship* ' *s stern*, App. M. 11, p. 264, 40. 7788#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7787#chenoboscion#chēnŏboscīon, ii, n., = χηνοβοσκεῖον, `I` *a pen for geese*, Col. 8, 14, 1 (in Varr. 3, 10, 1, written as Greek). 7789#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7788#chenomyche#chēnŏmŭchē, ēs, f., = χηνομύχη, `I` *a plant*, = nyctegreton and nyctalops, Plin. 21, 11, 36, § 62. 7790#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7789#cheragra#chĕrāgra, ae, v. chiragra. 7791#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7790#chernites#chernītes, ae, m., = χερνίτης, `I` *a kind of marble resembling ivory*, Plin. 36, 17, 28, § 132. 7792#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7791#Cherronesus#Cherrŏnēsus ( -ŏs), or Chersŏnē-sus, i, f., = Χερρόνησος or Χερσόνησος (a peninsula; hence), `I` Cherronesus Thracia, or *absol.* Cherronesus, *the Thracian peninsula at the west of the Hellespont*, *the Chersonese*, Mel. 2, 2, 7; Plin. 4, 11, 18, § 48; Cic. Agr. 2, 19, 5; id. Pis. 35, 86 B. and K.; Nep. Milt. 1, 1 sq.; Liv. 31, 16, 5. —Hence, Cherrŏnenses or Chersŏ-nenses (contr. instead of Cherronesenses), *the inhabitants of the Chersonese*, Just. 9, 1, 7.— `II` Cherronesus Taurica, or *absol.* Cherronesus, *the Crimea*, Cic. Att. 6, 1, 19; Plin. 4, 12, 26, § 85; 19, 5, 30, § 95.— `III` Cherronesus Heracleotarum, or Heraclea, *a town on the western side of the Crimea*, Plin. 4, 12, 24, § 78; 4, 12, 26, § 85.— `IV` *A promontory in Argolis*, *not far from Trœzene*, now *Chersonisi*, Mel. 2, 3, 8.— `V` Cherronesus Rhodiorum, *a small promontory of Caria opposite Rhodes*, *on which the town of Cnidus stands*, Plin. 31, 2, 20, § 30. — `VI` *A small town on the Egyptian coast*, Auct. B. Alex. 10. 7793#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7792#chersinus#chersĭnus, a, um, adj., = χέρσινος, `I` *living upon dry land* : testudines, Plin. 9, 10, 12, § 38 (in Mart 14, 88, called chersos = χέρσος.) 7794#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7793#Chersonesus#Chersŏnēsus, v. Cherronesus. 7795#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7794#chersos#chersos, i, f. χέρσος, dry land, `I` *a kind of toad* : feminea, Mart. 14, 88. 7796#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7795#chersydros#chersȳ^dros, i, m., = χέρσυδρος, `I` *an amphibious serpent*, Cels. 5, 27, 8; Luc. 9, 711; Serv. ad Verg. G. 3, 415. 7797#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7796#Cherub#Chĕrub, m. plur. Chĕrūbĭm (Cherubin),, plur., `I` *the name of a rank of angels mentioned in the Old Testament*, Vulg. Ezech. 9, 3; id. Gen. 3, 24; Prud. Cath. 4, 4; cf. Hier. in Ezech. 9 and 28; Isid. Orig. 7, 5, 22 sq.; 14, 3, 4; Ven. Fort. Carm. 7, 3, 131. 7798#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7797#Cherusci#Chē^rusci, ōrum, m., = Χηροῦσκοι. Strabo; Χερουσκοι, Dio.; Χαιρουσκοί, Ptolem.; in a more restricted sense, `I` *a German people on the south side of the Hartz Mountains;* but more freq. in an extended sense, *the combined German tribes*, *which became distinguished by their war with the Romans*, *living on both sides of the Weser and Lippe*, Caes. B. G. 6, 10; Vell. 2, 105; 2, 117 sqq.; Tac. G. 36 Rup.; id. A. 2, 46; 1, 56 sq.; 2, 9 sq.; 12, 28 et saep.; Flor. 4, 12, 24; Claud. IV. Cons. Hon. 452; id. B. Get. 420. 7799#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7798#Chesippus#Chesippus, i, m., `I` *a contemptuous name given by Zeno to Chrysippus*, Cic. N. D. 1, 34, 93. 7800#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7799#chiliarches#chīlĭarchēs, ae, or chīlĭarchus, i, m., = χιλιάρχης or χιλίαρχος, `I` *a commander of* 1000 *soldiers*, *a chiliarch*, Curt. 5. 2, 2. Also in gen., *a head of* 1000 *persons*, Cod. Th. 16, 10, 20, § 4.— `II` Among the Persians, *the highest officer of state next to the king*, *chancellor of state*, Nep. Con. 3, 2. 7801#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7800#chilias#chīlĭăs, ădis, f., = χιλιάς, `I` *the number* 1000, *a chiliad*, Macr. S. 1, 5. 7802#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7801#chiliastae#chīlĭastae, ārum, m., = χιλιασταί, `I` *the believers in the millennial kingdom*, Aug. Civ. Dei, 20, 7. 7803#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7802#chiliodynama#chīlĭŏdŭnăma, ae, f. χίλιοι.δύναμις, `I` *an unknown medicinal plant*, *thousand-virtues*, = polemonia, q. v., Plin. 25, 6, 28, § 64. 7804#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7803#chiliophyllon#chīlĭŏphyllon, i, n. χίλιοι.φύλλον, `I` *an unknown plant*, *thousand-leaves*, App. Herb. 18. 7805#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7804#Chilius#Chīlĭus, ĭi, m., `I` *a Greek poet*, Cic. Att. 1, 9, 2; 1. 12, 2. 7806#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7805#Chilo1#Chīlo, ōnis, m., `I` *a cognomen*, *signifying having large lips*, Fest. p. 43, 10 [ χεῖλος, lip; cf. Charis. p. 78 P.; Vel. Long. p. 2234 ib.]. 7807#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7806#Chilo2#Chīlo, ōnis, m., = Χίλων or Χείλων. `I` *A Lacedœmonian*, *one of the seven wise men*, Plin. 7, 32, 32, § 119; Aus. Sept. Sap. 6.— `II` *A Roman cognomen*, Cic. Cat. 3, 6, 17. 7808#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7807#Chimaera#Chĭmaera, ae, f., = Χίμαιρα (lit. a goat), `I` *a fabulous monster in Lycia*, *which vomited fire; in front a lion*, *in the hinder part a dragon*, *and in the middle a goat; slain by Bellerophon*, Cic. N. D. 1, 38, 108; 2, 2, 5; Lucr. 5, 903; 2, 705; Tib. 3, 4, 86; Verg. A. 6, 288; Hor. C. 1, 27, 24; 2, 17, 13; 4, 2, 16; Ov. Tr. 4, 7, 13; 2, 397; Sen. Ep. 113, 8; Hyg. Fab. 57; Serv. ad Verg. A. 5, 118; 6, 288; *its figure*, used to adorn a helmet, Verg. A. 7, 785.— `II` *A mountain in Lycia that sent forth flames*, *and is said to have given rise to the preceding fable*, Plin. 2, 106, 110, § 236; 5, 27, 28, § 100; cf. Serv. ad Verg. A. 6, 288.—Deriv., `I.B` Chĭmaerēus, a, um, adj., *of* or *pertaining to the mountain Chimœra* : liquor, Verg. Cul. 14 Wagn.— `III` *One of the ships of the companions of Æneas*, Verg. A. 5, 118 and 223; cf. Sil. 14, 498. 7809#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7808#Chimaerifer#Chĭmaerĭfĕr, fĕra, fĕrum, adj. Chimaera-fero : Lycia, `I` *that produced the Chimœra* (cf. Chimaera, l.), Ov. M. 6, 339. 7810#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7809#chimerinus#chīmĕrĭnus, a, um, adj., = χειμέρινος, `I` *winter* : tropa, Kalend. ap. Inscr. Orell. II. p. 381. 7811#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7810#Chione#Chĭŏnē, ēs, f., = Χιόνη. `I` *A daughter of Dœdation*, *mother of Autolycus by Mercury*, *and of the musician Philammon by Apollo*, *shot by Diana*, Ov. M. 11, 301 sq.; Hyg. Fab. 200.— `II` *A daughter of Boreas and Orithyia*, *and mother of Eumolpus;* hence Chīŏnĭdes, ae, = Eumolpus, Ov. P. 3, 3, 41 dub. (Merkel, Edonides). 7812#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7811#Chios#Chī^os ( Chīus, Cic. Arat. 422), ii, f., = Χίος, `I` *an island in the Ægean Sea*, *on the coast of Ionia*, *with a capital of the same name*, distinguished in ancient times for its excellent wine and marble, now *Scio*, or *Khio*, Mel. 2, 7, 4; Plin. 5, 31, 38, § 136; Hor. Ep. 1, 11, 1; 1, 11, 21; Cic. Verr. 2, 5, 48, § 127; Nep. Chabr.4 al.—Hence, `II` Chīus (Chĭus, Avien. Arat. 251 and 1179), a, um, adj., = Χῖος, *of Chios*, *Chian* : insula, Varr. R. R. 2, prooem. § 3; also *absol.* Chīa, Plin. 5, 31, 38, § 136: terra, id. 35, 16, 56, § 194 : marmor, id. 5, 31, 38, § 136 : lapis, id. 36, 17, 28, § 132 : vinum, Plaut. Curc. 1, 1, 79; Hor. Epod. 9, 34: cadus, Tib. 2, 1, 28; Hor. C. 3, 19, 5; also *absol.* Chium (sc. vinum), *Chian wine*, Hor. S. 1, 10, 24; 2, 3, 115; 2, 8, 15 and 48: ficus (also of peculiar excellence), Varr. R. R. 1, 41, 6; also *absol.* Chia, Col. 10, 414; Mart. 7, 25; 13, 23.—Fine cloth also was made at Chios, Lucr. 4, 1126.—The Chians were noted for generous living; hence, a puero vitam Chiam gessi, Petr. 63, 3.—Chius is also a name for *the constellation Scorpio*, since, acc. to the fable, Orion was put to death at Chios by Diana by means of a scorpion, Avien. Arat. 1136; 251 al.; cf. Cic. Arat. 422 sq.—In *plur. subst.* : Chii, ōrum, m., *the Chians*, Cic. Arch. 8, 19; Liv. 37, 27, 5 al. 7813#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7812#chiragra#chīrā^gra, ae, f., = χειράγρα, `I` *gout in the hand*, Cels. 1, 9 *init.* : podagra et chiragra et omnis vertebrarum dolor nervorumque interquiescit, Sen. Ep. 78, 8.— Poet. collat. form chĕrā^gra, ae, f., Hor. S. 2, 7, 15; id. Ep. 1, 1, 31; Pers. 5, 58; Mart. 1, 99, 2; 9, 92, 9. 7814#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7813#chiragricus#chīrā^grĭcus, a, um, = χειραγρικός, `I` *having the gout in the hand; subst.* : chī-rā^grĭci, ōrum, m., Cels. 4, 24; Petr. 132, 14; rarely adj. : manus, Sid. Ep. 3, 13. 7815#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7814#chiramaxium#chīrămaxĭum, ii, n., = χειραμάξιον, `I` *a small carriage drawn by slaves*, *a handwagon*, Petr. 28, 4 ( = vehiculum manuale, Cael. Aur. Tard. 3, 6, 86). 7816#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7815#chiridotus#chīrĭdōtus, a, um, adj., = χειριδωτός, `I` *furnished with sleeves*, pure Lat. manuleatus or manicatus: tunica, Scip. Afr. ap. Gell. 7, 12, 5; cf. Gell. ib. § 1 sq.— *Subst.* : chīrĭdōtae, ārum (sc. tunicae), Capitol. Pert. 8, 2. 7817#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7816#Chiro#Chīro, v. Chiron. 7818#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7817#Chirocmeta#Chīrocmēta, ōn or ōrum, n., = χειρόκμητα (lit. `I` *made by the hand*), *title of a book by Democritus*, Plin. 24, 17, 102, § 160 (as Greek, Vitr. 9, prooem. § 14; Col. 7, 5, 17). 7819#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7818#chirographarius#chīrŏgrăphārĭus, a, um, adj. chirographum, `I` *pertaining to handwriting*, *manuscript-* : creditores, **who have the obligation of the debtor in his own handwriting**, Dig. 42, 5, 38, § 1 : pecunia, Cod. Just. 4, 2, 17 : debitum, ib. 8, 27, 1. 7820#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7819#chirographum#chīrŏgrăphum, i, n. (access. form * chīrŏgrăphus, i, m., sc. libellus or codex, Fulvius ap. Quint. 6, 3, 100 Spald., together with chirographum, Quint. ib. 5, 13, 8; and chīrŏgrăphon, i, n., Sid. Carm. 16, 56), = χειρόγραφον. `I` *One* ' *s own handwriting*, *autograph;* pure Lat. manus (in good prose; freq. in Cic.): extrema pagella pupugit me tuo chirographo, Cic. Fam. 2, 13, 3; Planc. ib. 10, 21, 3; Cic. Phil. 1, 7, 16; 2, 4, 8: neque utar meo chirographo neque signo, id. Att. 2, 20, 5 : imitari, id. N. D. 3, 30, 74 al. — `II` Meton (abstr. pro concr.), *that which is written with one* ' *s own hand* : credidi chirographis ejus ( *assurances in his own handwriting*), Planc. ap. Cic. Fam. 10, 21, 1; so, Cic. Fam. 2, 13, 3; id. Brut. 80, 277; id. Fam. 12, 1, 2; id. Phil. 1, 7, 16; Quint. 9, 2, 73; Suet. Aug. 87; id. Tib. 6; id. Calig. 24.— `I.B` In the lang. of business, t. t., *a bond*, *surety*, or *obligation under one* ' *s own hand* (diff. from syngrapha, q. v.; not found with this meaning in Cic.), Gai Inst. 3, 134; Dig. 20, 1, 26; 49, 14, 3; Suet. Caes. 17; id. Calig. 12; id. Dom. 1; Gell. 14, 2, 7. 7821#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7820#Chiron#Chīron ( nom. Chīro, Liv. Andron. ap. Fest. s. v. ocrem, p. 181), ōnis, m., = Χείρων, `I` *one of the Centaurs*, distinguished for his knowledge of plants, medicine, and divination, *son of Saturn and Philyra* (hence, Philyrides Chiron, Verg. G. 3, 550), the tutor of Æsculapius ( Ov. M. 2, 630 sq.), Hercules, Achilles, Jason, etc.; at last translated to heaven as a constellation, Hyg. Praef. and Fab. 274; id. Astr. 2, 38; Serv. ad Verg. G. 3, 91; 3, 550; 4, 270; acc. Gr. Chirona, Ov. M. 6, 126.—As *a constellation*, Luc. 9, 536.— `II` Hence, `I.A` Chīrō-nīus or -ēus, a, um, adj., *named after Chiron* (the physician and botanist).—So *subst.* : chīrōnīa, ae (sc. herba), *a name* of several plants: pyxacanthos, Plin. 24, 14, 77, § 125 : panaces, id. 25, 4, 13, § 32 : ampelos, id. 25, 4, 16, § 34 : vitis nigra, id. 23, 1, 17, § 27 : Chironium vulnus, Cels. 5, 28, 5; App. Herb. 22: Chironion, *a plant*, i. q. Centaurion, q. v., Plin. 25, 6, 31, § 66.—* `I.B` Chīrōnĭcus, a, um, adj., *pertaining to Chiron* : ars, Sid. Ep. 2, 12 *fin.* 7822#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7821#chironomia#chīrŏnŏmī^a, ae, f., = χειρονομία, `I` *the art of moving the hands in gesturing*, *gesticulation* : chironomia, quae est lex gestūs, Quint. 1, 11, 17. 7823#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7822#chironomos#chīrŏnŏmŏs, i, comm., and chīrŏ-nŏmōn, ontis (also Gr. untis), m., = χειρονόμος or χειρονομῶν, `I` *one who moves his hands according to the rules of art*, *correctly*, *a pantomime*, Juv. 6, 63; 5, 121; Sid. Ep. 4, 7 *fin.* 7824#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7823#chirurgia#chīrurgĭa, ae, f., = χειρουργία, `I` *surgery*, Cels. 7 praef.; Scrib. Comp. 200; Veg. 3, 13, 1.—* `II` Trop., *a violent remedy* : chirurgiae taedet, i. e. vim et arma detestor, Cic. Att. 4, 3, 3. 7825#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7824#chirurgicus#chīrurgĭcus, a um, adj., = χειρουργικός, `I` *surgical*, *chirurgical* : medicina, Hyg. Fab. 274. 7826#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7825#Chirurgumena#Chīrurgūmĕna, ōn, n., = χειρουργούμενα, `I` *Surgical Operations*, title of a book, Cael. Aur. Tard. 2, 12; 2, 146. 7827#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7826#chirurgus#chīrurgus, i, m., χειρουργός, = `I` *a surgeon*, *a chirurgeon* (pure Lat. medicus vulnerarius), Cels. 7 praef.; Mart. 1, 31; Scrib. Comp. 201; 209 al.; Auct. Priap. 38; Inscr. Orell. 4228 al. 7828#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7827#Chius#Chius, a, um, v. Chios. 7829#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7828#chlamyda#chlămŭda, ae, v. chlamys. 7830#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7829#chlamydatus#chlămŭdātus, a, um, adj. chlamys, `I` *dressed in a military cloak*, Plaut. Ps. 4, 2, 8; 4, 6, 39; id. Rud. 2, 2, 9 al.; * Cic. Rab. Post. 10, 27; Val. Max. 2, 6, 2 and 3. 7831#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7830#chlamys#chlămys, ŭdis ( chlămŭda, ae, as cassida = cassis, al., App. M. 10, p. 253, 31; 11, p. 269, 11; and perh. Varr. ap. Non. p. 539, 9, where, however, chlamyda may be acc. Gr. from chlamys), f., = χλαμύς, `I` *a broad*, *woollen upper garment worn in Greece*, sometimes purple, and inwrought with gold, worn esp. by distinguished milit. characters, *a Grecian military cloak*, *a state mantle*, Plaut. Curc. 5, 2, 13; id. Ep. 3, 3, 51; id. Mil. 5, 30; id. Ps. 2, 4, 45; 4, 7, 88; Cic. Rab. Post. 10, 27; Verg. A. 5, 250; 9, 582; 11, 775; Ov. M. 5, 51; 14, 345; 14, 393.—Hence also, *the cloak of Pallas*, Verg. A. 8, 588; Suet. Calig. 25.—Sometimes also worn by persons not engaged in war, e. g. by Mercury, Ov. M. 2, 733; by Dido, Verg. A. 4, 137; by Agrippina, Tac. A. 12, 56 (in Plin. 33, 3, 19, § 63, instead of it, paludamentum); by children, Verg. A. 3, 484; Suet. Tib. 6; cf. Plaut. Merc. 5, 2, 69; by actors, Auct. Her. 4, 47, 60; App. Flor. 15; by the chorus in tragedy, Hor. Ep. 1, 6, 40. 7832#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7831#Chloe#Chlŏē, ēs, f., = Χλόη, `I` *Greek female name*, Hor. C. 1, 23, 1. 7833#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7832#chlora#chlora, ae, f., `I` *a medicament*, Veg. 6, 28, 3. 7834#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7833#chloreus#chlōreus ( dissyl.), ei, m., = χλωρεύς, `I` *a greenish bird*, Plin. 10, 74, 95, § 203. 7835#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7834#chlorion#chlōrĭōn, ōnis, m., = χλωρίων, `I` *a yellow bird*, *the yellow thrush;* acc. to Cuvier, *the oriole*, Plin. 10, 29, 45, § 87; 18, 29, 69, § 292. 7836#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7835#Chloris#Chlōrĭs, ĭdis, f., = Χλῶρις (greenness) = Flora, `I` *the goddess of flowers*, Ov. F. 5, 195; Lact. 1, 20, 8.— `II` *The daughter of Amphion and Niobe*, *wife of Neleus*, Hyg. Fab. 10.— `III` *A Greek female name*, Hor. C. 2, 5, 18; 3, 15, 8. 7837#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7836#chloritis#chlōrītis, ĭdis, f., = χλωρῖτις, `I` *a precious stone of a grass-green color*, perhaps *the smaragdoprasus*, Plin. 37, 10, 56, § 156. 7838#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7837#Chlorus#Chlorus, i, m. `I` *A river of Cilicia*, Plin. 5, 27, 22, § 91.— `II` *A cognomen of Sex. Pompeius*, Cic. Verr. 2, 2, 8, § 23. 7839#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7838#Choaspes#Chŏaspes ( Chŏaspis, Isid. Orig. 13, 21, 15), is, m., = Χοάσπης. `I` *A river in Susiana*, *distinguished for its pure water*, *from which the Persian kings drank*, now *Kerrah*, *Kerkhah*, or *Kara-su*, Plin. 6, 27, 31, § 130; 31, 3, 21, § 35: regia lympha, Tib. 4, 1, 140; Curt. 5, 2, 9.—Personified, as *a river-god*, Val. Fl. 5, 584.— `II` *A river in India*, now *Kabul* (acc. to others, *the Attok*), Curt. 8, 10, 22. 7840#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7839#choaspitis#chŏaspītis ( -pītes, Isid. Orig. 16, 7, 16), ĭdis, f. Choaspes, `I` *a precious stor found in the Choaspes*, Plin. 37, 10, 56, § 186. 7841#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7840#Choatrae#Chŏātrae ( Cŏātr-; al. Cŏastr-), ārum, m., `I` *a people of Lake Mœotis*, Plin. 6, 7, 7, § 19; Luc. 3, 246; Val. Fl. 6, 151. 7842#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7841#Choatras#Chŏātras, ae, m., = Χοάτρας, `I` *a mountain in Media*, Plin. 5, 27, 27, § 98. 7843#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7842#Choatres#Chŏātres, ae, m., = Χοάθρας, `I` *a river of Parthia*, now *the Adschi-Su*, Amm. 23, 6, 43. 7844#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7843#choenix#choenix, ĭcis ( choenĭca, ae, Pall. Oct. 14, 5; id. Nov. 20, 1; cf. Paul. ex Fest. p. 52 Müll.), f., = χοῖνιξ, `I` *an Attic measure for grain*, *containing* 2 sextarii, Fann. Pond. 68. 7845#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7844#choeras#choerăs, ădis, f., = χοιράς, `I` *the scrofula* (pure Lat. struma), Theod. Prisc. 1, 9; App. Herb. 2, n. 10. 7846#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7845#Choerilus#Choerĭlus, i, m., = Χοιρίλος, `I` *a wretched Greek poet*, *in the train of Alexander the Great*, Hor. Ep. 2, 1, 233; id. A. P. 357; Curt. 8, 5, 8; Aus. Ep. 16, 3.—After him, or another poet of the same name (cf. Hor. Ep. 2, 1, 232), is named Choerĭlīum (or -ēum) metrum, *a dactylic species of verse*, Serv. Centim. p. 1820 P.; Victorin. p. 2558 ib. 7847#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7846#choerogryllus#choerogryllus, i, m., = χοιρόγρυλλος, `I` *a kind of hare*, Vulg. Lev. 11, 5; id. Deut. 14, 7. 7848#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7847#choicus#chŏĭcus, a, um, adj., = χοϊκός. `I` *of earth* or *clay* : homo, Tert. adv. Val. 24; id. Anim. 40; id. Res Carn. 49. 7849#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7848#cholas#cholas, ae, m., `I` *a species of emerald*, Plin. 37, 5, 18, § 73. 7850#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7849#cholera#chŏlĕra, ae, f., = χολέρα, `I` *the jaundice*, Cels. 2, 13; 4, 11 al.; Plin. 20, 22, 93, § 252; 24, 13, 73, § 120; in plur., Plin. 20, 12, 48, § 122; 20, 14, 52, § 146 al. 7851#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7850#cholericus#chŏlĕrĭcus, a, um, adj., = χολερικός, `I` *bilious*, *jaundiced*, Plin. 24, 13, 72, § 116; Scrib. Comp. 256. 7852#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7851#choliambus#chōlĭambus, i, m., = χωλίαμβος (the limping iambus), `I` *iambic verse*, *whose last foot*, *instead of an iambus*, *is a spondee* or *trochee*, Diom. p. 503 P. 7853#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7852#choma#chōma, ătis, n., = χῶμα, `I` *a dam*, *bank*, or *mound* (pure Lat. agger), Dig. 47, 11, 10; Cod. Th. 11, 24, 6, § 7. 7854#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7853#chondrille#chondrillē ( chondryllē), ēs, f., or chondrillon, i, n., = χονδρίλλη, `I` *chondrilla*, *Spanish succory*, Plin. 21, 15, 52, § 89; 22, 22, 45, § 91. 7855#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7854#chondris#chondris, is, f., `I` *a plant*, *a kind of horehound*, *resembling marjoram* : Marrubium pseudodictamnus, Linn.; Plin. 25, 8, 53, § 92; 26, 8, 31, § 49. 7856#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7855#Chora#Chōra, ae, f., = Χώρα, `I` *a district of Lower Egypt*, *near Alexandria*, Plin. 13, 4, 9, § 42; cf. id. 6, 36, 39, § 212. 7857#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7856#choragium#chŏrāgĭum, ii, n., = χορήγιον. `I` *The place where the chorus was trained and practised*, Vitr. 5, 9; Inscr. Orell. 3209.— `II` ( = χορηγία; cf. Lidd. and Scott), **the preparing and bringing out of a chorus**, Plaut. Capt. prol. 61; App. Mag. p. 282, 1; cf. Fest. p. 52; in plur., Val. Max. 2, 4, 6.— Hence, `I.B` Transf., of *any other splendid preparation* or *equipment*, Plin. 36, 15, 24, § 115: nuptiarum, App. M. 4, p. 157, 35 : funebre, id. ib. 2, p. 123, 25.— Trop. : gloriae, **means of acquiring**, Auct. Her. 4, 50, 63.— `III` In mechanics, *a spring*, Vitr. 10, 8, 4. 7858#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7857#choragus#chŏrāgus, i, m., = χορηγός, `I` *he who had the care of the chorus and the supplies* *necessary for it*, *the choragus*, Plaut. Pers. 1, 3, 79; id. Trin. 4, 2, 16; id. Curc. 4, 1.— `II` Transf., *he who pays the cost of a banquet*, Poët. ap. Suet. Aug. 70 Ruhnk. 7859#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7858#choraula#chŏraula, v. choraules. 7860#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7859#choraule#chŏraulē, ēs, f. χοραύλη, `I` *a female flute-player*, *who accompanied with the flute the chorus dance*, Inscr. Orell. 2610. 7861#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7860#choraules#chŏraules, ae ( acc. choraulen, Plin. 37, 1, 3, § 6; Petr. 52 *fin.* : `I` choraulam, Suet. Ner. 54; a nom. choraula is apparently found only in the later glossaries), m., = χοραύλης, *a flute-player*, *who accompanied with a flute the chorus dance*, Mart. 5, 56, 9; 9, 78; Juv. 6, 77; Petr. 69, 5; Suet. Galb. 12 *fin.*; Sid. Ep. 9, 13; Inscr. Orell. 2609; cf. Diom. p. 489 P. 7862#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7861#choraulicus#chŏraulĭcus, a, um, adj. choraules, `I` *of* or *belonging to the flute-players of the chorus* : tibiae, Diom. p. 489 P. 7863#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7862#chorda#chorda, ae, f., = χορδή. * `I` *An intestine*, *as food*, Petr. 66, 7 (al. leg. cord.).— Far more freq., `II` *Catgut*, *a string* ( *of a musical instrument*), Cic. de Or. 3, 57, 214; id. N. D. 2, 59, 149 *fin.*; Lucr. 2, 412; 2, 505; Tib. 2, 5, 3; 3, 4, 70; Hor. C. 4, 9, 4; id. S. 1, 3, 8; id. A. P. 348 al.— `I.B` *A rope*, *cord*, for binding a slave: tunc tibi actutum chorda tenditur, Plaut. Most. 3, 2, 55 Lorenz. 7864#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7863#chordacista#chordăcista, ae, m. chorda, `I` *a player on a stringed instrument*, Mart. Cap. 9, § 924. 7865#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7864#chordapsus#chordapsus, i, m., = χόρδαψος, `I` *a disease of the intestines*, Cael. Aur. Acut. 3, 17, 144; Theod. Prisc. 4, 8 (in Cels. 4, 14 written as Greek). 7866#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7865#chordus1#chordus ( cordus, `I` v. the letter C), a, um, adj. a very ancient word relating to husbandry, of unknown etym., *lateborn*, or *produced late in the season* : dicuntur agni chordi, qui post tempus nascuntur, Varr. R. R. 2, 1, 29; cf. Plin. 8, 47, 72, § 187; Varr. R. R. 2, 1, 19; 2, 2, 5: faenum, *the second crop of hay* or *after-math*, Cato, R. R. 5 *fin.*; Col. 7, 3, 21; Plin. 18, 28, 67, § 262: olus, Col. 12, 13, 2 : frumenta, Paul. ex Fest. p. 65, 10. 7867#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7866#Chordus2#Chordus, i, m., `I` *a Roman cognomen;* esp.: H. Cremutius Chordus, **an historian of the times of Augustus and Tiberius**, Quint. 1, 4, 25; Tac. A. 4, 34; Suet. Aug. 35; id. Calig. 16; Sen. Cons. ad Marc. 1, 2. 7868#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7867#chorea#chŏrēa (chŏrĕa, Tib. 1, 3, 59; Prop. 2 (3), 19, 15; Verg. A. 6, 644), ae, f., = χορεία (most freq. in plur.), `I` *a dance in a ring*, *a dance.* *Sing.*, * Lucr. 2, 636; Verg. Cul. 19.— *Plur.*, Tib. 1, 7, 49; Prop. 1, 3, 5; 3 (4), 10, 23; Verg. A. 9, 615; 10, 224; Hor. C. 1, 9, 16; 2, 19, 25; 4, 6, 15; Ov. M. 8, 581; 8, 746; 14, 520 et saep.— `II` Meton., of *the circular motions of the stars* : choreae astricae, Varr. ap. Non. p. 451, 11; Manil. 1, 668. 7869#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7868#chorepiscopus#chōrĕpiscŏpus, i, m., = χωρεπίσκοπος, `I` *a deputy of a bishop for a village*, *a suffragan bishop*, Cod. Just. 1, 3, 42. 7870#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7869#choreus#chŏrēus or -īus, i, m., = χορεῖος (sc. πούς, pes), in verse, `I` *A foot*, later called trochaeus, —˘, Cic. Or. 63, 212; Quint. 9, 4, 80; 9, 4, 82; 9, 4, 96; Marc. Vict. p. 2487 P.— `II` In later metrists, for the earlier tribrachys, ˘˘˘, Diom. pp. 261 and 475 P. 7871#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7870#choriambicus#chŏrĭambĭcus, v. choriambus. 7872#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7871#choriambus#chŏrĭambus, i, m., = χορίαμβος, in verse, `I` *a foot composed of a choreus and an iambus*, —˘˘—, Diom. p. 478 P.; Marc. Vict. p. 2490 ib. al.— *Adj.* : choriambum carmen, **consisting of the choriambus**, Aus. Ep. 10, 37.—Hence, chŏrĭambĭcus, a, um, adj., *choriambic* : metrum, Diom. p. 509 P.; Serv. Centim. p. 1822 ib.: versus, Sid. Ep. 9, 13. 7873#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7872#choricus#chŏrĭcus, a, um, adj., = χορικός, `I` *pertaining to the chorus* : tibiae, Diom. 3, p. 489. —In metre: metrum, *a kind of anapœstic verse*, *consisting of a* hypercatalectic dipody, e. g. animus male fortis, Serv. Centim. p. 1821 P. 7874#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7873#chorius#chŏrīus, v. choreus. 7875#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7874#chorobates#chōrŏbătes, ae, m., = χωροβάτης. `I` *an instrument for finding the level of water*, *a ground-level*, Vitr. 8, 5, 1 Schneid. 7876#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7875#chorocitharista#chŏrŏcĭthărista, ae, m., = χοροκιθαριστής, `I` *he who accompanied the chorus on the cithara*, Suet. Dom. 4. 7877#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7876#Chorographia#Chōrŏgrăphĭa, ae, f., = χωρογραφία, `I` *the description of countries*, *geography*, Lact. ad Stat. Th. 2, 44.—Esp., *the title of a book* *of Cicero*, Prisc. p. 717 P.; and *of a poem of P. Terentius Varro Atacinus.* 7878#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7877#chorographus#chōrŏgrăphus, i, m., = χωρογράφος, `I` *one who describes countries*, *a geographer*, Vitr. 8, 2, 6 Schneid. (others read, instead of chorographis, chorographiis, from chorographia, q. v.). 7879#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7878#chors#chors, chortis, v. cohors. 7880#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7879#chortinus#chortĭnus, a, um, adj., = χόρτινος, `I` *of* or *from grass* : oleum, Plin. 15, 7, 7, § 30. 7881#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7880#chorus#chŏrus, i, m., = χορός [cf. Lidd. and Scott under χορός ]. `I` *A dance in a ring*, *a choral dance*, *a dance*, = chorea: chorus et cantus, Tib. 1, 7, 44; cf. Prop. 4 (5), 6, 70. Nympharum leves chori, Hor. C. 1, 1, 31 : ferre pedem choris, id. ib. 2, 12, 17; Tib. 2, 1, 56: choros agere, Prop. 2, 3, 18 : agitare, Verg. G. 4, 533 : ducere, Hor. C. 1, 4, 5; 4, 7, 6: exercere, Verg. A. 1, 499 : indicere, id. ib. 11, 737 : instaurare, Stat. Achill. 4, 145 : ostentare, id. ib. 2, 148 sq.: celebrare, Sen. Herc. Oet. 594 : nectere, id. ib. 367 : dare, Mart. 4, 44.— `I...b` *The harmonious motions of the heavenly bodies* (cf. chorea), Tib. 2, 1, 88. — `II` Meton. (abstr. pro concr.), *a troop* or *band of dancers and singers*, *a chorus*, *choir* : saltatores, citharistas, totum denique comissationis Antonianae chorum, etc., Cic. Phil. 5, 6, 15; Cat. 63, 30: Phoebi chorus, Verg. E. 6, 66; cf. Prop. 3 (4), 5, 20; Hor. C. S. 75: chorus Dryadum, Verg. G. 4, 460 : Nereidum, id. A. 5, 240 : Idaei chori, id. ib. 9, 112 : Pierius, Mart. 12, 3 : canorus, Juv. 11, 163; Ov. M. 3, 685.—Of the chorus in tragedy: actoris partes chorus officiumque virile Defendat, etc., Hor. A. P. 193; cf. id. ib. 283; id. Ep. 2, 1, 134; Gell. 19, 10, 12. — `I.B` *The heavenly bodies moving in harmony* (cf. supra, I. b.): Pleiadum, Prop. 3 (4), 5, 36. Hor. C. 4, 14, 21: astrorum, Stat. Achill. 1, 643.— `I.C` In gen., *a multitude*, *band*, *troop*, *crowd* : chorus juventutis, Cic. Mur. 24, 49 : philosophorum, id. Fin. 1, 8, 26; id. Att. 14, 8, 1; so, vatum, Hor. C. 4, 3, 15 : scriptorum, id. Ep. 2, 2, 77 : puellarum, id. C. 2, 5, 21 : (piscium), Sen. Agam. 452 : virtutum, Cic. Off. 3, 33, 116; id. Tusc. 5, 5, 13 (hence, Engl. choir, quire; Fr. choeur; Ital. coro). 7882#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7881#Chremes#Chrĕmes, ētis or is, m., = Χρέμης, `I` *the name of an old miser in the Andria*, *Heaut.*, *and Phormio of Terence*, Cic. Fin. 1, 1, 3; id. Off. 1, 9, 30; Hor. Epod. 1, 33; *gen.* Chremi, Ter. And. 2, 2, 31; acc. Gr. Chremeta, Hor. S. 1, 10, 40; voc. Chreme, Ter. Phorm. 4, 1, 1; 4, 1, 11 al.: Chremes, id. Eun. 3, 3, 29; dat. Chremeti, id. Phorm. 5, 8, 37; acc. Chremen, id. ib. 1, 2, 13: Chremem, id. And. 2, 2, 24 : Chremetem, id. ib. 3, 1, 14. 7883#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7882#Chrestologus#Chrestŏlŏgus, i, m., = χρηστολόγος (well speaking, but ill working), `I` *a nickname of the emperor Pertinax*, Capit. Pert. 13; Aur. Vict. Epit. 18. 7884#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7883#chreston#chreston, i, n., = χρηστόν (useful), `I` *a name by which the plant* cichorium *was sometimes called*, Plin. 20, 8, 30, § 74. 7885#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7884#Chrestus#Chrestus, i, m. `I` A mutilated form for Christus, Lact. 4, 7, 5; hence, Chrestiani, instead of Christiani, was used by many; cf. Tert. Apol. 3 *fin.* — `II` *A Jew at Rome under the emperor Claudius*, Suet. Claud. 15; v. the commentt. in h. l.— `III` *A slave* or *freedman of Cicero*, Cic. Fam. 2, 8, 1. 7886#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7885#chria#chrīa, ae, f., = χρεία, in rhetoric, `I` *a sentence proposed as a theme for rhetorical exercise*, *with its logical development*, Quint. 1, 9, 3 sq.; 1, 9, 4 sq.; 2, 4, 26 Spald.; Sen. Ep. 33, 6; Diom. p. 289 P. 7887#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7886#chrisma#chrisma, ătis, n., = χρίσμα, in eccl. Lat., `I` *an anointing*, *unction*, Tert. Bapt. 7; id. adv. Jud. 13; Prud. Cath. 6, 128; Psych. 361 al. 7888#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7887#Christiane#Christĭānē, adv., v. Christianus. 7889#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7888#Christianismus#Christĭānismus, i, m., = Χριστιανισμός, `I` *Christianity*, Tert. adv. Marc. 4, 33; Aug. Civ. Dei, 19, 23, 1; Hier. in Gal. 6, 4. 7890#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7889#Christianitas#Christĭānĭtas, ātis, f. Christus. `I` *Christianity*, = Christianismus, Cod. Th. 16, 7, 7; 12, 1, 112.— `II` Meton., *the Christian clergy*, Cod. Th. 12, 1, 123. 7891#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7890#Christianizo#Christĭānīzo, āre, v. n., = Χριστιανίζω, `I` *to profess Christianity*, Tert. adv. Marc. 1, 21. 7892#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7891#Christianus#Christĭānus, a, um, adj. Christus, `I` *Christian* : fides, Cod. Just. 16, 8, 18 : lex, ib. 16, 8, 13 : religio, ib. 9, 40, 16.—Hence, *subst.*, *a Christian*, Tac. A. 15, 44; Suet. Ner. 16; Plin. Ep. 10, 97; very frequent in the Church fathers.— *Absol.*, *a Christian clergyman*, Cod. Th. 5, 5, 2; 12, 1, 50.— *Sup.* : Christianissimus, **the most Christian**, Hier. Ep. 57, 12 : princeps, Ambros. Ep. 1, 1.— *Adv.* : Christĭānē, *in a Christian manner* or *spirit* : regere, Aug. Ep. 89. 7893#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7892#Christicola#Christĭcŏla, ae, m. Christus-colo, `I` *a worshipper of Christ*, a poet. designation for *Christian*, Prud. Cath. 3, 56; 8, 80; *gen. plur.* Christicolūm, id. contr. Symm. 2, 1002; id. στεφ. 3, 72. 7894#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7893#Christigena#Christĭgĕna, ae, adj. Christus-gigno, `I` *of the lineage of Christ* : domus, i. e. **the posterity of Ruth**, Prud. Ham. 789. 7895#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7894#Christipotens#Christĭ-pŏtens, entis, adj. Christus, `I` *strong in Christ* : juvenis, Prud. adv. Symm. 2, 709. 7896#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7895#Christus#Christus, i, m., = Χριστός (the Anointed, Heb.; cf. Lact. 4, 7, 7), `I` *Christ*, Tac. A. 15, 44 Rupert. ad loc.; Plin. Ep. 10, 97; and in the Church fathers very freq. 7897#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7896#chroma#chrōma, ătis (ătŏs, Vitr. 5, 5), n., = χρῶμα (a color), in music, `I` *a chromatic scale* (a species of harmony in which the tones of the tetrachord measure two and a half tones, as a half, again a semitone, and then a tone and a half follow each other), Vitr. 5, 4, 3; cf. Dict. of Antiq. p. 645.—Hence, chrōmătĭcē, ēs, f., *the science of this species of harmony*, Vitr. 5, 5; and: chrō-mătĭcus, a, um, adj., *chromatic* : genus, the same, Macr. Somn. Scip. 2, 4 *fin.* 7898#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7897#chromis#chrŏmis, is, m. or f., = χρόμις, `I` *a seafish* : immunda, Ov. Hal. 121; Plin. 10, 70, 89, § 193: chromin, qui, etc., id. 32, 11, 54, § 153; 9, 16, 24, § 57.— `II` Chrŏmis, *nom. propr. m.*, of a satyr, Verg. E. 6, 13; of a Trojan, acc. Chromim, id. A. 11, 675; of a Centaur, acc. Chromin, Ov. M. 12, 333 al. 7899#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7898#chronicus#chrŏnĭcus, a, um, adj., = χρονικός, `I` *pertaining to time* : libri, **chronicles**, Gell. 17, 21, 1; so also *absol.* : chrŏnĭca, ōrum, n., = τὰ χρονικά, Plin. 35, 9, 35, § 58; Gell. 17, 4, 5; 17, 15, 1; and in sing. : in primo chronico, id. 17, 21, 3 : morbi, **chronic**, **lingering**, Isid. Orig. 4, 7; opp. acuti morbi.— Hence the work of Caelius Aurelianus is entitled De morbis acutis et chronicis. 7900#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7899#chronius#chrŏnĭus, a, um, adj., = χρόνιος, `I` *chronic*, Cael. Aur. Acut. 2, 28, 148; 3, 16, 135. 7901#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7900#chronographus#chrŏnŏgrăphus, i, m., = χρονογράφος, `I` *a chronographer*, *annalist*, Sid. Ep. 8, 6 *fin.* 7902#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7901#Chrysa#Chrȳsa, ae, or Chrȳsē, ēs, f., = Χρύση. `I` *A town on the coast of Troas sacred to Apollo*, Plin. 5, 30, 32, § 122; Mel. 1, 18; Ov. M. 13, 174 (cf. Hom. Il. 1, 390; 1, 452).— `II` An island near Crete, Plin. 4, 12, 20, § 61.— `III` *An island of India*, Mel. 3, 7, 7. 7903#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7902#chrysallis#chrȳsallis, ĭdis, f., = χρυσαλλίς, `I` *the gold-colored chrysalis*, *aurelia*, or *pupa of the butterfly*, Plin. 11, 32, 37, § 112; 11, 35, 41, § 117. 7904#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7903#chrysanthemum#chrȳsanthĕmum or -mon, i, n., = χρυσάνθεμον, `I` *the gold-flower*, *marigold*, *also called* heliochryson, Plin. 21, 25, 96, § 168.—Access. form chrȳsanthes, Verg. Cul. 403 Sillig. 7905#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7904#Chrysas#Chrȳsas, ae, m., = Χρύσας, `I` *a river of Sicily*, now *Dittaino*, near which is *St. Asaro*, Cic. Verr. 2, 4, 44, § 96 Zumpt; Sil. 14, 229. 7906#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7905#Chryse#Chrȳsē, v. Chrysa. 7907#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7906#Chryseis#Chrȳsēis, ĭdis, f., v. Chryses. 7908#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7907#chryselectrum#chrȳsēlectrum, i, n., = χρυσήλεκτρον. `I` *Gold-colored amber*, *a precious stone*, Plin. 37, 3, 12, § 51.— `II` chrȳsē-lectrus, i, f., *a dark-yellow precious stone*, perh. *amber-colored hyacinth*, Plin. 37, 9, 43, § 127. 7909#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7908#chrysendetus#chrȳsendĕtus, a, um, adj., = χρυσένδετος, `I` *set in gold*, *inlaid with gold* : lances, Mart. 14, 97 inscr.—Also *absol.* : chrȳs-endĕta, ōrum, n. (sc. vasa), *vessels inlaid with gold*, Mart. 2, 43, 11; 6, 94, 2; 14, 97, 1. 7910#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7909#Chryses#Chrȳses, ae, m., = Χρύσης, `I` *a priest of Apollo*, *from Chryse*, *in Troas*, *the father of Astynome*, on account of whose close captivity by Agamemnon, Apollo sent a pestilence upon the Grecian hosts, Hyg. Fab. 121; Ov. A. A. 2, 402.—As a title of a tragedy of Pacuvius, Cic. Or. 46, 155; id. Div. 1, 57, 131 al.—Hence, Chrȳsēïs, ĭdis, f., = Χρν σηίς, *his daughter Astynome*, Ov. Tr. 2, 373; id. R. Am. 469. 7911#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7910#chryseus#chrȳsĕus, a, um, adj., = χρύσεος, `I` *golden* : basiliscus, i. e. **gold - colored**, App. Herb. 128.— *Subst.* : chrȳsĕa, ōrum, n., *golden vessels*, Mart. 9, 95, 4. 7912#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7911#Chrysippus#Chrȳsippus, i, m., = Χρύσιππος. `I` *One of the most distinguished of the Stoic philosophers*, *from Soli*, *in Cilicia*, *a pupil of Cleanthes and Zeno*, Cic. Ac. 2, 23, 73; 2, 24, 75; 2, 27, 87 al.; id. de Or. 1, 11, 50; id. Fat. 4, 7; Hor. S. 2, 3, 44; id. Ep. 1, 2, 4; Sen. Ep. 113, 18; Lact. 3, 18, 15; Pers. 6, 80. —Hence, `I.B` Chrȳsippēus, a, um, adj., *of Chrysippus*, Cic. Ac. 2, 30, 96: sophisma, Hier. Ep. 69, 2.— `II` *A physician of Cnidus*, *in the time of Alexander the Great*, Plin. 20, 3, 8, § 17; 20, 10, 43, § 111.—Hence, chrȳ-sippēa, ae, f. (sc. herba), *a plant named after him*, Plin. 26, 9, 60, § 93.— `III` *A freedman of Cicero*, Cic. Att. 7, 2, 8 al.— `IV` Chrysippus Vettius, *an architect*, Cic. Fam. 7, 14, 1; id. Att. 13, 29, 2 al. 7913#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7912#Chrysis#Chrȳsis, ĭdis, f., `I` *a comic person* in Terence and Trabea, Cic. de Or. 2, 80, 327; id. Tusc. 4, 31, 67; Ter. And. 1, 1, 58 al. 7914#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7913#chrysites#chrȳsītes, ae, m., = χρυσίτης. `I` *A precious stone*, *also called* phloginos, Plin. 37, 10, 66, § 179.— `II` *Another gold-colored precious stone*, Plin. 36, 22, 43, § 157. 7915#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7914#chrysitis#chrȳsītis, ĭdis, f., = χρυσῖτις. `I` Adj., *gold-colored* : chrysitis spuma. found in silver mines, Plin. 33, 6, 35, § 106.— `II` Subst., *a plant*, *also called* chrysocome, q. v., Plin. 21, 8, 26, § 50; 21, 20, 85, § 148. 7916#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7915#chrysoaspides#chrȳsŏaspĭdes, um, m., = χρυσοάσπιδες (bearing golden shields), `I` *a kind of soldiers under Alexander Severus*, Lampr. Alex. Sev. 50. 7917#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7916#chrysoberyllus#chrȳsŏbēryllus, i, m., = χρυσοβήρυλλος, `I` *chrysoberyl*, Plin. 37, 5, 20, § 76. 7918#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7917#chrysocalis#chrȳsŏcălis, is, f., `I` *a plant*, *also called* parthenium, App. Herb. 23. 7919#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7918#chrysocanthos#chrȳsŏcanthos, i, f., `I` *a kind of ivy which bears gold-colored berries*, App. Herb. 119; called in Plin. 16, 34, 62, § 147, chrȳ-sŏcarpus, = χρυσόκαρπος. 7920#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7919#chrysocephalos#chrȳsŏcĕphălŏs, i, m., = χρυσοκέφαλος, `I` *a golden basilisk*, App. Herb. 128. 7921#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7920#chrysococcus#chrȳsŏcoccus, a, um, adj., `I` *having golden grains* : flos, App. Herb. 28. 7922#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7921#chrysocolla#chrȳsŏcolla, ae, f., = χρυσόκολλα. `I` *Mountain - green*, *copper - green*, *borax.* `I.A` Natural, Plin. 33, 5, 26, § 86 sq.; Vitr. 7, 9 *fin.* — `I.B` Made by art, Plin. 33, 5, 27, § 89 sq.— `II` *A precious stone*, *called also* amphitane, Plin. 37, 10, 54, § 147. 7923#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7922#chrysocome#chrȳsŏcŏmē, ēs, v. chrysitis. 7924#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7923#Chrysogonus#Chrȳsŏgŏnus, i, m. `I` L. Cornelius, *a freedman of Sylla.* — `II` *A slave of Verres*, Cic. Verr. 2, 1, 36, § 92.— `III` *A player on the cithara*, Juv. 6, 74; Cic. Rosc. Am. 2, 6; cf. id. ib. 43, 124. 7925#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7924#chrysographatus#chrȳsŏgrăphātus, a, um, adj. χρυσογραφης, `I` *inlaid with gold* : scuta, Val. Imp. ap. Treb. Claud. 14. 7926#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7925#chrysolachanum#chrȳsŏlăchănum, i, n., = χρυσολάχανον, `I` *garden orach*, *called also* atriplex: Atriplex hortensis, Linn.; Plin. 27, 8, 43, § 66 sq. 7927#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7926#chrysolampis#chrȳsŏlampis, ĭdis, f., = χρυσόλαμπις (gold-gleaming), `I` *a precious stone*, Plin. 37, 10, 56, § 156. 7928#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7927#chrysolithos#chrȳsŏlĭthŏs, i, m. and f., = χρυσόλιθος, `I` *chrysolite*, *the topaz of the Greeks and of modern mineralogists*, Plin. 37, 9, 42, § 126; Prop. 2 (3), 16, 44; Ov. M. 2, 109; Prud. Psych. 854; Isid. Orig. 16, 15, 2. 7929#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7928#chrysomelum#chrȳsŏmēlum, i, n., = χρυσόμηλον (golden apple), `I` *a kind of quince*, Plin. 15, 11, 10, § 37.—Hence, chrȳsŏmēlĭnus, a, um, adj. : mala, the same, Col. 5, 10, 19. 7930#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7929#chrysopastus#chrȳsŏpastus, i, m., = χρυσόπαστος, `I` *a species of our topaz*, Sol. 30 *fin.* 7931#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7930#chrysophrys#chrȳsophrys, ŭos, f., = χρύσοφρυς, `I` *a sea-fish with a golden spot over each eye* : Sparus aurata, Linn.; Ov. Hal. 111; Plin. 32, 11, 54, § 152. 7932#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7931#chrysopis#chrȳsōpis, ĭdis, f., = χρυσῶπις, `I` *a precious variety of our topaz*, Plin. 37, 10, 56, § 156. 7933#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7932#chrysoprasus#chrȳsŏprăsus, i, m., = χρυσόπρασος, `I` *the chrysoprase*, *a precious stone of a golden-yellow and a leek-green color*, Plin. 37, 5, 20, § 77; Prud. Psych. 865; Isid. Orig. 16, 7, 7; 16, 14, 8; Ambros. in Psa. 118, Serm. 16, § 41 sq.; also called chrȳsŏ-prăsĭus lăpis, Plin. 37, 8, 34, § 113. 7934#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7933#chrysopteros#chrȳsoptĕrŏs, i, m., = χρυσόπτερος, `I` *a kind of jasper*, Plin. 37, 8, 32, § 109; Ambros. in Psa. 118, Serm. 16, § 41 sq. 7935#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7934#Chrysorrhoas#Chrȳsorrhŏas, ae, m., = Χρυσορρόας, `I` *the name of several rivers in Cœlesyria*, *in Lydia*, *in Bithynia*, *and in Pontus*, Plin. 5, 18, 16, § 74; 5, 32, 43, § 148; 5, 29, 30, § 110; 6, 4, 4, § 14. 7936#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7935#chrysos#chrȳsŏs, i, m., = χρυσός, `I` *gold*, Plaut. Bacch. 2, 3, 6 (in a pun with the name Chrysalus).— `II` Chrysos melas, *black ivy*, App. Herb. 98. 7937#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7936#chrysothales#chrȳsŏthăles, is, n., = χρυσοθαλές, `I` *a kind of aizoon* or *houseleek*, *wall-pepper*, *called also* erithales, trithales, and isoetes, Plin. 25, 13, 102, § 160. 7938#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7937#Chthonius#Chthŏnĭus, i, m. `I` *A Centaur*, Ov. M. 12, 441.— `II` *One of the Sparti* (produced from the teeth of the dragon), Hyg. Fab. 178; Stat. Th. 2, 538. 7939#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7938#Chuni#Chūni and Chunni, ōrum, v. Hunni. 7940#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7939#chus#chūs, ŏos, m., = χοῦς, `I` *a measure for liquids*, = congius, Rhemn. Fann. Pond. 7, 70. 7941#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7940#chydaeus#chŭdaeus, a, um, adj., = χυδαῖος (abundant; hence), `I` *common* : dactyli, **a kind of palms**, Plin. 13, 4, 9, § 46; 14, 16, 19, § 102. 7942#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7941#chylisma#chȳlisma, ătis, n., = χύλισμα, `I` *the extracted juice of a plant*, Scrib. Comp. 23. 7943#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7942#chylus#chȳlus, i, m., = χυλός, `I` *the extracted juice of a plant*, Veg. 5, 37 and 65. 7944#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7943#chymus#chȳmus, i, m., = χυμός (juice), `I` *the fluid of the stomach*, *chyle*, Ser. Samm. 48, 900. 7945#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7944#chytropus#chytrŏpūs, pŏdis, m., = χυτρόπους, `I` *a pot* or *chafing-dish with feet for coals*, Vulg. Lev. 11, 35. 7946#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7945#Cia#Cia, v. Cea. 7947#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7946#Ciani#Cĭāni, ōrum, m., `I` *the inhabitants of Cios*, *a town in Bithynia*, Liv. 31, 31, 4; 32, 21, 22 al. 7948#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7947#cibalis#cĭbālis, e, adj. cibus, `I` *pertaining to food* : fistula, *the œsophagus* or *gullet*, Lact. Opif. Dei, 11, 5. 7949#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7948#cibaria#cĭbārĭa, ōrum, and cĭbārĭum, ii, v. cibarius. 7950#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7949#cibarius#cĭbārĭus, a, um, adj. cibus, `I` *pertaining to* or *suitable for food* (class.): res, Plaut. Capt. 4, 3, 1 : leges, i. e. *sumptuary laws*, *laws restraining luxury*, Cato ap. Macr. S. 2, 13: uva, *suitable only for eating*, not for wine, Plin. 14, 3, 4, § 37; cf.: uva vilitatis cibariae, id. 14, 2, 4, § 35.— `I.B` *Subst.* : cĭbārĭa, ōrum, n., *food*, *nutriment*, *victuals*, *provisions*, *fare*, *ration*, *fodder* (in the jurists a more restricted idea than alimenta, which comprises every thing necessary for sustaining life, Dig. 34, 1, 6; cf. ib. 34, 1, 12; 34, 1, 15; and in gen. the whole tit. 1: de alimentis vel cibariis legatis), Plaut. Truc. 5, 43; Cato, R. R. 56; Col. 12, 14; Suet. Tib. 46: congerere, Hor. S. 1, 1, 32; Dig. l. l. al.—Of soldiers, Varr. L. L. 5, § 90 Müll.; Caes. B. G. 1, 5; 3, 18; Nep. Eum. 8, 7; cf. Liv. 21, 49, 8; Cic. Tusc. 2, 16, 37; Quint. 5, 13, 17; Suet. Galb. 7 al.—Of the provincial magistrates, *corn allowed to deputies* : cibaria praefecti, Cic. Att. 6, 3, 6; Cic. Verr. 2, 3, 30, § 72; 2, 3, 93, §§ 216 and 217; id. Fam. 5, 20, 9.—Of cattle, Cato. R. R. 60; Varr. R. R. 2, 9, 6; 3, 16, 4; Cic. Rosc. Am. 20, 56; Col. 4, 8, 5 al. —In sing., Sen. Ben. 3, 21, 2.— `II` Meton. (in accordance with the fare given to servants), *ordinary*, *common* : panis, **black bread**, Cic. Tusc. 5, 34, 97 (cf. Isid. Orig. 20, 2, 15: panis cibarius est, qui ad cibum servis datur, nec delicatus); so *subst.* : cĭbā-rĭum, ii, n., also called cibarium secundarium, *the coarser meal which remains after the fine wheat flour*, *shorts*, Plin. 18, 9, 20, § 87: vinum, Varr. ap. Non. p. 93, 14: oleum, Col. 12. 50, 18 sq.: sapor, id. 12, 11, 2 Schneid.— `I.B` Trop. : cibarius Aristoxenus, i. e. *an ordinary musician*, Varr. ap. Non. p. 93, 15. 7951#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7950#cibatio#cĭbātĭo, ōnis, f. cibo, `I` *a feeding;* concr., *a meal*, *repast* (post-class.), Sol. 27, 13; Cael. Aur. Tard. 1, 1, 12; 1, 4, 3. 7952#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7951#cibatus#cĭbātus, ūs, m. id., concr., `I` *food*, *victuals*, *nutriment* (except Pliny, only anteand post-class.), Plaut. Mil. 2, 2, 71; Varr. 1, 63, 2; 2, 4, 15; 2, 9, 8; 3, 8, 3; Lucr. 1, 1093; 6, 1126; Plin. 8, 10, 10, § 29; 8, 55, 81, § 217; 10, 61, 81, § 168; 10, 73, 93, § 199; Gell. 9, 4, 10; App. M. 1, p. 113; Sol. 25. 7953#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7952#cibdelus#cibdēlus, a, um, adj., = κίβδηλος, `I` *spurious*, *base* : fontes, **impure**, **unhealthy**, Vitr. 8, 3, 6. 7954#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7953#cibicida#cĭbĭcīda, ae, m. cibus-caedo, `I` *breadwaster*, *bread-consumer*, probably a humorous designation of a slave, Lucil. ap. Non. p. 88, 8. 7955#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7954#cibo#cĭbo, no `I` *perf.*, ātum, 1, v. a. cibus, *to give food to animals*, *to feed* or *fodder* (rare): genera avium, Col. 8, 10 *fin.* : locustae utiles cibandis pullis, id. 8, 11, 15 : draconem manu suă, Suet. Tib. 72.—In *pass.* : cibari, **to take food**, Liv. Epit. 19.— `II` With men as objects (late Lat.), Vulg. Prov. 25, 21; id. Rom. 12, 20. 7956#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7955#ciboria#cĭbōrĭa, ae, f., `I` *the Egyptian bean*, App. Herb. 67. 7957#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7956#ciborium#cĭbōrĭum. ii, n., = κιβώριον, `I` *a drinking-cup* (made like the large leaves of the Egyptian bean), Hor. C. 2, 7, 22. 7958#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7957#cibus#cĭbus, i, m. perh. root of capio, `I` *food* for man and beast, *victuals*, *fare*, *nutriment*, *fodder* (class. in prose and poetry, both in sing. and plur.; syn.: esca, epulae; opp. potio, Cic. Fin. 1, 11, 37; cf. id. N. D. 2, 54, 136; so, cibus potusque, Tac. A. 13, 16 : cibus et vinum, Cic. Div. 1, 29, 60; Juv. 10, 203: unda cibusque, Ov. M. 4, 262): cibum capere, Plaut. Trin. 4, 2, 60; Ter. Eun. 2, 3, 77: petere, id. ib. 3, 2, 38; id. Heaut. 5, 2, 25: capessere (of animals), Cic. N. D. 2, 47, 122 : sumere, Nep. Att. 21, 6; Plin. 30, 5, 12, § 36: tantum cibi et potionis adhibendum, etc., Cic. Sen. 11, 36 : digerere, Quint. 11, 2, 35; cf. id. 11, 3, 19: coquere, Varr. R. R. 2, 10, 7 : concoquere, Cic. Fin. 2, 20, 64 : mandere, id. N. D. 2, 54, 134 : cibos suppeditare, id. Leg. 2, 27, 67 : (Cleanthes) negat ullum esse cibum tam gravem, quin is die et nocte concoquatur, id. N. D. 2, 9, 24; cf.: suavissimus et idem facillimus ad concoquendum, id. Fin. 2, 20, 64 : flentes orabant, ut se cibo juvarent, Caes. B. G. 7, 78 *fin.* : cibus animalis, **the means of nourishment in the air**, Cic. N. D. 2, 55, 136 : cibi bubuli, Varr. R. R. 2, 11, 3; 1, 23, 2: cibus erat caro ferina, Sall. J. 18, 1 : cum tenues hamos abdidit ante cibus, **the bait**, Tib. 2, 6, 24; Ov. M. 8, 856; 15, 476.— `I.B` Transf. to the nourishment of plants, *the nutritive juice*, Lucr. 1, 353; Plin. 17, 2, 2, § 12.— `II` Trop., *food*, *sustenance* (rare): quasi quidam humanitatis cibus, Cic. Fin. 5, 19, 54 : cibus furoris, Ov. M. 6, 480 : causa cibusque mali, id. R. Am. 138. 7959#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7958#Cibyra#Cĭbŭra, ae, f., = Κιβυρα. `I` *A town in* Magna Phrygia, *on the borders of Caria*, *abounding in manufactures*, *and the seat of a Roman tribunal*, now *Buruz*, Cic. Verr. 2, 4, 13, § 30; Liv. 38, 14 *bis;* and id. 38, 15, 1.— `I.B` Hence, Cĭbŭrāta, ae, comm., = Κιβυράτης, *of Cibyra* : fratres quidam, Cic. Verr. 2, 4, 13, § 30 sq. : pantherae, id. Att. 5, 21, 5.— *Subst.* : Cĭbŭrātae, ārum, m., *the inhabitants of Cibyra*, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 4, 5; 8, 9, 3; Liv. 45, 25, 13 al.— `I.B.2` Cĭbŭrātĭcus, a, um, adj., *of* or *pertaining to Cibyra* : forum, Cic. Att. 5, 21, 9 : negotia, Hor. Ep. 1, 6, 33 : jurisdictio, Plin. 5, 28, 29, § 105.— `II` *A town in Pamphylia*, now *Ibura*, Plin. 5, 27, 22, § 92. 7960#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7959#cicada#cĭcāda, ae, f., `I` *the cicada*, *tree-cricket* : Cicada orni, Linn.; Plin. 11, 26, 32, § 92 sq.; Lucr. 4, 56; 5, 801; Verg. E. 2, 13; 5, 77; id. G. 3, 328; id. Cul. 151 al.—Worn as an ornament in the hair of the Athenians, Verg. Cir. 128 Sillig; cf. Lidd. and Scott, under τέττιξ.—As *a symbol of summer*, Ov. A. A. 1, 271; Juv. 9, 69. 7961#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7960#cicatricor#cĭcātrīcor, ātus, 1, v. dep. cicatrix, `I` *to be scarred over*, *cicatrized* (late Lat.), Fest p. 65, 14 Müll.; Cael. Aur. Tard. 4, 8, 118. — `II` Trop., Sid. Ep. 6, 7; 6, 1 *fin.* 7962#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7961#cicatricosus#cĭcātrīcōsus, a, um, adj. id., `I` *full of scars*, *covered with scars* : tergum, Plaut. Am. 1, 1, 290 : facies, Quint. 4, 1, 61 : Ira (personified), Sen. Ira, 2, 35, 5 : vitis, Col. Arb. 11, 1 : putatio, id. ib. 4, 27, 3.— `II` Trop., of a writing, *amended* or *polished* here and there, Quint. 10, 4, 3; v. the context. 7963#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7962#cicatricula#cĭcātrīcŭla, ae, f. dim. id., `I` *a small scar*, Cels. 2, 10 *fin.*; 7, 7, 1. 7964#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7963#cicatrix#cĭcātrix, īcis, f., `I` *a scar*, *cicatrice* (freq. and class.). `I` Prop., Ter. Eun. 3, 2, 29; Cic. Phil. 7, 6, 17; Quint. 5, 9, 5; 6, 1, 21; 6, 3, 100; Suet. Aug. 65 al.; Hor. S. 1, 5, 60; id. C. 1, 35, 33; Ov. M. 12, 444; id. R. Am. 623 al.: cicatrices adversae, *wounds in front* (therefore honorable), Cic. de Or. 2, 28, 124; Sall. H. 1, 55 Dietsch: aversa, **on the back**, Gell. 2, 11, 2; cf.: cicatrices adverso corpore, Cic. Verr. 2, 5, 1, § 3; Sall. J. 85, 29; Liv. 2, 23, 4: cicatricem inducere, Cels. 7, 28 : contrahere, Plin. 12, 17, 38, § 77 : reducere ad colorem, id. 28, 18, 76, § 245 : ducere, **to cicatrize**, Liv. 29, 32, 12 : emendare, Plin. 20, 13, 51, § 142 : tollere, id. 24, 6, 14, § 23 et saep.; cf. also II.— `I.B` Transf. to plants, *a mark of incision*, Verg. G. 2, 379; Plin. 16, 12, 23, § 60; 17, 24, 37, § 235; Quint. 2, 4, 11. —Of the marks of tools on a statue, Plin. 34, 8, 19, § 63.—* `I.B.2` Humorously, of *the seam of a patched shoe*, Juv. 3, 151.— `II` Trop. : refricare obductam jam rei publicae cicatricem, **to open a wound afresh**, Cic. Agr. 3, 2, 4; cf. id. Tusc. 3, 22, 54; Ov. Tr. 3, 11, 66; Sen. Ira, 1, 16, 7 al.; Petr. 113, 8. 7965#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7964#ciccus#ciccus, i, m., = κίκκος, `I` *the thin membrane surrounding the grains of a pomegranate;* hence for *something unimportant*, *worthless*, *a trifle*, *bagatelle*, Varr. L. L. 7, § 91; cf. Fest. p. 42, 10 Müll.: ciccum non interduim, **I would not give a straw**, Plaut. Rud. 2, 7, 22; id. ap. Varr. l. l.; cf. Aus. Idyll. praef. 13. 7966#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7965#cicer#cĭcer, ĕris, n., `I` *the chickpea* : Cicer Arietinum, Linn. (used only in sing. acc. to Varr. L. L. 8, 25, 115; 9, 39, 142; 10, 3, 174); Col. 2, 10, 19; Plin. 18, 12, 32, § 124 sq.; Pall. Mart. 4; Plaut. Bacch. 4, 5, 7; Hor. S. 1, 6, 115; 2, 3, 182; id. A. P. 249; Mart. 1, 104; Pers. 5, 177; Petr. 14, 3. 7967#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7966#cicera#cĭcĕra, ae, f., `I` *pulse similar to the chickpea*, *chickling-vetch* : Lathyrus cicera, Linn.; Col. 2, 11, 1; 2, 11, 12; Pall. Mart. 6. 7968#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7967#cicercula#cĭcercŭla, ae, f. dim. cicera; al. cicer; v. Plin. 18, 12, 32, § 124, `I` *a kind of small chickpea*, Col. 2, 10, 19; Plin. 18, 12, 32, § 124; 18, 18, 73, § 304; 22, 25, 72, § 148; Pall. Jan. 5; id. Febr. 4. 7969#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7968#cicerculum#cĭcercŭlum, i, n., `I` *an African species of the pigment* sinopis, Plin. 35, 6, 13, § 32. 7970#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7969#Cicero#Cĭcĕro, ōnis, m., = Κικέρων, `I` *a Roman cognomen in the* gens Tullia. `I` M. Tullius Cicero, *the greatest of the Roman orators and writers;* born on the 3d of January, 106 B.C. (648 A.U.C.), at Arpinum (hence Arpinae chartae, Mart. 10, 19, 17); assassinated, at the age of sixty-three years, by the soldiers of Antonius, 43 B.C. (711 A.U.C.): ille se profecisse sciat, cui Cicero valde placebit, Quint. 10, 1, 112; Juv. 10, 114 al.— Hence, `I.B` Cĭcĕrōnĭānus, a, um, adj., *Ciceronian* : simplicitas, Plin. praef. § 22: mensa, id. 13, 16, 30, § 102 : aquae, **in the villa of Cicero**, **at Puteoli**, **medicinal to the eyes**, id. 31, 2, 3, § 6.— *Subst.* : Ciceronianus es, non Christianus, i. e. **a follower of Cicero**, Hier. Ep. 22, n. 30.— `II` Q. Tullius Cicero, *the brother of I.*, whose work, De petitione consulatūs, is yet extant. 7971#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7970#Ciceromastix#Cĭcĕrŏmastix, īgis, m. ( `I` *the scourge of Cicero*, a word formed after the Gr. Ὀμηρομάστιξ), *a lampoon of Largius Licinius against Cicero*, Gell. 17, 1, 1. 7972#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7971#cichorium#cĭchŏrĭum or -on ( cĭchŏrēum, * Hor. C. 1, 31, 16), ii, n., = κιχόρια (usu. κιχώριον), `I` *chiccory*, *succory*, or *endive* : Cichorium intybus, etc., Linn.; Plin. 20, 8, 30, § 74 sq.; 19, 8, 39, § 129. 7973#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7972#cici#cīci, indecl. n., = κῖκι, `I` *an Egyptian tree*, palma Christi or *castor-oil tree*, *also called* croton: Ricinus communis, Linn.; Plin. 15, 7, 7, § 25; 16, 22, 35, § 85. 7974#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7973#cicilendrum#cicilendrum and cicimandrum, i, n., `I` *feigned names for spice*, Plaut. Ps. 3, 2, 42; 3, 2, 46. 7975#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7974#cicindela#cicindēla, ae, f. candela, `I` *a glowworm*, Plin. 18, 26, 66, § 250; cf. Fest. p. 42, 13 Müll. 7976#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7975#Cicinnia#Cicinnia, θεὰ κιναίδων, Gloss. Gr. Lat. 7977#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7976#cicinus#cīcĭnus, a, um, adj. cici : `I` oleum, **an aperient oil expressed from the fruit of the cici**, **castor-oil**, Cels. 5, 24, 3; Plin. 23, 4, 41, § 83 al. 7978#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7977#Cicirrus#Cĭcirrus, i, m. ( Κίκιρρος = ἀλεκτρυών), `I` *a nickname*, Hor. S. 1, 5, 52. 7979#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7978#Cicones#Cĭcŏnes, um, m., = Κίκονες, `I` *a Thracian people near the Hebrus*, Mel. 2, 2, 8; Plin. 4, 11, 18, § 43; Verg. G. 4, 520; Prop. 3 (4), 12, 25; Ov. M. 10, 2 al. 7980#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7979#ciconia#cĭcōnĭa, ae, f., `I` *a stork*, Plin. 10, 23, 32, § 63; Hor. S. 2, 2, 49; Ov. M. 6, 97; Juv. 14, 74 al.; *at Praeneste called* conia, Plaut. Truc. 3, 2, 23.— `II` Meton. `I.A` *A derisory bending of the fingers in the form of a stork* ' *s bill*, Pers. 1, 58; Hier. prol. in Sophon. Ep. 125, n. 18.— `I.B` *An implement in the form of a* T, *used by rustics to measure the depth of furrows*, Col. 3, 13, 11.— `I.C` *A transverse pole*, *moving upon a perpendicular post*, *for drawing water*, etc. (syn. tolleno), Isid. Orig. 20, 15, 3. 7981#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7980#ciconinus#cĭcōnīnus, a, um, adj. ciconia, `I` *of the stork* (late Lat.): adventus, Sid. Ep. 2, 14.†† cicuma, ae, f., = κικυμίς, *an owl*, Gloss. post Fest. p. 381, 1 Müll. (for which cecuma, in Gloss. Isid.). 7982#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7981#cicur#cĭcur, ŭris, adj. cf. cacula, `I` *tame* (cf. mansuetus): quod a fero discretum id dicitur cicur, Varr. L. L. 7, § 91 Müll. (syn. mansuetus; opp. ferus, immanis; apparently not used after Cic.): cicurum vel ferarum bestiarum, Cic. N. D. 2, 39, 99; id. Lael. 21, 81: bestiae immanes, cicures, id. Tusc. 5, 13, 38 : apes (opp. ferae), Varr. R. R. 3, 16, 19.— `II` Trop., *mild* : ingenium, Auct. ap. Varr. L. L. 7, § 91 Müll.: concilium, i. e. sapiens, Pac. ap. Fest. s. v. incicorem, p. 108, 3 ib. 7983#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7982#Cicurius#Cĭcŭrĭus, ĭi, m. ( Cĭcŭrīnus, Bip.), `I` *a cognomen in the Veturian* gens [sc. a cicure], Varr. L. L. 7, § 91 Müll. 7984#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7983#cicuro#cĭcŭro, āre, v. a. cicur, `I` *to tame* ( = mansuefacio), Pac. ap. Varr. L. L. 7, § 91 Müll., p. 98 Bip. 7985#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7984#cicuta1#cĭcūta, ae, f., `I` *the hemlock given to criminals as poison;* prob. either Cicuta virosa or Conium maculatum, Linn.; Plin. 25, 13, 95, § 151; Cato, R. R. 27, 2; Lucr. 5, 897; Hor. S. 2, 1, 56 al.; plur., id. Ep. 2, 2, 53; drunk by Socrates; hence: magister sorbitio tollit quem dira cicutae, i. e. **Socrates**, Pers. 4, 1 sq. —To the extraordinary coldness produced by it, reference is made in Pers. 5, 145.— `II` Meton., *a pipe* or *flute made from the stalks of the hemlock*, *a shepherd* ' *s pipe*, Lucr. 5, 1382; Verg. E. 2, 36; 5, 85; Calp. Ecl. 7, 12. 7986#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7985#Cicuta2#Cĭcūta, ae, m., `I` *the name of a usurer* in Hor. S. 2, 3, 69 and 175. 7987#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7986#cicuticen#cĭcūtĭcen, ĭnis, m. 1. cicuta, II. and cano, `I` *a player upon a reed-pipe*, Sid. Carm. 1, 15. 7988#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7987#cidaris#cĭdăris, is, f. ( cĭdar, aris, n., Auct. Itin. Alex. M. p. 64 Mai) [Persian; Heb.; Gr. κίδαρις ], = τιάρα ὀρθή, `I` *an ornament for the head of Persian kings*, *a diadem*, *tiara* : cidarim Persae vocabant regium capitis insigne, Curt. 3, 3, 19.— `I.B` *The crown of the Prince of Israel* (in prophetic vision), Vulg. Ezech. 21, 26.— `II` *A head-dress of the high-priest of the Jews* (cf. the Talmud,), Hier. Ep. 64, n. 3; id. in Ezech. 7, 21, 25; Lact. 4, 14, 8 (as transl. of the Heb., Vulg. Zach. 3, 5); Vulg. Lev. 8, 9; 16, 4 al. 7989#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7988#cieo#cĭĕo, cīvi, cĭtum, 2 (from the primitive form cĭo, cīre, prevailing in the compounds accio, excio, etc. (cf. Prisc. pp. 865, 905, and 908 P.), are also found: `I` *pres.* cio, Mart. 4, 90, 4: cit, Verg. Cul. 201; Col. 6, 5, 1 Schneid.: cimus, Lucr. 1, 213; 5, 211: ciunt, Lact. Ep. 4 dub.: ciant, App. Flor. 2, n. 17, p. 358; Mart. Cap. 1, § 91: ciuntur, id. de Mundo, 22, p. 67), v. a. kindr. with κίω, to go; and by the addition of the causative signif. like κινέω, causative from κίω; v. 1. ci.. `I` Lit., *to put in motion;* hence, *to move*, *stir*, *shake* (syn.: moveo, commoveo, concito, excito al.; class. in prose and poetry): calcem, **to make a move in the game of chess**, Plaut. Poen. 4, 2, 86 : natura omnia ciens et agitans, Cic. N. D. 3, 11, 27 : inanimum est omne, quod pulsu agitatur externo; quod autem est animal, id motu cietur interiore et suo, id. Tusc. 1, 23, 54 (for which, in the same chapter, several times movere; cf. also id. N. D. 2, 9, 23): remos, Stat. Th. 6, 801 : imo Nereus ciet aequora fundo, **stirs up**, Verg. A. 2, 419 : puppes sinistrorsum citae, Hor. Epod. 9, 20.— `I.B` In judic. lang. t. t.: ciere erctum (lit. to put in motion, i. e.), **to divide the inheritance**, Cic. de Or. 1, 56, 237; cf. erctum.— `I.C` Trop., *to put in motion*, *to rouse up*, *disturb* : natura maris per se immobilis est, et venti et aurae cient, Liv. 28, 27, 11: saltum canibus ciere, Lucr. 5, 1250 : fontes et stagna, Cic. poët. ap. Cic. Div. 1, 9, 15: tonitru caelum omne ciebo, Verg. A. 4, 122 : loca sonitu cientur, Lucr. 4, 608; cf.: reboat raucum regio cita barbara bombum, id. 4, 544 Lachm. *N. cr.* — `II` With reference to the terminus ad quem, *to move*, *excite*, or *call to* ( poet. or in Aug. and post-Aug. prose for the common accire): ad sese aliquem, Cat. 68, 88 : ad arma, Liv. 5, 47, 4; Sil. 7, 43: in pugnam, id. 4, 272 : armatos ad pugnam, Vell. 2, 6, 6 : aere ciere viros, Verg. A. 6, 165 : quos e proximis coloniis ejus rei fama civerat, Tac. A. 15, 33 : aliquem in aliquem, id. H. 1, 84, 5 : ab ultimis subsidiis cietur miles (sc. in primam aciem), Liv. 9, 39, 8 : ille cieri Narcissum postulat, Tac. A. 11, 30.— `I.B` *To call upon for help*, *to invoke;* of invoking superior beings: nocturnos manes, Verg. A. 4, 490 : luctificam Alecto dirarum ab sede sororum, id. ib. 7, 325 : vipereasque ciet Stygiā de valle sorores (i. e. Furias), Ov. M. 6, 662 : numina nota ciens, Val. Fl. 4, 549 : foedera et deos, Liv. 22, 14, 7.— `I.C` In gen., *to call upon any one by name*, *to mention by name* : erum, Plaut. Bacch. 3, 3, 11 : comites magnā voce, Lucr. 4, 578 : animamque sepulcro Condimus et magnā supremum voce ciemus, Verg. A. 3, 68 : lamentatione flebili majores suos ciens ipsumque Pompeium, Tac. A. 3, 23 : singulos nomine, id. ib. 2, 81; so Suet. Ner. 46: triumphum nomine ciere, i. e. *to call* Io triumphe! Liv. 45, 38, 12.—Hence, `I.B.2` In a civil sense: patrem, *to name one* ' *s father*, i. e. *show one* ' *s free birth*, Liv. 10, 8, 10.— `III` To put any course of action in progress or any passion in motion, i. e. *to excite*, *stimulate*, *rouse*, *to produce*, *effect*, *cause*, *occasion*, *begin* (very freq., esp. in poetry): solis uti varios cursus lunaeque meatus Noscere possemus quae vis et causa cierent, Lucr. 5, 773 : motus, id. 3, 379; Cic. Tusc. 1, 10, 20: varias voces, Lucr. 5, 1059 : lamenta virum commoliri atque ciere, id. 6, 242 Lachm. *N. cr.* : tinnitus aere, Cat. 64, 262; Verg. G. 4, 64 (cie tinnitus): singultus ore, Cat. 64, 131 : gemitus, Verg. G. 3, 517 : fletus, id. A. 3, 344 : lacrimas, id. ib. 6, 468 : mugitus, id. ib. 12, 103 : murmur, id. G. 1, 110; Liv. 9, 7, 3: bellum, id. 5, 37, 2; Vell. 2, 54; Tac. H. 3, 41 *fin.*; Verg. A. 1, 541: belli simulacra, id. ib. 5, 674 : seditiones, Liv. 4, 52, 2 : tumultum, id. 28, 17, 16; 41, 24, 18: vires intimas molemque belli, Tac. A. 15, 2 *fin.*; cf. id. H. 3, 1: pugnam, Liv. 1, 12, 2; 2, 47, 1; 9, 22, 7; Tac. A. 3, 41: proelium, Liv. 2, 19, 10; 4, 33, 3; 7, 33, 12; 10, 28, 8: Martem, Verg. A. 9, 766 : acies, stragem, id. ib. 6, 829; cf. Liv. 22, 39, 7: rixam, Vell. 1, 2 al. — `I.B` In medic.: alvum, **to cause evacuation**, Plin. 20, 9, 38, § 96 : urinam, id. 27, 7, 28, § 48 : menses, **to cause menstruation**, id. 26, 15, 90, § 151 sq. al.—Hence, cĭtus, a, um, P. a., lit. *put in motion;* hence, *quick*, *swift*, *rapid* (opp. tardus, Cic. de Or. 3, 57, 216; Sall. C. 15, 5; class.; esp. freq. in poetry; rare in Cic.): ad scribendum citus, Plaut. Bacch. 4, 4, 86 : quod jubeat citis quadrigis citius properet persequi, id. Aul. 4, 1, 14; Verg. A. 8, 642: bigae, Cat. 55, 26 : puppis, id. 64, 6; Tib. 4, 1, 69: classis, Hor. C. 1, 37, 24 : navis, Ov. M. 15, 732; Tac. A. 2, 6: axis, Ov. M. 2, 75 : fugae, id. ib. 1, 543 : plantae, id. ib. 10, 591 : incessus, Sall. C. 15, 5 : via, Liv. 33, 48, 1 : venator, Hor. C. 1, 37, 18 : cum militibus, Tac. A. 11, 1 : legionibus, id. ib. 14, 26 : agmine, id. ib. 1, 63; 4, 25: cohortes, id. ib. 12, 31 : mors, Hor. C. 2, 16, 29; id. S. 1, 1, 8: pes, i. e. iambus, id. A. P. 252.— *Comp.* : nullam ego rem citiorem apud homines esse quam famam reor, Plaut. Fragm. ap. Fest. p. 61 Müll.; Val. Max. 3, 8, ext. 1.— *Sup.*, Quint. 6, 4, 14 dub.; v. Spald. and Zumpt in h. l.— `I.B` In the poets very freq. (also a few times in Tac.) instead of the adv. cito: citi ad aedis venimus Circae, Liv. And. ap. Fest. s. v. topper, p. 352, 6 Müll.: equites parent citi, Plaut. Am. 1, 1, 88; id. Stich. 2, 2, 70; Lucr. 1, 386: somnus fugiens citus abiit, Cat. 63, 42 : solvite vela citi, Verg, A. 4, 574; cf. id. ib. 9, 37; 12, 425; Hor. S. 1, 10, 92; cf. id. C. 3, 7, 27: ite citi, Ov. M. 3, 562; Tac. H. 2, 40: si citi advenissent, id. A. 12, 12.—Hence, `I.B.1` cĭto, adv. `I.2.2.a` *Quickly*, *speedily*, *soon* (freq. in prose and poetry of all periods): quam tarda es! non vis citius progredi? Phaedr. 3, 6, 2; Plaut. Mil. 2, 6, 44: eloquere, id. Cist. 4, 2, 83 : abi cito et suspende te, Ter. And. 1, 5, 20; 3, 1, 16: labascit victus uno verbo: quam cito! id. Eun. 1, 2, 98 : quod eum negasti, qui non cito quid didicisset, umquam omnino posse perdiscere, Cic. de Or. 3, 36, 146; cf. Hor. A. P. 335; Quint. 12, 8, 3; 11, 2, 2; 10, 6, 2: non multum praestant sed cito, id. 1, 3, 4 et saep.: sat cito si sat bene, a moral saying of Cato in Hier. Ep. 66, n. 9: cito rumpes arcum, semper si tensum habueris, Phaedr. 3, 14, 10 : ad paenitendum properat cito qui judicat, Publ. Syr. Sent. 6: scribere, Quint. 10, 3, 10 : nimis cito diligere, Cic. Lael. 21, 78 : cito absolvere, tarde condemnare, Cic. Verr. 2, 1, 9, § 26.— *Comp.* : citius, Plaut. Aul. 4, 1, 14; Pers. 3, 3, 31; Ter. Eun. 3, 5, 23; Lucr. 1, 557; 2, 34; Cic. Sen. 2, 4: Noto citius, Verg.A.5, 242 et saep.: dicto, Hor. S. 2, 2, 80; Verg. A. 1, 142: supremā die, i. e. ante supremam diem, Hor. C. 1, 13, 20 : serius aut citius sedem properamus ad unam (for which serius ocius, id. ib. 2, 3, 26), *sooner or later*, Ov. M. 10, 33.— *Sup.* : citissime, Caes. B. G. 4, 33 *fin.* al.— `I.2.2.b` With the negative, sometimes equivalent to non facile, *not easily* (cf. the Gr. τάχα): haud cito, Ter. Ad. 3, 3, 89 : neque verbis aptiorem cito alium dixerim, neque sententiis crebriorem, Cic. Brut. 76, 264 : quem tu non tam cito rhetorem dixisses quam πολιτικόν, id. ib. § 265.— `I.2.2.c` Sometimes in *comp.* without the negative, = potius, *sooner*, *rather* : ut citius diceres, etc., Cic. Brut. 67, 238 *fin.* : citius dixerim, jactasse se aliquos, etc., id. Phil. 2, 11, 25; id. Fam. 5, 2, 10; id. Off. 1, 18, 59; Hor. S. 2, 5, 35.—* `I.B.2` cĭtē, *quickly*, Scrib. Comp. 198. 7990#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7989#cignus#cignus, i, m., `I` *a measure*, = 8 scrupuli, Plin. Val. 2, 30 and 31. 7991#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7990#cilibantum#cilibantum, i, n., `I` *a round cupboard*, Varr. L. L. 5, § 121 Müll.; cf. cilliba. 7992#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7991#Cilices#Cĭlĭces, um, v. Cilicia. 7993#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7992#Cilicia#Cĭlĭcĭa, ae, f., = Κιλικία, `I` *a province in the southern part of Asia Minor*, *between Pamphylia and Syria*, now *Ejalet Itschil*, Mel. 1, 2, 6; 1, 11, 2; 1, 13, 1 sq.; 2, 7, 5; Plin. 5, 27, 22, § 91; Plaut. Mil. 1, 1, 42; Cic. Imp. Pomp. 22, 64; id. Fam. 15, 1, 2 sq. al.— `II` Hence, `I.A` Cĭlix, ĭcis ( abl. Cilici, Lucr. 2, 416 Lachm.; Verg. Cul. 399 al.; v. infra), adj., = Κίλιξ, *Cilician* : Cilici croco (of special excellence), Lucr. 2, 416; Verg. Cul. 399 Sillig; cf. Stat. S. 2, 1, 160; 3, 3, 34: Taurus, Ov. M. 2, 217 : tonsor, Mart. 7, 95 : Tamira, Tac. H. 2, 3.— Subst. in plur. : Cĭlĭ-ces, um, m., = Κίλικες, *the Cilicians*, *the inhabitants of Cilicia*, *notorious for the practice of piracy*, Cic. Div. 1, 1, 2; id. Fam. 15, 1, 3; Caes. B. C. 3, 101; Tib. 1, 2, 67; Tac. A. 2, 78 al.: agrestium Cilicum nationes quibus Clitarum cognomentum, id. ib. 12, 55.— *Acc.* Gr. Cilicas, Tib. 1, 7, 16; Varr. R. R. 2, 11, 12; Ov. Am. 2, 16, 39: Cilices Clitae, **a barbarous tribe in the mountains of Cilicia**, Tac. A. 12, 55; cf. id. ib. 6, 41.—Hence, *Fem.* : Cĭlissa, ae, = Κίλισσα, *Cilician* (cf. Phoenissa, from Phoenix), adj. : terra Cilissa, Ov. Ib. 198 : spica, **of crocus**, Prop. 4 (5), 6, 74. Ov. F. 1, 76.— `I.B` Cĭlĭcĭus, a, um, adj., *Cilician* : portae, Nep. Dat. 7, 2 : mare, Plin. 5, 27, 26, § 96 : cotes, id. 36, 22, 47, §§ 164 and 165: crocum, id. 21, 6, 17, § 31.— *Subst.* : cĭ-lĭcĭum, ii, n., = Κιλίκιον, *a covering*, *originally made of Cilician goats* ' *hair*, *used by soldiers and seamen*, Varr. R. R. 2, 11, 12; Cic. Verr. 2, 1, 38, § 95 Ascon.; Col. 12, 46; Liv. 38, 7, 10; Veg. 2, 14, 3; also adj. : vela, Dig. 19, 1, 17; 33, 7, 12; cf. also udones, *made of Cilician goats* ' *hair*, Mart. 14, 148.— `I.C` Cĭlĭcĭensis, e, adj., *Cilician* : legio, Caes. B. C. 3, 88 : provincia, Cic. Fam. 13, 67, 1 : vicinus, id. Q. Fr. 1, 2, 2, § 7. 7994#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7993#ciliciarius#cĭlĭcĭārĭus, ii, m. cilicium; v. Cilicia, II. B. β, `I` *a maker of hair coverings*, Inscr. Orell. 4162. 7995#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7994#cilicinus#cĭlĭcīnus, a, um, adj. id., `I` *made of hair-cloth* : tentoria, Sol. 33 : tunica, Hier. Vit. Hil. *fin.* : saga, Vulg. Exod. 26, 7. 7996#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7995#ciliciolum#cĭlĭcĭŏlum, i, n. dim. cilicium, `I` *a small garment* or *coverlet of goats* ' *hair*, Hier. Ep. 71, 7; 108, 15. 7997#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7996#Cilicium#Cĭlĭcĭum, Cĭlĭcĭus, and Cĭlissa, v. Cilicia. 7998#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7997#cilio#cīlĭo, ōnis, m. (a vulgar collat. form of caelum), `I` *a chisel*, *graver*, Isid. Orig. 20, 4, 7. 7999#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7998#cilium#cĭlĭum, ii, n. kindr. with Gr. κυλίς, κύλα. `I` *An eyelid*, Paul. ex Fest. p. 43, 3 Müll.; Plin. 11, 39, 93, § 227; App. M. 10, p. 247, 10; Lact. Opif. Dei, 10 *init.* — `II` Transf., *the lower eyelid* (opp. supercilium): extremum ambitum genae superioris, Plin. 11, 37, 57, § 157. 8000#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n7999#Cilix#Cĭlix, ĭcis, v. Cilicia, II. A. 8001#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8000#Cilla#Cilla, ae, f., = Κίλλα, `I` *a town in Troas*, *distinguished for the worship of Apollo*, Plin. 5, 30, 32, § 122; Sen. Troad. 227; acc. Cillan. Ov. M. 13, 174 (cf. Hom. Il. 1, 38). 8002#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8001#cilliba#cillĭba, ae, f., = κιλλίβας, `I` *a round dining-table*, Varr. L. L. 5, § 118 Müll.; Paul. ex Fest. p. 43, 9 ib. 8003#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8002#cillo1#cillo, ĕre, `I` *to move*, *put in motion* (only in mal. part.), Serv. ad Verg. G. 2, 389; Isid. Orig. 20, 14, 11. 8004#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8003#cillo2#cillo, ōnis, m. 1. cillo, = cinaedus, Pseudo ic. in Sall. 6, 18. 8005#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8004#Cilnius#Cilnĭus, a, um, adj. pure Etrusc. Cfelne or Cfenle, `I` *a designation of a very distinguished Etruscan* gens, *from which Mœcenas originated; Cilnian*, Liv. 10, 3, 2; 10, 5, 13; Sil. 7, 29; Tac. A. 6, 11; Macr. S. 2, 4, 12. 8006#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8005#cilo1#cilo, ōnis, m., `I` *having a prominent forehead pressed in upon the sides*, Fest. p. 43, 10; cf. Charis. 1, p. 78 P.; *a dim.* of it, cilunculus, Arn. 3, 14. 8007#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8006#Cilo2#Cīlo, ōnis, m., `I` *a Roman cognomen*, Cic. Fam. 4, 12, 2. 8008#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8007#Cim#Cim, indecl. `I` *n.* : nomen vici, Cels. ap. Prisc. pp. 644 and 688 P. 8009#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8008#Cimber#Cimber, bri, v. Cimbri. 8010#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8009#Cimbri#Cimbri, ōrum, m., = Κίμβροι [Cimbri linguā Gallicā latrones dicuntur, Fest. p. 43, 7], `I` *a people of Northern Germany* (in Holstein, Silesia, and Jutland); on their irruption into Italy conquered by Marius, Mel. 3, 3 *fin.*; Plin. 2, 67, 67, § 167; 4, 13, 27, § 94 sq.; Tac. G. 37; Caes. B. G. 1, 33; 1, 40; 2, 4; Liv. Epit. l ib. 63-68; Prop. 2, 1, 24; Flor. 3, 31 sq.; Cic. Imp. Pomp. 20, 60; id. Tusc. 2, 27, 65; id. Off. 1, 12, 38.—In sing. : Cimber, bri, m., *a Cimbrian*, Val. Max. 2, 10, 6; cf. Quint. 8, 3, 29; and adj., *Cimbrian* : triumphus, Ov. P. 4, 3, 45.—Cimber, also, *a cognomen of* L. Tillius, *one of the murderers of Cœsar*, Cic. Phil. 2, 11, 27; Cass. ap. Cic. Fam. 12, 13, 3.—Hence, `II` Cimbrĭcus, a, um, adj., *Cimbrian* : scutum, Cic. de Or. 2, 66, 266; cf. Quint. 6, 3, 38: manubiae, Auct. Or. pro Dom. 38, 102: bellum, Plin. 36, 25, 61, § 185 : victoria, Plin. 7, 22, 22, § 86; Flor. 3, 3, 20.—* *Adv.* : Cimbrĭcē, *in the manner of the Cimbrians* : loqui, Quint. Decl. 3, 13. 8011#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8010#cimeliarcha#cīmēlĭarcha, ae, m., = κειμηλιάρχης, `I` *a treasurer*, *keeper of treasure*, Cod. Just. 7, 72, 10. 8012#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8011#cimeliarchium#cīmēlĭarchĭum, ii, n., = κειμηλιάρχιον, `I` *a place where jewels are deposited*, *a treasury*, Cod. Just. 7, 72, 10, § 2; 11, 47, 19. 8013#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8012#Cimetra#Cimē^tra, ae, f., `I` *a town of Samnium*, Liv. 10, 15, 6. 8014#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8013#cimex#cīmex, ĭcis, m. (so always acc. to Neue, Formenl. 1, p. 619 sq.; but `I` *fem.*, Plin. 32, 10, 47 § 136 Sillig and Jan.), *a bug*, Liv. Andron. ap. Fest. p. 210, 17; Varr. R. R. 1, 2 *fin.*; Col. 6, 18, 2; Plin. 30, 14, 45, § 131; 29, 4, 17, § 61; Veg. 2, 33, 2; 5, 14, 21; Cat. 23, 2; Petr. 98, 1; Mart. 11, 32 al.—As a term of reproach, * Hor. S. 1, 10, 78. 8015#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8014#cimico#cīmĭco, āre, = κορίζω, `I` *to purify from bugs*, Gloss. Gr. Lat. 8016#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8015#Ciminus#Cĭmĭnus, i, m., `I` *a lake in Etruria*, *near Sutrium*, now *Lago di Vico*, or *di Ronciglione*, *with a mountain forest lying near it*, Verg. A. 7, 697.—Hence, Cĭmĭnĭus, a, um, adj., *Ciminian* : lacus, i.e. **Ciminus**, Col. 8, 16, 2 : silva, Liv. 9, 36, 1 sq.; 10, 24, 5; Plin. 2, 96, 98, § 211: saltus, Liv. 9, 36, 6; cf. Flor. 1, 17, 2: mons, Liv. 9, 36, 11.—As *subst.* : Cĭ-mĭnĭa, ae, f., *the region about Lake Ciminus*, Amm. 17, 7, 13. 8017#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8016#Cimmerii#Cimmĕrii, ōrum ( `I` *gen.* Cimmeriūm, Val. Fl. 3, 399; Cimmeriōn, Tib. 4, 1, 64), m., = Κιμμέριοι. `I` *A Thracian people in the present Crimea*, *on both sides of the Dnieper*, *whose chief town was* Cimmerium, Mel. 1, 19, 15; Plin. 6, 6, 5, § 17; 6, 13, 14, § 35.— Hence, `I.B` Adj. `I.B.1` Cimmĕrĭus, a, um, *Cimmerian* : Bosporus, Plin. 4, 12, 24, § 77 : litus, Ov. P. 4, 10, 1.— `I.B.2` Cimmĕrĭcus, a, um, *Cimmerian* : oppida, Mel. 2, 1, 3.— `II` *A fabulous people supposed to have dwelt in caves*, *between Baiœ and Cumœ*, Fest. p. 43, 4 sq.; cf. Plin. 3, 5, 9, § 61; Cic. Ac. 2, 19, 61; Sil. 12, 132; perpetual darkness prevailed among them, Tib. 4, 1, 64; Val. Fl. 3, 398; here Somnus had his abode, Ov. M. 11, 592 sq. — Poet., *the Lower World* : Cimmerii lacus, Tib. 3, 5, 24; cf. Verg. Cul. 230; v. Lidd. and Scott, under Κιμμέριοι. 8018#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8017#Cimolus#Cĭmōlus, i, f., = Κίμωλος, `I` *an island of the Cyclades*, *distinguished for its chalky soil*, now *Kimolo* or *Argentiera*, Plin. 4, 12, 23, § 70; Ov. M. 7, 463.—Hence, `II` Cĭmō-lĭus, a, um, adj., *of* or *from Cimolus* : creta (freq. used in medicine), Cels. 2, 33; Col. 6, 17, 4; Scrib. Comp. 245; Veg. 2, 29; 3, 4; cf. Plin. 35, 17, 57, § 195 sq. 8019#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8018#Cimon#Cīmon ( Cīmo, Val. Max. 5, 4, ext. 2), ōnis, m., = Κίμων. `I` *Father of Miltiades*, Nep. Milt. 1.— `II` *A son of Miltiades*, *a distinguished general of the Athenians*, *whose life is written by Nepos*, Nep. Cim. 1 sqq.; cf. also Cic. Off. 2, 18, 64; Sen. Contr. 4, 24, p. 275 sqq. Bip.; Val. Max. 5, 3, ext. 3; Just. 2, 15, 18. 8020#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8019#cinaedias#cĭnaedĭas, ae, m., = κιναιδίας, `I` *a precious stone*, unknown to us, *said to be found in the brain of the fish* cinaedus, Plin. 37, 10, 56, § 153. 8021#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8020#cinaedicus#cĭnaedĭcus, a, um, adj. cinaedus, 1., `I` *pertaining to one who is unchaste; immodest*, *lewd* (ante-class.): cantio, Plaut. Stich. 5, 5, 19.— Subst. = cinaedus, Plaut. Stich. 5, 7, 1 (769); Varr. ap. Non. p. 176, 19. 8022#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8021#cinaedulus#cĭnaedŭlus, i, m. dim. id., `I` *a male wanton*, Scip. Afric. ap. Macr. S. 2, 10. 8023#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8022#cinaedus1#cĭnaedus, i, m., = κίναιδος. `I` *He who practises unnatural lust*, *a sodomite*, *catamite*, Plaut. As. 3, 3, 37; id. Aul. 3, 2, 8; id. Poen. 5, 5, 40; Scip. Afric. ap. Gell. 7, 12, 5; Cat. 16, 2; 25, 1; Petr. 21, 2; Juv. 2, 10; 14, 30 al.— `I.B` *Adj.* : cĭnaedus, a, um, *wanton*, *unchaste* : ut decuit cinaediorem, Cat. 10, 24.— Trop., *impudent*, *shameless* : homo cinaedā fronte, Mart. 6, 39, 12.— Hence, `II` *He who performs a wanton dance*, Plaut. Mil. 3, 1, 73; Lucil. ap. Non. p. 5, 31.— `III` *The name of a sea-fish*, Plin. 33, 11, 53, § 146. 8024#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8023#cinaedus2#cĭnaedus, a, um, v. 1. cinaedus, I. B. 8025#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8024#cinara1#cĭnăra, ae, f., = κινάρα, `I` *a kind of artichoke* (Cinara scolymus, Linn.), *a native of the island of Cinara*, Col. 10, 235; 11, 3, 14 and 28; Sen. Herc. Fur. 206. 8026#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8025#Cinara2#Cĭnăra, ae, f., = Κινάρα. `I` *A Greek proper name*, Hor. C. 4, 1, 4 al.— `II` *An island in the Ægean Sea*, now *Zinara*, Mel. 2, 7, 11; Plin. 4, 12, 23, § 69. 8027#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8026#cinaris#cĭnăris, is, f., `I` *an unknown plant*, Plin. 8, 27, 41, § 101; Sol. 19, 16. 8028#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8027#Cincia#Cincia, v. Cincius, IV. 8029#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8028#cincinnalis#cincinnālis, e, adj. cincinnus, `I` *curled* : herba, *a plant*, *also called* polytrichon, App. Herb. 51. 8030#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8029#cincinnatulus#cincinnātŭlus, a, um, `I` *adj. dim.* [cincinnatus], *with curled hair* : pueri, Hier. Ep. 130, n. 19. 8031#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8030#cincinnatus1#cincinnātus, adj. cincinnus, `I` *with curled hair*, *having locks* or *ringlets of hair* (as an indication of luxurious effeminacy), Plaut. Capt. 3, 4, 115: moechus, id. Mil. 3, 3, 49; id. Truc. 2, 7, 48: consul, Cic. Sest. 11, 26 : ganeo, id. Red. in Sen. 5, 13; Cael. ap. Quint. 1, 5, 61.— `II` Transf., of comets: stellae, Schol. Juv 6, 207 (in Cic. N. D. 2, 5, 14, better crinitas). 8032#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8031#Cincinnatus2#Cincinnātus, i, m., `I` *a cognomen of the renownea* L. Qumctius, *taken from the plough to the dictatorship*, Liv. 3, 26, 6; 4, 13, 14 sq.; Cic. Fin. 2, 4, 12; id. Sen. 16, 56; Col. 1, praef. § 13; Plin. 18, 3, 4, § 20; Val. Max. 4, 4 al. 8033#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8032#cincinnus#cincinnus, i. m. kindr. with Gr. κίκιννος and Lat. cirrus; Sanscr. cicura, crinis, Bopp, Gloss. 124 a, `I` *curled hair*, *a lock* or *curl of hair*, Plaut. Truc. 2, 2, 32; Varr. R. R. 1, 31, 4; Cic. Pis. 11, 25.— `II` Trop., *too artificial* or *elaborate oratorical ornament* (cf. calamister, II.): in oratoris aut in poëtae cincinnis ac fuco offenditur, quod, etc., Cic. de Or. 2, 25, 100; Aug. ap. Suet. Aug. 86. 8034#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8033#Cinciolus#Cincĭŏlus, i, m. dim. Cincius, `I` *a pet name for Cincius*, Cic. de Or. 2, 71, 286. 8035#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8034#Cincius#Cincĭus, a, um, `I` *the name of a Roman* gens; hence, `I` M. Cincius Alimentus, *a* *tribune of the people*, A.U.C. 549, *whose legal enactment was called* Lex Cincia De donis et muneribus (quā cavetur antiquitus, ne quis ob causam orandam pecuniam donumve accipiat, Tac. A. 11, 5); cf. Cic. Sen. 4, 10; id. de Or. 2, 71, 286; id. Att. 1, 20, 7; also: Lex muneralis, Plaut. ap. Paul. ex Fest. s. v. muneralis, p. 143 Müll.; cf. Savigny upon the Lex Cincia, etc., in his Zeitschr. für Gesch. Rechtswissenschaft IV., I. 1, pp. 1-59; Rudorff, de L. Cincia.— `II` L. Cincius Alimentus, *a distinguished Roman historian in the time of the second Punic war*, Liv. 21, 38, 3; perh. the same with the consul L. Cincius, Liv. 26, 28, 3; 26, 28, 11; cf. Bähr, Lit. Gesch. p. 257; Hertz, de L. Cinciis.— `III` L. Cincius, *the business agent of Atticus*, Cic. Att. 1, 1, 1; 1, 1, 7 *init.*; 1, 16, 17; id. Q. Fr. 2, 2, 1.— `IV` Cincia, locus Romae, ubi Cinciorum monimentum fuit, Paul. ex Fest. p. 57, 5; cf. Fest. p. 262, 4 Müll. 8036#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8035#Cinctia#Cinctia, ae, v. Cinxia. 8037#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8036#cincticulus#cinctĭcŭlus, i, m. dim. 2. cinctus, `I` *a little girdle*, Plaut. Bacch. 3, 3, 28. 8038#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8037#cinctor#cinctor, ŏris, m., = ζώστης, Gloss. Gr. Lat. 8039#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8038#cinctorium#cinctōrĭum, ii, n. 2. cinctus, `I` *a swordbelt*, = balteus, Mel. 2, 1, 13.— `II` In gen., *a girdle* (late Lat.); trop.: et erit... fides cinctorium renum ejus, Vulg. Isa. 11, 5. 8040#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8039#cinctum#cinctum, i, n., v. 2. cinctus. 8041#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8040#cinctura#cinctūra, ae, f. 2. cinctus, cingo, `I` *a nncture*, *a girdle* (very rare), * Suet. Caes. 45; * Quint 11, 3, 139. 8042#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8041#cinctus1#cinctus, a, um, Part., from cingo. 8043#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8042#cinctus2#cinctus, ūs, m. (post-class. access. form cinctum, i, n., Scrib. Comp. 163, Isid. Orig. 19, 33, Pophyr. ad Hor. A. P. 50) [cingo]. `I` Abstr., *a girding* (rare): cottidiani cinctus, Plin. 28, 6, 17, § 64; cinctus Gabinus, *a manner of girding*, *in which the toga was tucked up*, *its corner being thrown over the left shoulder*, *was brought under the right arm round to the breast* (this manner was customarily employed in religious festivals), Liv 5, 46, 2; incinctus cinctu Gabino, id. 8, 9, 9 (for which, id. 10, 7, 3: incinctus Gabino cultu); Quirinalt trabeā cinctuque Gabino Insignis, Verg. A. 7, 612 Serv; Inscr Orell. 642; Isid. Orig. 19, 24, 7; Dict. of Antiq.— `II` Concr., *a girdle*, *belt* : cinctus et cingulum a cingendo, alterum viris, alterum mulieribus attributum, Varr. L. L. 5, § 114 Müll., cf. Isid. Orig 19, 33, 1 (in good prose, although not in Cic.); Plin. 23, 6, 59, § 110; 28, 4, 9, § 42; Suet. Ner. 51, Stat. Th. 6, 77; App. Flor 1, 9, p. 346. 8044#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8043#cinctutus#cinctūtus, a, um, adj. a lengthened form from cinctus, like astutus, actutum, versutus, etc., from astus, actus, versus, etc., `I` *girded*, *girt* (rare; perh. only in the foll. exs.): Luperci, * Ov F 5, 101 Cethegi, i. e. *the ancients* (who did not, like the more effeminate men of a later time, wear the tunic ungirded), * Hor. A. P 50. 8045#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8044#Cineas#Cīnĕas, ae, m., = Κινέας, `I` *the friend of king Pyrrhus of Epirus*, *who counselled him to make peace with the Romans*, he is said to have had a remarkably retentive memory, Cic. Tusc. 1, 24, 59; id. Sen. 13, 43; id. Fam 9, 25, 1; Plin. 7, 24, 24, § 88; 14, 1, 3, § 12; Sen. Contr 1, prooem. p. 65 Bip. 8046#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8045#cinefactus#cĭnĕfactus, a, um, adj. cinis-facio : `I` at nos horrifico cinefactum te prope busto... deflevimus, i. e. **turned to ashes**, Lucr. 3, 906, cf. Non. p. 93, 33 (Lachm. ad loc. makes the word = qui jam prope cineris colorem et adspectum nanctus est, but cf. Munro ad loc.). 8047#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8046#cineraceus#cĭnĕrācĕus, a, um, adj. cinis, `I` *similar to ashes*, *ashy* terra, Plin. 17, 5, 4, § 33: color, **ash-colored**, id. 27, 7, 27, § 44. 8048#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8047#cinerarium#cĭnĕrārĭum, ii, v. cinerarius, II. B. 8049#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8048#cinerarius#cĭnĕrārĭus, a, um, adj. cinis, `I` *pertaining to ashes.* `I` As adj. very rare: fines, *boundaries of land bordering upon graves*, Auct. Limit. p 296 Goes.— `II` More freq. *subst.* `I.A` cĭnĕrārĭus, ii, m., *a servant who heated in glowing ashes the iron used in curling hair*, *a hair-curler*, Varr. L. L, 5, § 129 Müll., Cat. 61, 138; Sen. Const. 14, 1; Acro ad Hor S. 1, 2, 98; Tert. ad Uxor. 2, 8.— `I.B` CINERARIVM, ii, n., in tombs, *the receptacle for the ashes of the dead*, Inscr. Orell. 4358; 4513 al. 8050#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8049#cineresco#cĭnĕresco, ĕre, `I` *v. inch. n.* [id.], *to turn* *to ashes* (late Lat.), Tert. Apol. 40, Fulg. Myth. 2, 18; Cael. Aur. Tard. 5, 1, 20. 8051#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8050#cinereus#cĭnĕrĕus, a, um, adj. cinis, `I` *similar to ashes*, *ash-colored* : color, Col. 2, 2, 16; Scrib. 23; Plin. 37, 10, 68, § 183 sq.: terra, id. 35, 16, 54, § 192 uva, id. 14, 3, 4, § 42.—Hence, *subst.* : cĭnĕrĕum, ĕi, n., *a kind of salve*, Scrib. Comp. 37; cf.: collyrium spodiacum a quibusdam cinereum dicitur, id. ib. 24 *init.* 8052#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8051#cinericius#cinĕrĭcĭus ( -tĭus), a, um, adj. id., `I` *similar to ashes*, *like ashes* : terra, Varr. R. R. 1, 9, 7. 8053#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8052#cinerosus#cĭnĕrōsus, a, um, adj. id., `I` *full of ashes* : mortui, App. M. 4, p. 150, 27 : canities, id. ib. 7, p. 299, 41. 8054#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8053#Cinga#Cinga, ae, f., `I` *a small river in* Hispania Tarraconensis, *in the territory of the* Ilergetes, now *Cinca*, Caes B C. 1, 48; Luc. 4, 21 8055#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8054#Cingetorix#Cingetŏrix, igis, m. `I` *A Gaul*, *rival of his father-in-law Indutiomarus*, *in respect to dominion over the* Treviri, Caes B. G. 5, 3; 5, 56 al— `II` *A king of the region about Cantium*, *in Britain*, Caes. B. G. 5, 22. 8056#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8055#Cingilia#Cingilia, ae, f., `I` *a town of the Vestini on the Adriatic Sea*, Liv 8, 29, 13. 8057#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8056#cingillum#cingillum, i, n. dim. cingulum, `I` *a small girdle*, Petr 67, 4; Not. Tir. p 158 Grut.; cf.: cingillus, στρόφιον, ζώνιον, Gloss. 8058#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8057#cingo#cingo, xi, nctum, 3, v. a. cf. Gr κυλλός, κυρτός; Lat. curvus, and clingo, Georg Curtius Griech. Etym. p. 545 sq., `I` *to go round in a circle*, *to surround*, *encompass*, *environ*, *gird*, *wreathe*, *crown*, etc. (class. in prose and poetry). `I` Prop `I.A` In gen.: quid autem interius mente? Cingatur igitur corpore externo, i. e. **it must be enclosed in a body**, Cic. N. D 1, 11, 27 : non enim coronà consessus vester cinctus est, ut solebat, id. Mil. 1, 1; cf.: judicium insolitā trepidum cinxere coronă, Luc. 1, 321; tris (navīs) Eurus... Inhdit vadis atque aggere cingit harenae, Verg. A 1, 112 : cincta serpentibus Hydra, id. ib 7, 658: pennae ritu coepere volucrum Cingere utrumque latus, *to cover*, Ov M. 6, 718, apio fasces et secto cingere porro, Col. 10, 371.— `I.B` Esp. `I.A.1` *To surround the body with a girdle*, *to gird on* (the sword), *to gird;* esp. freq in *pass.* with abl., *to be girded*, *encircled with something*. iam quasi zonā, liene cinctus ambulo, Plaut Curc. 2, 1, 5; Curt. 3, 3, 19; cf.: cui lati clavi jus erit, ita cingatur, ut, etc., Quint. 11, 3, 138 : ut cingeretur fluxiore cincturā, Suet. Caes. 45 : Hispano cingitur gladio, Liv. 7, 10, 5; 38, 21, 13; Suet. Calig 49: ferro, id. Aug. 35 : ense, Ov F. 2, 13: cingor fulgentibus armis, Verg A. 2, 749; 11, 188, 11, 536; his cingi telis, id ib. 2, 520: ense latus cingit, Ov F. 2, 784; cf. Stat. Th. 4, 41: cinctas resolvite vestes, Ov M. 1, 382. filios balteis, Vulg. Lev 8, 13.— Poet., in *pass* with acc. (cf. accingor, II., and Zumpt, Gr § 458): inutile ferrum Cingitur, Verg. A. 2, 511 : cinctaeque ad pectora vestes Bracchia docta movent, Ov M. 6, 59.—Without case: Syrinx, Ov M. 1, 695; puer alte cinctus, Hor. S. 2, 8, 10.—Hence, in late Lat. cinctus = armis instructus, armatus, *armed*, *equipped*, *enrolled* : cinctus in aliā militiā, Dig. 39, 1, 38; cf. ib. 39, 1, 25.—As a girding up of the Roman dress was necessary in pursuits requiring physical action, hence, cingor (cf accingor), *to make one* ' *s self ready for any thing*, *to prepare* : cingitur, certe expedit se, Plaut. Am. 1, 1, 152; cingitur ipse furens certatim in proelia Turnus, Verg. A. 11, 486; cf. supra, Quint. 11, 3, 138; Hor S. 2, 8, 10; Ov. M. 6, 59.— `I.A.2` *To encircle with a garland* or *crown*, *to crown* (freq., esp in the poets). `I.1.1.a` Of the head: muralique caput summum cinxere coronā, Lucr. 2, 607; cf. Ov A. A. 3, 392 tempora floribus, Hor. C. 3, 25, 20; Verg A. 5, 71: spicis, Tib. 2, 1, 4 et saep.: comam lauro, Hor. C. 3, 30, 16; cf.: Graias barbara vitta comas, Ov. Tr. 4, 4, 78; Verg. A. 12, 163: de tenero cingite flore caput, Ov F 3, 254.— Poet. : Atlantis, cinctum assidue cui nubibus atris Piniferum caput et vento pulsatur et imbri, Verg. A. 4, 248; 7, 658; Prop. 4 (5), 1, 61.— `I.1.1.b` *To encircle other parts of the body* : cujus lacertos anuli mei cingant, Mart. 11, 100, 2.— `I.A.3` Of places, *to surround*, *encircle*, *invest*, *enclose* (the prevailing signif. in prose, esp. in the histt.; syn.: circumdo, claudo): (Tellus) oras maris undique cingens, Lucr. 6, 633; Cat. 64, 185; 64, 286: flumen Dubis paene totum oppidum cingit, Caes. B. G. 1, 38 provincia mari cincta, Cic. Fl. 12, 27: urbe portus ipse cingitur et continetur, Cic. Verr. 2, 5, 37, § 96 Zumpt: quod moenibus cingebatur, Tac. A. 13, 41 : quae (terra) magnā ex parte cingitur fluctibus, speciem insulae praebet, etc., Curt. 3, 1, 13; 8, 10, 23; Ov A. A. 2, 469: cingitur insula tribus millibus passuum, i.e. *has a circuit of*, etc., Plin. 6, 12, 13, § 32.— Poet. : cinxerunt aethera nimbi, **covered**, Verg. A. 5, 13 : medium diem cinxere tenebrae, Sen. Herc. Fur. 939.— Trop.; diligentius urbem religione quam ipsis moenibus cingitis, **fortify**, Cic. N. D. 3, 40, 94.— `I.A.4` In milit. lang., *to surround a place* or *army for defence* or *in a hostile manner*, *to fortify*, *to invest*, *be set*, *besiege* : coronā militum cincta urbs, Liv. 7, 27, 7 : castra vallo, id 7, 39, 8 equites cornua cinxere. *covered*, id. 23, 29, 3: ultimum agmen validā manu, **to cover**, Curt. 4, 13, 30 : urbem obsidione, **to besieye**, Verg. A. 3, 52; dextera cingitur amni, id. ib. 9, 469 : (hostem) stationibus in modum obsidii, Tac. A. 6, 34 : cingi ab armis hostium, Ov. P. 2, 8, 69; Tib. 2, 3, 37, Prop. 3 (4), 3, 42.—Trop Sicilia multis undique cincta persons. Cio. Imp. Pomp 11, 30.— `I.A.5` *To escort*, *to accompany* inermi item regi praetor Achaeorum et unus ex purpuratis latus cingebant, Liv 32, 39, 8: dum latus sancti cingit tibi turba senatus, Ov P. 4, 9, 17: nec noscitur ulli, Agminibus comitum qui mode cinctus erat, id. Tr. 1, 5, 30 : cincta virgo matrum catervā, id M. 12, 216, Vell 2, 14, 1, Tac. A. 1, 77; Sil 4, 448, Claud. Rapt. Pros. 2, 322 — `I.C` *To peel off the bark around* : cingere est deglabrare, Dig. 47, 7, 6 Pr, cf. Plin 17, 24, 37, § 234 sqq. 8059#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8058#cingula#cingŭla, ae, v. cingulum. 8060#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8059#cingulum1#cingŭlum, i, n. (access. form cin-gulus, i, `I` *m*, and cingŭla, ae, f.; v. infra, cf cingulum hominum generis neutri est, nam animailum feminino genere dicimus has cingulas, Isid. Orig 20, 16, 4; Serv. ad Verg A. 9, 360) [cingo, cf. Varr. L. L. 5, § 114 Müll.]. `I` *The girdle encircling the hips*, *a zone*, *belt* (mostly poet.). `I.A` For persons; mostly for women. Cingulum, Varr L. L. 5, § 114 Müll.; id. ap. Non. p 47, 27; Claud. Fesc. 11, 37: cingulo, Petr. 21, 2.—More freq. in plur., cingula, Verg. A. 1, 492; 9, 360; 12, 942; Val. Fl. 6, 471; *a money belt*, Just Nov 12, 1; *a sword-belt*, Verg. A. 12, 942.—Hence, meton., *soldiership*, *military service*, Cod Just. 7, 38, 1; 12, 17, 3—Of *the bride* ' *s girdle* : cingulo nova nupta praecingebatur, quod vir in lecto solvebat, Paul ex Fest. P. 63 Müll.— Cingula, ae, Titin. ap. Non p 536, 19; Ov. A. A. 3, 444 dub. (Merk, lingula).— `I.B` For animals: cingula, ae, *a girth*, *belt*, Ov R. Am 236; Calp. Ecl. 6, 41; *plur. abl.* cingulis, Flor 2, 18, 14.— `II` Meton., *a girdle of the earth*, *a zone* : cingulus, i, * Cic. Rep. 6, 20, 21; Macr. S. Somn. Scip. 2, 5, 7. 8061#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8060#Cingulum2#Cingŭlum, i, n., `I` *a small town in Picenum*, now *Cingulo*, Caes. B. C. 1, 15; Cic. Att. 7, 11, 1; also Cingŭla saxa, Sil. 10, 34, *its inhabitants* were called Cin-gŭlāni, Plin. 3, 13, 18, § 111.—Also adj. : Cingūlānus ager, Front. Colon. p. 121 Goes. 8062#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8061#cinifes#cinifes or cĭnĭphes ( cŭn-), um, f., = σκνιπες or κνίπες, `I` *a kind of stinging insect* (eccl. Lat.), Aug Trin. 3, 7; Hier. in Joel, 2, 25; cf. Isid. Orig. 12, 8, 14. 8063#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8062#ciniflo#cĭnīflo, ōnis, m. cinis-flo, or instead of cinilio, = cinerarius, `I` *a hair-curler*, Hor S. 1, 2, 98; Tert. Uxor 2, 8; cf. Becker, Gallus, 2, p. 115 alt. 8064#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8063#cinis#cĭnis, ĕris, m. (in `I` *sing. fem.*, Lucr. 4, 926; Cat. 68, 90; 101, 4; Caesar, acc. to Non. p. 198, 11; Calvus ap. Non. l. l. and ap. Charis; p. 78 p; App. M. 9, 12, p. 222; Scrib. c. 226; 230; 232; 245, Ser. c. 44; Aus. Parent 27, 3; Inscr. Orell 4479; cf. Neue, Formenl. 1, p. 657; access. form: hoc cĭnus, Gloss. Labb.; Sicul. Flacc. p. 140, 17, Agrim. p. 308, 3; p. 308, 5; cf. Lachm. ad Lucr 2, p. 190, and a nom. cĭ-ner is mentioned by Prisc. 5, p. 688: 6, p. 707) [kindr with κόνις; cf. also naucus], *ashes*, `I` In gen. (while favilla is usually the ashes that is light like dust, or is still glowing; cf.: corporis favillam ab reliquo separant cinere, Plin. 19, 1, 4, § 19 : cinis e favillā et carbonibus ad calfaciendum triclinium illatis exstinctus et jam diu frigidus exarsit repente, Suet. Tib. 74), Lucr. 1, 872; cf. id. 1, 890, and 4, 927; Cato ap. Charis. p. 78 P.; Suet. Tib. 74; Col. 2, 15, 6; 11, 3, 28; 12, 22, 1; Hor. C. 4, 13, 28.— `I.B` From the use of ashes for scouring vessels, the proverb is derived: hujus sermo haut cinerem quaeritat, Plaut. Mil. 4, 2, 10. — `II` Esp. `I.A` *The ashes of a corpse that is burned;* so very freq. in both numbers; in plur. esp. freq. in the poets and postAug. prose. In sing. : cur hunc dolorem cineri ejus atque ossibus inussisti? Cic. Verr. 2, 1, 44, § 113 : ex tuā calamitate cinere atque ossibus filii sui solacium reportare, id. ib. 2, 5, 49, § 128: dare poenas cineri atque ossibus clarissimi viri, id. Phil. 13, 10, 22 : obsecravit per fratris sui mortui cinerem, id. Quint. 31, 97 (cf. in plur. : jura per patroni tui cineres, Quint. 9, 2, 95); Cat. 101, 4; Tib. 1, 3, 7; Verg. A. 3, 303; 4, 623; 10, 828; 11, 211; Hor. Epod. 17, 33; Ov. M. 7, 521; 12, 615; Sil. 8, 129.— Poet. for *death*, or *the person after death* : Troja virūm et virtutum omnium acerba cinis, Cat. 68, 90 : et cedo invidiae, dummodo absolvar cinis, i. e. **after my death**, Phaedr. 3, 9, 4 : et mea cum mutuo fata querar cinere, Tib. 2, 6, 34 : nunc non cinis ille poëtae Felix? Pers. 1, 36 : post cinerem ( *after burning the corpse*) cineres haustos ad pectora pressant, Ov. M. 8, 538.—Figuratively: cineri nunc medicina datur, i. e. **when it is too late**, Prop. 2 (3), 14, 16. — In plur., Cat. 68, 98; Verg. A. 5, 55: expedit matris cineres opertos Fallere, Hor. C. 2, 8, 9; id. A. P. 471; Ov. M. 13, 426; Suet, Calig. 15; Quint. 7, 9, 5; 9, 2, 95; Inscr. Orell. 4834 al.— `I.B` *The ruins of a city laid waste and reduced to ashes* : cineres patriae, Verg. A. 10, 59 : patriae cinis, Auct. Her. 4, 8, 12; cf. Ov. M. 2, 216.— `I.C` Trop., *an emblem of destruction*, *ruin*, *annihilation* : si argentum'st, omne id ut fiat cinis, Plaut. Rud. 4, 7, 31 : quicquid erat nactus praedae majoris, ubi omne Verterat in fumum et cinerem, i. e. **had consumed**, **spent**, Hor. Ep. 1, 15, 39; cf. Tib. 1, 9, 12; Ov. Tr. 5, 12, 68. 8065#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8064#cinisculus#cĭniscŭlus, i, m. dim. cinis, `I` *a little ashes* : arens, Prud. Cath. 10, 149. 8066#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8065#Cinithii#Cinithii, ōrum, m., `I` *a people of Africa*, Tac. A. 2, 52. 8067#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8066#Cinium#Cinium ( Civium), ii, n., `I` *a town of the island of Majorca*, now *Sinau*, Plin. 3, 5, 11, § 77. 8068#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8067#Cinna#Cinna, ae, m., `I` *a family name of the* gentes Cornelia and Helvia. `I` L. Cornelius Cinna, *consul* A.U.C. 667-670; *a confederate of C. Marius in the Roman civil war with Sylla*, Vell. 2, 20 sq.; Flor. 3, 21; Cic. Tusc. 5, 19, 54 and 55.—Hence, appel., *a Cinna*, *a cruel warrior* : tyrannum et Cinnam appellans, Sall. H. 1, 42 Dietsch.— Hence, Cinnānus, a, um, adj., *of Cinna* : partes, **his party**, **adherents**, Vell. 2, 24; Nep. Att. 2, 2: rabies, Flor. 4, 2, 2 : tumultus, Nep. Att. 2, 2.— `II` *Son of the preceding of the same name*, *a follower of Lepidus*, *and afterwards one of the assassins of Cœsar*, Suet. Caes. 5; 85; Val. Max. 9, 9, 1; cf. Cic. Phil. 3, 10, 26.— `III` Cn. Cinna Magnus, *son of the preceding*, *pardoned by Augustus*, Sen. Clem. 1, 9, 1.— `IV` C. Helvius Cinna, *a Roman poet*, *friend of Catullus*, the author of a poem, now lost, called Smyrna, Ov. Tr. 2, 435; Cat. 10, 30; 10, 95; 10, 96; Verg. E. 9, 35; Mart. 10, 21, 4; Plin. Ep. 5, 3, 5; Quint. 10, 4, 4 al. 8069#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8068#cinnabaris#cinnăbăris, is, f. ( cinnăbări, is, n., Sol. 25, 14 dub., and in some MSS. and edd. Plin. 33, 7, 38, § 115; cf. Neue, Formenl. 1, p. 555), = κιννάβαρι. `I` *A pigment obtained from the gum of the dragon* ' *s-blood tree*, *dragon* ' *s-blood*, Plin. 33, 7, 39, § 117; 13, 1, 2, § 7.— *Abl.* cinnabari, Plin. 29, 1, 8, § 25; 29, 4, 19, § 66.— `II` Some erroneously give this name to cinnabar, vermilion (minium), Plin. 33, 7, 38, § 115 sqq. 8070#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8069#cinnameus#cĭnnămĕus, a, um, adj. cinnamum, `I` *of* or *from cinnamon*, *smelling of cinnamon* : nidus, Aus. Idyll. 11, 17 : odor, App. M. 8, p. 205 : crines, **smelling of cinnamon**, id. ib. 5, p. 164. 8071#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8070#cinnamolgos#cinnămolgos, i, m., `I` *a bird in Arabia* (prob. = κινναμολόγος), Plin. 10, 33, 50, § 97; Sol. 33, 15. 8072#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8071#cinnamominus#cinnămōmĭnus, a, um, adj., = κινναμώμινος, `I` *of* or *from cinnamon* : unguentum, Plin. 13, 1, 2, § 15. 8073#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8072#cinnamomum#cinnămōmum, cinnămum, or cinnămon, i, n. (post-class. access. form cinnămus, i, m., Sol. 33, in the signif. of ll.), = κινναμωμον or κίνναμον [ ], `I` *cinnamon* : Laurus cinnamomum, Linn. Cinnamomum, Plin. 12, 19, 42, §§ 85 and 86. —As a term of endearment: tu mihi stacte, tu cinnamomum, tu rosa, etc., Plaut. Curc. 1, 2, 8.— Cinnamum, Plin. 12, 19, 42, § 86 sq.; Ov. M. 10, 308; Mart. 4, 13, 3; Stat. S. 4, 5, 32.— Cinnamon, Prop. 3 (4), 13, 8; Luc. 10, 166.— `II` Meton. for *twigs of cinnamon; plur.* : cinnama, Ov. M. 15, 399; 10, 308; id. F. 3, 731; Stat. S. 2, 6, 88; Claud. Laud. Stil. 2, 420. 8074#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8073#Cinnanus#Cinnānus, a, um, v. Cinna, I. `I` *fin.* 8075#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8074#cinnus#cinnus, i, m. kindr. with κυκεών, κόγχος, `I` *a mixed drink of spelt-grain and wine*, Arn. 5, 174; cf. Non. p. 59, 30. 8076#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8075#Cinxia#Cinxia, ae. f. cingo, `I` *an appellation of Juno*, *as tutelary goddess of marriage*, because, acc. to Paul. ex Fest., initio conjugii solutio erat cinguli, quo nova nupta erat cincta, Fest. p. 63, 9; and Arn. 3, p. 115. —Access. form cinctia, acc. to Mart. Cap. 2, § 149. 8077#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8076#cinyphes#cĭnŭphes, um, f. corrupted from κνῖπες, σκνῖπες, `I` *very small flies*, *gnats*, Isid. Orig. 12, 8, 14. 8078#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8077#Cinyps#Cīnyps, nŭpis, m., = Κίνυψ or Κίνυφος, `I` *a river flowing through a very fruitful region in Libya*, *between the two Syrtes*, now *Cinifo* or *Wady Khahan*, Mel. 1, 7, 5; Plin. 5, 4, 4, § 27; Claud. Laud. Stil. 1, 251.— Hence, `II` Cīnŭphĭus, a, um, adj., *pertaining to the Cinyps*, *found about the Cinyps* : chelydri, Ov. M. 7, 272 : hirci, Verg. G. 3, 312 : tonsor, Mart. 8, 51 : aristae, Claud. Eutr. 1, 405; cf. Ov P. 2, 7, 25: Macae, **living near the Cinyps**, Sil. 3, 275 : Pelates, Ov. M. 5, 124.— `I...b` In gen., *Libyan*, *African* : Juba, Ov. M. 15, 755 : orae, Claud. B. Gild. 9 : pestes, i. e. serpentes, Luc. 9, 787. 8079#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8078#cinyra#cĭnŭra, ae, f., =; Gr. κινύρα, `I` *the lyre*, *an instrument of ten strings*, Vulg. 1 Macc. 4, 54; 13, 51. 8080#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8079#Cinyras#Cĭnŭras ( Cĭnŭra, Plin. 7, 56, 57, § 195), ae, m., = Κινύρας. `I` *A king in Assyria*, *afterwards in Cyprus; father of Myrrha*, *and*, *by her*, *of Adonis*, Ov. M. 10, 299 sq.; cf. Hyg. Fab. 58; 242; 270; acc. Gr. Cinyran, Ov. M. 6, 98; voc. Cinyrā, id. ib. 10, 380.—Hence, `I.A` Cĭnŭrēĭus, a, um, adj., *Cinyrean* : virgo, i. e. **Myrrha**, Ov. M. 10, 369; Col. 10, 172: juvenis, i. e. **Adonis**, Ov. M. 10, 712; so also heros, id. ib. 10, 730. — `I.B` Cĭnŭraeus, a, um, adj., *of Cinyras* : litora Cypri, Luc. 8, 716.— `I.C` Cĭnŭ-rēus, a, um, adj., the same: germina, i. e. Myrrha, Stat. S. 5, 1, 214.— `II` *A leader of the Ligurians*, Verg. A. 10, 186. 8081#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8080#cio#cĭo, īre, v. cieo. 8082#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8081#Cios#Cĭŏs, i, m. `I` *A river in Bithynia*, Plin. 5, 32, 40, § 144.— `II` *A town at the mouth of the river Cios*, now *Ghio* or *Ghemlio*, Liv. 32, 34, 4; Mel. 1, 19, 4; Plin. l. c. v. Ciani. 8083#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8082#cippus#cippus ( cīpus), i, m. kindr. with scipio; cf. σκήπτω, `I` *a pale*, *stake*, *post*, *pillar*, Lucil. ap. Fest. p. 258; and specif., `I` *A gravestone*, *tombstone*, * Hor. S. 1, 8, 12; Pers. 1, 37; Prud. Apoth. 361; Inscr. Orell. 4524 al.— `II` In the Agrimensores, *a landmark*, *boundary-stone* or *post*, Simplic. ap. Goes. p. 88.—* `III` In milit. lang., cippi, ōrum, m., *a bulwark formed of sharpened stakes*, Caes. B. G. 7, 73. 8084#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8083#Cipus#Cīpus ( Cippus), i, m., `I` *a fabled Roman prœtor*, *upon whose head horns grew suddenly*, Ov. M. 15, 565; Plin. 11, 37, 45, § 123; Val. Max. 5, 6, 3. 8085#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8084#circa1#circā, a later access. form for circum; not freq. before the Aug. per., esp. in Livy and Quintilian [acc. to Klotz, circa = circum ea; cf: antea, interea, postea, praeterea, etc.]. `I` *Adv.* `I.A` ( = circum, I. B.) *Around*, *round about*, *all around*, *in the environs* or *neighborhood* : gramen erat circa, Ov. M. 3, 411 : ripaeque lacusque Responsant circa, Verg. A. 12, 757 : at circa gravibus pensis affixa puella... remittat opus, Tib. 1, 3, 87 : circaque quā tumor est, Cels. 5, 28, 3; 5, 28, 4: fluvius ab tergo; ante circaque velut ripa praeceps oram ejus omnem cingebat, Liv. 27, 18, 5; 28, 33, 2: circa Padus amnis, id. 21, 43, 4 Weissenb. ad loc.: caligo, quam circa umidi effuderant montes, Curt. 4, 12, 20 : alibi quam Romao circaque, Plin. 26, 1, 1, § 1; Quint. 12, prooem. § 2; Tac. A. 2, 11.— `I.B` Circa esse, *to be in the region around*, *in the neighborhood* : ex montibus qui circa sunt, Liv. 1, 4, 6 : Tarquinium moribundum cum qui circa erant excepissent, id. 1, 41, 1 : sed non passi sunt ii, qui circa erant, Nep. Eum. 10, 4 : eversa est turris quodque circa muri erat, Liv. 34, 29, 6 : Corinthus et quae circa est regio, Plin. 24, 9, 42, § 69; Quint. 10, 7, 16. —Also freq. without esse, in connection with a *subst.* : multarum circa civitatum irritatis animis, **the towns lying around**, Liv. 1, 17, 4; 9, 2, 1; 27, 30, 3; 29, 29, 2; 42, 64, 2: angulus muri erat in planiorem patentioremque quam cetera circa vallem vergens ( = cetera loca quae circa erant), id. 21, 7, 5 : corpora multa virūm circa, Verg. A. 7, 535; Plin. 3, 17, 21, § 124.— `I.C` Strengthened: undique circa and circa omnis ( = circum), *round about*, *all around* : frumento undique circa ex agris convecto. Liv. 42, 56, 8; 23, 19, 8; nam et circa omnia defecerunt, id. 9, 23, 10 : cum tam procul Romani unica spes, circa omnia hostium essent, id. 21, 11, 12; cf. id. 9, 2, 7 Drak.: exhausto circa omni agro, id. 31, 38, 1; 24, 3, 3; Val. Fl. 8, 2; Flor. 1, 18, 12 Duker; Quint. 9, 2, 45.— `II` *Prep.* with acc. `I.A` In space. `I.A.1` ( = circum, II. B.) Prop., *in the region which surrounds*, *about*, *around*, *on the sides of* : quam (Hennam) circa lacus lucique sunt plurimi atque laetissimi flores omni tempore anni, Cic. Verr. 2, 4, 48, § 107 : noctu ligna contulerunt circa casam eam, in quā quiescebat, Nep. Alcib. 10, 4 : circa flumina et lacus frequens nebula est, Sen. Q. N. 5, 3, 1 : circa equum Alexandri, Curt. 4, 15, 26 : illi robur et aes triplex Circa pectus erat, Hor. C. 1, 3, 10; id. S. 2, 6, 34: quem circa tigres jacent, Ov. M. 3, 668.— `I.A.2` ( = circum, II. C.) *Into... around*, *to... round about*, etc. (first in Livy): Romulus legatos circa vicinas gentes misit, Liv. 1, 9, 2 : legatis circa duodecim populos missis, id. 4, 23, 5; 28, 26, 11: circa domos ire, id. 26, 13, 1; 25, 9, 2; 39, 18, 2; 29, 22, 3: circa civitates missi legati, id. 21, 49, 7 Weissenb.; 31, 3, 5; Plin. 7, 37, 37, § 123; Suet. Aug. 49; id. Ner. 28: litteris circa praefectos dimissis, Liv. 42, 51, 1 : custodes circa omnes portas missi, id. 28, 26, 11; 26, 13, 1.— `I.A.3` ( = circum, II. D.) With the prevailing idea of neighborhood, vicinity, *in the region of*, *near to*, *near by* : Capuam et urbis circa Capuam occupare, Cic. Agr. 1, 7, 22 : circa Liternum posuit castra, **in the neighborhood of**, Liv. 23, 35, 6 : tabernae erant circa forum, Quint. 6, 3, 38 : circa Armeniae montes, Curt. 5, 1, 13 : Acesinen amnem, Plin. 12, 5, 11, § 23 : domum auream, Suet. Ner. 38 : sacrificantem, id. Claud. 36.— `I.1.1.b` As a less definite designation of place for *in* : Orestis liberi sedem cepere circa Lesbum insulam, Vell. 1, 2, 5 : circa Mesopotamiam subsistere, Curt. 4, 9, 1 : quod circa Syriam nascitur, Plin. 19, 3, 16, § 46; Quint. prooem. § 20: initia statim primi libri, id. 1, 5, 44; cf. finem, id. 4, 3, 5 : virentes campos, Hor. C. 2, 5, 5 : cum amor saeviet circa jecur, id. ib. 1, 25, 15 (cf. Petr. 17, 8: dolor saevit in praecordiis). So esp. freq. in medic. lang.: circa faciem, nares, aures, labra, Cels. 5, 28, 2; 5, 2, 8.—So in Livy, with names of places, approaching the more general use of later writers, v. infra, C.: quadriduum circa rupem consumptum, Liv. 21, 37, 3 : compositis circa Opuntem rebus, id. 28, 7, 9 : iisdem diebus circa Chalcidem Thoas... eandem fortunam habuit, id. 35, 37, 5 Weissenb. ad loc.; cf.: multos circa unam rem ambitus fecerim, id. 27, 27, 12 Weissenb. ad loc.— `I.A.4` ( = circum, II. E.) In respect to persons who surround one (as attendants, friends, adherents, etc.), *around*, *about* : multa sibi opus esse, multa canibus (sarcast. for indagatoribus) suis, quos circa se haberet, Cic. Verr. 2, 1, 48, § 126 : ex iis trecentos juvenes inermes circa se habebat, Liv. 29, 1, 2 : omnes, Suet. Aug. 48; id. Calig. 43: circa regem erat et Phrygum turba, Curt. 3, 1, 17 : e spadonibus, qui circa reginam erant, id. 4, 10, 25 : omne sed officium circa te semper obibat turba tui sexūs, Mart. 1, 91, 3: quod omnes circa te similes tui effecisti, Plin. Pan. 83, 3.—In the language of the imperial court: circa latus alicujus agere, **to wait on**, **altend**, Dig. 27, 1, 30.—Hence also without a verb: circa aliquem, = οἱ περί τινα, *the attendants*, *companions of a person* : omnibus vero circa eum gratuito aut levi fenore obstrictis, Suet. Caes. 27; id. Dom. 9; cf. Liv. 21, 49, 7 Drak.— `I.B` (Peculiar to the form circa). In time, designating nearness, proximity to a definite point of time, *about* (first in Livy; cf. circiter): postero die circa eandem horam in eundem locum rex copias admovit, Liv. 42, 57, 10 : circa eum mensem, Plin. 9, 18, 33, § 69 : lucis ortum, Curt. 5, 3, 7 : lucem, Suet. Oth. 11 : mediam noctem, id. Claud. 2 : vernum aequinoctium, Col. 5, 6, 19 : Kalendas et Idus Octobr., id. 5, 10, 8; 5, 10, 12; 5, 12, 2 al.; Plin. Ep. 1, 7, 4; Pall. 2, 4; 2, 7 al.—With definite numbers: septimum diem, Cels. 2, 6 : undecimam horam, Suet. Caes. 88 : lustra decem, Hor. C. 4, 1, 6; Scrib. 227.—With general designations of time: tempora illa, Quint. 11, 3, 143 : tempora Peloponnesia, id. 12, 10, 4 : Murenae Cepionisque conjurationis tempus, Vell. 2, 93, 1 : Magni Pompeii aetatem, Plin. 33, 12, 55, § 156 : mortem, id. 11, 37, 73, § 189 : initia imperii, Suet. Claud. 7.—And in the designation of periods of time by persons who belonged to them (cf. ante): circa Demetrium Phalerea, **about the time of Demetrius Phalereus**, Quint. 2, 4, 41 Spald.: Tisiam et Coraca, id. 2, 17, 7 : Philippum, id. 12, 10, 6 : Ciceronem, Sen. Contr. 1 praef. : Attium, Vell. 1, 17, 1.— `I.A.2` In numerical designations, *about*, *nearly*, *almost* (first in Livy for the usual ad or circiter): ea fuere oppida circa septuaginta, Liv. 45, 34, 6 : quingentos Romanorum, id. 27, 42, 8 : decem milia Persarum, Curt. 4, 6, 30 : sestertium vicies, Suet. Claud. 6 : quartum milliarium, id. Ner. 48 : selibram, Cels. 4, 19 : singulas heminas, id. 7, 15.— `I.C` (Also peculiar to the form circa, and only in post-Aug. prose; esp. freq. in Quint., occurring more than seventy times.) Trop. for the designation of an object about which, as if it were a centre, any thing moves, is done, etc., *around*, *about*, *in*, *in respect to*, etc.; depending upon substt., adjj., or verbs. `I.A.1` Upon substantives: circa eosdem sensus certamen atque aemulatio, Quint. 10, 5, 5 : circa S litteram deliciae, id. 1, 11, 6 : verba dissensio, id. 3, 11, 5 : memoriam suam vanitas atque jactatio, id. 11, 2, 22 : hoc opiniones, id. 2, 15, 1; Plin 8, 16, 19, § 48: quem pugna est, Quint. 8, 6, 1; 7, 1, 15: voces inani studio, id. 8, prooem § 18 : et saep rura sermo, Plin. 18, 1, 1, § 5 : classicum brevis et expeditus labor, Plin. Ep 3, 9, 13 : hospitia nullum fastidium, id. Pan. 20, 3 : publica circa bonas artes socordia, Tac. A. 11, 15 : principem novo exemplo, i. e. in principe, Suet. Claud. 14.— `I.A.2` Upon adjectives: non circa plurium artium species praestantem, sed in omnibus eminentissimum, Quint. 12, 10, 12 : jus nostrum attentior, id. 4, 5, 21 : studia mentis erectae, id. 1, 3, 10 : lites raras ridiculi, id. 7, 1, 43 : praecepta utiles sententiae, id. 10, 1, 52; 6, 1, 42 al.: corporis curam morosior, Suet. Caes. 45 : victum indifferens, id. ib. 53 : deos ac religiones neglegentior, id. Tib. 69 : administrationem imperii vacuus, id. Dom. 3 al. : summa scelera distentum, Tac. A. 16, 8 *fin.* : adfectationem Germanicae originis ultro ambitiosi, id. G. 28 : excessus otiosus, id. Or. 22 : se animati, Just. 14, 1, 3 al. — `I.A.3` Upon verbs facetum quoque non tantum circa ridicula opinor consistere, Quint. 6, 3, 19: hoc disputatum est, id. 1, 5, 34 : priores erratur, id. 2, 5, 26 : formas litterarum haerere, id. 1, 1, 21, cf. id. 5, 10, 114; Suet. Aug. 71. res tenues morari, Quint 1, 1, 35: consilium elegendi successoris in duas factiones scindebantur, Tac. H. 1, 13 : Medeam, Thyestem (tragoedias) tempus consumas, id. Or. 3 : successorem omnia ordinari, Suet. Claud. 45 : ceremonias, item circa omnium ordinum statum quaedam correxit, id. ib. 22.!*? Circa very rarely follows its case: quem circa, Cic. Verr. 2, 4, 48, § 107; Ov. A. A. 2, 577; id..3, 668; cf. circum, II. *fin.* 8086#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8085#Circa2#Circa, ae, v. Circe. 8087#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8086#circaea#circaea, ae, f., = κιρκαία, `I` *a plant used as a charm*, Plin. 27, 8, 38, § 60. 8088#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8087#circaeum#circaeum ( -on), i, n., = κιρκαῖον, `I` *the plant also called* mandragoras, Plin. 25, 13, 94, § 147. 8089#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8088#Circaeus#Circaeus, a, um, `I` *pertaining to Circe;* v. Circe, II. 8090#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8089#circamoerium#circāmoerĭum, ii, n. circa-moerus, for murus; cf. pomerium, `I` *the space about a wall*, *on both sides of a wall* : pomerium, verbi vim solam intuentes, postmoerium interpretantur esse; est autem magis circamoerium, Liv. 1, 44, 4. 8091#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8090#circanea#circānĕa, ae, f. circa, `I` *a bird so named from its circular flight*, Paul. ex Fest. p. 43, 1 Müll. 8092#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8091#Circe#Circē, ēs ( `I` *gen.* Circae, Liv. And. ap. Fest. s. v. topper, p. 270; Verg. A. 3, 386: Circes, Prop. 3 (4), 12, 27. *acc* Circam, Plaut. Ep. 4, 2, 34 Ritschl; Cic. N D. 3, 21, 54; together with Circen, id. ib. 3, 19, 48; v. Inscr. Orell. *N. cr.; abl.* Circā, Hor. Epod. 17, 17; Tert. Spect. 8; cf. Charis. 1, 15, p. 46), f., = Κίρκη, *the daughter of the Sun and of Perse* or *Perseis*, *sister of Æetes*, *a sea-nymph*, *distinguished for her magic arts*, *whose abode*, *after her flight from Colchis*, *was said to be in the region of the promontory of Circeii*, *in Latium*, Cic. N. D. 3, 19, 48; id. Off. 1, 31, 113; Verg. E. 8, 70; id. A. 7, 20 and 282, Ov. M. 4, 205; 13, 968; 14, 10; 14, 247 sq.; 14, 312 sq.; id. R. Am. 263; 287; Hyg. Fab. 125; 156; 199; Plin. 25, 2, 5, § 10; Tib. 2, 4, 55; Hor. C. 1, 17, 20; id. Ep. 1, 2, 23 et saep.—Traces of divine homage paid to her among the Circeii; v. in Inscr. Orell. 1849; cf. Cic. N. D. 3, 19, 48.—Hence, `II` Circaeus, a, um, adj., *pertaining to Circe*, *Circean.* poculum, Cic. Div. in Caecil. 17, 57: gramen, i. e. **magical**, **poisoning**, Prop. 2, 1, 53 : campi, i e. *the region of Colchis*, *the native land of Circe*, Val. Fl. 5, 328; 6, 426, where also is the town Circæum, Plin. 6, 4, 4, § 13: litus, *the Circeian promontory*, Ov M. 14, 248; cf. id. ib. 14, 348: terra, **Circeii**, Verg. A 7, 10 : moenia, i. e. *Tusculum*, after its builder, Telegonus, the son of Circe, Hor. Epod. 1, 30; cf. dorsum, **the Hill of Tusculum**, Sil. 7, 692. 8093#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8092#Circeii#Circēii, ōrum ( abl. Circēis, Hor. S. 2, 4, 33 K. and H.), m., = Κιρκαῖον, `I` *the town of Circeii*, *near the promontory of the same name*, *in Latium;* acc to the fable, named after Circe, who fled hither from Colchis (cf. the preced. art.), now *Circello*, Mel. 2, 4, 9; Plin. 3, 5, 9, § 56 sq.; Cic. Att. 15, 10 *fin.*; Liv. 1, 56, 3; distinguished for its excellent oysters, Hor S. 2, 4, 33 Heind.— Hence, `II` Circēiensis, e, adj., *of Circeii* : ostreae, Plin. 32, 6, 21, § 62.—In plur. : Circēienses, lum, m., *the inhabitants of Circeii*, Cic. N D 3, 19, 48; Liv 6, 17, 7. 8094#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8093#circellus#circellus, i, m. dim. circulus, `I` *a small ring*, Apic. 2, 5, Schol Juv. 6, 379. 8095#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8094#circen#circen, ĭnis, n. circinus, `I` *a circle*, *a circular course* : solis, *a year*, Poët. in Anth. Lat. 4, 274 (Meyer, n. 1373). 8096#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8095#Circensis#Circensis, e, v. Circus, II. b. 8097#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8096#circes#circĕs, itis, m. circum-ire, `I` *a circle* (ante- and post-class.): ut parvi circuli Anuli, sic magni dicebantur circites Ani, Varr L. L. 6, § 8 Müll.; Sid. Carm. 22, 222. —So of *the circumference of the circus*, Sid. Carm. 23, 381. 8098#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8097#circinatio#circĭnātĭo, ōnis, f. circino (lit. the describing of a circle; hence, concrete), `I` *the circumference of a circle*, *a circle* (a word of Vitr.): linea circinationis, Vitr. 1, 6, 6 : circuli, id. 9, 7, 2; 3, 3; 10, 10 al.—Of *the circular path of the planets*, Vitr. 9, 4, pp. 264, 266 Bip. 8099#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8098#circino#circĭno, āvi, ātum, 1, v. a. circinus, `I` *to make round*, *to round* (perh. not anteAug.): arbores, quae in orbem ramos circinant, Plin. 17, 12, 17, § 88; 16, 38, 73, § 185: circinatum tympanum, id. 18, 34, 77, § 332 : folia circinatae rotunditatis, id. 16, 23, 35, § 86 — Poet. : (Cyllenius) inclinat cursus, et easdem circinat auras, *flies through in a circular course*, * Ov. M. 2, 721: utque suos arcus per nubila circinat Iris, **vaults**, **arches**, Manil. 1, 710. 8100#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8099#circinus#circĭnus, i, `I` *m..* = κίρκινος, *a pair of compasses* ' flumen Dubis. ut circino circumductum, paene totum oppidum cingit, Caes. B. G. 1, 38: diducere, Vitr. 9, 7, 2 : circino spatia dimetiri, id ib.; id. 10, 4, 1: ratio circini, Plin. 2, 15, 13, § 63. 8101#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8100#circiter#circĭter, adv. and prep. circus. `I` *Adv.* `I.A` Of place, *round about*, *on every side* : lapidem fuisse quadratum circiter (i. e. *cubical*) in mediā arcā vinctum candelis quaquaversum, Cass. Hem. ap. Plin. 13, 13, 27, § 85 (cf. the passage cited under circum, I. A. 1., from Varr. R. R. 3, 10, 3).— `I.B` Of time, designating nearness to a fixed point, *about*, *near* (cf. ante, post): illic noster est fortasse circiter triennium, Plaut. Mil. 2, 3, 79 : circiter duobus mensibus, Varr. R. R. 3, 10, 6 : diebus circiter quindecim ad fines Belgarum pervenit, Caes. B. G. 2, 2 : horā diei circiter quartā, id. ib. 4, 23 : circiter horā decimā noctis, Sulp. ap. Cic. Fam. 4, 12, 1: circiter luminibus accensis Uticam pervenit, Auct. B. Afr. 89 *fin.* — `I.C` Of number, *about*, *near*, *not far from* : circiter quingentae species, Varr. L. L. 6, 5, 61 : circiter CCXX. naves eorum paratissimae, Caes. B. G. 3, 14 : circiter milia hominum CXXX. superfuerunt, id. ib. 1, 26; 1, 27; 1, 31: circiter pars quarta, Sall. C. 56, 3 : mons suberat circiter mille passuum, Caes. B. G. 1, 25 : circiter duūm milium intervallo, Sall. J. 106, 5 : circiter parte tertiā (armorum) celatā et in oppido retentā, etc., Caes. B. G. 2, 32 *fin.*; 1, 25: ita dies circiter quindecim iter fecerunt, id. ib. 1, 15 : hic locus ab hoste circiter passus sexcentos aberat, id. ib. 1, 49 : ad flumen Rhenum milia passuum ex eo loco circiter quinque pervenerunt, id. ib. 1, 53 : cum decem circiter milia ab hoste abessent, Liv. 28, 1, 7.— `II` *Prep.* with acc. (orig. an adv. with acc. of time or of space traversed; cf. Hand, Turs. II. p. 71 sq.). `I.A` Of place (very rare): nisi, ut opinor, Loca haec circiter excidit mihi (cista), Plaut, Cist. 4, 2, 8.— `I.B` Transf., of time, *about*, *near* : redito huc circiter meridiem, Plaut. Most. 3, 1, 52 Ritschl: circiter meridiem exercitum in castra deduxit, Caes. B. G. 1, 50 : nos circiter Kalendas in Formiano erimus, Cic. Att. 2, 4, 6 : circiter Idus Novembrīs in Italiā speramus fore, id. Fam. 14, 5, 2 : circiter Idus Maias, id. Att. 2, 17, 1 : noctem, Auct. B. Afr. 89: mensem, Varr. R. R. 3, 8, 3; 2, 11, 7; Kalendas Junias, Sall. C. 17, 1 : octavam circiter horam, Hor. Ep. 1, 7, 47.!*? Circiter very rarely follows its case; v. Plaut. Cist. II. A. supra. 8102#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8101#circito#circĭto, āre, 1, `I` *v freq. a.* [for circuito, from circueo for circumeo], *to frequent*, *make busy* : omnes istae artes, quibus aut circitatur civitas aut strepit. Sen. Ep. 90, 19; cf.: circito, περινοστῶ : circitat et circat, κυκλεύει, Gloss. Labb. 8103#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8102#circitor#circĭtor (or circuĭtor, Petr. 53, 10), ōris, m. for circumitor, from circumeo, lit. one who goes around, hence, `I` *A watchman* (of gardens. buildings, etc.; postclass.), Auct. Priap. 16, 1, Front. Aquaed. 117; Petr. 1 1.— `II` In milit. lang., plur., *those who go the rounds and visit the posts of sentinels*, *patrols*, Veg. Mil. 3, 8; Hier. Ep. 61, n. 7.— *Sing.* ' CIRCITOR, Inscr. Murat. 540, 2.— `III` *A pedler*, Dig. 14, 3, 5, § 4. 8104#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8103#circitorius#circĭtōrĭus, a, um circitor, II., `I` *pertaining to patrols* : dignitas, Cod. Th. 7, 22, 2, § 2. 8105#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8104#circius#circĭus ( cercĭus, Cato ap. Gell. 2, 22, 28 sq.), ii, m. perh. from circus, on account of its circular motion, but said to be a Gallic word, `I` *a violent wind blowing in* Gallia Narbonensis; to the Romans, **a west-northwest wind**, Plin. 2, 47, 46, § 121; Sen. Q. N. 5, 17, 5, Vitr. 1, 6, 10; Suet. Claud. 17; Favorin. ap. Gell. 2, 22, 20 sq. 8106#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8105#circlus#circlus, v. circulus `I` *init.* 8107#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8106#circo#circo, āre, 1, v. a. circus. = circumeo. `I` *To go about*, *traverse* : montem, Gromat. Vet. p. 326, 17; v. also circito *fin.* — `II` *To wander through* : TOTAM REGIONEM, Inscr. ap. Hermes, 1, 343. 8108#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8107#circos#circŏs, i, m., = κιρκος (a top), `I` *a precious stone* unknown to us, Plin. 37, 10, 56, § 153. 8109#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8108#circueo#circŭĕo, īre, v. circumeo. 8110#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8109#circuitio#circŭĭtĭo ( circŭmĭtĭo, Cic. Div. 2, 17, 40; 2, 61, 127; Liv. 3, 6, 9; Front. de Or. 3; Amm. 24, 2, 2), ōnis, f. circumeo. `I` *A going round;* in milit. lang., *the rounds* : circuitio ac cura (vigiliarum) aedilium plebei erat. Liv. 3, 6, 9.— `I..2` *A circuit* : muni mentum fluminis circumitione vallatum, Amm 24, 2, 2.— `I.B` Trop., *a circuitous mode*, *a circumlocution.* ita aperte ipsam rem modo locutus, nil circuitione usus es, Ter. And. 1, 2, 31: quid opus est circumitione et anfractu? Cic. Div. 2, 61, 127, cf. Auct. Her. 4, 32, 43: Epicurus circuitione quādam ( *in an indirect manner*) deos tollens, Cic. Div. 2, 17, 40.— `II` Meton. (abstr. pro concr.), *a place for going round something*, *a way*, *passage*, *corridor*, Vitr. 4, 4; 6, 3; 10, 19.— `I.B` *A circumference*, *compass*, Vitr. 1, 5; 2, 10. 8111#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8110#circuitor#circŭĭtor, ōris, v. circitor, `I` 8112#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8111#circuitus1#circŭĭtus, a, um, Part., from circumeo. 8113#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8112#circuitus2#circŭĭtus ( circŭmĭtus, Cic. N. D. 1, 12, 29; 2, 62, 155; 2, 19, 49; id. Rep. 1, 29, 45; Quint. 1, 10, 42 al.; cf. circumeo, and v. Neue, Formenl. 2, p. 737), ūs, m. circumeo (class. in prose and poetry). `I` *A going round*, *a circling*, *revolving*, *a revolution* : solis, Cic. N. D. 2, 19, 49; cf. Plin. 2, 23, 21, § 86; Cic. Rep. 6, 12, 12: nox et dies unum circumitum orbis efflcit, id. Univ. 9 *prope med.* : Asiae Syriaeque circuitu Aegyptum petit, Suet. Aug. 17 : mundi, Plin. 2, 5, 4, § 11.— `I.B` In medic. lang., *the periodical return of a disease*, Cels. 3, 5; Ser. Samm. 95.—Far more freq., `II` Meton. `I.A` (Abstr. pro concr.). *A circuit*, *compass*, *a way around* : plurimum refert, cujus sit formae ille circuitus, Quint. 1, 10, 40; cf. id. 1, 10, 42; 1, 5, 26; Augur. ap. Gell. 13, 14, 1: collis, quem propter magnitudinem circuitus opere circumplecti non poterant, Caes. B. G. 7, 83 : illi operibus vincebant, quod interiore spatio minorem circuitum habebant, id. B. C. 3, 44 : XV milia passuum circuitu amplexus, id. ib.; so id B G. 1, 41; Plin. 4, 12, 19, § 54: brevi per mon tes circuitu praemissis, qui munirent viam, Liv. 34, 28, 2; 4, 27, 8; Curt. 3, 11, 19: qualis esset natura montis et qualis in circuitu ascensus, Caes. B. G. 1, 21; 2, 29; 2, 30: longo circuitu petere regiones, id. ib. 7, 45; Verg. A. 11, 767: saevaque circuitu curvantem bracchia longo, Ov M. 2, 82: circumitus Siciliae quid tibi novi ostenderit, Sen. Ep. 79, 1.— `I.B` = ambitus, *an open space left around a building*, Varr. L. L. 5, § 22; cf. Paul. ex Fest. p 5, 4 Müll.; Inscr Marin. Fratr. Arval. p. 369.— `III` Trop `I.A` In rhet., *a period* : in toto circuitu illo orationis, quem Graeci περιοδον, nos tum ambitum, tum circuitum, tum comprehensionem, aut continuationem aut circumscriptionem dicimus, Cic. Or. 61, 204; cf. Quint 9, 4, 124: modo ne circuitus ipse verborum sit aut brevior quam aures exspectent, aut longior, etc., Cic. de Or 3, 49, 191; 3, 51, 198; id. Or. 23, 78; Quint. 8, 6, 59; 11, 1, 6. —In plur. : oratio longiores habet saepe circuitus, Quint. 9, 4, 60.— `I.B` In the postAug. per., *a circumlocution*, *periphrasis*, *a roundabout way in speech or action; an indirect procedure.* `I.B.1` Of speech, ea, quae proprie signari poterant, circuitu coeperint enuntiare, Quint. 12, 10, 16; 12, 10, 41; 5, 7, 16; 10, 1, 12: loqui per circuitus, Mart. 11, 15, 8.— `I.B.2` Of action: cur circuitu petis gloriam, quae ad manum posita est? Curt. 9, 3, 14 : negavi circuitu agendum, sed plane jure civili dimicandum, Petr 13 *fin.* 8114#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8113#circularis#circŭlāris, e, adj. circulus, `I` *circular*, *round* (post-class.): flexus, Mart. Cap. 6, § 579; 8, § 814 *init.* 8115#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8114#circulatim#circŭlātim, adv. circulor, `I` *circularly*, *in a circle* (post-Aug. and rare). `I` Prop.: pectori circulatim cerotaria apponere, Cael. Aur. Acut. 2, 29, 153; id. Tard. 1, 4, 91; Petr. 67 Gronov. (Büch circumlatum).— `II` Fig., *in circles*, *groups*, or *companies* : multitudo circulatim suo quaeque more lamentata est, * Suet. Caes. 84 *fin.* 8116#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8115#circulatio#circŭlātĭo, ōnis, f. id., `I` *a circular course*, *revolution* : Mercurii, Vitr. 9, 1, 8. 8117#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8116#circulator#circŭlātor, ōris, m. id.. `I` *A pedler* : auctionum, Asin. ap. Cic. Fam. 10, 32, 3.— `II` *A mountebank*, *quack*, Cels. 5, 27, 3; Petr 68, 6; Dig. 47, 11, 11; Sen. Ben. 6, 11, 2; App. M. 1, p. 103, 38.—Of noisy philosophers, Sen. Ep. 29, 5 8118#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8117#circulatorius#circŭlātōrĭus, a, um, adj. circulator, `I` *of a mountebank*, *quackish* (post-Aug.): jactatio, Quint. 2, 4, 15 : volubilitas, id. 10, 1, 8 : praestigiae, Tert. Apol. 23. 8119#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8118#circulatrix#circŭlātrix, īcis, f. id., `I` *a female mountebank* or *stroller*, Auct. Priap. 18, 1. — *Adj.* : lingua, **of a mountebank**, Mart. 10, 3, 2. 8120#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8119#circulo#circŭlo, āre, v. a. (post - class. collat. form of circulor) [circulus], `I` *to make circu lar* or *round*, App. flor. 9, p. 346, 21. circulatus gressus, Cael. Aur Tard. 1, 1: digitos. *bent in*, App. Mag. 89, p. 330.— `II` Esp., *to encircle*, *encompass* : verticem varietatibus, Mart. Cap. 7, § 728 : sideribus, id. 8, § 831; 4, § 333 al.; cf. Neue, Formenl. 2, p. 269. 8121#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8120#circulor#circŭlor, ātus, 1, v. dep. id.. `I` *To form a circle* (of men) *about one* ' *s self*, or *to gather in a company* or *circle for conversation*, * Cic. Brut. 54, 200: totis vero castris milites circulari et dolere, etc., Caes. B. C. 1, 64.—Hence, `II` Of mountebanks, *to collect people around one* ' *s self*, Sen. Ep. 40, 3; 52, 7. 8122#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8121#circulus#circŭlus, i, m. (contr. circlus, like vinclum = vinculum, Verg. G. 3, 166) [kindred with κίρκος, κύκλος, circinus], `I` *a circular figure*, *a circle* : circulus aut orbis, qui κύκλος Graece dicitur, Cic. N. D. 2, 18, 47: muri exterior, Liv. 36, 9, 12 : circulus ad speciem caelestis arcūs orbem solis ambiit, Suet. Aug. 95.— `I.B` Esp. `I.B.1` In astronomy, *a circular course*, *orbit* : stellae circulos suos orbesque conficiunt celeritate mirabili, Cic. Rep. 6, 15, 15 : aequinoctialis, solstitialis, septentrionalis, Varr. L. L. 9, § 24; Ov. M. 2, 516: lacteus, **the Milky Way**, Plin. 2, 25, 23, § 91; 18, 29, 69, § 230: signifer, Vitr. 6, 1, 1; 9, 8, 8.— `I.B.2` In geog., *a zone* or *belt* of the eartb's surface: plura sunt segmenta mundi, quae nostri circulos appellavere, Graeci parallelos, Plin. 6, 34, 39, § 212 sqq.— `I.C` Trop., of time: mensis artiore praecingitur circulo, Sen. Ep. 12, 6. — `II` Meton. `I.A` *Any circular body; a ring*, *necklace*, *hoop*, *chain*, Verg. A. 5, 559; 10, 138; id. G. 3, 166; Plin. 14, 21, 27, § 132; Suet. Aug 80.— `I.B` *A circle* or *company for social intercourse* (very freq.): in conviviis rodunt, in circulis vellicant, Cic. Balb. 26, 57; so with convivia also, Liv. 32, 20, 3; 34, 61, 5; 44, 22, 8; Domit. Mars. ap. Quint. 6, 3, 105; Tac. A. 3, 54; Nep. Epam. 3, 3; Mart. 2, 86, 11; 10, 62, 5: cir culos aliquos et sessiunculas consectarl, Cic. Fin. 5, 20, 56 per fora et circulos locuti sunt, Tac Agr 43; cf Quint. 12, 10, 74: quemcumque patrem familias arripuissetis ex aliquo circulo, Cic. de Or. 1, 34, 159; 1, 38, 174: de circulo se subducere, **to withdraw from the assembly**, id. Q. Fr. 3, 4, 1; Quint. 2, 12 10; cf.: densa circumstantium corona latissimum judicium multiplici circulo ambibat, Plin. Ep 6, 33, 3. 8123#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8122#circum#circum properly acc. from circus = κίρκος, adv. and prep., designates either an entire encompassing or surrounding of an object, or a proximity only partially em. bracing or comprehending it, `I` *around*, *about*, *all around*, περί, ἀμφί `I` *Adv.* `I.A` *Around*, *round about*, *all around*, etc., πέριξ : furcas circum offigito, Cato, R. R. 48, 2; Varr. R. R. 3, 14, 1; Verg A 3, 230: quia (locus) vastis circum saltibus claudebatur, Tac. A. 4, 25 : molli circum est ansas amplexus acantho, Verg. E. 3, 45 : age tu interim Da cito ab Delphio Cantharum circum, Plaut. Most. 1, 4, 33 : quae circum essent opera tueri, Caes. B. C 2, 10 : interea Rutuli portis circum omnibus instant, Verg. A. 10, 118 (i. e. circumcirca fusi: nam modo circum adverbium loci est, Serv.): omnem, quae nuno.umida circum Caligat, nu. bem eripiam, id. ib. 2, 605; Tib. 1, 3, 77; 1, 5, 11. sed circum tutae sub moenibus urbis aquantur, *round about under the walls*, Verg. G 4, 193. faciundum haras quadratas circum binos pedes, *all around*, i. e. *on every side*, *two feet*, Varr. R. R. 3, 10, 3 Schneid.— `I...b` Strengthened with undique (in later Latin also sometimes written as one word, circumundique), *from everywhere around*, *around on all sides* : circum Undique convenere, Verg. A. 4, 416; Lucr. 3, 404: clausis circum undique portis, Stat. S. 2, 5, 13; 5, 1, 155; id. Th. 2, 228: oppositu circumundique aliarum aedium, Gell. 4, 5, 3; 13, 24, 1; 14, 2, 9; so with totus and omnis, Varr. R. R. 3, 14, 1; Verg. A. 10, 118.— `I.B` Of an incomplete circuit, esp. of the part that meets the view, lies on the hither side, etc. (v. under II.): hostilibus circum litoribus, Tac. A. 2, 24 : aestas... aperto circum pelago peramoena, id. ib. 4, 67 : gentibus innumeris circum infraque relictis, Ov. M. 4, 668; Stat. Achill. 1, 56: corpus servans circumque supraque vertitur, id. Th. 9, 114; Albin. Carm. ap. Maecen. 46. `II` *Prep.* with acc. `I.A` *Around*, *abow* (implying a complete circuit): armillas quattuor facito, quas circum orbem indas, Cato, R. R. 21, 4 : terra circum axem se summā celeritate convertit, Cic. Ac. 2, 39, 123; Quint. 2, 17, 19 Zumpt *N. cr.* : ligato circum collum sudario, Suet. Ner. 51 : terque novas circum felix eat hostia fruges, Verg. G. 1, 345 : at genitor circum caput omne micantes Deposuit radios, Ov. M. 2, 40.— `I.B` As in adv. B., of an incomplete circuit, *about*, *upon*, *around*, *near* : capillus sparsus, promissus, circum caput Rejectus neglegenter, Ter. Heaut. 2, 3, 49 : flexo circum cava tempora cornu, Ov. M. 7, 313; 10, 116; 11, 159: tum Salii ad cantus incensa altaria circum adsunt, Verg. A. 8, 285 : varios hic flumina circum Fundit humus flores, **on the borders of the rivulets**, id. E. 9, 40 : urgeris turbā circum te stante, Hor. S. 1, 3, 135; cf. id. C. 2, 16, 33: circum renidentes Lares, id. Epod. 2, 66; Verg. G. 2, 484; cf. Luc. 2, 557: illi indignantes Circum claustra fremunt, Verg. A. 1, 56 : oras et litora circum errantem, id. ib. 3, 75.— `I.C` Circum very freq. expresses, not a relative motion around a given central point, but an absol. circular movement, in which several objects named form separate points of a periphery, *in*, *into*, *among... around*, *to... around*, etc.: te adloquor, Quae circum vicinos vages, Plaut. Mil. 2, 5, 14 : ego Arpini volo esse pridie Cal., deinde circum villulas nostras errare, not *round about our villas*, but *in our villas around*, Cic. Att. 8, 9, 3; cf Hor. S. 1, 6, 58: tum Naevius pueros circum amicos dimittit, **to friends around**, Cic. Quint. 6, 25; Suet. Ner. 47: cum praetorem circum omnia fora sectaretur, Cic. Verr 2, 2, 70, § 169 : Apronius ducebat eos circum civitates, id. ib. 2, 3, 26, § 65: ille circum hospites cursabat, id. ib. 2, 4, 19, § 41: lenonem quondam Lentuli concursare circum tabernas, id. Cat. 4, 8, 17 : dimissis circum municipia litteris, Caes. B. C. 3, 22 : circum oram maritimam misit, ut, etc., Liv. 29, 24, 9 : legatio sub idem tempus in Asiam et circum insulas missa, id. 42, 45, 1; Suet. Aug. 64; id. Caes. 41; id. Calig. 28; 41; Hor. S. 2, 3, 281; id. Ep 1, 1, 49: et te circum omnes alias irata puellas Differet, *to* or *among all the other maidens around*, Prop. 1, 4, 21— `I.D` With the prevailing idea of neighborhood, vicinity, *in the environs of*, *in the vicinity of*, *at*, *near* : circum haec loca commorabor, Cic. Att. 3, 17, 2; Pompei ib. 8, 12, C, 1 exercitu in foro et in omnibus templis, quae circum forum sunt, conlocato, Cic. Opt. Gen. 4, 10: urbes, quae circum Capuam sunt, id. Agr. 1, 7, 20 : cum tot essent circum hastam illam, id. Phil. 2, 26, 64 Wernsd. *N. cr.* : non succurrit tibi, quamdiu circum Bactra haereas? Curt. 7, 8, 21, Tac. A. 4, 74. — `I.E` Of persons who surround one (as attendants, friends, etc.); in Gr. περι or ἀμφί τινα : paucae, quae circum illam essent, Ter. Eun. 3, 5, 33; Cic. Att. 9, 9, 4: omnium flagitiorum atque facinorum circum se tamquam stipatorum catervas habebat, Sall. C. 14, 1; cf. id. ib. 26, 4: Hectora circum, Verg. A. 6, 166.—Circum pedes for ad pedes, of servants in attendance, is rare, Cic. Verr. 2, 1, 36, § 92; v ad, I. D. 3. b.—!*? Circum is sometimes placed after its subst., Varr. L. L. 5, § 31 Müll., Lucr 1, 937; 4, 220; 6, 427; Cic. N. D. 2, 41, 105; Verg. E. 8, 12; 8, 74; 9, 40; id. A. 1, 32; 2, 515; 2, 564; 3, 75: 6, 166; 6, 329; 9, 440; Tib. 1, 1, 23; 1, 5, 51; Stat. Th. 3, 395.— `III` In composition the *m* remains unchanged before consonants; before vowels it was, acc. to Prisc. p. 567 P., and Cassiod. p. 2294 ib., written in like manner, but (except before *j* and *v*) not pronounced. Yet in the best MSS. we find the orthography circuitio, circuitus, and even circueo together with circumeo; cf. Neue, Formenl. 2, p. 736 sq. —Signif., `I...a` Acc. to II. A.: circumcido, circumcludo, circumculco, circumfluo, circumfodio, circumfundo, etc.— `I...b` Acc. to II. B.: circumcolo, circumflecto, circumjaceo, circumicio.— `I...c` Acc. to II. C.: circumcellio, circumcurso, circumduco, circumfero, circumforaneus.—In many compounds, circum has sometimes one and sometimes another signif., as in circumdo, circumeo, circumsisto, etc.; v. h. vv.—!*? With verbs compounded with circum, this preposition is never repeated before the following object; e. g. circumcursare circum aliquid and similar phrases are not found. 8124#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8123#circumactio#circumactĭo, ōnis, f. circumago. `I` Lit., *a turning around*, *revolving* (very rare): solis, Vitr. 9, 9, 15; Mart. Cap. 8, § 885.—* `II` Trop., of discourse, *a turning*, *turn*, *compass*, Gell. 17, 20, 4. 8125#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8124#circumactus1#circumactus, a, um, Part. and P. a., from circumago, q. v. `I` *fin.* 8126#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8125#circumactus2#circumactus, ūs, m. circumago, `I` *a moving* or *turning round* (post-Aug.): assiduus caeli, Sen. Q. N. 7, 2, 2; Censor. de Die Nat. 23: corporis, Plin. 8, 30, 44, § 105; 8, 50, 76, § 201: rotarum, id. 28, 9, 37, § 141. 8127#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8126#circumaggero#circum-aggĕro, no `I` *perf.*, ātum, 1, v. a., *to heap up around* (very rare): terram, Col. 5, 12, 3 : fimo radices, Plin. 19, 5, 23, § 68. 8128#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8127#circumago#circum-ăgo, ēgi, actum, 3, v. a. `I` *To drive* or *turn in a circle*, *turn round* (most freq. since the Aug. per.; not in Cic. or Quint.): impera suovetaurilia circumagi, Cato, R. R. 141, 1.—And with two acc. (on account of circum): terram fundumque meum suovetaurilia circumagi jussi, Cato, R. R. 141, § 2 : (annus) qui solstitiali circumagitur orbe, Liv. 1, 19, 6 : chamaeleonis oculos ipsos circumagi totos tradunt, Plin. 11, 37, 55, § 152.— *Act.* in mid. sense (very rare): Aegeum pelagus summotas terras hinc ad promunturium, quod Sunium vocatur, magno ambitu mollique circumagit, **rolls around**, **surrounds**, Mel. 2, 2, 8.— `I..2` *To drive around*, *produce by going around* : pinctis bobus... aratro circumagebant sulcum, Varr. L. L. 5, § 143 Müll.—Hence, `I.B` T. t., to manumit a slave *by turning him round.* since the slave, in such a case, was taken by his master with the right hand, and turned around in a circle (cf. vertigo, Casaub. Pers. 5, 75 sq., and Dict. of Antiq.); fig.: qui se illi (philosophiae) subjecit et tradidit, statim circumagitur: hoc enim ipsum philosophiae servire libertas est, Sen. Ep. 8, 6.— `I.C` Trop. `I.B.1` Of time, with *se*, or more freq. in *pass*, *to pass away*, *to be spent* (so most freq. in *temp. perf.* and in Liv.): in ipso conatu rerum circumegit se annus, Liv. 9, 18, 14 : sed prius se aestas circumegit, quam, etc., id. 23, 39, 4 : prius circumactus est annus, quam, etc., id. 6, 38, 1 : circumactis decem et octo mensibus, id. 9, 33, 3; 6, 1, 4; 26, 40, 1; 27, 30, 11; 44, 36, 1; Plin. 7, 16, 17, § 76; and in tmesis: circum tribus actis annis, Lucr. 5, 881.—In *temp. pres.* : annus, qui solstitiali circumagitur orbe, Liv. 1, 19, 6 : nobis in apparatu ipso annus circumagitur, id. 24, 8, 8.— `I.B.2` Of the vicissitudes of fortune, etc.: cum videamus tot varietates tam volubili orbe circumagi, Plin. Ep. 4, 24, 6.— `II` *To turn*, *turn about*, *wheel around* : equos frenis, Liv. 1, 14, 9; 8, 7, 10; 10, 11, 1; Curt. 3, 11, 14 sq.: collum in aversam se, Plin. 11, 47, 107, § 256 : corpora, Tac. H. 4, 29 : se ad dissonos clamores, Liv. 4, 28, 2 : circumagitur, cum venit, imago (in speculis), Lucr. 4, 316 (340): circumagente se vento, Liv. 37, 16, 4 : aciem, id. 42, 64, 5 : signa, id. 10, 36, 9; 6, 24, 7; Curt. 4, 6, 14: ut qui (milites) ultimi stabant... verti tamen et in frontem circumagi possent, id. 4, 13, 32 : se, **to turn about**, Plin. 6, 31, 36, § 199; 16, 41, 80, § 220: legiones, **to lead back**, Flor. 3, 21, 6. —Hence, prov.: circumagetur hic orbis, **the tide will turn**, Liv. 42, 42, 6; cf. ' praecipua cenationum rotunda, quae perpetuo diebus ac noctibus vice mundi circumageretur, Suet. Ner. 31.— `I.B.2` Esp., to agitate, disturb: verna (mala) stomacho inutilia sunt, alvom, vesicam circumagunt, Plin. 23, 6, 54, § 100.— `I.B` Trop. : hic paululum circumacta fortuna est, **changes**, **is changed**, Flor. 2, 2, 22 : sed unā voce, quā Quirites eos pro militibus appellarat, tam facile circumegit et flexit, Suet. Caes. 70 : quo te circumagas? **whither will you now turn?** Juv. 9, 81 : universum prope humanum genus circumegit in se, **brought over to his side**, Plin. 26, 3, 7, § 13.— `III` (Acc. to circum, II. C.) *To run* or *drive about*, *proceed from one place to another* : (milites) huc illuc clamoribus hostium circumagi, Tac. H, 3, 73 : nil opus est te Circumagi, i. e. *that you wander about with me*, * Hor. S. 1, 9, 17.— `I.B` Trop. : non pendere ex alterius vultu ac nutu, nec alieni momentis animi circumagi, Liv. 39, 5, 3 : rumoribus vulgi circumagi, id. 44, 34, 4; 26, 8, 3.— `IV` Aliquem aliquā re = circumdare, *to surround with something* : fratrem Saturnum muro, Lact. 1, 14.—Hence, circumactus, a, um, P. a., *bent around*, *curved* (perh. only in the two Plin.): in orbem circumactus, Plin. 9, 33, 52, § 102; 15, 14, 15, § 51; 16, 34, 62, § 146: sensim circumactis curvatisque litoribus, Plin. Ep. 6, 16, 12. 8129#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8128#circumambulo#circum-ambŭlo, āre, v. a., `I` *to walk around* : omnes glebas, Dig. 41, 2, 3, § 1. 8130#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8129#circumamictus#circum-ămictus, a, um, adj. amicio, `I` *enveloped*, *invested* (eccl. Lat.), Vulg. Apoc. 4, 4. 8131#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8130#circumaro#circum-ăro, āre, v. a., `I` *to plough around*, Liv. 2, 10, 12; Plin. 18, 3, 3, § 9. 8132#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8131#circumcaesura#circum-caesūra, or separate, cir-cum caesūra, ae, f., `I` *the external contour* or *outline* ( = circumscriptio), Lucr. 3, 220; 4, 645; Arn. 3, p. 107. 8133#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8132#circumcalco#circum-calco (in MSS. also cir-cumculco), āre, v. a., `I` *to tread* or *trample upon all around* : codicem, Col. 5, 6, 21; id. 5, 6, 21, § 8: terminos, Sicul. Flac. p. 6. 8134#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8133#Circumcellio#Circumcellĭo, ōnis, m. cella. `I` *A class of monks*, *who*, *without fixed abode*, *wandered about from cell to cell*, Aug. in Psa. 132.— `II` *A class of heretics*, Hier. Ep. 22, 15; Isid. Orig. 8, 5, 53. 8135#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8134#circumcidaneus#circumcīdānĕus, a, um, adj. circumcīdo, prop., `I` *of* or *from cutting* or *paring around* : mustum, **wine pressed out after the ordinary pressing**, **when the husks and stems remaining in the press had been cut around**, Cato, R. R. 23, 4; cf. Plin. 14, 20, 25, § 124 sq.; Col. 12, 36; the same, called mustum circumcisicium or circumcisitum, Varr. R. R. 1, 54, 3. 8136#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8135#circumcido#circum-cīdo, cīdi, cīsum, 3, v. a. caedo, `I` *to cut around*, *cut*, *clip*, *trim* (orig. in agriculture; syn.: amputo, reseco): ars agricolarum, quae circumcidat, amputet, erigat, etc., Cic. Fin. 5, 14, 39 : gemmam acuto scalpello circumcidito... ejusdem spatii corticem circumcidito, Col. Arb. 26, 8; 12, 36: latera scrobis, id. 5, 9, 9 : arbores ad medullam, Plin. 16, 39, 74, § 191 : aciem, Lucr. 3, 412 : caespitem gladiis, Caes. B. G. 5, 42 : ungues, Cels. 7, 26, 2 : volnus, Plin. 25, 5, 25, § 61 : genitalia (Judaeorum), **to circumcise**, Tac. H. 5, 5; cf. Petr. 102, 14; Gell. 17, 15, 7; Cels. 7, 25 *init.* — `II` Trop., *to cut off*, *shorten*, *diminish*, *abridge*, *circumscribe* (very freq. in prose; syn.: amputo, reseco, demo, aufero): testatur saepe Chrysippus, tres solas esse sententias, quae defendi possint, de finibus bonorum: circumcidit et amputat multitudinem, Cic. Ac. 2, 45, 138; so with amputo, id. de Or. 1, 15, 65; id. Fin. 1, 13, 44: sumptus circumcisi aut sublati, Liv. 32, 27, 4; so, impensam funeri, Phaedr. 4, 19, 25 : circumcisā omni negotiosā actione, Cels. 4, 25 : circumcidendum vinum est in totum annum, **to be abstained from**, id. 4, 20.—Of discourse, *to lop* or *cut off*, *to remove* : circumcisis rebus, quae non arbitror pertinere ad agriculturam, Varr. R. R. 1, 1, 11 : circumcidat, si quid redundabit, Quint. 10, 2, 28; 4, 2, 42 Spald.: (oratio) rotunda et undique circumcisa, id. 8, 5, 27; 10, 1, 104: ineptas quaestiones, Sen. Contr. 2, 11.—Hence, cir-cumcīsus, a, um, P. a., lit. *cut off around*, *cut off;* hence, `I.A` Of localities = abscisus, abruptus, *cut off from connection with the region around*, *steep*, *precipitous*, *inaccessible* : saxum, Cic. Rep. 2, 6, 11 : Henna ab omni aditu circumcisa atque directa, Cic. Verr. 2, 4, 48, § 107 : collis ex omni parte circumcisus, Caes. B. G. 7, 36. — `I.B` Trop., *abridged*, *short*, *brief* (so prob. not before the Aug. per.): quid enim tam circumcisum, tam breve, quam hominis vita longissima? Plin. Ep. 3, 7, 11.—Of discourse: circumcisae orationes et breves, Plin. Ep. 1, 20, 4; cf. supra, Quint. 8, 5, 27. — *Adv.* : circumcīsē, *briefly* : rem ante oculos ponere circumcise atque velociter, Quint. 8, 3, 81; * Suet. Rhet. 6; Macr. 5, 1. 8137#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8136#circumcingo#circum-cingo, ĕre, v. a., `I` *to enclose around*, *surround* : quā Mons Apenninus regiones Italiae Etruriaeque circumcingit, Vitr. 2, 6, 5 : eum zonā gloriae, Vulg. Ecclus. 45, 9 : PORTICVS, Inscr. Orell. 4043.—In *part. pres.*, Cels. 7, 15: telis circumcingentibus, Sil. 10, 2. 8138#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8137#circumcirca#circum-circā, adv., a strengthened circum or circa, `I` *all around* (cf. the Heb., Vulg. Ezech. 40, 5; the Gr. ἀμφὶ τερί; and our *round about* —very rare, perh. only in the foll. exs.; and acc. to Serg. ap. Don. p. 1855 P. also in Cato): ubi erat haec defossa, occoepit scalpturire ibi ungulis circumcirca, * Plaut. Aul. 3, 4, 9: coepi regiones circumcirca prospicere, Sulp. ap. Cic. Fam. 4, 5, 4; Auct. B. Hisp. 41; App. M. 11, p. 258, 23; cf. Prisc. p. 989 sq. P.; Serg. ap. Don. 1. 1.; Hand, Turs. II. p. 73. 8139#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8138#circumcirco#circumcirco, āre, v. n., = circumeo, `I` *to go round* : regiones, Amm. 31, 2, 23 Eyssenh.; dub. (al. circumcurrunt). 8140#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8139#circumcise#circumcīsē, adv., v. circumcido, `I` *P. a. fin.* 8141#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8140#circumcisicius#circumcīsicius or -tius, v. circumcidaneus. 8142#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8141#circumcisio#circumcīsĭo, ōnis, f. circumcido, `I` *a cutting around*, *circumcision*, physical and moral (only in eccl. Lat.): carnis, cordis, spiritūs, Lact. 4, 17, 1 sqq.; Tert. adv. Jud. 2; 3 et saep. 8143#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8142#circumcisorium#circumcīsōrĭum, ii, n. id., `I` *an instrument for cutting around*, Veg. Vet. 1, 26, 2; cf. id. ib. 2, 28, 31. 8144#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8143#circumcisura#circumcīsūra, ae, f. id., `I` *a cutting around* : arborum, Plin. 16, 40, 79, § 219. 8145#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8144#circumcisus#circumcīsus, a, um, v. circumcido, P. a. 8146#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8145#circumclamo#circum-clāmo, āre, v. a., `I` *to roar around*, poet. of the raging waves: ora circumclamata procellis, Sid. Carm. 2, 506. 8147#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8146#circumclaudo#circum-claudo, ĕre, 3, v. a. (postclass. collat. form of circumcludo), `I` *to shut in* : farinā circumclaudendus locus, Cael. Aur. Tard. 4, 7, 103. 8148#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8147#circumcludo#circum-clūdo, si, sum, 3, v. a. claudo, `I` *to shut in*, *enclose on every side* (in good class. prose): ne duobus circumcluderetur exercitibus, Caes. B. C. 3, 30; cf. * Suet. Tib. 20; Auct. B. Hisp. 6: cornua ab labris argento, **to surround with a rim of silver**, Caes. B. G. 6, 28 *fin.*; Plin. 18, 35, 78, § 344: SEPVLCRVM MACERIIS, Inscr. Orell. 4349.— `II` Trop. : L. Catilina consiliis, laboribus, periculis meis circumclusus ac debilitatus, **hemmed in**, Cic. Cat. 2, 7, 14 : aliquem suis praesidiis, suā diligentiā, id. ib. 1, 3, 7; Cod. Just. 6, 51, 1 pr. 8149#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8148#circumcola#circumcŏla, ae, comm. circumcolo, `I` *dwelling around* : gentes, Tert. adv. Gnost. 3 *fin.* 8150#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8149#circumcolo#circum-cŏlo, ĕre, v. a., `I` *to dwell round about* or *near* : sinum maris, Liv. 5, 33, 10 : paludem, id. 31, 41, 4; *absol.*, Dig. 43, 12, 1; cf. ib. 43, 13, 1: Amazones circumcolunt Tanain, Amm. 22, 8, 27 : insulam, id. 22, 8, 43. 8151#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8150#circumcordialis#circum-cordĭālis, e, adj., `I` *around the heart* (post-class.): calor, Tert. Anim. 43 : sanguis, id. ib. 15. 8152#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8151#circumculco#circumculco, āre, v. circumcalco. 8153#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8152#circumcumulo#circum-cŭmŭlo, āre, 1, v. a., `I` *to heap* or *pile up around* : exanimes circumcumulantur acervi, Stat. Th. 10, 655. 8154#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8153#circumcurro#circum-curro, ĕre, v. n., `I` *to run round* or *about* (not ante-Aug.), Vitr. 4, 6: circumcurrens linea, **the periphery**, Quint. 1, 10, 41.—* `II` Trop. : eam artem (rhetoricen) circumcurrentem vocaverunt. quod in omni materiā diceret, **universal**, Quint. 2, 21, 7. 8155#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8154#circumcursio#circumcursĭo, ōnis, f. circumcurro, `I` *a running around* (late Lat.), App. M. 9, p. 222, 41. 8156#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8155#circumcurso#circum-curso, āre, v. freq. a. and n., `I` *to run round about*, *to run about in*, *at*, or *near something* (ante- and post-class.; in Cic. Fam. 7, 1, 5, more recent editt. read concursare); *act.* : omnia, * Plaut. Rud. 1, 4, 4: aliquam hinc illinc, * Cat. 68, 133.— *Absol.* : hac illac, * Ter. Heaut. 3, 2, 1: atria versari et circumcursare columnae... uti pueris videantur, Lucr. 4, 400 : per omnes portas, Lact. 6, 12 (in paraphr. of Cic.). 8157#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8156#circumdatio#circumdătĭo, ōnis, f. circumdo, `I` *the putting around* : auri, Vulg. 1 Pet. 3, 3. 8158#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8157#circumdo#circum-do, dĕdi, dătum, dăre, v. a., lit. `I` *to put*, *set*, or *place around*, i. e. both *to wrap around* (e. g. a mantle). and also *to enclose* (e. g. a town with a wall; syn.: cingo, vestio, saepio, circumvallo al.), with a twofold construction (cf. Zumpt, Gr. § 418). `I` Aliquid (alicui rei), *to place something around something*, *to put*, *set around*, etc. (class. in prose and poetry). With *dat.* : aër omnibus est rebus circumdatus appositusque, Lucr. 6, 1035 : moenibus subjectos prope jam ignes circumdatosque restinximus, Cic. Cat. 3, 1, 2 : circumdare fossam latam cubiculari lecto, id. Tusc. 5, 20, 59 : satellites armatos contioni, Liv. 34, 27, 5 : hinc patre hinc Catulo lateri circumdatis, Romam rediit, i. e. **one on each side**, id. 30, 19, 9; 3, 28, 2: milites sibi, Tac. A. 13, 25 : arma umeris, Verg. A. 2, 510 : licia tibi, id. E. 8, 74 : vincula collo, Ov. M. 1, 631 : bracchia collo, id. ib. 9, 459; 9, 605; 6, 479; and in tmesis: collo dare bracchia circum, Verg. A. 6, 700 (cf. the simplex: bracchia cervici dare, Hor. C. 3, 9, 3): lectis aulaea purpura, Curt. 9, 7, 15 : cum maxime in hostiam itineri nostro circumdatam intuens, i. e. **divided**, **and part placed on each side of the way**, Liv. 40, 13, 4.— Without a *dat.* : caedere januam saxis, ligna et sarmenta circumdare ignemque subicere coeperunt, Cic. Verr. 2, 1, 27, § 69; 2, 1, 31, § 80: ignes, id. Pis. 38, 93 : custodias, id. Cat. 4, 4, 8 : armata circumdatur Romana legio, Liv. 1, 28, 3 : exercitu circumdato summā vi Cirtam irrumpere nititur, Sall. J. 25, 9 : circumdatae stationes, Tac. A. 1, 50 : murus circumdatus, Caes. B. G. 1, 38 : turris toto opere circumdedit, id. ib. 7, 72 : circumdato vallo, Curt. 3, 2, 2 : lauream (sc. capiti), Suet. Vit. 9.— *Subst.* : circumdăti, ōrum, m., *those around*, *the surrounding soldiers* : circumdatos Antonius adloquitur, Tac. H. 3, 63.—With an abl. loci: toto oppido munitiones, Hirt. B. G. 8, 34 *fin.* : equites cornibus, Liv. 33, 18, 9; and without dat., Tac. A. 14, 53.—With two *accs.* : circumdare terram radices, Cato, R. R. 114; and per tmesin, id. ib. 157.— `I.B` Trop. (most freq. in Tac.): cancelli, quos mihi ipse circumdedi, Cic. Quint. 10, 36 : nescio an majora vincula majoresque necessitates vobis quam captivis vestris fortuna circumdederit, Liv. 21, 43, 3 : egregiam famam paci circumdedit, i. e. **conferred**, **imparted**, Tac. Agr. 20; cf.: principatus inanem ei famam, id. H. 4, 11; id. Or. 37: principi ministeria, id. H. 2, 59; id. A. 14, 15.—In a Greek construction: infula virgineos circumdata comptus, **encompassing**, Lucr. 1, 88; Tac. H. 4, 45; id. A. 16, 25.— `II` Aliquem or aliquid (aliquā re), *to surround some person* or *thing* ( *with something*), *to encompass*, *enclose*, *encircle with.* `I.A` Lit. `I.B.1` In gen.: animum (deus) circumdedit corpore et vestivit extrinsecus, Cic. Univ. 6 *fin.*; cf.: aether corpore concreto circumdatus undique, Lucr. 5, 469 : portum moenibus, Nep. Them. 6, 1 : regio insulis circumdata, Cic. Fl. 12, 27 : villam statione, Tac. A. 14, 8 : suam domum spatio, id. G. 16 : collis operibus, id. A. 6, 41 : vallo castra, id. H. 4, 57 : Othonem vexillis, id. ib. 1, 36 : canibus saltus, Verg. E. 10, 57 : circumdato me bracchiis: meum collum circumplecte, Plaut. As. 3, 3, 106 : collum filo, Cat. 64, 377 : (aurum) circumdatum argento, Cic. Div. 2, 65, 134 : furvis circumdatus alis Somnus, * Tib. 2, 1, 89: ad talos stola demissa et circumdata palla, Hor. S. 1, 2, 99 : circumdedit se zonā, Suet. Vit. 16 : circumdata corpus amictu, Ov. M. 4, 313; cf. id. ib. 3, 666: tempora vittis, id. ib. 13, 643 : Sidoniam picto chlamydem circumdata limbo, Verg. A. 4, 137.— `I.B.2` Esp. of a hostile surrounding, *to surround*, *encompass*, *invest*, *besiege*, etc.: oppidum vallo et fossā, Cic. Fam. 15, 4, 10 : oppidum quinis castris, Caes. B. C. 3, 9 : cum legati... multitudine domum ejus circumdedissent, Nep. Hann. 12, 4 : vallo atque fossā moenia circumdat, Sall. J. 23, 1 : oppidum coronā, Liv. 4, 47, 5 : quos (hostes) primo Camillus vallo circumdare est adortus, id. 6, 8, 9 : fossā valloque urbem, id. 25, 22, 8 : fossā duplicique vallo circumdatā urbe, id. 28, 3, 5 : hostes exercitu toto, Curt. 3, 8, 4. — `I.B` Trop. : omni autem totam figuram mundi levitate circumdedit, Cic. Univ. 6 *init.* : exiguis quibusdam finibus oratoris munus circumdedisti, **have confined**, **circumscribed**, id. de Or. 1, 62, 264; cf.: minus octoginta annis circumdatum aevum, Vell. 1, 17, 2 : pueritiam robore, Tac. A. 12, 25 : fraude, Sil. 7, 134; cf. id. 12, 477: monstrorum novitate, Quint. Decl. 18, 1. 8159#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8158#circumdoleo#circum-dŏlĕo, ēre, v. n., `I` *to suffer* *on every side* : spiratio circumdolens; acc. to Forcellini: circum, seu undique, vel ab omni parte angens, i.e. **very painful**, Cael. Aur. Acut. 2, 14, 92. 8160#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8159#circumdolo#circum-dŏlo, āre, v. a., `I` *to hew off around*, Plin. 16, 32, 57, § 133.— `II` Trop. : qui, tamquam bonus animi faber, vitia nostra circumdolat, Ambros. in Luc. 3, 2. 8161#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8160#circumduco#circum-dūco, xi, ctum, 3, v. a. ( `I` *imper.* circumduce, Plaut. As. 1, 1, 83; id. Most. 3, 2, 159; id. Mil. 2, 2, 66), *to lead* or *draw around* (class.; esp. freq. in milit. lang.; in Cic. perh. only once). `I` Prop.: circumduce exercitum, Plaut. Mil. 2, 2, 66; cf. Liv. 1, 27, 8; 8, 13, 8: miles aliquo circumducitur, Plaut. Truc. 4, 4, 21 : quattuor cohortibus longiore itinere circumductis, Caes. B. G. 3, 26 : alas ad latus Samnitium, Liv. 10, 29, 9 : agmen per invia circa, etc., id. 21, 36, 4 : pars devio saltu circumducta, id. 41, 19, 8; cf. id. 36, 24, 8: captos Vitellii exploratores circumductos, ut robora exercitus noscerent, remittendo, Tac. H. 3, 54 : aliquem per totam civitatem, Petr. 141.— Also like the simple verb *absol.* : praeter castra hostium circumducit, **marches around**, **avoids**, Liv. 34, 14, 1 : aliquem vicatim, Suet. Calig. 35 : per coetus epulantium, id. ib. 32 : quosdam per organa hydraulica, id. Ner. 41. —With two *accs.* : eho istum, puer, circumduce hasce aedis et conclavia, Plaut. Most. 3, 2, 159 : quos Pompeius... omnia sua praesidia circumduxit atque ostentavit, Caes. B. C. 3, 61 Kraner ad loc.; cf. Verg. A. 6, 517 sq.— And in tmesis: circum in quaestus ducere Asinum, Phaedr. 4, 1, 4.— `I.B` Of things: Casilinum coloniam deduxisti, ut vexillum tolleres, ut aratrum circumduceres (as usu. in founding a new city; v. aratrum), * Cic. Phil. 2, 40, 102; cf.: oppida, quae prius erant circumducta aratro, Varr. L. L. 5, § 143 Müll.: bracchium (v. bracchium), Auct. B. Hisp. 6; Suet. Claud. 20: flumen Dubis, ut circino circumductum, paene totum oppidum cingit, Caes. B. G. 1, 38 : utro modo vero id circumductum est (of a round hole), Cels. 8, 3, 16 : litteras subicere et circumducere, i. e. **when a line is filled**, **to place the remaining letters of a word below the line**, **and draw circular marks around them**, **to indicate that they belong above**, Suet. Aug. 87 *fin.*; cf. Serv. ad Verg. A. 3, 204 and 226: umbra hominis lineis circumducta, i.e. **represented by outlines**, **sketched**, Plin. 35, 3, 5, § 15.— `II` Trop. `I.A` In conversat. language, aliquem aliqua re or *absol.*, *to deceive*, *cheat*, *impose upon* (syn.: circumvenio, decipio, fraudo, fallo): aliquem argento, Plaut. Ps. 2, 2, 39; 1, 5, 16: quadrigentis Philippis filius me et Chrusalus circumduxerunt, id. Bacch. 5, 2, 64; cf. id. ib. 2, 3, 77: quā me potes, circumduce, aufer, id. As. 1, 1, 84; id. Poen. 5, 5, 8; 5, 2, 16; id. Ps. 1, 5, 115; Dig. 42, 33, 1 al.— `I.B` Of discourse, *to use circumlocution*, *to prolong* : cum sensus unus longiore ambitu circumducitur, Quint. 9, 4, 124; cf. id. 10, 2, 17.— `I.C` In prosody, *to speak drawlingly*, *to drawl out;* only in Quint. 11, 3, 172; 12, 10, 33; 1, 5, 23 Spald. and Zumpt.— `I.D` In jurid. Lat., *to draw lines around a law*, i. e. *to cancel*, *annul*, *abrogate* (cf. cancello, II., and circumscribo, II. D.), Dig. 5, 1, 73; 40, 12, 27; 49, 1, 22. 8162#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8161#circumductio#circumductĭo, ōnis, f. circumduco. `I` *A leading* or *conducting around* : aquarum, Vitr. 8, 6, 5 sq. : sphaerae, **the circumference**, Hyg. Astr. 1, 2; of a person, Cod. Th. 4, 8, 1.— `II` Trop. * `I.A` *A cheating*, *defrauding* : argenti, Plaut. Capt. 5. — `I.B` *The expansion of a thought*, *a period*, only in Quint. 11, 3, 39; 9, 4, 118. 8163#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8162#circumductor#circumductor, ōris, m. id., `I` *one who leads about*, *converts* another, Tert. adv. Val. 10. 8164#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8163#circumductum#circumductum, i, n. circumduco, II. B.; `I` in rhet., **a period**, Quint. 9, 4, 22. 8165#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8164#circumductus1#circumductus, a, um, Part., from circumduco. 8166#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8165#circumductus2#circumductus, ūs, m. circumduco. `I` *The circumference of a figure*, Quint. 1, 10, 43.—* `II` *Motion in a circle*, *a revolution* : orbium, Macr. Somn. Scip. 2, 1, 5. 8167#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8166#circumeo#circŭm-ĕo or circŭĕŏ (v. circum, III.; Neue, Formenl. 2, p. 736 sq.), īvi or ii, circuĭtum, īre ( `I` *inf. pass.* circumirier, Plaut. Curc. 3, 81), v. n. and *a.* `I` Prop., *to go around*, *travel* or *march around*, etc. (class.): sparsis Medea capillis Bacchantum ritu flagrantes circuit aras, Ov. M. 7, 258: per hortum circuit, **makes a circuit**, Plaut. As. 3, 3, 152; cf. Nep. Eum. 9, 2: si rectum limitem rupti torrentibus pontes inciderint, circumire cogemur, Quint. 2, 13, 16 : an quasi mare omnes circumimus insulas? i. e. *from one to another* (cf. circum, II. C.), Plaut. Men. 2, 1, 6: alvearia, Col. 9, 9 : fines equis, id. 1, 3 : praedia, Cic. Caecin. 32, 94 : haec una opera circuit per familias, Plaut. Truc. 2, 4, 53 : qui imperavit ei, ut omnes fores aedificii circumiret, Nep. Hann. 12, 4 : urbem, Liv. 23, 25, 2 : Marcio et Atilio Epirus, Aetolia et Thessalia circumeundae assignantur... Lentuli circumeuntes Peloponnesi oppida, etc., id. 42, 37, 3 and 7: haud ignarus erat circuitam ab Romanis eam (Hispaniam) legatis, id. 21, 22, 1 : Civilis avia Belgarum circumibat, Tac. H. 4, 70 : manibus nexis trunci modum, **to surround**, Ov. M. 8, 748 : non potuere uno anno circumirier, Plaut. Curc. 3, 81 : proximis insulis circuitis, Suet. Aug. 98 : equites circumitis hostium castris Crasso renuntiaverunt, Caes. B. G. 3, 25 : circuitis templis, Suet. Ner. 19 al. : at pater omnipotens ingentia moenia caeli Circuit, Ov. M. 2, 402 : circueunt unum Phineus et mille secuti Phinea, **surround**, id. ib. 5, 157 (cf. circum, II. E.): Leucada continuam veteres habuere coloni; nunc freta circumeunt, **flow around it**, id. ib. 15, 290 : more lupi oves, id. P. 1, 2, 20 : metam ferventi rotā, **avoids**, id. A. A. 3, 396.— `I.B` Esp. `I.B.1` *To surround*, *encircle*, *enclose*, *encompass.* Esp. in milit. lang.: totam urbem muro turribusque circumiri posse, Caes. B. C. 2, 16 : aciem, sinistrum cornu, id. ib. 3, 93 sq.: multitudine circumiri, Nep. Them. 3, 2; id. Dat. 7, 3; Liv. 41, 26, 4; Gall. ap. Cic. Fam. 10, 30, 4: ab iisdem acies Pompeiana a sinistrā parte erat circumita, Caes. B. C. 3, 94.— In gen., *absol.* : quae circumibit linea, ejusdem spatii erit, cujus ea quae centum continet, Quint. 1, 10, 44.—With *acc.* : extremas oleis pacalibus oras (Pallas), Ov. M. 6, 101 : cujus non hederae circumiere caput, Prop. 2 (3), 5, 26. — `I.B.2` *To go from one to another*, *soliciting*, *canvassing*, *admonishing*, etc., qs. *to go the rounds* (stronger than ambire, which signif. to go to this one and that; most freq. after the Aug. per.; in Cic. perh. only once, in his epistt.): itaque prenso amicos, supplico, ambio domos stationesque circumeo, Plin. Ep. 2, 9, 5 : (Antonium) circumire veteranos, ut acta Caesaris sancirent, Cic. Att. 14, 21, 2; Cael. ap. Cic. Fam. 8, 11, 2: Quinctilius circumire aciem Curionis atque obsecrare milites coepit, Caes. B. C. 2, 28 : sed ipse Romulus circumibat docebatque, Liv. 1, 9, 14; 1, 47, 7; 3, 47, 2: ille Persarum tabernacula circumire, hortari, Curt. 5, 9, 17; Tac. A. 2, 29; Plin. Pan. 69, 2; Suet. Aug. 56; id. Tib. 11: rex agmen circuibat pedes, Curt. 7, 3, 17; cf.: cui orbem terrarum circumire non erit longum meā causā, Plin. Ep. 7, 16, 4; 2, 9, 5.— `II` Trop. `I.A` *To surround*, *enclose* : totius belli fluctibus circumiri, Cic. Phil. 18, 9, 20 : ne superante numero et peritiā locorum circumiretur, Tac. Agr. 25 *fin.*; Stat. S. 4, 4, 26.— `I.B` Like our *circumvent*, *to deceive*, *impose upon*, *cheat*, Plaut. Ps. 3, 2, 109: facinus indignum, Sic circumiri, Ter. Phorm. 4, 3, 9 : puerum arte dolosā, Mart. 8, 59, 14.— `I.C` Of discourse, *to express by circumlocution* (postAug.): res plurimae carent appellationibus, ut eas necesse sit transferre aut circumire, Quint. 12, 10, 34; 8, prooem. § 24 Spald.; 8, 2, 17: Vespasiani nomen suspensi et vitabundi circumibant, **went around**, **avoided mentioning it**, Tac. H. 3, 37. 8168#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8167#circumequito#circŭm-ĕquĭto, āre, v. a., `I` *to ride round* : moenia, Liv. 10, 34, 7. 8169#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8168#circumerro#circŭm-erro, āre, v. n., `I` *to wander round*, *stroll about* : neque turba lateri circumerrat, Sen. Contr. 2, 9, 7 : tempora (of the revolution of Saturn in his orbit), *to pass through*, App. de Mundo, p. 71, 11. 8170#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8169#circumfarcio#circum-farcĭo, no `I` *perf.*, fartus, 4, v. a., *to fill up all around*, *to stuff*, Plin. 17, 13, 21, § 98. 8171#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8170#circumferentia#circumfĕrentĭa, ae, f. circumfero, `I` *a circumference* (post-class.): sedilium, App. Flor. 18, p. 359; Mart. Cap. 8, § 817; Front. Expos. Form. p. 33 Goes. 8172#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8171#circumfero#circum-fĕro, tŭli, lātum, ferre, `I` *v. a. to bear round*, or, in gen., *to move* or *carry* *round* or *about* (class. in prose and poetry). `I` Prop.: age circumfer mulsum, **pass around**, Plaut. Pers. 5, 2, 45 : satiatis vino ciboque poculum... circumferetur, Liv. 26, 13, 18 : circumferri vinum largius jubet, Curt. 7, 4, 7 : hisce (poculis) etiam nunc in publico convivio potio circumfertur, Varr. L. L. 5, § 122 Müll.: sanguinem in pateris, Sall. C. 22, 1; Flor. 4, 1, 4 Duker: circa ea omnia templa Philippum infestos circumtulisse ignes, Liv. 31, 30, 7 : reliquias cenae, Suet. Galb. 22 : lyram in conviviis, Quint. 1, 10, 19 : codicem, Cic. Verr. 2, 2, 42, § 104 : filium suis manibus, Quint. 2, 15, 8 : diuque arma circumferens alia tela clipeo excipiebat, corpore alia vitabat, Curt. 6, 1, 4 : ter heros Immanem circumfert tegmine silvam, Verg. A. 10, 887 : pavimenta in expeditionibus, Suet. Caes. 46 : ubique pellem vituli marini, id. Aug. 90.—Of books carried about for sale, Quint. 2, 13, 15; 2, 15, 4 al.: huc atque huc acies circumtulit, Verg. A. 12, 558; cf. oculos, **to cast around**, Ov. M. 6, 169; 15, 674; Liv. 2, 10, 8; 5, 41, 4; Curt. 6, 11, 36; Val. Max. 7, 2, ext. 2: vultus, Ov. M. 3, 241; Suet. Caes. 85.—Mid.: sol ut circumferatur, **revolve**, Cic. de Or. 3, 45, 178; cf.: linea circumferens, *the circumference*, Gromat. Vet. 5, 10: nec mirari hominem mercede conductum... ad nutum licentium circumferri, Curt. 5, 12, 2.— `II` Trop. (mostly in the poets and histt.), *to spread around* : bellum, Liv. 9, 41, 6; 9, 45, 17; 10, 17, 2; 28, 3, 1; Tac. A. 13, 37 (for which: spargere bellum, id. ib. 3, 21): belli umbram, Sil. 15, 316 : et circumferentem arma Scipionem omnibus finitimis raptim perdomitis ipsam Carthaginem repente adgressurum credebant, Liv. 30, 9, 3; Flor. 1, pr. 2; 3, 12, 1: signa, id. 3, 5, 29 : incendia et caedes et terrorem, Tac. A. 2, 52; cf.: terrorem nominis sui late, Flor. 2, 2, 21 : Caesar circumferens terrarum orbi praesentia pacis suae bona, Vell. 2, 92, 2; Plin. Pan. 7, 5.— `I.B` Of a narrative or discourse, *to publish abroad*, *proclaim*, *divulge*, *disseminate among the people*, *report* (prob. nct ante-Aug.): ut circumferetur M. Philippi factum atque dictum, Col. 8, 16, 3; Plin. Ep. 3, 11, 1; 6, 8, 2: illud quidem ingens fama, haec nulla circumfert, id. ib. 3, 16, 13.—With acc. and *inf.* : novi aliquam, quae se circumferat esse Corinnam, Ov. Am. 2, 17, 29. —Hence, of writings: circumferri, **to be widely circulated**, Quint. 2, 13, 15; 2, 15, 4. — `I.C` In the lang. of religion, *to lustrate*, *purify any one by carrying around him consecrated objects* (torches, offerings, etc.) = lustrare, purgare: quaeso quin tu istanc jubes Pro cerritā circumferri? Plaut. Am. 2, 2, 144 : aliquem pro larvato, id. Fragm. ap. Serv. ad Verg. A. 6, 229: tum ferto omnia sum circumlatus, Lucil. ap. Non. p. 261, 27: idem ter socios purā circumtulit undā, *carried around pure water*, i. e. *for purification* ( poet. constr. for undam circum socios), Verg. A. 6, 229 Serv. and Wagn.; Veg. 3, 74.—* `I.D` In rhetoric: oratio deducta et circumlata, **expanded**, **drawn out into periods**, Quint. 4, 1, 60 Spald. 8173#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8172#circumfigo#circum-fīgo, ĕre, v. a., `I` *to fix* or *fasten round* (very rare): columellam cuneis, Cato, R. R. 20, 1 : duo scelesti circumfiguntur Christo, Tert. adv. Marc. 4, 42. 8174#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8173#circumfingo#circum-fingo, ĕre, v. a., `I` *to form around* : carnem alicui, Tert. Anim. 23. 8175#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8174#circumfinio#circum-fīnĭo, īre, v. a., `I` *to complete a circle*, *to bring to an end* : annum, Sol. 3. 8176#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8175#circumfirmo#circum-fīrmo, āre, v. a., `I` *to fasten round* : vitem, Col. 4, 17, 7. 8177#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8176#circumflagro#circum-flagro, āre, v. n., `I` *to blaze* or *scorch all around* : per immensum circumflagrantibus Austris, Avien. Arat. 274. 8178#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8177#circumflecto#circum-flecto, xi, xum, 3, v. a., `I` *to bend* or *turn about* (Verg. and post-class. writers); prop. of the charioteer in the circus; hence, transf.' longos cursus, Verg. A. 5, 131; 3, 430.— `II` Trop. : circumflexa saecula, **returning upon themselves**, Claud. VI. Cons. Hon. 391 : anceps labyrinthus et error circumflexus, **full of windings and turnings**, Prud. Apoth. 71.— `I.B` In later gram. t. t., *to mark with a circumflex*, *to pronounce as long* (in Quint., instead of it, circumducere, q. v.): penultimam, Gell. 4, 7, 2 : syllaba circumflexa, id. 4, 7, 2, § 4; Diom. p. 425 P.; Prisc. p. 1287 ib. et saep.— *Adv.* : circum-flexē, *with a circumflex* : promere ( = pronuntiare) syllabam, Gell. 4, 7, 4 : enuntiare syllabam, Porphyr. ad Hor. C. 4, 9, 1; id. ad Hor. S. 1, 1, 1. 8179#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8178#circumflexe#circumflexē, adv., v. circumflecto `I` *fin.* 8180#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8179#circumflexibilis#circumflexĭbĭlis, e, adj. circumflecto, `I` *provided with a circumflex accent* (late Lat.), Excerpt. ex Macr. Diff. p. 235 Jan. 8181#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8180#circumflexio#circumflexĭo, ōnis, f. id., `I` *a bending* or *winding round* : obliqua circuli, Macr. Somn. Scip. 1, 12, 1. 8182#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8181#circumflexus1#circumflexus, a, um, Part., from circumflecto. 8183#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8182#circumflexus2#circumflexus, ūs, m. circumflecto, `I` *a bending round*, *a vault*, *arch* : mundi, Plin. 2, 1, 1, § 1 : caeli, id. 6, 34, 39, § 212.— `II` *A winding*, *circuit* : qui (Tanais) per sinuosos labitur circumflexus, Amm. 22, 8, 27. 8184#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8183#circumflo#circum -flo, āre, v. n., `I` *to blow round about;* of the wind (very rare; in the class. per. only in the foll. exs.): circumflantibus Austris, Stat. Th. 11, 42.— `II` Trop. : ab omnibus ventis invidiae circumflari, *to be assailed by every blast. of envy*, * Cic. Verr. 2, 3, 41, § 98. 8185#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8184#circumfluo#circum-flŭo, xi, 3, v. n. and `I` *a.*, *to flow round* (class. in prose and poetry). *Neutr.* : in poculis repletis circumfluere quod supersit, **flows over all around**, Plin. 2, 65, 68, § 163; cf. Curt. 8, 8, 12.— *Act.* : utrumque latus circumfluit aequoris unda, Ov. M. 13, 779 : Cariam circumfluunt Maeander et Orsinus, Plin. 5, 29, 29, § 108; cf.: cum aliae aquae subterfluant terras, aliae circumfluant, Sen. Q. N. 3, 30, 4; Dig. 41, 1, 30, § 2; Ov. M. 3, 74: cum (oceanus) omnis terras circumfluat, Gell. 12, 13, 20 : Smyrna, quam circumfluit Meles fluvius, Mart. Cap. 6, § 686; Sen. Suas. 1, 4; 2, 5.— `II` Trop. `I.A` In gen., *to flock around*, *encompass*, *surround* : mulos circumfluxisse (lupum) et ungulis caedendo eum occidisse, Varr. R. R. 2, 9, 2 : circumfluxit nos cervorum, aprorum, etc., multitudo, id. ib. 3, 13, 3; cf. robora (dracones), Luc. 3, 421.— `I.B` *To be present* or *exist in rich abundance*, *to abound*, *overflow* : circumfluentibus undique eloquentiae copiis, * Quint. 12, 10, 78: circumfluentibus quietae felicitatis insignibus, Just. 18, 7, 10.—Also with *acc. pers.* : secundis rebus, quae circumfluunt vos, insanire coepistis, Curt. 10, 2, 2.— `I.C` Circumfluere aliquā re, like abundare, *to overflow with*, *to have an abundance*, *to be rich in* : omnibus copiis, atque in omnium rerum abundantiā vivere, Cic. Lael. 15, 52 : circumfluens gloriā, id. Att. 2, 21, 3 : Catilina circumfluens Arretinorum exercitu, id. Mur. 24, 49.—Also *absol.* : circumfluere atque abundare, Cic. Verr. 2, 3, 4, § 9 : insatiabilis avaritiae est, adhuc inplere velle, quod jam circumfluit, Curt. 8, 8, 12.—Of too great copiousness of diction: nec redundans, nec circumfluens oratio, **too copious**, Cic. Brut. 55, 203. 8186#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8185#circumfluus#circumflŭus, a, um, adj. circumfluo ( poet. or in post-Aug. prose). `I` *Act.*, *flowing around*, *circumfluent* : umor, Ov. M. 1, 30 : amnis, id. ib. 15, 739 : mare, Plin. 2, 66, 66, § 166.—More freq., `II` *Pass.*, *flowed around*, *surrounded with water* : insula, Ov. M. 15, 624 : tellus Hadriaco ponto, Luc. 4, 407 : Carthago pelago, Sil. 15, 220 : urbs Ponto, Val. Fl. 5, 442 : campi Euphrate et Tigre, * Tac. A. 6, 37: omnis circumfluo ambitu Pontus est, Amm. 22, 8, 46.— `I.B` In gen., *surrounded*, *encircled* : chlamys limbo Maeonio, Stat. Th. 6, 540 : genitrix gemmis, Claud. IV. Cons. Hon. 138.—Fig.: mens luxu, Claud. Cons. Prob. et Olybr. 40. 8187#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8186#circumfodio#circum -fŏdĭo, no `I` *perf.*, fossum, ĕre ( *inf. pass.* : circumfodiri, Col. 5, 9, 12; cf. fodio), v. n. and *a.*, *to dig around something*, *dig about* (agricultural t. t.). *Neutr.*, Cato, R. R. 161. 4.— *Act.* : truncum, Col. 5, 6, 17 : platanos, Sen. Ep 12, 2 : arbores, Plin. 17, 26, 39, § 248 : plantas, Pall. Febr. 20, 2.— *Inf. pass.* : circumfodi, Pall. Mart. 10, 19.— *Part. perf. pass.* : circumfosso stipite, Plin. 17, 27, 43, § 252. 8188#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8187#circumforaneus#circum -fŏrānĕus, a, um, adj. forum. * `I` *Of* or *around the forum* or *market-place* : aes, *debts due in the forum* (because the bankers' shops were at the forum), Cic. Att. 2, 1, 11.—More freq., `II` *Strolling about from market to market*, *that attends markets* : pharmacopola, Cic. Clu. 14, 40 : lanista, * Suet. Vit. 12: medicabulum, App. M. 9, p. 218, 41.— `I.B` In gen., *that is carried about*, *ambulatory*, *movable* : domus, App. M. 4, p. 148, 29: hostiae, *which are carried about for expiation* (cf. circumfero, II. C.), App. M. 3, p. 130, 5. 8189#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8188#circumforatus#circum -fŏrātus, a, um, Part. [foro], `I` *bored* or *pierced round* ' stipes, Plin. 17, 27, 43, § 252. 8190#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8189#circumfossor#circumfossor, ōris, m. circumfodio, `I` *one who digs around something*, Plin. 17, 24, 37, § 227. 8191#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8190#circumfossura#circumfossūra, ae, f. id., `I` *a digging round*, Plin. 17, 26, 39, § 247. 8192#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8191#circumfractus#circum-fractus, a, um, Part. [frango], `I` *broken off around* : turbo, *broken around* (sc. scopulos), Amm. 22, 8, 15: colles, **precipitous**, id. 29, 4, 5. 8193#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8192#circumfremo#circum -frĕmo, ĕre, v. n. and `I` *a.*, *to make a noise around something* (post-Aug. and rare): nidos, of birds, Sen. Cons. ad Marc. 7, 2; Prud. Cath. 479. 8194#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8193#circumfrico#circum -frĭco, āre, v. a., `I` *to rub around*, *to scour*, Cato, R. R. 26. 8195#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8194#circumfulcio#circum-fulcĭo, īre, v. a., `I` *to support*, *hold up around* : togam, Tert. Pall. 5. 8196#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8195#circumfulgeo#circum -fulgĕo, ēre, v. n., `I` *to shine around*, Plin. 2, 37, 37, § 101. 8197#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8196#circumfundo#circum-fundo, fūdi, fūsum, 3, v. a., lit. `I` *to pour out around*, i.e. as in circumdo, either with the acc. of that which is poured, *to pour around;* or, with the acc. of that around which something is poured, *to surround with a liquid* (class. in prose and poetry). `I` Lit. `I.A` With acc. of the liquid poured (with or without dat. of the object around which): amurcam ad oleam circumfundito, Cato, R. R. 93 : Tigris urbi circumfunditur, **surrounds**, **flows round the town**, Plin. 6, 27, 31, § 132.— More freq. in *part. perf. pass.* : mare circumfusum urbi, **the sea flowing around the town**, Liv. 30, 9, 12 : gens circumfusis invia fluminibus, Ov. F. 5, 582 : circumfusus nobis spiritus, Quint. 12, 11, 13 : nec circumfuso pendebat in aëre tellus, **circumambient**, Ov. M. 1, 12; imitated by Tib. 4, 1, 151.— Reflex.: circumfudit se repente nubes, Lact. 4, 21, 1.—Once mid.: cum fervet (lac), ne circumfundatur, etc., *pour itself out around*, i. e. *run over*, Plin. 28, 9, 33, § 126; cf.: circumfusa nubes, Verg. A. 1, 586.— `I.B` With acc. of the object around which, etc., with or without abl. of the fluid: (mortuum) cerā circumfuderunt, Nep. Ages. 8, 7 : terram crassissimus circumfundit aër, **encompasses**, **envelops**, Cic. N. D. 2, 6, 17 : terra circumfusa illo mari, quem oceanum appellatis, id. Rep. 6, 20, 21 : et multo nebulae circum dea fudit amictu (tmesis), Verg. A. 1, 412 : quas circumfuderat atra tempestas, Sil. 7, 723.— `II` Transf. to objects that do not flow, esp. if there is a great multitude, as it were, heaped upon a thing. `I.A` (Acc. to I. 1.) Mid., *to press upon*, *crowd around*, *embrace closely*, *cling to* (freq. in the histt.): circumfunduntur ex reliquis hostes partibus, Caes. B. G. 6, 37; 7, 28; id. B. C. 3. 63: equites infestis cuspidibus circumfunduntur, Liv. 10, 36, 9; 25, 34, 9; 27, 19, 3; 44, 23, 8: (Nymphae) circumfusae Dianam Corporibus texere suis, **surrounding**, Ov. M. 3, 180 : multitudo circumfusa, Caes. B. G. 6, 34; Liv. 2, 28, 6; 4, 46, 6; Curt. 8, 14, 31; Quint. 4, 2, 37.—With the dat. of that upon which a multitude presses: circumfundebantur obviis sciscitantes, Liv. 22, 7, 11; 22, 14, 15; 26, 27, 10; 29, 34, 14 al.: circumfusa turba lateri meo, id. 6, 15, 9 : ut lateribus circumfundi posset equitatus. Curt. 3, 9, 12. —With acc. (depending on circum): Pacidiussuos equites exporrigere coepit... uthaberent facultatem turmas Julianas circumfundi, *to surround*, *encompass them*, Auct. B. Afr. 78 Oud. *N. cr.* — Poet. also of a single person: et nunc hac juveni, nunc circumfunditur illac, i. e. *clings to*, or *closely embraces him*, Ov. M. 4, 360; 14, 354; cf. with *acc.* : hunc (sc. Mavortem), tu, diva, tuo recubantem corpore sancto circumfusa super, Lucr. 1, 40.— So once in the active voice, *absol.* : circumfudit eques, Tac. A. 3, 46.— `I.A.2` Trop. : undique circumfusae molestiae, Cic. Tusc. 5, 41, 121 : non est tantum ab hostibus aetati nostrae periculum, quantum ab circumfusis undique voluptatibus, Liv 30, 14, 6: circumfuso nitore, Quint. 4, 1, 59.— `I.B` (Acc. to I. 2.) *To enclose*, *environ*, *surround*, *overwhelm* : circumfusus publicorum praesidiorum copiis, Cic. Mil. 26, 71 : praefectum castrorum circumfundunt, Tac. A. 12, 38; so id. H. 2, 19; 4, 20; id. A. 13, 40; Plin. 5, 12, 13, § 67; Sil. 7, 306: circumfusus hostium concursu, Nep. Chabr. 4, 2 : M. Catonem vidi in bibliothecā sedentem, multis circumfusum Stoicorum libris, Cic. Fin. 3, 2, 7; Quint. 9, 4, 91, Curt. 3, 11, 4: amplexibus alicujus, Vell. 2, 123, 3 : X. milia Bojorum alio latere quam exspectabatur missis legionibus circumfudit, Front. 1, 2, 7.— `I.A.2` Trop. : cum has terras incolentes circumfusi erant caligine, Cic. Tusc. 1, 19, 45 : latent ista omnia crassis occultata et circumfusa tenebris, id. Ac. 2, 39, 122 : ut, quantā luce ea circumfusa sunt, possint agnoscere, id. ib. 2, 15, 46 : eos stultitiā obruit, tenebris circumfundit, Lact. 3, 29, 14 : circumfundit, aliquem multo splendore, Sen. Tranq. 1, 9. 8198#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8197#circumfusio#circumfūsĭo, ōnis, f. circumfundo, `I` *a pouring around* (post-class.) spiritus ignei, Firm. Math. 1, 4: Oceani, id. ib. praef. 8199#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8198#circumfusus#circumfūsus, a, um, Part., from circumfundo. 8200#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8199#circumgarriens#circum -garrĭens, entis, Part. [garrio], `I` *blabbing* or *babbling about.* falsiloquia, Claud Mam. Stat. An. 2, 9. 8201#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8200#circumgelo#circum-gĕlo, āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to freeze all around* corpus, Tert. Anim. 23: cortex circumgelatus, Plin. 13, 22, 40, § 120. 8202#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8201#circumgemo#circum-gĕmo, ĕre, v. n., `I` *to roar around something* : circumgemit ursus ovile, Hor. Epod. 16, 51. 8203#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8202#circumgesto#circum-gesto, āre, v. freq. a., `I` *to bear* or *carry around* ' epistulam, * Cic. Q. Fr. 1, 2, 2, § 6; deam, App. M. 8, 213, 37. 8204#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8203#circumglobatus#circum-glŏbātus, a, um, Part. [globo], `I` *rolled together*, *conglobated* : animalia escae circumglobata, **small insects**, Plin. 9, 47, 71, § 154. 8205#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8204#circumgredior#circum-grĕdĭor, gressus, grĕdi, `I` *v dep* [gradior], *to go* or *walk around*, *travel about* (esp. in a hostile manner; post-Aug., several times in Tac, elsewhere rare). *Absol.*, Tac. A. 1, 64; 2, 17; 12, 28.— With *acc.* : exercitum, * Sall. H. 4, 61, 21 Dietsch: terga, Tac. A. 2, 25 ' Syriam, Aur Vict. Caes. 21' lacunam, Amm. 16, 12, 59. 8206#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8205#circumgressus1#circumgressus, a, um, Part., from circumgredior 8207#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8206#circumgressus2#circumgressus, ūs, m. circumgredior (perh. only in Amm.). * `I` Abstr., *a going about* ' rapidi, Amm. 22, 2, 3.— * `II` Concr., *the compass*, *circuit of a thing* ' amplissimi palus Maeotis, Amm. 22, 8, 30. 8208#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8207#circumhabitator#circumhăbĭtātor = περίοικος, Gloss. Cyrill p. 577, 4. 8209#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8208#circumhisco#circum-hisco, ĕre, `I` *v. n*, *to stare about with open mouth*, Arn. 5, p 175 dub. (al. circumsciscere) 8210#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8209#circumhumatus#circum -hŭmātus, a, um, `I` *Part* [humo], *buried around* : corpora, Amm 22, 12, 8. 8211#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8210#circumicio#circum-ĭcĭo or circum-jĭcĭo (access. form circum-jăcĭo, Liv 33, 18, 17, where more recent editt. read circumagere), jēci, jectum, 3, v. a. `I` *To cast*, *throw*, or *place around* (in good class. prose)' amic tum, Varr. L. L. 5, § 132: vallum, Liv 35, 4, 6: fossam quoque et alia munimenta verticibus iis... circumjecere, id. 38, 19, 5 : pars urbis, cui brevior orbis munitionis circumjectus erat, id. 36, 9, 12 miles moenibus Cremonensium castra sua, castris vallum circumjecerat, Tac H. 3, 26 vehicula, id. A. 14, 37' multitudinem hominum totis moenibus, Caes. B. G. 2, 6 equites levisque armaturae quod erat cornibus circumjectum, Liv. 33, 18, 11 custodes, Tac. A. 6, 19 al.—In *pass.* with acc. (depending on circum): quod anguis vectem circumjectus fuisset, **had wound itself around**, Cic. Div. 2, 28, 62.—Hence, circumjec-tus, a, um, of localities, *lying around*, *surrounding* ' aedificia muris, Liv. 9, 28, 5: silvae itineri, id. 35, 30, 6 : moenia regiae, Tac. H. 5, 11 *fin.* — *Absol.* : lucus, Liv 31, 24, 17: silvae, Suet. Aug. 100 : campi, Curt. 3, 1, 3 : nemora, id. 3, 10, 2 oppida, Tac. A. 4, 27: nationes, id. ib. 6, 31; 12, 31: civitates, id. H. 3, 43 *fin..* tecta, id A 15, 37.— Subst. ' circumjecta, ōrum, n. (sc. loca), *the neighborhood* : vagi circumjecta populabantur, Tac. A. 1, 21.— Trop., of discourse (cf. circumjaceo, II.): circumjectae orationis copia, *standing by*, * Quint. 4, 2, 117.— `II` Aliquid aliquā re, *to encompass* or *environ*, *to surround* : extremitatem caeli rotundo ambitu, Cic. Univ. 8, 23: planities saltibus circumjecta, **surrounded**, Tac. A. 2, 11. 8212#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8211#circuminicio#circŭm-īnĭcĭo, ĕre, v. a., `I` *to throw up all around*, = circumicio: vallum, Liv. 25, 36, 5. 8213#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8212#circuminvolvo#circŭm-involvo, ĕre, v. a., `I` *to involve all around*, *to enclose*, *envelop* : singula puncta, Vitr. 10, 11 (al. circumvolvo). 8214#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8213#circumitio#circŭmĭtĭo, v. circuitio. 8215#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8214#circumitus#circŭmĭtus, v. circuitus. 8216#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8215#circumjaceo#circum-jăcĕo, ĕre, v. n., `I` *to lie round about*, *border upon* (rare; not in Cic.). *Absol.*, * Cael. ap. Quint. 4, 2, 123: populi circumjacentes, **surrounding**, Tac. A. 2, 72. — With *dat.* : Lycaonia et Phrygia circumjacent Europae, Liv. 37, 54, 11 : capiti et collo, App. de Deo Socr. p. 54, 33.—* `II` Trop., in rhet.: circumjăcentĭa, ĭum, n., *the context*, Qumt. 9, 4, 29. 8217#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8216#circumjacio#circumjăcĭo, v circumicio `I` *init.* 8218#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8217#circumjectio#circumjectĭo, ōnis, f. circumicio. `I` *A throwing around*, *casting about* (postclass.) manuum, Cael. Aur Acut. 1, 2, 31. —* `II` *A putting on clothing*, *dressing* : corporis, Arn. 2, p 73 8219#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8218#circumjectus1#circumjectus, a, um, Part., from circumicio 8220#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8219#circumjectus2#circumjectus, ūs, m. circumicio, `I` *a casting around*, *a surrounding*, *encompassing* (rare but class.): (aether) qui terram tenero circumjectu amplectitur, *with soft embrace*, Cic. poet N. D. 2, 25, 65 (as transl. from Euripides Καὶ γῆν πέριξ ἔχονθ ὑγραῖς ἐν ἀγκάλαις)' arduus, id. Rep. 2, 6, 11' rudi parietum circumjectu vox devoratur, Plin 11, 51, 112, § 270.— `II` Meton (abstr pro concr), *that which is thrown around one*, *as clothing*, *dress*, Varr. L. L. 5, § 132 Müll., p 37 Bip., Tert. Pall. 5. 8221#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8220#circumlabens#circum-lābens (better circum lā-bens), `I` *P a.*, *gliding around*, Luc. 6, 484. 8222#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8221#circumlambo#circum-lambo, ĕre, v. a., `I` *to lick around* ora, Plin. 11, 37, 65, § 171 8223#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8222#circumlaqueo#circum-lăquĕo, āre, v. a., `I` *to wind around*, in tmesis cassem, Grat. Cyn 29. 8224#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8223#circumlaticius#circumlātĭcĭus or -tĭus, a, um, adj. circumlatus, `I` *that may be carried around*, *portable* carcer, Sid. Ep 2, 2 *fin.* 8225#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8224#circumlatio#circumlātĭo, ōnis, `I` *f* [id.], *a carrying around* (post-class.): arcae, Tert adv Marc. 4, 12; victimae, Serv ad Verg. A. 6, 229. 8226#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8225#circumlator#circumlātor, ōris, m. id., `I` *one who carries about* (post-class.), Tert. adv Marc. 1, 19; 1, 21 *fin* 8227#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8226#circumlatro#circum-lā^tro, āre, v. a. `I` Prop., *to bark around* hominem, Sen. Cons. ad Marc. 22, 3 leonem, Amm 22, 16, 16.— `I.B` Meton., of the sea (post-class.): totum hoc circumlatrat aestus, **roars around**, Avien. Perieg 48.— `II` Trop., in *pass.* : domus circumlatratur injuriis, Symm. Ep. 8, 17 aliquem frustra occultis injuriis, Amm. 22, 12, 14: eum circumlatrantes philosophi, Lact. 2, 8, 50 : circumlatrantes haeretici, Aug Ep 136. 8228#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8227#circumlatus#circumlātus, a, um, Part., from circumfero 8229#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8228#circumlavo#circum-lăvo, āre and ĕre, `I` *v a.*, lit. *to wash around*, hence, of waters, *to overflow all around* (only in the foll. exs.): Aegyptus, quam Nilus circumlavat, Hyg. Fab 275 : insula superjactis fluctibus circumlavitur, Sall. ap Non. p. 504, 1 ( id. H. 2, 83 Dietsch). 8230#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8229#circumlevo#circum-lĕvo, āre, `I` *v a.*, *to raise up all around* tegmina, Cael Aur Acut. 2, 37, 194. 8231#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8230#circumligo#circum-lĭgo, āvi, ātum, 1, v. a. `I` Aliquid alicui rei, *to bind something to something* ' natam mediae circumligat hastae, * Verg. A. 11, 555' spongias hydropicis, Plin 31, 11, 47, § 128.—More freq., `II` Aliquid aliquā re, *to bind something with something*, *to encompass*, *surround* : stirpem salice, Cato, R. R. 40, 2 : ferrum stuppā, Liv 21, 8, 10: totas (radices) caespite, Plin. 17, 11, 16, § 86 ' Roscius circumligatus angui, * Cic. Div. 2, 31, 66; Plin. 28, 2, 5, § 29. —More generally: globum undis, **to surround**, Sil. 14, 347 : aliquem umbrā, Stat. Th. 8, 675. 8232#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8231#circumlino#circum-lĭno, lĭtum, 3 ( `I` *perf.* late Lat. circumlinisti, Vulg. Ezech. 23, 40), v. a. (access. form circumlĭnĭo, īre; cf. lino; so, circumliniunt, Quint. 12, 9, 8 Spald. *N. er.* : circumliniri, id. 1, 11, 6 : circumliniendus, Col. 6, 16, 3; 6, 17, 9). `I` Aliquid alicui, *to smear*, *stick*, or *spread all over*, *to besmear* : vulneribus aliquid circumlinitur, Plin. 22, 23, 49, § 103 : Galbanum ramis ellebori circumlitum, id. 24, 5, 13, § 22 : ciroumlita taedis sulfura, Ov. M. 3, 373.—Far more freq., `II` Aliquid aliquā re, *to besmear something all over with something*, *to anoint*, *bedaub* (class.; most freq. in *part. perf. pass.*): oculum pice liquidā, Col. 6, 17 *fin.* : labellum luto, id. 12, 44, 1. — *Absol.* : oculum, Plin. Ep. 6, 2, 2 : alvos fimo bubulo, Plin. 21, 14, 47, § 80; 28, 11, 47, § 167.—In *part.* : corpora fuco, * Lucr. 2, 744: circumliti mortui cerā, * Cic. Tusc. 1, 45, 108: fictile argillā, Plin. 33, 9, 46, § 131 al. : pictura, in quā nihil circumlitum est, **is painted around**, Quint. 8, 5, 26.— `I.B` - Trop. : extrinsecus adductis ea rebus circumliniunt, *they elevate them*, as it were, *by strong coloring*, *embellish*, Quint. 12, 9, 8.—And (the figure derived from smearing musical instruments with wax, in order to produce a deep tone): simplicem vocis naturam pleniore quodam sono circumlinire, quod Graeci καταπεπλασμένον dicunt, Quint. 1, 11, 7; cf. id. 11, 3, 20: nisi (mendacium) ornatu aliunde quaesito circumlitum fuerit ac politum, Lact. 3, 1, 3.— `I.C` Poet., in gen., *to cover*, *clothe* : circumlita saxa musco, * Hor. Ep. 1, 10, 7: (Midas) auro, Ov M. 11, 136. 8233#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8232#circumlitio#circumlĭtĭo, ōnis, f. circumlino. `I` *A smearing* or *spreading over*, *anointing* : oris, Plin. 24, 7, 24, § 40.— `II` In painting, *an overlaying of color*, *the tint* or *hue given to marble by rubbing it with a mixture of oil and wax*, Plin. 35, 11, 40, § 133; Sen. Ep. 86, 5; v O. Müll. Archaeol. § 310, 4. 8234#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8233#circumlocutio#circumlŏcūtĭo, ōnis, f. circumloquor, `I` *circumlocution*, *periphrasis*, = περίφρασις, * Quint. 8, 6, 61; Gell. 3, 1, 5; Arn. 6, p. 210. 8235#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8234#circumloquor#circum-lŏquor, lŏcūtus, lŏqui, v. n., `I` *to make use of circumlocution* or *periphrasis* (post-class.), Aus. Ep. 6, 7, and 146, 15. 8236#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8235#circumlucens#circum-lūcens, entis, Part. [luceo], `I` *shining* or *glittering around;* trop.: fortuna, Sen. Cons. ad Marc. 2, 5. 8237#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8236#circumluo#circum-lŭo, ĕre, v. a., `I` *to flow around* or *wash upon* (rare): Rhenus tergum ac latera circumluit, Tac. H. 4, 12 : pars arcis circumluitur mari, Liv. 25, 11, 1 : litora subit et circumluit pelagus, Mel. prooem. 2: (Aegeum) mare laevā Imbrum et Tenedum circumluens, Amm. 22, 8, 2. 8238#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8237#circumlustro#circum-lustro, āvi, 1, v. a., `I` *to light all around;* in tmesis: mundi templum, Lucr 5, 1437.— `II` Trop., *to travel over* or *through* : populos provinciae, Cod. Th. 4, 8, 5. 8239#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8238#circumluvio#circum-lŭvĭo, ōnis, f.; and cir-cumlŭvĭum, ii, n. luo, `I` *the accumulation of land by alluvion around a piece of land*, *alluvial land* : jura circumluvionum, **the right of using such land**, Cic. de Or 1, 38, 173.—Form circumluvium, Paul. ex Fest. p. 64, 14 Müll., and Isid. Orig. 14, 8, 12. 8240#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8239#circummeo#circum-mĕo, āvi, āre, v. a. and n., `I` *to go around* : circum eam (sc. Taprobanen) isse, for circummeasse, Mel. 3, 7; Tert. Pall. 1. 8241#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8240#circummetior#circum-mētĭor, īri, `I` *v. pass.*, *to be measured around.* columnae, Vitr. 4, 4, 3. 8242#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8241#circummingo#circum-mingo, nxi, 3, v. a., `I` *to make water around something;* aliquem, Petr. 57, 3: vestimenta, id. 62, 6. 8243#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8242#circummitto#circum-mitto, mīsi, missum, 3, v. a., `I` *to send around* : legationes in omnes partes, Caes. B. G. 7, 63; id. B. C. 3, 55: praecones, id B. G. 5, 51; id. B. C. 1, 12: jugo circummissus Veiens, Liv. 2, 50, 10 : post montes, id. 4, 18, 4 : milites, id. 29, 33, 3; 36, 14, 13: scaphas, id. 29, 25, 7. 8244#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8243#circummoenio#circummoenĭo, v circummunio. 8245#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8244#circummulcens#circum -mulcens, entis, Part. [mulceo], `I` *licking gently around* : linguae (serpentium), Plin. 28, 3, 6, § 30. 8246#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8245#circummunio#circum -mūnĭo (old orthog. cir-cummoenĭo, Plaut. Capt. 2, 2, 4), īvi, ītum, 4, v. a., `I` *to wall up around*, *to fortify*, *secure* (freq. in the histt., elsewhere rare; but in MSS. constantly confounded with circumvenire; cf. Oud. ad Caes. B. C. 1, 18; 1, 81; 1, 84; 2, 16; 3, 97; Schne id. ad Col. 5, 9, 11; 5, 10, 1): plantas caveis, Col. 5, 9, 11 : oppidum, Auct. B. Afr. 79: Thapsum operibus, id. ib. 80; cf. Auct. B. Hisp. 38: aliquos ut feras, Caes. B. C. 1, 84 : (hostes) vallo fossāque, id. ib. 1, 80 : crebris castellis circummuniti, id. B. G. 2, 30; Plaut. Capt. 2, 2, 4.— *Absol.*, Auct. B. Hisp. 34 *fin.* 8247#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8246#circummunitio#circummūnītĭo, ōnis, f. circummunio; `I` in milit. lang., **an investing of a town**, **circumvallation**, Caes. B. C. 1, 19 *fin.*; Auct. B. Hisp. 38 *fin.* 8248#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8247#circummuranus#circum-mūrānus, a, um, adj. murus, `I` *around* (but beyond) *the walls* (perh. only in Amm.): bella, **with the neighboring nations**, Amm. 14, 6, 4 : pericula, id. 21, 13, 2. 8249#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8248#circumnascens#circum-nascens, entis, Part. [nascor], `I` *growing up around* : absinthium, Plin. 2, 103, 106, § 232. 8250#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8249#circumnavigo#circum-nāvĭgo, āre, v. a., `I` *to sail around*, *circumnavigate* : sinus Oceani, Vell. 2, 106, 3. 8251#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8250#circumnecto#circum-necto, no `I` *perf.*, nexum, ĕre, v. a., *to wrap* or *bind around*, *surround*, *envelop* (late Lat.): elephanti flammis conjectis undique circumnexi, Amm. 19, 7, 7 : tenuis membrana illa perlucens, quā circumnectitur alvus, ac tegitur, Lact. Opif. Dei, 14, 2 (al. circumretitur). 8252#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8251#circumnoto#circum-nŏto, āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to paint* or *portray around* : animalia vario colore, App. M. 11, p. 279, 12, p. 273 Bip. 8253#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8252#circumobruo#circum-ob-rŭo, ĕre, v. a., `I` *to cover around with*, *wrap around*, Plin. 19, 5, 26, § 83. 8254#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8253#circumornatus#circum-ornātus, a, um, adj., `I` *ornamented round about*, Vulg. Psa. 143, 12. 8255#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8254#circumpadanus#circum-pădānus, a, um, adj., `I` *found* or *situate around the Po* : campi, Liv. 21, 35, 8 : lanae, Plin. 8, 48, 73, § 190 : musta, id. 14, 20, 25, § 125. 8256#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8255#circumpavitus#circum-păvītus, a, um, Part. [pavio], `I` *beaten* or *trodden close around* : area, Plin. 12, 14, 32, § 58. 8257#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8256#circumpendeo#circum-pendeo (better written as two words), ēre, v. n., `I` *to hang around* : margaritis circum pendentibus, Curt. 8, 9, 24; Ov. F. 2, 529. 8258#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8257#circumpes#circum-pēs, pĕdis (that is round the feet). `I` *A kind of parasites* (cf. antepes), Agroet. Orth. p. 2274 P.— `II` *A covering of the foot*, περισκελίς, Vulg. Ecclus. 45, 10. 8259#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8258#circumplaudo#circum-plaudo, ĕre, v. a., `I` *to applaud* or *greet on all sides by clapping the hands*, Ov. Tr. 4, 2, 49. 8260#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8259#circumplecto#circumplecto, ĕre ( `I` *act.* collat. form of circumplector; cf. Neue, Formenl. 2, p. 312), *to embrace*, *clasp around* : meum collum circumplecte, Plaut. As. 3, 3, 106 : circumplectito foramina laminis, Cato, R. R. 21, 2.— *Part. pass.* circumplexus: turris igni, Gell. 15, 1, 6 : venter, App. Dogm. Plat. 1, p. 171 sq. 8261#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8260#circumplector#circum-plector, plexus, 3, `I` *v. dep. a.*, *to clasp around*, *embrace*, *to surround*, *encompass* (class. in prose and poetry): conjunctiones motu undique, Cic. Univ. 7 *fin.* : domini patrimonium quasi thesaurum draco, id. Phil. 13, 5, 12 : arborem, Plin. 19, 4, 22, § 63; 13, 10, 19, § 65: pharetram auro, Verg. A. 5, 312 : collem opere, **to circumvallate**, Caes. B. G. 7, 83 : oppidum tragulis, Auct. B. Hisp. 32; Suet. Tib. 6: statuam pennis, of the eagle, id. Dom. 6; Stat. S. 1, 5, 44.— `II` Trop. : animum, imago quaedam... circumplectitur, Gell. 10, 3, 8. 8262#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8261#circumplexus1#circumplexus, a, um, Part., v. circumplecto `I` *fin.* 8263#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8262#circumplexus2#circumplexus, ūs, m. circumplector, `I` *an encompassing*, *embracing*, or *folding around;* only in *abl. sing.*, Plin. 8, 11, 11, § 32; 10, 63, 83, § 174: caeli, id. 6, 34, 39, § 212. 8264#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8263#circumplico#circum-plĭco, āvi, ātum, v. a. `I` *To wind*, *fold*, or *twine around* : tum esset ostentum, si anguem vectis circumplicavisset, Cic. Div. 2, 28, 62 : locum surculo, Gell. 17, 9, 14 (cf. id. 17, 9, 14, § 9): belua circumplicata serpentibus, Cic. Div. 1, 24, 49 : puer serpentis amplexu, id. ib. 1, 36, 79.— `II` *To bend around*, Lact. Opif. Dei, 12, 5. 8265#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8264#circumplumbo#circum-plumbo, āre, `I` *a.*, *to pour in lead around* : modiolos, Cato, R. R. 20, 2. 8266#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8265#circumpono#circum-pōno, pŏsui, pŏsĭtum, 3, v. a., `I` *to set*, *put*, or *place around* (perh. not before the Aug. per.): ferulas, Cels. 8, 10, 1 : stramenta, Plin. 17, 28, 47, § 263: armatos, * Suet. Caes. 30: piper catillis, * Hor. S. 2, 4, 75: nemus stagno, Tac. A. 14, 15; id. H. 2, 59. 8267#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8266#circumpositio#circumpŏsĭtĭo, ōnis, f. circumpono, `I` *a setting* or *placing around* (eccl. Lat.): auri, Aug. Ep. 199; Ambros. Ep. 38, 1. 8268#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8267#circumpotatio#circumpōtātĭo, ōnis, f. poto, `I` *a drinking around in a funeral meal*, Fragm. XII. Tab. ap. Cic. Leg. 2, 24, 60 Orell. *N. cr.* 8269#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8268#circumpulso#circum-pulso, āre, v. a., `I` *to strike* or *beat around;* of sounds: aures, **to din**, Stat. Th. 6, 228. 8270#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8269#circumpungo#circum-pungo, ĕre, v. a., `I` *to prick* or *puncture around* : clavum pedis, Cels. 5, 28, 14 (cf.: clavi circum scarificati, Plin. 22, 23, 49, § 101). 8271#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8270#circumpurgo#circum-purgo, āre, v. a., `I` *to cleanse* or *purify around* : dentem, Cels. 7, 12, 1; Ambros. Spir. Sanct. 1, 10, 113 *init.* 8272#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8271#circumputo#circum-pŭto, āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to measure all round* : computato Oceano, Auct. Itin. Alex. M. 114. 8273#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8272#circumquaque#circum-quāque, adv., `I` *on every side*, *all round*, Auct. Orig. Gent. Rom. 17, 6. 8274#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8273#circumrado#circum-rādo, rāsi, rāsum, ĕre, v. a., `I` *to scrape*, *shave*, or *pare around* : tonsillas digito, Cels. 7, 12, n. 2: dentem, id. ib. : sarmentum circumrasum, Col. 4, 29, 14. 8275#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8274#circumrasio#circumrāsĭo, ōnis, f. circumrado, `I` *a scraping* or *paring around* : corticis, Plin. 17, 26, 39. § 246. 8276#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8275#circumretio#circum-rētĭo, īvi, ītum, 4, v. a., `I` *to enclose with a net*, *insnare.* `I` Prop.: Martem et Venerem Vulcani esse circumretitos arte, Arn. 5, p. 186; cf. id. 4, p. 181; cf. circumnecto *fin.* — `II` Trop. : aliquem, Lucr. 5, 1152 : aliquem fraude, Sid. Ep. 5, 13 : cum te implicatum severitate judicum, circumretitum frequentiă populi Romani esse videam, * Cic. Verr. 2, 5, 58, § 150. 8277#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8276#circumrodo#circum-rōdo, di, 3, v. a., `I` *to gnaw* or *nibble all round.* `I` Prop.: escam, Plin. 32, 2, 5, § 12.— `II` Trop. : dudum enim circumrodo, quod devorandum est, i. e. *I have long hesitated to speak out*, * Cic. Att. 4, 5, 1: qui Dente Theonino cum circumroditur, i. e. *is slandered*, *calumniated*, * Hor. Ep. 1, 18, 82. 8278#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8277#circumrorans#circum-rōrans, antis, Part. [roro], `I` *sprinkling all round* : aliquem, App. M. 11, p. 268, 21. 8279#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8278#circumroto#circum-rŏto, āre, v. a., `I` *to turn round in a circle* : caeli orbem, C. German. Fragm. 3, 9: machinas, App. M. 9, p. 222, 7. 8280#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8279#circumsaepio#circum-saepĭo ( -sēp-), sepsi, septum, īre, v. a., `I` *to hedge* or *fence round with something*, *to surround*, *enclose* (not anteAug.): circumsepta loca parietibus, Col. 1, 6, 4; Dig. 41, 2, 3, § 14: stagnum aedificiis, * Suet. Ner. 31: solium circumsaeptum lapide Thrasio, **on a platform of Thrasian marble**, id. ib. 50 : (Tarquinius) armatis corpus circumsepsit, Liv. 1, 49, 2.—Of a hostile surrounding: custodiis, Lact. 1, 14, 10 : in quādam turre, Front. 1, 6, 5.— Trop. : īsdem ignibus circumsaepti, Cic. Har. Resp. 21, 45. 8281#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8280#circumsaltans#circum-saltans, antis, Part. [salto], `I` *dancing around* : chorus, Prud. adv. Symm. 1, 135. 8282#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8281#circumscalptus#circum-scalptus, a, um, Part. [scalpo], `I` *scraped around* : dentes, Plin. 20, 5, 15, § 32. 8283#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8282#circumscariphicatus#circum-scărĭphĭcātus ( circum-scărĭphātus, Plin. 30, 3, 8, § 21), a, um, Part. [scarifico], `I` *scarified around* : clavi pedum, Plin. 22, 23, 49, § 101 : dens, id. 30, 3, 8, § 21. 8284#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8283#circumscindo#circum-scindo, ĕre, v. a., `I` *to rend*, *strip*, or *tear off around* : aliquem et spoliare, Liv. 2, 55, 5. 8285#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8284#circumscribo#circum-scrībo, psi, ptum, 3, v. a. `I` Prop., *to draw a line around*, *to circumscribe*, *enclose in a circle* (in good prose; very freq. in Cic.): orbem, Cic. Fin. 5, 8, 23 : lineas extremas umbrae, Quint. 10, 2, 7 : virgulā stantem, Cic. Phil. 8, 8, 23 : virgā regem, Liv. 45, 12, 5 : aeneā fibulā pars auriculae latissima circumscribitur, Col. 6, 5, 4 : terram surculo heliotropii, Plin. 22, 21, 29, § 60.— `II` Trop. `I.A` *To draw a line as the circumference* of a thing (cf. Quint. 12, 10, 5), i. e. *to define*, *encompass*, *enclose*, *lim it*, *bound*, *circumscribe* (syn.: definio, describo, termino): nullis ut terminis (orator) circumscribat aut definiat jus suum, Cic. de Or. 1, 16, 70; cf.: genus universum brevi circumscribi et definiri potest, id. Sest. 45, 97 : exiguum nobis vitae curriculum natura circumscripsit, immensum gloriae, id. Rab. Perd. 10, 30 : quibus regionibus vitae spatium circumscriptum est, id. Arch. 11, 29 : ante enim circumscribitur mente sententia confestimque verba concurrunt, id. Or. 59, 200 : locum habitandi alicui, id. Par. 2, 18 : Oceanus undique circumscribit omnes terras et ambit, Gell. 12, 13, 20 : uti mihi dicas et quasi circumscribas verbis, quid homo sit, id. 4, 1, 12.— `I.B` To bring within narrow bounds, i. e. *to contract*, *hem in*, *circumscribe*, *to hinder free action*, *to restrain*, *confine*, *limit*, etc. (syn.: claudo, includo, coërceo). Esp., of the restrictions or hinderances imposed by one magistracy or authority upon another: Senatus credo praetorem eum circumscripsisset, Cic. Mil. 33, 88 (cf. just before: an consules in praetore coërcendo fortes fuissent), id. Att. 7, 9, 2; id. Phil. 13, 9, 19; Caes. B. C. 1, 32; Auct. ap. Quint. 9, 3, 72: ille se fluvio Rubicone et CC. milibus circumscriptum esse patiatur? Cic. Phil. 6, 3, 5 : gulam et ventrem, Sen. Ep. 108, 14 : circumscribere corpus et animo locum laxare, id. ib. 15, 2 : laudes, id. Cons. ad Helv. 19, 7.— In gen.: uno genere genus hoc aratorum, **to comprehend in one class**, Cic. Verr. 2, 2, 61, § 149 Zumpt: totum Dionysium sex epitomis circumscripsit, **abridged**, Col. 1, 1, 10 : ut luxuriam vilitate circumscribamus, Plin. 22, 2, 3, § 4.— `I.A.2` In later medic. lang. circumscribi = minui, *to abate*, *subside* : gravedo circumscribitur, Cael. Aur. Tard. 5, 10; so id. Acut. 2, 10 *fin.* — `I.C` To encircle or go around by writing = scribendo circumdare, i. e. *to deceive*, *cheat*, *circumvent*, *entrap*, *insnare* (syn.: circumvenio, decipio): fallacibus et captiosis interrogationibus circumscripti atque decepti, Cic. Ac. 2, 15, 46; Plin. 7, 40, 41, § 131; 33, 3, 14, § 48: non circumscribetur, qui ita se gesserit, ut dicat, etc., *will not be deceived*, i. e. *will commit no error*, Sen. Q. N. 5, 1, 3; id. Ep. 82, 19.— `I.A.2` In mercantile lang., *to deprive of money*, *to overreach*, *defraud* : adulescentulos, Cic. Phil. 14, 3, 7; Juv. 10, 222; 14, 237: ab Roscio HS. I©©©. circumscriptus, Cic. Rosc. Com. 8, 24 : vectigalia, **to embezzle**, Quint. Decl. 340.— `I.A.3` In law, *to defeat the purpose of a law*, *a will*, etc., by a forced or too literal interpretation: legem, Dig. 4, 3, 18 *fin.* : ita circumscripto testamento, Plin. Ep. 8, 18, 4; Front. Aquaed. 112: constitutiones, Lact. de Ira Dei, 8.— `I.A.4` Of circumlocution, *to involve* in language: oratio rem simplicem circumscribens elocutione, Auct. Her. 4, 32, 43; cf.: facetis jocis sacrilegium circumscribens, **covering**, Just. 39, 2, 5.— `I.D` *To cancel; to declare invalid*, *to annul*, *invalidate*, *void*, *set aside* (cf. circumduco, II. D.): hoc omni tempore Sullano ex accusatione circumscripto, Cic. Verr. 2, 1, 16, § 43 (sublato, circumducto, praetermisso, Ascon.): circumscriptis igitur iis seutentiis, quas posui, etc., id. Fin. 3, 9, 31.—Hence, circumscriptus, a, um, P. a. `I.A.1` (Acc. to II. A.) In rhet., *rounded into periods*, *periodic* : circumscripti verborum ambitus, Cic. Or. 12, 38; cf. Auct. Her. 4, 32, 43; Quint. 12, 10, 5, and v. circumscriptio.— *Adv.* : circum-scriptē, *in periods* : circumscripte numeroseque dicere, Cic. Or. 66, 221 : circumscripte complecti singulas res. id. N. D. 2, 59, 147.— `I.A.2` (Acc. to II. B.) *Restricted*, *limited* : brevis et circumscripta quaedam explicatio, Cic. de Or. 1, 42, 189 : (vis orationis) pressior et circumscriptior et adductior, Plin. Ep. 1, 16, 4.— *Adv.* : circum-scriptē, *summarily* : circumscripte et breviter ostendere, Lact. 5, 14, 8; 5, 9, 20. — *Sup.* of the adj., and *comp.* and *sup.* of the adv. not in use. 8286#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8285#circumscripte#circumscriptē, adv., v. circumscri, bo, P. a. 1. and 2. 8287#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8286#circumscriptio#circumscriptĭo, ōnis, f. circumscribo. * `I` Prop. (acc. to circumscribo, I.), *an encircling*, and (concrete) *a circle* : ex circumscriptione excedere, Cic. Phil. 8, 8, 23.— `II` (Acc. to circumscribo, II. A.) *A boundary*, *limit*, *outline*, *contour*, *circuit*, *compass* (most freq. in Cic.): terrae situm, formam, circumscriptionem, Cic. Tusc. 1, 20, 45: aeternitas, quam nulla temporis circumscriptio metiebatur, id. N. D. 1, 9, 21 : corporeae forma circumscriptionis, Arn. 2, 93; 3, 135.— `I..2` In rhet. *A period* : verborum, Cic. Or. 61, 204 : ipsa enim natura verborum quādam circumscriptione comprehendit concluditque sententiam, id. Brut. 8, 34; cf. Quint. 9, 4, 124.— *A compendious statement*, *summing up*, Quint. 9, 3, 91.— *A figure of speech*, prob. *the limitation of a question by the removal of a circumstance in dispute*, Quint. 9, 1, 35 Halm (dub.; cf. id. 9, 4, 9).— `I.B` (Acc. to circumscribo, II. C.) *A deceiving*, *cheating*, *overreaching*, *defrauding* (esp. in pecuniary transactions, and by judicial artifice, by pettifogging): adulescentium, Cic. Off. 3, 15, 61 : praediorum proscriptiones cum mulierculis apertā circumscriptione fecisti, id. Fl. 30, 74; Sen. Ira, 3, 2, 1.—In plur., Cic. Clu. 16, 46; Sen. Ira, 2, 9, 4.—In gen., of *deception*, *deceit*, *fraud*, Sen. Ep. 82, 22; Tert. Pat. 5. 8288#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8287#circumscriptor#circumscriptor, ōris, m. circumscribo. * `I` (Acc. to circumscribo, II. C.) *A defrauder*, *deceiver*, *cheat*, * Cic. Cat. 2, 4, 7; * Juv. 15, 136; Sen. Exc. Contr. 6, 3; Cod. Th. 10, 10, 27, § 4.—* `II` (Acc. to circumscribo, II. D.) *He who makes void*, *annuls* : sententiae suae, Tert. adv. Marc. 1, 27. 8289#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8288#circumscriptorie#circumscriptōrĭē, adv., `I` *by fraud*, *deceit* : agere aliquid, Lex Rom. Burg. tit. 36. 8290#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8289#circumscriptus#circumscriptus, a, um, Part. and P. a., from circumscribo, q. v. `I` *fin.* 8291#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8290#circumseco#circum-sĕco, no `I` *perf.*, sectum āre, v. a., *to cut* or *pare around* : radices vitium, Cato, R. R. 114, 1 : ungulas, Col. 6, 6, 4 : tuberculum ferro, id. 7, 5, 13 : aliquid serrulā, *to saw around*, * Cic. Clu. 64, 180: circumsecta aluta, Scrib. Comp. 229.—* `II` *To circumcise*, of the Jews (usu. circumcido), Suet. Dom. 12. 8292#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8291#circumsecus#circum-sĕcus, adv., `I` *round*, *round about*, *in the region around* (only in App.): astantes, App. M. 2, p. 121, 11; 5, p. 166, 23; 11, p. 264, 33; cf. Hand, Turs. II. p. 74. 8293#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8292#circumsedeo#circum-sĕdĕo ( sĭdĕo), sēdi, sessum, 2, v. a., `I` *to sit around a person* or *thing*, *to surround.* `I` In gen., *absol.* : inter tot milia populi circumsedentis, App. M. 3, p. 130, 2; Sid. Ep. 3, 13.—With *acc.* : florentes amicorum turba circumsedet: circa eversos ingens solitudo est, Sen. Ep. 9, 9.— Esp., `II` *To encamp around in a hostile manner*, *to besiege*, *blockade*, *invest*, *encompass*, *beset* (in Cic. and Liv. several times; elsewhere rare): qui Mutinam circumsedent, Cic. Phil. 7, 8, 21; 10, 4, 10; id. Deiot. 9, 25; id. Att. 9, 12, 3; 9, 18, 2; 14, 9, 3; 15, 9, 2; Cael. ap. Cic. Fam. 8, 14; Sall. J. 21, 3; Nep. Eum. 5, 4; Liv. 21, 10, 5; 23, 15, 3; 25, 13, 1; 25, 22, 7; 42, 65, 12: vallo et armis, Tac. A. 1, 42 : curiam militibus, Val. Max. 3, 8, 5 : legatus populi Romani circumsessus, non modo igni, ferro, manu, copiis oppugnatus, sed aliquā ex parte violatus, Cic. Verr. 2, 1, 31, § 79 : circumsessus es. A quibus? id. ib. 2, 1, 32, § 81: populus, qui te circumsedit, id. ib. 2, 1, 33, § 83; id. Phil. 12, 10, 24; Tac. A. 4, 36: opem circumsessis ferre, Liv. 25, 22, 10 : castra circumsessa, id. 3, 4, 8; 9, 42, 6: Capitolium, id. 5, 53, 5.— `I.B` Trop. : non ego sum ille ferreus, qui... non movear horum omnium lacrimis, a quibus me circumsessum videtis, Cic. Cat. 4, 2, 3; so, circumsessum muliebribus blanditiis, Liv. 24, 4, 4 : circumsederi urbem Romanam ab invidiā et odio finitimorum, id. 6, 6, 11. 8294#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8293#circumseparo#circum-sēpăro, āre, `I` *to separate around* : gingivas a dentibus, Cael. Aur. Tard. 2, 4, 74. 8295#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8294#circumsepio#circum-sēpĭo, v. circumsaepio. 8296#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8295#circumsero#circum-sĕro, ĕre, v. a., `I` *to sow*, *set*, or *plant around something* : genistas alveariis, Plin. 21, 12, 42, § 72. 8297#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8296#circumsessio#circumsessĭo, ōnis, f. circumsedeo, II., `I` *a hoslile encompassing*, *a besieging*, Cic. Verr. 2, 1, 33, § 83. 8298#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8297#circumsessus#circumsessus, a, um, Part., from circumsedeo. 8299#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8298#circumsideo#circumsĭdĕo, ēre, v. circumsedeo. 8300#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8299#circumsido#circum-sīdo, ĕre, v. a., `I` *to set* or *place one* ' *s self around* in a hostile manner, *to besiege* (several times in Livy; elsewhere rare): Plistiam, Liv. 9, 21, 6; 36, 13, 7; 41, 19, 10; 42, 56, 5: regem urbemque Philippopolim, Tac. A. 3, 38. 8301#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8300#circumsigno#circum-signo, āre, v. a., `I` *to mark around* : gemmam, Col. 5, 11, 19; id. Arb. 26, 8; Pall. Jun. 5, 3. 8302#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8301#circumsilio#circum-sĭlĭo, īre, v. n. salio, `I` *to spring*, *leap*, or *hop around* (rare): (passer) circumsiliens modo huc, modo illuc, * Cat. 3, 9.— Trop., *to leap about*, *surround* : morborum omne genus, * Juv. 10, 218. 8303#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8302#circumsisto#circum-sisto, stĕti ( Caes. B. G. 3, 15 Oud. `I` *N. cr.;* 4, 37; Curt. 15, 9, 10; Verg. A. 2, 559; Tac. A. 15, 15; id. H. 4, 79; cf. circumsto; rarely circumstiti, Tac. H. 3, 31), 3, v. a., *to place one* ' *s self* or *take one* ' *s stand around a person* or *thing*, *to surround*, *go* or *stand around* (class.; most freq. in the histt.; in Cic. perh. only once). With *acc.* : quid me circumsistitis? Plaut. Men. 5, 7, 9; so * Cat. 42, 10; Caes. B. G. 5, 7 *fin.*; 7, 5; id. B. C. 1, 20; id. B. G. 4, 26 Oud. *N. cr.;* Liv. 1, 28, 7; 1, 51, 8; 2, 2, 8; Curt. 7, 5: ipsumque domumque, Verg. A. 8, 490 al.; so, naves, Caes. B. G. 3, 15 : curiam, Liv. 2, 23, 11; Tac. A. 5, 4: lectum, id. ib. 14, 8 : vias, id. ib. 15, 15 : signa sua, id. H. 2, 41.— *Pass.* : ne ab omnibus civitatibus circumsisteretur (Caesar), Caes. B. G. 7, 43; App. Dogm. Plat. 2.— *Absol.* : circumsistamus, Plaut. As. 3, 3, 28 : haec cum maxime loqueretur, sex lictores circumsistunt (sc. loquentem), Cic. Verr. 2, 5, 54, § 142 : circumstiterant victores, Tac. H. 3, 31 : circumsistentia tecta, Jul. Val. Rer. Gest. Alex. 3, 42; cf. also circumsto. 8304#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8303#circumsitus#circum-sĭtus, a, um, adj. sino, `I` *lying* or *situate around*, *neighboring* : populi, Amm. 23, 6, 17, p. 358 Bip. al. 8305#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8304#circumsocius#circum-sŏcĭus, a, um, adj., `I` *neighborly*, *in friendly neighborhood* : nationes, Sext. Aur. Vict. Epit. 41. 8306#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8305#circumsono#circum-sŏno, āre, v. n. and `I` *a.* (rare but class.). `I` *Neutr.*, *to sound*, *resound* ( *with something*) *on every side*, *to be filled with any sound* : locus, qui circumsonat ululatibus cantuque symphoniae, Liv. 39, 10, 7; 27, 18, 16; Vitr. 5, 8, 1; Manil. 5, 582. — `I.B` Of the sound itself, *to resound* : dux theatri sui audiens plausum, in modum planctus, circumsonare, Flor. 4, 2, 45.— `II` *Act.* `I.A` *To surround a thing with a sound*, *to make something to echo* or *resound*, *to fill everywhere with a sound* : aures vocibus undique, Cic. Off. 3, 2, 5 (cf. id. Fam. 6, 18, 4, and Hor. Ep. 1, 1, 7, personare aurem): clamor hostes circumsonat, Liv. 3, 28, 3 : Rutulus murum circumsonat armis, Verg. A. 8, 474; cf.: quā totum Nereus circumsonat orbem, Ov. M. 1, 187 Haupt (al. circumsonat): me luxuria undique circumsonuit, Sen. Tranq. 1, 9.— *Pass.* : Threicio Scythioque fere circumsonor ore, Ov. Tr. 3, 13, 47; 4, 10, 111: nunc procul a patriā Geticis circumsonor armis, id. ib. 5, 3, 11. 8307#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8306#circumsonus#circum-sŏnus, a, um, adj., `I` *sounding all around.* * `I` *Act.*, *filling with sounds* : turba canum, **barking around**, Ov. M. 4, 723.—* `II` *Pass.*, *filled with sounds*, *resounding around* : Thisbe avibus, Stat. Th. 7, 261. 8308#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8307#circumspectatrix#circum-spectātrix, īcis, f. spectator, `I` *she who looks* or *spies around*, *a spy*, Plaut. Aul. 1, 1, 2: juvenum, App. Mag. 76, p. 323, 10. 8309#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8308#circumspecte#circumspectē, adv., v. circumspicio, `I` *P. a. fin.* 8310#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8309#circumspectio#circumspectĭo, ōnis, f. circumspicio. * `I` Prop., *a looking on all sides*, *a looking about* : singulorum, sibi horizontem facit, Macr. Somn. Scip. 1, 15, 17.— `II` Trop., *foresight*, *circumspection*, *caution* (v. circumspicio, I. B.): circumspectio et accurata consideratio, Cic. Ac. 2, 11, 35; Fragm. Val. § 35: prudentiae insunt ratio, intellectus, circumspectio, Macr. Somn. Scip. 1, 8, 7. 8311#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8310#circumspecto#circum-specto, āvi, ātum, āre, v. freq. a., `I` *to look about with attention*, *precaution*, *desire*, etc.; *to cast a look around*, *to search around;* and with acc., *to look about one* ' *s self* ( *attentively*, *anxiously*, etc.) *after something*, *to look all around upon something* (class.) `I` Prop. *Absol.* : dum circumspecto, Plaut. Bacch. 2, 3, 45 (al.: me circumspecto): quanto se opere custodiant bestiae, ut in pastu circumspectent, Cic. N. D. 2, 49, 126 : primum circumspectans tergiversari, Liv. 4, 14, 4; Plin. 8, 4, 5, § 9: circumspectans huc et illuc, Auct. Her. 4, 49, 62.— With *acc.* : te hercle ego circumspectabam, Plaut. Ps. 4, 1, 8: alia, Ter. Eun. 3, 5, 54; 2, 2, 60: inter se, Tac. H. 2, 29 : ora principum, Liv. 26, 18, 6 : quousque me circumspectabitis? id. 6, 18, 7; cf. Tac. H. 4, 8: omnia, **to look about anxiously**, Cic. Pis. 41, 99; Sall. J. 72, 2; cf.: mare et silvas, ignota omnia circumspectantes, Tac. Agr. 32 Ritter (Halm: circum spectantes).— *Pass.* : muta atque inanima, tectum et parietes circumspectabantur, Tac. A. 4, 69 *fin.* — With a *rel.-clause* : Nabis quanam ipse evaderet circumspectabat, Liv. 34, 39, 8; cf. with foll. *si*, id. 25, 36, 5: si quam reperiat, Auct. Her. 4, 49, 62.— With acc. and *ut* with *subj.* : dum alius alium, ut proelium ineant, circumspectant, Liv. 2, 10, 9.—( ε) Reflex. (only in Plaut.; cf. circumspicio, I. A.): loca contemplat, circumspectat sese, atque aedis noscitat, Plaut. Trin. 4, 2, 21; cf. id. Bacch. 2, 3, 45 supra.— `II` Trop. : dubitans, circumspectans, haesitans, tanquam rate in mari immenso nostra vehitur oratio, Cic. Tusc. 1, 30, 73 : circumspectantes defectionis tempus, **watching**, **waiting**, **on the look-out for**, Liv. 21, 39, 5 : initium erumpendi, Tac. H. 1, 55 : Vespasianus bellum armaque et procul vel juxta sitas vires circumspectabat, **carefully weighed**, **considered**, id. ib. 2, 74; so, fugam et fallendi artes, id. ib. 3, 73 : medicamina quasso imperio, Sil. 15, 7 : omnes argumentorum locos, Quint. 12, 8, 14. 8312#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8311#circumspector#circumspector, ōris, m. circumspicio, `I` *a watcher*, *watchman*, *spy* (late Lat.): septem circumspectores sedentes in excelso ad speculandum, Vulg. Ecclus. 37, 18 : Deus, i. e. **all-seeing**, id. ib. 7, 12. 8313#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8312#circumspectus1#circumspectus, a, um, v. circumspicio, P. a. 8314#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8313#circumspectus2#circumspectus, ūs, m. circumspicio. `I` Prop., *a looking around eagerly*, *cautiously; a spying*, *searching around* (rare but class.): cervix flexilis ad circumspectum, Plin. 11, 37, 67, § 177 : (natura) circumspectum omnium nobis dedit, Sen. Ot. Sap. 5 (32), 4.— `I.B` Trop. : malique In circumspectu stat sine fine sui, Ov. Tr. 4, 6, 44 : ut distineret regem ab circumspectu rerum aliarum, **consideration**, Liv. 44, 35, 16.— `II` Meton., *a view around* : facilis est circumspectus, unde exeam, quo progrediar, * Cic. Phil. 12, 11, 26: eo se progressos, unde in omnes partes circumspectus esset, Liv. 10, 34, 10. 8315#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8314#circumspergo#circum-spergo ( -spargo, Apic. 8, 8, § 406; cf. aspergo), ĕre, v. a. `I` *To sprinkle*, *strew*, or *scatter something around* : quaternos modios stercoris caprini, Col. 11, 2, 87 : impensam talem, Apic. l. l.— `II` *To sprinkle with something all around* : se purificantes aquā, Plin. 8, 1, 1, § 2. 8316#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8315#circumspicientia#circumspĭcĭentĭa, ae, f. circumspicio, II. B., `I` *consideration*, *deliberation*, Gell. 14, 2, 13. 8317#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8316#circumspicio#circum-spĭcĭo, exi, ectum, 3 ( `I` *perf.* sync. circumspexti, Ter. Ad. 4, 5, 55; *inf.* sync. circumspexe, Varr. ap. Non. p. 106, 16, or Sat. Men. 82), v. n. and *a.* (class.). `I` *Neutr.*, *to look about one* ' *s self*, *to cast a look around;* or, with an *obj.-clause*, *to observe*, *see*, *look about* : circumspicedum, numquis est, Sermonem nostrum quiaucupet, **see whether there is any one**, Plaut. Most. 2, 2, 41; 2, 2, 43; Ter. And. 2, 2, 20; Varr. l. l.: suus conjux ubi sit circumspicit, Ov. M. 1, 605 : circumspicere late, Quint. 10, 3, 29 : num quid circumspexti? Ter. Ad. 4, 5, 55 : diversi circumspiciunt, Verg. A. 9, 416 : qui in auspicium adhibetur nec suspicit nec circumspicit, Cic. Div. 2, 34, 72 : circumspicit, aestuat, of one in trouble or perplexity, id. Rosc. Com. 14, 43; cf. Liv. 21, 22, 7.— Sometimes circumspicere se, *to look about one* ' *s self* : circumspicedum te, ne quis adsit arbiter, Plaut. Trin. 1, 2, 109; Varr. ap. Non. p. 106, 16; Auct. B. Afr. 47: numquamne te circumspicies? Cic. Par. 4, 2, 30.—In partic., *to look about one* ' *s self with haughtiness; to think highly of one* ' *s self* : usque eone te diligis et magnifice circumspicis? Cic. Rosc. Com. 2, 5; and trop. of language: Romanus sermo magis se circumspicit et aestimat praebetque aestimandum, Sen. Ep. 40, 11.— `I.B` Trop., *to exercise foresight*, *be cautious*, *take heed* : esse circumspiciendum diligenter, ut, etc., Cic. Q. Fr. 1, 1, 3, § 10 : cui mandetis (rempublicam) circumspicite Sall. H. 2, 41, 10 Dietsch.—Esp. freq., `II` *Act.*, *to view on all sides*, *to survey* : cum sua quisque miles circumspiceret, **looked carefully to see**, Caes. B. G. 5, 31; Liv. 9, 28, 5: tam latā acie ne ex medio quidem cornua sua circumspicere poterant, Liv. 37, 41, 4 : lucos, Ov. M. 5, 265 : amictus, **to review**, id. ib. 4, 318; so, habitum suum, Plin. Ep. 4, 11, 3; cf. under circumspectus, adv. — `I.B.2` *To descry*, *get sight of by looking around* : saxum circumspicit ingens, Verg. A. 12, 896 : Athin, Ov. M. 5, 72.— `I.B` Transf., of things: in latus omne patens turris circumspicit undas, Ov. H. 6, 69.— `I.C` Trop. `I.B.1` *To view something mentally*, *to survey*, *ponder upon*, *weigh*, *consider* (syn.: considero, perpendo): reliqua ejus consilia animo circumspiciebat, Caes. B. G. 6, 5 : circumspicite paulisper mentibus vestris hosce ipsos homines, Cic. Sull. 25, 70; cf. se, id. Par. 4, 2, 30 : neque temere consulem saltatorem vocare, sed circumspicere, quibus praeterea vitiis adfectum esse necesse sit eum, etc., id. Mur. 6, 13.—So with *rel. -clause*, Sall. H. 2, 41 Dietsch; Sen. Ep. 70, 5; Calp. Ecl. 5, 95: circumspectis rebus omnibus rationibusque subductis summam feci, Cic. Fam. 1, 9, 10 : permulta sunt in causis circumspicienda, ne quid offendas, id. de Or. 2, 74, 301; id. Agr. 1, 8, 23; id. Fam. 5, 13, 3: circumspicite celeriter animo, qui sint rerum exitus consecuti, id. Leg. 2, 17, 42 : vide, quaere, circumspice, si quis est forte ex eā provinciā qui te nolit perisse, Cic. Verr. 2, 3, 77, § 180; id. Clu. 53, 147; id. Cat. 4, 2, 4; Liv. 23, 20, 6; cf. Tac. H. 2, 6; Suet. Aug. 63.—With *ut* and *subj.*, Cic. Q. Fr. 1, 1, 3, § 10; Ov. Tr. 1, 1, 87: cum circumspicerent Patres quosnam consules facerent, Liv. 27, 34, 1.— `I.B.2` *To look about for something with desire*, *to seek for*, etc. (so mostly since the Aug. per.): nec, sicut aestivas aves, statim auctumno tecta ac recessum circumspicere, Liv. 5, 6, 2; 7, 14, 6: externa auxilia, id. 1, 30, 6; cf. Just. 22, 5, 4: fugam, Tac. A. 14, 35; Just. 2, 12, 26: novas belli causas, id. 31, 1, 8; Verg. G. 3, 390; Plin. Ep. 3, 3, 3: peregrinos reges sibi, Just. 40, 1, 1; 22, 5, 4: viresque suas circumspectantes his validiores, Amm. 22, 8, 18.—Hence, circumspectus, a, um, P. a. `I.A` Of things, *weighed with care*, *well considered*, *guarded*, *circumspect* (perh. not ante - Aug.): verba non circumspecta, Ov. F. 5, 539 : judicium, Quint. 10, 1, 26 : interrogatio, id. 5, 7, 31 : moderatio animi, Val. Max. 4, 3, 4 : circumspectissima sanctio decreti, id. 1, 1, 20.— `I.B.2` Transf. to the person who carefully weighs a thing, *circumspect*, *considerate*, *cautious*, *wary*, *provident*, *heedful* : modo circumspectus et sagax, modo inconsultus et praeceps, Suet. Claud. 15 : circumspectissimus et prudentissimus princeps, id. Tib. 21 : tenues et circumspecti, Quint. 12, 10, 23; Cels. 3, 9 *fin.* : omnes, Col. 1, 8, 16; 1, 7, 12: sive aliquis circumspectior est, Sen. Q. N. 5, 1, 5.—Of dogs: assidui et circumspecti magis quam temeraril, Col. 7, 12, 5.— `I.B` In late Lat., *worthy of consideration*, *respected*, *distinguished* : circumspectum et verecundum nomen populi Romani, Amm. 14, 6, 6 : colores, id. 28, 4, 12 : circumspectus genere, famā potentiāque, id. 18, 10, 1.—Hence, circumspectē, adv., *with consideration*, *with mature deliberation*, *warily*, *cautiously*, *considerately*, *circumspectly*, etc.: circumspecte compositeque indutus et amictus, Gell. 1, 5, 2 (cf. supra, II. D.): circumspecte vestiti, Amm. 27, 3, 14 : circumspecte facti versus, Gell. 9, 10, 6 : facere aliquid, Dig. 4, 4, 7, § 8 : parcius et circumspectius faciendum est, * Quint. 9, 2, 69: circumspectius donare, eligere eos, in quos merita conferantur, Sen. Ben. 3, 14, 1. 8318#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8317#circumstagno#circum-stagno, āre, v. n., `I` *to be poured forth all around* : lacrimae, Tert. Pud. 22. 8319#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8318#circumstantia#circumstantĭa, ae, f. circumsto (post-Aug. and rare). `I` *A standing round*, *a surrounding* : hostium, Gell. 3, 7, 5 : aquae, aëris, Sen. Q. N. 2, 7, 2 (as transl. of the Gr. ἀντιπερίστασις).—* `I.B` Concr., *a surrounding circle*, *a band*, *troop* : angelorum, Tert. Or. 3.— `II` Trop., *the state*, *condition*, *circumstances*, *attribute*, *quality* : rerum negotiorumque, Gell. 14, 1, 15; 14, 2, 2; Tert. Bapt. 17: hoc genus argumentorum sane dicamus ex circumstantiā, quia περίστασιν dicere aliter non possumus, * Quint. 5, 10, 104. 8320#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8319#circumstatio#circumstătĭo, ōnis, f. circumsto, `I` *a standing around;* concr., *a circle* : militum, Gell. 7, 4, 4. 8321#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8320#circumstipo#circum -stīpo or circum stīpo, āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to surround*, *accompany*, *attend* (in post-Aug. poetry and rare).— *Absol.* : magnā circumstipante catervā, Sil. 10, 453.— *Pass.*, Claud. Laud. Stil. 2, 356; id. VI. Cons. Hon. 595. 8322#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8321#circumsto#circum-sto, stĕti, 1, v. n. and `I` *a.* (the *perf.* and *pluperf.* having the same form with those of circumsisto, and a similar meaning, it is sometimes doubtful to which verb a form belongs), *to stand around in a circle*, *to take a station round;* and, with the acc., *to stand around a person* or *thing*, *to surround*, *encircle*, *encompass.* `I` Prop. (very freq. and class.). *Absol.* : circumstant cum ardentibus taedis, Enn ap. Cic. Ac. 2, 28, 89 (Trag. v. 51 Vahl.): circumstant lacrimis rorantes ora genasque, Lucr. 3, 469 : Morini spe praedae adducti circumsteterunt, Caes. B. G. 4, 37 : circumstant properi aurigae, Verg. A. 12, 85 : ad circumstantes tendens sua bracchia silvas, Ov M. 3, 441: circumstantis exercitūs gratia, Curt. 9, 3, 15 : amici, id. 3, 5, 9.— With *acc.* : aliquem, Verg. G. 4, 216; Ov. M. 11, 505; Curt. 5, 12, 9: equites Romani qui circumstant senatum, Cic. Cat. 1, 8, 21 : sellam, Liv. 8, 32, 14; Suet. Aug. 35: solem, Ov. M. 2, 394 : sacra, id. ib. 2, 717 : lectum, Curt. 10, 5, 2.— `I..2` Hence, circumstantes, ĭum, m. *subst.*, *the by-standers*, Quint. 4, 2, 22; 4, 2, 127; Tac. A. 1, 21; 1, 22; Suet. Caes. 84; id. Aug. 93; Curt. 6, 10, 36.— `I.B` In partic., *to surround in a hostile manner*, *to beset*, *besiege* : circumstare tribunal praetoris urbani, obsidere cum gladiis curiam, etc., Cic. Cat. 1, 13, 32 : quem tres Curiatii circumsteterant, Liv. 1, 25, 6 : si ambo consules infesti circumstarent tribunum, id. 3, 9, 6 : urbem Romanam, id. 27, 40, 6 : regis tecta, Verg. A. 7, 585; cf. the foll.— `II` Trop., *to surround*, *encompass*, *occupy*, *take possession of* (freq. in post-Aug prose); *absol.* or with *acc.* : cum dies et noctes omnia nos undique fata circumstent, Cic. Phil. 10, 10, 20 : circumstant te summae auctoritates, Cic. Verr. 1, 17, 52 : cum tanti undique terrores circumstarent, Liv. 6, 2, 4; cf. id. 30, 3, 3: anceps proelium Romanos circumsteterat, incertos in quem hostem eruptionem facerent, id. 25, 34, 10 : ancepsque terror circumstabat, id. 21, 28, 3; 34, 27, 1; Quint. 10, 3, 30: haec me cura, haec difficultas sola circumstat, Plin. Pan. 3, 4 : at me tum primum saevus circumstetit horror, Verg. A. 2, 559 : scio acerba meorum Circumstare odia ( = meos, qui me oderunt), id. ib. 10, 905 : circumsteterat Civilem et alius metus, Tac. H. 4, 79 : circumsteterat palatium publica exspectatio, id. ib. 1, 17 : paupertas et angustiae rerum nascentes eos circumsteterunt, id. Or. 8.— *Subst.* : circumstantĭa, ium, n., *details*, *circumstances*, in an argument: illa (argumenta) per se fortia non oportet circumstantibus obscurare, Quint. 5, 12, 4. 8323#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8322#circumstrepo#circum-strĕpo, no `I` *perf.*, pĭtum, v. a. `I` *To make a noise around*, *to din with clamor*, *to cause to echo around* (post-Aug.), (legatus) clamore seditiosorum circumstrepitur, Tac. H. 2, 44: fenestrae canticis circumstrepitae, App. Mag. 75, p. 322, 8; Sid. Ep. 7, 9; Manil. 1, 22.— `I.B` Trop. : tothumanam vitam circumstrepentibus minis, Sen. Vit. Beat. 11, 1.— `II` *To cry* or *shout clamorously around* (so only twice in Tac.): quidam atrociora circumstrepebant, Tac. A. 3, 36 *fin.* : ceteri circumstrepunt, iret in castra, etc., id. ib. 11, 31. 8324#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8323#circumstridens#circum-strīdens, entis, Part. [strido], `I` *shrieking* or *gibbering around* : larvae, Amm. 14, 11, 17. 8325#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8324#circumstringo#circum-stringo, no `I` *perf.*, strictum, 3, v. a. (post-class.). * `I` *To bind about*, *to put on* : aliquid alicui rei: habitus cervicibus circumstrictus, Tert. Pall. 1.— `II` *To tie around*, *to surround*, *clothe with* : aliquid aliquā re: pallium, Tert. Pall. 5; id. Cor. Mil. 8. 8326#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8325#circumstruo#circum-strŭo, no `I` *perf.*, ctum, 3, v. a., *to build round about*, *surround with buildings* (post-Aug. and mostly in *part. pass.*). Aliquid aliquā re: lacrimis arborum fores alveorum, Plin. 11, 6, 5, § 15; Col. 9, 6, 4: ripis undique circumstructis lapide, Plin. 19, 8, 48, § 163. aënum lateribus circumstructum, Dig. 19, 1, 38, § 2.— Aliquid circumstructo juxta Tiberim lacu, * Suet. Dom. 4; Col. 9, 7, 2; 9, 15, 11. 8327#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8326#circumstupeo#circum-stŭpĕo, ēre, v. a., `I` *to look around with amazement*, *to stand amazed*, Auct. Aetn. 336 dub. (al. circumstrepit). 8328#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8327#circumsudans#circum-sūdans, antis, Part. [sudo], `I` *sweating on all sides* : vinacea, Plin. 14, 1, 3, § 16. 8329#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8328#circumsurgens#circum-surgens, entis, Part. [surgo], `I` *rising all around* (post-Aug.): juga, Tac. A. 1, 64 : mora, Cels. 7, 15, 6. 8330#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8329#circumsutus#circum-sūtus, a, um, Part. [suo], `I` *sewed together all around* (post-Aug.): linamenta, Cels. 8, 5 : navigia corio, Plin. 4, 16, 30, § 104; 34, 16, 47, § 156. 8331#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8330#circumtego#circum-tĕgo, ĕre, v. a., `I` *to cover round about* (post-class.): corpus veste, Dict. Cret. 3, 11 : arca testamenti circumtecta ex omni parte auro, Vulg. Heb. 9, 4; v. also the spurious line, Lucr. 1, 1094 Lachm. and Munro ad loc. 8332#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8331#circumteneo#circum-tĕnĕo, ēre, `I` *to keep around*, *to possess*, Vulg. 4 Esdr. 16, 40. 8333#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8332#circumtentus#circum-tentus, a, um, Part. [tendo], `I` *bound* or *covered with something that is stretched* or *drawn around*, *begirt* (anteand post-class.): elephanti corio, * Plaut. Mil. 2, 2, 80: vasculum linteolis, Cael. Aur. Acut. 3, 17, 174. 8334#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8333#circumtergeo#circum-tergeo, ēre, v. a., `I` *to wipe around*, Cato, R. R. 76, 2. 8335#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8334#circumtermino#circum-termĭno, āre, 1, v. a., `I` *to bound* or *limit round about*, Isid. Orig. 7, 8, 39. 8336#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8335#circumtero#circum-tĕro, ĕre, v. a., `I` *to rub around*, poet. for, *to stand close around*, *crowd around* : aliquem, Tib. 1, 2, 95. 8337#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8336#circumtextus#circum-textus, a, um, Part. [texo], `I` *woven all around* : velamen, Verg. A. 1, 649. — *Subst.* : circum-textum, i, n., *a garment inwoven with purple* : et quod amictui habet purpuram circum, vocant circumtextum, Varr. L. L. 5, § 132; cf. Isid. Orig. 19, 24, 10. 8338#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8337#circumtinnio#circum-tinnĭo, īre, v. a., `I` *to ring* or *tinkle around*, Varr. R. R. 3, 16, 30. 8339#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8338#circumtollo#circum-tollo, ĕre, v. a., `I` *to remove on every side* : corticem, Cael. Aur. Acut. 3, 4, 42. 8340#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8339#circumtondeo#circum-tondeo, v. circumtonsus. 8341#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8340#circumtono#circum-tŏno, ui, 1, v. a., `I` *to thunder around;* or, poet., *to make a noise* or *clamor around* : virum armis, Sil. 4, 254 : aulam strepitu, id. 6, 216 : montem undā, Claud. in Rufin. 1, 274.— `II` Trop. : hunc circumtonuit gaudens Bellona cruentis (the figure taken from the clanging of the war-trumpets), Hor. S. 2, 3, 223. 8342#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8341#circumtonsus#circum-tonsus, a, um, Part. [tondeo], `I` *shorn all around* (rare). `I` Prop., Varr. ap. Non. p. 179, 8; * Suet. Aug. 45: pinus, Petr. 131, 8, 3.—* `II` Trop., of discourse: oratio circumtonsa et fucata et manu facta, **elaborate**, **artificial**, Sen. Ep. 115, 2. 8343#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8342#circumtorqueo#circum-torquĕo, ēre, v. a., `I` *to twist* or *turn around* : me retrorsum, App. M. 6, p. 186, 14. 8344#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8343#circumtraho#circum-trăho, xi, ctum, 3, v. a., `I` *to draw* or *drag around* (post-class.), Dict. Cret. 3, 15 *fin;* Cael. Aur. Tard. 2, 1. 8345#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8344#circumtremo#circumtrĕmo ( Lucr. 1, 1089), more correctly written apart, circum trĕmo. 8346#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8345#circumtueor#circum-tuèŏr, ēri, `I` *v. dep. n.*, *to look around*, App. Flor. p. 341, 5. 8347#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8346#circumtumulatus#circum-tŭmŭlātus, a, um, `I` *piled up around* : saxa, Petr. 120, 15. 8348#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8347#circumundique#circum-undĭque, v. circum, I. A. b. 8349#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8348#circumustus#circum-ustus, a, um uro, `I` *burnt around*, Paul. ex Fest. p. 5, 3, Müll. 8350#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8349#circumvado#circum-vādo, vāsi, 3, `I` *v.a.*, *to assail* or *attack on every side*, *to encompass*, *beset* (not ante-Aug.). `I` Prop.: naves, Liv. 10, 2, 12 : aliquem clamoribus turbidis, * Tac. A. 12, 43: redeuntem noctu, Plin. 9, 30, 48, § 92. — *Pass.*, Amm. 20, 6, 3.— `II` Trop., ofterror falling upon one (so only a few times in Liv.): novus terror cum ex parte utrāque circumvasisset aciem, Liv. 9, 40, 13 : barbaros, id. 34, 21, 5 : urbem, id. 34, 38, 6. 8351#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8350#circumvagor#circum-văgor, āri, `I` *v. dep. n.*, *to wander about*, Vitr. 5, 8, 2. 8352#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8351#circumvagus#circum-văgus, a, um, adj., `I` *wandering about*, *flowing around* (very rare): oceanus, * Hor. Epod. 16, 41; cf. Auct. Pan. ad Pis. 19; Prud. Psych. 814. 8353#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8352#circumvallo#circum-vallo, āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to surround with a wall*, *to circumvallate;* in milit. lang., *to blockade*, *invest*, *encompass in a hostile manner* (class., esp. in the histt.): circumvallare loci natura prohibebat, Caes. B. G. 7, 17; 7, 11; id. B. C. 3, 43; Liv. 10, 35, 12 and 15; 28, 3, 4, and in *part. perf. pass.* Caes. B. G. 7, 44 *fin.*; Cic. Att. 9, 12, 1; Liv. 43, 19, 9.— `I.B` Trop. : tot res repente circumvallant, **beset**, **beleaguer**, Ter. Ad. 3, 2, 4.— `II` In gen., *to surround*, *encompass* : locum duobus sulcis, Col. 11, 3, 4; Claud. IV. Cons. Hon. 11: insula fluctisono circumvallata profundo, Sil. 12, 358. 8354#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8353#circumvectio#circumvectĭo, ōnis, f. circumveho (only twice in Cic.). `I` *A carrying around* (of merchandise), Cic. Att. 2, 16, 4.— `II` Solis, *the circuit*, *revolution*, Cic. Univ. 9, 26. 8355#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8354#circumvectitor#circumvectĭtor, āri, 1, `I` *dep. a.* [circum-vectito], *to travel about*, *visit in succession* : oppida circumvectitabor, Plaut. Rud. 4, 2, 28 Fleck. 8356#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8355#circumvecto#circum-vecto, āre, v. freq. a., `I` *to carry around* : Penates, Sil. 3, 291.—Hence, `II` Esp., mid., *to ride* or *sail around* (rare): Ligurum oram, Liv. 41, 17, 7; cf. circumvectitor.— Poet., *to go through*, *describe* : +ugit irreparabile tempus, Singula dum capti circumvectamur amore, Verg. G. 3, 285 (dum speciatim cuncta describimus, Serv.). 8357#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8356#circumvectus#circumvectus, a, um, Part. of circumvehor. 8358#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8357#circumvehor#circum-vĕhor, vectus, 3, v. dep., `I` *to ride around* (in a carriage or on horseback), *to sail around* (class., but not in Cic.); constr. *absol.* or with acc. dependent on circum: in terras orasque ultimas, Plaut. Most. 4, 3, 4 : mare superum omne Graeciamque exoticam... Sumus circumvecti, id. Men. 2, 1, 13 : classe Pharon, Auct. B. Alex. 14; cf. Tac. Agr. 10: classe ad Romanum agrum, Liv. 8, 26, 1 : circumvectus Brundisii promunturium, id. 10, 2, 4; cf. id. 44, 28, 5: ab urbe ad aversa insulae, id. 37, 27, 2 : equitibus ad diripienda hostis impedimenta circumvehi jussis, Curt. 4, 15, 5 : navibus circumvecti milites, Caes. B. C. 3, 63 : equo, Liv. 3, 28, 1 : equites circumvectos ab tergo Gallicam invadere aciem, id. 10, 29, 12; Auct. B. Afr. 59: muliones collibus circumvehi jubet, Caes. B. G. 7, 45 : rex circumvectus petram, Curt. 7, 11, 14.—In *part. pres.* : circumvehens Peloponnesum, Nep. Timoth. 2, 1.— `II` Trop., of discourse (very rare): frustra circumvehor omnia verbis (i. e. *I describe at large*, *seek to express by circumlocution*, circumeo), Verg. Cir. 270 Sillig (cf. id. G. 3, 285: circumvectamur): latius in dicendo, Sol. 3. 8359#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8358#circumvelo#circum-vēlo, āre, v. a., `I` *to cover around*, *envelop* : aurato circumvelatur amictu, Ov. M. 14, 263. 8360#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8359#circumvenio#circum-vĕnĭo, vēni, ventum, 4, v. a., lit., `I` *to come around something;* hence (the coming being considered as accomplished; cf. advenio and adventus, II.). `I` Lit. `I.A` In gen., *to be around* (a thing), *to encircle*, *encompass*, *surround* (rare): quibus succensis circumventi flammā exanimantur homines, Caes. B. G. 6, 16; cf.: donec ignium jactu circumveniretur, Tac. A. 15, 11; 15, 38: illum frequentia ingens circumvenit cum plausu, Petr. 92, 8 : Cocytos sinu labens circumvenit atro, * Verg. A. 6, 132: omnium operum magnitudinem circumveniunt cavernae ingentes, Curt. 5, 1, 28 : Rhenus insulas circumveniens, **flowing around**, Tac. A. 2, 6 : planities locis paulo superioribus circumventa, Sall. J. 68, 2 : rami, quos comprehensos manus possit circumvenire, **to grasp**, Col. 5, 9, 2; cf. id. 4, 29, 10; Val. Fl. 1, 400; Petr. 114: singulas urbes, **to go around from one city to another**, Sall. J. 88, 4 Dietsch.—Far more freq. (esp. in the histt.), `I.B` Specif., *to surround in a hostile manner*, *to encompass*, *beset*, *invest* : ex itinere nostros latere aperto aggressi circumvenere, Caes. B. G. 1, 25 : ne per insidias ab eo circumveniretur, id. ib. 1, 42 : consulem, Nep. Hann. 4, 3 : aciem. Curt. 5, 13, 30: montem opere, Caes. B. C. 3, 97 : multos ab tergo, Sall. J. 97, 5 : cuncta moenia exercitu, id. ib. 57, 2; cf. id. ib. 76, 2: legio circumventa, Liv. 10, 26, 9; cf. id. 10, 2, 11,; Tac. A. 3, 74: armis regiam, id. ib. 12, 50 *fin.*; cf. id. ib. 1, 25; 12, 16: cerva circumventa lupis, Stat. Th. 5, 165 : hostili custodiā, Sen. Ep. 9, 6.— `II` Trop. `I.A` *To encompass*, *beset*, *oppress*, *distress*, *afflict*, *overthrow* : circumventus morbo, exilio atque inopiā, Enn. ap. Cic. de Or. 58, 218; cf. id. Fin. 4, 23, 62 (Trag. v. 42 Vahl.); Ter. Hec. prol. alt. 46: quasi committeret contra legem, quo quis judicio circumveniretur, Cic. Brut. 12, 48; cf. id. Tusc. 1, 41, 98; Quint. 5, 13, 32; 6, 2, 31: aliquem per arbitrum circumvenire, i. e. **to lay hold of**, Cic. Rosc. Com. 9, 25 : jam te non Siculi, non aratores circumveniunt, Cic. Verr. 2, 1, 37, § 93 : te a Siciliae civitatibus circumveniri atque opprimi dicis? id. ib. 2, 4, 8, § 17: potentis alicujus opibus circumveniri urgerique, id. Off. 2, 14, 51 : ut neque tenuiores proper humilitatem circumveniantur, id. ib. 2, 24, 85; so, falsis criminibus, Sall. C. 34, 2 : omnibus necessitudinibus, id. ib. 21, 3; cf. Tac. A. 1, 13: his difficultatibus, Sall. J. 7, 1 : odio accolarum, simul domesticis discordiis, Tac. A. 12, 29 : securitate pacis et belli malo, id. H. 2, 12 : testimonio, id. ib. 4, 10 : multa senem circumveniunt incommoda, * Hor. A. P. 169.— `I.B` (Cf. circumeo, II. B.) *To circumvent*, *deceive*, *cheat*, *defraud one* (syn.: decipio, fraudo, fallo): circumventum esse innocentem pecuniā, Cic. Clu. 29, 79 : an placeret, fenore circumventa plebs, Liv. 6, 36, 12 : ignorantiam alicujus, Dig. 17, 1, 29 : aliquem falso testimonio, ib. 42, 1, 33 : non sine calliditate circumventus, ib. 43, 28, 3; cf. ib. 23, 3, 12.— `I.A.2` In the jurists, *to evade*, *to violate by evading* : leges, Dig. 30, 123, § 1; 1, 3, 29: voluntatem defuncti, ib. 29, 4, 4 : orationem, ib. 2, 15, 8; 1, 3, 29.— `I.C` *To obtain possession of*, *to grasp* : omne stagnum, Plin. Pan. 50, 1. 8361#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8360#circumventio#circumventĭo, ōnis, f. circumvenio, II. B. 2., `I` *a circumventing*, *defrauding* (postclass. and rare): adversarii, Dig. 4, 4, 17; Cod. Just. 2, 43, 3: innocentium, Aug. Civ. Dei, 22, 22. 8362#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8361#circumventor#circumventor, ōris, m. id., `I` *a deceiver*, *defrauder*, Lampr. Alex. Sev. 66. 8363#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8362#circumventorius#circumventōrĭus, a, um, adj. circumventor, `I` *deceitful*, *fraudulent* : obsequia, Aug. Conf. 3, 3. 8364#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8363#circumventus#circumventus, a, um, Part., from circumvenio. 8365#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8364#circumverro#circum-verro, v. circumversus. 8366#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8365#circumversio#circumversĭo, ōnis, f. circumverto, `I` *a turning round*, *moving around*, *revolving* (post-Aug. and rare): manus (in gesturing), * Quint. 11, 3, 105 Spald.: cursus annui, Amm. 26, 1, 11. 8367#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8366#circumverso#circum-verso or circum verso ( -vorso), āre, v. freq. a., `I` *to turn around* (rare and only *pass.* in mid. sense): quaerentesque viam circumversantur, Lucr. 5, 520; 6, 200; Avien. Arat. 1528. 8368#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8367#circumversus#circum-versus, a, um, Part. [verro], `I` *brushed* or *swept around* : locus purus, circumversus, Cato, R. R. 143, 2. 8369#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8368#circumverto#circum-verto or circum verto ( -vorto), ĕre, v. a., `I` *to turn around* (rare; not in Cic.): citius quam rotula circumvortitur, Plaut. Pers. 3, 3, 39; cf.: rota circumvertitur axem, *turns* or *is turned around on its axis*, Ov. M. 15, 522 (Merkel, circumvolvitur): ubi circumvortor, cado, **turn myself around**, Plaut. Ps. 5, 1, 32; cf.: circumvertens se, *turning one* ' *s self to the right side*, * Suet. Vit. 2; v. the commentt. in h. l.: mancipium, **to declare free**, Quint. Decl. 342; v. circumago, I. B. (in Plaut. Ps. 1, 5, 127, perh. a false reading for intervortant, which Fleck. adopts; cf. Lorenz ad loc.). 8370#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8369#circumvestio#circum-vestĭo, īre, v. a. `I` *To clothe* or *cover over* (very rare): arborem, Plin. 17, 23, 35, § 208.—In a figure: aliquem amictu prudentiae, Ambros. Virg. 12, 48.—* `II` Poet., of one who uses language to conceal his thoughts: se circumvestire dictis, *to wrap himself up in words*, Poët. ap. Cic. de Or. 3, 39, 158 (Trag. Rel. inc. v. 113 Rib.). 8371#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8370#circumvincio#circum-vincĭo, no `I` *perf.*, vinctum, 4, v. a., *to bind around* : juncis murteta, aliquem virgis, Plaut. Rud. 3, 4, 27; Avien. Perieg. 331. 8372#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8371#circumviso#circum-vīso, ĕre, v. a., `I` *to look around at*, *glare round upon* : set angues oculis omnis circumvisere, Plaut. Am. 5, 1, 58. 8373#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8372#circumvolitabilis#circumvŏlĭtābĭlis, e, adj. circumvolito, `I` *flying round* : aër, Mart. Cap. 6, § 584. 8374#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8373#circumvolito#circum-vŏlĭto or circum vŏlĭto, āvi, 1, v. a. and n. (mostly post-Aug.). `I` Prop., *to fly around something* : lacus circumvolitavit hirundo, * Verg. G. 1, 377: thyma, * Hor. Ep. 1, 3, 21.— *Absol.* : circumvolitantium alitum, Tac. H. 2, 50.— `II` In gen., of men, *to rove about a place*, *to hover around; absol.* : et circumvolitant equites, * Lucr. 2, 329; Sil. 9, 420: limina potentiorum, Col. praef. 1, § 9: agmina infestorum equitum ad conquirendas proscriptorum latebras circumvolitantia, Sen. Ira, 2, 9, 3. 8375#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8374#circumvolo#circum-vŏlo, āvi, ātum, 1, v. a. (not ante-Aug.). `I` Prop., *to fly around* : turba (Harpyiae) praedam circumvolat, Verg. A. 3, 233 : seu (me) mors atris circumvolat alis, Hor. S. 2, 1, 58; so Verg. A. 2, 360: caput, id. ib. 6, 866; Ov. M. 2, 719; 14, 507: sedem, Quint. 2, 6, 7 : aliquem, * Suet. Aug. 97.— *Pass.* : nave circumvolatā ab halcyone, Plin. 10, 32, 47, § 90.— `II` In gen., *to run* or *hasten around* : ordines exercitus, Vell. 2, 27, 2 : jaculo campum, Sil. 17, 416. 8376#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8375#circumvoluto#circum-vŏlūto, āre, v. a., `I` *to roll around*, *pass.* in *mid.* force, Plin. 8, 17, 21, § 59. 8377#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8376#circumvolvo#circum-volvo, no `I` *perf.*, vŏlūtum, 3, v. a., only with *se* or mid., *to roll one* ' *s self around*, *to roll round*, *revolve*, *wind*, or *twine around* (prob. not ante-Aug.): aliquid or alicui rei: magnum sol circumvolvitur annum, Verg. A. 3, 284 : rota perpetuum circumvolvitur axem, Ov. M. 15, 522 Merkel: herba arboribus circumvolvens se, Plin. 16, 44, 92, § 244 : serpentes circumvolutae sibi ipsae, id. 10, 62, 82, § 169; 11, 37, 88, § 217; Vitr. 10, 6, 2; Gell. 11, 9, 1. 8378#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8377#circus#circus, i, m., = κίρκος [kindr. with κρίκος; Dor. κίρκος, and κορώνη; cf.: κυλινδέω, κυλλός, cirrus, curvus]. `I` *A circular line*, *circle*, in astronomy (less freq. than circulus): quot luna circos annuo in cursu institit, Att. ap. Non. p. 20, 28: circus lacteus, **the Milky Way**, Macr. Somn. Scip. 1, 15, 2; cf.: candens circus, Lacteus hic notatur, Cic. Arat. 248 (492): illum incolunt locum... erat autem is splendidissimo candore inter flammas circus elucens, id. Rep. 6, 16, 16 B. and K.: globus et circi zonaeque ac fulgida signa, Mart. Cap. 6, § 583.— `II` Circus Maximus, and more freq. κατ' ἐξοχήν Circus, *the oval circus built by Tarquinius Priscus between the Palatine and Aventine hills*, *which could contain more than one hundred thousand spectators.* It was surrounded by galleries three stories high, and a canal called Euripus. Through its whole length, in the middle, a wall four feet high and about twelve broad was built, called spina, at the ends of which there were three columns upon one base (meta), around which the combatants were required to pass seven times before the prize was awarded. In the middle of the spina, Cæsar erected the obelisk, 132 feet high, brought from Egypt; cf. Dion. Hal. 3, 68; Dict. Antiq. p. 252 sqq.; Becker, Antiq. 1, p. 467 sq.—Passages with Circus Maximus, Varr. L. L. 5, § 153 Müll.; id. R. R. 3, 13, 3; Cic. Verr. 2, 1, 59, § 154; Vitr. 3, 3, 5; Liv. 1, 35, 8 sqq.; Ov. F. 2, 392; Plin. 30, 15, 24, § 102; Suet. Ner. 25; 27; Gell. 5, 14, 5 al.— Circus Magnus, Ov. F. 6, 477; Plin. 36, 9, 14, § 71.—Most freq. only Circus, Enn. ap. Cic. Div. 1, 58, 132; Cic. Leg. 2, 15, 38; id. Mur. 34, 72 sq.; id. Phil. 2, 43, 110; Liv. 1, 36, 2; 42, 10, 5; Tac. H. 1, 4; Quint. 1, 6, 45; Suet. Caes. 39; id. Aug. 43; 74; id. Calig. 18 et saep.—In or around the Circus many jugglers and soothsayers, etc., stationed themselves; hence, Circus fallax, Hor. S. 1, 6, 113; Cic. Div. 1, 58, 132; Suet. Aug. 74: Circus clamosus, Mart. 10, 53, 1; cf. Juv. 3, 65. —Besides the Circus Maximus, there were at Rome still other Circi, among which the most celebrated was the Circus Flaminius in the ninth region, Varr. L. L. 5, § 154; Cic. Att. 1, 14, 1; id. Planc. 23, 55; id. Sest. 14, 33; Liv. 27, 21, 1; 28, 11, 4; Plin. 34, 3, 7, § 13; called only Circus, Ov. F. 6, 205; 6, 209; cf. Becker, Antiq. 1, p. 598; and the Circus Vaticanus, begun by Caligula and finished by Nero, Plin. 16, 40, 76, § 201 : in Vaticani Gai et Neronis principuus circo, id. 36, 11, 15, § 74.—Also, without the walls of Rome, Circus maritimus, Liv. 9, 42, 11.— `I.B` Hence, Circensis, e, adj., *pertaining to the Circus* : ludi, *the contesls in the* Circus Maximus, also called ludi magni ( Liv. 4, 27, 2; 5, 19, 6; 22, 9, 10 al.; cf. Baumg.Crus. ad Suet. Aug. 23), Cic. Verr. 2, 4, 15, § 33; Suet. Ner. 7; 11: ludicrum, the same, Liv. 44, 9, 3.—Hence, Circensis pompa, Suet. Claud. 11.—Also *absol.* : Circenses, ium, m. (sc. ludi; cf. Neue, Formenl. 1, p. 458): edere, Suet. Caes. 39; id. Calig. 18: committere, id. Claud. 21 : spectare, id. Aug. 45 : Circensium die, id. Dom. 4 : plebeii, prepared by the ediles annually in November, id. Tib. 26.— `I.B.2` Transf., *any race-course*, Verg. A. 5, 109; 5, 289; 5, 551; Sil. 16, 313; 16, 323; Stat. Th. 6, 247.— `I.2.2.b` Meton., *the spectators in the circus*, Sil. 16, 535. 8379#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8378#ciris#cīris, is, f., = κεῖρις, `I` *a bird* (acc. to Hyg. Fab. 198, *a fish* = κίρρις, Etym. M.), *into which Scylla*, *the daughter of Nisus*, *was changed*, Ov. M. 8, 151; Verg. Cir. 488 sq. 8380#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8379#cirratus#cirrātus, a, um, adj. cirrus. `I` *Curled*, *having ringlets* (post-Aug.), Mart. 9, 30: feminae, Amm. 14, 6, 20.— *Subst.* : cir-rāti, Pers. 1, 29.— `II` Vestes, *fringed*, Capitol. Pert. 8. 8381#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8380#Cirrha#Cirrha ( Cirra), ae, f., = Κίρρα, `I` *a very ancient town in Phocis*, *near Delphi*, devoted to Apollo, Liv. 42, 15, 5; Stat. Th. 3, 474; Luc. 3, 172; Mart, 1, 77; cf. Mel. 2, 3, 10; Plin. 4, 3, 4, § 7.—Hence, `II` Cirrhaeus ( Cirraeus), a, um, adj., *of* or *pertaining to Cirrha*, or (in post-Aug. poets freq.) *to Apollo* : campi, Plin. 4, 3, 4, § 7 : templa, Sen. Herc. Oet. 92 : Cirrhaea vates, i. e. **of Delphi**, **Delphic**, **of the Pythia**, Sen. Oedip. 269; cf. virgo, Stat. Th. 3, 106 : Cirrhaeus vates, **of Apollo**, Juv. 13, 79 : antra, i.e. **the Delphic oracle**, Luc. 5, 95; Sil. 3, 9: hiatus, Stat. Th. 8, 331 : secreta, Luc. 1, 64. 8382#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8381#cirritus#cirrītus, a, um, adj. cirrus, `I` *having filaments* : pirum, *a kind of pear*, Cloat. ap. Macr. S. 2, 15, 16; cf. Not. Tir. p. 155. 8383#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8382#cirrus#cirrus, i, m. (used mostly in plur.), `I` *a* (natural) *lock*, *curl*, *ringlet*, or *tuft of hair* (rare): cirri, Varr. ap. Non. p. 94, 21; Mart. 10, 83.— *Sing.* : cirrus, Juv. 13, 165.—Also, *the hair on the forehead of a horse*, Veg. 2, 28, 34; 6, 2, 1.— `II` Transf. `I.A` *A tuft of feathers* or *crest of birds*, Plin. 11, 37, 44, § 122.— `I.B` *The arms of polypi*, Plin. 9, 28, 44, § 83; 25, 7, 33, § 70; 26, 8, 37, § 58.— `I.C` *Filaments of plants similar to tufts of hair*, Plin. 26, 7, 20, § 36; 27, 4, 9, § 25.— `I.D` *A fringe upon a tunic*, Phaedr. 2, 5, 13; cf. cirratus, II. 8384#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8383#cirsion#cirsĭon, i, n., = κίρσιον, `I` *a kind of thistle*, Plin. 27, 8, 39, § 61. 8385#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8384#Cirta#Cirta, ae, f., = Κίρτα, `I` *an important town in Numidia*, now *Constantine*, Mel. 1, 6, 1; Plin. 5, 3, 2, § 22; Sall. J. 21, 2; 26, 1; 101, 1; 102, 1; Liv. 29, 32, 14 al.— Cirten-ses, ium, m., *its inhabitants*, Liv. 30, 12, 8; Tac. A. 3, 74; Dig. 22, 6, 9, § 5. 8386#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8385#cis#cis, prep. pronom. stem ki-, whence -ce; Gr. ἐ.κεῖ; cf.: hic, sic, etc. (far more rare than the kindr. citra), `I` *on this side* (opp. uls, ultra, and trans; cf. Varr. L. L. 5, § 83 Müll.; Liv. 5, 35, 4; 5, 33, 9 al.); with acc. `I` In space. `I.A` With verb of motion (rare): eo die cis Tiberim redeundum est, Varr. ap. Non. p. 92, 11.— `I.B` With verb of rest: Oppius mons, terticeps cis lucum Exquilinum, Sacr. Argae. ap. Varr. L. L. 5, § 50 Müll.: cis Tiberim redire, Liv. 8, 14, 6 : Gallia cis Rhenum perdomita, Sall. H. 1, 8 Dietsch; cf.: quae cis Taurum sunt, Cic. Fam. 3, 8, 4 : cis Euphratem, id. Att. 7, 2, 6 : Germanos, qui cis Rhenum incolunt, Caes. B. G. 2, 3 : hic primus cis Anienem cum rege Veientium conflixit. Liv. 4, 17, 18: cis Taurum montem usque ad Halyn amnem, id. 38, 38, 4 : cis Padum ultraque, id. 5, 35, 4; Dig. 1, 2, 2, § 32.— `II` In time, *within* (only in Plaut. and post-class. writers; in the former always in connection with pauci): cis dies paucos, Plaut. Truc. 2, 3, 27 : paucos cis mensīs, id. Merc. 1, 2, 42 Lorenz ad loc.: cis paucas tempestates, id. Most. 1, 1, 17 : cis pauculos dies, Mamert. Grat. Act. Jul. 15 : cis mensem decimum, Aur. Vict. Caes. 42, 1.— `III` Acc. to Priscian, also in other designations of limits = intra: cis naturae leges, ut ultra naturae leges, Prisc. p. 987 P.; but the only passage cited for this meaning is: veniam petens, quod ei cis Vettios, Plautios dissimulavisset, Tac. A. 11, 30 Ritter (Halm: ei Titios, Vettios; al. aliter), a very corrupt passage. 8387#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8386#Cisalpinus#Cis-alpīnus, a, um, adj., `I` *lying on this side of the Alps*, *Cisalpine* (very freq.): Gallia, Cic. Imp. Pomp. 12, 35; Caes. B. G. 6, 1: Galli, Liv. 27, 38, 6: provincia, Suet. Caes. 29. 8388#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8387#cisiarius#cĭsĭārĭus, ii, m. cisium. `I` *The driver of a cabriolet*, Dig. 19, 2, 13.— *Plur.* : CISIARIEI, C. I. L. 1, 1165.— `II` *The maker of a cabriolet*, Inscr. Orell. 4109; 4163. 8389#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8388#cisium#cĭsĭum, ii, n., `I` *a light two-wheeled vehicle*, *a cabriolet* (vehiculi biroti genus, Non. p. 86, 30), Cic. Phil. 2, 31, 77; id. Rosc. Am. 7, 19; Vitr. 10, 1, 6; Aus. Ep. 8, 6; *gen.* cisi, Verg. Cat. 8, 3 Burm.; cf. Becker, Gall. 3, p. 9; Dict. of Antiq. 8390#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8389#cismontanus#cis-montānus, a, um, adj., `I` *situate on this side of the mountain* : Aufinates, Plin. 3, 12, 17, § 106. 8391#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8390#cisorium#cīsōrĭum, ii, n. caedo, `I` *a cutting instrument* : ossis, Veg. 3, 22, 1. 8392#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8391#cispellam#cispellam, a false read. for aspellam, Plaut. Am. 3, 4, 17. 8393#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8392#Cispius1#Cispĭus, a, um, `I` *a Roman gentile name;* e. g. M. Cispius, Cic. post Red. in Sen. 8, 21; id. Planc. 31, 75 al. 8394#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8393#Cispius2#Cispĭus (also Cespĭus, old form in Varr. L. L. 5, § 50 Müll.): mons, `I` *one of the peaks of the* Mons Esquilinus, now the church *S. Maria Maggiore*, Varr. L. L. l. l.; Gell. 15, 1, 2; Fest. p. 348, 28; p. 351, 1; Paul. ex Fest. p. 42, 11; cf. Becker, Antiq. 1, p. 534 sq. 8395#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8394#Cisrhenanus#Cis-rhēnānus, a, um, adj., `I` *situate on this side of the Rhine* : Germani, Caes. B. G. 6, 2. 8396#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8395#cissanthemos#cissanthĕmŏs, i, f., = κισσάνθεμος, `I` *a plant similar to ivy*, *a species of* cyclaminos, Plin. 25, 9, 68, § 116; 26, 15, 90, § 156. 8397#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8396#cissaros#cissărŏs, i, f., or -on, i, n., `I` *the plant also called* chrysanthemon, App. Herb. 17. 8398#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8397#Cisseis#Cissēïs, ĭdis, v. Cisseus. 8399#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8398#Cisseus#Cisseus, ĕi, m., = Κισσεύς. `I` *A king of Thrace;* acc. to a later myth, *father of Hecuba*, Verg. A. 5, 537; Hyg. Fab. 91; 911; who is on this account called Cissēïs, Verg. A. 7, 320 Serv.; 10, 705.— `II` *A companion of Turnus*, acc. Cissea, Verg. A. 10, 317. 8400#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8399#cission#cissĭon, ĭi, n., = κισσίον, `I` *small ivy*, App. Herb. 98. 8401#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8400#Cissis#Cissis, is, f., `I` *a town in* Hispania Tarraconensis, Liv. 21, 60, 7 sq. Alschefski ad loc. 8402#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8401#cissitis#cissītis, is, f., = κισσῖτις, `I` *a precious stone of the color of ivy-leaves*, Plin. 37, 11, 73, § 188. 8403#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8402#cissos#cissŏs, i, f., = κισσός. `I` *Ivy*, Plin. 16, 34, 62, § 152.— `II` Cissos erythranos, *an ivylike plant*, Plin. 24, 10, 49, § 82.* † cissŭbĭum, ĭi, n., = κισσύβιον, *a cup of ivy-wood*, Macr. S. 5, 21, 11. 8404#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8403#cista#cista, ae, f., = κίστη, `I` *a wooden box* or *basket*, *often woven of slips* or *twigs*, *used for keeping money*, *clothes*, *books*, *fruit*, etc. `I` In gen., Plin. 15, 17, 18, § 60; 16, 40, 77, § 209; Cic. Verr. 2, 3, 85, § 197; * Hor. Ep. 1, 17, 54; Ov. M. 2, 554; Col. 12, 54, 2; Poët. ap. Quint. 8, 3, 19; Juv. 3, 206; 6, 44; Dig. 16, 3, 1.— `II` Esp. `I..1` *In mystical religious festivals*, *a box for holding the sacred utensils*, Cat. 64, 259; Ov. A. A. 2, 609; Tib. 1, 7, 48; Val. Fl. 2, 267; App. M. 6, p. 174; 11, p. 262.— `I..2` *A box for depositing the votes in assemblies of the people*, Plin. 33, 2, 7, § 31; Sisenn. ap. Non. p. 91, 24; Auct. Her. 1, 12, 21; Ascon. ap. Cic. Div. in Caecil. 7, 24; cf. Dict. of Antiq. 8405#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8404#cistella#cistella, ae, f. dim. cista, `I` *a small chest* or *box*, Plaut. Cist. 3, 7; 4, 1, 3 sq.; id. Rud. 4, 4, 65 sq.; Ter. Eun. 4, 6, 15; Auct. Her. 1, 12, 21 dub. (al. sitella). 8406#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8405#Cistellaria#Cistellārĭa, ae, f. cistella, `I` *the title of a comedy of Plautus;* cf. Varr. L. L. 7, § 64; Non. p. 63, 33. 8407#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8406#cistellatrix#cistellātrix, īcis, f. id., `I` *she who has charge of the money-box* (a kind of female slave), Plaut. Trin. 2, 1, 25 (253 Ritschl). 8408#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8407#cistellula#cistellŭla, ae, f. dim. id., `I` *a little box* or *chest*, Plaut. Am. 2, 2, 141 Ussing (Fleck. cistula); id. Rud. 2, 3, 60; 4, 4, 34. 8409#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8408#cisterna#cisterna, ae, f. cista, `I` *a subterranean reservoir for water*, *a cistern*, Varr. R. R. 1, 11, 2; Col. 1, 5, 2; Sen. Ep. 86, 3; Plin. 31, 3, 21, § 31; 36, 23, 52, § 173; Mart. 3, 56, 1; Tac. H. 5, 12 al.—For preserving wine, Dig. 47, 2, 21, § 5. 8410#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8409#cisterninus#cisternīnus, a, um, adj. cisterna, `I` *of* or *pertaining to cisterns*, *cistern-* : aqua, Col. 12, 43, 6; Cael. Aur. Tard. 5, 10; Veg. 2, 28, 18; 6, 8, 3. 8411#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8410#Cisthena#Cisthēna, ae, f., = Κισθήνη, `I` *a town of Æolis*, Plin. 5, 30, 32, § 122; Mel. 1, 18, 2. 8412#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8411#cisthos#cisthos, i, m., = κίσθος (usu. κίστος), `I` *a shrubby plant with red blossoms*, Plin. 24, 10, 48, § 81. 8413#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8412#Cistiberis#Cis-tĭbĕris, e, adj., = cis Tiberim, `I` *on this side of the Tiber* : quinqueviri, Dig. 1, 2, 2, § 33 : magistratus, Pomp. Orig. Jus. § 33 Osann. 8414#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8413#cistifer#cistĭfer, ĕri, m. cista-fero, `I` *the bearer of a box* or *chest*, Mart. 5, 17, 4. 8415#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8414#cistophorus#cistŏphŏrus or -ŏs, i, m., = κιστοφόρος. `I` *The bearer of the sacred box*, Inscr. Orell. 2318.— `II` *An Asiatic coin of the value of about four drachms*, *on which a* cista *was stamped*, Cic. Att. 2, 6, 2; 2, 16, 4; 11, 1, 2; id. Dom. 20, 52.— *Gen. plur.* cistophorūm, Liv. 37, 46, 3; 39, 7, 1; Paul. ex Fest. p. 78. 8416#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8415#cistula#cistŭla, ae, f. dim. cista, `I` *a little box*, *chest*, or *basket*, Plaut. Am. 1, 1, 264; id. Rud. 2, 3, 58; 4, 4, 38 sq.; Mart. 4, 46, 13; App. M. 9, p. 236, 40. 8417#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8416#Citarini#Cītārĭni, v. Cetarini. 8418#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8417#citate#cĭtātē, adv., v. 2. cito, `I` *P. a. fin.* 8419#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8418#citatim#cĭtātim, adv. citatus, cito, `I` *quickly*, *speedily*, *hastily* (very rare), Auct. B. Afr. 80; *comp.* and *sup.*, v. 2. cito *fin.* 8420#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8419#citatio#cĭtātĭo, ōnis, f. 2. cito. `I` In law, *the calling*, *proclaiming* : edictorum sollemnium, Cod. Just. 1, 12, 6, § 4.— `II` Milit. t. t., *the command*, Hyg. Grom. § 43, p. 91. 8421#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8420#citatorium#cĭtātōrĭum, ii, n. 2. cito, `I` *a summoning before a tribunal*, Cod. Th. 6, 28, 5. 8422#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8421#citatus#cĭtātus, a, um, v. 2. cito, P. a. 8423#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8422#cite#cĭtē, adv., v. cieo, `I` *P. a. fin.* 8424#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8423#citer#cĭter, tra, trum ( `I` *comp.* citerior; *sup.* citimus; most freq. in *comp.;* in *posit.* only Cato ap. Prisc. pp. 589 and 999 P.; and Afran. ap. Prisc. p. 607 ib.), adj. cis. `I` *On this side* : citer agnus (ager) alligatus ad sacra erit, Cato ap. Prisc. pp. 599 and 989 P.: alter ulteriorem Galliam decernit cum Syriā, alter citeriorem, Cic. Prov. Cons. 15, 36 : citerior provincia (i. e. Gallia Cisalpina), Caes. B. G. 1, 10 : in Galliā citeriore, id. ib. 1, 24; Hirt. B. G. 8, 23; Suet. Caes. 56: citerior Hispania, Varr. R. R. 1, 57, 2; Cic. Att. 12, 37, 4; Nep. Cat. 2, 1; Plin. 3, 1, 2, § 6: Arabia, Plin. 6, 34, 39, § 213 : Oceanus, Flor. 4, 12, 46 : ripa, Vell. 2, 107, 1.— `II` As that which is on this side is nearer to us than its opposite, *lying near*, *near*, *close to.* `I.A` In space: (stella) ultima a caelo, citima terris, Cic. Rep. 6, 16, 16; id. Univ. 7 *fin.* : citima Persidis (sc. loca), Plin. 6, 34, 39, § 213. — `I.A.2` Trop. : deduc orationem tuam de caelo ad haec citeriora, Cic. Rep. 1, 21, 34 : quantā animi tranquillitate humana et citeriora considerat, id. Tusc. 5, 25, 71 : ut ad haec citeriora veniam et notiora nobis, id. Leg. 3, 2, 4 : nam citeriora nondum audiebamus, id. Fam. 2, 12, 1; Val. Max. 3, 8, 1; 9, 12, 6: citerioris vitae minister, **private**, **domestic**, Amm. 14, 1, 7.— `I.B` In time (post-Aug.), *earlier*, *sooner* : Africano consulatus citerior legitimo tempore datus est, Val. Max. 8, 15, 1; 6, 3, 11: in antiquius citeriusve, Vell. 1, 17, 2 : citeriore die (opp. longiore), Dig. 23, 4, 15.— `I.C` In measure or degree, *small*, *little* : citerior tamen est poena quam scelus, Quint. Decl. 299; Val. Max. 8, 7, ext. 10.— *Advv.: comp.* cĭtĕrĭus, *less* : citerius debito resistere, Sen. Ira, 1, 16, 11; *sup.* cĭtĭmē, *least*, acc. to Prisc. p. 1016 P.— `III` Hence, `I.A` cī^trā, adv. and prep. with acc., *on this side*, *on the hither* or *nearer side* (opp. to ultra; more freq. than cis, q. v.). `I.A.1` Prop. *Adv.* : (dextera) nec citra mota nec ultra, **neither this way nor that**, Ov. M. 5, 186; cf.: ultra citraque pervolare, Plin. 10, 23, 31, § 61 : citra est Oglasa, id. 3, 6, 12, § 80; 6, 11, 12, § 30: citra fuere margines, id. 2, 17, 14, § 73.— With *acc.* : Germani qui essent citra Rhenum, Caes. B. G. 6, 32 : is locus est citra Leucadem stadia CXX., Cic. Fam. 16, 2; so, citra Veliam, id. Att. 16, 7, 5 : citra mare, Hor. S. 2, 8, 47 : mare citra, id. ib. 1, 10, 31 : citra flumen intercepti, Liv. 21, 48, 6 : citra Tauri juga, id. 38, 48, 1 al. — With verbs of motion: ut exercitum citra flumen Rubiconem educeret, Cic. Phil. 6, 3, 5 : ut omnes citra flumen eliceret, Caes. B. G. 6, 8; Liv. 21, 54, 4; Hor. S. 1, 1, 106.— `I.A.2` (Acc. to citer, II.) Of that which takes place, or is within a fixed boundary, and yet does not reach that boundary, *within*, *beneath*, *short of*, *less than.* *Adv.* : non erit necesse id usque a capite arcessere: saepe etiam citra licet, **not so far**, Cic. Top. 9, 39 : paucis citra milibus lignatores ei occurrunt, Liv. 10, 25, 4 : citra quam proxime fuerint (defectus lunae), Plin. 2, 13, 10, § 86 : citra exsultare, id. 17, 22, 35, § 180 : tela citra cadebant (i. e. *did not reach* the Romans), Tac. H. 3, 23.— With *acc.* : nec a postremā syllabā citra tertiam, **before the third syllable**, Cic. Or. 18, 58 (cf. Quint. 1, 5, 30: acuta intra numerum trium syllabarum continetur); id. 8, 6, 76: cur Veneris stella numquam longius XLVI. portibus ab sole... abscedant, saepe citra eas ad solem reciprocent, Plin. 2, 17, 14, § 72; 2, 17, 15, § 77.— `I.2.2.b` Trop. *Adv.* of measure: neve domi praesume dapes et desine citra Quam capias paulo, Ov. A. A. 3, 757; cf.: culta citra quam debuit illa, id. P. 1, 7, 55.— With *acc.* : pronepos ego regis aquarum; Nec virtus citra genus est, **is not behind my family**, Ov. M. 10, 607 : glans cum citra satietatem data est, **not to satiety**, Col. 7, 6, 5; cf. id. 9, 13, 2; so, fatigationem, Cels. 1, 2; cf. Plin. 19, 8, 54, § 171: scelus, Ov. Tr. 5, 8, 23 : citra necem tua constitit ira, id. ib. 2, 127 : usus citra intellectum acrimoniae, Plin. 19, 8, 54, § 171. — `I.2.2.c` In time (with acc. rare; perh. not anteAug.): citra Kalendas Octobris, Col. 2, 8, 3; cf. Gell. 12, 13: Trojana tempora, Ov. M. 8, 365 : juventam, id. ib. 10, 84 : temporis finem, Dig. 49, 16, 15.— `I.A.3` Since the Aug. per. (most freq. in Quint. and Pliny the elder; in the former more than twenty times), in gen. of that which does not belong to, is without, or beyond something, *without*, *aside from*, *apart from*, *except*, *without regard to*, *setting aside* (for the class. sine, praeter; hence the Gloss.: ἄνευ sine, absque, praeter, citra, Gloss. Cyr.; citra δίχα, χωρίς, ἐκτός, Gloss. Phil.); with *acc.* : citra hoc experimentum multa sunt, quae, etc., Col. 2, 2, 20 : plus usus sine doctrinā, quam citra usum doctrina valet, Quint. 12, 6, 4 : Phidias in ebore longe citra aemulum, id. 12, 10, 9 : vir bonus citra virtutem intellegi non potest, id. 12, 2, 1; so, accusationem, id. 7, 2, 26; 3, 8, 21; 7, 10, 3: tranare aquas citra docentem natura ipsa sciunt, id. 2, 16, 13 : citra invidiam, Plin. 7, 29, 30, § 108 : citra ullum aliud incommodum, id. 2, 51, 52, § 137 : citra dolorem, id. 12, 17, 40, § 79; Plin. Ep. 2, 1, 4: morsum, Plin. 8, 38, 57, § 136 : vulnus, id. 20, 21, 84, § 225 al. : citra fidem, Tac. Agr. 1 : citra speciem aut delectationem, id. G. 16 : citra Senatūs populique auctoritatem, Suet. Caes. 28 : commoda emeritorum, id. Aug. 24 : spem omnium fortuna cessit, Flor. 3, 1, 2 : etiam citra spectaculorum dies, i.e. **even out of the time of the established spectacles**, Suet. Aug. 43 : citra magnitudinem prope Ponto similis, **excepting its size**, Mel. 1, 19, 17; Tac. Agr. 10; Quint. 2, 4, 22; so id. 7, 2, 13; Dig. 3, 6, 9: lana tincta fuco citra purpuras placet, Ov. Fragm. ap. Quint. 12, 10, 75.—Citra sometimes follows its case, Hor. S. 1, 1, 107; 1, 10, 31.— `I.B` cī^trō, adv. (orig. *dat. sing.*), always in the connection and position ultro citroque, ultro et citro, ultro ac citro, or without copula ultro citro (not ultroque citroque), *hither and thither*, *this way and that*, *here and there*, *to and fro*, *from both sides*, *backwards and forwards*, *reciprocally;* Fr. *par ci par là*, *ça et là* (in good prose): ultro ac citro commeare, Varr. R. R. 3, 5, 16 : sursum deorsum, ultro citro commeantibus, Cic. N. D. 2, 23, 84 : ultro citroque commeare, Auct. B. Afr. 20; Plin. 2, 38, 38, § 104; * Suet. Calig. 19; Lucr. 4, 32: qui ultro citroque navigarent, Cic. Verr. 2, 5, 66, § 170 : cursare ultro et citro, id. Rosc. Am. 22, 60 (in Prisc. p. 1011 P., perh. only from memory written ultro citroque): bis ultro citroque transcurrerunt, Liv. 40, 40, 7 al. : cum saepe ultro citroque legati inter eos mitterentur, Caes. B. G. 1, 42; id. B. C. 1, 20; Liv. 5, 8, 6: multis verbis ultro citroque habitis, Cic. Rep. 6, 9, 9; cf. Liv. 9, 45, 2; 7, 9, 2: beneficiis ultro citro datis acceptisque, Cic. Off. 1, 17, 56 : ut obsides ultro citroque darentur, Liv. 44, 23, 2 : datā ultro citroque fide, id. 29, 23, 5 : inplicati ultro et citro vel usu diuturno vel etiam officiis, Cic. Lael. 22, 85 Klotz *N. cr.* : alternatis ultro citro aestibus, Sen. Q. N. 4, 2, 29: ultro citroque versus, Amm. 30, 3, 5. 8425#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8424#citeria#cĭtĕrĭa, ae, f., `I` *an effigy* or *caricature carried in procession at the games*, Paul. ex Fest. p. 59, 20 Müll.; Cato ib. 8426#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8425#citerior#cĭtĕrĭor, v. citer. 8427#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8426#citerius#cĭtĕrĭus, adv., v. citer. 8428#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8427#Cithaeron#Cĭthaeron ( Cĭthĕron, Aus. Idyll. 11, 32), ōnis, m., = Κιθαιρών, `I` *a mountain of Bœotia*, now *Elatia*, *sacred to Bacchus and the Muses*, *and famous for the death of Pentheus and Actœon*, Mel. 2, 3, 4; Plin. 4, 7, 12, § 25; Verg. G. 3, 43; id. A. 4, 303; Ov. M. 2, 223; 3, 702 sq.; Sen. Oedip. 930; id. Phoen. 256; Val. Fl. 5, 81 (in all these passages only in nom.).— *Gen.* Cithaeronis, Prop. 3 (4), 1, 43; 3 (4), 15, 25; Liv. 31, 26, 1.— *Acc.* Cithaeronem, Lact. 1, 22, 15; Serv. ad Verg. A. 7, 641; 10, 163; id. G. 3, 291. 8429#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8428#cithara#cĭthăra, ae, f., = κιθάρα, `I` *the cithara*, *cithern*, *guitar*, or *lute* (very freq. in the poets, esp. in Hor.), Lucr. 2, 28; 4, 981; Tib. 2, 3, 12; 2, 5, 2; Verg. A. 6, 120; 9, 776; Hor. C. 1, 15, 15; 2, 12, 4; Varr. L. L. S, § 61 Müll.; id. R. R. 2, 1, 3; Auct. Her. 4, 47, 60; Plin. 7, 56, 57, § 204; Quint. 1, 10, 3; 1, 10, 10; 2, 8, 15; Tac. A. 14, 14; 15, 65 al.— `II` Meton., *the music of the cithara*, or, in gen., *of a stringed instrument*, *the art of playing on the cithara*, Prop. 2 (3), 10, 10; Verg. A. 12, 394; Hor. C. 1, 24, 4; id. S. 2, 3, 104 and 105. 8430#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8429#citharicen#cĭthărĭcen, cĭnis, m. cithara-cano; cf. tubicen, `I` *the player on the cithara* (unused); cf. Varr. L. L. 8, § 61 Müll. 8431#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8430#citharista#cĭthărista, ae, m., = κιθαριστής, `I` *a player on the cithara* (mostly in Cic.), Cic. Phil. 5, 6, 15; id. Div. 2, 64, 133.—Esp., *a statue of a player on the cithara* : etiam illum Aspendium citharistam, de quo saepe audistis id quod est Graecis hominibus in proverbio, quem omnia intus canere dicebant, sustulit, i. e. he was so skilfully represented that he seemed to be playing the music inwardly, though it was unheard, Cic. Verr. 2, 1, 20, § 53 Zumpt ad loc. 8432#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8431#citharistria#cĭthăristrĭa, ae, f., = κιθαρίστρια, `I` *she who plays on the cithara*, Ter. Phorm. 1, 2, 32; 1, 2, 94; Sid. Ep. 9, 13, 2; Porphyr. ad Hor. C. 1, 1. 8433#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8432#citharizo#cĭthărīzo, āre, `I` *v n.*, = κιθαρίζω, *to play on* or *strike the cithara*, Nep. Epam. 2, 1; Vulg. Apoc. 14, 2. 8434#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8433#citharoeda#cĭthăroeda, ae, v citharoedus. 8435#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8434#citharoedicus#cĭthăroedĭcus, a, um, adj., = κιθαρῳδικός, `I` *of* or *pertaining to the citharœdi* : ars, Plin. 9, 8, 8, § 28; Suet. Ner. 40: habitus, id. ib. 25; Eutr. 7, 14: vestis, Dig. 50, 16, 127. 8436#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8435#citharoedus#cĭthăroedus, i, m., = κιθαρῳδός, `I` *one who plays on the cithara*, *accompanying it with the voice* (diff. from citharista by the accompanying singing), Cic. Mur. 13, 29; id. de Or. 2, 80, 325; id. Tusc. 5, 40, 116; Varr. R. R. 2, 1, 3; * Hor. A. P. 355; Quint 1, 12, 3; 4, 1, 2; 11, 3, 88; Suet. Ner. 20, 21; 20, 22; 20, 41; id. Vit. 4; id. Dom. 4 al.—In *fem.* : CITHAROEDA, ae, **she who plays on and sings to the cithara**, Inscr. Orell. 2611.— `I...b` Prov.: non omnes, qui habent citharam, sunt citharoedi, Varr. R. R. 2, 1, 3.* † cĭthărus, i, m., = κίθαρος, *a fish of the sole kind*, Plin. 32, 11, 53, § 146. 8437#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8436#Citiensis#Cĭtĭensis and Cĭtĭēus ( Citt-), v. Citium 8438#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8437#citime#cĭtĭmē, adv., and cĭtĭmus, a, um, `I` *adj*, v. citer. 8439#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8438#citipes#cĭtĭ-pēs, pĕdis, adj. citus, `I` *swiftfooted*, *fleet* : cursus, Diom, p. 472 P. 8440#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8439#citiremis#cĭtĭrēmis, e, adj. citus - remus, `I` *rowed swiftly* : Argo, Varr. ap. Charis. p. 94 P 8441#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8440#Citium#Cĭtĭum (more rare Cittĭum), i, n., = Κίτιον Κίττιον). `I` *A seaport town in Cyprus*, now *Khiti*, *the birthplace of the Stoic Zeno*, Plin. 5, 31, 35, § 130; Nep. Cim. 3, 4.—Hence, `I..1` Cĭtĭēus, i, m., *a Citian* : Zeno, Cic. Tusc. 5, 12, 34.—In plur., Cic. Fin. 4, 20, 56.— `I..2` Cĭtĭensis, is, m., the same: Zeno, Gell. 17, 21.—In plur., Dig. 50, 12, 1. — `II` *A town in Macedonia*, Liv. 42, 51, 1 and 2. 8442#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8441#Citius#Cĭtĭus, i, m. (mons), `I` *a mountain in Macedonia*, Liv. 43, 21, 7. 8443#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8442#cito1#cĭtŏ, adv., v. cieo, `I` *P. a. fin.* 8444#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8443#cito2#cĭto, āvi, ātum ( `I` *part. perf. gen. plur.* citatūm, Att. ap. Non. p. 485; *inf. pass.* citarier, Cat. 61, 42), 1, v. freq. a. cieo. `I` *To* *put into quick motion*, *to move* or *drive violently* or *rapidly*, *to hurl*, *shake*, *rouse*, *excite*, *provoke*, *incite*, *stimulate*, *promote*, etc. (mostly post-Aug. and poet.; in earlier authors usu. only in P. a.): citat hastam, Sil. 4, 583 : arma, Stat. Th. 8, 124 : gradum, Claud. VI. Cons. Hon. 510 : urinam, Cels. 2, 19 : pus, id. 5, 28, n. 13: umorem illuc, id. 4, 6 : alvum, Col. 7, 9, 9 : ubi luctandi juvenes animosa citavit gloria, Stat. Th. 6, 834. — `I..2` Of plants, *to put* or *shoot forth* : virgam, Col. 3, 6, 2; 4, 15, 2: radices, id. 5, 5, 5; id. Arb. 10, 3; Pall. Feb. 9, 6.— `I.B` Trop. : isque motus (animi) aut boni aut mali opinione citetur, **be called forth**, Cic. Tusc. 3, 11, 24 Orell. *N. cr.* (cf.: motus cieri, id. ib. 1, 10, 20).— `II` (Like cieo, 2.) With reference to the termination ad quem, *to urge to*, *call* or *summon to* (class.; esp. freq. in lang. of business; syn.: voco, adesse jubeo): patres in curiam per praeconem ad regem Tarquinium citari jussit, Liv. 1, 47, 8; id. 3, 38, 6 and 12: senatum, id. 9, 30, 2 : in fora citatis senatoribus, id. 27, 24, 2 : tribus ad sacramentum, Suet. Ner. 44; cf. Cat. 61, 43: judices citati in hunc reum consedistis, Cic. Verr. 2, 1, 7, § 19 : citari nominatim unum ex iis, etc., i. e. for enrollment for milit. service, Liv. 2, 29, 2; id. Epit. libr. 14; Val. Max. 6, 3, 4.— `I.B` Esp. `I.B.1` In law, *to call the parties*, *to see whether they are present* (syn.: in jus vocare, evocare): citat reum: non respondet. Citat accusatorem... citatus accusator non respondit, non affuit, Cic. Verr. 2, 2, 40, § 98; 2, 2, 38, § 92; id. Div. in Caecil. 13, 41; so of those accused, Cic. Verr. 2, 2, 38, § 92; id. Mil. 19, 50; Suet. Tib. 11; 61.—And of the roll of a gang of slaves: mancipia ergastuli cottidie per nomina, Col. 11, 1, 22 al. —Hence, *to accuse* : cum equester ordo reus a consulibus citaretur, Cic. Sest. 15, 35; Vitr. 7 praef.; and facetiously, Plaut. Curc. 1, 3, 6.—With *gen.* of the charge or penalty: omnes ii... abs te capitis C. Rabirii nomine citantur, Cic. Rab. Perd. 11, 31; cf.: ne proditi mysterii reus a philosophis citaretur, Lact. 3, 16, 5.—Of witnesses: in hanc rem testem totam Siciliam citabo, Cic. Verr. 2, 2, 59, § 146; Suet. Caes. 74; Quint. 6, 4, 7.— `I.2.2.b` Beyond the sphere of judicial proceedings: testem, auctorem, *to call one to witness*, *to call upon*, *appeal to*, *quote*, *cite* : quamvis citetur Salamis clarissimae testis victoriae, Cic. Off. 1, 22, 75 : quos ego testes citaturus fui rerum a me gestarum, Liv. 38, 47, 4 : poëtas ad testimonium, Petr. 2, 5 : libri, quos Macer Licinius citat identidem auctores, Liv. 4, 20, 8.— *To call for votes* or *opinions* in the senate, haec illi, quo quisque ordine citabantur, Plin. Ep. 9, 13, 18.—Of an appeal to a god for aid, etc., Ov. F. 5, 683; Cat. 61, 42.— `I.B.2` (Like cieo, II. C.) In gen., *to mention any person* or *thing by name*, *to name*, *mention*, *call out*, *proclaim*, *announce* (rare but class.; syn. laudo): omnes Danai reliquique Graeci, qui hoc anapaesto citantur, Cic. Fin. 2, 6, 18 : victorem Olympiae citari; cf. Nep. praef. § 5; Liv. 29, 37, 9; Stat. Th. 6, 922: paeanem, **to rehearse**, **recite**, Cic. de Or. 1, 59, 251 : io Bacche, **to call**, Hor. S. 1, 3, 7 (cf.: triumphum ciere, Liv. 45, 38, 12, infra cieo, II. C. 2.); Col. 11, 1, 22.—Hence, cĭtātus, a, um, *part.*, *driven*, *urged on*, *hastened*, *hurried; and P a.*, *quick*, *rapid*, *speedy*, *swift* (opp. tardus; class.). `I.A` Prop., freq.: citato equo, **at full gallop**, Caes. B. C. 3, 96; Liv. 1, 27, 7; 3, 46, 6; so, equis, id. 1, 5, 8; cf. Verg. A. 12, 373 al.: jumentis, Suet. Ner. 5 : pede, Cat. 63, 2 : tripudiis, id. 63, 26 : citato gradu, Liv. 28, 14, 17 : passibus, Sen. Hippol. 9 : axe, Juv. 1, 60 : citatum agmen, Liv. 35, 30, 1 : citatiore agmine ad stativa sua pervenit, id. 27, 50, 1; so, citatissimo agmine, id. 22, 6, 10 al. : amnis citatior, id. 23, 19, 11 : flumen, Sen. Herc. Fur. 178 : nautae, Prop. 1, 8, 23 : rates, Sen. Hippol. 1048; Luc. 8, 456: currus, Sil. 8, 663 : Euro citatior, Sil. 4, 6 : alvus citatior, Plin. 7, 15, 13, § 63.—Also instead of an adv. (cf. citus, B.): Rhenus per fines Trevirorum citatus fertur, Caes. B. G. 4, 10 : ferunt citati signa, Liv. 41, 3, 8 : penna citatior ibat, Sil. 10, 11.— `I.B` Trop., *quick*, *rapid*, *vehement*, *impetuous* : argumenta acria et citata, Quint. 9, 4, 135; and transf. to persons: in argumentis citati atque ipso etiam motu celeres sumus, id. 9, 4, 138 : Roscius citatior, Aesopus gravior fuit, id. 11, 3, 111; 11, 3, 17: pronuntiatio (opp. pressa), id. 11, 3, 111 : citatior manus (opp. lenior), id. 11, 3, 102 : soni tum placidi tum citati, Gell. 1, 11, 15.— *Adv.* : cĭtātē, *quickly*, *speedily*, *nimbly*, *rapidly* (perh. only in the two foll. examples): piscatores citatius moventur, Quint. 11, 3, 112 : ut versus quam citatissime volvant, id. 1, 1, 37. 8445#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8444#citocacium#citŏcăcĭum, ĭi, n., `I` *the plant* chamelaea, App. Herb. 111. 8446#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8445#citra#cī^trā, v. citer, adv., A. 8447#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8446#citrago#cī^trāgo (also cĭtrĕāgo in MSS.), ĭnis, f. citrus, `I` *the citrus-plant*, *lemon-balm*, Pall. 1, 37, 2; 5, 8, 6. 8448#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8447#citrarius#cī^trārĭus, ĭi, m., `I` *a dealer in lemons*, Inscr. Orell. 4811. 8449#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8448#citratus1#cī^trātus, a, um, adj. citrus, `I` *steeped in citrus-oil* : libri, Plin. 13, 13, 27, § 86. 8450#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8449#citratus2#cī^trātus, a, um a late adj. form of citra, `I` *of this side*, Auct. Limit. p. 298 sq. 8451#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8450#citretum#cī^trētum. i, n. citrus, `I` *an orchard of citrus-trees*, Pall. Febr. 24, 14. 8452#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8451#citreus#cī^trĕus, a. um, adj. id.. `I` *Of* or *pertaining to the citrus-tree* : mālus, *the citrustree*, Opp. ap. Macr. S. 2, 15: malum, *citrusapple*, Cloat. ib.: mensa, *of citrus-wood* (which was much prized by the ancients), Cic. Verr. 2, 4, 17, § 37: sub trabe citreā, Hor. C. 4, 1, 20 Zumpt; Petr. 119, 29; Mart. 14, 89: lecti, Pers. 1, 53 : oleum, Plin. 23, 4, 45, § 88.— `I.B` *Subst.* : cĭtrĕa, ae, f., = ci-trus, Plin. 16, 26, 44, § 107.— `II` *Pertaining to the citron-tree;* only *subst.* cĭtrĕ-um, i, n., *the citron*, Plin. 23, 6, 56, § 105; Pall. Mart. 10, 15. 8453#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8452#citrium#citrĭum, ii, n., `I` *a kind of gourd*, Apic. 1, 21; 4, 3. 8454#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8453#citro#cī^trō, adv., v. citer, adv., B. 8455#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8454#citrosus#cī^trōsus, a, um, adj. citrus, `I` *smelling of citrus* : vestis, Naev. ap. Macr. S. 2, 15, 5 (cf. εἵματα θυώδεα, Hom. Od. 5, 264 al.; in Paul. ex Fest. p. 42, 14 Müll. erron.: citrosa vestis appellata est a similitudine citri; so also Isid. Orig. 19, 22, 20). 8456#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8455#citrum#cī^trum, i, n. id., `I` *the wood of the citrus*, q. v., *citrus-wood*, Plin. 16, 43, 84, § 231.— `I..2` Meton., *the household furniture*, esp. *tables*, *made of it* (very costly), Cato ap. Fest. p. 242, 21 Müll.; Vell. 2, 56, 2; Mart. 9, 59, 10; 10, 98, 6; 10, 80, 2; cf. citrus, I. 8457#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8456#citrus#cī^trus, i prob. a mutilation of κέδρος, cedrus. `I` *The citrus*, *an African tree* (hence Atlantis silva, Luc. 10, 144, and Massyla robora, Stat. S. 3, 3, 94), whose very fragrant wood (v. citrum) was used in making household furniture, and was prized very highly, Plin. 13, 15, 29, § 91 sq.; 13, 16, 30, § 100; Varr R. R. 3, 2, 4; Luc. 9, 428; cf. citreus, I. and citrum.— `II` *The citrontree* (also called malus Medica, Persica, etc.), Citrus Medica, Linn., whose fruit and leaves were laid between the folds of clothing to preserve it from worms; and also used as a counter-poison, Plin. 12, 3, 7, § 14 sq.; cf. id. 13, 16, 31, § 103; Cloat. and Opp. ap. Macr. S. 2, 15; Pall. Mart. 10, 16; cf. Serv. ad Verg. G. 2, 126. 8458#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8457#Cittium#Cittium, Cittiensis, etc., v. Citium. 8459#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8458#citus#cĭtus, a, um, v. cieo, P. a. 8460#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8459#civicus#cīvĭcus, a, um, adj. civis. `I` *Of* or *pertaining to citizens*, *civil*, *civic*, *citizens* (more rare than the class. civilis, and, except in the phrase civica corona, mostly poet.): jura, Hor. Ep. 1, 3, 23 : motus, id. C. 2, 1, 1 : rabies, id. ib. 3, 24, 26; Flor. 3, 21, 5; cf. furor, id. 4, 2, 75 : bella, Ov. P. 1, 2, 126 : invidia, Sil. 8, 21 : arma pro trepidis reis, i. e. **defence before a tribunal**, Ov. F. 1, 22.— `I.B` Esp. corona civica, *the civic crown*, *made of oak leaves* (hence, civilis quercus, Verg. A. 6, 772, and querna corona. Ov. F. 1, 614; id. Tr. 3, 1, 36), the crown of highest distinction, except the corona obsidionalis, and bestowed upon him who had saved the life of a fellow-citizen in war; its inscription was: OB CIVEM (CIVES) SERVATVM (SERVATOS), Liv. 6, 20, 7; Plin. 16, 4, 3, § 7 sq.; Gell. 5, 6, 11 sq.; Cic. Planc. 30, 72; id. Pis. 3, 6; Liv 10, 46, 3, Dict. of Antiq. p 310. —Also *subst.* : cīvĭca, ae, f. : civicam mereri, Sen. Clem. 1, 26, 5 : aliquem civicā donare, Quint. 6, 3, 79 : servati civis decus, Tac. A. 12, 31 *fin.* — `II` *Of* or *pertaining to a town* or *city* : errare intra muros civicos, Plaut. Fragm. ap. Charis. p. 181 *P.* (in Liv. 1, 40, 2, vicinae, not civicae, is the true reading).—No *comp.* or *sup.* 8461#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8460#civilis1#cīvīlis, e, adj. civis. `I` *Of* or *pertaining to citizens*, *civil*, *civic* (class. in prose and poetry, and very freq.): sanguine civili rem conflant, *by the blood of citizens*, * Lucr. 3, 70; Cic. Fam. 15, 15, 1: conjuratio, id. ib. 5, 12, 2 : bellum, id. Att. 7, 13, 1; id. Imp. Pomp. 10, 28: bella, Hor. Epod. 16, 1; Luc. 1, 1: genus belli, Cic. Att. 7, 13, 1; Sall. C. 47, 2; Quint. 12, 1, 16; Flor. 3, 22, 10; 3, 23, 7: facinus, Cic. Att. 7, 13, 1.—So De Bello Civili, the title of a portion of the Commentaries of Julius Cæsar, Flor. 4, 2, 4: discordia, Sall. C. 5, 2 : dissensio, id. J. 41 *fin.* : discidii specie, Tac. A. 14, 60 : irae, id. ib. 1, 43 : acies, Ov. M. 7, 142 : arma, **civil war**, Cic. Div. 2, 2, 6; Tac. A. 1, 9: aestus, Hor. Ep. 2, 2, 47 : Mars, Ov. H. 6, 35 : busta, Prop. 2, 1, 27 : victoria, Nep. Epam. 10, 3; Sall. J. 95, 4; Tac. H. 4, 38 *fin.* : praeda, id. ib. 3, 15 et saep.: mos consuetudoque, Cic. Off. 1, 41, 148; cf. just before: instituta civilia: conciliatio et societas, id. N. D. 2, 31, 78 : facinus, id. Att. 7, 13, 1 : clamor, Liv. 3, 28, 4; cf. robur, id. 28, 44, 5 : curae, Hor. C. 3, 8, 17 : quercus = corona civica (v. civicus, I.), Verg. A. 6, 772 : civilis dies, *the civil day* ( *from midnight to midnight;* opp. to the naturalis dies, from the rising to the setting of the sun), Varr. R. R. 1, 28, 1; Plin. 2, 77, 79, § 188; Macr. S. 1, 3: amor (opp. to naturalis), **between citizens**, Gell. 12, 1, 23.— `I..2` Esp.: jus civile. `I.2.2.a` In gen., *private rights*, *the law*, as it protects citizens in their status, property, etc.: jus civile est aequitas constituta iis, qui ejusdem civitatis sunt, ad res suas obtinendas, Cic. Top. 2, 9 : sit ergo in jure civili finis hic: legitimae atque usitatae in rebus causisque civium aequabilitatis conservatio, id. de Or. 1, 42, 188 : qui jus civile contemnendum putat, is vincula revellit judiciorum, etc., id. Caecin. 25, 70; id. Off. 3, 17, 69; id. Balb. 11, 28; Gai Inst. 1, 1; Just. Inst. 1, 2, 1 sq.; opp. jus naturale: quodam tempore homines nondum neque naturali neque civili jure descripto fusi, etc., Cic. Sest. 42, 91.— `I.2.2.b` *The body of Roman law relating to private rights*, *the Civil Law* : ut si quis dicat jus civile id esse, quod in legibus, senatūs consultis, rebus judicatis, juris peritorum auctoritate, edictis magistratuum, more, aequitate consistat, Cic. Top. 5, 28 : hoc civile (jus) quod dicimus (opp. causa universi juris ac legum), id. Leg. 1, 5, 17 : de jure civili si quis novi quid instituit, Cic. Verr. 2, 1, 42, § 109; opp. jus nationum, id. Div in Caecil. 5, 18; opp. jus praetorium, the precedents of decisions by the prætor: nam quod agas mecum ex jure civili ac praetorio non habes, id. Caecin. 12, 34; 2, 4; cf. Dig. 1, 1, 7 pr. and § 1.— `I.2.2.c` In narrower sense, *the code of procedure*, *the forms of process* in the Roman law: civile jus, repositum in penetralibus pontificum, evulgavit (Licinius), Liv. 9, 46, 5 Weissenb. ad loc.: jus civile per multa saecula inter sacra caerimoniasque deorum abditum, Cn. Flavius vulgavit, Val. Max. 2, 5, 2; cf. Dig. 1, 2, 2, § 5 sqq.; plur. : inteream si... novi civilia jura, Hor. S. 1, 9, 39.— `I.B` *Relating to public* or *political life*, *political*, *public*, *state-* : scientia, **politics**, **political science**, Cic. Inv. 1, 5, 6; Quint. 2, 15, 33: quaestiones, id. 2, 15, 36 : officia, id. 2, 15, 36, and 2, 4, 27: civilium rerum peritus, Tac. H. 2, 5 : mersor civilibus undis, Hor. Ep. 1, 1, 16 : vir, *a statesman*, πολιτικος, Quint. prooem. § 10; 11, 10, 15; 12, 2, 7; 12, 2, 21; 11, 1, 35.— `I.B.2` Esp. *civil*, opp. military (first in Livy): is gravis annis non militaribus solum sed civilibus quoque abscesserat muneribus, Liv. 9, 3, 5; cf.: civilis res haud magnopere obeuntem bella excitabant, id. 6, 22, 7.— `II` Trop. (cf. popularis, and the Gr. κοινός), *demeaning one* ' *s self as a citizen;* hence of distinguished persons, *courteous*, *polite*, *civil*, *affable*, *urbane* (so not before the Aug. per.; esp. freq. in Suet.; in Quint. only once): quid enim civilius illo? Ov. Tr. 4, 4, 13 : sermo, Liv. 6, 40, 15 : animus, id. 45, 32, 5; Tac. A. 1, 72; Suet. Caes. 75; id. Claud. 1; id. Dom. 12; cf. id. Calig. 3; id. Vesp. 12: parumque id non civile modo sed humanum etiam visum, **unbecoming a private citizen**, Liv. 5, 23, 5 : et humano ingressu, Quint. 3, 8, 59 Spald.: incessu, Plin. Pan. 83, 7 : civile ingenium, mira comitas, Tac. A. 1, 33; cf. id. ib. 2, 82: arma, id. H. 4, 3: civile rebatur, misceri voluptatibus vulgi, id. A. 1, 54; cf. id. ib. 2, 34; 3, 22; Plin. Pan. 78, 4; 87, 1: civilis circa amicos, Eutr. 7, 13 : in cunctos, id. 10, 16.— *Sup.*, Eutr. 8, 1; Spart. Had. 20, 1.—As *subst.* : cīvīle, is, n., *courtesy* : si quicquam in vobis non dico civilis sed humani esset, Liv. 5, 3, 9.—Hence, adv. : cīvīlĭter. `I.B.1` (Acc. to I.) *Citizen-like* : vivere, Cic. ap. Lact. 3, 14: certare, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 14, 3; Liv. 38, 56, 9; 33, 46, 3; Juv. 5, 112; Gell. praef. § 13.— `I.2.2.b` In judicial language, *civilly* (opp. criminally): agere, Dig. 47, 2, 92; 11, 6, 1; 47, 10, 37.— `I.B.2` (Acc. to 2.) *As becomes a citizen*, *courteously*, *kindly*, Ov. M. 12, 583; id. Tr. 3, 8, 41; Tac. A. 3, 76; 4, 21; id. H. 2, 91.— *Comp.* : civilius, Plin. Pan. 29, 2; App. M. 9, p. 236, 10.— *Sup.* : civilissime, Eutr. 7, 8. 8462#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8461#Civilis2#Cīvīlis, is, m., `I` *a proper name*, e. g. Julius Civilis, *chief of the Batavi*, Tac. H. 4, 13 sq.; abl. Civile, id. ib. 4, 35. 8463#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8462#civilitas#cīvīlĭtas, ātis, f. civilis. `I` (Acc. to civilis, I. B.) *The art of government*, *politics*, only three times in Quint. as transl. of the Gr. πολιτική, 2, 15, 25; 2, 15, 33; 2, 17, 14. — `II` (Acc. to civilis, II.) *Courteousness*, *politeness*, *affability* (post-Aug. and rare), Suet. Aug. 51; id. Claud. 35; Eutr. 7, 21; Lampr. Alex. Sev. 20. 8464#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8463#civiliter#cīvīlĭter, adv., v. civilis `I` *fin.* 8465#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8464#civis#cīvis ( cīves, C. I. L. 3, 966; 3337 et saep.; ceivis, S. C. Bacch. and Lex Thoria; ceus in Tab. Bant.), is, comm. ( abl. usually cive: `I` civi, Plaut. Pers. 4, 3, 6; Cic. Verr. 2, 2, 13, §§ 32 and 33 Zumpt *N. cr.;* id. Planc. 40, 96; 41, 97; id. Sest. 12, 29; id. Balb. 19, 43; id. Att. 7, 3, 4; 14, 11, 1; cf. Prisc. p. 766 P.; dub. Cic. Phil. 5, 19, 52) [root ki- of κεῖμαι, to lie, abide; cf. κώμη ], *a citizen* (male or female; opp. pe regrinus, Cic. Verr. 2, 4, 35, § 77; id. Off. 1, 34, 124; Liv. 22, 35, 5; opp. advena, Cic. Verr. 2, 4, 34, § 74; or to hospes, Ter. Phorm. 2, 2, 14; or to hostis, Liv. 8, 36, 1; Hor. Ep. 1, 17, 33; Ov. M. 13, 234). `I` In gen. `I...a` (Very freq. in all periods and kinds of composition.) Enn. Ann. 174 Vahl.; Plaut. Am. 1, 1, 220: optati cives, populares, incolae, accolae, advenae omnes, Date viam, etc., id. Aul. 3, 1, 1 : quod civis cum civi agat, Cic. Verr. 2, 2, 13, § 32 : cives cum civibus de virtute certabant, Sall. C. 9, 2 al. — `I...b` In *fem.* : Attica, Plaut. Poen. 1, 2, 159 : civis femina, id. Pers. 4, 3, 6; Ter. And. 1, 3, 16; 5, 1, 14: civis virgo, id. Eun. 5, 2, 19; id. Ad. 4, 7, 7: Romana, Cic. Balb. 24, 55; 13, 30; Nep. Them. 1, 2 al.: civis Romanus, Enn. ap. Censor. p. 2725 P. (Ann. v. 174 Vahl.); Cic. Verr. 2, 5, 57, § 147; 2, 4, 61, § 136. —Concerning the political rights of the civis Romanus (opposed to peregrinus or hostis), v. Zimmern, Rechtsgesch. 2, § 123 sq.; Dict. of Antiq. p. 260 sqq.— `II` Esp., *a fellow-citizen* (for which, in late Lat., concivis): Lunaï portum cognoscite cives, Enn. ap. Pers. 6, 9 (Ann. v. 16 Vahl.); Hor. Ep. 1, 1, 53; Ov. M. 13, 234.—So particularly, civis meus, tuus, etc., *my*, *thy fellow-citizen*, Cato ap. Fest. p. 234; Plaut. Trin. 1, 2, 63; Cic. Cat. 1, 7, 17; id. Mil. 34, 93; id. Div. 2, 2, 6; id. Fin. 1, 4, 10.—In *fem.* : defende cives tuas, senex, Plaut. Rud. 3, 4, 37.— `I.B` *A subject* : imperare corpori, ut rex civibus suis, Cic. Rep. 3, 25, 37.— `III` Figuratively: civis totius mundi, **a citizen of the world**, Cic. Leg. 1, 23, 61. 8466#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8465#civitas#cīvĭtas, ātis ( `I` *gen. plur.* civitatium, Cic. Rep. 1, 34, 51; id. Leg. 2, 4, 9; Caes. B. G. 4, 3; 5, 22; Sall. C. 40, 2; Liv. 1, 17, 4; 2, 6, 5; 33, 20, 11 Drak.; 42, 30, 6; 42, 44, 1; 45, 34, 1; Vell. 2, 42, 2; Quint. 2, 16, 4 *N. cr.;* Suet. Tit. 8 Oud.; Cornut. ap. Charis. p. 100 P.; cf. Varr. L. L. 8, § 66; Prisc. p. 771 P.; Neue, Formenl. 1, 268), f. civis. `I` Abstr., *the condition* or *privileges of a* ( *Roman*) *citizen*, *citizenship*, *freedom of the city* (upon its conditions, v. Zimmern, Rechtsgesch. 2, § 123 sq.; Dict. of Antiq. p. 260 sqq.): Cato, cum esset Tusculi natus, in populi romani civitatem susceptus est: ita, cum ortu Tusculanus esset, civitate Romanus, etc., Cic. Leg. 2, 2, 5 : donare aliquem civitate, id. Balb. 13, 20; Suet. Caes. 24; 42; 76; id. Aug. 47; id. Tib. 51; id. Ner. 24: dare civitatem alicui, Cic. Arch. 4, 7; 5, 10; Liv. 1, 28, 7; 8, 14, 8; Suet. Aug. 40; id. Galb. 14: accipere aliquem in civitatem, Cic. Off. 1, 11, 35: adsciscere in civitatem, Liv. 6, 40, 4 : ascribere aliquem in civitatem, Cic. Arch. 4, 6 : aliquem foederatis civitatibus ascribere, id. ib. 4, 7 : in aliis civitatibus ascriptus, id. ib. 5, 10 : assequi, Tac. A. 11, 23 : consequi, Cic. Balb. 13, 31 : deponere, id. Caecin. 34, 100 : decedere de civitate, id. Balb. 5, 11 : dicare se civitati, id. ib. 11, 28 : in civitatem, id. ib. 12, 30 : eripere, id. Caecin. 34, 99 : habere, id. Balb. 13, 31 : impertiri civitatem, id. Arch. 5, 10 : furari civitatem, id. Balb. 2, 5 : petere, Suet. Caes. 8 : Romanam assequi, Tac. A. 11, 23 : adipisci, Suet. Aug. 40 : Romanam usurpare, id. Calig. 38; id. Claud. 25: amittere civitatem, Cic. Caecin. 34, 98 : adimere, id. ib.; Suet. Caes. 28: petere, id. ib. 8 : negare, id. Aug. 40 : jus civitatis, Cic. Caecin. 34, 98; id. Arch. 5, 11: recipere aliquem in civitatem, id. Caecin. 34, 100; id. Arch. 10, 22; id. Balb. 13, 31: relinquere, id. Caecin. 34, 100 : retinere civitatem, id. Balb. 12, 30 : retinere aliquem in civitate, id. Lig. 11, 33 : ademptio civitatis, id. Dom. 30, 78 : commemoratio, Cic. Verr. 2, 5, 62, § 162 : nomen, id. ib. : ereptor, id. Dom. 30, 81.— `I.B` Trop. : ut oratio Romana plane videatur, non civitate donata, Quint. 8, 1, 3; cf.: civitate Romanā donare agricolationem, Col. 1, 1, 12 : verbum hoc a te civitate donatum, **naturalized**, Gell. 19, 3, 3; Sen. Ep. 120, 4; id. Q. N. 5, 16, 4.—More freq., `II` Concr., *the citizens united in a community*, *the body - politic*, *the state*, and as this consists of one city and its territory, or of several cities, it differs from urbs, i.e. the compass of the dwellings of the collected citizens; but sometimes meton., = urbs, v. B.: concilia coetusque hominum jure sociati, quae civitates appellantur, Cic. Rep. 6, 13, 13 : tum conventicula hominum, quae postea civitates nominatae sunt, tum domicilia conjuncta, quas urbes dicimus, etc., id. Sest. 42, 91; cf.: omnis populus, qui est talis coetus multitudinis, qualem exposui; omnis civitas, quae est constitutio populi; omnis res publica, quae populi res est, etc., id. Rep. 1, 26, 41 : quia sapiens non sum, nec haec urbs nec in eā civitas... non dubitavisset, quin et Roma urbs (esset), et eam civitas incoleret, id. Ac. 2, 45, 137 : aucta civitate magnitudine urbis, Liv. 1, 45, 1 : Orgetorix civitati persuasit, ut de finibus suis cum omnibus copiis exirent, Caes. B. G. 1, 2 Oud.; so id. ib. 1, 4; 1, 19; 1, 31; cf. Sisenn. ap. Non. p. 429, 15: civitates aut nationes devictae, Cic. Off. 1, 11, 35; Sall. C. 31, 1; Liv. 21, 1, 2: io triumphe non semel dicemus civitas omnis, Hor. C. 4, 2, 51; cf. id. Epod. 16, 36 and 18: cum civitas in foro exspectatione erecta staret, Liv. 3, 47, 1; so id. 2, 37, 5; 26, 18, 6; 34, 41, 1; Tac. A. 3, 11; Suet. Calig. 6; id. Tib. 17; 42: civitates aut condere novas aut conservare jam conditas, Cic. Rep. 1, 7, 12; id. Sull. 9, 28; id. Rep. 1, 8, 13; 1, 3, 5: omnis civitas Helvetia in quattuor pagos divisa est, Caes. B. G. 1, 12 : quae pars civitatis Helvetiae, etc., id. ib. : non longe a Tolosatium finibus, quae civitas est in provinciā, id. ib. 1, 10 : Ubii, quorum fuit civitas ampla atque florens, id. ib. 4, 3 : Rhodiorum civitas, magna atque magnifica, Sall. C. 51, 5; cf. id. J. 69, 3: Heraclea quae est civitas aequissimo jure ac foedere, Cic. Arch. 4, 6 et saep.: administrare civitatem, id. Off. 1, 25, 88 : mutari civitatum status, id. Leg. 3, 14, 32; so, civitatis status, Quint. 6, 1, 16; 11, 1, 85: (legibus) solutis stare ipsa (civitas) non possit, id. 11, 1, 85 : lege civitatis, id. 12, 10, 26; cf. id. 5, 10, 25: mos civitatis, id. 10, 1, 107; 12, 3, 7; 1, 2, 2.—Of Plato's ideal republic: si in illā commenticiā Platonis civitate res ageretur, Cic. de Or. 1, 53, 230.— `I.B.2` Trop. : civitas caelitum, Plaut. Rud. prol. 2 : ut jam universus hic mundus una civitas sit communis deorum atque hominum existimanda, Cic. Leg. 1, 7, 23.— `I.B` Meton., = urbs, *a city* (rare and mostly post-Aug.; not in Cic. or Cæs.): civitatem incendere, Enn. ap. Non. p. 429, 5 (Trag. 382 Vahl.): cum errarem per totam civitatem, Petr. 8, 2; cf. id. 8, 141 *fin.* : Lingonum, Tac. H. 1, 54; 1, 64: ab excidio civitatis, id. ib. 1, 63; 1, 69: circumjectae civitates, id. ib. 3, 43 : muri civitatis, id. ib. 4, 65; id. A. 6, 42: pererrata nocturnis conversationibus, Sen. Ben. 6, 32, 1 : expugnare civitatem, Quint. 8, 3, 67; cf.: expugnandae civitates, id. 12, 9, 2 : plurimas per totum orbem civitates, terrae motu aut incendio afflictas restituit in melius, Suet. Vesp. 17; cf. id. Tit. 8; id. Tib. 84 *fin.*; Lact. 2, 7, 19.— `I.B.2` Esp., *the city*, i. e. *Rome* and its inhabitants, Tac. H. 1, 19; 2, 92; 4, 2. 8467#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8466#civitatula#cīvĭtātŭla, ae, f. dim. civitas. `I` *Citizenship in a small city*, Sen. Apocol. 9, 3. — `II` *A small city*, App. M. 10, p. 238; Hier. in lsa. 8, 26, 5 sq. 8468#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8467#clabulare#clābŭlāre, is, n. clabula = clavula `I` *a large*, *open wagon*, *probably with sides of wicker-work*, used in transporting soldiers, Cod. Th. 6, 29, 2, § 2.—Hence, clābŭlāris ( clāv-), e, and clābŭlārius, a, um, adj., *of* or *belonging to the transport wagons* : clavularis cursus facultate permissā, Amm. 20, 4, 11; Cod. Th. 8, 5, 62. 8469#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8468#clacendix#clacendix, claxendix, or calcen-dix, `I` *a kind of shell-fish*, Paul. ex Fest. p. 46, 16 Müll. *N. cr.;* Prisc. p. 655 P. 8470#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8469#clades#clādes, is ( `I` *gen. plur.* usu. cladium, Liv. 2, 63, 7; 5, 22, 8 et saep.: cladum, Sil. 1, 41; 7, 505; 9, 353; 16, 672; Amm. 29, 1, 14; 32, 2, 1), f. kindr. with Sanscr. klath, laedere; Gr. κλάω, to break, break in pieces; cf.: per - cello, clava, gladius. `I` Prop., *a breaking*, *beating*, *dashing to pieces;* hence, `I.A` In gen., *destruction*, *devastation*, *injury*, *mischief*, *harm*, *misfortune*, *disaster*, *loss*, *detriment*, *calamity* (cf.: calamitas, pernicies; class. and freq.): clades calamitasque, intemperies modo in nostram advenit domum, Plaut. Capt. 4, 4, 3 : haec igitur subito clades nova pestilitasque Aut in aquas cadit aut fruges persidit in ipsas, Lucr. 6, 1125 : dare late cladem magnasque ruinas, id. 5, 347 : etsi cursum ingeni tui, Bruti, premit haec inportuna clades civitatis, Cic. Brut. 97, 332 : atque haec vetusta... Luctifica clades nostro infixa est corpori, id. Tusc. 2, 10, 25 : et illam meam cladem... maximum esse rei publicae volnus judicastis, id. Sest. 13, 31 : cum tibi ad pristinas cladis accessio fuisset Aetoliae repentinus interitus, id. Pis. 37, 91 : quod si primo proelio Catilina superior discessisset, profecto magna clades atque calamitas rem publicam oppressisset, Sall. C. 39, 4 : captae urbis Romanae clades, Liv. 5, 21, 16 : publica, Tac. A. 14, 64 : tum urbs tota eorum conruit et Taygeti montis magna pars... abrupta cladem eam insuper ruinā pressit, Plin. 2, 79, 81, § 191 : plus populationibus quam proeliis cladium fecit (cf. B. 1. infra), Liv. 8, 2, 8 : quidve superbia spurcitia ac petulantia? Quantas Efficiunt clades! Lucr. 5, 48 : aliam quamvis cladem inportare pericli, id. 5, 369 : agrum omni belli clade pervastat, Liv. 22, 4, 1 : colonias belli clade premi, Curt. 9, 7, 22 : colonias omni clade vastare, id. 4, 1, 10 : majestas populi Romani... vastata cladibus fuerat, Plin. 16, 32, 57, § 132 : per sex dies septemque noctes eā clade saevitum est, **of the burning of Rome**, Suet. Ner. 38 : quo tantae cladis pretio, i. e. **the burning of the Capitol**, Tac. H. 3, 72; id. A. 13, 57: recens, **the destruction of the amphitheatre**, id. A. 4, 63 sq. : Lugdunensis, **the burning of Lyons**, id. ib. 16, 13 Nipp. ad loc.—With *gen. obj.* : si denique Italia a dilectu, urbs ab armis, sine Milonis clade numquam esset conquietura, **without ruining Milo**, Cic. Mil. 25, 68 : tum privatae per domos clades vulgatae sunt, *the losses of particular families* at Cannae, Liv. 22, 56, 4.— Poet. : cladibus, exclamat, Saturnia, pascere nostris, Ov. M. 9, 176 : Trojae renascens alite lugubri Fortuna tristi clade iterabitur, Hor. C. 3, 3, 62.— `I.B` Esp. `I.A.1` In war or battle, *a disaster*, *defeat*, *overthrow*, *discomfiture*, *massacre* : ni pedites cum equitibus permixti magnam cladem in congressu facerent, Sall. J. 59, 3 : exercitatior hostis magnā clade eos castigavit, Liv. 39, 1, 4 : iret ut... subitā turbaret clade Latinos, Verg. A. 12, 556 : quodsi... supervenisset, ingens clades accipi potuit, Curt. 4, 12, 15; so freq.: accipere cladem, **to be defeated**, **beaten**, Liv. 3, 26, 3; 5, 11, 5; 8, 12, 17; 22, 51, 11: apud Chaeroneam accepta, Quint. 9, 2, 62 : classe devictā multas ipsi lacrimas, magnam populo Romano cladem attulit, Cic. N.D. 2, 3, 7 : postquam is... contractae cladi superesset... fusa est Romana acies, Liv. 25, 19, 16 : omnibus pacis modo incurrisse agentibus magna clades inlata, id. 29, 3, 8 : non vulnus super vulnus sed multiplex clades, id. 22, 54, 9 : paene exitiabilem omnibus cladem intulit, Vell. 2, 112, 4: tantā mole cladis obrui, Liv. 22, 54, 10 : terrestri simul navalique clade obruebantur, Curt. 4, 3, 14; Sen. Med. 207: clades illa pugnae Cannensis vastissima, Claud. Quadrig. ap. Gell. 5, 17, 5: binaque castra clade unā deleta, Liv. 30, 6, 6 : exercituum, Tac. A. 3, 6; 3, 73; Sall. H. 1, 41, 5 Dietsch: quis cladem illius noctis fando Explicet, Verg. A. 2, 362 : Germanica, Tac. H. 4, 12 : Variana, id. A. 1, 57 : Pharsaliam Philippos et Perusiam ac Mutinam, nota publicarum cladium nomina loquebantur, id. H. 1, 50. — Poet. : ut barbarorum Claudius agmina... diruit... Primosque et extremos metendo Stravit humum, sine clade victor (i.e. of his own men), Hor. C. 4, 14, 32.— `I.A.2` Of the plague: inque ipsos saeva medentes Erumpit clades, Ov. M. 7, 562; cf.: sue abstinent merito cladis, quā ipsos scabies quondam turpaverat, cui id animal obnoxium, Tac. H. 5, 4 Heraeus ad loc.— `I.A.3` Of the loss of a limb: Mucius, cui postea Scaevolae a clade dextrae manūs cognomen inditum, Liv. 2, 13, 1.— `II` Transf. `I.A` Of persons who bring destruction, etc., *a destroyer*, *scourge*, *pest* : geminos, duo fulmina belli, Scipiadas, cladem Libyae, Verg. A. 6, 843 : haec clades, **of Heliogabalus**, Lampr. Heliog. 34, 1 : illa, *of immodest women* as a class, id. Alex. Sev. 34, 4.— `I.B` Of dissolute morals, *corruption* : fecunda culpae saecula nuptias inquinavere... Hoc fonte derivata clades In patriam populumque fluxit, Hor. C. 3, 6, 19. 8471#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8470#Claeon#Claeon, ontis, m., = Κλαίων (wailing), `I` *a fountain in Phrygia*, Plin. 31, 2, 16, § 19. 8472#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8471#clagalopes#clăgălōpes, is, f., `I` *a species of eagle*, = pygargus, Schol. Juv. 11, 138. 8473#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8472#clam#clam (old access. form callim, or, acc. to Cod. Gu. 1, calam, Paul. ex Fest. p. 47, 3 Müll.) [root cal-; cf.: calix, celo, cella, occulo, caligo], adv. and prep., `I` *secretly*, *privately;* and in the predicate after sum and fore, *hidden*, *secret*, *unknown* (opp. palam; except once in Caes., v. II. infra; in class. prose only used as adv.). `I` *Adv.* `I.A` In gen.: clamque palamque, Enn. ap. Gell. 12, 4 (247 Vahl.): ignis mortalibus clam Divisus, Att. ap. Cic. Tusc. 2, 10, 23: mea nunc facinora aperiuntur, clam quae speravi fore, Plaut. Truc. 4, 3, 21; cf. Ter. Ad. 1, 1, 46; Lucr. 5, 1157: nec id clam esse potuit, Liv. 5, 36, 6 : clam mordax canis (Gr. λαθροδήκτης κύων), Plaut. Bacch. 5, 2, 27; cf. Amm. 15, 3, 5; Ter. And. 2, 6, 13; Cat. 21, 5; cf. Ov. Am. 3, 14, 8: clam peperit uxor, Ter. Hec. 5, 2, 15 : hanc tu mihi vel vi, vel clam, vel precario Fac tradas (a jurid. formula), id. Eun. 2, 3, 28; cf. Cic. Caecin. 32, 92: qui propter avaritiam clam depositum non reddidit, id. Tusc. 3, 8, 17 : clam mussitantes, Liv. 33, 31, 1; Suet. Tib. 6: praemissis confestim clam cohortibus, id. Caes. 31; id. Ner. 34: ille Sychaeum Clam ferro incautum superat, **stealthily**, Verg. A. 1, 350 : nec dic quid doleas, clam tamen usque dole, Ov. R. Am. 694 : cui te commisit alendum Clam, id. M. 13, 432; cf. id. ib. 14, 310 al.— `I.B` Esp. `I.A.1` With *advv.;* with furtim, Plaut. Poen. 3, 3, 49; with furtive, id. ib. 5, 2, 61; with occulte, Plin. 36, 2, 2, § 6; poet. with tacitus: tacito clam venit illa pede, and similar words, Tib. 1, 10, 34; 4, 6, 16; cf.: strepito nullo clam reserare fores, id. 1, 8, 60; opp. palam, Enn. l. l.; Plaut. Merc. 5, 4, 63; Cic. Cael. 9, 20; id. Rosc. Am. 8, 23; id. Fam. 1, 1, 4; Tib. 2, 1, 84; Suet. Caes. 80; id. Dom. 2; and opp. propalam, Suet. Ner. 22.— `I.A.2` With *gen.* : res exulatum at illam clam abibat patris, Plaut. Merc. 1, 1, 43 Ritschl (cf. λάθρη Λαομέδοντος, Hom. Il. 5, 269).— `I.A.3` Clam est, with *subj.-clause* (cf. II. B. infra): meretricem commoneri Quam sane magni referat, nil clam'st, Plaut. Mil. 3, 3, 9.— `II` *Prep.*, *without the knowledge of*, *unknown to*, constr. with abl. or acc. With abl. (only in the two foll. passages; for Plaut. Merc. 3, 2, 2; 4, 6, 5; id. Curc. 1, 3, 17; id. Am. prol. 107 al., where the abl. formerly stood with clam, have been corrected by Ritschl and recent edd.; v. Speng. ad Ter. And. 1, 5, 52; but cf. Ussing ad Plaut. Curc. l.l.): nec clam durateus Trojanis Pergama partu Inflammasset equos, Lucr. 1, 476 Munro ad loc.: non sibi clam vobis salutem fuga petivit? Caes. B. C. 2, 32.— With *acc.* : clam uxorem, Plaut. As. Grex. 1; id. Cas. prol. 54: clam uxorem et clam filium, id. Merc. 3, 2, 2: matrem, id. Mil. 2, 1, 34 : patrem, id. Merc. 2, 3, 8; 3, 4, 75; id. Truc. 2, 1, 37 Speng.; Gell. 2, 23, 16: senem, Plaut. Most. 5, 1, 13 : uxorem, id. Cas. 2, 8, 32; id. As. Grex. 5; id. Men. 1, 2, 43; 5, 9, 78; id. Merc. 4, 6, 3 Ritschl: virum, id. Cas. 2, 2, 28; id. Am. prol. 107: clam alter alterum, id. Cas. prol. 51 : illum, id. Merc. 2, 3, 26 : omnīs, id. Aul. prol. 7 : clam praesidia Pompeii, Auct. B. Hisp. 3: clam quemdam Philonem, id. ib. 35 : nostros, id. ib. 16 : dominum, Dig. 9, 2, 27, § 14 : haec clam me omnia, Ter. Heaut. 1, 1, 46.— `I.B` Clam me est, *it is unknown to me*, *I know not* (only in Plaut. and Ter.): neque adeo clam me est, Ter. Hec. 2, 2, 19 : haud clam me est, id. ib. 3, 4, 10; so id. ib. 4, 1, 53; 4, 2, 1: nec clam te est, quam, etc., id. And. 1, 5, 52.— * `I.C` Clam habere aliquem = celare aliquem, *to keep secret from one*, *conceal from*, Ter. Hec. 4, 4, 35; cf. Prisc. p. 988 P.; Pomp. Comm. Art. Don. p. 399. 8474#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8473#clamator#clāmātor, ōris, m. clamo, `I` *a bawler*, *noisy declaimer* (in oratory; prob. only in the foll. exs.): ut intellegi possit, quem existimem clamatorem, quem oratorem fuisse, Cic. Brut. 49, 182; id. de Or. 3, 21, 81; Mart. 12, 26, 11 (Schneid. clamatus, i. e. vocatus); * Gell. 19, 9, 7. 8475#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8474#clamatorius#clāmātōrĭus, a, um, adj. clamator, `I` *screeching*, *clamorous* : avis = prohibitoria, **a bird of bad omen**, Plin. 10, 14, 17, § 37. 8476#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8475#clamatus#clāmātus, ūs, m. clamo, `I` *a crying aloud*, *shouting*, Paul. Nol. Carm. 15, 279. 8477#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8476#clamitatio#clāmĭtātĭo, ōnis, f. clamito, `I` *a violent crying*, *clamor*, *noise*, Plaut. Most. 1, 1, 6. 8478#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8477#clamito#clāmĭto, āvi, ātum ( `I` *part. pres. nom. plur.* clamitantis, Varr. ap. Non. p. 356), 1, *v. freq. n.* and *a.* [clamo], *to cry out violently* or *aloud*, *to bawl out*, *vociferate* (class., esp. freq. since the Aug. per.; in Cic. only twice; not in Quint.; usu. of human beings). `I` *Neutr.* (rare): ut illi clamitant, Cic. Caecin. 3, 9; of a bird: ipsum (passerem) accipiter... vano clamitantem interficit, Phaedr. 1, 9, 7.— `II` *Act.* `I.A` With the words or thoughts uttered as object. `I.A.1` With direct citation: Chremes clamitans: Indignum facinus, Ter. And. 1, 1, 117 : atque clamitas, Laterensis: quo usque ista dicis? Cic. Planc. 31, 75 : quidam caricas vendens Cauneas clamitabat, id. Div. 2, 40, 84 : Volero, clamitans provoco, Liv. 2, 55, 7 : ad arma, et: pro vestram fidem, cives, clamitans, id. 9, 24, 9; 27, 48, 12; Suet. Aug. 40; Tac. A. 1, 18.— `I.A.2` With acc. and *inf.* : clamitabat falsa esse illa, quae, etc., Cic. Tusc. 2, 25, 60 : saepe clamitans, liberum se... esse, Caes. B. G. 5, 7; Cael. ap. Cic. Fam. 8, 12, 2: clamitare coepit... ad Philotam decurrisse, Curt. 6, 7, 27; 9, 8, 7; 10, 7, 10: clamitans non corporis esse sed loci morbum, Sen. Ep. 104, 1; Suet. Calig. 58; Tac. A. 12, 7; 12, 35; id. H. 2, 29; cf. id. ib. 3, 10.— *Pass. impers.* : multisque sciscitantibus cuinam eam ferrent... Thalassio ferri clamitatum, Liv. 1, 9, 12.— `I.A.3` With *subj.* : Messalina clamitabat... audiret Octaviae matrem, Tac. A. 11, 34 : Mnester clamitans aspiceret verberum notas, id. ib. 11, 36; 16, 10.— `I.A.4` With *acc.* : quid clamitas? Ter. And. 4, 4, 28 : haec Volscio clamitante, Liv. 3, 13, 3 : quorum clamitant nomina, Plin. Ep. 9, 6, 2 : saeva et detestanda alicui, **to imprecate**, Tac. A. 3, 23.— `I.A.5` With *ut* or *ne* : Acerronia... dum se Agrippinam esse utque subveniretur matri principis clamitat, conficitur, Tac. A. 14, 5; cf.: neve consulatus sui collegam dederet liberto... clamitabat, id. ib. 16, 10.— `I.B` With *personal obj.* : clamitant me ut revortar, **call on me**, Plaut. Ps. 5, 1, 30 Lorenz (Fleck. inclamitant): clamitent Ne sycophantam, **call**, Ter. And. 4, 5, 20 : clamitans eum modo consulem modo dictatorem, Ascon. p. 34, 13 Bait.: plausores, Augustianos militesque se triumphi ejus clamitantes, Suet. Ner. 25. — `I.C` Trop., of things, *to proclaim*, *reveal*, *betray* : nonne ipsum caput et supercilia illa penitus abrasa olere malitiam et clamitare calliditatem videntur? Cic. Rosc. Am. 7, 20. 8479#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8478#clamo#clāmo, āvi, ātum, 1, v. n. and `I` *a.* [Sanscr. kar-, to celebrate; Gr. καλέω, κλητός; cf.: clarus, classis, nomenclator, concilium]. `I` *Neutr.*, *to call*, *cry out*, *shout aloud*, *to complain with a loud voice*, vociferari (class. and very freq.; mostly of human beings): populus convolat; Tumultuantur, clamant, pugnant de loco, Ter. Hec. prol. alt. 33: dic mihi, Non clamas? non insanis? id. Ad. 4, 7, 9; cf. id. ib. 5, 3, 3; id. Phorm. 4, 3, 59: clamare de pecuniā, Cic. Verr. 2, 5, 7, § 17 al. —Of a vehement bawling before a tribunal: qui quid in dicendo posset, numquam satis attendi: in clamando quidem video eum esse bene robustum atque exercitatum, Cic. Div. in Caecil. 15, 48.—In comedy, of snoring: dormit Sceledrus intus? *Lu.* Non naso quidem: Nam eo magnum clamat, Plaut. Mil. 3, 2, 10 al. — `I...b` Transf., of animals and things; of geese: anseres, qui tantummodo clamant, nocere non possunt, Cic. Rosc. Am. 20, 57.—Of the chirping of a cricket: (cicada) multo validius clamare occoepit, Phaedr. 3, 16, 7.—Of the roaring of waters, the rustling of trees, etc., Sil. 4, 526; 9, 516; Stat. Th. 10, 94: clamant amnes, freta, nubila silvae, id. ib. 11, 116.— Also of abstract things (cf. under II. B.): et non ulla meo clamat in ore fides? i. e. **does my sincerity never plainly proclaim itself in my voice?** Prop. 1, 18, 18.—But esp. freq., `II` *Act.*, *to call* or *cry aloud to something* or *some one*, *to proclaim*, *declare*, *to invoke*, *call upon*, etc., = exclamare; constr. with *acc. of the person* or *thing*, or *a clause* as object, in direct and (more freq.) in indirect discourse. With *acc.* : e somno pueros clamo, Lucil. ap. Diom. p. 372 P.; so, janitorem, Plaut. As. 2, 3, 11 : comites, Ov. M. 6, 106 : matrem ore, id. ib. 5, 398; cf.: ora clamantia nomen, id. ib. 8, 229; 11, 665: morientem nomine, Verg. A. 4, 674.—With two *accs.* : se causam crimenque, Verg. A. 12, 600 : me deum, Prop. 3 (4), 9, 46. te insanum, Hor. S. 2, 3, 130 : aliquem furem, id. Ep. 1, 16, 36; Curt. 4, 16, 15.—With *acc. rei* : divūm atque hominum fidem, Plaut. Aul. 2, 4, 20 : aquas, Prop. 4 (5), 8, 58. triumphum, Ov. Am. 1, 2, 25 : Saturnalia, Liv. 22, 1, 20 : pulchre! bene! recte! Hor. A. P. 428.— With a clause as object, in direct discourse (mostly poet.): ad me omnes clamant: Janua culpa tua est, Cat. 67, 14; so Ov. F. 4, 452; Hor. S. 2, 3, 62; id. Ep. 1, 17, 48; 1, 19, 47; id. A. P. 460; Suet. Caes. 82; Sen. Ep. 27, 1 al.— With a clause as object, in indirect discourse: clamant omnes indignissime Factum esse, Ter. Ad. 1, 2, 11 : quid facto esset opus puerperae... illis clamat de viā, id. And. 3, 2, 11; Cic. Mur. 37, 78: solos felices viventes clamat in urbe, Hor. S. 1, 1, 12.— With final clause: clamare coeperunt, sibi ut haberet hereditatem, Cic. Verr. 2, 2, 19, § 47; Dig. 29, 5, 1, § 55: clamans in hostem, ne rex Croesus occideretur, Gell. 5, 9, 2.— `I.B` Trop., of abstract things, *to proclaim*, *declare* : quom mi ipsum nomen ejus Archidemides Clamaret dempturum esse, si quid crederem, Plaut. Bacch. 2, 3, 51; cf.: eum ipsum (sc. Regulum) clamat virtus beatiorem fuisse quam potantem in rosā Thorium, Cic. Fin. 2, 20, 65; 4, 19, 55: quae (tabulae) se corruptas atque interlitas esse clamant, Cic. Verr. 2, 2, 42, § 104; Cat. 6, 7: quid enim restipulatio clamat? Cic. Rosc. Com. 13, 37; id. Cat. 1, 8, 21; cf. clamito, Il. 8480#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8479#clamor#clāmor (old form clāmŏs, like arbos, labos, etc., Quint. 1, 4, 13), ōris, m. clamo. `I` *A loud call*, *a shout*, *cry;* of men and ( poet.) of animals (very freq. in all periods and species of composition): facere clamorem, Plaut. Bacch. 4, 8, 33 : tollere, id. Curc. 2, 2, 27; Cic. Verr. 2, 4, 43, § 94; id. Q. Fr. 2, 1. 3; Liv. 3, 28, 2; Quint. 5, 10, 46; Verg. A. 3, 672 al.: tollere in caelum, id. ib. 11, 745 : ad aethera, id. ib. 2, 338; cf.: clamorem mittere ad sidera, Stat. Th. 12, 521 : edere, Cic. Div. 2, 23, 50 : profundere, id. Fl. 6, 15 : compesce, Hor. C. 2, 20, 23 : clamorem audire, Ter. Hec. 3, 1, 37 : magno clamore concurritur, Sall. J. 53, 2 : clamor virūm, Verg. A. 1, 87 : impium Lenite clamorem, Hor. C. 1, 27, 7 : ingens clamor, Verg. A. 12, 268 : laetus, id. ib. 3, 524 : subitus, id. ib. 11, 609 : nauticus, id. ib. 3, 128 : dare clamorem, id. ib. 3, 566 : it clamor caelo, id. ib. 5, 451 al. — `I.B` In partic., *a friendly call*, *acclamation*, *applause* : clamor secundus, Verg. A. 5, 491 : dixi de te tanto clamore consensuque populi, Cic. Fam. 12, 7, 1 : clamore coronae, Hor. Ep. 1, 18, 53; militum gaudentium, Tac. H. 1, 62 *fin.* al.—In plur., Cic. de Or. 1, 33, 152; id. Brut. 95, 326; id. Att. 1, 14, 4; Plin. Pan. 73, 1; 2, 6; Phaedr. 5, 5, 28; Quint. 12, 6, 4.— `I.B.2` *A hostile call*, *clamor*, *shout* : clamoribus maximis judices corripuerunt, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 2, 1; so Cic. Q. Fr. 2, 1, 3; Cic. Verr. 2, 1, 5, § 12 al.— `II` Poet., of animals, *a cry* : gruum, Lucr. 4, 182; 4, 911: mergorum, Verg. G. 1, 362 : apum, id. ib. 4, 76 al.—Of things, *noise*, *sound*, *din* : nubis, Lucr. 6, 147 : ter scopuli clamorem inter cava saxa dedere, Verg. A. 3, 566 : montium silvaeque, Hor. C. 3, 29, 39. 8481#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8480#clamose#clāmōsē, adv., v. clamosus, I. 8482#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8481#clamosus#clāmōsus, a, um, adj. clamor (mostly post-Aug.), `I` *full of clamor* or *noise*, i. e., `I` *Act.*, *clamoring* or *bawling continually* or *loudly*, *clamorous*, *noisy*, *bawling* : turbidus et clamosus altercator, Quint. 6, 4, 15 : pater, Juv. 14, 191 : magister, Mart. 5, 84, 2.— * *Adv.* : clāmōsē, *clamorously* : clamose ne dicamus omnia, Quint. 11, 3, 45.— `II` *Pass.*, *filled with noise* or *clamor*, *noisy* : urbs, Stat. S. 4, 4, 18 : theatri turba, id. ib. 3, 5, 16 : valles, id. Th. 4, 448 : circus, Juv. 9, 144; Mart. 10, 53: Subura, id. 12, 18, 2.— Poet. with *gen.* : undae clamosus Helorus, Sil. 14, 269.— `I.B` *Accompanied with noise* or *clamor* : actio, Quint. 5, 3, 2 : Phasma Catulli, Juv. 8, 186 : adceleratio, Auct. Her. 3, 13, 23 : mortes boum, Veg. Vet. 4, pr. 1. 8483#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8482#Clampetia#Clampĕtĭa, ae, f., = Λαμπέτεια, `I` *a town of the Bruttii*, now *Amantea*, Liv. 29, 38, 1; 30, 19, 10; Mel. 2, 4, 9; the same, Clampĕtĭae, ārum, Plin. 3, 5, 10, § 72. 8484#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8483#clancularius#clancŭlārĭus, a, um, adj. clanculum, `I` *secret*, *concealed*, *anonymous*, *unknown* (postAug. and rare): poëta quidam, Mart. 10, 3, 5 : Lydia, Tert. Pall. 4. 8485#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8484#clanculo#clancŭlō, adv. (access. form of clanculum) [clam], `I` *secretly*, *privately* (postclass.), App. M. 3, p. 133, 5; 9, p. 221, 13; 10, p. 245, 26; Macr. S. 5, 18; Amm. 21, 12, 13; August. Ep. 54. 8486#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8485#clanculum#clancŭlum, adv. and `I` *prep. dim.* [id.], *secretly*, *privately* (ante-class. but freq.). *Adv.* : aucupemus ex insidiis clanculum, Plaut. As. 5, 2, 31 : abire a legione, id. Am. 1, 3, 25 : noctu advenire, id. Bacch. 2, 3, 83; 3, 1, 8; id. Cas. 2, 8, 8: congerere aliquod, Ter. Eun. 2, 3, 18 : mordere, id. ib. 3, 1, 21; 3, 5, 41; 3, 5, 54: agere inter se, id. Heaut. 3, 1, 63; id. Phorm. 5, 6, 33.—* *Prep.* with *acc.* : clanculum Patres, Ter. Ad. 1, 1, 27; cf. clam. 8487#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8486#clandestino#clandestīnō, adv., v. clandestinus `I` *fin.* 8488#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8487#clandestinus#clandestīnus, a, um, adj. for clamdies-tinus; cf. matutinus; v. Corss. Ausspr. 1, p. 461 sq., `I` *secret*, *hidden*, *concealed*, *clandestine* (class. in prose and poetry): suspitio, Plaut. Am. 1, 2, 28 : nuptiae, id. Cas. 5, 3, 6 : natura, Lucr. 1, 779 : motus materiaï, id. 2, 127 : scelere, Cic. Sull. 11, 33; cf. Liv. 42, 18, 1: introitus, Cic. Off. 2, 23, 81; cf. Suet. Ner. 48: colloquia cum hostibus, Cic. Sen. 12, 40 : consilia, Crassus ap. Cic. Or. 66, 223; Caes. B. G. 7, 1; cf. Liv. 42, 24, 3: nuntiis legationibusque, Caes. B. G. 7, 64 : fuga, Auct. B. G. 8, 33: foedus, Liv. 3, 36, 9; Sil. 7, 267: denuntiatio, Liv. 4, 36, 3 : coetus, Tac. A. 2, 40; 4, 27.— *Adv.* : clandestīnō, *secretly;* only Lucil. ap. Non. p. 38, 19, and Plaut. Mil. 4, 1, 10. 8489#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8488#clango#clango, no `I` *perf.*, ĕre, 3, v. n. kindred with crocio, glocio; cf. clamo and κλάζω, *to clang*, *to sound*, *resound* (rare; only in ante-class. and post-Aug. poets): crepitu clangente, Att. ap. Non. p. 463, 16: horrida clangunt signa tubae, Stat. Th. 4, 342; cf.: luctificum clangente tubā, Val. Fl. 3, 349 : clangunt aquilae, Auct. Carm. Phil. 28. 8490#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8489#clangor#clangor, ōris, m. clango, `I` *a sound*, *clang*, *noise* (mostly poet. and in Aug. prose). `I` Of wind instruments: tubarum, Verg. A. 2, 313; cf. id. ib. 8, 526; 11, 192; Luc. 1, 237; Sil. 2, 19; Stat. Th. 3, 651; Flor. 4, 2, 67; cf. Ov. M. 3, 707.— `II` Of birds (in crying or flying). clangorem fundere, Cic. poët. Tusc. 2, 10, 24: tremulo clangore volare, id. poët. Div. 2, 30, 63; Ov. M. 12, 528; 13, 611: cum magno clangore volitare, Liv. 1, 34, 8; 5, 47, 4; Col. 8, 13, 2; Plin. 18, 35, 87, § 363 sq.; 10, 8, 10, § 23 al.; Flor. 1, 13, 15; * Suet. Dom. 6 al.—In plur., Verg. A. 3, 226.— `III` Of dogs, *a barking*, *baying*, Grat. Cyn. 186. 8491#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8490#Clanis#Clănĭs, is, m. `I` *A companion of Phineus*, Ov. M. 5, 140.— `II` *A Centaur*, Ov. M. 12, 379.— `III` *A river in Etruria*, *which falls into the Tiber*, now *Chiana*, Sil. 8, 455; Tac. A. 1, 79. 8492#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8491#Clanius#Clănĭus, ii, m., `I` *a river in Campania*, *destructive by frequently overflowing the country around*, *especially the town of Acerrœ* (v. Acerrae), now *Lagno*, Verg. G. 2, 225 Heyne; Sil. 8, 537; also called Glănis, Plin. 3, 5, 9, § 53 sq. 8493#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8492#clare#clārē, adv., v. clarus `I` *fin.* 8494#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8493#clareo#clārĕo, ēre, v. n. clarus. `I` Prop., *to be clear* or *bright*, *to shine* ( poet.): hoc lumen candidum claret mihi, Enn. ap. Non. p. 85, 25 (Trag. Rel. v. 367 Rib.); so of stars, Cic. Arat. 5 (240); 107 (348).— `II` Trop. `I.A` *To be obvious* or *clear*, *evident* or *manifest* ( poet. rare): quod in primo quoque carmine claret, **which is evident also in the first canto**, Lucr. 6, 937 : mihi satis claret, with acc. and *inf.*, Spart. Sev. 20, 4 Spald. and Zumpt *N. cr.* — `I.B` Of character, *to be distinguished*, *illustrious*, *famous*, *renowned* (ante-class.): (Fab. Maximi) gloria claret, Enn. ap. Cic. Sen. 4, 10 (Ann. v. 315 Vahl.); Turp. ap. Non. p. 85, 22 (Com. Rel. v. 152 Rib.). 8495#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8494#claresco#clāresco, clārui, 2, `I` *v. inch. n.* [clareo] ( poet. or in post-Aug. prose), *to become* or *grow bright* or *clear.* `I` Prop. `I.A` Of the sight, *to begin to shine*, *become visible* : tecta luminibus clarescunt, Tac. A. 15, 37 : clarescit dies, Sen. Herc. Fur. 123; Val. Fl. 7, 3; cf. Claud. Nupt. Hon. et Mar. 185 al.— `I.B` Of the hearing, *to sound clear*, *to become audible* : clarescunt sonitus armorum, Verg. A. 2, 301 : tibiae, Quint. 1, 11, 7 : vox, Gabius Bassus ap. Gell. 5, 7, 2.— `II` Trop. `I.A` *To become clear*, *manifest*, *evident*, *obvious* : alid ex alio clarescet, Lucr. 1, 1115; 5, 1456: verba ipso materiae nitore clarescunt, Quint. 3, 8, 61; 8, 5, 19; 6, 4, 9; Macr. Somn. Scip. 2, 12.— `I.B` In character, *to become illustrious*, *famous*, *renowned* ( poet. and in post-Aug. prose): aliud clarescit et e contemptibus exit, Lucr. 5, 833 Lachm. *N. cr.* : quoquo facinore clarescere, Tac. A. 4, 52 : magnis inimicitiis, id. H. 2, 53 : quia facilius inter ancipitia clarescunt, id. G. 14; id. Or. 36; Claud. C. Mall. Theod. 3: ex gente Domitiā duae familiae claruerunt, Suet. Ner. 1; cf. id. Gram. 17; Just. 2, 1. 8496#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8495#claricito#clārĭcĭto, āre, v. clarigito. 8497#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8496#clarico#clārĭco, āre, 1, v. n. clarus, `I` *to glow*, *gleam* : ignes pernicitate sui claricantes, App. de Mundo, 15, p. 63. 8498#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8497#clarificatio#clārĭfĭcātĭo, ōnis, f. clarifico, `I` *a glorification* (eccl. Lat.): Domini, Aug. Qu. 83, 62; Cypr. Ep. 77, 2. 8499#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8498#clarifico#clārĭfĭco, āre, v. a. clarus - facio, `I` *to make illustrious* or *famous* (eccl. Lat.): nomen suum grandi aliquo facinore, Lact. 3, 18, p. 213 Bip.; so Sedul. 4, 173; 5, 8; Paul. Nol. Carm. 26, 304 al. 8500#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8499#clarigatio#clārĭgātĭo, ōnis, f. clarigo, `I` *a solemn demand for redress*, *a religious solemnity with which the* Fetialis *declared war upon an enemy*, *in case he should refuse to give satisfaction within* 33 *days for injuries sustained* (cf. Serv. ad Verg. A. 9, 53; 10, 14; Dict. of Antiq.), Plin. 1, epit. libr. 22, 3, p. 69 Bip.; Quint. 7, 3, 13; cf. Liv. 1, 32, 5 sq.— `II` In gen., *a fine* or *ransom* for a transgression of limits, to be exacted of the offender by any person finding him: (Veliterni) jussi trans Tiberim habitare, ut ejus, qui cis Tiberim deprehensus esset, usque ad mille passuum clarigatio esset, Liv. 8, 14, 6. 8501#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8500#clarigito#clārĭgĭto (in the MSS. clārĭcĭto), āre, `I` *v. freq.* [clarigo], *to recall*, *recollect;* saecla ferarum, Lucr. 5, 947; v. Lachm. ad h. l. 8502#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8501#clarigo#clārĭgo, no `I` *perf.*, ātum, 1, *v.n.* [clarus]; t. t. of the Fetiales, *to proclaim war against an enemy with certain religious ceremonies* (cf. Liv. 1, 32, 5 sq.; Serv. ad Verg. A. 9, 53; 10, 14; Dict. of Antiq.); Plin. 22, 2, 3, § 5; cf. clarigatio, and Lachm. ad Lucr. 5, 947. 8503#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8502#clarisonus#clārĭ-sŏnus, a, um, adj. id., `I` *clearsounding*, *loud*, *distinct* ( poet. and rare): vox, Cat. 64, 320; 64, 125: aurae Aquilonis, Cic. Arat. 280. 8504#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8503#clarissimatus#clārissĭmātus, ūs, m. clarissimus; v. clarus, II. B., `I` *the dignity of a* Clarissimus (late Lat.), Cod. Th. 6, 24, 9; Amm. 21, 16, 2. 8505#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8504#claritas1#clārĭtas, ātis, f. clarus, `I` *clearness*, *brightness*, *splendor* (in good prose, most freq. in the post-Aug. per.). `I` Prop. `I.A` Of objects affecting the sight (so for the most part only in Pliny the elder): sidus Veneris claritatis tantae (est), ut, etc., Plin. 2, 8, 6, § 37; cf. id. 2, 8, 6, § 30; 23, 4, 41, § 84: matutina, id. 9, 35, 54, § 107: visus, id. 31, 10, 46, § 116; cf. oculorum, id. 18, 11, 29, § 114; 20, 10, 42, § 108: AD CLARITATEM (sc. oculorum), *for clearness of sight* (label of an ointment box), Inscr. Orell. 4234.— `I.B` Of objects affecting the hearing, *distinctness*, *clearness* : claritas in voce, Cic. Ac. 1, 5, 19 : sonituum chordarum, Vitr. 5, 3, 8 : vocis, Quint. 6, prooem. § 11 : vocalium, id. 9, 4, 131; 11, 3, 41.— `II` Trop. `I.A` Intellectually, *clearness*, *distinctness*, *perspicuity* (rare): pulchritudinem rerum claritas orationis illuminat, Quint. 2, 16, 10; so id. 8, 3, 70; Cod. Th. 1, 1, 6, § 1.— `I.B` Morally, *celebrity*, *renown*, *reputation*, *splendor*, *high estimation* (so most freq.; several times in Cicero, who never uses claritudo, while in Sallust only claritudo is found, q. v.; cf. also amplitudo, splendor, nobilitas, gloria): num te fortunae tuae, num amplitudinis, num claritatis, num gloriae poenitebat? Cic. Phil. 1, 13, 38, id. Div. 2, 31, 66: quae ex multis pro tuā claritate audiam, id. Fam. 13, 68, 1, cf. Quint. 3, 7, 11: viri claritate praestantes, Nep. Eum. 3, 3 : nominis, Auct. B. Afr. 22: generis, Quint. 8, 6, 7; cf. id. 5, 11, 5; 3, 7, 11: natalium, Tac. H. 1, 49 : personarum, Plin. Ep. 2, 14, 1 : Herculis, Tac. G. 34 *fin.* : vino Maroneo antiquissima claritas, Plin. 14, 4, 6, § 53 : litterarum, id. 14, 4, 5, § 44 : herbarum (i.e. nobiliores herbae), id. 24, 19, 120, § 188.—In plur. : claritates operum, Plin. 35, 8, 34, § 53 : ingeniorum, id. 37, 13, 77, § 201. 8506#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8505#Claritas2#Clārĭtas Jūlia, f., `I` *the name given to the town Attuli*, *in* Hispania Baetica, Plin. 3, 1, 3, § 12. 8507#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8506#claritudo#clārĭtūdo, ĭnis, f. clarus, `I` *clearness*, *brightness* (access. form of claritas; in lit. signif. very rare; trop. in Sall. a few times, in Tac. very freq., but not in Cic., Cæs., Quint., or Suet.). `I` Lit. `I.A` Of objects affecting the sight: fulgor et claritudo deae (sc. lunae), Tac. A. 1, 28; cf. Lact. 2, 9, 12.— * `I.B` Of objects affecting the hearing: vocis, Gell. 6, 5, 1 Hertz.— `II` Trop. (cf. claritas, II. B.), *renown*, *celebrity*, *splendor*, *fame*, *reputation* : inclitissima, Cato ap. Gell. 3, 7, 19; Sisenn. ap. Non. p. 82, 7: artes animi, quibus summa claritudo paratur, Sall. J 2, 4 : in tantam claritudinem pervenire, id. ib. 7, 4 : eminere claritudine, Vell. 2, 130, 1 : Caesarum, Tac. A. 12, 2 : principis, id ib. 16, 24: materni generis, id. ib. 2, 43; cf. id. ib. 14, 47: familiae, id. ib. 15, 35 : militiae, id. ib. 4, 6 : studiorum, id. ib. 12, 8 : virtutum, id. ib. 15, 65 : nominis, id. ib. 15, 71 al. 8508#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8507#claritus#clārĭtus, adv., = clare (a form like, antiquitus, divinitus, humanitus, etc.), acc. to Cels. ap. Charis. p. 190 P. 8509#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8508#Clarius#Clārĭus, a, um, v. Claros, II. 8510#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8509#clarividus#clārĭvĭdus, a, um, adj. clare-video, `I` *seeing clearly*, *clear-sighted* : sensus, Marc. Emp. 18. 8511#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8510#claro#clāro, āvi, 1, v. a. clarus, `I` *to make bright* or *clear*, *to illuminate* ( poet. and very rare). `I` Lit. : Juppiter excelsā clarabat sceptra columnā, *showed*, *exhibited*, Cic. poët. Div 1, 12, 21: aestatis primordia, id. Arat. 39 : iter longae limite flammae, Stat. Th. 5, 286.— `II` Trop. `I.A` Mentally, *to make clear*, *evident*, *to explain*, *illustrate*, *set forth* : animae naturam versibus, Lucr. 3, 36 : multa, id. 4, 778 : obscura, App. de Deo Socr. p. 51, 15.— `I.B` Morally, *to make illustrious*, *to render famous* : illum non labor Isthmius Clarabit pugilem, * Hor C. 4, 3, 4. 8512#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8511#claror#clāror, ōris, m. id., `I` *clearness*, *brightness*, Plaut. Most. 3, 1, 112; Ritschl ex conj. Camerar. dub. 8513#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8512#Claros#Clărŏs, i, f., = Κλάρος, `I` *a small town in Ionia*, *near Colophon*, *celebrated for a temple and an oracle of Apollo*, now the village *Zilleh*, Ov M. 1, 516; cf. Tac. A. 2, 54.— Hence, `II` Clărĭus, a, um, adj., *of* or *pertaining to Claros*, *Clarian.* `I.A` As an epithet of Apollo: Clarii Apollinis fanum, specus, oraculum, simulacrum, Mel. 1, 17, 2; Plin. 2, 103, 106, § 232; Tac. A. 2, 54; 12, 22: deus, Ov. A. A. 2, 80; id. M. 11, 413; id. F. 1, 20.— *Subst.* : Clărĭus, ii, m., *Apollo*, Verg. A. 3, 360 Serv.; Stat. Th. 8, 199.— `I.B` As an epithet of the poet Antimachus. of Colophon (prob. since claros was near Colophon, and, as devoted to Apollo, it appeared a suitable appel. of a poet), Ov. Tr. 1, 6, 1 Jahn (but in Cic. Brut. 51, 191, the best read. is: Antimachum, clarum poëtam). 8514#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8513#clarus#clārus, a, um, adj. kindr. with Germ. klar; Engl. clear; cf. clamo, `I` *clear*, *bright* (opp. obscurus, caecus; very freq. in all periods, and in all kinds of composition). `I` Lit. `I.A` Relating to the sight, *clear*, *bright*, *shining*, *brilliant*, etc. *Absol.* : luce clarā et candidā, Plaut. Am. 1, 3, 49 : ut mulierum famam multorum oculis lux clara custodiat, **open day**, Cic. Leg. 2, 15, 37; cf.: frequentissimā celebritate et clarissimā luce laetari, id. Cael. 20, 47 : lumen, Lucr. 3, 1 : oculorum lumina, id. 4, 825; cf.: mundi lumina (i.e. sol et luna), Verg. G. 1, 5 : oculi, Cato, R. R. 157, 10 : incendia, Verg. A. 2, 569 : lucerna, Hor. S. 2, 7, 48 : scintillae ignis, Lucr. 6, 163 : fulmina, id. 6, 84 : vestis splendor, id. 2, 52 : color, id. 5, 1258; cf.: color clarissimus, id. 2, 830 : candor, id. 4, 232 : loca, id. 5, 779 al. : caelum, Tac. A. 1, 28 : nox, id. Agr. 12 : pater omnipotens clarus intonat, **in the clear sky**, Verg. A. 7, 141 Serv.; cf. Cic. Arat. 4: sidus, Hor. C. 4, 8, 31 : clarissimae gemmae, Cic. Verr. 2, 4, 27, § 62; cf. lapides, Hor. C. 4, 13, 14 : vitrum, Ov. M. 4, 355 : purpurarum sidere clarior usus, Hor. C. 3, 1, 42.— With abl. : speculo, Plaut. Most. 3, 1, 112 dub.: argento clari delphines, Verg. A. 8, 673 : rutilis squamis, id. G. 4, 93 : ferrugine, id. A. 9, 582; cf. id. ib. 11, 772 Wagn.: auro gemmisque corona, Ov. M. 13, 704; 2, 2; 11, 359: albo Lucifer exit Clarus equo, id. ib. 15, 190 : claraeque coruscis Fulguribus taedae, Lucr. 5, 295 al. —* `I.A.2` Poet., of the wind (cf.: albus, candidus, and in Gr. λαμπρὸς ἄνεμος; v. Lidd. and Scott under λαμπρός), *making clear*, i. e. *bringing fair weather* : aquilo, Verg. G. 1, 460 Forbig. ad loc.— `I.B` Relating to the hearing, *clear*, *loud*, *distinct* : clarā voce vocare, Lucr. 4, 711; Cic. Clu. 48, 134; id. Caecin. 8, 22; Liv. 7, 31, 12; 42, 25, 12; Ov. M. 3, 703: lectio, Cels. 1, 2 : clariore voce, Caes. B. G. 5, 30; cf. Cic. Tusc. 5, 7, 19: sonor, Lucr. 4, 567 : clamor, Plaut. Poen. 5, 3, 27 : plausus, id. As. Grex. 6 : plangor, Ov. M. 4, 138 : latratus, id. ib. 13, 806 : ictus, id. ib. 2, 625 : strepitus, Suet. Vit. Luc.: vox (opp. obtusa), Quint. 11, 3, 15; 9, 4, 136 Spald.: spiritus, id. 11, 3, 55; cf. id. 11, 3, 41 and 82: syllabae clariores, id. 8, 3, 16.— `II` Trop. `I.A` *Clear*, *manifest*, *plain*, *evident*, *intelligible* (syn.: planus, apertus, perspicuus, dilucidus, etc.): vide ut mi haec certa et clara attuleris, Ter. Hec. 5, 4, 1 Ruhnk.; cf.: omnia non properanti clara certaque erunt, Liv. 22, 39, 22 : clara res est, quam dicturus sum, totā Siciliā celeberrima atque notissima, Cic. Verr. 2, 3, 25, § 61; 2, 5, 38, § 101; id. Tusc. 1, 32, 78: luce sunt clariora nobis tua consilia, id. Cat. 1, 3, 6 : id quod est luce clarius, id. Tusc. 1, 37, 90 : si ea, quae dixi, sole ipso inlustriora et clariora sunt, id. Fin. 1, 21, 71; id. Div. 1, 3, 6: caecis hoc satis clarum est, Quint. 12, 7, 9 : lumen eloquentiae, id. 3, 8, 65; cf. id. 12, 10, 15; 11, 1, 75: in narrando (T. Livius) clarissimi candoris, id. 10, 1, 101 Spald. and Frotsch.: Massinissam regem post LXXXVI. annum generasse filium clarum est, Plin. 7, 14, 12, § 61 : somno clarius, Ov. F. 3, 28 : exempla, Tac. Or. 8; id. A. 4, 11: documenta, id. ib. 6, 22.— `I.B` *Brilliant*, *celebrated*, *renowned*, *illustrious*, *honorable*, *famous*, *glorious*, etc. (cf.: illustris, insignis, eximius, egregius, praestans, nobilis; a favorite epithet, esp. in the *sup.*, like fortissimus, designating the highest praise of the honor-loving Roman; hence, a standing *title*, at all times, *of distinguished public characters*, as *consuls*, *proconsuls*, *pontifices*, *senators*, etc.): nobilitas, Plaut. Rud. 4, 2, 28; opp. to obscurus, Lucr. 1, 639; so Quint. 5, 10, 26: clari viri atque magni, Cato ap. Cic. Planc. 27, 66; Cic. Sest. 69, 144: certe non tulit ullos haec civitas aut gloriā clariores, aut auctoritate graviores, Cic. de Or. 2, 37, 154 : vir fortissimus et clarissimus, Cic. Verr. 1, 15, 44; cf. id. ib. 2, 5, 58, § 153; id. de Or. 1, 45, 198; id. Clu. 48, 134: exempla clara et inlustria, id. Div. 2, 3, 8 : pugna clara et commemorabilis, Plaut. Ps. 1, 5, 111 : pax clarior majorque quam bellum fuerat, Liv. 10, 37, 4 : animus abunde pollens potensque et clarus, Sall. J. 1, 3; so, facundia clara pollensque, id. ib. 30, 4 : clara et magnifica, id. ib. 4, 8 : clari potentesque fieri, id. C. 38, 1 : familia, Tac. A. 2, 37; 3, 76: majores, id. ib. 4, 61 : pater si in Equestri gradu clarus, clarior vitricus, Plin. Ep. 2, 13, 4: clarissimi consules, id. ib. 7, 33, 8 : generis clarissimus auctor, Ov. P. 2, 9, 19 : clarissima civitas, Nep. Thras. 2, 1 : apud Germanicos quoque (Titus), Tac. H. 2, 77 : scriptores, id. A. 1, 1.— With abl. : clariores gloriā, Cic. de Or. 2, 37, 154; v. supra : arte medicinae, Quint. 3, 6, 64 : eloquendi suavitate, id. 10, 1, 83 : sententiis, id. 10, 1, 90 : Juppiter giganteo triumpho, Hor. C. 3, 1, 7 : agendis causis, id. Ep. 1, 7, 47 : Ajax toties servatis Achivis, id. S. 2, 3, 194 : bello, Tac. Agr. 29; id. H. 3, 44: gens memoriā nominis, id. ib. 1, 67 : Cluvius Rufus eloquentiā, id. ib. 4, 43.— With *in* : in arte tibiarum, Quint. 2, 3, 3; cf.: clarissimi in eā scientiā, Plin. 36, 5, 4, § 11 : in litteris, Quint. 1, 6, 35 : in agendo, id. 12, 10, 49 : in foro, id. 10, 5, 14 : in contionibus, id. 12, 2, 7; 12, 10, 49.—* With *ex* : ex doctrinā nobilis et clarus, Cic. Rab. Post. 9, 23.—( ε) With *ob* : ob obscuram linguam, Lucr. 1, 639 : ob id factum, Hor. Ep. 2, 2, 32; cf.: urbs clara ob insignem munimento naturali locum, Liv. 24, 39, 8.—( ζ) With *ab* : Trojanoque a sanguine clarus Acestes, Verg. A. 1, 550.—( η) With *gen.* : artis ejus, Plin. 37, 1, 4, § 8.— `I.A.2` As a title: clarissimus vir, Cic. Att. 15, 20, 2; cf. id. ib. 14, 11, 1: clarissimi consules, Plin. Ep. 7, 33, 8; cf. Dig. 49, 14, 18; Lampr. Elag. 4; Alex. Sev. 21 al.: permitto tibi vir clarissime Veiento (a senator), dicere, Plin. Ep. 9, 13, 19; so, ordo = senatorius, Vop. Aur. 18 *fin.*; cf. also Isid. Orig. 9, 4, 12.— `I.2.2.b` Meton., of the wives of such distinguished public characters: clarissimae feminae, Dig. 1, 9, 8.— `I.2.2.c` In a bad sense, *notorious* : minus clarum putavit fore quod de armario quam quod de sacrario esset ablatum, Cic. Verr. 2, 4, 12, § 27; 2, 1, 19, § 50; 2, 4, 12, § 29: ecquid hoc totā Siciliā clarius, ecquid indignius? etc., id. ib. 2, 5, 7, § 16: populus (sc. Campanus), luxuriā superbiāque clarus, Liv. 7, 31, 6.—Hence, adv. : clārē (freq. and class.). `I` Lit. `I.A.1` Of sight (acc. to I. A.), *brightly*, *clearly* : clare oculis video, Plaut. Mil. 3, 1, 35 : clare fulgens caesaries, Cat. 66, 9 : occidere, **of a star**, Col. 11, 2, 52.— *Comp.* : clarius micare, Plin. 10, 20, 22, § 43 : nitere, Stat. S. 4, 1, 4. — *Sup.* : clarissime lucere, Vitr. 9, 4.— `I.A.2` Of hearing (acc. to I. B.), *clearly*, *distinctly*, *plainly*, *aloud* : clare recitare, Plaut. Pers. 4, 3, 30 : plaudite, id. Am. *fin.*; cf. id. Bacch. *fin.* : dic, Ter. And. 4, 4, 15 Ruhnk.: gemere, Cic. Att. 2, 20, 3 : res clare enuntiare, Quint. 8, 3, 62 : sonare, id. 11, 3, 55 : exscreare, id. 11, 3, 160 : maledicere, Suet. Vit. 14 et saep.: palam et clare, id. Claud. 3; cf. Mart. 7, 92, 5.— *Comp.* : clarius fabulari, Suet. Calig. 22.— *Sup.* : pisces clarissime audiunt, Plin. 10, 70, 89, § 193; Vitr. 5, 3.— `II` Trop. `I.A.1` Mentally (acc. to II. A.), *distinctly*, *intelligibly*, *clearly* : clare atque evidenter ostendere, Quint. 8, 3, 86; cf. id. 4, 1, 1: aliquid intellegere, Plin. 37, 2, 6, § 16. — *Comp.* : eo clarius id periculum apparet, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 14, 2; so, clarius intellegi, Quint. 2, 5, 7 : clarius elucebit, id. 12, 1, 26 : clarius ostendemus, id. 2, 17, 25 al. — *Sup.*, Quint. 9, 1, 19.— `I.A.2` Morally (acc. to II. B.), *illustriously*, *honorably* (very rare): clarius exsplendescebat, Nep. Att. 1, 3. 8515#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8514#classiarius#classĭārĭus, i, m. classis, 1. B. 2., `I` *pertaining to the navy* : centurio, **a captain of a ship**, Tac. A. 14, 8; cf. Inscr. Orell. 3617. —More freq. as *subst.* : classĭārĭi, ōrum, m., *marines*, *naval forces*, Caes. B. C. 3, 100; Nep. Milt. 7, 3; id. Them. 3, 2; Tac. A. 4, 27; 12, 56; 15, 51; Suet. Tib. 62; id. Galb. 12; id. Oth. 8; id. Vesp. 8. 8516#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8515#classicula#classĭcŭla, ae, f. dim. id., `I` *a little fleet*, *flotilla*, Cic. Att. 16, 2, 4. 8517#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8516#classicum#classĭcum, i, v. classicus, II. B. 1. 8518#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8517#classicus#classĭcus, a, um, adj. classis, `I` *of* or *belonging to a classis.* `I` *To a class* or *division of the Roman people;* only transf., *belonging to the first class*, *of the highest class* : classici dicebantur non omnes qui in quinque classibus erant, sed primi tantum classis homines (opp. classem, infra), Cat. ap. Gell. 6 ($3), 13, 1; cf. Paul. ex Fest. p. 113, 12: testes classici, id. ib. p. 56, 15. — `I.B` Trop., *of the highest rank*, *classical*, *superior*, *standard* : classicus adsiduusque aliquis scriptor, non proletarius, Gell. 19, 8, 15.— `I.C` *Subst.* : classĭcus, i, m., *he that summons the classes of citizens to the Comitia* : in Arce classicus oanat tum circumque moeros, Comment. ap. Varr. L. L. 6, § 92 Müll.— `II` To the military and naval forces (v. infra; and cf. classis, I. B.), but in use only in the sense *of* or *belonging to the fleet* : classicos milites, Liv. 21, 61, 2; 26, 48, 12: bella, **naval**, Prop. 2, 1, 28 : certamen, Vell. 2, 85, 2 : corona = navalis, id. 2, 81, 2.—Hence, `I.B` Subst. `I.B.1` classĭcum, i, n., *a field* or *battle-signal upon the trumpet* : classicum cecinit, Liv. 28, 27, 15 : classicum canere jubet, Tac. A. 2, 32; cf.: classicum cani jubet, Caes. B. C. 3, 82 : classico ad contionem convocat, Liv. 7, 36, 9 : cum silentium classico fecisset, id. 2, 45, 12 : classica sonant, Verg. A. 7, 637 : neque excitatur classico miles truci, Hor. Epod. 2, 5; Suet. Caes. 32; id. Vit. 11; Quint. 2, 11, 4; Luc. 4, 186 al.— Since only the leader commanded it to be given: classicum praetorium (al. praeconium), Prop. 3 (4), 3, 41. cf. Caes. l. l.; Liv. 28, 27, 15; Veg. Mil. 2, 22.— `I.B.2` Meton., *the war-trumpet* : necdum etiam audierant inflari classica, Verg. G. 2, 539; Tib. 1, 1, 4. — `I.B.3` *Subst.* : classĭci, ōrum, m., *marines*, Tac. H. 1, 36; 2, 11; 2, 17; 2, 22; 2, 67; 3, 55.—Also *mariners*, *seamen*, Curt. 4, 3, 18. 8519#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8518#classis#classis (old orthog. CLASIS, Column. Rostr.; v. under I. B. 2.), is ( `I` *acc. sing.* usu. classem; classim, Auct. B. Afr. 9, 2; abl. usu. classe; classi, Verg. A. 8, 11; Liv. 23, 41, 8; Vell. 2, 79), f. root cal-, cla-, of clamo, καλέω; prop. the people as assembled or called together, hence, `I` After the division of the Roman people by Servius Tullius into six (or, the citizens who paid tribute alone being reckoned, into five) classes, `I..1` *A class*, Liv. 1, 42, 5; 1, 43, 2 sq.; Cic. Rep. 2, 22, 39 sq.; Gell. 6 ($3), 13, 1 sq.; Cic. Fl. 7, 15; Liv. 1, 42, 5; 1, 43, 1 sqq.; Plin. 33, 3, 13, § 43; cf. Dion. Halic. 4, 16 sq.; 7, 59: prima classis vocatur... tum secunda classis, etc., Cic. Phil. 2, 33, 82 : infra classem; v. classicus, I.— `I..2` Trop. : qui (philosophi) mihi cum illo collati, quintae classis videntur, i.e. **of the lowest rank**, Cic. Ac. 2, 23, 73; cf. classicus, I. B.—Hence, `I.B` In milit. lang., *the whole body of the citizens called to arms*, *an army.* 1 Of *the land army* (mostly very ancient): procincta, Lex Numae in Fest. s. v. opima, p. 189, 13 Müll.: classis procincta [id est exercitus armatus, Gloss.], Fab. Pictor. ap. Gell. 10, 15, 4; cf. Gell. 1, 11, 3; Paul. ex Fest. p. 56, 3: classi quoque ad Fidenas pugnatum cum Vejentibus quidam in annales rettulere, Liv. 4, 34, 6 Weissenb. ad loc.: Hortinae classes populique Latini, Verg. A. 7, 716 Serv.— `I.B.2` Of men at sea, *the fleet*, including the troops in it (the usu. signif. in prose and poetry): CLASESQVE. NAVALES. PRIMOS. ORNAVET.... CLASEIS. POENICAS...., Column. Rostr., v. 7 sq.: nomina in classem dare, Liv. 28, 45, 19 : cetera classis... fugerunt, id. 35, 26, 9 : ut classem duceret in Ligurum oram, id. 40, 26, 8; 41, 24, 13; cf. id. 42, 48, 10: navium classis, id. 22, 37, 13 : posteaquam maximas aedificasset ornassetque classes, Cic. Imp. Pomp. 4, 9 : classem instruere atque ornare, Cic. Verr. 2, 5, 51, § 135 : classis ornandae reficiendaeque causā, Liv 9, 30, 4: comparare, Cic. Fl. 14, 33 : facere, Caes. B. C. 3, 42 al. : classe navigare, **by ship**, Cic. Fl. 14, 32; cf. Verg. A. 1, 379; 8, 11; Hor.C. 3, 11, 48: classes = naves, Verg. A. 2, 30 : geminasque legit de classe biremis, id. ib. 8, 79 : omittere, id. ib. 5, 794 : armare, id. ib. 4, 299 : deducere, id. G. 1, 255 : efficere, Nep. Them. 2, 3 : (Suiones) praeter viros armaque classibus valent, Tac. G. 44. — `II` In the post-Aug. per., sometimes, *a class*, *division*, in gen.: pueros in classes distribuerant, Quint. 1, 2, 23; so id. 1, 2, 24; 10, 5, 21; Suet. Tib. 46: operarum, Col. 1, 9, 7 : servorum, Petr. 74, 7. 8520#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8519#Clastidium#Clastĭdĭum, ĭi, n. `I` *A fortress in* Gallia Cisalpina, *near the Padus*, now *Chiasteggio*, Cic. Tusc. 4, 22, 49; Nep. Hann. 4, 1; Liv. 21, 48, 9.— `II` *The name of a fragment of Nœvius*, Varr. L. L. 7, 107; 9, 78. 8521#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8520#Claterna#Claterna, ae, f., `I` *a fortress in* Gallia Cisalpina, *near Bononia*, *on the river Guaderna*, Cic. Fam. 12, 5, 2; id. Phil. 8, 2, 6; Plin. 3, 15, 20, § 116. 8522#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8521#clathri#clāthri (in MSS. also clātri), ōrum, m. ( clātra, ōrum, n., corresp. to the Greek, prob. Prop. 4 (5), 5, 74., = κλῃθπα τά, `I` *a lattice*, *grate* (esp. to the cages of animals), Cato, R. R. 4; Col. 8, 17, 10; Hor. A. P. 473; Plin. 8, 7, 7, § 21; Claud. III. Cons. Stil. 272; Inscr. Orell. 3299. 8523#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8522#clathro#clāthro (in MSS. also clātro), no `I` *perf.*, ātum, 1, v. a. clathri, *to furnish with a grate* or *lattice*, *to set with bars* (very rare), Cato, R. R. 4; Plaut. Mil. 2, 4, 26; Col. 9, 1, 4; Inscr. Grut. 207, 2. 8524#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8523#claudaster#claudaster, tri, m., `I` *a little lame*, Gloss. 8525#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8524#claudeo#claudeo, ēre, or claudo, no `I` *perf.*, sum, ĕre, v. n. claudus, ground form of the more common claudico, *to limp* or *halt*, *to be lame*, *to falter* (mostly trop.). Claudeo: an ubi vos sitis, ibi consilium claudeat, Caecil. ap. Prisc. p. 889 P.— Claudo: neque ignorantia res claudit, Sall. ap. Don. ad Ter. Eun. 1, 2, 84 ( id. H. 3, 61, 25 Dietsch): conjuratione claudit, id. ap. Prisc. p. 889 P. ( id. H. 3, 80 ib.): claudat amor erga te meus, Front. Ep. p. 122 Nieb. — Of dub. form (yet it may be supposed that the passages in Cic. belong to claudeo as the regular form; cf. albeo = albico, candeo = candico, etc.; while the passages in Sall. infra belong to claudo): beatam vitam, etiam si ex aliquā parte clauderet, Cic. Tusc. 5, 8, 22 : quid est cur claudere aut insistere orationem malint, id. Or. 51, 170 Meyer *N. cr.* : in quācumque enim unā (parte) plane clauderet, orator esse non posset, id. Brut. 59, 214 : nihil socordia claudebat, Sall. Fragm. ap. Don. ad Ter. Eun. 1, 2, 84; and id. ib. 2, 3, 39 (id. H. inc. 107 Dietsch): si alterā parte claudet respublica, Liv. 22, 39, 3 Weissenb. ad loc.; Gell. 1, 7, 20; 13, 20, 10; App. Flor. 18, p. 359; id. de Deo Socr. 17, p. 51; Symm. Ep. 1, 27. 8526#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8525#Claudia#Claudĭa, ae, f. `I` *A Roman female name;* v. Claudius.— `II` *A town of Noricum*, Plin. 3, 24, 27, § 146. 8527#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8526#Claudialis#Claudĭālis, e, adj. Claudius, `I` *pertaining to the emperor Claudius*, *Claudian* : flaminium, Tac. A. 13, 2 *fin.*; Inscr. Orell. 3044 al. 8528#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8527#Claudianus1#Claudĭānus, a, um, v. Claudius, II. B. 8529#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8528#Claudianus2#Claudĭānus, i, m. Claudius, `I` *a Roman poet of Alexandria*, *of the time of Theodosius the Great and his sons*, *several of whose panegyric poems are extant*, Symm. Ep. 9, 13. 8530#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8529#claudicatio#claudĭcātĭo, ōnis, f. claudico, `I` *a limping*, Cic. N. D. 1, 30, 83; id. de Or. 2, 61, 249; Col. 6, 12, 1; Val. Max. 8, 11, ext. 3. 8531#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8530#claudico#claudĭco ( clōdĭco, Cic. de Or. 2, 61, 249, like Claudius and Clodius, codex and caudex, etc., v. au), āre, v. n. claudeo; like albico, candico from albeo, candeo, `I` *to limp*, *halt*, *be lame* (class.). `I` Prop.: Carvilio graviter claudicanti ex vulnere, Cic. de Or. 2, 61, 249; Ov. F. 3, 758; Col. 6, 12, 3; Suet. Aug. 80; Just. 6, 2, 6.— `I.B` In Lucretius, meton., of other irregular or unbalanced motions, *to waver*, *wabble*, *halt;* of the lame wings of birds, Lucr. 6, 834; of the wavering of balances or scales, id. 4, 515; and of the earth's axis, id: 6, 1107.— `II` Trop., *to halt*, *waver*, *to be wanting*, *incomplete* or *defective* : claudicat ingenium, Lucr. 3, 453 : tota res vacillat et claudicat, Cic. N. D, 1, 38, 107: vereri ne tota amicitia quasi claudicare videatur, id. Fin. 1, 20, 69; so id. Brut. 63, 227; Liv. 22, 39, 3 (al. leg. claudo); Col. 4, 2, 1; Just. 6, 2, 5 and 6: ut constare possimus nobismet ipsis nec in ullo officio claudicare, Cic. Off. 1, 33, 119; cf.: in comoediā, claudicamus, Quint. 10, 1, 99.—So of discourse: ne sermo in aequalitate horum omnium sicut pedum claudicet, Quint. 11, 3, 43 : si quid in nostrā oratione claudicat, Cic. de Or. 3, 51, 198.—And once of the measure of a verse: claudicat hic versus; haec, inquit, syllaba nutat, Claud. Epigr. 79, 3. 8532#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8531#claudigo#claudīgo, ĭnis, f. claudus, `I` *a lameness*, *limping*, Veg. A. Veter. 1, 26, 1. 8533#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8532#Claudiopolis#Claudĭŏpŏlis, is; acc. im; abl. i, f. `I` *A town in Southern Cappadocia*, now *Eraklia*, Plin. 5, 24, 20, § 85; Amm. 14, 8, 2.— `II` *A town in Bithynia*, prob. the mod. *Boli* or *Bula*, Cod. Th. 12, 1, 119.—Hence, Claudĭŏpŏlītāni, ōrum, m., *the inhabitants of Claudiopolis in Bithynia*, Plin. Ep. 10, 39 (48), 5; Traj. ib. 10, 40 (49), 3. 8534#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8533#clauditas#claudĭtas, ātis, f. claudus, `I` *a lameness*, *limping* (post-Aug.), Plin. 8, 43, 68, § 169; 28, 4, 7, § 35; App. Flor. 16.—In plur., Plin. 28, 4, 6, § 33. 8535#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8534#Claudius#Claudĭus ( Clōdĭus, like claudo and clodo, codex and caudex, plostrum and plaustrum, etc.), Claudĭa, Clōdĭa, `I` *the name of two very celebrated Roman* gentes (one patrician, the other plebeian; cf. Suet. Tib. 1 and 2; Verg. A. 7, 708; Liv. 2, 16, 4). `I.A` Claudius; so, `I.A.1` App. Claudius Caecus (v. Appius).— `I.A.2` *The historian* Q. Claudius Quadrigarius, *a contemporary of Sulla and Sisenna*, Vell. 2, 9, 6; Gell. 1, 7, 9.—Called simply Claudius, Liv. 8, 19, 13; 9, 5, 2.— `I.A.3` *The emperor* Claudius; in full, Tiberius Claudius Drusus Nero Germanicus, Suet. Claud. 1 sqq.; Tac. A. 11, 1 sqq.— `I.A.4` In *fem.* : Claudĭa, *a female of the* gens Claudia.— `I.B` Clodius. Thus *the restless tribune of the people*, *and enemy of Cicero*, P. Clodius Pulcher, *who was killed by Milo;* v. Cic. Mil.— `II` Hence, `I.A` Claudĭus ( Clōd-), a, um, *Claudian*, *Clodian* : Via Claudia (Clodia), *a branch of the* Via Cassia, Ov. P. 1, 8, 44; Front. Aquaed. 11.—Aqua Claudia, *an aqueduct begun by the emperor Caligula*, *and finished by the emperor Claudius*, Front. Aquaed. 13 sq.; Suet. Claud. 20 Bremi.—Tribus Claudia, *beyond the Anio*, *named after the progenitor of the* gens Claudia, Liv. 2, 16, 5; Verg. A. 7, 708; cf. Serv. in h. l.—Leges Clodiae, **proceeding from the tribune of the people**, **Clodius**, Cic. Sest. 25 and 26; cf. Orell. Ind. Leg. s. h. v.— `I.B` Claudĭānus, a, um, adj., *of* or *pertaining to a Claudius* (esp. to the emperor of this name): castra, **of App. Claudius Pulcher**, Liv. 23, 31, 3 : tonitrua, *named after the same*, Paul. ex Fest. p. 57, 10 Müll.: tempora, **of the emperor Claudius**, Tac. A. 14, 11; id. H. 5, 12: cometa, **visible in his time**, Sen. Q. N. 7, 21 and 29.— `I.C` Clōdĭ-ānus, a, um, adj., *pertaining to Clodius*, *the enemy of Cicero* : crimen, **his murder**, Cic. Mil. 27, 72 : incendia, **caused by him**, id. Q. Fr. 2, 1, 2 : operae, id. ib. 2, 3, 2. 8536#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8535#claudo1#claudo (* clōdo : `I` clodunt ita (oculos), Plin. 18, 33, 76, § 330 *fin.*; but some refer clodo to claudeo; and more freq., although not in Cic., clūdo, as always in the compounds; v. infra), si, sum, 3, v. a. root sklu-, klu-, to shut; cf. κλείω, κλείς, clavis; O. H. Germ. scliuzu; M. H. Germ. schliessen; also claudus, clavus, *to shut.* `I` *To shut something that is open*, *to close*, *shut up* (opp. aperire; freq. in prose and poetry). Claudo: forem cubiculi, Cic. Tusc. 5, 20, 59; cf. Quint. 10, 3, 25; and, clausae fores, Tib. 1, 9, 44; Suet. Ner. 47: conventus portus Varroni clausit, Caes. B. C. 2, 19 : januam serā, Tib. 1, 2, 6 : domum, Ov. P. 1, 7, 36 sq. : ostia, Cat. 6, 231 : portas, Cic. Fl. 25, 61; Hor. C. 3, 5, 23; cf. Cic. Verr. 2, 5, 27, § 68: omnes aditus, id. Phil. 1, 10, 25; Tac. A. 12, 68; Stat. Th. 6, 752: rivos, **to dam up**, Verg. E. 3, 111 : ad claudendas pupulas, ne quid incideret, et ad aperiendas, etc., Cic. N. D. 2, 57, 142 : ocellos (in dying), Prop. 2 (3), 13, 17. so, oculos, Luc. 5, 28 : lumina, Verg. A. 10, 746; Ov. M. 3, 503: clausis foribus, Lucr. 4, 598.— Cludo: domum, Tac. H. 1, 33 : Janum Quirinum ter clusit, Suet. Aug. 22; Flor. 4, 12, 64: animam clusit dolor, Luc. 8, 59.— `I..2` Trop. : nec ita claudenda est res familiaris, ut eam benignitas aperire non possit, Cic. Off. 2, 15, 55 : domus clausa contra cupiditatem, Cic. Verr. 2, 5, 15, § 39 : habere domum clausam pudori et sanctimoniae, patentem cupiditati et voluptatibus, id. Quint. 30, 93; cf. id. Fam. 4, 13, 6: aures ad doctissimas voces, id. Tusc. 4, 1, 2; cf. Liv. 40, 8, 20: cludendae sunt aures malis vocibus, Sen. Ep. 123, 9 : horum ferocia vocem Euandri clausit, Liv. 44, 45, 11 : fugam hostibus, q. s. *to block up*, *to cut off*, *prevent*, id. 27, 18, 20; so Ov. M. 6, 572: alicui iter, id. F. 1, 272; id. M. 8, 548: alios incessus, Tac. A. 6, 33 : sideritis sanguinem claudit, i. e. **stops**, **stanches**, Plin. 26, 13, 83, § 135 : cluso corpore adversum vim veneni, Tac. A. 15, 64 : clausa consilia habere, i. e. **to conceal**, Cic. Verr. 2, 3, 25, § 63; cf. Sall. C. 10, 5; Ov. M. 2, 641; id. F. 4, 846; Sil. 1, 140.— Poet. : animam laqueo, i. e. *to end one* ' *s life*, Ov. M. 7, 604 (cf.: vitalesque vias et respiramina clausit, id. ib. 2, 828).— `I.B` *To close*, *end*, *conclude* (so, except the milit. expression, agmen, only poet. or in post-Aug. prose; most freq. in Quint.). Claudo: cujus octavum trepidavit aetas Claudere lustrum, Hor. C. 2, 4, 24 : opus, Ov. F. 3, 384 : jus, Luc. 5, 44 : labores ingentis belli, Sil. 15, 655 : epistulam, Ov. H. 13, 165; 20, 242: cenas lactucā, Mart. 13, 14; Quint. 9, 4, 13: cum ventum est ad ipsum illud, quo veteres tragoediae comoediaeque clauduntur, Plaudite, id. 6, 1, 52; cf. id. 1, 8, 1; 2, 15, 27.— Cludo: cludere bella, Stat. Th. 11, 58 : cludendi incohandique sententias ratio, Quint. 9, 4, 18; cf. opp. incipere, id. 9, 4, 67 (as claudere, opp. incipere, id. 1, 8, 1): cum versus cluditur, id. 9, 4, 65; cf. id. 9, 4, 26; 9, 4, 71; 9, 4, 73; 9, 4, 93; 9, 4, 102; 9, 4, 104; 9, 4, 105; 12, 10, 31.— `I.B.2` Agmen, in milit. lang., *to close the procession* or *train*, *to bring up the rear*, Caes. B. G. 1, 25; Curt. 3, 3, 21; 4, 12, 4; so, aciem, Sil. 7, 590; cf. cogo, I. B. 3.— `II` (For the compounds includo, concludo.) Claudere aliquid aliquā re, *to shut up* or *in something by something*, *to enclose*, *encompass*, *surround*, *imprison*, *hide*, *confine* (class., esp. freq. in poetry and in the historians). Claudo, with abl. : locum aquā, Varr. R. R. 3, 14, 1 : quae (Syracusarum urbs) loci naturā terrā marique clauderetur, Cic. Verr. 2, 2, 2, § 4 : (animae) clausae tenebris et carcere caeco, Verg. A. 6, 734 : stabulis armenta, id. G. 3, 352 : claudens textis cratibus pecus, Hor. Epod. 2, 45; cf. Ov. M. 2, 554; 4, 646: ensem vaginā, Luc. 5, 245 : aliquem Gyaro, Tac. A. 4, 30; 14, 63: clausus domo, id. ib. 15, 53; cf.: intra domum, id. H. 4, 49 : rivus praealtis utrimque clausus ripis, Liv. 21, 54, 1; cf. id. 21, 43, 4; 41, 27, 12; Quint. 1, 10, 45: clauditur cubiculo aliquis, Tac. A. 15, 69; cf.: in atras et profundas tenebras eum claudebant, Tubero ap. Gell. 7 ($3), 4, 3: in arcā, Hor. S. 2, 7, 59 : claudam in curiā vos, Liv. 23, 2, 9 : in tectis, Ov. M. 3, 697 : (apes) in arbore inani, id. F. 3, 743 : aquilonem in antris, id. M. 1, 262.—Without abl. : nihil se tam clausum posse habere, quod non istius cupiditati apertissimum esset, Cic. Verr. 2, 4, 20, § 42 : insula ea sinum ab alto claudit, Liv. 30, 24, 9; cf. Tac. G. 34; Quint. 1, 10, 42; Ov. M. 1, 568 al.—In milit. lang., of a hostile encompassing, *to encompass*, *invest*, *besiege*, *blockade*, etc.: praestare arbitrabatur, unum locum... quam omnia litora ac portus custodiā clausos teneri, Caes. B. C. 3, 23 : urbem operibus, Nep. Milt. 7, 2; Liv. 25, 22, 12 al.; cf.: urbem obsidione, Nep. Epam. 8, 5 : adversarios locorum angustiis, id. Dat. 8, 4; cf. id. Epam. 7, 1; id. Ham. 2, 4: multitudine, id. Milt. 5, 3 : hinc Tusco claudimur amni, **are hemmed in**, Verg. A. 8, 473.—So of hunting: nemorum saltus, Verg. E. 6, 56 : indagine collis, Tib. 4, 3, 7 : silvas vastasque feras indagine, Luc. 6, 42; Stat. Th. 2, 553: insidiis altas valles, Tib. 1, 4, 49 : cur tibi clauduntur rete Imbelles capr eae, Ov. F. 5, 371.— Cludo, Varr. R. R. 3, 3, 5: venti clusi Nubibus, Lucr. 6, 197; Flor. 3, 20, 13.— `I.B` Trop. : numcubi meam Benignitatem sensisti in te claudier? Ter. Eun. 1, 2, 84 : nolo tibi ullum commodum in me claudier, id. And. 3, 3, 41; cf. I. A. 2. supra.—Esp. of speech and rhythm: qui non claudunt numeris sententias, Cic. Or. 68, 229; 58, 198: pedibus verba, i. e. **to compose verses**, Hor. S. 2, 1, 28; cf. id. ib. 1, 10, 59: quod clausae hieme Alpes essent, Liv. 27, 36, 4; cf. Verg. G. 2, 317: rura gelu tum claudit hiems (and id. A. 2, 111: illos aspera ponti interclusit hiems).—Hence, *P.a.* as *subst.* : clausum ( clūsum), i, n., *an enclosed place* (for confining or keeping any thing): clausa effringere, Sall. J. 12, 5 : in clauso linquere, **in confinement**, Verg. G. 4, 303 : fructus clauso custodire, Col. 12, praef. § 3: sub uno clauso, id. 7, 6, 5 : clausa domorum, Lucr. 1, 354 : clausa viarum, id. 4, 612. 8537#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8536#claudo2#claudo, ĕre, v. claudeo. 8538#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8537#claudus#claudus ( clūdus, Plaut. Ps. 2, 2, 64; and clōdus, Arat. Act. Apost. 266), a, um, adj. root klu-; v. claudo; prop. shut in, hampered, `I` *limping*, *halting*, *lame.* `I` Prop.: sutor, Plaut. Aul. 1, 1, 34 : deus, Cic. N. D. 1, 30, 83 : claudus altero pede, Nep. Ages. 8, 1; Hor. Ep. 1, 17, 61: pes, id. C. 3, 2, 32 : pars serpentis, Verg. A. 5. 278 al.— `I...b` Prov.: iste claudus, quemadmodum aiunt, pilam, **said of one who cannot make a right use of a thing**, Cic. Pis. 28, 69.— `II` Trop., *wavering*, *crippled*, *imperfect*, *defective* (rare; mostly poet.): clauda navigia aplustris, * Lucr. 4, 436; cf.: claudae mutilataeque naves, Liv. 37, 24, 6; Curt. 9, 9, 13; Tac. A. 2, 24. — `I.B` Esp. of language: clauda carmina alterno versu, i. e. *elegies* (since every second verse is a foot shorter than the preceding), Ov. Tr. 3, 1, 11: clausulae, Quint. 9, 4, 116; cf. id. 9, 4, 70.— `I.C` *Wavering*, *untrustworthy* : clauda pars officii tui, Ov. P. 3, 1, 86; cf.: clauda fides, Sil. 13, 33.— No *comp.* or *sup.* 8539#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8538#Clausala#Clausala, ae, f., `I` *a river of Illyria*, now *the Khiri* or *Drinossi*, Liv. 44, 31, 3 (al. Clausula). 8540#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8539#claustra#claustra ( clostra, Cato, R. R. 13, 3; 135, 2), ōrum, n. (in sing. : claustrum, i, rare, Caes. Germ. Arat. 197; Curt. 4, 5, 21; 7, 6, 13; Petr. 89, 2, 7; Gell. 14, 6, 3; Luc. 10, 509; App. M. 4, 10, p. 146 *fin.*; Amm. 23, 4, 6; 26, 8, 8: clostrum, Sen. Ben. 7, 21, 2) [clausum, claudo], `I` *that by which any thing is shut up* or *closed*, *a lock*, *bar*, *bolt.* `I` Prop.: claves, claustra, Varr. ap. Non. p. 545, 12: claustra revellere, Cic. Verr. 2, 4, 23, § 52; Liv. 5, 21, 10: januae pandere, * Cat. 61, 76: laxare, Verg. A. 2, 259 : relaxare, Ov. Am. 1, 6, 17 : rumpere, Verg. A. 9, 758 : diu claustris retentae ferae, Liv. 42, 59, 2 : ferae claustris fractae, Plin. Pan. 81, 3 : claustra pati, **to submit to confinement**, Col. 8, 17, 8 : discutere, Petr. 11, 2 : reserare, Sil. 7, 334 : portarum ingentia claustra, Verg. A. 7, 185; Val. Fl. 3, 53: ferrea, Mart. 10, 28, 8 : sub signo claustrisque rei publicae positum vectigal, Cic. Agr. 1, 7, 21. — `I.B` Trop., *a bar*, *band*, *barrier*, *bounds* : arta portarum naturae effringere, i. e. **to disclose its secrets**, Lucr. 1, 72; cf.: tua claustra fregerunt tui versus, i. e. **have become known**, **public**, Plin. Ep. 2, 10, 3 : pudoris et reverentiae refringere, id. ib. 2, 14, 4 : vitaï claustra resolvere, **to loose the bands of life**, Lucr. 1, 416; 3, 397; 6, 1152: temporum, Vell. 1, 17, 4 : (animus) amat spatiis obstantia rumpere claustra (the figure drawn from the bounds of a racecourse), Hor. Ep. 1, 14, 9.— `II` In a more extended sense, *a door* or *gate that shuts up any place*, *a dam*, *dike;* meton., *a place that is shut up* : urbis relinquant, Ov. M. 4, 86; cf. Thebarum, Stat. Th. 10, 474.—Of sunken ships, closing a port, Liv. 37, 14, 7; cf.: ubi demersis navibus frenassent claustra maris, id. 37, 15, 1 : maris, i.e. **a harbor**, **haven**, Sil. 12, 442 : undae, **a dam**, id. 5, 44; cf.: Lucrino addita, Verg. G. 2, 161; cf. id. A. 1, 56: Daedalea, i. e. **the Labyrinth**, Sen. Hippol. 1166 al. — `I.B` In milit. lang., *a barricade*, *bulwark*, *key*, *defence*, *fortress*, *wall*, *bank*, etc., for warding off an enemy: claustra loci, Cic. Verr. 2, 5, 32, § 84 : Corinthus in faucibus Graeciae, sic ut terra claustra locorum teneret, id. Agr. 2, 32, 87 : Sutrium, quae urbs socia Romanis velut claustra Etruriae erat, Liv. 9, 32. 1: Aegypti, id. 45, 11, 5; Tac. H. 2, 82; Suet. Vesp. 7: tutissima praebet, Liv. 42. 67, 6; cf. id. 6, 9, 4; 44, 7, 9; Tac. A. 2, 61 al.: montium, id. H. 3, 2 : Caspiarum, id. ib. 1, 6 : maris, id. ib. 3, 43; cf. Sil. 12, 442; Tac. A. 2, 59: suis claustris ( *walls*, *intrenchments*) impeditos turbant, id. ib. 12, 31; cf. id. ib. 4, 49: regni claustra Philae, Luc. 10, 312 : Africae, Flor. 4, 2, 70.— `I.C` Trop. : cum ego claustra ista nobilitatis refregissem, ut aditus ad consulatum pateret, Cic. Mur. 8, 17 : annonae Aegyptus, Tac. H. 3, 8. 8541#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8540#claustralis#claustrālis, e id., `I` *of* or *pertaining to a fortress* : munimen, Cassiod. Var. 11, 14. 8542#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8541#claustrarius#claustrārĭus, a, um claustra, `I` *pertaining to locks* : artifex, **a locksmith**, Lampr. Elag. 12. 8543#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8542#claustritumus#claustrĭtŭmus, i, m. from claustrum, like aeditumus from aedes, `I` *a warden of locks*, Laev. ap. Gell. 12, 105. 8544#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8543#claustrum#claustrum, i, v. claustra `I` *init.* 8545#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8544#clausula1#clausŭla, ae. f. claudo. `I` *A close*, *conclusion*, *end* (cf. claudo, I. B.; in good prose; most freq. in Quint.): in quo (mimo) cum clausula non invenitur, **a fitting end**, Cic. Cael. 27, 65 : tantum bonam clausulam inpone, Sen. Ep. 77, 20; Suet. Aug. 99: epistulae, Cic. Phil. 13, 21, 47; id. Fam. 2, 4, 2: edicti, Cic. Verr. 2, 3, 14, § 35 : clausulam inponere disputationi, Col. 3, 19, 3 : peracti operis, id. 12, 57, 5 : summae nervorum, Plin. 11, 45, 101, § 247.— `II` Esp. `I.A` In rhet., *the close of a period*, Cic. de Or. 2, 59, 240; 3, 44, 173; 3, 46, 181; 3, 50, 192; id. Or. 64, 215 sq.; Quint. 8, 5, 13; 9, 3, 77; 9, 4. 50; 9, 4, 70; 9, 4, 101; opp. initiun, id. 8, 5, 4; 9, 3, 45; 9, 4, 62; 9, 4, 67; 9, 4, 107 al.: et calx, id. 8, 5, 30.— `I.B` In jurid. Lat., *the* *conclusion of a legal formula*, Dig. 4, 8, 25; 4, 6, 23; 4, 6, 26; and hence in gen., *any clause* or *section of a law*, ib. 3, 3, 15 pr.; 35, 3, 3 pr. 8546#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8545#Clausula2#Clausŭla, v. Clausala. 8547#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8546#clausum#clausum, i, v. claudo `I` *fin.* 8548#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8547#clausura#clausūra or clūsūra, ae, f. claudo. * `I` (Cf. claustra, I. A.) *A lock*, *bar*, *bolt*, Inscr. Orell. 2510.— `II` (Cf. claustra, II. B.) *A castle*, *fort* (late Lat.), Cod. Just. 1, 27, 2, § 4; Cassiod. Var. 2, 5. 8549#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8548#clausus1#clausus, a, um, Part. and P. a., from claudo. 8550#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8549#Clausus2#Clausus, i, m., `I` *a Sabine proper name* : Attus Clausus, ancestor of the gens Claudia, Liv. 2, 16, 4; 10, 8, 6; Verg. A. 7, 707; Tac. A. 4, 9 al. 8551#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8550#clava#clāva, ae, f. root cel- of percello; cf. Gr. κλάω and clades. `I` *A knotty branch* or *stick*, *a staff*, *cudgel*, *club* : adfer duas clavas... probas, Plaut. Rud. 3, 5, 20; Lucr. 5, 968: sternentes agmina clavā, Verg. A. 10, 318; Curt. 9, 4, 3; Ov. F. 1, 575; Cic. Verr. 2, 4, 43, § 94; Plin. 19, 1, 3, § 18; *a bar*, *lever*, Cato, R. R. 13, 1.—As a weapon for exercising, used by young men, and esp. by soldiers, *a foil*, Cic. Sen. 16, 58; Veg. Mil. 1, 11.—As a badge of Hercules, Prop. 4 (5) 9, 39; Ov. H. 9, 117; id. M. 9, 114; 9, 236; * Suet. Ner. 53; cf. Paul. ex Fest. p. 62 Müll.—Hence, prov., clavam Herculi extorquere, for an impossible undertaking, Macr. S. 5, 3; Don. Vit. Verg.— Also Clava Herculis, *a plant*, *otherwise called* nymphea, Marc. Emp. 33.— `II` In the lang. of economy, *a graft*, *scion*, Pall. Mart. 10, 12 and 13; cf. clavula. 8552#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8551#clavarium#clāvārĭum, ii, n. id., `I` *money given to soldiers for the purchase of shoe-nails* (cf. calcearium), Tac. H. 3, 50 *fin.* 8553#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8552#clavator#clāvātor, ōris, m. clava, `I` *one who carries clubs* or *foils*, *used in military exercises*, *a cudgel-bearer*, Plaut. Rud. 3, 5, 25; cf. Paul. ex Fest. p. 62, 9 Müll. 8554#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8553#clavatus#clāvātus, a, um, v. clavo. 8555#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8554#clavicarius#clāvĭcārĭus, ĭi, m. clavis, `I` *a locksmith* (late Lat.), Cod. Just. 10, 64, 1. 8556#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8555#clavicula#clāvĭcŭla, ae, f. dim. id. * `I` *A small key*, Caes. Germ. Arat. 195.— `II` *A tendril*, *by which the vine clings to its props*, Cic. Sen. 15, 52; id. N. D. 2, 47, 120; Col. 4, 6, 2; Plin. 23, prooem. § 5.— `III` *A bar*, *bolt of the door*, Hyg. Grom. 55.—Hence, clāvĭcŭlārĭus, ĭi, m., *a key-keeper*, *jailer*, Firm. Math. 3, 66. 8557#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8556#claviger1#clāvĭger, gĕra, gĕrum, adj., `I` *clubbearing;* as an epithet of Hercules [clavagero], *the club-bearer* (v. clava, 1.), Ov. M. 15, 22; 15, 284; id. F 1, 544; 4, 68.—Also of the robber Periphetes: clavigera proles, Ov. M. 7, 437 : clavigerum numen, Sil. 3, 14. 8558#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8557#claviger2#clāvĭger, gĕri, m. clavis-gero, `I` *the key-bearer*, an epithet of Janus, as the god of doors, Ov. F. 1, 228; cf. Macr S. 1, 9. 8559#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8558#clavis#clāvis ( clāves, acc. to Pompon. Comment. p. 459), is, f. ( acc. commonly clavem, clavim, Plaut. Most. 2, 1, 78; Tib. 2, 4, 31; cf. Paul ex Fest. p. 56 Müll.; `I` Don. p. 1750 P., Charis. p. 101 ib.; abl. clavi and clave: clavi, Varr. R. R. 1, 22 *fin.*, App. M. 1, 14, p. 108; Dig. 48, 8, 1, § 3; Serv. ad Verg. A. 10, 252; cf. Charis. l. l.: clave, Juv. 15, 158; App. M. 9, 20, p. 226; Dig. 21, 1, 17, § 15; cf. Neue, Formenl. 1, 199) [root klu-, v. claudo], *a key* : clavim cedo, Plaut Most. 2, 1, 78: clavem abduxi, id. Cas. 5, 2, 7 : omnis horreorum clavis tradidisti, Cic. Dom. 10, 25 : alias clavis portis imposuit, Liv. 27, 24, 8 : unā portarum clave teneri, Juv. 15, 158 : aptare claves foribus, Mart. 9, 47, 2 : adulterinae portarum, **false keys**, Sall. J 12, 3; cf.: clavis adultera, Ov. A. A. 3, 643 : sub clavi esse, **to be shut up**, Varr. R. R. 1, 22 *fin.*; cf.: Caecuba Servata centum clavibus, Hor C. 2, 14, 26: claves tradere, as an indication of the delivering up of the household (for possession or oversight), Dig. 18, 1, 74; 31, 77, § 21: claves adimere uxori, **to separate from her**, Cic. Phil. 2, 28, 69 : Laconica, **a peculiar key with several wards**, **used only for fastening from the outside**, Plaut. Most. 2, 1, 57 Lorenz ad loc.— `II` Esp. `I.A` Clavis trochi, *an instrument in the form of a key*, *by which a top was set in motion*, Prop. 3 (4), 14, 6.—* `I.B` Clavis torculari, *a lerer*, *bar* (French, clef), Cato, R. R. 13, 1 Schneid. *N. cr.*, and Comm. p. 57. 8560#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8559#clavo#clāvo, no `I` *perf.*, ātum, 1, v. a. clavus (rare; not ante-Aug.; mostly in *part. perf.*). `I` *To furnish* or *fasten with nails*, *to nail*, Paul. Nol. 21, 103: clavata concha, i. e. *furnished with points* or *prickles*, Plin. 9, 36, 61, § 130.— `II` *To furnish with a purple stripe* (cf. clavus, II. D.): mantilia cocco clavata, Lampr. Alex. Sev. 37 : clavata auro tunica, Vop. Bonos. 15; cf. Paul. ex Fest. p. 56, 9 Müll. 8561#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8560#clavula#clāvŭla ( clābŭla or clāvŏla), ae, f. dim. clava, `I` *a scion*, *graft*, Varr. R. R, 1, 40, 4; cf. Non. p. 414, 29. 8562#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8561#clavularis#clāvŭlāris, v. clabularis. 8563#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8562#clavulus#clāvŭlus, i, m. dim. clavus. `I` *A small nail*, *a tack*, Cato, R. R. 21, 3; Varr. R. R. 2, 9, 15.—* `II` *A small swelling* (cf. clavus, II. B.), Marc. Emp. 33. 8564#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8563#clavus#clāvus, i, m. root klu-, v. claudo; prop. that which shuts or fastens. `I` *A nail*, usually of metal. `I.A` Lit. : offerumentas habebis pluris Quam ulla navis longa clavos, Plaut. Rud. 3, 4, 48 : (leges) ad parietem fixae clavis ferreis, id. Trin. 4, 3, 32; so, clavi ferrei, Cato, R. R. 18 *fin.*; Caes. B. G. 3, 13; Vitr. 7, 3 al.—Sometimes of hard wood: clavis corneis occludere, Cato, R. R. 18 *fin.* : cornus... lignum utile, si quid cuneandum sit in ligno clavisve figendum ceu ferreis, Plin. 16, 40, 76, § 206 : clavis religare tigna, Caes. B. C. 2, 10 : clavos per modica intervalla figentes, Liv. 28, 20, 4.— Acc. to a Tuscan usage the ancient Romans designated the number of the year by nails, which the highest magistrate annually, at the Ides of September, drove into the wall of Jupiter's temple: clavo ab dictatore fixo, Liv. 7, 3, 3 sqq.; 8, 18, 12 sq.; 9, 28, 6: clavus annalis, Paul. ex Fest. p. 56, 10 Müll.; cf. O. Müll. Etrusk. 2, p. 329 sq., and Dict. of Antiq. p. 263. Also, in a later age, country people seem to have kept an account of the years in this way, Petr. 135, 8, 9.—Prov.: clavo clavum eicere, *to drive out one nail by another* (Gr. ἥλῳ τὸν ἧλον, παττάλῳ τὸν πάτταλον, sc. δεῖ ἐξελαύνειν): novo quidam amore veterem amorem tamquam clavo clavum eiciendum putant, Cic. Tusc. 4, 35, 75 : aliquid trabali clavo figere, *to fasten with a large nail*, *to clinch* a matter, Cic. Verr. 2, 5, 21, § 53; Arn. 2, p. 51.— `I.A.2` As *a symbol of immovable firmness* : Necessitas Clavos trabales Gestans, Hor. C. 1, 35, 18 : si figit adamantinos Necessitas Clavos, id. ib. 3, 24, 7; cf. O. Müll. as above cit., p. 331.—Hence, `I.B` Trop. : ex hoc die clavum anni movebis, i. e. **reckon the beginning of the year**, Cic. Att. 5, 15, 1 : fixus animus clavo Cupidinis, Plaut. As. 1, 3, 4.—Prov.: beneficium trabali clavo figere (v. trabalis), Cic. Verr. 2, 5, 21, § 53 Zumpt; cf. Arn. 2, p. 51.— `II` Meton. of objects of like form. `I.A` ( Lit. the handle of the rudder, the tiller; hence, pars pro toto.) *The rudder*, *helm*, in gen. (only sing.): ut clavum rectum teneam, Enn. ap. Isid. Orig. 19, 2, 12 (Ann. v. 472 Vahl.): clavum ad litora torquere, Verg. A. 5, 177 Serv.; 10, 218.— `I.2.2.b` Trop. : clavum tanti imperii tenere et gubernacula rei publicae tractare, Cic. Sest. 9, 20 : abicere, **to leave off the care of a thing**, Arn. 3, 106 : dum clavum rectum teneam, *if I keep a steady helm*, *am not negligent* (as in Gr. ὀρθὰν τὰν ναῦν), Quint. 2, 17, 24 Spald.; cf. the passage of Enn. supra. — `I.B` In medic. lang., *a painful tumor* or *excrescence*, *a wart*, *a corn;* on the feet, Cels. 5, 28, 14. clavis in pedibus mederi, Plin. 20, 17, 71, § 184; 22, 23, 49, § 101 sq.; 26, 11, 66, § 106; 28, 16, 62, § 222; on the eye, Cels. 6, 7, 12; in the nose, Plin. 24, 14, 77, § 126; upon the neck of cattle, Col. 6, 14, 6; in sheep, id. 7, 5, 11.—Also *a disease of the olive-tree*, Plin. 17, 24, 37, § 223.— `I.C` *A kind of abortion of bees*, Plin. 11, 16, 16, § 50.— `I.D` *A purple stripe on the* tunica, which, for senators, was broad (latus, cf. laticlavius); for the equites, narrow (angustus; cf. angusticlavius). In the time of the emperors, however, the sons of the senators and equites also, who were preparing for civil office, wore the latus clavus, Liv. 9, 7, 9; Varr. L. L. 9, § 79 Müll.; Ov. Tr. 4, 10, 29 Jahn; cf. Hor. S. 1, 5, 36; 1, 6, 28; Quint. 11, 3, 138; Vell. 2, 88, 2; Suet. Aug. 94: tunicam ita consuere, ut altera plagula sit angustis clavis, altera latis, Varr L. L. 9, § 47 Müll.—Hence the phrase: latum clavum ab Caesare impetravi, i. e. *I have become senator*, Plin. Ep. 2, 9, 2; cf.: clavum alicui tribuere, Suet. Claud. 24 : impetrare, id. Vesp. 4 : adimere, id. Tib. 35 : adipisci, id. Vesp. 2.—Rarely *a purple stripe* on bed or table cloths, Amm. 16, 8, 8.— `I.A.2` Poet., *a tunic*, in gen., *either wide* or *narrow striped* : mutare in horas, Hor. S. 2, 7, 10 : sumere depositum, id. ib. 1, 6, 25. 8565#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8564#claxendix#claxendix, v. clacendix. 8566#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8565#Clazomenae#Clāzŏmĕnae, ārum, f., = Κλαζομεναί, `I` *a town on the coast of Ionia*, *upon a peninsula of the Bay of Smyrna*, now *Kelisman* or *Vourla*, Mel. 1, 17, 3; Plin. 5, 29, 31, § 117; Cic. Tusc. 1, 43, 104; Hor. S. 1, 7, 5.—Hence, `II` Clāzŏmĕnĭus, a, um, adj., *of Clazomenœ*, *Clazomenian* : Anaxagoras, Cic. de Or. 3, 34, 138; Plin. 2, 58, 59, § 149: vinum, id. 14, 7, 9, § 73.— Clāzŏ-mĕnĭi, ōrum, *the inhabitants of Clazomenœ*, Liv. 38, 39, 9 al. 8567#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8566#Cleander#Clĕander, dri, m., = Κλέανδρος, `I` *a favorite of the emperor Commodus*, Lampr. Comm. 6, 7. 8568#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8567#Cleanthes#Clĕanthes, is ( acc. -en, Cic. N. D. 3, 2, 5; Sen. Ep. 113, 18; `I` -em, Cic. Tusc. 2, 25, 60; id. Sen. 7, 23; voc. Cleanthe, id. Tusc. 3, 32, 77; Val. Max. 8, 7, ext. 11), m., = Κλεάνθης, *a Stoic philosopher of Assos*, *pupil of Zeno and teacher of Chrysippus*, Cic. Ac. 2, 23, 73; 2, 41, 126; id. Fat. 7, 14; id. Div. 1, 3, 6; id. Fin. 2, 21, 69; 4, 3, 7; Sen. Ep. 44, 3; 108, 10; id. Ben. 5, 14, 1; Val. Max. 8, 7, ext. 11.— *Plur.* : archetypos servare Cleanthas, **statues of Cleanthes**, Juv. 2, 7.—Hence, `II` Cleanthēus, a, um, adj., *of* or *pertaining to Cleanthes*, = *Stoic* : fruge, i. e. praeceptis, Pers. 5, 64 : turba, i. e. discipuli, Claud. Mall. Theod. 88. 8569#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8568#Clearchus#Clĕarchus, i, m., = Κλέαρχος. `I` *A Spartan captain*, Front. Strat. 4, 1.— `II` *A tyrant of Heraclea Pontica*, Just. 16, 4 sq.— `III` *A philosopher of Soli*, Gell. 4, 11. 8570#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8569#clema#clēma, ătis, n., = κλῆμα, `I` *a plant*, *also called* polygonon, Plin. 27, 12, 91, § 113. 8571#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8570#clematis#clēmătis, ĭdis, f., = κληματίς, `I` *the name of various climbing plants*, as Vinca minor, Linn., etc.; Plin. 24, 10, 49, § 84; 24, 15, 88, § 138; 24, 15, 89, § 139; and 24, 15, 90, § 141. 8572#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8571#clematitis#clēmătītis, ĭdis, f., = κληματῖτις, `I` *a creeping plant*, *a species of* Aristolochia, called also Cretica, Plin. 25, 8, 54, § 96. 8573#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8572#clemens1#clēmens, entis ( abl. usu. -ti; `I` but -te, Liv. 1, 26, 8; Laber. ap. Macr. S. 2, 7, 3), adj. etym. dub.; cf. lemures; and Germ. hold. `I` Orig. (in the class. per. very rare), of the quiet, placid, pleasant state of the air, wind, or weather, *mild*, *calm*, *soft*, *gentle* ( = the class. placidus, quietus): undae clementi flamine pulsae, * Cat. 64, 272: clementior Auster vela vocat, Stat. Th. 5, 468 : aura Favoni, Claud. Cons. Prob. Olyb. 272; cf. id. III. Cons. Hon. 165; Val. Fl. 6, 747: clementior dies, Col. 11, 2, 2 : clementior Arctos, Sil. 1, 198 : clementiores plagae (opp. Septentrio), Pall. Febr. 12, 1.—Hence, `I.B` Esp. `I.B.1` Of the gentle motion of the sea, rivers, etc., *placid*, *calm*, etc.: mare, Gell. 2, 21, 1 : Pasitigris clementiore alveo praeterit, etc. (preced. by: praeceps inter saxa devolvitur), Curt. 5, 3, 1 : quā sit clementissimus amnis, Ov. M. 9, 116.— `I.B.2` Of places (opp. praeceps), *smooth*, *of a gentle ascent* : clivulus, App. M. 4, p. 144.—Far more freq., `II` Trop. `I.A` Of a calm, unexcited, passionless state of mind, *quiet*, *mild*, *gentle*, *tranquil*, *kind* (syn.: placidus, lenis): clementem vocabo non in alieno dolore facilem, sed eum, qui cum suis stimulis exagitetur, non prosilit, etc., Sen. Clem. 1, 20, 3 : egit semper vitam... clemens, placidus, Ter. Ad. 5, 1, 10 : vita urbana atque otium, id. ib. 1, 1, 17 (cf. with Cic. Rab. Post. 7, 17: vita quieta atque otiosa): ille suam semper egit vitam in otio, in conviviis: clemens, placidus, Ter. Ad. 5, 4, 10; Liv. 38, 17, 17 (cf. the passages under clementia, cited from Flor.): cupio, patres conscripti, me esse clementem: cupio in tantis rei publicae periculis me non dissolutum videri, Cic. Cat. 1, 2, 4 : etsi satis clemens sum in disputando, tamen interdum soleo subirasci, id. Fin. 2, 4, 12 : (Arimphaeis) ritus clementes, Plin. 6, 13, 14, § 35.— `I.B.2` Transf. to animals. *tame*, *domesticated* : clementius genus columbarum (opp. agrestes), Varr. R. R. 3, 7, 2.— `I.B` Specif. `I.B.1` *Mild in respect to the faults and failures of others*, i. e. *forbearing*, *indulgent*, *compassionate*, *merciful* (class.; syn.: mitis, benignus, humanus, lenis, facilis, indulgens; opp.: crudelis, inhumanus, asper al.): clementi (mi) animo ignoscet, Plaut. Mil. 4, 6, 37; Ter. Hec. 3, 5, 22: judices et misericordes, Cic. Planc. 13, 31; cf. * Hor. C. 3, 11, 46; Tac. A. 2, 57: vir et contra audaciam fortissimus et ab innocentiā clementissimus, Cic. Rosc. Am. 30, 85; Nep. Epam. 3, 2: legis interpres, Liv. 1, 26, 8 : dominus facilis et clemens, Suet. Aug. 67 : justa et clemens servitus, Ter. And. 1, 1, 9 : castigatio, Cic. Off. 1, 38, 137 : clementior sententia, Liv. 8, 31, 8.—More unusual: rumor, i. e. non nimius, *mild*, *mitigated*, πρᾶος (acc. to Prisc. p. 1202 P.), Sall. J. 22, 1.— `I.B.2` Poet. of places: pars (insulae) ratibus clemens, **accessible**, Claud. B. Gild. 511.— *Adv.* : clē-menter. `I` (Acc. to I. A.) *Gently*, *softly*, *mildly* : non desiit adsidue tremere Campania, clementius quidem, sed ingenti damno, Sen. Q. N. 6, 31, 1 : agitant venti oleas, Pall. Nov. 5 : spirant clementius Austri, Stat. S. 2, 2, 27.—So of moderate, slow action gen.: *Eu.* Sequere sis. *Ch.* Sequor. *Eu.* Clementer quaeso; calces deteris, Plaut. Merc. 5, 2, 111; so id. Stich. 4, 1, 26; id. Ep. 2, 2, 23. — `I.B` (Acc. to I. B. 2.) *By degrees*, *gradually*, *gently* : clementer et molliter assurgens collis, Col. 2, 2, 1; cf. Tac. A. 13, 38: editum jugum, id. G. 1; Sil. 1, 274; Sen. Oedip. 280: accedere, Tac. A. 12, 33; cf. in *comp.* : explorare, si quā Appennini juga clementius adirentur, id. H. 3, 52.— `II` (Acc. to II. A.) *Quietly*, *placidly*, *tranquilly*, *calmly* : accipere aliquid clementius aequo, * Lucr. 3, 314: si quid est factum clementer, ut dissolute factum criminer, Cic. Verr. 2, 5, 8, § 19 : leniter hominem clementerque accepit, id. ib. 2, 4, 40, § 86: ferre aliquid, id. Att. 6, 1, 3 : consolationes clementer admotae, Plin. Ep. 5, 16, 11 : quo id pacto fieri possit clementissime, Plaut. Mil. 4, 3, 5 : leo caudam clementer et blande movet, Gell. 5, 14, 12.— `I.B` (Acc. to II. B.) *With forbearance*, *mildly*, *with indulgence* : clementer et moderate jus dicere, Caes. B. C. 3, 20 : clementer a consule accepti, Liv. 27, 15, 2 : clementer ductis militibus, i.e. **peacefully**, **without plundering**, id. 29, 2, 1.— *Comp.* : clementius tractare aliquem, Plin. Ep. 8, 24, 5.— *Sup.* : clementissime scribere de aliquo, Gell. 1, 18, 3 : qui victoriā civili clementissime usus est, Sen. Ira, 2, 23, 4. 8574#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8573#Clemens2#Clēmens, entis, m., `I` *a proper name*, in later Lat. very freq.: Julius, Tac. A. 1, 23; 1, 26; 15, 73; id. H. 1, 87; 2, 12: Arretinus, id. ib. 4, 68; Suet. Dom. 11: Flavius, id. ib. 15. 8575#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8574#clementia#clēmentĭa, ae, f. 1. clemens. `I` *A calm*, *tranquil state of the elements*, *calmness*, *mildness*, *tranquillity* (like clemens in this signif. mostly post-Aug.): clementia ventorum, tranquillitas maris, App. de Deo Socr. p. 52, 1 : soli caelique, Flor. 3, 3, 18; cf.: emollit gentes clementia caeli, Luc. 8, 366 : aestatis, Plin. Ep. 5, 6, 5 : hiemis, Col. 5, 5, 6 : nascentis anni, id. 11, 3, 9 : diei, id. 9, 13, 4 : Nili, Stat. Th. 3, 527.— `II` (Acc. to clemens, II. B.) *Indulgent*, *forbearing conduct towards the errors and faults of others*, *moderation*, *mildness*, *humanity*, *forbearance*, *benignity*, *clemency*, *mercy* (the class. signif.; very freq., esp. in prose; syn.: benignitas, comitas, lenitas, mansuetudo, etc.): clementia (est), per quam animi temere in odium alicujus concitati invectio comitate retinetur, Cic. Inv. 2, 54, 164 : clementia est temperantia animi in potestate ulciscendi, vel lenitas... in constituendis poenis, Sen. Clem. 2, 3 : facilitas et clementia, * Ter. Ad. 5, 4, 7; cf. Cic. Off. 1, 25, 88: illam clementiam mansuetudinemque nostri imperii tantam in crudelitatem inhumanitatemque esse conversam, Cic. Verr. 2, 5, 44, § 115; id. Deiot. 15, 43; id. Lig. 3, 10: lenitas et clementia, id. Att. 14, 19, 2 : clementia et probitas vestra, Sall. H. 1, 41, 1 Dietsch; Liv. 3, 58, 4; Ov. M. 8, 57; Quint. 9, 2, 28; Tac. H. 3, 19: juris, Quint. 7, 4, 18 Spald., and antith. to jus asperius, id. 9, 2, 90; opp. severitatem, Sen. Clem. 1, 1, 4 : elephanti contra minus validos, Plin. 8, 7, 7, § 23 : leonis in supplices, id. 8, 16, 19, § 48; and as an attribute of princes, id. 8, 7, 7, § 48; Vop. Aur. 44; whence *a title of* *the emperors*, v. IV.—Less freq., `I.B` *Kindness*, *sympathy* : satrapes violare clementiam quam regis opes minui maluit, Nep. Alcib. 10, 3.— `III` Clementia, personified as *a deily*, *the goddess of grace*, Plin. 2, 7, 5, § 14; Stat. Th. 12, 482 sq.; Claud. Laud. Stil. 2, 6 sq.— `IV` *A title of the emperor* : Clementia tua, **Your Grace**, Lampr. Alex. Sev. 65; Spart. ap. Geta, I. *init.* 8576#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8575#Cleobis#Clĕŏbis, is, m., = Κλέοβις, `I` *son of the priesless Cydippe*, *brother of Bito*, v. Bito; Val. Max. 5, 4, 4; Schol. ad Verg. G. 3, 132. 8577#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8576#Cleobulus#Clĕŏbūlus, i, m., = Κλεοβουλος, `I` *of Lindus*, *one of the Seven Sages*, Aus. Sept. Sap. 1, 16, 5. 8578#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8577#Cleombrotus#Clĕombrŏtus, i, m. `I` *A Lacedœmonian general*, Cic. Off. 1, 24, 84.— `II` *A young Academic philosopher of Ambracia*, Cic. Tusc. 1, 34, 84; id. Scaur. 2, 4; Aug. Civ. Dei, 1, 22. 8579#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8578#Cleon#Clĕon, ōnis, = Κλέων, `I` *a Grecian proper name.* `I` *An Athenian popular leader*, Cic. Rep. 4, 10, 11; id. Brut. 7, 28.— `II` *A rhetorician of Halicarnassus*, Nep. Lys. 3, 5.— `III` *A statuary*, Plin. 34, 8, 19, § 37.— `IV` *A painter*, Plin. 35, 11, 40, § 140. 8580#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8579#Cleonae#Clĕōnae, ārum ( Clĕōna, ae, Mel. 2, 2, 9), f., = Κλεωναί. `I` *A small town in Argolis*, *near Nemea*, *where Hercules killed the lion*, now *Clenia*, Liv. 33, 14, 11; Ov. M. 6, 417; Plin. 4, 5, 6, § 12.—Hence, `I.B` Clĕōnaeus, a, um, adj., *of* or *pertaining to Cleonœ* : ager, Liv. 33, 14, 7 : leo, i. e. **the Nemean lion**, Luc. 4, 612; Sil. 3, 34: sidus = leo, Stat. S. 4, 28; Mart. 4, 60: stirpis, i.e. Herculeae, Stat. Th. 6, 837.— `II` *A town in Macedonia*, *on Mount Athos*, Mel. 2, 2, 9; Plin. 4, 10, 17, § 37. 8581#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8580#cleonia#clĕōnia, ae, f., = κλεωνία, `I` *the plant* helenium, Theod. Prisc. 4, 1. 8582#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8581#cleonicion#clĕōnīcĭon, ii, n., = κλεωνίκιον, `I` *a plant*, *also called* clinopodion, Plin. 24, 15, 87, § 137 (cleonicon, Sillig). 8583#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8582#Cleopatra#Clĕŏpātră (on the ā cf. Juv. 2, 109; Luc. 9, 1071; 10, 56; Stat. S. 3, 2, 120), ae, f., = Κλεοπάτρα. `I` *Queen of Egypt*, *and daughter of Ptolemy Auletes*, *notorious for her amorous intercourse with Cœsar*, *and afterwards with Antony; conquered at Actium by Augustus*, Caes. B. C. 3, 103; 3, 107; Suet. Caes. 35; Luc. 10, 354 sqq.; Val. Fl. 4, 464; Mart. 4, 22, 2; 4, 59, 5.—Hence, `I.B` Clĕŏpātrānus, a, um, adj., *of* or *pertaining to Cleopatra* : stirps, Treb. Poll. Claud. 1: uniones, id. Trig. Syr. 32.— `II` *A sister of Alexander the Great*, *and wife of Alexander*, *king of Epirus*, Liv. 8, 24, 17; Just. 9, 6, 1; 13, 6, 4 al.— `III` *A daughter of Mithridates*, *and wife of Tigranes*, Just. 38, 3, 3.— `IV` *A daughter of* I., Just. 39, 3, 1; 39, 4, 7. 8584#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8583#Cleophantus#Clĕŏphantus, i, m., = Κλεόφαντος. `I` *A physician in Rome*, Cic. Clu. 16, 47; Cels. 3, 14; Plin. 20, 5, 15, § 31 al.— `II` *A painter of Corinthus*, Plin. 35, 3, 5, § 15. 8585#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8584#Cleophon#Clĕŏphon, ontis, m., `I` *a demagogue of Athens*, Cic. Rep. 4, 10, 11. 8586#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8585#clepo#clĕpo, psi, ptum (not clepi, v. Neue, Formenl. 2, 493; Madv. ad Cic. Fin. 5, 25, 74), 3, v. a. root klep- of κλέπτω, whence also clipeus; kindred with celo, cella, occul-o, clam, `I` *to steal* (rare, and mostly anteclass. for furor): sacrum qui clepsit rapsitve, old form. ap. Cic. Leg. 2, 9, 22: si quis clepsit, etc., old form. ap. Liv. 22, 10, 5; Att. ap. Cic. Tusc. 2, 10, 23; id. ap. Cic. N. D. 3, 27, 68; Plaut. Ps. 1, 2, 6; Lucil. ap. Varr. L. L. 7, § 94 Müll.; Auct. ap. Cic. Rep. 4, 5, 11 (v. Non. p. 20, 14; cf. Madvig. ad Cic. Fin. 5, 25, 75); Manil. 1, 27; Prud. Psych. 562.— `II` Trop. : sermonem, *to listen secretly to*, Pac. ap. Non. p. 20, 18; so, verba nostra auribus, Att. ib. p. 12 : se opificio, **to withdraw secretly from the work**, Varr. ib. p. 20 : se, *to conceal one* ' *s self*, Sen. Med. 156; id. Herc. Fur. 799. 8587#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8586#clepsydra#clepsŭdra, ae, f., = κλεψύδρα, `I` *an instrument for measuring time by water*, similar to our sand-glasses, *a water-clock*, *clepsydra*, Sen. Ep. 24, 19; Veg. Mil. 3, 8; App. M. 3, p. 130, 19; used by speakers to measure the length of their discourse, Cic. Tusc. 2, 27, 67; Plin. Ep. 2, 11, 14; 6, 2, 5; 1, 23, 2.— Meton., *the time measured by the clepsydra*, and hence, petere clepsydram, *to ask leave to speak;* and dare clepsydram, *to give leave to speak*, Cic. de Or. 3, 34, 138; Mart. 6, 35; cf. aqua, II. F., and Dict. of Antiq. pp. 508 sq. 8588#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8587#clepsydrarius#clepsŭdrārĭus, ii, m. clepsydra, `I` *a maker of water-clocks*, Inscr. Murat. 935, 8.* † clepta, ae, m., = κλέπτης, *a thief*, Plaut. Truc. 1, 2, 9. 8589#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8588#clericalis#clērĭcālis, e, adj. clericus, `I` *clerical*, *priestly* (eccl. Lat.): tirocinium, Sid. Ep. 6, 7 : comitatus, id. ib. 7, 2 et saep. 8590#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8589#clericatus#clērĭcātus, ūs, m. id., `I` *the clerical office* (eccl. Lat.), Hier. Ep. 60, n. 10; 125, n. 8 et saep. 8591#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8590#clericus#clērĭcus, i, m., = κληρικός, `I` *a clergyman*, *priest* (eccl. Lat.), Hier. Ep. 60, n. 10 al. 8592#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8591#Clerumenoe#Clērūmĕnoe, ōn, m., = Κληρούμενοι (those who draw lots), `I` *the name of a comedy of Diphilus*, Lat. Sortientes, Plaut. Cas. prol. 31; cf. Rost. Plaut. Cuped. XVIII. p. 5 sq. 8593#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8592#clerus#clērus, i, m., = κλῆρος, `I` *the clerical order*, *the clergy* (eccl. Lat.), Tert. Monog. 12; Prud. στεφ. 4, 78 al. 8594#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8593#clibanarius#clībănārĭus, ii, m. clibanus, `I` *a soldier clad in mail*, *a cuirassier*, Lampr. Alex. Sev. 56; Amm. 16, 10, 8; Eutr. 6, 7, 9. 8595#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8594#clibanicius#clībănĭcĭus id. : pānis, `I` *bread baked in a* clibanus, ls id. Orig. 20, 2, 15 (cf. Plin. 18, 11, 27, § 105). 8596#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8595#clibanus#clībănus, i, m., = κλίβανος, `I` *an earthen* or *iron vessel for baking bread*, *broader at the bottom than at the top*, Plin. 18, 11, 27, § 105; 20, 9, 39, § 99; cf. Col. 5, 10, 4; id. Arb. 19, 2; Cels. 2, 17; 3, 21 al.—As a utensil of the rich, also of silver, Petr. 35, 6.— `II` Generally, *an oven* or *furnace*, Tert. adv. Marc. 4, 30; Sulpic. Sev. Dial. 1, 18. 8597#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8596#clidion#clīdĭon or -um, ĭi, m., = κλειδίον, `I` *the collar-bone of the tunny*, Plin. 9, 15, 18, § 48. 8598#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8597#Cliduchus#Clīdūchus, i, m., = Κλειδοῦχος (keybearer), `I` *the name of two statues by Phidias and by Euphranor*, Plin. 34, 8, 19, §§ 54 and 78. 8599#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8598#cliens#clĭens or clŭens, entis ( `I` *gen. plur.* usu. clientium; clientūm, Plaut. Men. 4, 2, 7; Hor. C. 3, 5, 53; Sen. Ep. 68, 9; Macr. S. 1, 2, 1), m. ( comm. acc. to Charis. p. 77 P.; cf. Neue, Formenl. 1, 600, and v. clienta) [for cluens, from clueo, to hear; but acc. to Serv. ad Verg. A. 6, 609, from colens], *one who hears*, in relation to his protector (patronus), *a client* (Dion. Halic. 2, 9 and 10, pp. 83-85; cf. Nieb. Röm. Gesch. 1, p. 359 sq.; Gell. 5, 13, 2; Cato ap. Gell. 5, 13, 4; Gell. 20, 1, 40; and clientela): cluentes sibi omnes volunt esse multos... Res magis quaeritur, quam cluentum fides Quojusmodi clueat, Plaut. Men. 4, 2, 4 sq. : PATRONVS. SI. CLIENTI. FRAVDEM. FECERIT. SACER. ESTO., Frag. XII. Tab. ap. Serv. ad Verg. A. 6, 609; Cato ap. Gell. 5, 13, 4: neque clientes sine summā infamiā deseri possunt, C. Caesar ib. *fin.*; Cic. Rosc. Am. 7, 19 et saep.— `I.B` In gen., *a client*, *retainer*, *follower;* e. g. of an adherent of the Gaul Orgetorix, Caes. B. G. 1, 4 (metaph. ὑπήκοος); 6, 15; 6, 19; of Segestes, Tac. A. 1, 57 al. — `I.B.2` *A companion*, *favorite* : juvenum nobilium (Vergilius), Hor. C. 4, 12, 15 Dillenb. ad loc.— `I.B.3` Of whole nations, *the allies*, *dependents*, or *vassals of a more powerful people*, Caes. B. G. 1, 31; 5, 39; 6, 12 al.— `II` Trop. : cliens Bacchi (i. e. qui est in tutelā Bacchi), **under the protection of Bacchus**, **a client of Bacchus**, Hor. Ep. 2, 2, 78; cf. Mart. 12, 77, and clientela. 8600#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8599#clienta#clĭenta, ae, f. cliens, `I` *a female client*, Plaut. Mil. 3, 1, 193; id. Poen. 5, 4, 12; id. Rud. 4, 1, 2; Afran. ap. Charis. p. 77 P.; * Hor. C. 2, 18, 8; Aus. Parent. 24; Pseudo scon. ad Cic. Verr. 2, 1, 46, § 120 Orell. *N. cr.* 8601#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8600#clientela#clĭentēla, ae, f. id., `I` *the relation of patron and client*, *clientship; patronage*, *protection;* the intimate and reciprocal duties of attachment and interest, based on the private relations in Rome between a Roman of a lower grade (plebeian or freedman) or a foreigner, and the patron chosen by him (cf. Dion. Halic. 2, 9 and 10, pp. 83- 85; Gell. 5, 13; 20, 1): Thais patri se commendavit in clientelam et fidem, * Ter. Eun. 5, 8, 9; cf.: esse in fide et clientelā. *to be the client of*, Cic. Rosc. Am. 33, 93: conferre se in fidem et clientelam alicujus, id. ib. 37, 106 : scis quam diligam Siculos et quam illam clientelam honestam judicem, id. Att. 14, 12, 1: per nomen et clientelas inlustrior haberi, Tac. A. 3, 55.— `I...b` Very freq., mostly in plur., concrete, *clients*, *dependents* : amplissimas clientelas acceptas a majoribus confirmare poterit, Cic. Fam. 13, 64, 2; so id. Cat. 4, 11, 23: magna esse Pompei beneficia et magnas clientelas in provinciā sciebat, **bodies of clients**, Caes. B. C. 2, 17; Sall. J. 85, 4; Vell. 2, 29; Tac. A. 3, 55: incedentibus regiis clientelis, id. ib. 12, 36; 13, 37; 14, 61; Suet. Tib. 2; id. Calig. 3.—In sing., Just. 8, 4, 8. — `I.B` In gen., *clientship*, *alliance* (cf. cliens, B.), Caes. B. G. 6, 12.— `II` Trop. (cf. cliens, II.), *patronage*, *protection* : poëtae sub clientelā musarum esse, Suet. Gram. 6. 8602#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8601#clientulus#clĭentŭlus, i, m. dim. cliens, `I` *a small* or *insignificant client*, Tac. Or. 37. 8603#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8602#clima#clĭma, ătis ( `I` *abl. plur.* climatis, Firm. Math. 2, 13), n., = κλίμα (prop. the inclination, slope; hence, cf. Lidd. and Scott under κλίμα, II.), `I` *A clime*, *climate* (late Lat.), App. Trism. p. 98, 23; Mart. Cap. 8, § 859; Tert. Anim. 49; Serv. ad Verg. G. 1, 246 (in Vitr. 1, 1, 10, used as Greek).— `I.B` In gen. for *region*, *part* : clima medium ventris, Veg. Act. Vet. 1, 43, 3.— `II` *A land measure of* 60 *feet square*, Col. 5, 1, 5.* † clīmăcis, ĭdis, f., = κλιμακίς, *a small staircase* or *ladder*, Vitr. 10, 11, 8. 8604#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8603#climacter#clīmacter, ēris, m., = κλιμακτήρ (gradation), `I` *a critical epoch in human life*, *a climacteric* (in accordance with the ancient belief, the years 7, 14, 21, 28, etc.), Plin. 7, 49, 50, § 161; Gell. 3, 10, 9; Firm. Math. 4, 14; Censor. 14 (cf. κλιμακτήρ in Lidd. and Scott). 8605#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8604#climactericus#clīmactērĭcus, a, um, adj., = κλιμακτηρικός, `I` *of* or *pertaining to a dangerous epoch in life*, *climacterical* : annus, Gell. 15, 7, 2; Censor. 14: tempus, Plin. Ep. 2, 20, 4; cf. Tert. Idol. 9, and climacter.* † clĭmătias, ae, m., = κλιματίας, *a kind of earthquake*, Amm. 17, 7, 13. 8606#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8605#climax#clīmax, ăcis, f., = κλῖμαξ (a ladder), `I` *a rhetorical figure*, *consisting in a gradual increase in force of expression*, *a climax* (pure Lat. gradatio), Mart. Cap. 5, § 536 (in Quint. 9, 3, 54, used as Greek, and transl. by gradatio). 8607#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8606#Climax Megale#Clīmax Mĕgălē = Κλῖμαξ μεγάλη, `I` *a narrow pass between Media and Asia Minor*, Plin. 2, 26, 29, § 115. 8608#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8607#clinamen#clīnāmen, ĭnis, n. clino; cf. clinatus, = declinatio, Gr. κλίσις, `I` *the inclination* or *turning aside* of a thing: principiorum, Lucr. 2, 292. 8609#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8608#clinatus#clīnātus, a, um, Part. [clino = κλίνω ], `I` *inclined*, *bent*, *sunk* (only in the foll. exs.), Cic. Arat. 53; 86 (but in Lucr. 6, 563, read inclinata; v. Lachm. ad h. l.). 8610#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8609#clingere#clingĕre, cingere, Paul. ex Fest. p. 56, 13 Müll.; cf.: clingit cludit, Isid. Gloss. 8611#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8610#Clinia#Clīnĭa, ae, m., `I` *the name of a young man in the Heautontimorumenos of Terence*, Ter. Heaut. 2, 2, 5 al. 8612#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8611#Clinias#Clīnĭas, ae, m., = Κλεινίας. `I` *The father of Alcibiades*, Nep. Alcib. 1; hence, the latter is called Clīnĭădes, Ov. Ib. 635.— `II` *A Cretan*, Cic. Leg. 1, 5, 15. 8613#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8612#clinice#clīnĭcē, ēs, f., = κλινική (sc. τέχνη), `I` *the science of clinical medicine*, *praclice at the sick-bed*, Plin. 29, 1, 2, § 4; 30, 11, 30, § 98. 8614#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8613#clinicus#clīnĭcus, i, m., = κλινικός [ κλίνη, the bed]. `I` *A physician who attends patients sick in bed*, Mart. 9, 97; cf. MEDICVS, Inscr. Orell. 2983 : deus, Prud. Apoth. 205.— `II` *A patient confined to his bed*, Hier. Ep. 105, n. 5.— `III` *A bearer of the bier*, *sexton*, *grave-digger*, Mart. 3, 93, 24 (al. archiclinico; cf. id. 1, 31).— `IV` *One who was baptized when sick* or *infirm*, Cypr. Ep. 69 *fin.* 8615#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8614#clino#clīno = κλίνω, v. clinatus. 8616#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8615#clinopale#clīnŏpălē, ēs, f., = κλινοπάλη, `I` *a wrestling in bed*, = concubitus, Domit. ap. Suet. Dom. 22 (in Aur. Vict. Caes. 11, used as Greek).* † clīnŏpŏdĭon, ii, n., = κλινοπόδιον, *a plant*, *wild basil*, Plin. 24, 15, 87, § 137.* † clīnŏpūs, pŏdis, m., = κλινόπους, *the foot of a bed*, Lucil. ap. Macr. S. 6, 4. 8617#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8616#Clio#Clīo, ūs, f., = Κλειώ. `I` *The Muse of history* : Clio Cliusque sorores, Ov. A. A. 1, 27; Hor. C. 1, 12, 2.— `II` *A daughter of Oceanus*, Verg. G. 4, 341. 8618#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8617#clipeo#clĭpĕo ( clŭpĕo, clŭpĕo), no `I` *perf.*, ātum, 1, v. a. clipeus, *to arm* or *furnish with a shield* (rare): clamide contortā astu clupeat bracchium, *as with a shield*, Pac. ap. Non. p. 87, 26 (Trag. Rel. v. 186 Rib.); Varr. L. L. 5, § 7 Müll. (Rib. Trag. Lat., Pac. 186): clipeata agmina, Verg. A. 7, 793; Sil. 8, 436: seges virorum, Ov. M. 3, 110 (transl. from Eurip. Phoen. 885).— *Subst.* : clĭpĕātus, i, m., *one who is armed with a shield*, Plaut. Curc. 3, 1, 54; cf.: frontem adversus clipeatos habebat, Liv. 44, 41, 2; Curt. 7, 9, 2 al. —Clipeata imago, *represented upon a shieldformed surface* (cf. clipeus, II. D.), Macr. S. 2, 3. 8619#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8618#clipeolum#clĭpĕŏlum ( clŭp-, clŭp-), i, n. dim. id., `I` *a small shield*, Hyg. Fab. 139. 8620#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8619#clipeum#clĭpĕum, v. clipeus. 8621#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8620#clipeus#clĭpĕus (in inscrr. and MSS. also clŭp- and clŭp-), i, m. ( clĭpĕum, i, n., Verg. A. 9, 709; Liv. 1, 43, 2; 34, 52, 5; 35, 10, 12; 38, 35, 5; 40, 51, 3; Licin. et Laber. ap. Non. p. 196, 22 sq. al.) [root in clepo]. `I` *The round brazen shield of Roman soldiers* (diff. from scutum, which was oval, and made of wood covered with bull's hide; cf. Dict. of Antiq. p. 268 sq.), Enn. ap. Varr. L. L. 7, § 93 Müll.; id. ap. Prisc. p. 838 P. ( Enn. Ann. 364 Vahl.); Plaut. Trin. 2, 4, 195; 3, 2, 93; id. Truc. 2, 6, 25; Cic. Fin. 2, 30, 97; id. Div. 1, 44, 99; id. Tusc. 1, 15, 34; id. de Or. 2, 17, 73; Nep. Iphic. 1, 3; Liv. 1, 43, 2; 8, 8, 3; 9, 19, 7; Verg. A. 2, 443; 7, 626; 8, 447; Hor. C. 1, 28, 11; Ov. M. 8, 27; 12, 621.—Prov.: clipeum post vulnera sumere, i. e. **to do something when it is too late**, Ov. Tr. 1, 3, 35. — `I.B` Trop., *a shield*, *protection*, *defence*, Claud. IV. Cons. Hon. 433.— `II` Meton., of *objects in the form of a shield.* * `I.A` *The vault of heaven* : in altisono caeli clupeo, Enn. ap. Varr. L. L. 7, § 73 Müll.—* `I.B` *The disk of the sun*, Ov. M. 15, 192.— `I.C` *A round meteor* : clipei et vastorum imagines ignium, Sen. Q. N. 1, 1, 15; 7, 20, 2; Plin. 2, 34, 34, § 100.—But esp. freq., `I.D` *A bust of the gods* or *distinguished men*, *represented upon a shield-formed surface* (of gold, silver, etc., skilfully prepared, and often laid up as sacred gifts in the temples; so mostly in *neutr.* form; v. supra *init.*): scutis qualibus apud Trojam pugnatum est, continebantur imagines, unde et nomen habuere clipeorum, Plin. 35, 3, 4, § 13; Liv. 25, 39, 13; 35, 10, 12; Tac. A. 2, 83; Suet. Calig. 16; id. Dom. 23; Dig. 9, 3, 5 *fin.* — `I.E` Clipeum antiqui ob rotunditatem etiam corium bovis appellarunt, in quo foedus Gabinorum cum Romanis fuerat descriptum, Paul. ex Fest. p. 56 Müll. (cf. the same use of ὅπλον, Corp. Inscr. Graec. II. p. 664). 8622#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8621#Clisthenes#Clīsthĕnes, is, m., = Κλεισθένης, `I` *a statesman and orator of Athens*, Cic. Rep. 2, 1, 2; id. Leg. 2, 16, 41; id. Brut. 7, 27. 8623#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8622#Clitae1#Clitae, ārum, f., `I` *a town of Macedonia*, Liv. 44, 11, 4. 8624#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8623#Clitae2#Clitae, ārum, m., `I` *a tribe on the coast of Cilicia Trachea*, Tac. A. 6, 41; 12, 55. 8625#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8624#Clitarchus#Clītarchus, i, m., = Κλείταρχος, `I` *a companion of Alexander the Great*, *of whose life he wrote a history*, Cic. Fam. 2, 10, 3; id. Leg. 1, 2, 7; id. Brut. 11, 42; Curt. 9, 5, 21 al. 8626#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8625#clitellae#clītellae, ārum, f., `I` *a pack-saddle put upon beasts of burden*, *especially upon asses*, *a sumpter-saddle*, Plaut. Most. 3, 2, 91; Cic. Fragm. ap. Quint. 5, 13, 40; Hor. S. 1, 5, 47; id. Ep. 1, 13, 8; Phaedr. 1, 15, 8.—Prov.: bovi clitellas imponere; v. bos, I.— `II` Meton. `I.A` *The name of a place in Rome* : clitellae dicuntur etiam locus Romae propter similitudinem, et in Viā Flaminiā loca quaedam devexa subinde et accliva, Paul. ex Fest. p. 59, 15 Müll.— `I.B` *An instrument of torture* : est etiam tormenti genus eodem nomine appellatum, Paul. l. l. 8627#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8626#clitellarius#clītellārĭus, a, um, adj. clitellae, `I` *of* or *pertaining to a pack-saddle*, *bearing a pack-saddle* : asini, Cato, R. R. 10, 1 : mulus, Col. 2, 21, 3; Plaut. Most. 3, 2, 93: homines, id. ib. 3, 2, 94. 8628#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8627#Cliternini#Clīternīni, ōrum, m., `I` *the inhabitants of the town Cliternum*, *in the territory of the Æqui*, Cic. Fam. 9, 22, 4; Plin. 3, 12, 17, § 106. 8629#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8628#Clitomachus#Clītŏmăchus, i, m., = Κλειτσμαχος, `I` *an Academic philosopher of Carthage*, *a disciple and follower of Carneades*, Cic. Ac. 2, 4, 11 sq.; id. Tusc. 3, 22, 54; 5, 37, 107; id. de Or. 1, 11, 45; id. Or. 16, 51. 8630#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8629#Clitor#Clītor, ŏris, m., and Clītŏrĭum, ii, n., `I` *a town in Arcadia*, Liv. 39, 35, 8; Plin. 4, 6, 10, § 20.— *Abl.* Clitori, Nov. ap. Non. p. 316, 5 (cf. Lachm. ad Lucr. 2, p. 49): Clitore, Liv. l. l.—Hence, Clītŏrĭus, a, um: fons, Ov. M. 15, 322 : lacus, Plin. 31, 2, 13, § 16. 8631#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8630#Clitumnus#Clītumnus, i, m., `I` *a small river in Umbria*, *celebrated in ancient times*, *whose source received divine homage as* Juppiter Clitumnus, now *Clitunno* or *la Vene*, Plin. Ep. 8, 8, 1; 8, 8, 5; Verg. G. 2, 146 Serv. et Heyne; Prop. 2 (3), 19, 25; Sil. 4, 547; 8, 453; Suet. Calig. 43.—Hence, Clītum-nus, a, um, adj., *of Clitumnus* : Clitumna novalia, Stat. S. 1, 4, 128. 8632#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8631#Clitus#Clītus, i, m., = Κλεῖτος, `I` *a friend of Alexander the Great*, *who was killed by him in a fit of drunkenness*, Cic. Tusc. 4, 37, 79; Curt. 8, 1, 9 al. 8633#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8632#cliva#clīva, ōrum, v. clivus. 8634#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8633#clivius#clivius, a, um, adj. : auspicia, `I` *which forbid any thing to be done*, Paul. ex Fest. p. 64, 10 Müll.: avis, Plin. 10, 14, 17, § 57. 8635#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8634#clivosus#clīvōsus, a, um, adj. clivus, `I` *hilly*, *full of hills*, *steep* ( poet. or in post-Aug. prose): rus, Verg. G. 2, 212 : trames, id. ib. 1, 108 : loci et aridi, Col. Arb. 4, 3; opp. planus, id. R. R. 2, 16, 1 : solum, Plin. 18, 24, 55, § 200 : Olympus, Ov. F. 3, 415 : Ida, id. Am. 1, 14, 11.— `II` Trop. : tramite vitae, **steep**, **difficult**, Sil. 6, 120. 8636#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8635#clivulus#clīvŭlus, i, m. dim. id., `I` *a little hill*, Col. 6, 37, 10; App. M. 4, p. 144, 36. 8637#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8636#clivus#clīvus, i, m. ( plur. : clīva, ōrum, n., Cato ap. Non. p. 195, 2; Front. Limit. p. 43 Goes. dub.) [clino = κλίνω, to incline], `I` *a gently sloping height*, *a declivity*, *slope*, *an ascent*, *a hill*, *eminence*, *ascending road* (class.): quā se subducere colles Incipiunt, mollique jugum demittere clivo, Verg. E. 9, 8; cf. id. G. 3, 293; Ov. M. 11, 151; 8, 191; so Plaut. As. 3, 3, 118; Ter. Ad. 4, 2, 36; Caes. B. C. 3, 46; Liv. 21, 32, 8; Hor. Ep. 1, 13, 10 et saep.—As antithet. to a plain, with the epithet arduus, Ov. F. 1, 264: Clivus Capitolinus, *the higher road ascending to the Capitol*, *a part of* Sacra Via, Cic. Att. 2, 1, 7; Liv. 3, 18, 7; Plin. 19, 1, 6, § 23; called Clivus Sacer, Hor. C. 4, 2, 35; and *absol.* : Clivus, Tac. H. 3, 71; Petr. 44, 18.— Prov., for *a great difficulty to be overcome* : clivo sudamus in imo, **we are but commencing our labor**, Ov. H. 20, 41; cf. id. R. Am. 394; Petr. 47, 8; Sen. Ep. 31, 4; Sil. 4, 605. — Poet., for *any thing sloping*, *a slope*, *unevenness* : mensae, Ov. M. 8, 663. 8638#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8637#cloaca#clŏāca, ae, f. 1. cluo = purgo; cf. Gr. κλύζω, `I` *an artificial canal in Rome*, *constructed by Tarquinius Priscus*, *by which the filth was carried from the streets into the Tiber;* in gen., *a sewer*, *drain*, Cic. Sest. 35, 77; id. Caecin. 13, 36; Hor. S. 2, 3, 242 al.; cf. Liv. 1, 38, 6; 1, 56, 2; 5, 55, 5; Plin. 36, 15, 24, § 104 sq.; Cassiod. Var. 3, 30; Dion. Halic. 3, 67; v. Dict. of Antiq. p. 269 sq. — `I.B` Humorously, *the stomach of a drunken woman*, Plaut. Curc. 1, 2, 29; cf. intestini, Varr. ap. Non. p. 209, 19.—* `I.C` Prov.: arcem facere e cloacā, **much ado about nothing**, Cic. Planc. 40, 95. 8639#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8638#cloacalis#clŏācālis, e, adj. cloaca, `I` *pertaining to a* cloaca (ante- and post-class.): flumen, Cato ap. Paul. ex Fest. p. 59, 18: faeculentia, Sid. Ep. 3, 13. 8640#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8639#cloacare#cloācāre = inquinare, Paul. ex Fest. p. 66, 2; cf. cloaco, μολύνω, Gloss. Labb. 8641#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8640#cloacarium#clŏācārĭum, ĭi, n. cloaca, `I` *the duty paid for conducting the private sewers into the public ones* or *for maintaining and cleansing the sewers*, Dig. 30, 1, 39, § 5; 7, 1, 27, § 3; cf. Becker, Antiq. II. 2, p. 121, n. 616. 8642#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8641#Cloacina#Clŏācīna, ae, v. Cluacina. 8643#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8642#cloacula#clŏācŭla, ae, f. dim. cloaca, `I` *a small sewer*, *drain*, Lampr. Elag. 17. 8644#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8643#Cloanthus#Clŏanthus, i, m., `I` *a companion of Æneas*, Verg. A. 1, 222 al. 8645#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8644#Clodia#Clōdia, ae. f., v. Claudius. 8646#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8645#Clodianus#Clōdĭānus, a, um, v. Claudius, II. B. 8647#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8646#clodico#clōdĭco, āre, v. claudico. 8648#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8647#Clodius#Clōdĭus, v. Claudius. 8649#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8648#clodo#clōdo, ĕre, v. claudo. 8650#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8649#clodus#clōdus, v. claudus. 8651#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8650#Cloelius#Cloelĭus, Clŭĭlĭus, or Cloelĭa, `I` *name of a Roman* gens: C. Cluilius, Liv. 1, 22, 4 al. —Esp.: Cloelĭa, ae, f., *a Roman maiden*, *who*, *when a hostage to Porsenna*, *with several companions*, *swam back to Rome*, Liv. 2, 13, 6 and 7; Verg. A. 8, 651; Piso ap. Plin. 34, 6, 13, § 29 al. 8652#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8651#Clonius#Clŏnĭus, ĭi, m., `I` *the name of two companions of Æneas*, Verg. A. 9, 574; 10, 749.* † clōnŏs, i, f., = κλών, *a plant*, *also called* batrachion or scelerata, App. Herb. 8. 8653#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8652#Clonus#Clŏnus, i, m., `I` *a celebrated designer*, Verg. A. 10, 499. 8654#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8653#clostellum#clōstellum, i, n. dim. clostrum = claustrum, `I` *a small lock*, Petr. 140, 11. 8655#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8654#Closter#Clōstēr, ēris, m., `I` *son of Arachne*, *inventor of the spindle*, Plin. 7, 56, 57, § 196. 8656#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8655#clostrum#clostrum, i, v. claustrum. 8657#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8656#Clotho#Clōthō (apparently used only in nom. and acc.), = Κλωθώ, `I` *the spinner*, *among the three Parcœ*, Ov. F. 6, 757; id. Ib. 241; Juv. 9, 135: ferrea, Stat. Th. 3, 556.— `II` Trop. = vita, *life* : longa, Sil. 5, 404. 8658#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8657#Cluacina#Clŭācīna ( Clŏācīna, on account of a derivation from cloaca, Lact. 1, 20), ae, f. cluo, `I` *the purifier* : Cluacina Venus, so called because the Romans, after the end of the Sabine war, purified themselves in the vicinity of her statue with myrtle branches, Plin. 15, 29, 36, § 119; Liv. 3, 48, 5; Serv. ad Verg. A. 1, 720; Plaut. Curc. 4, 1, 10; Prud. Apoth. 265; Lact. 1, 20, 11; plur., Tert. Pall. 4. 8659#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8658#cludo#clūdo, ĕre, v. claudo. 8660#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8659#cludus#clūdus, a, um, v. claudus. 8661#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8660#cluens#clŭens, entis, v. cliens. 8662#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8661#Cluentius#Clŭentĭus, a, `I` *the name of a Roman* gens, Cic. Clu. 1 sqq.; id. Brut. 78, 270 al.; Quint. 11, 1, 61; cf. Verg. A. 5, 123. 8663#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8662#clueo#clŭĕo, ēre ( clŭo, ĕre, Aus. Prof. 21; Att. ap. Varr. L. L. 5, § 30 Müll.; Prud. ap. Symm. 2, 585; Symm. Ep. 1, 1; Mart. Cap. 6, § 571), v. n. and `I` *a.* [root klu-; Sanscr. s)ru, hear; cf. Gr. ἀκροάομαι, κλέος; Lat. laus], like audio, 5., *to hear one* ' *s self called in some way*, *to be named*, *called*, *spoken of*, *reputed*, *esteemed*, or *famed in some way*, = dicor (only ante- and post-class.; most freq. in Plaut. and Lucr., but not in Ter.; mostly in mock-heroic style; cf. Lorenz ad Plaut. Ps. v. 570); with *pred. nom.* : ut meus victor vir belli clueat, Plaut. Am. 2, 2, 16; cf. id. Trin. 2, 2, 33; 2, 2, 36.—With abl., etc., *of manner*, or *absol.* : ut Acherunti clueas gloriā, Plaut. Capt. 3, 5, 31; cf. id. Trin. 2, 4, 95: corona, Per gentes Italas hominum quae clara clueret, Lucr. 1, 120 : si quod agit, cluet victoriā, Plaut. Poen. 5, 4, 20 : cluentum fides Quojusmodi clueat, id. Men. 4, 2, 6 : nam quaecumque cluent, **every thing that has a name**, Lucr. 1, 450; cf. id. 1, 481; 1, 581; 2, 351; 2, 525; 2, 791; 3, 207 al.; Att. ap. Cic. Tusc. 2, 10, 23.—With *inf.* and *pred. nom.* : per gentes esse cluebat omnium miserrimus, Enn. ap. Non. p. 88, 1; Plaut. Bacch. 4, 9, 1; Lucr. 4, 53 Lachm. *N. cr.;* cf. also clueor. 8664#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8663#clueor#clŭĕor, ēri, 2, v. dep. (collat. form of clueo, q. v.), `I` *to be named*, *called*, *reputed*, *esteemed* : quippe ego te ni contemnam, Stratioticus homo qui cluear? Plaut. Ps. 4, 1, 13 : sed hi cluentur hospitum infidissimi, Pac. ap. Non. p. 88, 3 (Trag. Rel. v. 194 Rib.); Varr. ib. 8665#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8664#Cluilius#Clŭĭlĭus, ii, m., = Κλοίλιος, `I` *a king of Alba*, Liv. 1, 23, 4 and 7; after whom the Cluiliae fossae were named, id. 1, 23, 3; 2, 39, 5 (in Plut. Coriol. p. 227 Κλοιλεῖαι τάφροι). 8666#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8665#cluior#cluior nobilior, Gloss. Isid.; cf. praecluis. 8667#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8666#clumae#clūmae, ārum, f. : folliculi hordei, Paul. ex Fest. p. 55, 13 Müll.; cf. gluma. 8668#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8667#clunaclus#clūnāclus culter, `I` *the sacrificial knife* : vel quia clunes hostiarum dividit, vel quia ad clunes dependet, Paul. ex Fest. p. 50; 6; cf. Isid. Orig. 18, 6, 6. 8669#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8668#clunae#clūnae, ārum, f., `I` *apes;* so called acc. to Fest., a clunibus tritis, Paul. ex Fest. p. 55, 9 Müll. 8670#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8669#clunalis#clūnālis, e, adj. clunis, `I` *pertaining to the hinder parts*, *hind-* : pedes, Avien. Arat. 361. 8671#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8670#cluniculus#clūnĭcŭlus, i, m., or -a, ae, f. dim. clunis, `I` *small hinder-parts* : avium, Favorin. ap. Gell. 15, 8, 2. 8672#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8671#clunis#clūnis, is (mostly `I` *plur.; acc.* clunem, Juv. 2, 21; 6, 334; Auct. Priap. 19, 2; abl. clune, Hor. S. 2, 8, 91; Juv. 11, 164; Mart. 9, 47, 6; 11, 100, 3; Plin. 10, 50, 71, § 140; 29, 6, 39, § 141; Petr. 23, 3), m. and f. (hence the grammarians vary in the designation of the gender; cf. Voss. Arist. 1, 29, p. 498; Rudd. 1, p. 25, n. 35) [Gr. κλόνις; Sanscr. s)rōni: nates, clunes, Bopp, Gloss. 358 a; cf. 1. cluo], *a buttock*, *haunch.* *Masc.*, Plaut. Fragm. ap. Paul. ex Fest. p. 61, 17 Müll.; and in Non. p. 197, 1; Juv. 11, 164; Mart. 11, 100, 3.— *Fem.*, Hor. S. 1, 2, 89; Cels. 7, 29; Plin. 8, 8, 8, § 25; 29, 6, 39, § 141. — Dub., * Lucr. 4, 1266; Hor. S. 2, 7, 50; 2, 8, 91; * Liv. 44, 5, 7; Col. 8, 5, 19; 8, 7, 2: Petr. 21, 2; 23, 3; Juv. 2, 21; 5, 167; 6, 334; Plin. 10, 50, 71, § 140; Mart. 9, 47, 6; App. M. 8, p. 208; Arn. 7, p. 239. 8673#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8672#cluo1#clŭo = purgo, acc. to Plin. 15, 29, 36, § 119; cf. Serv. ad Verg. A. 1, 720 (where, instead of pugnare, purgare should be read). 8674#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8673#cluo2#clŭo = clueo, q. v. 8675#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8674#clupea#clŭpĕa, ae, f., `I` *a kind of very small river-fish*, Plin. 9, 15, 17, § 44. 8676#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8675#Clupeae#Clŭpĕae ( Clŭp-), ārum; Clŭpĕa ( Clŭp-), ae ( Mel. 1, 7, 2; Plin. 5, 4, 3, § 24; Flor. 2, 2, 19), f., `I` *a town and promontory in* Africa propria, now *Kalibia* or *Clybea*, Caes. B. C. 2, 23; Auct. B. Afr. 3; Liv. 27, 29; 29, 32 (also called Aspis, Sil. 3, 244; Sol. 27). 8677#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8676#clupeus#clŭpĕus, i, v. clipeus. 8678#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8677#clura#clura, ae, f., = πίθηκος, `I` *an ape*, Vet. Gloss. Labb. (Gr. κολούρα).—Hence, 8679#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8678#clurinus#clūrīnus, a, um, adj. clura, `I` *of* or *pertaining to apes* : pecus, Plaut. Truc. 2, 2, 14; Arn. 3, p. 110; cf.: clura πίθηκος, cluria κεπκοπίθηκος, Vet. Gloss. 8680#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8679#clusaris#clūsāris, e, adj. cludo = claudo, `I` *easily shutting* or *closing* (post-class.): anguli, Hyg. ap. Goes. p. 181: portio quadrata, ib. p. 156.—Access. form * clūsārĭus, a, um: latus, Hyg. ap. Goes. p. 183. 8681#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8680#clusilis#clūsĭlis, e, adj. id., `I` *easily closing* : mordacesque conchae, Plin. 9, 37, 61, § 132. 8682#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8681#Clusium#Clūsĭum, ii, n., `I` *one of the oldest and most important towns of Etruria*, *the residence of Porsenna*, *previously called* Camars or Camers, now *Chiusi*, Liv. 5, 33, 4 sq.; 10, 25, 11; Varr. ap. Plin. 36, 13, 19, § 91; Verg. A. 10, 167 al.; Müll. Etrusk. 1, p. 102; 1, p. 233 sq.; 2, p. 342.—Hence, `II` Clūsīnus, a, um, adj., *pertaining to Clusium*, *of Clusium* : vulgus, Sil. 8, 480 : fontes ( *cold baths*), Hor. Ep. 1, 15, 9: far (of special whiteness and excellence), Col. 2, 6, 3 : siligo, Plin. 18, 9, 20, § 87 : pultes, Mart. 13, 8.—In plur. : Clūsīni, ōrum, m., *the inhabitants of Clusium*, Liv. 5, 33, 1: novi, veteres, Plin. 3, 5, 8, § 52. 8683#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8682#Clusius#Clūsĭus, ii, m. cludo = claudo, `I` *a cognomen of Janus*, *whose temple was closed in peace* (opp. Patulcius, when open during war), Ov. F. 1, 130; cf. Clusivius, Macr. S. 1, 9. 8684#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8683#clusor#clūsor, ōris, m. id., `I` *one who encloses* or *encompasses*, Sid. Ep. 8, 6. 8685#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8684#cluster#cluster, ēris, v. clyster. 8686#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8685#clusura#clūsūra, ae, v. clausura. 8687#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8686#clusus#clūsus, a, um, v. claudo, P. a. 8688#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8687#Clutomestoridysarchides#Clŭtŏmestōrĭdŭsarchĭdes, ae, m., `I` *a comically formed name*, Plaut. Mil. 1, 1, 14 Brix (by Lorenz written as Greek). 8689#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8688#clutus#clŭtus = Gr. κλυτός, `I` *famous*, *renowned;* hence, inclitus, Paul. ex Fest. p. 55, 14 Müll. 8690#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8689#Cluvia#Clŭvĭa, ae, f., `I` *a town of Samnium*, Liv. 9, 31, 2.—Hence, `II` Clŭvĭānus, a, um, *of* or *pertaining to Cluvia* : oppugnatio, Liv. 9, 31, 3. 8691#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8690#Cluvius#Cluvius, a, `I` *the name of a Roman* gens, Cic. Rosc. Com. 14, 42; id. Fam. 13, 56, 1 sq. —Hence, Cluviāna hereditas, *of a Cluvius*, Cic. Att. 13, 46, 3. 8692#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8691#clybatis#clŭbătis, is, f., = κλύβατις, `I` *a plant*, *also called* helxine: Parietaria officinalis, Linn.; App. Herb. 81. 8693#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8692#Clymene#Clŭmĕnē, ēs, f., = Κλυμένη. `I` *The wife of the Ethiopian king Merops*, *and mother of Phaëthon by Sol*, Ov. M. 1, 756; 1, 765; 2, 37; 4, 204.—Gr. acc. Clymenen, Ov. M. 1, 756.—Hence, `I.B` Clŭmĕnēïus, a, um, adj., *of* or *pertaining to Clymene* : proles = Phaëthon, Ov. M. 2, 19.— `I.B.2` Clŭmĕ-nēïs, ĭdis, f., *a daughter of Clymene*, Albin. ad Liv. 1, 111.— `II` *One of the daughters of Oceanus*, Verg. G. 4, 345.— `III` *A female servant and confidante of Helen*, Ov. H. 16, 257; 17, 267; Dict. Cret. 1, 3; 5, 13.— `IV` *An Amazon*, Hyg. Fab. 163. 8694#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8693#clymenos#clŭmĕnŏs, i, m., = κλύμενος, `I` *an unknown plant*, Plin. 25, 7, 33, § 70. 8695#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8694#Clymenus#Clŭmĕnus, i, m., = Κλύμενος. `I` *A cognomen of Pluto*, Ov. F. 6, 757.— `II` *A companion of Phineus*, Ov. M. 5, 98.— `III` *A king of Arcadia*, Hyg. Fab. 206 al. 8696#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8695#Clypeae#Clypĕae, ārum, v. Clupeae. 8697#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8696#clypeo#clŭpĕo, v. clipeo. 8698#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8697#clypeum#clŭpĕum and clŭpĕus, v. clipeus. 8699#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8698#clysmus#clysmus, i, m., = κλυσμός, `I` *a clyster* (late Lat. for clyster), Scrib. Comp. 155; 194; 197. 8700#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8699#clyster#clyster ( cluster, Scrib. Comp. 179), ēris ( abl. clystĕre, Aem. Mac. cap. de anetho), m., = κλυστήρ. `I` *A clyster*, *injection* (pure Lat. lotio, Cels. 2, 12), id. 7, 27; Scrib. Comp. 154; 179 al.; Plin. 25, 5, 23, § 56; Suet. Ner. 20 al.— `II` *A clyster-pipe* or *syringe*, Suet. Claud. 44; Plin. 31, 6, 33, § 65; Dig. 9, 2, 9: oricularius, **an ear-syringe**, Cels. 7, 27; Cael. Aur. Tard. 2, 1. 8701#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8700#clysterium#clystērĭum, ii, n., = κλυστήριον, `I` *a clyster* (late Lat.), Scrib. Comp. 114; 118; Paul. ex Fest. p. 78, 13 Müll. 8702#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8701#clysterizo#clystērīzo, āre, v. a., = κλυστηρίζω, `I` *to apply a clyster* (late Lat.), Cael. Aur. Acut. 3, 4; Veg. Vet. 2, 15, 5; 2, 17, 3 (in id. ib. 1, 42, clysterio is used). 8703#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8702#Clytaemnestra#Clŭtaemnēstra ( Clŭtemnēstra, Liv. Andron. 11 Rib.; mutilated into Clŭ-temēstra, Cass. Hemin. ap. Serv. ad Verg. A. 7, 631; hence the second syllable short in Aus. Epit. Her. 1, 1, 4), ae, f., = Κλυταιμνήστρα, `I` *the daughter of Tyndarus and Leda*, *and sister of Helen*, *Castor*, *and Pollux; wife of Agamemnon and mother of Orestes*, *Iphigenia*, *and Electra;* she, with her paramour, Aegisthus, murdered her husband on his return from Troy, and was on that account put to death by her son Orestes, Hyg. Fab. 117 and 240; Serv. ad Verg. A. 2, 601; 3, 331; 4, 471; Auct. Her. 1, 10, 17; 1, 16, 21; Cic. Inv. 1, 13, 18; Ov. Am. 1, 7, 9; id. Nux, 26.— `II` *As title of a tragedy of Attius*, Cic. Off. 1, 31, 14; id. Fam. 7, 1, 2 al.— `I.B` Appellative for *an unfaithful wife*, Cael. ap. Quint. 8, 6, 53. 8704#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8703#Clytidae#Clŭtīdae, ārum, m., `I` *a family of haruspices at Elis*, Cic. Div. 1, 41, 91. 8705#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8704#Clytie#Clŭtĭē, ēs, f., = Κλυτίη, `I` *one of the daughters of Oceanus*, *changed to the plant* heliotropium, Ov. M. 4, 206; 4, 234; 4, 256 sq. 8706#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8705#Clytius#Clŭtĭus, ĭi, m. `I` *The name of several heroes mentioned in* Verg. A. 9, 774; 10, 129; 10, 325 al.— `II` *A companion of Phineus*, Ov. M. 5, 140. 8707#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8706#Clytus#Clŭtus, i, m. `I` *Son of Ægyptus*, Hyg. Fab. 170.— `II` *A companion of Phineus*, Ov. M. 5, 87.— `III` *A prœtor of the Acarnanians*, Liv. 36, 11, 8 sq. 8708#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8707#Cnaeus#Cnaeus, v. Gneus. 8709#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8708#cnasonas#cnasonas acus, quibus mulieres caput scalpunt, Paul. ex Fest. p. 52, 17 Müll. 8710#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8709#cnecus#cnēcus ( cnīcus), i, m., = κνῆκος, `I` *safflower* : Carthamus tinctorius, Linn.; Plin. 21, 15, 53, § 90; 21, 32, 107, § 184; Col. 7, 8, 1; Scrib. Comp. 135. 8711#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8710#cnedinus#cnēdĭnus ( cnīd-), a, um, adj., = κνήδινος, `I` *of nettles*, *nettle-* : oleum, Plin. 15, 7, 7, § 30. 8712#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8711#cnemis#cnēmis, īdis, f., = κνημίς, `I` *a greave;* fig. *of the end of the verse*, Mall. Theod. Metr. 4, 12. 8713#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8712#cneoron#cnĕōron, i, n., = κνέωρον (also cnē-stron, i, n., = κνῆστρον), `I` *a plant*, *also called* thymelaea, *mezereon* : Daphne gnidium, Linn.; Plin. 13, 21, 35, § 114. 8714#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8713#cnephosus#cnĕphōsus, a, um, adj. κνέφας, `I` *dark*, Paul. ex Fest. p. 51, 9 Müll. 8715#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8714#Cneus#Cnēus, v. Cnaeus. 8716#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8715#cnicus#cnīcus, v. cnecus. 8717#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8716#cnide#cnīdē, ēs, f., = κνίδη, `I` *a sea-nettle;* pure Lat. urtica (q. v.), *a zoophyte*, Plin. 32, 11, 53, § 146. 8718#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8717#Cnidius#Cnĭdĭus and Cnĭdus, v. Gnĭdus. 8719#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8718#cnisa#cnīsa ( cnissa), ae, f., = κνῖσα, `I` *the steam* or *odor of a sacrifice*, Arn. 7, p. 212. 8720#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8719#cnodax#cnōdax, ācis, m., = κνώδαξ; in mechanics, `I` *a pin*, *pivot*, *gudgeon;* Fr. *pivōt*, *boulons*, Vitr. 10, 2, 11. 8721#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8720#Cnosos#Cnōsos, Cnōsĭus, Cnōsĭăcus, etc., v. Gnosus. 8722#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8721#Coa1#Coa, ōrum, v. Cos, II. 8723#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8722#Coa2#Cŏa, ae, f., `I` *a fictitious nickname of Clodia* [from coeo; opp. Nola, from nolo], Cael. ap. Quint. 8, 6, 53. 8724#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8723#coaccedo#cŏ-accēdo, ĕre, v. n., `I` *to come to* or *be added besides*, Plaut. Curc. 2, 3, 65. 8725#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8724#coacervatim#cŏăcervātim, adv. coacervatus, from coacervo, `I` *by* or *in heaps* : offerre aliquid, App. Flor. 2, p. 347, 7; cf. Cael. Aur. Tard. 4, 3. 8726#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8725#coacervatio#cŏăcervātĭo, ōnis, f. coacervo. * `I` *A heaping together.* `I.A` Prop.: stratae viae, Isid. Orig. 15, 16, 7.— `I.B` Trop. : actionum, Dig. 2, 1, 11.— `II` *A rhetorical figure*, * Cic. Part. Or. 35, 122; * Quint. 9, 3, 53. 8727#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8726#coacervo#cŏ-ăcervo, āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to heap together*, *heap up*, *collect in a mass* (class., esp. in prose; most freq. in Cic.). `I` Prop.: pecuniae coguntur et coacervantur, Cic. Agr. 2, 27, 70; cf. id. ib. 1, 5, 14: quantum (argenti, etc.) in turbā et rapinis coacervari unā in domo potuit, id. Rosc. Am. 46, 133 : tantam vim emblematum, Cic. Verr. 2, 4, 24, § 54 : multitudinem civium, id. ib. 2, 5, 57, § 148: cadavera, Caes. B. G. 2, 27; cf.: hostium cumulos, Liv. 22, 7, 5 : armorum cumulos, id. 5, 39, 1 : omnis res aliquo, Auct. B. Afr. 91: bustum, * Cat. 64, 363: summas, Dig. 17, 1, 36.—Sarcastically: agros non modo emere verum etiam coacervare, *not merely to purchase* (perh. to sell again), *but to heap*, *collect together in a mass*, Cic. Agr. 2, 25, 66 Orell.— `II` Trop. : argumenta, Cic. Part. Or. 11, 40 : luctus, * Ov. M. 8, 485: errores, Lact. 5, 1, 7. 8728#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8727#coacesco#cŏ-ăcesco, ăcŭi, 3, `I` *v. inch. n.*, *to become acid* or *sour* (rare but in good prose). `I` Prop.: genus uvae, Varr. R. R. 1, 65, 2; cf.: ut non omne vinum, sic non omnis aetas vetustate coacescit, Cic. Sen. 18, 65; Dig. 33, 6, 9 pr.: secunda mensa in imbecillo stomacho coacescit, Cels. 1, 2 : si coacuit intus cibus aut computruit, id. 4, 5 *fin.* — `II` Trop (the fig. drawn from wine): quare cum integri nihil fuerit in hac gente plenā, quam valde eam putamus tot transfusionibus coacuisse? *to deteriorate* or *become corrupt*, Cic. Scaur. 22, 43 B. and K.; cf. id. Sen. 18, 65 supra. 8729#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8728#coacte#cŏactē, adv., v. cogo, `I` *P. a. fin.* 8730#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8729#coactiliarius#cŏactĭlĭārĭus, ii, m. coactilis, `I` *a maker of thick*, *fulled cloth* : LANARIVS, Inscr. Orell. 4206.— *Adj.* : taberna, **a fulling-mill**, Capitol. Pert. 3; but v. coctilicius. 8731#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8730#coactilis#cŏactĭlis, e, adj. coactus, cogo, `I` *made thick;* hence *subst.* : cŏactĭlĭa, ium, n., *thick*, *fulled cloth* or *felt*, Dig. 34, 2, 26; cf. Edict. Diocl. p. 21. 8732#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8731#coactim#cŏactim, adv. id. (of expression), `I` *concisely*, *briefly*, Sid. Ep. 9, 16. 8733#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8732#coactio#cŏactĭo, ōnis, f. cogo (post-Aug. and rare). * `I` *A collecting*, *calling in* : coactiones argentarias factitavit, Suet. Vesp. 1. — `II` *An abridgment* or *epitome of a discourse*, Inst. 4, 15.— `III` *A disease of animals*, Veg. Art. Vet. 2, 9, 1; 2, 10, 5; 2, 15, 5. 8734#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8733#coacto#cŏacto, āre, v. freq. a. id., `I` *to constrain*, *force* (only twice in Lucr.); with *inf.*, Lucr. 6, 1121 and 1160. 8735#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8734#coactor#cŏactor, ōris, m. id.. `I` Prop. `I.A` *A collector of money* (from auctions, of revenues, etc.), Cato, R. R. 150, 2; Cic. Clu. 64, 180; id. Rab. Post. 11, 30; * Hor. S. 1, 6, 86; cf. Acron. and Porphyr. in h. l. and Auct. Vit. Hor. 1; Sen. Ep. 81, 2 (al. decoctor).— `I.B` Coactores agminis, *the rear*, Tac. H. 2, 68.— `I.C` ( = coactiliarius.) *A fuller*, Inscr. Grut. 648, 3.— `II` Trop., *one who forces to something* : adjutor, et, ut ita dicam, coactor, Sen. Ep. 52, 4. 8736#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8735#coactura#cŏactūra, ae, f. id.; `I` concr., **a collection**, Col. 12, 50, 2. 8737#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8736#coactus1#cŏactus, a, um, Part. and P. a., v. cogo. 8738#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8737#coactus2#cŏactus, ūs, m. cogo, `I` *a forcing*, *constraint*, *compulsion* (rare and only in *abl. sing.*): alterius magno coactu, * Lucr. 2, 273: coactu atque efflagitatu meo, Cic. Verr. 2, 5, 29, § 75; 2, 2, 13, § 34: civitatis, Caes. B. G. 5, 27. 8739#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8738#coaddo#cŏ-addo, ĕre, v. a., `I` *to add with*, *add also*, Cato, R. R. 40, 2; Plaut. Cas. 3, 1, 4. 8740#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8739#coadjutor#cŏ-adjūtor, ōris, m., = adjutor, `I` *an assistant*, Inscr. Orell. 3427. 8741#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8740#coadoro#cŏ-ădōro, āre, v. a., `I` *to worship* or *adore along with* (late Lat.), Ambros. Spir. Sanct. 3, 12; Cod. Just. 1, 1, 4. 8742#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8741#coadulesco#cŏ-ădŭlesco, ēvi, 3, `I` *v. inch. n.*, *to grow up along with* (eccl. Lat.), Tert. Anim. 19; 16. 8743#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8742#coadunatio#cŏădūnātĭo, ōnis, f. coaduno, `I` *a uniting into one*, *a summing up* : totius calculi, Cod. Just. 5, 12, 31 *fin.* 8744#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8743#coaduno#cŏ-ădūno, āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to unite*, *add*, or *join together*, *to collect into one* (postclass.), Dig. 10, 4, 7; 2, 14, 9; Aur. Vict. Vit. 1; Dict. Cret. 4, 13. 8745#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8744#coaedifico#cŏ-aedĭfĭco, no `I` *perf.*, ātum, 1, v. a., *to build up together*, *build upon* (only in Cic.): Campum Martium, Cic. Att. 13, 33, 4 : loci coaedificati an vasti, id. Part. Or. 10, 36 : quarta pars (urbis), Cic. Verr. 2, 4, 53, § 119 Zumpt *N. cr.* (al. aedificata). 8746#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8745#coaegresco#cŏ-aegresco, ĕre, 3, `I` *v. inch. n.*, *to become sick at the same time with*, Tert. Anim. 5 dub. (al. cohaerescit). 8747#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8746#coaegroto#cŏ-aegrōto, āre, v. n., `I` *to be sick at the same time with*, Hier. adv. Jovin. 1, 47. 8748#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8747#coaequalis#cŏ-aequālis, e, adj., `I` *of equal age*, *coeval* (post-Aug.): sinciput, Petr. 136, 1.— Subst., *a comrade*, *companion in age*, Just. 23, 4, 9; Inscr. Orell. 4407 al.— Transf., of geese, Col. 8, 14, 8. 8749#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8748#coaequo#cŏ-aequo, āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to make one thing equal* or *even with another*, *to even*, *level* (rare but in good prose). `I` Prop.: aream, Cato, R. R. 91 and 129: montes, Sall. C. 20, 11 : pastinatum, Col. 3, 16, 1 : sulcum, id. 11, 3, 48 : glaebas, id. 2, 17, 4; cf. Pall. 1, 13 *fin.* — `II` Trop. `I.A` *To make equal in worth*, *dignity*, *power*, etc., *to bring to the same level*, *place on the same footing*, *equalize* : ad libidines injuriasque tuas omnia coaequasti, * Cic. Verr 2, 3, 41, § 95: gratiam omnium, Sall. Rep. Ord. 2, 11, 3 : coaequati dignitate, pecuniā, virtute, etc., id. ib. 2 : primogenito tuo, Vulg. Sir. 36, 14 : pedes meos cervis, id. 2 Reg. 22, 34.— `I.B` *To compare* (late Lat.): aliquem cum aliquo, Lact. de Ira Dei, 7: aliquem alicui, Hier. in Isa. 5, 17, 14. 8750#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8749#coaestimo#cŏ-aestĭmo, āre, v. a., `I` *to estimate together with* : aliquid, Dig. 47, 2, 69. 8751#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8750#coaetaneo#cŏaetānĕo, āre, v. n. coaetaneus, `I` *to be of the same age*, Tert. Res Carn. 45. 8752#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8751#coaetaneus#cŏ-aetānĕus, i, m. aetas, `I` *one of the same age; a contemporary* (post-class.), App M. 8, p. 204, 5; Tert. adv. Herm. 6; Vulg. Gal. 1, 14. 8753#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8752#coaeternus#cŏ-aeternus, a, um, adj., `I` *coeternal* (eccl. Lat.), Tert. adv. Herm. 11; Hier. Ep. 16, n. 4 al. 8754#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8753#coaevus#cŏ-aevus, a, um, adj. aevum, `I` *of the same age*, *coeval* (eccl. Lat.), Aug. Serm. 38; id. Verb. Dom. 7; Prud. Cath. 12, 137; Vulg. Dan. 1, 10. 8755#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8754#coaggero#cŏ-aggĕro, no `I` *perf.*, ātum, 1, v. a. * `I` *To heap together* : lapides, Serv. ad Verg. A. 5, 273.—* `II` Aliquid aliquā re, *to cover by heaping upon*, Col. 8, 6, 1. 8756#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8755#coagito#cŏ-ăgĭto, no `I` *perf.*, ātum, 1, v. a., *to shake together* (in late medic. lang.), Apic. 2, 1; 4, 3; Marc. Emp. 8. 8757#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8756#coagmentarius#cŏagmentārĭus, ii, m. coagmentum, `I` *joining together*, ἁρμολόγος, Gloss. Gr. Lat. 8758#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8757#coagmentatio#cŏagmentātĭo, ōnis, f. coagmento, `I` *a joining* or *connecting together; a connection*, *combination*, *union* (several times in Cic.; elsewh. rare): corporis, Cic. Univ. 5 *fin.* : non dissolubilis, id. N. D. 1, 8, 20 : naturae, id. ib. 2, 46, 119.— *Plur.*, Vitr. 2, 9, 11; Plin. 36, 22, 51, § 172. 8759#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8758#coagmento#cŏagmento, āvi, ātum, 1, v. a. coagmentum, t. t., `I` *to join*, *stick*, *glue*, *cement*, etc., *together*, *to connect* (in good prose; most freq. in Cic.). `I` Prop.: opus ipsa suum eadem, quae coagmentavit, naturā dissolvit, Cic. Sen. 20, 72 : nihil concretum, nihil copulatum, nihil coagmentatum, id. Tusc. 1, 29, 71; cf. id. Fin. 3, 22, 74: tubulum, Vitr. 8, 7 : ancones, id. 8, 6 : fissuram, Col. 4, 29, 8 : allium nucleis, Plin. 19, 6, 34, § 111; Curt. 4, 7, 23.— `II` Trop. (only in Cic. and Quint.; in the former rare and mostly with quasi or quodammodo); with *quasi* : verba compone et quasi coagmenta, Cic. Brut. 17, 68; so id. Or. 23, 77.—With *quodammodo*, Cic. de Or. 3, 43, 171; cf. without the same, Quint. 8, 6, 63; 12, 10, 77: pacem, **to make**, **conclude**, Cic. Phil. 7, 8, 21. 8760#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8759#coagmentum#cŏagmentum, i, n. cogo, `I` *a joining together;* in concr., *a joint* (in good prose; not in Cic.; mostly in plur.). `I` Prop., Non. p. 42, 20 sq.; Cato, R. R. 18, 9; Plaut. Most. 3, 2, 143; Caes. B. C. 3, 105 *fin.*; Vitr. 2, 3, 4; 2, 8, 3; 4, 4, 4.— `II` Trop., *a joining* or *connecting together* : syllabarum, Gell. 17, 9, 2. 8761#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8760#coagulare#cŏāgŭlāre, is, n. coagulo (sc. intestinum), `I` *the colon*, Veg. 8, 16, 1 al. 8762#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8761#coagulatio#cŏāgŭlātĭo, ōnis, f. id., `I` *a curdling*, *coagulating*, of a liquid (in the elder Pliny): lactis, Plin. 23, 1, 18, § 30; 28, 10, 45, § 158. 8763#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8762#coagulo#cŏāgŭlo, āvi, ātum (contr. COAGLAVI, Inscr. ap. Anthol. Lat. 1177 Meyer), 1, v. a. coagulum, `I` *to cause a fluid to curdle* or *coagulate* (mostly in the elder Pliny): lac, Plin. 12, 25, 54, § 123; 20, 14, 53, § 147: picem, id. 16, 11, 22, § 53; v. Sillig *N. cr.* : aquam, id. 20, 23, 97, § 259 : sudorem, id. 35, 15, 52, § 186 : caseum, Pall. Mai, 9, 1 al. 8764#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8763#coagulum#cŏāgŭlum, i, n. cogo, `I` *a means of coagulation*, *a coagulum* or *coagulator* (the curdled milk in the stomach of a sucking animal, the stomach itself, etc.), *rennet* or *runnet*, Varr. R. R. 2, 11, 4; Col. 7, 8, 1; Plin. 11, 41, 96, § 237 sq.; 23, 7, 63, § 117; Ov. M. 13, 830; 14, 274; id. F. 4, 545 al.— Meton. (causa pro effectu), *the curdled milk*, Plin. 28, 10, 45, § 162.— `II` Trop., *that which holds* or *binds together*, *a bond*, *tie* (only anteand post-class. and rare): hoc (vinum) continet coagulum convivia, Varr. ap. Non. p. 28, 23: animi atque amoris, Gell. 12, 1, 21 : amicitiae, Publ. Syr. 27: omnium aerumnarum, i. e. causa, Amm. 29, 2, 1. 8765#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8764#coalesco#cŏ-ălesco, ălŭi, ălĭtum ( `I` *part. perf.* only in Tac. and subseq. writers; contr. form colescat, Varr. R. R. 1, 41, 2 : colescere, Lucr. 6, 1068 : coluerunt, id. 2, 1061 Lachm. *N. cr.*), *v. inch. n.* (most freq. since the Aug. per.; never in Cic.). `I` *To grow together with something*, *to unite.* `I.A` Prop., Lucr. 2, 1061: saxa vides solā colescere calce, id. 6, 1068 : ne prius exarescat surculus quam colescat, *is united*, sc. *with the tree into which it is inserted*, Varr. R. R. 1, 41, 2: gramen, Col. 2, 18, 5 : semen, id. 3, 5, 2 : triticum, id. 2, 6 *fin.* : sarmentum, id. 3, 18, 5 and 6; Dig. 41, 1, 9: arbor cum terra mea coaluit, ib. 39, 2, 9, § 2 : cilium vulnere aliquo diductum non coalescit, Plin. 11, 37, 57, § 157; cf. vulnus, id. 9, 51, 76, § 166, and v. II. A. infra.—In *part. perf.* : cujus ex sanguine concretus homo et coalitus sit, *is formed* or *composed*, Gell. 12, 1, 11; App. Dogm. Plat. 1, p. 171, 38.— `I.B` Trop., *to unite*, *agree together*, *coalesce* (so in the histt., esp. Liv. and Tac., very freq.); *absol.* : Trojani et Aborigines facile coaluerunt, Sall. C. 6, 2; id. J. 87, 3: solidā fide, Tac. H. 2, 7 : ut cum Patribus coalescerent animi plebis, Liv. 2, 48, 1 : animi coalescentium in dies magis duorum populorum, id, 1, 2, 5.—With *in* and *acc.* : multitudo coalescere in populi unius corpus poterat, Liv. 1, 8, 1 : in unum sonum, Quint. 1, 7, 26 : in bellum atrox, Tac. A. 3, 38 : in nomen nostrum, id. ib. 11, 24 : in hunc consensum, id. H. 2, 37; cf.: coalesce-re ad obsequium, id. A. 6, 44 : brevi tantā concordiā coaluerant omnium animi, ut, etc., Liv. 23, 35, 9; cf. id. 1, 11, 2; 26, 40, 18: vixdum coalescens foventis regnum (the figure taken from the growing together of a wound), id. 29, 31, 4; cf.: bellis civilibus sepultis coalescentibusque reipublicae membris, Vell. 2, 90, 1; 4, 8, 5: (voces) e duobus quasi corporibus coalescunt, ut maleficus, Quint. 1, 5, 65; id. 2, 9, 3 (v. the passage in connection): quieti coaliti homines, i. e. **united in a peaceful manner**, Amm. 14, 5, 7.— `II` *To grow firmly*, *strike root*, *increase*, *become strong.* `I.A` Prop.. forte in eo loco grandis ilex coaluerat inter saxa, *had sprung up*, Sall. J. 93, 4; * Suet. Aug. 92: dum novus in viridi coalescit cortice ramus, Ov. A. A. 2, 649.— `I.B` Trop., *to grow firm*, *take root*, *be consolidated* : dum Galbae auctoritas fluxa, Pisonis nondum coaluisset, Tac. H. 1, 21.—In *part. perf.* : coalitam libertate irreverentiam eo prorupisse, *strengthened*, Tac. A. 13, 26; so id. 14, 1: libertas, **confirmed**, id. H. 4, 55 : coalito more asper, i. e. **by inveterate habit**, Amm. 14, 10, 4 : pravitas, id. 15, 3, 8. 8766#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8765#coalitus1#cŏălĭtus, a, um, Part., from coalesco. 8767#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8766#coalitus2#cŏălĭtus, ūs, m. coalesco, `I` *communion*, *fellowship* : humani generis, Arn. 4, p. 150. 8768#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8767#coalo#cŏ-ălo, ĕre, v. a., `I` *to sustain* or *nourish together with* : fetus, Hier. in Jovin. 1, 36. 8769#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8768#coambulo#cŏ-ambŭlo, āre, v. n., `I` *to go with*, Claud. Mam. Stat. An. 1, 3. 8770#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8769#coangusto#cŏ-angusto, āvi, ātum, v. a., `I` *to bring into a narrow compass*, *to confine*, *compress*, *contract*, *enclose*, *hem in* (rare and mostly post-Aug.). `I` Prop.: alvos, * Varr. R. R. 3, 16, 15: quo facilius fistula claudatur vel certe coangustetur, Cels. 7, 27 *fin.*; Auct. B. Hisp. 5; cf. Aur. Vict. Epit. 42: aditum aedium, Dig. 19, 2, 19.—Of a city, *to invest*, *besiege* : et coangustabunt te undique, Vulg. Luc. 19, 43.— `II` Trop., *to limit*, *restrict* : haec lex dilatata in ordinem cunctum, coangustari etiam potest, * Cic. Leg. 3, 14, 32: aliquid interpretatione, Dig. 50, 16, 120.— `I.B` In gen., *to afflict*, Vulg. 2 Par. 33, 12. 8771#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8770#coaptatio#cŏaptātĭo, ōnis, f. coapto, `I` *an accurate joining together* (a word coined by Augustine for translating the Gr. ἁρμονία), Aug. Trin. 4, 2; id. Civ. Dei, 22, 24. 8772#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8771#coapto#cŏ-apto, no `I` *perf.*, ātum, 1, v. a., *to fit*, *join*, *adjust together with something* (eccl. Lat.; cf. Lachm. ad Lucr. 2, pp. 135 and 248), Aug. Doctr. Christ. 1, 14; Prud. Psych. 557. 8773#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8772#coarctatio#cŏarctātĭo and cŏarcto, v. coart-. 8774#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8773#coaresco#cŏ-āresco, ārui, 3, `I` *v. inch. n.*, *to dry* or *become dry together*, Vitr. 7, 11 (al. coaluerint). 8775#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8774#coarguo#cŏ-argŭo, ŭi, 3, v. a., orig., `I` *to assail a person* or *thing in different directions* (cf. arguo *init.*); hence, jurid. t. t. `I` Aliquem, *to overwhelm with reasoning*, *refute*, *silence*, *expose; convict of guilt* or *crime*, *prove guilty* (class., most freq. in Cic.; syn. convinco): Graecus testis... vinci, refelli, coargui putat esse turpissimum, Cic. Fl. 5, 11 : criminibus coarguitur, Cic. Verr. 2, 4, 47, § 104 : ut illum natura ipsius consuetudoque defendat, hunc autem haec cadem coarguant, id. Mil. 14, 36 : decreto, Liv. 39, 28, 11 : Lentulum dissimulantem coarguunt praeter litteras sermonibus, etc., Sall. C. 47, 2 : Libonem in senatu, Suet. Tib. 25 : in exprobrando et coarguendo acer (gestus), Quint. 11, 3, 92 al. —With *gen.* of the crime: aliquem avaritiae, Cic. Verr. 2, 5, 59, § 153 : commutati indicii, id. Sull. 15, 44 : sceleris, Plin. 11, 37, 71, § 187 : facinoris Tac. A. 13, 20.— `II` Aliquid, *to prove incontestably a crime*, *a wrong*, *a fallacy*, etc., *to demonstrate* or *show to be wrong*, *to refute* (cf. arguo, II.): sin autem fuga laboris desidiam coarguit, nimirum, etc., Cic. Mur. 4, 9 : rem certioribus argumentis, Auct. Her. 2, 5 : certum crimen multis suspitionibus, Cic. Rosc. Am. 30, 83 : errorem, id. Ac. 1, 4, 13 : perfidiam, id. Fam. 3, 8, 7 : mendacium, id. Lig. 5, 16 : Lacedaemoniorum tyrannidem, Nep. Epam. 6, 4 : temeritatem artis, Suet. Dom. 15 : vitia, Quint. 2, 6, 3 : iniquitatem, Tac. A. 3, 12 : quam (legem) usus coarguit, **which experience has proved to be injudicious**, Liv. 34, 6, 4; cf. id. 31, 25, 9: quod coarguunt fici, **disprove**, Plin. 16, 31, 56, § 130 : domini coarguit aures, **betrays**, **publishes**, **makes known**, Ov. M. 11, 193 (cf. arguo, II. *fin.*).—With a clause as object: quod falsum esse pluribus coarguitur, Quint. 4, 2, 4; Auct. B. Alex. 68. 8776#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8775#coargutio#cŏargūtĭo, ōnis, f. coarguo, `I` *a convicting*, *refutation*, Hier. Ep. 41, 4. 8777#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8776#coarmio#cŏarmĭo, ōnis, m. co-arma, `I` *a comrade in arms*, Inscr. Orell. 2571. 8778#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8777#coarmo#cŏ-armo, āvi, ātum, āre, `I` *to arm together*, Cassiod. Hist. Eccl. 5, 45 al. 8779#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8778#coartatio#cŏartātĭo ( cŏarct-), ōnis, f. coarto, `I` *a drawing* or *crowding together* (rare): laxatio aut coartatio, Vitr. 9, 9 : plurium in angusto tendentium, Liv. 27, 46, 2; so, militum eo loco, Auct. B. Alex. 74 *fin.* 8780#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8779#coarticulo#cŏ-artĭcŭlo, āre, v. a., `I` *to cause to articulate* : ora mutorum, Arn. 1, p. 31. 8781#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8780#coarto#cŏ-arto ( cŏarcto), āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to press together*, *compress*, *contract*, *confine* (opp. laxo, dilato, etc.; class.). `I` Prop.: faenum in struem, Col. 2, 19, 2; 8, 7, 2: alveum Tiberis (opp. laxo), Suet. Aug. 30 : angustae fauces coartant iter, Liv. 28, 5, 8; so id. 33, 6, 7: viam, Dig. 43, 8, 2 : forum, Tac. Or. 39; Front. Aquaed. 35: os et fauces sudario, *to strangle one* ' *s self*, Val. Max. 9, 12, 7 al.: Gnaeus in oppidis coartatus, Cic. Att. 7, 10 *med.* : in terra, Vulg. Exod. 14, 3.— `II` Trop. `I.A` Of time, *to abridge*, *shorten* : tempus sponsas habendi, Suet. Aug. 34 *fin.* : consulatus aliorum, Tac. H. 2, 71 : nox coartat iter, Ov. F. 5, 546 : tempus potestatis censoriae, Val. Max. 4, 1, 3.— `I.B` Of discourse, *to abridge*, *compress* : ut Crassus haec quae coartavit et peranguste refersit in oratione suā, dilatet nobis atque explicet, Cic. de Or. 1, 35, 163; cf.: plura in unum librum, Plin. Ep. 1, 20, 8.— `I.C` ( = cogo.) *To compel*, *constrain* : aliquem ad solutionem debiti, Cod. Th. 2, 29, 2; Dig. 18, 1, 57; cf.: coarctor e duobus, **pressed**, **urged**, Vulg. Phil. 1, 23. 8782#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8781#coassatio#cŏassātio ( cŏax-), ōnis, f. coasso, `I` *a joining of timber* ( *boards* or *planks*) *together;* hence in concr., *a boarded floor*, Vitr. 6, 3, 9; 7, 1, 1 sq.—In plur., Plin. 36, 25, 62, § 186. 8783#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8782#coasso#cŏasso ( cŏax-), āvi, ātum, 1 co-axis, `I` *to join boards* or *planks together*, Vitr. 7, 1, 5. 8784#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8783#coassumo#cŏ-assūmo, sumpsi, sumptum, ĕre, `I` *to assume together*, Boëth. Arist. top. 6, 8. 8785#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8784#Coatrae#Cŏātrae, ārum, v. Choatrae. 8786#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8785#coauctio#cŏauctĭo, ōnis, f. coaugeo, `I` *a joint increase*, Cic. Verr. 2, 3, 82, § 189; dub. al. leg. conjectio or conjunctio. 8787#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8786#coaxatio#cŏaxātĭo, v. coassatio. 8788#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8787#coaxo1#cŏaxo, āre, v. coasso. 8789#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8788#coaxo2#cŏaxo, āre, v. n. the natural sound of frogs; cf. κοάξ, `I` *to croak*, Suet. Aug. 94; Auct. Phil. 62; Spart. Get. 6. 8790#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8789#Cobiamachus#Cobiamăchus ( Cobiom-), i, f., `I` *a village in* Gallia Narbonensis, *between Tolosa and Narbo*, Cic. Font. 5, 9. 8791#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8790#cobio#cobio and cobius, v. gobio and gobius. 8792#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8791#cobion#cōbĭon, ii, n., = κώβιον, `I` *a species of the plant* tithymalus ( *wolf* ' *s-milk*), *called also* dendroides *and* leptophyllon, Plin. 26, 8, 45, § 71. 8793#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8792#Cocalus#Cōcălus, i, m., `I` *a mythic king in Sicily*, *who gave protection to Dœdalus when he fled from the persecution of Minos*, Ov. M. 8, 261, Just. 4, 2, 2.—Hence, `II` Cōcălĭ-des, um, f., *the daughters of Cocalus*, Sil. 14, 42. 8794#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8793#Cocceius#Coccēius, a, `I` *the name of an Italic* gens. `I` Cocceius Nerva, Hor. S. 1, 5, 28. — `II` M. Cocceius Nerva, *a celebrated lawyer under Tiberius*, Tac. A. 4, 58 al.— `III` M. Cocceius Nerva, *grandson of the preceding*, Inscr Orell. 1634; *emperor*, A.U.C. 849-851, Tac. A. 15, 72; Mart. 8, 70, 7. 8795#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8794#coccinatus#coccĭnātus, a, um, adj. coccinus, `I` *clothed in scarlet* : puerulus, Suet. Dom. 4; cf. Mart. 1, 97, 6; 5, 37, 2. 8796#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8795#coccineus#coccĭnĕus, a, um, adj. coccum, `I` *scarlet-colored* : pallium, Petr. 32, 2 : tomentum, id. 38, 5 : lacernae, Mart. 14, 131 *in lemm.* — `II` Access. form coccĭnus, a, um: acini, Plin. 21, 31, 105, § 177 : gausapa, Petr. 28, 4. laena, Juv. 3, 283: aluta, Mart. 2, 29, 8. — `I...b` In *plur subst.* : coccĭna, ōrum, n., *scarlet garments*, Mart. 2, 39, 1; 2, 43, 8; 14, 131, 1.— `I...c` In *sing. subst.* : coccĭnum, i, n., = coccum, Hier. in Isa. 1, 1, 18. 8797#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8796#coccum#coccum, i, n., = κὀκκος (a berry, and specif.), `I` *The berry that grows upon the scarlet oak* (Quercus coccifera, Linn.; acc. to modern botany a kind of insect, *cochineal kermes*), *with which scarlet was colored*, Plin. 16, 8, 12, § 32; 9, 41, 65, § 140.—Also used in medicine, Plin. 24, 4, 4, § 8 al.— `I.B` Meton. `I.B.1` *Scarlet color* : rubro cocco tingere, Hor. S. 2, 6, 102; Mart. 5, 23, 5: cocco fulgere, id. 10, 76, 9 : sanguineum, Verg. Cir. 31; Quint. 11, 1, 31.— `I.B.2` *Scarlet garments*, *cloth*, etc., Sil. 17, 396; Suet. Ner. 30. — `II` Coccum Gnidium, also called granum Gnidium, *a grain of the shrub* thymelaea cnestron, or cneoron, used in medicine, Plin. 13, 21, 35, § 114; 27, 9, 46, § 70; Cels. 5, 5; 5, 8; Scrib. Comp. 134. 8798#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8797#coccygia#coccȳgĭa, ae, `I` *f*, = κοκκυγία, *a kind of sumach used in coloring*, perh. Rhus cotinus, Linn.; Plin. 13, 22, 41, § 121. 8799#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8798#coccymelum#coccȳmēlum, i, n., = κοκκύμηλον, `I` *a plum*, Cloat. ap. Macr. S. 2, 15; cf. Isid. Orig. 17, 7, 10. 8800#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8799#coccyx#coccyx, ȳgis, m., = κόκκυξ, `I` *a cuckoo*, Plin. 10, 9, 11, § 25 sq. 8801#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8800#cocetum#cocētum, i, n. perh. from κυκεών, `I` *a kind of food prepared from honey and poppies*, Tert. adv. Val. 12; cf. Paul. ex Fest. p. 39, 8 Müll. 8802#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8801#cochlacae#cochlacae ( cocl-), ārum, f., = κόχλακες, `I` *round stones from a river*, *resembling snails* ' *shells*, Paul. ex Fest. p. 39, 7 Müll. 8803#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8802#cochlea#cō^chlĕa, v. coclea. 8804#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8803#cochlear#cō^chlĕar, cochleatus, etc., v. cocl. 8805#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8804#cochlis#cochlis, ĭdis, f., = κοχλίς, `I` *a precious stone like a snail-shell in form*, Plin. 37, 12, 74, § 194. 8806#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8805#cochloe#cochloe, ōn, m., = κόχλοι, `I` *a kind of shell-fishes with spiral shells*, Plin. 32, 11, 53, § 147 Sillig *N. cr.* 8807#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8806#cociator#cocĭātor, ōris, m., = μεταβόλος, cocio, `I` *a broker*, Gloss. Vet. (prob. for cocĭōnātor). 8808#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8807#cocibilis#cŏcĭbĭlis, v. coquibilis. 8809#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8808#cocinatorius#cŏcīnātōrĭus, a, um, v. coquinatorius. 8810#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8809#cocio#cōcĭo or cōtĭo ( coctio, Paul. ex Fest. p. 20, 12, and 51, 3 Müll. `I` *N. cr.*), ōnis, m. cf. cunctor, *a broker*, *factor;* acc. to Gell. more usu. called arilator (v. h. v. and cf. Fest. p. 20), Laber ap. Gell. 16, 7, 12. 8811#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8810#cocionatura#cōcĭōnātūra, ae, f. cocio, μετάπρασις, `I` *brokery*, Gloss. Gr. Lat. 8812#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8811#cocionor#cōcĭōnor, āri, v. dep. id., `I` *to be a broker*, Quint. Decl. 12, 21 dub. 8813#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8812#coclea#cō^clĕa ( cō^chlĕa; cf. the letter C), ae, f. κοχλίας, ό, `I` *a snail* : quom caletur cocleae in occulto latent, Plaut. Capt. 1, 1, 12; Plin. 9, 56, 82, § 173 sq.; Varr. R. R. 3, 14; Cic. Div. 2, 64, 133; Auct. Her. 4, 49, 62; Hor. S. 2, 4, 59: nudae, **without shells**, Plin. 29, 6, 36, § 112; an emblem of slowness, Plaut. Poen. 3, 1, 29.— `I...b` In cocleam, *snail-formed*, *spiral*, Cels. 8, 10, 1; Col. 8, 17, 2; cf.: per cocleam ascendebat in cenaculum, Vulg. 3 Reg. 6, 8.— `II` Meton. `I.A` *A snail-shell*, Mart. 11, 18, 23.— `I.B` *A screw of a press*, Vitr. 6, 9.— `I.C` *A machine for drawing water*, *a water-snail*, *waterscrew*, Vitr. 5, 12; 10, 8; 10, 11.— `I.D` *A door that moves easily*, Varr. R. R. 3, 5, 3 Schneid. 8814#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8813#coclear#cŏclĕar ( cochl-), āris ( cŏclĕārĭ-um, ii, Scrib. Comp. 122; 96; Cels. 3, 22; cŏclĕāre, is, Mart. 8, 71, 10; 8, 14, 121; and coclĕārum, i, Plin. 20, 22, 89, § 242), n. coclea, of the form of a snail-shell, `I` *a spoon*, Mart. l. l.; Cels. 6, 14; Plin. 28, 2, 4, § 19; Petr. 33, 6 al.—As *a measure for liquids*, esp. in medicine, *a spoonful*, = half a cheme or 1/144 of a cotyla, Rhem. Fann. Pond.; Col. 12, 21, 3; Plin. 23, 4, 38, § 76; 27, 4, 5, § 17, and the above passages with coclearium. 8815#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8814#coclearium#coclĕārĭum ( cochl-), ii, n. coclea. `I` *An enclosure* or *pen in which snails were kept and fed*, Varr. R. R. 3, 12, 2; 3, 14, 1.— `II` *A spoon;* v. cochlear. 8816#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8815#cocleatim#coclĕātim ( cochl-), adv. id., `I` *spirally*, Sid. Ep. 4, 15 *fin.* 8817#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8816#cocleatus#coclĕātus ( cochl-), a, um, adj. id., `I` *spiral* or *screw-formed* : equuleus, Pomp. ap. Non. p. 105, 15, and 182, 14: aures, Cassiod. Anim. 9. 8818#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8817#cocleola#coclĕŏla ( cochl-), ae, f. dim. id., `I` *a small snail*, Hier. Ep. 64, n. 19; id. in Jov. 2, 6. 8819#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8818#cocles1#cō^cles, ĭtis, m. for scoculus; root ska-; cf. σκιά, σκότος, and oculus (cf. Fleck. in Rhein. Mus. 8, p. 231), `I` *cognomen of a person blind with one eye*, Plin. 11, 37, 55, § 150; so Enn. ap. Varr L. L. 7, § 71; Plaut. Curc. 3, 1, 23. 8820#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8819#Cocles2#Cō^cles, itis, m., `I` *the cognomen of a Roman*, Horatius Cocles. who, in the war with Porsenna, defended a bridge alone, Liv 2, 10, 2 sq.; Cic. Off. 1, 18, 61; id. Leg. 2, 4, 10; Verg. A. 8, 650; Plin. 34, 5, 11, § 22; 36, 15, 23, § 100 al.; Prop. 3 (4), 11, 63; Sen. Ep. 120, 7. 8821#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8820#coco#coco, acc. to others cocococo, `I` *the sound naturally made by the hen*, *clucking*, Petr. 59, 2. 8822#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8821#cocolobis#cŏcŏlŏbis or cŏcŏlŭbis, is, f., `I` *a Spanish name for a kind of grape.* —Form -ŭbis, Col. 3, 2, 19.—Form -ŏbis, Plin. 14, 2, 4, § 30. 8823#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8822#Cocosates#Cocosātes, um, m., `I` *a tribe in Aquitania*, Caes. B. G. 3, 27; Plin. 4, 19, 33, § 108. 8824#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8823#cocta#cocta, ae, f., v. coquo, I. A. `I` *fin.* 8825#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8824#coctana#coctăna, v. cottana. 8826#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8825#coctilicius#coctĭlĭcĭus, a, um coctilis, `I` *of* or *pertaining to dried wood* : taberna, *in which dry wood is sold*, Capit. Pert. 3; others less correctly coactiliaria. 8827#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8826#coctilis#coctĭlis, e, adj. coquo, `I` *burned* : lateres, Varr. R. R. 1, 14 *fin.* : laterculus, Plin. 7, 56, 57, § 193; Curt. 5, 1, 25: muri (Babylonis), **built of burned bricks**, Ov. M. 4, 58; cf. Curt. l. l., and Just. 1, 2, 7 (cocto latere). — `II` *Subst.* : coctĭlĭa, ium, n. (sc. ligna), *very dry wood*, *that burns without smoke* (cf. acapnos), Treb. Claud. 14; cf. Dig. 32, 55, § 7. 8828#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8827#coctio1#coctĭo, ōnis, f. id.. `I` Lit., *a cooking*, *burning* : calcis, Cassiod. Var. 7, 17.— `II` *A digesting of food*, Plin. 20, 9, 39, § 101. 8829#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8828#coctio2#coctĭo, ōnis, v. cocio. 8830#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8829#coctito#coctĭto, v. coquito. 8831#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8830#coctivus#coctīvus, a, um, adj. coquo, `I` *that is easily cooked* or *ripens early* (acc. to others, *suitable for cooking*): castaneae, Plin. 15, 23, 25, § 94 : condimenta, **used in cooking**, Apic. 9, 4. 8832#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8831#coctor#coctor, ōris, m. id. (more rare than coquus), `I` *a cook*, Petr. 95, 8: calcis, *a limeburner*, Edict. Diocl. p. 19; Cod. Th. 14, 6, 1. 8833#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8832#coctura#coctūra, ae, f. id., `I` *a cooking; a melting; a manner* or *style of cooking*, Col. 11, 3, 23, p. 453 Bip.: Apiciana, Plin. 19, 8, 41, § 143; 34, 8, 20, § 96; Apic. 6, 2 al.; Pall. Nov. 1, 3.— `II` Meton. `I.A` *A temperature of the air adapted to the ripening* ( *of fruit*), Plin. 14, 4, 6, § 55.— `I.B` (Abstr. pro concr.) *A boiling liquid*, Col. 12, 20, 4; 12, 18, 7. 8834#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8833#cocturarius#coctūrārĭus, ii, m., `I` *a cook*, ἑψητής, Gloss. Vet. 8835#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8834#coctus#coctus, a, um, Part., from coquo. 8836#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8835#cocula#cŏcŭla (also cŏquula), ae, f. dim. coquus, `I` *a female cook*, Varr. ap. Non. p. 531, 32. 8837#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8836#coculum#cŏcŭlum, i, n. coquo. * `I` *A vessel for cooking*, Plaut. Fragm. ap. Isid. Orig. 20, 8, 1; cf. Paul. ex Fest. p. 39, 2 Müll.— `II` Acc. to some, *small wood for cooking*, Paul. ex Fest. l. l.; cf. Gloss. Isid. Plac. p. 448 Mai. 8838#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8837#cocus#cŏcus, v. coquus. 8839#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8838#Cocytus#Cōcȳtus ( -ŏs), i, m., = Κωκυτὀς [river of lamentation, from κωκὐω, to howl, weep], `I` *a mythic river in the Lower World*, Cic. Tusc. 1, 5, 10; id. N. D. 3, 17, 43; Verg. G. 3, 38; 4, 479; id. A. 6, 132; 6, 297; 6, 323; Hor. C. 2, 14, 18 al.; acc. Gr. Cocyton, Claud. Rapt. Pros. 2, 353; cf. Heyne, Verg. A. 6 Excurs. IX.— `II` *Adj.* : Cōcȳtĭus, a, um, *of Cocytus* : aqua, Petr. 120, 69; and Cocytia aequora, Claud. in Rufin. 2, 471 : virgo, i. e. Alecto, Verg. A. 7, 479. 8840#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8839#coda#cōda, ae, v. cauda. 8841#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8840#Codeta#Cōdēta, ae, f. coda = cauda, `I` *a place in which grew plants resembling the tails of horses.* `I` Codeta Major, *a place beyond the Tiber*, Paul. ex Fest. p. 58, 4; cf. ib. p. 38, 17 Müll.—Hence, Codētānus, a, um: campus, Reg. Urb. Rom. 14.— `II` Codeta Minor, *a place near the Campus Martius*, Suet. Caes. 39; cf. Becker, Antiq. 1, p. 656, annot. 1414. 8842#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8841#codex#cōdex, ĭcis, v. caudex. 8843#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8842#codicarius#cōdĭcārĭus, a, um, v. caudicarius. 8844#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8843#codicillaris#cōdĭcillāris, e (and cōdĭcillārius, a, um: dignitates, Cod. Th. 6, 22, 7), adj. codicilli, II. B. 1., `I` *named* or *appointed by the emperor* ' *s handwriting* : auguratus, Lampr. Alex. Sev. 49. 8845#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8844#codicilli#cōdĭcilli, ōrum ( sing. post-class. and rare in the meaning II. B. 2. infra, Cod. Just. 1, 5, 4, § 5; Cod. Th. 8, 18, 7; 16, 5, 40; Dig. 29, 7, 19; cf. ib. 50, 16, 148), m. dim. codex = caudex. `I` *Wood cut and split for burning*, only in Cato, R. R. 37, 5; 130. — `II` (Acc. to caudex, III., a writing-tablet; hence) *A writing*, *letter*, esp. *a short writing*, *note*, *billet*, *a petition*, etc.; cf. Plin. 13, 13, 27, § 89, and 33, 1, 4, § 12. `I.A` In gen., Cic. Phil. 8, 10, 28; id. Fam. 6, 18, 1; 9, 26, 1; id. Q. Fr. 2, 9 (11), 1; id. Att. 4, 8, 2: cum codicillis venit puer, Sulp. ap. Cic. Fam. 4, 12, 2; Suet. Tib. 51; id. Claud. 5; id. Oth. 10; id. Gram. 14; Sen. Ep. 55, 10; Tac. A. 4, 39; 6, 9; Suet. Ner. 49; Sen. Clem. 15 al. — `I.B` Specif., in the time of the empire, `I.A.1` *A writing of the emperor conferring some privilege*, *a diploma*, *a cabinet order*, Suet. Tib. 22, 42; id. Calig. 18; 54; id. Claud. 29; Cod. Th. 6, 4, 23.— `I.A.2` *A brief testamentary order*, usu. *as an addition* or *appendix to a will*, *a codicil*, Plin. Ep. 2, 16, 1; Tac. A. 15, 64 *fin.*; cf. Dig. 29, tit. 7: de jure codicillorum. 8846#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8845#codicillus#cōdĭcillus, v. codicilli `I` *init.* 8847#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8846#codicula#cōdĭcŭla, ae, f. dim. coda = cauda, `I` *a little tail*, Apic. 7, 1 dub. 8848#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8847#Codomannus#Codomannus, i, m., `I` *cognomen of the last Persian king Darius*, Just. 10, 3; 11, 6 sq. 8849#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8848#Codrio#Codrio or Codrion, ōnis, m., `I` *a town in Greek Illyria*, Liv. 31, 27, 5. 8850#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8849#Codrus#Cōdrus, i, m., = Κόδρος. `I` *The last Athenian king*, *who voluntarily devoted himself to death in order to obtain for his people victory over the Spartans*, Cic. Tusc. 1, 48, 116; id. Fin. 5, 22, 62; id. N. D. 3, 19, 49; Hor. C. 3, 19, 2; Just. 2, 6, 19; Vell. 1, 2; Val. Max. 5, 6, 1.— `II` *A wretched poet*, *hostile to Virgil*, Verg. E. 5, 11; 7, 22; Juv. 1, 2; 3, 203; 3, 208; cf. Weich. Poett. Latt. Rell. p. 402 sq. 8851#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8850#coel#coel, v. caelum. 8852#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8851#Coela#Coela (ōrum, n.), Euboeae, Κοῖλα τῆς Εὐβοίας, `I` *a deeply-indented maritime region in Eubœa*, Liv. 31, 47, 1; Val. Max. 1, 8, 10; hence this part of Eubœa is also called Coela Euboea, Val. Max. l. l. 8853#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8852#coelator#coelātor, coelātūra, v. cael-. 8854#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8853#Coele Syria#Coelē Sŭrĭa, or in one word Coe-lēsŭrĭa, ae, f., = Κοίλη Συρἰα (lit. `I` *Hollow Syria*), *Cœlesyria*, *between Libanus and Antilibanus*, Plin. 5, 20, 17, § 77; Liv. 33, 19, 8; 42, 29, 9; Curt. 4, 1, 4; cf. id. 4, 5, 9. —Called simply Coele, Mel. 1, 11, 1; Plin. 5, 12, 13, § 66; 5, 23, 19, § 81 al.; *gen.* COELES SYRIAE, Inscr. Fabr. 10, n. 215; acc. Coelen Syriam, Liv. 45, 11, 6.—Syria Coele, Plin. 21, 18, 72, § 120. 8855#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8854#coelebs#coelebs, coelĭbātus, etc., v. cael-. 8856#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8855#coelectus#cŏ-ēlectus, a, um eligo, `I` *elected together*, Vulg. 1 Pet. 5, 13. 8857#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8856#coelementatus#cŏ-ĕlĕmentātus, a, um, adj. elementum, `I` *composed of elements*, Tert. adv. Val. 23. 8858#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8857#coeles#coeles, coelestīni, coelestis, v. cael-. 8859#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8858#coeliacus#coelĭăcus, a, um, adj., = κοιλιακός. `I` *Relating to the abdomen* or *to the stomach* : dolor, **pain in the stomach**, Cato, R. R. 125 (in Cels. 4, 12, written as Greek).— *Subst.* : coelĭăca, ae, f. (sc. medicina), *stomach remedy*, Plin. 20, 18, 76, § 201.— `II` *Afflicted with a disease of the bowels* : apes, Varr. R. R. 3, 16, 22; and *subst.*, *one diseased in the bowels*, Plin. 20, 14, 53, § 148; 20, 18, 76, § 201; 28, 14, 58, § 204; 30, 7, 19, § 58; Scrib. Comp. 95 al. 8860#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8859#coelicola#coelĭcŏla, coelĭcŭlus, coelĭcus, coelĭfer, coelĭgĕnus, coelĭlŏquus, etc., v. cael-. 8861#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8860#coelioticus#coelĭōtĭcus, a, um, adj., = κοιλιωτικός, `I` *cleansing the stomach* or *bowels*, Cael. Aur. Tard. 1, 5. 8862#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8861#Coelius#Coelĭus, a, um, v. Caelius. 8863#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8862#coemendatus#cŏ-ēmendātus, a, um, Part. [emendo], `I` *amended at the same time*, Arn. 2, 18 *fin.* 8864#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8863#coemesis#coemēsis, is, f., = κοίμησις, `I` *a somniferous song*, Mart. Cap. 9, p. 335 (by Kopp, § 996, written as Greek). 8865#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8864#coemeterium#coemētērĭum, ii, n., = κοιμητήριον (a sleeping - chamber; hence), `I` *a churchyard*, *cemetery*, *burying-ground* (eccl. Lat.), Tert. Anim. 51 al. 8866#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8865#coemo#cŏ-ĕmo, ēmi, emptum, 3, v. a. (cf. the contracted form, 1. como), `I` *to purchase together*, *to buy up* (class.): aliquid, Ter. Ad. 2, 2, 17; Caes. B. G. 1, 3; Cic. Verr. 2, 4, 59, § 133; Cassius ap. Cic. Fam. 15, 19, 3; Hor. S. 1, 2, 9; Quint. 11, 1, 80; Suet. Vesp. 16 al.: coemptarum rerum pretia, id. Ner. 5; Juv. 14, 293. 8867#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8866#coemptio#cŏëmptĭo, ōnis, f. coëmo, jurid. t. t. `I` *A pretended purchase of an estate which was subjected to a mock sale for the purpose of divesting it of the burden of certain sacrifices attached to it*, Cic. Mur. 12, 27 Moeb.— `II` Esp., *a marriage*, *consisting in a mutual mock sale of the parties*, *by which the wife was freed from the* tutela legitima *and the family* sacra, Gai Inst. 1, 110; 1, 113 sq.; Cic. Fl. 34, 84; id. de Or. 1, 56, 237; Varr. L. L. 6, § 43; cf. id. ap. Non. p. 531, 10 sq.; Serv. ad Verg. G. 1, 31; id. A. 4, 103 (but acc. to Lachm. ad Lucr. 2, 1061 = 2. comptus, q. v.). 8868#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8867#coemptionalis#cŏëmptiōnālis (in MSS. also contracted cōmptiōnālis; cf. Lachm. ad Lucr. p. 135), e, adj. coëmptio, `I` *pertaining to a sham sale* or *a sham marriage* : senex, *who was made use of in such a performance* (cf. Cic. Mur. 12, 27); accordingly, **poor**, **worthless**, Plaut. Bacch. 4, 9, 52.—Of a low kind of slaves, Cur. ap. Cic. Fam. 7, 29, 1. 8869#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8868#coemptionator#cŏëmptĭōnātor, ōris, m. id.; jurid. t. t., `I` *one who enters into the* coemptio, Gai Inst. 1, 115 sq.; 2, 98; Ulp. Sent. 11, 5 al. 8870#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8869#coemptor#cŏëmptor, ōris, m. coëmo, `I` *one who purchases many things*, *buys up;* trop.: testium, App. Mag. p. 321, 31. 8871#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8870#coemptus#cŏëmptus, a, um, Part., from coëmo. 8872#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8871#coena#coena, v. cena. 8873#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8872#coenacularius#coenācŭlārius, coenācŭlum, v. cenac-. 8874#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8873#coenaticus#coenātĭcus, coenātio, etc., v. cen-. 8875#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8874#coenito#coenĭto, coeno, v. cen-. 8876#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8875#coenobita#coenŏbīta, ae, m. coenobium, `I` *a cloister-brother*, *a monk*, Hier. Ep. 22, n. 34 al. 8877#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8876#coenobium#coenŏbĭum, ii, n., = κοινόβιον, `I` *a cloister*, *convent*, Hier. Ep. 22, n. 36 al. 8878#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8877#coenomyia#coenŏmyia, ae, f., = κοινόμυια, `I` *the common fly*, Vulg. Psa. 104, 31 al.; cf. Hier. Ep. 106 *fin.* 8879#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8878#coenon#coenon, i, n., = κοινόν, `I` *a kind of eyesalve*, Inscr. Orell. 4234. 8880#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8879#coenositas#coenōsĭtas, coenōsus, v. caen-. 8881#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8880#coenula#coenŭla, coenŭlentus, v. cen-. 8882#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8881#coenum#coenum, i, v. caenum. 8883#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8882#coeo#cŏ-ĕo, īvi or ii (e. g. coierunt, Caes. B. G. 6, 22: `I` coiere, Lucr. 6, 452; Prop. 3 (4), 24, 18; Ov. M. 4, 83 al.: cŏĭisse, Verg. A. 12, 709 : coisse, Prop. 3 (4), 15, 8. Ov. F. 6, 94; Quint. 5, 9, 5; 5, 11, 35; pedants preferred conire to coire, Quint. 1, 6, 17; cf. id. 1, 5, 69, and Lachm. ad Lucr. p. 137), ĭtum, īre, v. a. and n. `I` *To go* or *come together*, *to meet*, *assemble*, *collect together* (so mostly poet. or in post-Aug. prose); constr. *absol.*, with *ad aliquem*, *ad* or *in locum*, more rar. *in loco* : matronae ad Veturiam Volumniamque frequentes coëunt, Liv. 2, 40, 1 : in porticum, Plin. Ep. 1, 5, 9 : ad solitum locum, Ov. M. 4, 83 : ad aliquem, Curt. 7, 2, 21 : Pharsaliam, * Cat. 64, 37: quo (sc. in sedilia theatri) populus coibat, Hor. A. P. 207 : in regiam, Curt. 6, 8, 17 : in quem (locum) coibatur, Tac. A. 4, 69 : apud aram ejus dei in cujus templo coiretur, Suet. Aug. 35 : cum rege in insulā, Vell. 2, 101, 1 : in foro, Just. 5, 7, 6 : milia crabronum coeunt, Ov. F. 3, 753; id. H. 7, 123 Loers.: coivere amicis animis, Curt. 8, 12, 9; 10, 3, 6: agmina coibant, id. 10, 9, 15; Tac. A. 16, 5; id. H. 1, 27; 2, 52.— `I...b` Poet. : vix memini nobis verba coisse decem, i. e. **have passed between us**, Prop. 3 (4), 15, 8. — `I.B` Specif., *to go* or *come together in a hostile manner*, *to encounter* : inter se coiisse viros et cernere ferro, Verg. A. 12, 709; cf. id. G. 4, 73; Ov. M. 3, 236; Luc. 2, 225; Manil. 4, 83; Val. Fl. 5, 635; Stat. Th. 16, 408.— `II` Pregn., *to form a whole by coming together*, *to be united into a whole*, *to unite*, *combine* (the usu. class. signif.); constr. *absol.*, with *cum*, or dat. `I.A` Lit. `I.B.1` Of living beings: neque se conglobandi coëundique in unum datur spatium, Liv. 6, 3, 6; so Verg. A. 9, 801; 10, 410: ut vaga illa multitudo coiret in populos, Quint. 2, 16, 9 : qui una coierunt, Caes. B. G. 6, 22 : reliqui (milites) coëunt inter se, **assemble**, id. B. C. 1, 75; so Liv. 7, 37, 15: in formam justi exercitūs, Vell. 2, 61, 2 : ut coëat par Jungaturque pari, Hor. Ep. 1, 5, 25.— `I.1.1.b` Of the coition of the sexes (both of men and animals), *to copulate*, Lucr. 4, 1055; cf. Ov. M. 11, 744: cum alienā uxore, Quint. 7, 3, 10 : coisse eam cum viro, id. 5, 9, 5 : dominum cum ancillā, id. 5, 11, 35 : cum hospitibus stupro, Curt. 5, 1, 37 al. : privigno, Ov. H. 4, 129 : simul binis, Sen. Cons. ad Marc. 17, 5 : sic et aves coëunt, Ov. M. 9, 733; 10, 324; id. A. A. 2, 615; Col. 6, 27, 3 sq.; Ov. F. 3, 193 al.; cf., of marriage, `B. b.` infra.— `I.B.2` Transf., of things: membra. Ov. M. 4, 377; cf. Quint. 11, 3, 96: ignes coire globum quasi in unum, *roll together*, *as into a ball*, etc., Lucr. 5, 665; cf. id. 2, 563: sanguenque creari Sanguinis inter se multis coëuntibu' guttis, **out of many little drops running together**, id. 1, 838; cf.: ut coëat lac, **to curdle**, Varr. R. R. 2, 11, 4; Col. 12, 20, 4: bitumen spissatur et in densitatem coit, **thickens**, Plin. 35, 15, 51, § 178; cf.: gelidus coit formidine sanguis, Verg. A. 3, 30 : semina, Lucr. 3, 395; cf. id. 1, 770; 5, 190; 5, 425: tum digiti coëunt, Ov. M. 2, 670; Quint. 11, 3, 21: ut cornua tota coirent Efficerentque orbem, Ov. M. 7, 179; cf. Verg. A. 11, 860: palpebrae dormientis non coëunt, **do not close**, Cels. 2, 8 : labris coëuntibus, Quint. 8, 3, 45 et saep.: perfectum quiddam fieri, cum omnia coierunt, necesse est, id. 11, 3, 9; 9, 1, 9; 2, 19, 2; cf. id. 1, 5, 67: quae littera cum quāque optime coëat, id. 9, 4, 91 : ut placidis coëant immitia, Hor. A. P. 12.—Of wounds, *to close* : arteria incisa neque coit neque sanescit, Cels. 2, 10; cf.: potest os coire et vulnus sanescere, id. 8, 10; so Plin. 11, 39, 93, § 227; Prop. 3 (4), 24, 18; Ov. Tr. 4, 4, 41; 5, 2, 9; and poet. : an male sarta Gratia nequicquam coit et rescinditur? Hor. Ep. 1, 3, 32; Petr. 113, 8.— `I.B` Trop., *to unite for some object*, *in feeling*, *will*, *conclusions*, etc., *to join together*, *assimilate*, *combine*, *agree*, *ally one* ' *s self* : Caesar cum eo coire per Arrium cogitat, Cic. Att. 1, 17, 11 : cum hoc tu coire ausus es, ut... addiceres, etc., id. Red. in Sen. 7, 16; id. Dom. 18, 47: principes, quitum unā coierunt, quantum visum est agri adtribuunt, Caes. B. G. 6, 22 : heri aliquot adulescentuli coimus in Piraeo (Piraeum ap. Cic. Att. 7, 3, 10), Ter. Eun. 3, 4, 1 (consensimus ac pepigimus, Don.): duodecim adulescentuli coierunt ex his, qui exsilio erant multati, etc., **conspired together**, Nep. Pelop. 2, 3; cf.: sed neque cum quoquam de eā re collocuturum neque coiturum: sic, ille consensionis globus hujus unius dissensione disjectus est, id. Att. 8, 4 : patricii coiere et interregem creavere, Liv. 4, 7, 7 : mos est regibus, quotiens in societatem coëant, implicare dextras, etc., Tac. A. 12, 47; hence poet. : coëant in foedera dextrae, Verg. A. 11, 292; Tac. H. 3, 12: ad nullius non facinoris societatem coibant, Suet. Aug. 32; and, like this, with changed construction.— `I.1.1.b` Esp. of the marriage contract ( poet. and in post-Aug. prose); cf.: taedae quoque jure coissent, Ov. M. 4, 60 : conubio, Curt. 8, 1, 9 : nuptiis, id. 9, 1, 26; Quint. 5, 11, 32: matrimonio, Dig. 24, 1, 27 : in matrimonium, ib. 45, 1, 134; cf.: hac gener atque socer coëant mercede suorum, i. e. **in the marriage of Æneas with Lavinia**, Verg. A. 7, 317.— `I.B.2` *Act.* : coire societatem ( *cum aliquo* or *absol.*), *to enter into an alliance*, *to make a compact*, *form a league* (with some one; several times in Cic.): utinam, Pompei, cum Caesare societatem aut numquam coisses aut numquam diremisses! Cic. Phil. 2, 10, 24; Nep. Con. 2, 2: societatem sceleris, Cic. Rosc. Am. 34, 96 : de municipis fortunis, id. ib. 31, 87; Dig. 17, 2, 65, § 10: qui societatem in tempus coiit, ib. 17, 2, 65, § 6.— `I.B.3` *Pass.* : ad eam rem societas coitur, Cic. Rosc. Am. 7, 20 : ad coëundam societatem, id. Fam. 5, 19, 2; so Gell. 1, 9 *fin.* : si unius rei societas coita sit, Dig. 17, 2, 65 *init.*; cf. ib. 17, 2, 65, §§ 2, 9, 10, 15. 8884#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8883#coepio#coepĭo, coepi, coeptum, 3 (the `I` *tempp. press.* only a few times in the ante-class. period, and coepturus, Liv. 30, 5, 6; 42, 47, 3; Quint. 10, 1, 46; Plin. 16, 25, 41, § 98; Suet. Calig. 46; the *tempp. perff.*, both in *act.* and *pass.* form, very freq.; a trisyl. coëpit, Lucr. 4, 619 Lachm. *N. cr.*), v. a. and n. contr. from co-ăpio = apo; hence coapias for coepias in Cod. Ambros.; Plaut. Trin. 4, 3, 46; v. in the foll., and cf. Lachm. ad Lucr. 2, p. 248, lit. to lay hold of something on different sides, to lay hold of; hence of an action, *to begin*, *commence*, *undertake* ( = incipio, which is the class. pres.). `I` *Act.* `I..1` *Tempp. press.* : coepiam seditiosa verba loqui, Cato ap. Paul. ex Fest. p. 59, 10 Müll. lubido extemplo coepere est convivium, Plaut. Pers. 1, 3, 41: mage si exigere coepias, id. Trin. 4, 3, 46 Ritschl *N. cr.* : neque pugnas neque ego lites coepio, id. Men. 5, 5, 57 : ubi nihil habeat, alium quaestum coepiat, id. Truc. 2, 1, 23 : mane coepiam, Caecil. ap. Non. p. 89, 17: non Prius olfecissem, quam ille quicquam coeperet, Ter. Ad. 3, 3, 43 Fleck.; cf. Neue, Formenl. 2, 616: se Hasdrubalem adgressurum, ceterum non ante coepturum, quam, etc., Liv. 30, 5, 6 : nos rite coepturi ab Homero videmur, Quint. 10, 1, 46 : nemine opinante quidnam coepturus esset, Suet. Calig. 46.— `I..2` *Tempp. perff. act.;* the object usu. an *inf.;* so always in Cic. and Cæs.; mostly an *inf. act.;* rarely *pass.;* sometimes the acc. of a noun or pronoun. With *inf. act.* : cum ver esse coeperat, Cic. Verr. 2, 5, 10, § 27; Ov. A. A. 1, 615 sq.: discere coepit, Enn. Ann. ap. Fest. s. v. sam, p. 325, 24 Müll. (v. 228 Vahl.): amare coepi, Ter. Eun. 3, 5, 20 : oppugnare, Caes. B. G. 2, 6 : ire foras coeperunt, Lucr. 4, 531 : coeperit inter se vesci, etc., id. 5, 72 et saep.— With *inf. pass.* (in the poets and histt.): per terrarum orbem fruges coepisse creari, Lucr. 2, 614 : alia hujuscemodi fieri coepere, Sall. C. 51, 40 : cum Lacedaemoniis pugnari coepit, Nep. Epam. 10, 3; so, urbanus haberi, Hor. Ep. 1, 15, 27 : verti, id. ib. 2, 1, 149 : institui, id. A. P. 21 : moveri, Ov. M. 3, 106; Suet. Tib. 75: expleri, id. Caes. 26 : eligi, Tac. H. 1, 16 : occidi, id. ib. 3, 34 : prohiberi, Just. 14, 5, 9 : coeptum est fieri, Auct. B. Afr. 69; 78; Liv. 24, 49, 4; 25, 34, 13; 27, 42, 5.— With acc. (rare in prose; cf. B. infra): coepit cursum, Att. ap. Cic. Div. 1, 22, 45: novam mapalibus urbem, Sil. 15, 420 : cur non ego id perpetrem, quod coepi? Plaut. Cas. 3, 5, 57 : si quicquam hodie hic turbae coeperis, Ter. Eun. 4, 7, 30 : quae coeperamus, Quint. 6, prooem. 15 : hujuscemodi orationem, Tac. A. 4. 37: (Sabinus) obsidium coepit per praesidia, id. ib. 4, 39.— *Absol.* : nam primum... Non coepisse fuit: coepta expugnare secundum est, Ov. M. 9, 619 : dimidium facti, qui coepit, habet, Hor. Ep. 1, 2, 40 : Titus Livius hexametri exordio coepit, Quint. 9, 4, 74; cf. id. 9, 4, 117: si coepisset a toto corpore, id. 9, 4, 23; cf. id. 7, 1, 2; 8, 6, 50: pro vallo castrorum ita coepit (sc. dicere), Tac. H. 1, 36 : Civilis ita coepit, id. ib. 5, 26; id. A. 1, 41; 2, 37.—( ε) With an ellipsis for dicere coepi, *to begin to speak* : ita coepit tyrannus, Liv. 34, 31, 1; 39, 15, 2: coram data copia fandi, Maximus Ilioneus placido sic pectore coepit, Verg. A. 1, 521; 6, 372: tum ita coepit: numquam mihi, etc., Liv. 28, 27, 1; Tac. A. 1, 41 *fin.* : ad hunc modum coepit, id. ib. 2, 37; id. H. 1, 36 *fin.*; Phaedr. 4, 23, 2.— `I.B` *Pass.* in the *tempp. perff.* and with the *inf. pass.* (cf. Zumpt, Gram, § 221): jure coepta appellari est Canis, Plaut. Men. 5, 1, 18 : ante petitam esse pecuniam, quam esset coepta deberi, Cic. de Or. 1, 37, 168; id. Div. 2, 2, 7; id. Brut. 67, 236; 88, 301; Cic. Verr. 2, 3, 90, § 209; 2, 5, 4, § 9; id. Fam. 13, 29, 1; id. Att. 3, 15, 5; 6, 1, 3; Liv. 1, 57, 3; 2, 1, 4; 3, 38, 2; 9, 7, 7: quae (res) inter eos agi coeptae, neque perfectae essent, Caes. B. G. 1, 47; 4, 18: bello premi sunt coepti, Nep. Timoth. 3, 1; Cat. 95, 2.—With *inf. act.* : mitescere discordiae intestinae coeptae, Liv. 5, 17, 10; cf. Weissenb. ad loc.— Hence, coeptus, a, um, Part., *begun*, *commenced*, *undertaken.* consilium fraude coeptum, Liv. 35, 36, 5: coeptum atque patratum bellum foret, Sall. J. 21, 2 : jussis Carmina coepta tuis, Verg. E. 8, 12; so, coepti fiducia belli, id. A. 2, 162; Liv. 35, 23, 1: amor, Ov. H. 17, 189 : iter, id. F. 1, 188 : arma, Tac. H. 2, 6; 4, 61: coeptam deinde omissam actionem repetere, id. ib. 4, 44 : dies, id. A. 4, 25 (cf. infra II.): luce, id. ib. 1, 65; 15, 55: nocte, id. ib. 2, 13 : hieme, id. ib. 12, 31. —Hence, *subst.* : coeptum, i, n., *a work begun*, *a beginning*, *undertaking* (most freq. after the Aug. per. and in the plur.; perh. never in Cic.; also not in Hor.): ut repetam coeptum pertexere dictis, Lucr. 1, 418 : nec taedia coepti Ulla mei capiam, Ov. M. 9, 616 : coepti paenitentia, Quint. 12, 5, 3; Suet. Oth. 5: manus ultima coepto Defuit, Ov. Tr. 2, 555 : ne audaci coepto deessent; Liv. 42, 59, 7; cf. Verg. G. 1, 40: feroci, Sil. 11, 202.—With adv. : bene coepto, Liv. 45, 15, 7 : bene coepta, Vell. 2, 14; and: temere coepta, Liv. 36, 15, 2.— *Plur.* : coeptis meis, Ov. M. 1, 2 : nostris, id. ib. 9, 486 : immanibus, Verg. A. 4, 642 al. —Without adj., Ov. M. 8, 67; 8, 463; Liv. 23, 35, 16; 23, 41, 4; 24, 13, 4; Tac. H. 2, 85; 3, 52; Suet. Ner. 34; id. Vesp. 6 et saep.— `II` *Neutr.*, *to begin*, *take a beginning*, *commence*, *originate*, *arise* (most freq. since the Aug. per.; not in Cic.): neve inde navis incohandae exordium coepisset, Enn. ap. Auct. Her. 2, 22, 34 (Trag. Rel. v. 282 Vahl.): sic odium coepit glandis, Lucr. 5, 1416 : post, ubi silentium coepit... verba facit, etc., Sall. J. 33, 4 : cum primum deditio coepit, id. ib. 62, 7 : ubi dies coepit, id. ib. 91, 4 (cf. supra, I. 2. δ): vere coepturo, Plin. 16, 25, 41, § 98 : postquam apud Cadmiam pugna coepit, Nep. Epam. 10, 3; so, pugna, Liv. 2, 6, 10; Quint. 2, 4, 42; 9, 4, 50; cf. id. 9, 4, 55: quando coeperit haec ars, id. 2, 17, 8 : obsidium coepit per praesidia, Tac. A. 4, 49 : a quo jurgium coepit, Quint. 5, 10, 72; so with *ab*, Tac. H. 2, 47; and with *ex*, id. A. 15, 54 and 68; cf.: quibus, uti mihi, ex virtute nobilitas coepit, Sall. J. 85, 17. 8885#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8884#coepiscopatus#cŏ-ĕpiscŏpātus, ūs, m., `I` *an associate episcopate*, Aug. Ep. 31. 8886#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8885#coepiscopus#cŏ-ĕpiscŏpus, i, m., `I` *an associate bishop*, Hier. adv. Lucif. 9; Sid. Ep. 4, 25 et saep. 8887#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8886#coepto#coepto, āvi, ātum, 1, v. freq. a. and n. coepio (mostly poet., and in Tac.; in Cic. in prose only once, apparently for a change with coepit and incipit). `I` *Act.*, *to begin eagerly*, *to begin*, *undertake*, *attempt.* `I...a` With *inf.* : diffidere dictis, Lucr. 1, 267 : oculi coeptant non posse tueri, id. 4, 113; 4, 405; 6, 255: contingere portus, Cic. Arat. 131 : appetere ea, quae, etc., id. Fin. 5, 9, 24 (v. the passage in connection): coercere seditionem, Tac. H. 2, 29 : loqui, id. ib. 3, 10; 3, 81; 5, 10: discedere et abire, * Suet. Oth. 11; Sil. 15, 696.— `I...b` With *acc.* : quid coeptas, Thraso? Ter. Eun. 5, 7, 1; id. Phorm. 4, 3, 21; and (acc. to Bentley's correction) id. Heaut. 4, 4, 12: seditionem, Tac. A. 1, 38; 1, 45; 2, 81: defectionem, id. ib. 4, 24 : fugam, id. H. 3, 73 : pontem, id. A. 1, 56 : coeptata libertas, id. H. 4, 44.— `II` *Intr.*, *to begin*, *commence*, *make a beginning* (only post-Aug. and rare): coeptantem conjurationem disjecit, Tac. A. 4, 27; id. H. 3, 4: Olympiade septimā coeptante, Sol. 1 : nocte coeptante, Amm. 20, 4, 14. 8888#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8887#coeptum#coeptum, i, v. coepio, I. B. `I` *fin.* 8889#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8888#coeptus1#coeptus, a, um, Part., from coepio. 8890#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8889#coeptus2#coeptus, ūs, m. coepio, `I` *a beginning*, *undertaking* (perh. only in the foll. exs.): primos suos quasi coeptus appetendi fuisse, ut, etc., * Cic. Fin. 4, 15, 41 Madv (cf.: coeptat appetere, id. ib. 5, 9, 24): dignas insumite mentes Coeptibus, * Stat. Th. 12, 644. 8891#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8890#coepulonus#cŏ-ĕpŭlōnus, i, m. epulo, `I` *a fellowbanqueter* or *companion at a feast*, Plaut. Pers. 1, 3, 20. 8892#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8891#coepulor#cŏ-ĕpŭlor, āri, 1, v. dep., `I` *to feast together* (late Lat.), Ambros. Ep. 19, 15. 8893#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8892#Coeranus#Coerănus, i, m., = Κοίρανος, `I` *a Greek Stoic philosopher*, Tac. A. 14, 59. 8894#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8893#coerator#coerātor, v. curator. 8895#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8894#coerceo#cŏ-ercĕo, cui, cĭtum, 2, v. a. arceo, `I` *to enclose something on all sides* or *wholly*, *to hold together*, *to surround*, *encompass* : qui (mundus) omnia complexu suo coërcet et continet, Cic. N. D. 2, 22, 58; cf. id. ib. 2, 40, 101; Ov. M. 1, 31: quā circum Galli lorica coërcet, **where the Gallic coat of mail encloses**, Lucr. 6, 954; cf. of a band holding the hair together, Ov. M. 1, 477; 2, 413; Hor. C. 2, 19, 19; 1, 10, 18: est animus vitaï claustra coërcens, **holding together the bands of life**, Lucr. 3, 396.— `I.B` Esp. with the access. idea of hindering free motion by surrounding; *to restrain*, *confine*, *shut in*, *hold in confinement*, *repress* (freq. and class.): (amnis) nullis coërcitus ripis, Liv. 21, 31, 11; cf. Ov. M. 1, 342: (aqua) jubetur ab arbitro coërceri, **to be kept in**, **repressed**, Cic. Top. 9, 39 (cf., just before, the more usual arcere, v. arceo, II.); Dig. 43, 22, 1, §§ 6 and 8; 47, 11, 10: impetum aquarum, Curt. 8, 13, 9.—Of pruning plants: vitem serpentem multiplici lapsu et erratico, ferro amputans coërcet ars agricolarum, Cic. Sen. 15, 52; so of the vine, Col. 3, 21, 7; 4, 1, 5; Quint. 9, 4, 5; cf. id. 8, 3, 10.—Hence, sacrum (lucum), *to trim*, *clip*, Cato, R. R. 139: quibus (operibus) intra muros coërcetur hostis, Liv. 5, 5, 2 : (mortuos) noviens Styx interfusa coërcet, Verg. A. 6, 439; cf.: Tantalum atque Tantali Genus coërcet (Orcus), Hor. C. 2, 18, 38 : carcere coërcere animalia, Plin. 10, 50, 72, § 141 : Hypermnestra... gravibus coërcita vinclis, Ov. H. 14, 3; cf.: eos morte, exsilio, vinclis, damno coërcent, Cic. Off. 3, 5, 23: aliquem custodiā, Dig. 41, 1, 3, § 2 : Galliae Alpibus coërcitae, Plin. 12, 1, 2, § 5 : miles coërcitus in tot receptis ex potestate hostium urbibus, Liv. 36, 24, 7.— Poet. : Messapus primas acies, postrema coërcent Tyrrhidae juvenes, *hold together*, i. e. *command*, *lead on*, Verg. A. 9, 27.— `II` Trop., `I.A` Of discourse, *to keep within limits*, *control*, *confine*, *restrain*, *limit* (syn.: contineo, cohibeo): ut (nos) quasi extra ripas diffluentes coërceret, Cic. Brut. 91, 316; cf. id. Fin. 2, 1, 3; Quint. 12, 1, 20; 9, 2, 76; 10, 4, 1; and, the figure taken from bridling or curbing horses (cf.: frenisque coërcuit ora, Ov. M. 5, 643; and: spumantiaque ora coërcet, id. ib. 6, 226): exsultantia, Quint. 10, 4, 1; cf. id. 10, 3, 10: Augustus addiderat consilium coercendi intra terminos imperii, Tac. A. 1, 11.—Of words bound by measure: numeris verba coërcere, Ov. P. 4, 8, 73.—But most freq., `I.B` Morally, *to hold some fault*, *some passion*, etc., or *the erring* or *passionate person in check*, *to curb*, *restrain*, *tame*, *correct*, etc. (syn.: contineo, cohibeo, refreno, reprimo, domo): cupiditates, Cic. de Or. 1, 43, 194; Quint. 12, 2, 28: temeritatem, Cic. Tusc. 2, 21, 47 : improbitatem, Cic. Verr. 2, 3, 89, § 208 : rabiem gentis, Liv. 41, 27, 4 : faenus, id. 32, 27, 3 : procacitatem hominis manibus, Nep. Timol. 5, 2 : suppliciis delicta, Hor. S. 1, 3, 79 al. : aliquid poenae aut infamiae metu, Cic. Fin. 2, 22, 73 : omnibus modis socios atque cives, Sall. C. 29 *fin.* : genus hominum neque beneficio, neque metu coërcitum, id. J. 91, 7 : duabus coërcitis gentibus, Liv. 31, 43, 4; 39, 32, 11; Caes. B. C. 1, 67: verberibus potius quam verbis, Varr. R. R. 1, 17, 5; so Cic. Cat. 1, 1, 3; id. Off. 3, 5, 23; v. A. supra: pueros fuste, Hor. S. 1, 3, 134; Tac. G. 25: incensum ac flagrantem animum, id. Agr. 4 : licentiam, id. H. 1, 35.— Poet. : carmen, quod non Multa dies et multa litura coërcuit, **corrected**, **finished**, Hor. A. P. 293. 8896#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8895#coercitio#cŏërcĭtĭo (in MSS. also coerctĭo, cŏërtĭo, cŏërcĭo), ōnis, f. coërceo, II., `I` *a restraining*, *coercing; coercion*, *restraint*, *compulsion*, *chastisement*, *punishment* (not ante-Aug.). `I` Prop.: coërcitionem inhibere, Liv. 4, 53, 7 : sine coërcitione magistratus, **on the part of the magistrates**, id. 26, 36, 12 : quo modo judex doceri potest, si desit... interpellantis coërcitio, contentio? * Quint. 9, 2, 2: servorum, Sen. Brev. Vit. 3, 2 : indignamur aliquā admonitione aut coërcitione nos castigatos, id. Ira, 2, 28, 1: vetustissimi mortalium,... sine probro, scelere eoque sine poenā aut coërcitionibus agebant, Tac. A. 3, 26 : an coërceri... cupidines possent, num coërcitio plus damni in rempublicam ferret, id. ib. 3, 52.— `II` *The right of coercing* or *punishing* : popinarum, Suet. Claud. 38 : in histriones, id. Aug. 45; Dig. 1, 21, 5, § 1. 8897#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8896#coercitor#cŏërcĭtor, ōris, m. coërceo, `I` *one who restrains* : disciplinae militaris, **an enforcer**, Eutr. 7, 20; 7, 18 Bip. 8898#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8897#coercitus#cŏërcĭtus, a, um, Part., from coërceo. 8899#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8898#coero#coero, āre, v. curo. 8900#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8899#coerro#cŏ-erro, āre, v. n., `I` *to go* or *wander about together*, Dig. 1, 15, 3, § 3. 8901#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8900#coerula#coerŭla, coerŭlĕus, etc., v. caer-. 8902#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8901#coetus#coetus, us, v. 2. coitus. 8903#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8902#Coeus#Coeus (dissyl. Coe-us), i, m., = Κοῖος, `I` *a Titan*, *father of Latona*, Verg. G. 1, 279 Serv.; id. A. 4, 179; Ov. M. 6, 185; 6, 366; Prop. 3 (4), 9, 48; Val. Fl. 3, 224; Claud. Rapt. Pros. 3, 347; Tac. A. 12, 61. 8904#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8903#coexercitatus#cŏ-exercĭtātus, a, um, `I` *exercised together* or *at the same time* : artem constare ex perceptionibus consentientibus et coexercitatis ad finem vitae, Quint. 2, 17, 41 (as a transl. of the Gr. ἐγγεγυμνασμέναι καταλήψεις). 8905#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8904#cofanus#cofānus, i, m., `I` *a pelican*, App. Fragm. p. 609 Oud. 8906#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8905#cogitabilis#cōgĭtābĭlis, e, adj. cogito, `I` *conceivable*, *imaginable* (post-Aug. and very rare), Sen. Ep. 58, 13: Deus, App. Mag. p. 315, 4. 8907#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8906#cogitabundus#cōgĭtābundus, a, um, adj. id., `I` *thinking*, *thoughtful* : Socrates, Gell. 2, 1, 2. 8908#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8907#cogitamen#cōgĭtāmen, ĭnis, n. id., `I` *thinking*, *thought*, Tert. Trin. 6. 8909#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8908#cogitamentum#cōgĭtāmentum, i, n. id., `I` *a thought* (late Lat.), Vulg. 4 Esdr. 7, 22; cf. cogitamentum, ἐνθύμημα, Gloss. Gr. Lat. 8910#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8909#cogitata#cōgĭtāta, ōrum, n., v. cogito, I. b. 8911#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8910#cogitate#cōgĭtātē, adv., v. cogito `I` *fin.* 8912#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8911#cogitatim#cōgĭtātim, adv., pro cogitate, Paul. ex Fest. p. 61, 9 Müll. 8913#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8912#cogitatio#cōgĭtātĭo, ōnis, f. cogito, i. e. co-agito; cf. Varr. L. L. 6, § 43; Cic. Off. 1, 6, 19; Paul. ex Fest. p. 66, 7 Müll.. `I` Abstr., *a thinking*, *considering*, *deliberating; thought*, *reflection*, *meditation* (in good prose, and very freq.). `I..1` *Absol.* : cogitatio in se ipsā vertitur, Cic. Off. 1, 44, 156 : cogitatione aliquid complecti, Quint. 11, 2, 19 : subitam et fortuitam orationem commentatio et cogitatio facile vincit, Cic. de Or. 1, 33, 150; cf. Quint. 10, 6, 1 sq.: speciem dei percipere cogitatione, non sensu, Cic. N. D. 1, 37, 105 : cogitatione aliquid comprehendere, id. Tusc. 1, 22, 50; 4, 13, 29: cogitatio enim quamvis regionem potest amplecti, Auct. Her. 3, 19, 32 : acerrima et attentissima, Cic. de Or. 3, 5, 17 : tacita, Quint. 5, 7, 2; cf. id. 6, 1, 44: provisa et formata, id. 10, 7, 8 : fortuita, id. 10, 3, 29 : male cohaerentem, id. 10, 6, 6 : simplices, magnas, Tac. G. 22. — `I..2` With *gen.* : timoris praeteriti, Cic. Sest. 4, 11 : cum officii, tum etiam periculi mei, id. Fam. 7, 3, 1; Curt. 7, 8, 4: suscepti muneris, Quint. 4, prooem. 7 : cogitationem habere argenti, amoenitatum, etc., Cic. Par. 1, 2, 10 : illius loci, id. Att. 1, 11, 3 : rerum, id. Fam. 5, 13, 5 : petendi consulatūs, Vell. 2, 17, 2.— `I..3` With *rel.* : quaeris ut suscipiam cogitationem, quidnam istis agendum putem, Cic. Att. 14, 20, 4 : mihi... occurrit cogitatio, qualis animus in corpore sit, etc., id. Tusc. 1, 22, 51 : cujus sit filius, Brut. ap. Cic. Ep. ad Brut. 2, 3.— `II` Meton. `I.A` Concr., *a thought*, *opinion*, *judgment; a resolution*, *design. plan*, *project* : omnes meas curas cogitationesque in rem publicam conferebam, Cic. Off. 2, 1, 2; cf. id. Lael. 9, 32; Liv. 35, 28, 7: mandare litteris cogitationes suas, Cic. Tusc. 1, 3, 6 : versantur in animo meo multae et graves cogitationes, etc., id. Agr. 2, 2, 5; cf. Curt. 8, 3, 14: tacitae, Quint. 11, 2, 17; cf. id. 3, 8, 41: posteriores enim cogitationes (ut aiunt) sapientiores solent esse, Cic. Phil. 12, 2, 5 (transl. of Αἱ δεύτεραί πως φροντίδες σοφώτεραι): ista cogitatio de triumpho, id. Att. 7, 3, 2 : redit autem illa cogitatio, quosdam fore qui, etc., Quint. 1, 7, 33 : de his rebus rogo vos, ut cogitationem suscipiatis, Caes. ap. Cic. Att. 9, 7, C, 1; cf. Cic. Att. 14, 20, 4: cogitatione rerum novarum abstinere, Tac. H. 1, 7; cf. id. ib. 1, 23; 2, 74; id. A. 15, 54: vix a tam praecipiti cogitatione revocatus, Suet. Calig. 48.— `I.B` In Cic. several times, *thought* as an intellectual power, *the ability of thinking*, *power* or *faculty of thought*, *the reasoning power* (cf.: vim cogitationis habere, Cic. Tusc. 1, 27, 66): (homo) solus particeps rationis et cogitationis, id. Leg. 1, 7, 22; id. N. D. 3, 9, 21; 2, 7, 18; Cic. Verr. 2, 2, 54, § 134. 8914#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8913#cogitato#cōgĭtātō, adv., v. cogito, `I` *P. a. fin.* 8915#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8914#cogitatorium#cōgĭtātōrĭum, ii, n. cogitatus, `I` *a receptacle of thought* (late Lat.): animae caro, Tert. Res Carn. 15; id. Anim. 11. 8916#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8915#cogitatum#cōgĭtātum, i, and cōgĭtāta, ōrum, n., v. cogito, I. b. 8917#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8916#cogitatus1#cōgĭtātus, a, um, Part., from cogito. 8918#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8917#cogitatus2#cōgĭtātus, ūs, m. cogito, `I` *a thinking*, *thought* (late Lat.), App. M. 4, 5, p. 144, 22; Tert. Idol. 23; Vulg. Eccl. 9, 23 al. (but in Sen. Ep. 11, 9, cogitatus is *part. pass.*). 8919#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8918#cogito#cōgĭto, āvi, ātum, 1, v. a. contr. from cŏ-ăgito, acc. to Varr. L. L. 6, § 43 Müll.; but more prob. from con and root of aio, Sanscr. ah; cf.: nego, adagium, `I` *to pursue something in the mind* (cf. agito, II.), i. e. `I` *To consider thoroughly*, *to ponder*, *to weigh*, *reflect upon*, *think* (class. in prose and poetry); constr. *absol.*, with *aliquid*, *de aliquo*, or *de aliquā re*, *sic*, *ita*, or a *rel. -clause* : cogitate cum animis vestris si quid, etc., Cato ap. Gell. 16, 1, 4; so Plaut. Most. 3, 2, 13; Ter. Ad. 3, 4, 55; 5, 3, 32; Cic. Agr. 2, 24, 64; cf.: in animo cogitare, Ter. Ad. 1, 1, 5 : toto animo, Cic. Fam. 1, 7, 3 : coepi egomet mecum Aliam rem ex aliā cogitare, Ter. Eun. 4, 2, 3; so id. ib. 4, 2, 8; 1, 1, 19; id. Ad. 5, 3, 22: placuit tum id mihi. Sic cogitabam: hic, etc., id. And. 1, 1, 83; cf. id. Eun. 1, 1, 11; 3, 3, 1; 4, 6, 21; Sulp. ap. Cic. Fam. 4, 5, 4: sic cogitabam! fore uti, etc., Cic. Quint. 24, 77 : severā fronte curas cogitans (i. e. animo volvens), Plaut. Mil. 2, 2, 46; cf. Cic. Leg. 2, 1, 2: nec, aequum anne iniquum imperet, cogitabit, Plaut. Am. 1, 1, 19; cf. id. ib. 1, 1, 291: quid agam cogito, Ter. And. 2, 2, 21; cf. id. ib. 5, 1, 7 sq.; id. Ad. 4, 2, 30; Plaut. Merc. 2, 3, 10; Lucr. 4, 789; cf. id. 4, 782; Cic. Rab. Perd. 10, 29: ad haec igitur cogita, vel potius excogita, id. Att. 9, 6, 7.—With *acc. of person* : Regulum cogita, **think**, **imagine**, **picture to yourself**, Plin. Ep. 4, 2, 2 : tamquam in eo tragoediae argumento sui oblitus tantum Catonem cogitasset, Tac. Or. 2 : matrem, patrem, propinquos, Quint. Decl. 22 *fin.*; cf.: o felicem illum, qui non praesens tantum, sed etiam cogitatus emendat, Sen. Ep. 11, 9.—With two *accs.* : quem ultimae gentes castiorem non modo viderunt sed cogitaverunt? Cic. Balb. 4, 9 : Scipionem, Laelium, avum, **to think of**, **call to mind**, id. Fin. 5, 1, 2 : et majores et posteros cogitate, Tac. Agr. 32 *fin.* : si principem cogitares, Plin. Ep. 6, 31, 31 : cum Persas cogitaret, Flor. 2, 8, 2; Sen. Cons. Marc. 3, 4. — `I...b` cōgĭtāta, ōrum, n. *subst.*, *reflections*, *thoughts*, *ideas* : postquam ad judices Ventum est, non potuit cogitata proloqui, Ter. Phorm. 2, 1, 53 : so cogitata (mentis) eloqui, Cic. Brut. 72, 253 : perficere, id. Deiot. 7, 21 : patefacere, Nep. Paus. 3, 1 : sapientium, Cic. Agr. 1, 1, 1 : Naevii, id. Quint. 29, 90.—Rare in sing. : quo neque acutius ullius imperatoris cogitatum neque celerius factum usquam legimus, Nep. Dat. 6, 8.— `I.B` Cogitare in, adversus aliquem, with an adv., *to think in some way in respect to one*, *to be disposed towards* (very rare): si humaniter et sapienter et amabiliter in me cogitare vis, etc., Anton. ap. Cic. Att. 14, 13, A, 2: adversus se, Suet. Caes. 75 Bremi; cf. with *de aliquo* : si quid amice de Romanis cogitabis, Nep. Hann. 2, 6 : ut multi mihi renuntiarent... male eum de me cogitare, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 12, 1; and *absol.* : male cogitantes, Cato, R. R. praef. 4; cf.: Karthagini male jam diu cogitanti bellum multo ante denuntio, Cic. Sen. 6, 18.— `II` In respect to a work to be undertaken or a conclusion to be made, *to have something in mind*, *to intend*, *meditate*, *design*, *plan*, *purpose*, etc. With *inf.* : praedium parare, Cato, R. R. 1, 1; 3, 1; Plaut. Am. 1, 1, 163: cogitat recipere hunc in aedes, Ter. Eun. 5, 2, 58 : facere, id. Heaut. 3, 3, 46 : recipere me, Cic. Att. 2, 9, 4 : cenare, id. ib. 4, 12, 1 : uti, Hor. Ep. 1, 2, 50 : ex fumo dare lucem, id. A. P. 144 : deducere exercitum, Suet. Ner. 18 al. — With *acc.* : proscriptiones et dictaturas cogitare, Cic. Cat. 2, 9, 20 : caedem principis et res novas, Tac. A. 4, 28 *fin.* : cogitatum facinus, Suet. Tib. 19; and parricidium, id. Calig. 12 : mecum rem pulcherrimam, Curt. 8, 7, 9 : tantum nefas in aliquem, id. 6, 7, 30; 8, 6, 3; cf.: si qua cogitarentur, gravius adversus se, Suet. Caes. 75 : quid bellicosus Cantaber et Scythes cogitet, **what he plots**, **devises**, Hor. C. 2, 11, 2; and so poet. of the (personified) wind: quid cogitet humidus Auster, Verg. G. 1, 462 Heyne.— With *ut* and *subj.* : neque jam, ut aliquid acquireret... cogitabat, Caes. B. G. 7, 59 : quid... viros cogitasse arbitramur? Ut nomen suum, etc., Cic. Tusc. 1, 15, 32; Nep. Dion, 9, 2.— With *de* : cogitavit etiam de Homeri carminibus abolendis, Suet. Calig. 34 : de reddendā republicā, id. Aug. 28 : de consciscendā morte, id. Caes. 36; id. Claud. 31: de quo, id. Caes. 9 : cum spiritus coepit de exitu cogitare, Sen. Q. N. 6, 25, 1.—In epistolary style, with ellipsis, `I...a` Of ire: in Pompeianum cogitabam inde Aeculanum, Cic. Att. 16, 2, 4; 9, 1, 2; id. Fam. 7, 4 *init.*; id. Att. 2, 8, 2; 5, 15, 3.— `I...b` Of manere: eo die cogitabam in Anagnino, postero autem in Tusculano, Cic. Att. 12, 1, 1; cf.: ut eo die apud T. Titium in Anagnino manerem. Postridie autem in Laterio cogitabam, id. Q. Fr. 2, 5, 4 (2, 7, 1).—Hence, * `I.A` *P. a.* : cōgĭtātus, a, um, *deliberate* : utrum perturbatione aliquā animi, an consulto et cogitata fiat injuria, Cic. Off. 1, 8, 27 B. and K. (al. cogitato).— `I.B` cōgĭtātē, adv., *with mature reflection*, *considerately* (rare): tractare rem suam, Plaut. Trin. 2, 2, 45 : meditari, id. Mil. 3, 3, 69 : quae vero accurate cogitateque scripsisset, Cic. Arch. 8, 18. 8920#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8919#cognata#cognāta, ae, v. cognatus `I` *init.* 8921#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8920#cognatio#cognātĭo, ōnis, f. cognatus. `I` Lit., *blood relationship*, *kindred*, *connection by birth.* `I.A` Of men. `I.A.1` *Absol.* : societas... quae nata a primo satu... serpit sensim foras, cognationibus primum, tum adfinitatibus, deinde amicitiis, post vicinitatibus, tum civibus, Cic. Fin. 5, 23, 65: frater noster cognatione patruelis, id. ib. 5, 1, 1 : ut quisque te maxime cognatione, adfinitate, necessitudine aliquā attingebat, Cic. Verr. 2, 2, 10, § 27 : cognationem commemorare, id. ib. 2, 2, 26, § 64: cognationis jura inpetrare, Plin. Pan. 37, 3 : propinqua, *a near* or *close relationship* : cujus gloriae faveo propter propinquam cognationem, Cic. Lig. 3, 8 : Barcina, propinquā cognatione Hannibali junctus, Liv. 23, 41, 2; cf. id. 6, 39, 4 (infra 2); Nep. praef. 7; Suet. Ner. 3; Curt. 5, 3, 12; 6, 11, 20; for which: artissimā cognatione alicui junctum esse, Just. 5, 6, 4 : longa or longinqua, *a distant relationship* : longā quidem cognatione stirpi regiae adnexus, Curt. 4, 1, 19 : Alexandrum etiam longinquā cognatione contingere, id. 10, 10, 19. — `I.A.2` With *cum* : dicere, sibi cum eo amicitiam cognationemque esse, Cic. Verr. 2, 2, 26, § 64 : nulla tibi cum isto cognatio, nulla necessitudo, id. ib. 2, 5, 68, § 176; cf. id. ib. 2, 4, 33, § 72: agere mecum per cognationem quae mihi secum esset, id. Att. 12, 49, 1.— `I.A.3` With *gen. pers.* : deorum cognationem agnoscerem non invitus ( = cum dis), Cic. N. D. 1, 32, 91; cf.: deorum cognatione teneri, id. Div. 1, 30, 64 : dictatorem propinquā cognatione Licini se apud patres excusare solitum, Liv. 6, 39, 4 : Alexandro cognatio Bubaris non Darei tantum temporibus pacem praestitit, Just. 7, 4, 1; 12, 3, 1.— `I.B` Of animals: equorum, Plin. 8, 42, 64, § 157 : caprarum, id. 8, 50, 76, § 203.— `I.C` Of plants: arborum, Plin. 16, 12, 23, § 61 : caeparum, id. 19, 6, 33, § 108 : papyri cum calamis, id. 16, 36, 64, § 157.— `II` Transf., concr., *kindred*, *relations*, *persons*, *allied by descent* : homo summae potentiae et magnae cognationis, Caes. B. G. 7, 32 : hoc commune dedecus familiae, cognationis, nominis, Cic. Clu. 6, 16 : cum tibi tota cognatio sarraco advehatur, id. ap. Quint. 8, 3, 21.— `III` Trop. `I.A` In gen., *relationship*, *association*, *intimate* or *natural connection*, *agreement*, *kindred*, *resemblance*, *affinity* (freq. and class.): quibus (poëtis) est maxima cognatio cum oratoribus, Cic. de Or. 3, 7, 27; id. Ac. 2, 36, 115: cognatio studiorum et artium, Cic. Verr. 2, 4, 37, § 81; cf.: omnes artes... quasi cognatione quādam inter se continentur, id. Arch. 1, 2 : numerus... nec habebat aliquam necessitudinem aut cognationem cum oratione, id. Or. 56, 187 : numquam sibi cognationem cum praediis esse existimavit suis, id. Sull. 20, 59 : an potest cognatio propior ulla esse quam patriae? id. Phil. 5, 2, 6 : cum rerum naturā, id. Div. 2, 14, 33 : rerum duarum, **subjects**, Quint. 9, 2, 105 : dierum ac noctium, Plin. 6, 33, 39, § 211 : quid in litteris proprium, quid commune, quae cum quibus cognatio, Quint. 1, 4, 12; 1, 10, 36: huic (napthae) magna cognatio ignium, Plin. 2, 105, 109, § 235.— `I.B` Transf., concr., of works of art: Pamphili cognatio et proelium ad Phliuntem ac victoria Atheniensium, **the allied commanders painted by Pamphilus**, Plin. 35, 10, 36, § 76; 35, 11, 40, § 136. 8922#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8921#cognatus#co-gnātus, a, um, adj. natus, nascor, `I` *sprung from the same stock*, *related by blood*, *kindred;* and *subst.* : cognātus, i, m., and cognāta, ae, f., *a blood-relation*, *kinsman* (on either the father's or the mother's side; a more comprehensive word than agnatus, q. v.; very freq. and class.). `I..1` *Masc.* : cognatus vester, Plaut. Poen. 5, 4, 86 : propinqui atque cognati, Cic. Rosc. Am. 34, 96 : amici cognatique alicujus, id. Caecin. 5, 15 : cognati atque affines, id. post Red. ad Quir. 3, 6; Hor. S. 1, 9, 27 et saep.— *Gen. plur.* : cognatūm, Plaut. Am. 2, 2, 209. —With *dat.* : is mihi cognatus fuit, Ter. And. 5, 4, 23; id. Ad. 5, 8, 24.— `I..2` *Fem.* : amicae et cognatae, Ter. Hec. 4, 2, 16; id. Phorm. 2, 3, 6; 5, 3, 20.—With dat., Plaut. Poen. prol. 97: negat Phanium esse hanc sibi cognatam, Ter. Phorm. 2, 3, 5.— `I.B` Poet., of objects relating to kindred: rogi, Prop. 3 (4), 7, 10. latus, Ov. M. 9, 412 : corpora, id. ib. 2, 663; 13, 615: pectora, id. ib. 6, 498 : moenia, id. ib. 15, 451 : cineres, Cat. 68, 98 : urbes, Verg. A. 3, 502 : sanguis, id. ib. 12, 29 : acies (i. e. *between Cœsar and Pompey*), Luc. 1, 4 et saep.— `I.C` Transf. `I.B.1` Of animals: genus, Plin. 10, 3, 4, § 13.— `I.B.2` Of plants: arbores, Plin. 16, 10, 16, § 38.— `I.B.3` Of other things; so (acc. to Pythagorean notions) of the soul, kindr. with the Deity, Ov. M. 1, 81 (cf. Cic. Sen. 21, 78; id. N. D. 1, 32, 91; Lucr. 2, 991; Diog. Laert. 1, 28 al.).—Of Thebes: moenia cognata Baccho, Stat. Th. 1, 11.— Of beans, in allusion to the doctrine of transmigration: faba Pythagorae cognata, Hor. S. 2, 6, 63 al. — `II` Trop., *kindred*, *related*, *connected*, *like*, *similar* : nihil est tam cognatum mentibus nostris quam numeri ac voces, Cic. de Or. 3, 51, 197 : (deus mundo) formam et maxime sibi cognatam et decoram dedit, id. Univ. 6 *init.* : gypsum calci, Plin. 36, 24, 59, § 182 : vocabula, Hor. S. 2, 3, 280; cf. Quint. 1, 5, 49: qui (princeps) quod umquam claritudine eminuit, id veluti cognatum censet tuendum, Vell. 2, 130, 1. 8923#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8922#cognitio#cognĭtĭo, ōnis, f. cognosco. `I` In gen., *a becoming acquainted with*, *learning to know*, *acquiring knowledge*, *knowledge* as a consequence of perception or of the exercise of our mental powers, *knowing*, *acquaintance*, *cognition* (in good prose; esp. freq. in Cic. and Quint.). `I.A` Abstr.: cognitio contemplatioque naturae, Cic. Off. 1, 43, 153 : rerum occultarum, id. ib. 1, 4, 13 : rerum, id. Fin. 3, 5, 17 : animi, id. Tusc. 1, 29, 71 : deorum, id. N. D. 2, 56, 140 : urbis, id. Imp. Pomp. 14, 40 : in studiis sententiae cognitionisque versabitur, id. Off. 1, 6, 19; cf. id. ib. 1, 44, 158; id. Fin. 5, 12, 34: illi, quorum studia vitaque omnis in rerum cognitione versata est, id. Off. 1, 44, 155; cf. id. ib. § 157: quorum ego copiam magnitudinem cognitionis atque artis non contemno, **culture**, id. de Or. 1, 51, 219; Quint. 1, 10, 10; 12, 11, 17 al.: omnia, quae cognitione digna sunt, Cic. Off. 1, 43, 153; 2, 2, 5: cognitione atque hospitio dignus, id. Arch. 3, 5; id. Fin. 3, 11, 37; cf. Quint. 10, 1, 90: cognitio et aestimatio rerum, id. 2, 18, 1; 4, 2, 40.— `I.B` Concr. `I.A.1` ( = notio, κατάληψις.) *A conception*, *notion*, *idea* : intellegi necesse est esse deos, quoniam insitas eorum vel potius innatas cognitiones habemus, Cic. N. D. 1, 17, 44; 1, 14, 36; id. Fin. 2, 5, 16 Madv.; 3, 5, 17.— `I.A.2` *Knowledge*, *a branch of learning* (late Lat.): studiosus cognitionum omnium princeps, Amm. 21, 1, 7 : 25, 4, 7.— `II` Specif., a legal t. t., *a judicial examination*, *inquiry*, *cognizance*, *trial* (very freq.): ne quod judicium, neve ipsius cognitio illo absente de existimatione ejus constitueretur, Cic. Verr. 2, 2, 25, § 60 : lex earum rerum consulibus cognitionem dedit, id. Att. 16, 16, C, 11; cf. id. ib. § 12: captorum agrorum, id. Agr. 2, 22, 60; so, principum et senatūs, Quint. 3, 10, 1; 7, 2, 20: patrum, Tac. A. 1, 75 : magistratuum, Suet. Claud. 12 : praetoria, Quint. 3, 6, 70 : rerum capitalium, Liv. 1, 49, 4 : falsi testamenti, Suet. Claud. 9 : caedis, id. Rhet. 6 : vacantium militiae munere, Liv. 4, 26, 12 : de Christianis, Plin. Ep. 10, 97 : de famosis libellis, Tac. A. 1, 72 : de ejusmodi criminibus ac reis, Suet. Tib. 28 : de Votieno Montano, Tac. A. 4, 42 : inter patrem et filium, Liv. 1, 50, 9 : dies cognitionis, **the day of trial**, Cic. Brut. 32, 87.— `III` In Terence twice for agnitio, *recognition*, *discovery* (cf. cognosco), Ter. Hec. 5, 3, 33; id. Eun. 5, 3, 12. 8924#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8923#cognitionalis#cognĭtĭōnālis, e, adj. cognitio, II., `I` *pertaining to judicial inquiry* : sententiae, Cod. Just. 7, 42, 1; 7, 45, 13.—* *Adv.* : co-gnĭtĭōnālĭter : introductus, **by judicial investigation**, Cod. Just. 7, 63, 5 *fin.* 8925#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8924#cognitor#cognĭtor, ōris, m. cognosco, a judic. t. t. `.A` Lit., *one who has made himself familiar with a case in law;* hence, `...a` *An advocate*, *attorney* (acting in the name of the parties, who had previously appeared before the tribunal: cognitor est, qui litem alterius suscipit coram ab eo, cui datus est, Paul. ex Fest. p. 57, 9 Müll.; cf. Ascon. Cic. Div. in Caecil. 4, 11; Gai Inst. 4, 97; and v. advocatus), Cic. Div. in Caecil. 4, 11, Cic. Verr. 2, 2, 43, § 106 sq.; 2, 3, 34, § 78; 2, 3, 60, § 137; id. Caecin. 5, 14; id. Rosc. Com. 11, 32; 18, 53; * Quint. 3, 6, 71 al.— `...b` *A judge*, = quaesitor, Cod. Th. 9, 27, 5; 10, 10, 20; Symm. Ep. 9, 39 al.— `.B` In gen., *a defender*, *protector* : hoc (Caesare) auctore et cognitore hujusce sententiae, Cic. Cat. 4, 5, 9; Auct. Harusp. 21, 45; Liv. 39, 5, 2; Hor. S. 2, 5, 38 al.: Liber dithyramborum cognitor, Front. Eloqu. p. 217.— `II` *A witness*, *who testifies that he knows a person*, *a voucher*, Cic. Verr. 2, 5, 65, § 167 sq.; cf. id. ib. § 168; 2, 1, 5, § 13. 8926#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8925#cognitorius#cognĭtōrĭus, a, um, adj. cognitor, `I` *pertaining to an advocate*, Gai Inst. 2, 39; 2, 52; 4, 82 al. 8927#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8926#cognitura#cognĭtūra, ae, f. id., `I` *the office of a fiscal agent*, *who looks up the debtors to the treasury; a state* ' *s attorneyship*, *a state agency*, Gai Inst. 4, § 124; Paul. Sent. 1, 2, § 2; Suet. Vit. 2. 8928#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8927#cognitus1#cognĭtus, a, um, Part. and P. a., from cognosco. 8929#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8928#cognitus2#cognĭtus, ūs, m. cognosco, `I` *a becoming acquainted with*, *a knowing* : variorum populorum, App. M. 9, p. 225. 8930#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8929#cognobilis#cognōbĭlis, e, adj. id., `I` *that can be understood*, *intelligible* (only in the two foll. exs.): libri, Gell. 20, 5, 9, as a translation of the Aristotelian ξυνετοί, and in imitation of the Catonian cognobilior cognitio, Cato ib. *fin.* 8931#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8930#cognomen#cognōmen, ĭnis, n. co-nomen. `I` *A name added to the* nomen (or name of the gens), usu. the third word in order in the full name of each citizen; sometimes followed by a fourth, the agnomen, but in the class. per. including the agnomen, *a Roman surname*, *family name*, *epithet* (e. g. Cicero, Scipio, etc., Africanus, Asiaticus, etc.; cf. Quint. 7, 3, 27; freq. and class.): T. Manlius, qui Galli torque detracto cognomen (sc. Torquati) invenit, Cic. Off. 3, 31, 112; cf. id. Fin. 1, 7, 23: duo isti T. Roscii, quorum alteri Capitoni cognomen est, id. Rosc. Am. 6, 17; so with dat., Liv. 2, 33, 5; 32, 2, 7; Suet. Caes. 59; id. Aug. 7; id. Vit. 18; id. Claud. 26; Hor. S. 1, 3, 58; cf. Plaut. Pers. 1, 2, 8: sapientis habere, Cic. Lael. 2, 6 : Augusti, Suet. Aug. 7 : Arabiae felicis dare, Plin. 12, 13, 30, § 51 : Felicem addere, id. 22, 6, 6, § 12 : P. Crassus cum cognomine Dives, Cic. Off. 2, 16, 57 : cognomen ex contumeliā traxerit, id. Phil. 3, 6, 16; so, ex vero dictum cognomen, Hor. S. 2, 2, 56 : imponere alicui, id. ib. 2, 3, 26 : Aristides... cognomine Justus sit appellatus, Nep. Arist. 1, 2 : sumere ex aliquā re, Cic. Phil. 6, 4, 11 : uti, id Clu. 26, 72.— `II` Meton., poet., or in post. Aug. prose sometimes, in gen. for nomen, *a name* : cognomina prisca locorum, Prop. 4 (5), 1, 69. so Verg. A. 1, 530; 3, 133; 3, 163; 3, 334; 3, 350; 8, 48; 8, 331 al.; Claud. B. Get. 555; Gell. 10, 12, 6. 8932#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8931#cognomentum#cognōmentum, i, n. access. form of cognomen, `I` *a surname* (rare in class. prose; most freq. in Tac.; not used by Cic.; v. Madv. ad Cic. Fin. 2, 5, 15), Plaut. Mil. 4, 2, 47; id. Ps. 4, 2, 20; id. Pers. 1, 2, 8; Poët. ap. Cic. Fin. 2, 5, 15; Sall. Fragm. ap. Gell. 18, 4, 4; Messala ap. Sen. Suas. 2; Tac. A. 12, 55; 14, 27; Gell. 18, 7, 1.— `II` (Like cognomen in poets, v. cognomen, II.) In gen., *a name* (partic. of inanim. things or of persons to designate a peculiar quality), Tac. A. 1, 31 Nipperd.; 2, 6; 2, 60; 4, 65; 11, 11; 15, 40; id. H. 5, 2. 8933#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8932#cognominatio#cognōmĭnātĭo, ōnis, f. access. form of cognomen, `I` *a surname*, Afran. ap. Non. p. 87, 23. 8934#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8933#cognominis#cognōmĭnis, e ( abl. cognomine, `I` v. the foll.; cf.: bimestris, coelestis al.), adj. cognomen, *like - named*, *of the same name* (mostly poet. or in post-Aug. prose); with *gen.*, dat., or *absol.* : duae germanae meretrices cognomines, Plaut. Bacch. 1, 1, 5 : cognomine Insubribus pago Haeduorum, Liv. 5, 34, 9 Weissenb. ad loc.: flumen Absarrum cum castello cognomine, Plin. 6, 4, 4, § 12 : mox Asiacae cognomines flumini, id. 4, 12, 26, § 82 : eorum, id. 6, 2, 2, § 5; Suet. Vit. 2: gaudet cognomine terrā, Verg. A. 6, 383 Forbig. ad loc. (Rib. terrae); Suet. Fragm. ap. Serv. ad Verg. A. 6, 383: cognominem patriae suae Salamina constituit, Vell. 1, 1, 1 : sibi, Suet. Oth. 1. 8935#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8934#cognomino#cognōmĭno, āvi, ātum, 1, v. a. id.. `I` *To furnish with a surname*, *to surname*, *denominate* (mostly post-Aug.; only once in Cic.): amaracum Phrygium, Plin. 21, 11, 39, § 67; 21, 3, 7, § 10; * Quint. 4, 1, 2; Suet. Tib. 17.—In *part. pass.* : quo ex facto ipse posterique ejus Torquati sunt cognominati, Quadr. ap. Gell. 9, 13, 19; Suet. Aug. 7; Plin. 35, 10, 37, § 112; 33, 10, 17, § 133; Flor. 3, 5, 1: verba cognominata, i. e. *synonyms*, * Cic. Part. Or. 15, 53.— `II` Rarely in gen., *to name*, *call* : Macedonia... Emathia cognominata est, Just. 7, 1, 1; so id. 15, 2, 11; Gell. 2, 22, 8. 8936#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8935#cognoscens#cognoscens, entis, Part. and P. a., from cognosco. 8937#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8936#cognoscenter#cognoscenter, adv., v. cognosco, P. a. 1. 8938#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8937#cognoscibilis#cognoscĭbĭlis, e, adj. cognosco, `I` *recognizable*, *discernible* (late Lat.), Boëth. Arist. Anal. Post. 1, 541.— *Adv.* : cogno-scĭbĭlĭter, *recognizably* : a magnitudine creaturae cognoscibiliter poterit creator videri, Vulg. Sap. 13, 5. 8939#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8938#cognosco#co-gnosco, gnōvi, gnĭtum, 3 ( `I` *tempp. perff.* contr. cognosti, Ter. And. 3, 4, 7: cognostis, id. Hec. prol. 8 : cognoram, Cic. de Or. 1, 31, 143; Cat. 66, 26: cognoro, Cic. Att. 7, 20, 2; id. Fam. 2, 11, 2 *fin.* : cognorim, Cael. ap. Cic. Att. 10, 9, A, 1: cognoris, Ter. Phorm. 2, 1, 35; Lucr. 6, 534: cognorit, Ter. Eun. 5, 4, 11 : cognosses, Cic. Fl. 21, 51; Cat. 91, 3: cognossent, Nep. Lys. 4 *fin.* : cognosse, Lucr. 1, 331; Cat. 90, 3; Ov. M. 15, 4 al.; v. Neue, Formenl. 2, 532; 2, 535), v. a. nosco. `I` *To become thoroughly acquainted with* (by the senses or mentally), *to learn by inquiring*, *to examine*, *investigate*, *perceive*, *see*, *understand*, *learn;* and, in *tempp. perff.* (cf. nosco) *to know* (very freq. in all periods and species of composition); constr. with acc., with acc. and *inf.*, or a *rel.-clause as object*, and with *ex*, *ab*, the abl. alone, or *per*, with the source, etc., of the information, and with *de.* `I.A` By the senses: credit enim sensus ignem cognoscere vere, Lucr. 1, 697; 6, 194; Enn. Ann. ap. Pers. 6, 9 (v. 16 Vahl.); cf.: doctas cognoscere Athenas, Prop. 1, 6, 13; so, regiones, Caes. B. G. 3, 7 : domos atque villas, Sall. C. 12, 3 : Elysios campos, etc., Tib. 3, 5, 23 : totum amnem, Verg. A. 9, 245 : sepulcra, Suet. Calig. 3 : Aegyptum proficisci cognoscendae antiquitatis, Tac. A. 2, 59; cf. Nep. Att. 18, 1: infantem, Suet. Calig. 13 : si quid dignum cognitu, **worth seeing**, Suet. Aug. 43 rem, Lucil. ap. Non. p. 275, 22: ab iis Caesar haec dicta cognovit, qui sermoni interfuerunt, Caes. B. C 3, 18 *fin.* : si tantus amor casus cognoscere nostros.. Incipiam, Verg A. 2, 10: verum, quod institui dicere, miserias cognoscite sociorum, Cic. Verr. 2, 2, 27, § 65 : aliquid et litteris et nuntiis cognoscere, id. Fam. 1, 5, 1; 14, 5, 1; 14, 6 *init.* : iter ex perfugis, Sall. C. 57, 3; id. J. 112, 1 al: per exploratores cognovit, Caes. B. G. 1, 22; 5, 49; 2, 11; 7, 16: deditio per nuntios cognita, Sall. H. Fragm. 2, 22 Gerl.: de Marcelli salute, Cic Fam. 4, 4, 3: de Bruto, id. Att. 5, 21, 10; Sall J. 73, 1: his (quibus) rebus cognitis very freq. in the historians, Caes. B G. 1, 19, 1, 33; 2, 17; 4, 30 et saep., so in *abl. absol.* cognito, vivere Ptolemaeum, Liv. 33, 41, 5, so id. 37, 13, 5; 44, 28, 4 al.; v. Zumpt, Gram. § 647.— `I...b` Like the Engl. *to know*, the Heb. (v. Gesen. Lex. s. h. v 3), and the Gr. γιγνώσκω (v. Lidd. and Scott, under the word, III.), euphem of sexual intercourse, Ov. H. 6, 133 aliquam adulterio, Just 5, 2, 5, 22, 1, 13: cognita, Cat 61, 147; Tac. H 4, 44.— `I.B` Mentally, *to become acquainted with*, *learn*, *recognize*, *know* : nihil certum sciri, nihil plane cognosci et percipi possit, Cic. de Or 1, 51, 222, Lucr 2, 840; quod Di vitiaci fratris summum in populum Romanum studium cognoverat, Caes. B. G 1, 19; cf. Sall. C. 51, 16 quem tu, cum ephebum Temni cognosses, Cic. Fl. 21, 51 et saep.: id se a Gallicis armis atque insignibus cognovisse, *knew by their weapons and insignia* (diff. from ex and ab aliquo, to learn from any one, v ab), Caes. B G. 1, 22; Ov. P 2, 10, 1; Phaedr. 4, 21, 22.—With acc. and *inf* : nunc animam quoque ut in membris cognoscere possis esse, Lucr 3, 117; cf. Auct. Her. 4, 18, 25: cum paucitatem mililum ex castrorum exiguitate cognosceret, Caes B G. 4, 30: aetatem eorum ex dentibus, Varr R. R. 2, 8 *fin.* : sed Metello jam antea experimentis cognitum erat, genus Numidarum infidum... esse, Sall. J 46, 3 al. —With acc. and *part.* : aliter ac sperarat rempublicam se habentem, Nep. Ham. 2, 1.—With *rel.- clause* : tandem cognosti qui siem, Ter And. 3, 4, 7: id socordiāne an casu acciderit, parum cognovi, Sall. J. 79, 5 al. — `II` *To recognize that which is already known*, *acknowledge*, *identify* (rare for agnosco): vereor, ne me quoque, cum domum ab Ilio cessim revertero, Praeter canem cognoscat nemo, Varr. ap. Non. p. 276, 9: eum haec cognovit Myrrhina, Ter. Hec. 5, 3, 32 : primum ostendimus Cethego signum: cognovit, Cic. Cat. 3, 5, 10; cf.: sigilla, ova, id. Ac. 2, 26, 86; Lucr. 2, 349: pecus exceptum est, quod intra dies XXX. domini cognovissent, **to identify**, Liv. 24, 16, 5; cf.: ut suum quisque per triduum cognitum abduceret, id. 3, 10, 1; Ov. F. 2, 185: video et cognosco signum, Plaut. Ps. 4, 2, 45 : faciem suam, Ov. A. A. 3, 508 : cognito regis corpore, Just. 2, 6, 20 : mores, Ov. P. 3, 2, 105.—So esp., *to identify* a person before a tribunal: cum eum Syracusis amplius centum cives Romani cognoscerent, Cic. Verr. 2, 1, 5, § 14; 2, 5, 28, § 72.— `III` With the access. idea of individual exertion (cf. Gr. γιγνώσκω), *to seek* or *strive to know something*, *to inquire into*, *to investigate*, *examine* (so freq. only as a jurid. and milit. t. t.): accipe, cognosce signum, Plaut. Ps. 4, 2, 31. `I.A` Jurid. t. t., *to examine a case in law*, *to investigate judicially* (cf. cognitio): Verres adesse jubebat, Verres cognoscebat, Verres judicabat, Cic. Verr. 2, 2, 10, § 26; cf. Quint. 4, 2, 21; Dig. 13, 4, 4 al.—So *absol.* : si judicas, cognosce, Sen. Med. 194.—With *acc.* : causam, Quint. 4, 1, 3; cf. id. 11, 1, 77 Spald. *N. cr.* : causas, Cic. Off. 2, 23, 82; Cic. Verr. 2, 2, 48, § 118. COGNITIONES, Inscr. Orell. 3042.—With *de* : de agro Campano, Cic. Phil. 5, 19, 53 : de Caesaris actis, id. Att. 16, 16 B, 8: de hereditate, Cic. Verr. 2, 2, 7, § 19 : hac de re, id. ib. 2, 1, 10, § 27; cf. Quint. 6, 3, 85; 7, 4, 35; 8, 3, 62 al.; Suet. Aug. 55; 93; id. Tib. 33; id. Calig. 38 al.: super aliquā re, Dig. 23, 2, 13 : familiae herciscundae, i. e. ex actione familiae herciscundae, ib. 28, 5, 35; cf. ib. 27, 2, 2.— `I.A.2` Transf., of critics and the criticising public: cognoscere atque ignoscere, Quae veteres factitarunt, si faciunt novi, Ter. Eun. prol. 42; cf. id. Hec. prol. 3 and 8.—And of private persons in gen.: et cognoscendi et ignoscendi dabitur peccati locus, Ter. Heaut. 2, 1, 6.— `I.B` Milit. t. t., *to reconnoitre*, *to act the part of a scout* : qualis esset natura montis et qualis in circuitu ascensus, qui cognoscerent, misit, Caes. B. G. 1, 21 al— Also merely *to inquire into*, *examine* : numerum tuorum militum reliquiasque, Cic. Pis. 37, 91 (al. recognoscere).—Hence, * `I.A.1` cognoscens, entis, P. a., *acquainted with* : cognoscens sui, Auct. Her. 4, 18, 25. — Subst. in jurid. lang., *one who investigates judicially* Inscr Orell 3151; 3185.—* *Adv.* : cognoscenter, *with knowledge*, *distinctly* : ut cognoscenter te videam, Tert. adv. Marc. 4, 22.— `I.A.2` cognĭtus, a, um, P. a., *known*, *acknowledged*, *approved.* res penitus perspectae planeque cognitae, Cic. de Or. 1, 23, 108, cf. id. ib 1, 20, 92; id. Fam. 1, 7, 2. dierum ratio pervulgata et cognita, id. Mur 11, 25: homo virtute cognitā et spectatā fide, id. Caecin. 36, 104.—With *dat.* : mihi Galba, Otho, Vitellius nec beneficio nec injuriā cogniti, Tac. H. 1, 1, so Plin. 12, 21, 45, § 99.— *Comp.* : cognitiora, Ov Tr. 4, 6, 28. cognitius, id. M. 14, 15.— *Sup.* : cognitissima, Cat. 4, 14. 8940#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8939#cogo#cōgo, cŏēgi, cŏactum (COGVIT = cogit, Inscr Marin Fratr Arv. p. 170), 3, v. a. contr. from co-ago, `I` *to drive together to one point*, *to collect*, *compress*, *crowd*, *bring*, or *urge together*, *to assemble*, *gather together* (class. and very freq.; syn.: colligo, congrego) `I` Lit. `I.A` In gen. (constr. as a verb of motion with *in* and acc., or with adv. of direction): cogantur (oves) intro, Plaut. Bacch. 5, 2, 15; Verg. E. 3, 98; cf. pecus, id. ib. 3, 20 : oves stabulis, id. ib. 6, 85 : nubes in unum locum, Lucr. 6, 274; cf. id. 6, 464; 6, 734: oleam, **to collect**, Cato, R. R. 64, 1; 65, 2; 144, 1.—So of the collecting together of fruits, also in Varr. R. R. 1, 6, 3; Col. 11, 2, 70; 12, 3, 9: talenta ad quindecim Coëgi, **received**, **collected**, Ter. Heaut. 1, 1, 94 Ruhnk.; so Cic. Verr. 2, 2, 48, § 120; id. Att. 6, 2, 8; id. Rab. Post. 11, 30: Orgetorix ad judicium omnem suam familiam undique coëgit, Caes. B. G. 1, 4; cf.: multitudinem hominum ex agris, id. ib: concilium, id. ib. 7, 77; Verg. A. 11, 304: concilium Hypatam, Liv. 36, 26, 1 : bucina cogebat priscos ad verba Quirites, Prop. 4 (5), 1, 13. —So of the collecting of troops ( = contrahere), Caes. B. C. 1, 15 *fin.*; cf. Sall. J. 95, 1: copias in unum locum, Caes. B. G. 2, 5; 6, 10 al.: exercitum in unum, Cic. Fam. 15, 4, 2 : multitudinem in unum, Sall. J. 80, 2; cf. Caes. B. G. 1, 4: in classem, Liv. 36, 3, 5 : milites in provinciam, id. 43, 15, 7 : exercitum Dyrrhachium, Sall. H. 1, 31 Gerl.: ad militiam aliquos, id. J. 85, 3 : acies in proelia, Verg. A. 9, 463 : auxilia undique, id. ib. 8, 7.—And of the calling together of a senate: quam cito senatum illo die coëgerim, Cic. Fam. 5, 2, 3; Liv. 3, 39, 6 al.: dum senatus cogeretur, Cic. Fin. 3, 2, 7 : coguntur senatores non pignoribus, sed gratiā, id. Phil. 1, 5, 12; Liv. 1, 48, 3 al.; cf. Prop. 4 (5), 1, 13.—And of a single senator: cur in senatum hesterno die tam acerbe cogerer? Cic. Phil. 1, 5, 11 sq. : ex duabus syllabis in unam cogentes, **contracting**, **combining**, Quint. 1, 5, 23 Spald. and Zumpt: quod ex omnibus partibus cogitur, id. 5, 14, 9.— `I.B` Esp. `I.A.1` Of liquids, *to thicken*, *condense*, *curdle*, *coagulate* : mella frigore (opp. calore remittere), Verg. G. 4, 36 : lac in duritiam, Plin. 23, 7, 64, § 126; cf. Ov. M. 8, 666: fel sole, Plin. 29, 6, 37, § 116 : liquorem in nivem, id. 2, 39, 39, § 105; 2, 42, 42, § 111.—Similarly: coacta alvus, **hard fœces**, Cels. 2, 8; 2, 3 al.; so, vestis coacta, **fulled**, Plin. 8, 48, 73, § 192. — `I.A.2` Of places, *to draw together* or *contract into a narrow place* : Italia coacta in angustias, Sall. H. Fragm. ap. Serv. ad Verg. A. 3, 400: saltus in arctas coactus fauces, Liv. 22, 15, 11.— `I.A.3` Agmen, milit. t. t., *to bring up the rear* (cf. claudo, I. B. 2.), Liv. 34, 28, 7; 44, 4, 12; 35, 27, 15; 42, 64, 5; 42, 10, 8; Curt. 3, 3, 25 al.— `II` Trop. `I.A` In gen.: hac re in angustum oppido nunc meae coguntur copiae (the figure borrowed from milit. lang.), Ter. Heaut. 4, 2, 2 : me ex comparato et constituto spatio defensionis in semihorae curriculum coëgisti, **have confined**, **restricted**, Cic. Rab. Perd. 2, 6 : in eam desperationem, ut, Suet. Caes. 20 : verba in alternos pedes, i. e. **to write in elegiac verse**, Ov. Tr. 3, 7, 10.—More freq., `I.B` Esp. with acc., *inf.*, *ut*, *ad*, *in* or *absol.*, *to urge one to any action*, *to force*, *compel*, *constrain* (syn.: impello, compello, adigo). With *acc.* : coactus legibus Eam uxorem ducet, Ter. And. 4, 4, 41; cf. id. Ad. 1, 1, 44; id. Phorm. 1, 4, 36: vis cogendae militiae, Liv. 4, 26, 3 Weissenb. ad loc.— With *inf* : omnia vertere, Lucr. 5, 831; id. 5, 1167; 6, 837: mori me, Verg. E. 2, 7 : plerasque ad officium redire, Nep. Milt. 7, 1; Liv. 38, 13, 2: neque cogi pugnare poterat, id. 45, 41, 4 et saep.— With *ut* : vi coepi cogere ut rediret, Ter. Hec. 2, 2, 26; so id. And. 4, 1, 30; id. Ad. 5, 3, 65; Lucr. 1, 976; 6, 127; Caes. B. G. 1, 6; Cic. de Or. 3, 3, 9; id. Fam. 5, 6, 1; Nep. Alcib. 4, 5; Hor. Ep. 1, 9, 2.—With *subj.* without *ut*, cf. Ter. And. 4, 4, 41 supra.— With *ad* : ingratiis ad depugnandum omnes, Nep. Them. 4, 4 : ad lacrimas, Plaut. Bacch. 4, 9, 57 : ad proelia, Verg. A. 12, 581 : Samnites belloque ad bellum cogere, Liv. 10, 11, 11; 23, 1, 4; 4, 22, 4; 34, 18, 2; Tac. A. 2, 21.—( ε) With *in* : in lacrimas, Ov. Ib. 204; Quint. 3, 8, 23; Auct. B. G. 8, 38: aliquem in deditionem, Liv. 43, 1, 1; Sen. Clem. 1, 1.—( ζ) With acc. `I.A.1` With *double acc.* : cogere aliquem aliquid, or cogi aliquid, Quint. 11, 1, 22 : quod vos jus cogit, id voluntate impetret, Ter. Ad. 3, 4, 44 : quod sua quemque mala cogebant, Liv. 3, 7, 8; 6, 15, 13; 23, 10, 6: cogi aliquid pro potestate ab tribuno, **to be extorted**, id. 4, 26, 10 : quid non mortalia pectora cogis, Auri sacra fames! Verg. A. 3, 56.— `I.A.2` With acc. of the thing: ne ad id, quod natura cogeret, ipse quoque sibi acceleraret, Nep. Att. 22, 2 : quod cogere se putat posse, rogare non sustinet, Vell. 2, 81, 1 : adulterium, Ov. A. A. 2, 367.— `I.A.3` Sometimes as philos. t. t. = colligo, concludo, *to infer*, *conclude* : ex quibus id quod volumus efficitur et cogitur, Cic. Leg. 2, 13, 33; so id. Ep. ad Brut. 2, 7, 4.— `I.A.4` Cogere agmen, *to be the last* (the figure borrowed from milit. lang.; v. I. B. 3. supra): ut nec duces simus, nec agmen cogamus, Cic. Att. 15, 13, 1; cf.: sic ordinandus est dies omnis, ut tamquam cogat agmen, Sen. Ep. 12, 8.—Hence, `I.A.1` coactum, i, *P. a. subst.*, *a thick*, *fulled covering*, *a mattress* (cf. coactilis), Caes. B. C. 3, 44 *fin.* — `I.A.2` coactus, a, um, P. a., *forced*, *constrained*, *unnatural* : quod absurdum et nimis coactum foret, Gell. 1, 4, 7; cf. id. 16, 14, 3: lacrimae, Verg. A. 2, 196; Ov. M. 6, 628.— `I.A.3` coactē, adv. (prop. in a contracted manner; hence), `I.1.1.a` *Shortly*, *quickly* : coactius quid factum et festinantius, Gell. 10, 11, 8.— `I.1.1.b` *Accurately*, *strictly* : coactius interpretari verbum, Gell. 19, 2.— `I.1.1.c` *In a forced*, *constrained manner*, Tert. Bapt. 12; id. Anim. 42 al. 8941#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8940#cohabitatio#cŏhăbĭtātĭo, ōnis, f. cohabito, `I` *a dwelling together*, Aug. Ep. 137 *fin.* 8942#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8941#cohabitator#cŏhăbĭtātor, ōris, m. id., `I` *he who dwells with any one* (late Lat.), Cassiod. Var. 3, 48; Aug. Serm. 1 al. 8943#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8942#cohabito#cŏ-hăbĭto, āre, v. n., `I` *to dwell together* (late Lat.), Hier. Ep. 101; Aug. Ep. 12 al. 8944#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8943#cohaerenter#cŏhaerenter, adv., v. cohaereo `I` *fin.* 8945#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8944#cohaerentia#cŏ-haerentĭa, ae, f. cohaereo, `I` *a cohering*, *coherence*, *connection* (rare): mundi, * Cic. N. D. 2, 62, 155: regionum, Macr. S. 5, 15 : mortis et vitae, Gell. 6, 13, 11 : vocis, id. 15, 3, 6. 8946#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8945#cohaereo#cŏ-haerĕo, haesi, haesum, 2, v. n., `I` *to cling together*, *to be united*, either of that whose parts cling together, *to cohere*, or of that which cleaves to something else, *to adhere.* `I` Of a whole as composed of parts, or of the parts of a whole, *to cling together*, *be united*, *to cohere*, *press* or *crowd together.* `I.A` Lit. `I.A.1` In gen.: mundus ita apte cohaeret, ut dissolvi nullo modo queat, nisi ab eodem a quo est colligatus, Cic. Univ. 5 : omnia autem duo ad cohaerendum tertium aliquid anquirunt et quasi nodum vinculumque desiderant, id. ib. 4 : neque enim materiam ipsam cohaerere potuisse, si nullā vi contineretur, id. Ac. 1, 6, 24 : omni naturā cohaerente et continuatā, id. ib. 1, 7, 28 : nec res ulla magis primoribus ex elementis Indupedita suis arte conexa cohaeret Quam validi ferri natura, Lucr. 6, 1010 : solidā primordia... Quae minimis stipata cohaerent partibus arte, id. 1, 610; 2, 67: inter se juga velut serie cohaerentia, **continuous**, Curt. 7, 3, 21.—Of persons in a throng, etc.: alii extremo complexu suorum cohaerentes, Quint. 8, 3, 68; so of soldiers in line of battle: conferti et quasi cohaerentes tela vibrare non poterant, Curt. 3, 11, 4; and of two contending armies: duae quippe acies ita cohaerebant, ut armis arma pulsarent, id. 3, 11, 5; of ships: binas quadriremes Macedones inter se ita junxerant, ut prorae cohaererent, id. 4, 3, 14 : conexis et cohaerentibus aedificiis, * Tac. G. 16.— `I.A.2` Pregn., *to consist in* or *of*, *be composed of;* with abl. (rare): cum alia quibus cohaererent homines e mortali genere sumpserint, quae fragilia essent et caduca, animum esse ingeneratum a deo, Cic. Leg. 1, 8, 24; cf.: mundus omnibus partibus inter se congruentibus cohaeret et nititur, etc., Cic. Leg. ap. Lact. 5, 8, 10.— `I.B` Trop. `I.A.1` Of persons united by kindred, friendship, etc., *to be near*, *close*, *united* : turpes ac perniciosos, etiamsi nobis sanguine cohaereant, amputandos, Quint. 8, 3, 75 : est enim mihi perjucundum quod viri optimi mihique amicissimi adeo cohaesistis ut invicem vos obligari putetis, Plin. Ep. 7, 7, 1.— `I.A.2` Of things. `I.1.1.a` In discourse, *to belong together*, *be closely connected* : quae... si suis quaeque temporibus reddere voluero, interrumpendae sunt res Asiae, quas... sicut inter se cohaerent, ita opere ipso conjungi aptius videri potest, Curt. 5, 1, 2.— `I.1.1.b` In thought, *to be consistent*, *agree together* : em, Paululum obsoni, ipsus tristis, de inproviso nuptiae—Non cohaerent, i.e. **cannot all be here at once**, Ter. And. 2, 2, 24 : tam eras excors, ut... non modo non cohaerentia inter se diceres, sed maxime dijuncta atque contraria, Cic. Phil. 2, 8, 18 : dubitandum non est quin numquam possit utilitas cum honestate contendere. Itaque accepimus Socratem exsecrari solitum eos qui primum haec naturā cohaerentia opinione distraxissent, id. Off. 3, 3, 11 : non quaero jam, verumne sit: illud dico, ea, quae dicat, praeclare inter se cohaerere, id. Fin. 5, 27, 79 : animadvertisti, quam multa dicta sint, quamque, etiam si minus vera, tamen apta inter se et cohaerentia, id. N. D. 3, 1, 4 : male cohaerens cogitatio, Quint. 10, 6, 6 : sensus inter se juncti, atque ita cohaerentes, ne, etc., id. 7, 10, 16; 9, 4, 20; 9, 4, 63: sermo hercule familiaris et cottidianus non cohaerebit, si verba inter nos aucupamur, **have a consistent meaning**, **be intelligible**, Cic. Caecin. 18, 52 : vix diserti adulescentis cohaerebat oratio, id. Cael. 7, 15; and of harmony in the arrangement of words: conlocabuntur igitur verba, ut aut inter se aptissime cohaereant extrema cum primis eaque sint quam suavissimis vocibus, etc., id. Or. 44, 149: haec collocatio verborum... quae junctam orationem efficit, quae cohaerentem, etc., id. de Or. 3, 43, 172; Quint. 9, 4, 66.— `I.A.3` Pregn., *to hold together*, i.e. *remain*, *exist*, *maintain itself* : omnibus modis fulciendi sunt, qui ruunt nec cohaerere possunt propter magnitudinem aegritudinis, Cic. Tusc. 3, 25, 61 : virtutes sine vitā beatā cohaerere non possunt, nec sine virtute vita beata, id. ib. 5, 28, 80 : vix haec, si undique fulciamus, jam labefacta... nixa in omnium nostrum umeris cohaerebunt, id. Har. Resp. 27, 60.— `II` *To cling closely to* something else, *to adhere*, *be connected with*, *cleave to*, *be in contact with*, etc. `I.A` Lit. `I.A.1` With *dat.* : temptanti dextera flxa est Cuspide Marmaridae Corythi, lignoque cohaesit, Ov. M. 5, 125; 11, 76: nec equo mea membra cohaerent, id. Am. 1, 4, 9 : scopuloque affixa cohaesit, id. M. 4, 553 : fructus quamdiu solo cohaerent, Dig. 47, 2, 63 : superficies... quae natura solo cohaeret, ib. 44, 7, 44, § 1 *fin.* : quippe turris... muris hostium propemodum cohaerebat, Curt. 4, 4, 11 : experimentum marmorati est in subigendo donec rutro non cohaereat, Plin. 36, 23, 55, § 177 : qui cohaerent Mesopotamiae Rhoali vocantur, **adjoin**, id. 5, 24, 21, § 87.— `I.A.2` With *cum* and abl. : quidquid enim sequitur quamque rem, id cohaeret cum re necessario, Cic. Top. 12, 53.— `I.A.3` With *in* and abl. : cohaerentis videmus in conchis (margaritas), etc., Plin. 9, 35, 54, § 109.— `I.A.4` *Absol.* : jamque ea (navis) quae non cohaerebat, i.e. **which did not collide**, Curt. 4, 4, 7.— `I.B` Trop., *to be closely connected with*, *in agreement* or *harmony with* something else, *to be consistent with* : quod illa, quae prima dicuntur, si vehementer velis congruere et cohaerere cum causā, ex eis ducas oportet, quae post dicenda sunt, Cic. Inv. 1, 14, 19 : si continget, etiam (id quod fingemus) verae alicui rei cohaereat, Quint. 4, 2, 89 : ut non tamquam citharoedi prooemium adfictum aliquid, sed cohaerens cum omni corpore membrum videatur, Cic. de Or. 2, 80, 325 : creditis tot gentes... non sacris, non moribus, non commercio linguae nobiscum cohaerentes, eodem proelio domitas esse, etc., Curt. 6, 3, 8 : potentia male cohaerens inter Pompeium et Caesarem, Vell. 2, 47, 2.— `I.A.2` *To be vitally connected with*, *to depend upon* a thing; with abl. : sed ita legibus Sullae cohaerere statum civitatis adfirmat, ut iis solutis stare ipsa non possit, Quint. 11, 1, 85.—Hence, `I.A.1` cŏhae-rens, entis, P. a. (cohering, i.e.), *being in accord*, *corresponding* : aptius et cohaerentius, Gell. 1, 1, 6.—* `I.A.2` cŏhaerenter, adv., *continuously*, *uninterruptedly* : dimicatum est, Flor. 2, 17, 5.— `I.A.3` cŏhaesus, a, um. P. a., *pressed together* : quercus stricta denuo et cohaesa, Gell. 15, 16, 4. 8947#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8946#cohaeres#cŏhaeres, ēdis, v. coheres. 8948#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8947#cohaeresco#cŏ-haeresco ( -hēresco), si, 3, `I` *v. inch. n.* [cohaereo], *to hang together*, *cohere* (very rare): atomi cohaerescunt inter se, Cic. N. D. 1, 20, 54; id. Fin. 1, 6, 17: pituita in gulā cohaerescens, Plin. 24, 15, 80, § 130; 20, 16, 64, § 172. 8949#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8948#cohaesus#cŏhaesus, a, um, Part. and P. a., from cohaereo. 8950#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8949#coheres#cŏ-hēres ( -haeres), ēdis, comm., `I` *a coheir*, *fellow-heir*, Cic. Verr. 2, 1, 48, § 127; id. Fam. 13, 46 *init.*; 7, 2, 1; Quint. 5, 14, 16.— *Gen. plur.* coheredum, Hor. S. 2, 5, 107: esse coheres alicui, id. ib. 2, 5, 54; Petr. 76, 2.— In the *fem.*, Dig. 34, 9, 16. 8951#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8950#cohibeo#cŏ-hĭbĕo, ui ( `I` *perf. subj.* cohibessit, Lucr. 3, 444 Lachm.), ĭtum, 2, v. a. habeo. `I` *To hold together*, *to hold*, *contain*, *confine*, *embrace*, *comprise* (class.; syn. contineo): omnes naturas ipsa (universa natura) cohibet et continet, Cic. N. D. 2, 13, 35; Lucr. 3, 441 sq.; 1, 517; 1, 536: (nubes) ut fumus constare nequirent, Nec cohibere nives gelidas et grandinis imbres, id. 6, 107 : aliquid in se, id. 2, 1031; cf. Cic. Fat. 9, 19: at Scyllam caecis cohibet spelunca latebris, Verg. A. 3, 424 : semen occaecatum, Cic. de Sen. 15, 51 : nodo crinem, Hor. C. 3, 14, 22 : namque marem cohibent callosa (ova) vitellum, id. S. 2, 4, 14 : auro lacertos, **to encircle**, Ov. H. 9, 59 : bracchium togā, Cic. Cael. 5, 11 : deos parietibus, Tac. G. 9.— `I.B` Trop. (very rare): sed interest inter causas fortuito antegressas, et inter causas cohibentis in se efficientiam naturalem, Cic. Fat. 9, 19.— `II` With the access. idea of hindering free motion, *to hold*, *keep*, *keep back*, *hinder*, *stay*, *restrain*, *stop*, etc. (in a lit. sense in prose rare, but trop. very freq.). `I.A` Prop.: cohibete intra limen etiam vos parumper, Plaut. Mil. 3, 1, 1 : nec muris cohibet patriis media Ardea Turnum, Verg. A. 9, 738 : carcere ventos, Ov. M. 14, 224 : ventos in antris, id. ib. 15, 346 : cervos arcu, *to stop*, poet. for *to kill*, Hor. C. 4, 6, 34: nec Stygiā cohibebor undā, id. ib. 2, 20, 8 : tempestatibus in portibus cohiberi, Auct. B. Afr. 98: cohiberi in vinculis, Curt. 6, 2, 11 : Pirithoum cohibent catenae, Hor. C. 3, 4, 80 : claustra cohibentia Janum, id. Ep. 2, 1, 255 : ab aliquā re, Liv. 22, 3, 9; Tac. A. 1, 56: sanguis spongiā in aceto tinctā cohibendus est, Cels. 8, 4; cf. Plin. 27, 11, 69, § 93: alvum, id. 29, 3, 11, § 49 : milites intra castra, Curt. 10, 3, 6 : aquilones jugis montium, id. 8, 9, 12.— `I.B` Trop. `I.B.1` Cohibere aliquid or cohibere se, *to stop something* (or *one* ' *s self*), *to hold in check*, *to restrain*, *limit*, *confine*, *keep back*, *repress*, *tame*, *subdue* (syn.: contineo, refreno, arceo, coerceo): motus animi perturbatos, Cic. Off. 2, 5, 18 : furentis impetus crudelissimosque conatus, id. Phil. 3, 2, 5; cf.: furorem alicujus, id. ib. 5, 13, 37 : temeritatem, id. Ac. 1, 12, 45 : gaudia clausa in sinu tacito, Prop. 2 (3), 25, 30. iras, Verg. A. 12, 314 : pravas aliorum spes, Tac. A. 3, 56 : ac premeret sensus suos, id. ib. 3, 11 : bellum, Liv. 9, 29, 5 : malum, Tac. A. 6, 16 : sumptus, Arn. 2, p. 91 : violentias effrenati doloris, Gell. 12, 5, 3 : altitudinem aedificiorum, Tac. A. 15, 43 : (provinciae) quae procuratoribus cohibentur, i. e. **are ruled**, id. H. 1, 11 : non tu te cohibes? *be moderate in grief*, * Ter. Heaut. 5, 1, 46; so Sulp. ap. Cic. Fam. 4, 5, 4; Gell. 4, 9, 3.— With *quominus* : vix cohibuere amici, quominus eodem mari oppeteret, Tac. A. 2, 24.— *Pass.* : ne flumine quidem interjecto, cohiberi quominus, etc., Tac. A. 2, 10.— With *inf.*, Calp. Ecl. 4, 20 (but in Cic. Tusc. 3, 25, 60; id. Caecin. 23, 66; Auct. B. G. 8, 23, prohibere is the true reading).— `I.B.2` Aliquid ab aliquā re or aliquo, *to keep something from something* (or *somebody*), *to ward off* : manus ab alieno, Plaut. Trin. 4, 3, 12 : manus, oculos, animum ab auro gazāque regiā, Cic. Imp. Pomp. 23, 66 : effrenatas suas libidines a liberis et a conjugibus vestris, id. Mil. 28, 76 : adsensionem a rebus incertis, id. N. D. 1, 1, 1.—Hence, cŏhĭbĭtus, a, um, P. a., *confined*, *limited*, *moderate* : dicendi genus, Gell. 7, 14, 7.— *Comp.* : habitudo cohibitior, Aus. Grat. Act. 27, 2. 8952#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8951#cohibilis#cŏhĭbĭlis, e, adj. cohibeo, `I` *abridged*, *short*, συνεχής (only trop. and very rare): oratio Herodoti, Gell. 16, 19, 1 dub.— *Adv.* : cŏhĭbĭlĭter; *comp.* : cohibilius conscribere aliquid, App. Mag. 36, p. 297, 35 Elm.: cogere fabulam, App. Flor. *fin.* 8953#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8952#cohibiliter#cŏhĭbĭlĭter, adv., v. cohibilis. 8954#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8953#cohibitio#cŏhĭbĭtĭo, ōnis, f. cohibeo, II., `I` *a restraining*, *governing* (post - class.): irae, Lact. de Ira Dei, 18, 3: sui, id. ib. 18, 12 (but in Cic. Verr. 2, 3, 14, § 37, the better read. is prohibitio). 8955#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8954#cohibitus#cŏhĭbĭtus, Part. and P. a., from cohibeo. 8956#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8955#cohonesto#cŏ-hŏnesto, āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to honor in common* or *abundantly*, *do honor to*, *to honor*, *grace* (rare, but in good prose): exsequias, Cic. Quint. 15, 50 : funus laudatione pro rostris ceterisque solennibus, Tac. A. 3, 76 : statuas, Cic. Verr. 2, 2, 69, § 168 : aliquam, id. Fam. 13, 11, 3 : MEMORIAM PVELLAE, Inscr. Orell. 5037 : victoriam, Liv. 38, 47, 3 : aliquid virtute, id. 25, 16, 17 : patrem deorum, Arn. 5, 172 : res turpes, **to call by honorable names**, id. 5, 187.— `II` Meton., *to palliate* : defluvia capitis, *to prevent* or *cure the falling off of the hair* (by which the head is disfigured), Plin. 22, 13, 15, § 34. 8957#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8956#cohorresco#cŏ-horresco, horrui, 3, `I` *v. inch. n.*, *to shudder*, *shake*, or *shiver with fear* or *cold* : nisi cohorrescit corpus meum, Aug. ap. Suet. Tib. 21.—In *perf.* : quem ubi agnovi, equidem cohorrui, Cic. Rep. 6, 10, 10; id. Att. 5, 21, 12; 7, 1, 1: ex quo (sudore) cum cohorruisset, id. de Or. 3, 2, 6. 8958#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8957#cohors#cŏhors (or cors; cf. Non. p. 83, 14 sq.; later aspirated orthog. of MSS. chors; cf. the letter C, and Schne id. ad Varr. R. R. 1, 13, 3), rtis, f. Sanscr. root har, rapio; cf. Gr. χορός. `I` *A place enclosed around*, *a court*, *enclosure*, *yard*, *pen*, etc., esp. for cattle, poultry, etc. Cohors, Varr. R. R. 1, 13, 2 sq.; 2, 2, 9; Cato ap. Fest. p. 146, 29 Müll.; Col. 8, 3, 8; 7, 3, 8; Ov. F. 4, 704.— Cors, Varr. ap. Non. l. l.; Glaucia ap. Cic. de Or. 2, 65 *fin.*; Col. 2, 14, 18; Vitr. 6, 9; Mart. 3, 58, 12; 13, 45, 2; Pall. 1, 22.— `II` Meton. (cf. chorus). `I.A` Lit., *the multitude enclosed*, *fenced in;* hence, in milit. lang., *a company of soldiers*, *a division of an army*, *a cohort*, the tenth part of a legion, comprising three manipuli or six centuriae (always written cohors), Varr. L. L. 5, § 88; Cincius ap. Gell. 16, 4, 6; Veg. Mil. 2, 6; so Caes. B. G. 3, 1; id. B. C. 1, 73; Sall. J. 90, 2; 105, 2; Verg. G. 2, 279; id. A. 11, 500 al.: praetoria, *the prœtorian* or *bodyguard of the general*, Caes. B. G. 1, 40; Sall. C. 61, 3 al.—Hence, trop.: habere scortorum cohortem praetoriam, Cic. Cat. 2, 11, 24.— `I.A.2` Opp. legiones, *auxiliary troops*, *allies*, Sall. J. 46, 7; Vell. 2, 112, 5; Tac. H. 4, 19; Flor. 3, 21, 18.— `I.A.3` *A troop of cavalry* : centurio cohortis sextae equestris, Plin. Ep. 10, 106 (107) sq.— `I.A.4` Per synecdochen, *an army* in gen.: cohors Inachiae servatrix, Stat. Th. 5, 672.— `I.B` Specif., *the train* or *retinue of the prœtor in a province* : praetoria, Cic. Verr. 2, 1, 14, § 36; cf. id. ib. 2, 2, 27, § 66; Cat. 10, 10; Tib. 1, 3, 2; Hor. Ep. 1, 3, 6; 1, 8, 14.— `I.C` In gen., *a crowd*, *multitude*, *company*, *throng*, *attendants* (mostly poet. or in post-Aug. prose): vaga, Cat. 63, 25 : gigantum, Hor. C. 2, 19, 22 : fratrum stipata, Verg. A. 10, 328; cf. Ov. M. 11, 89; Hor. Epod. 16, 60; Tac. A. 6, 9: amicarum, **of courtiers**, Suet. Calig. 19; id. Ner. 5; id. Galb. 7 al.: canum, Plin. 8, 40, 61, § 143 : oratorum, Gell. 19, 8, 15 : sectatorum, id. 13, 5, 1.—Of things: febrium, Hor. C. 1, 3, 31. 8959#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8958#cohortalinus#cŏhortālīnus ( cort-, Paul. Nol. Ep. 22, 2), a, um, adj. cohortalis (late Lat.), `I` *pertaining to an imperial body-guard* : militia, Cod. Th. 16, 5, 48; cf. ib. 6, 35, 14. 8960#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8959#cohortalis#cŏhortālis ( cort-), e, adj. cohors. `I` *Pertaining to a cattle* or *poultry-yard* (freq. in Col.; elsewhere very rare): aves, Col. 1, prooem. § 27; 6, 27, 4; 8, 1, 3: gallina, id. 8, 2, 1 : pullus, Cels. 2, 18 : officina, Col. 8, 3, 8 : ratio, id. 8, 2, 6.— `II` *Pertaining to an imperial body - guard* (late Lat.): officium, Cod. Th. 12, 58, 13: condicio, ib. 16, 62, 3 al. 8961#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8960#cohortatio#cŏhortātĭo, ōnis, f. cohortor, `I` *an exhorting*, *inciting; exhortation*, *encouragement* (rare, but in good prose): militum, Nep. Hann. 11, 1 : legionis, Caes. B. G. 2, 25 : Caesaris, Auct. B. Alex. 22: ducis, Tac. A. 14, 30 : judicum, Cic. Clu. 50, 138 : incredibiliter me commovet tua cohortatio, id. Att. 16, 13, C, 2; so id. Fam. 1, 7, 9; id. de Or. 1, 47, 204: his cohortationibus, id. ib. 1, 61, 262. 8962#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8961#cohortatiuncula#cŏhortātĭuncŭla, ae, f. dim. cohortatio, `I` *a short exhortation*, Ambros. Ep. 4, 33. 8963#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8962#cohorticula#cŏhortĭcŭla, ae, f. cohors, `I` *a small cohort*, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 6, 4. 8964#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8963#cohorto#cŏhorto, āre, 1, v. a. (rare collat. form of cohortor), `I` *to exhort*, *encourage* : et dicerent castra capta esse, atque hos cohortarent uti maturarent, Quadrig. ap. Non. p. 472, 19: exercitus pransus, paratus, cohortatus, Cat. ap. Gell. 15, 13, 5; v. cohortor. 8965#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8964#cohortor#cŏ-hortor, ātus, 1, v. dep., `I` *to animate* or *encourage* by forcible language, *to incite*, *exhort*, *admonish.* `I` Esp., of the general before a battle, or in other milit. proceedings: cohortatus suos proelium commisit, Caes. B. G. 1, 25 : acies instruenda, milites cohortandi, signum dandum, id. ib. 2, 20 : exercitum ad pugnam, id. B. C. 3, 90 : militem ad proelium, Quint. 12, 1, 28.— With *inf.*, Auct. B. Alex. 21; cf. Tac. A. 12, 49.— With *ut* or *ne* : Scipionis milites cohortatur, ut, etc., Caes. B. C. 3, 82; Tac. Agr. 36: ipse adit reliquos, cohortatur, ne labori succumbant, Caes. B. G. 7, 86; cf. II.— `II` In gen., and without the sphere of military operations (in good prose). `I..1` *Absol.* : hac (eloquentiā) et cohortamur, hac persuademus, Cic. N. D. 2, 59, 148; Quint. 11, 3, 124: vereor ne majorem vim ad deterrendum habuerit quam ad cohortandum, Cic. de Or. 1, 61, 258.— `I..2` *Aliquem* : Caesar Remos cohortatus liberaliterque oratione prosecutus, Caes. B. G. 2, 5 *init.*; cf.: non sibi cohortandum Sulpicium, sed magis conlaudandum videri, Cic. de Or. 1, 8, 20.— `I..3` *Aliquem ad aliquid* : aliquem ad virtutem, Cic. de Or. 2, 9, 35 : in hominibus ad virtutis studium cohortandis, id. Ac. 1, 4, 16: ad studium summae laudis, id. Fam. 2, 4, 2 : ad pacem. id. Att. 15, 1, A, 3: ad concordiam, Suet. Claud. 46 : ad libertatem recuperandam, Cic. Phil. 4, 5, 11. — `I..4` With final clause; with *ut* : fratrem cohortatus, ut, etc., Suet. Oth. 10.—With *ne* : cohortantibus invicem, ne, etc., Suet. Galb. 10. 8966#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8965#cohospes#cŏ-hospĕs, ĭtis, m., `I` *a fellow-guest* (late Lat.), Paul. Nol. Carm. 21, 385; 24, 438. 8967#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8966#cohospitans#cŏhospĭtans, antis, = cohospes, Paul. Nol. Ep. 32, 6. 8968#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8967#cohum1#cohum, i, n., `I` *the strap by which the plough-beam was fastened to the yoke;* so called, acc. to Paul. ex Fest. p. 39, 4, a cohibendo; cf. Varr. L. L. 5, § 135 Müll. 8969#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8968#cohum2#cŏhum poëtae caelum dixerunt a chao, ex quo putabant caelum esse formatum, Paul. ex Fest. p. 39, 5; cf. Varr. L. L. 5, § 19; Diom. p. 361 P.: `I` vix solidum complere cohum terroribus caeli, Enn. Ann. v. 550 Vahl. 8970#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8969#cohumido#cŏ-hūmĭdo, āre, v. a., `I` *to moisten all over*, *to wet* : genas lacrimis, App. M. 8, p. 205, 14. 8971#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8970#coillum#coillum ( dissyl.), i, n., = κοῖλον, `I` *the inmost part of the house*, *where the Lares were worshipped*, Tert. Spect. 5. 8972#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8971#coimbibo#cŏ-imbĭbo, ĕre, v. a., `I` *to imbibe along with*, or *at the same time*, Arn. 5, 178. 8973#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8972#Coinquenda#Cŏinquenda, ae, f., `I` *a goddess who presided over the felling of trees*, Inscr. Orell. 961. 8974#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8973#coinquinatio#cŏinquĭnātĭo, ōnis, f. coinquino, `I` *a polluting*, Vulg. Esd. 1, 6, 21; Sulp. Sev. Ep. 2, 9; 2, 19. 8975#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8974#coinquino#cŏ-inquĭno (or contr. cōnquĭno, cf. Lachm. ad Lucr. 2, p. 135), āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to defile all over*, *to pollute wholly*, *to contaminate.* `I` Prop. (rare; not in Cic.): stercore conquinatae, Col. 8, 5, 19; 8, 7, 2. — `II` Trop. * `I.A` Of infectious disease, *to infect*, *taint* : totam progeniem, Col. 7, 5, 6.—More freq., `I.B` Of vices: matres coinquinari regias, Att. ap. Cic. N. D. 3, 27, 68: se crimine stupri, Val. Max. 6, 1, 6 : se maximo scelere, id. 9, 7 : cor vitiis, Prud. Cath. 6, 53 : famam alicujus, Arn. 4, 151.— Hence, cŏinquĭnātus, a, um, P. a., *polluted*, *contaminated* : quid esse his potest coinquinatius? Arn. 7, p. 222. 8976#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8975#coinquo#cŏ-inquo ( cŏninquo), ĕre, 3, or cŏ-inquio, īre, 4, v. a., `I` *to cut off*, *cut down* (belonging to econ. lang.), Trebat. ap. Serv. ad Verg. A. 11, 316; Inscr. Orell. 2270 (I. p. 390 sq.); cf.: coinquere = deputare, Paul. ex Fest. p. 64, 3, and 65, 19 Müll. 8977#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8976#coiro#coiro, āre, v. curo. 8978#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8977#coitio#cŏĭtĭo, ōnis, f. coëo. * `I` *A coming* or *meeting together*, *a meeting* : prima coitio est acerrima, Ter. Phorm. 2, 2, 32.— `II` Esp. `I.A` *A uniting*, *banding together.* `I.A.1` In gen. (rare): societatis, Dig. 17, 2, 70.— `I.A.2` In partic., in a bad sense, *a conspiracy*, *plot*, *coalition* (several times in Cic. and Liv.; elsewh. rare): suspitio coitionis, Cic. Planc. 22, 53; id. Clu. 54, 148: non factionibus modo nec per coitiones usitatas nobilibus, etc., Liv. 7, 32, 12; cf. id. 2, 35, 4; 3, 35, 9: candidatorum consularium, Cic. Q. Fr. 3, 1, 5, § 16 : Memmii, id. ib. 2, 14 (15), 4: tribunorum, Liv. 3, 65, 8 : facere, Cic. Planc. 22, 53; Liv. 9, 26, 9: dirimere, Cic. Att. 4, 18, 3.— `I.B` *Sexual intercourse*, *coition* (post-class. for coitus), Macr. S. 7, 16; Cod. Th. 15, 8, 2; Sol. 49 *fin.*; Lact. 1, 8, 6. 8979#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8978#coitus1#cŏĭtus, a, um, Part., from coëo. 8980#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8979#coitus2#cŏĭtus, and another orthography coetus (only distinguished in signif. by use; `I` v. infra), ūs ( dat. coetu, Cat. 64, 385; 66, 37), m. coëo. `I` In gen. `I.A` Abstr., *a coming* or *meeting together*, *an assembling* : eos auspicio meo atque ductu primo coetu vicimus, Plaut. Am. 2, 2, 25.— Hence, `I.B` Concr., *an assemblage*, *crowd*, *company;* in this signif. coetus alone is used: quae (opiniones) in senatu, quae in omni coetu concilioque profitendae sint, Cic. Fin. 2, 24, 77; 2, 4, 11; id. Rep. 6, 13, 13: ad divinum animorum concilium coetumque proficisci, id. Sen. 23, 84; id. de Or. 1, 8, 30; Cic. Verr. 2, 5, 72, § 186; Liv. 3, 38, 11; 27, 35, 3; Quint. 2, 15, 18; 2, 9, 2; 8, 4, 8; Cat. 46, 8; 64, 407; Verg. A. 5, 43; Ov. M. 3, 403; 11, 766; 15, 66: in domum Pisonis, Tac. A. 4, 41; id. H. 4, 45.— `II` Esp. `I.A` *A uniting*, *joining together*, *combination;* so in both forms. Coetus, Lucr. 1, 1016; 1, 1047; 2, 919; 2, 1003; 5, 429: ceterum amnium coctus maritimis similes fluctus movet, Curt. 9, 4, 9 : stellarum coetus et discessiones, Gell. 14, 1, 14.— Coitus: ut recens coitus venae resolvatur, Cels. 2, 10 *fin.* : umoris, id. 5, 18, 31 : sordium in auribus, id. 6, 7, 7 : syllabarum, Quint. 9, 4, 59 : vocum, Gell. 1, 25, 16 : osculi, Poët. ap. Gell. 19, 11, 4: luna morata in coitu solis biduo (i. e. at new moon), Plin. 2, 9, 6, § 44. — `I.B` *Sexual intercourse*, *coition* (not in Cic.); in this signif. only coitus is used.— Of men, Ov. M. 7, 709; Suet. Calig. 25; cf. Quint. 8, 6, 24; Gai Inst. 1, 64; 1, 87.—Of animals, Col. 6, 24, 3; 6, 23, 3 (Cod. Polit. coetus); Cels. 2, 1 *fin.* al.— `I.A.2` Transf., of plants: palmarum, Plin. 13, 4, 7, § 35.— Also of *ingrafting*, Plin. 17, 14, 24, § 103. 8981#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8980#coix#cŏix, ĭcis, f., = κόϊξ, `I` *a kind of Ethiopian palm*, Plin. 13, 4, 9, § 47 (Jan. coecas). 8982#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8981#cojugalis#cŏjŭgālis, cŏjux, v. conj-. 8983#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8982#colaphizo#cŏlăphīzo, āre, v. a., = κολαφίζω, `I` *to box one* ' *s ears*, Tert. adv. Marc. 5, 12. 8984#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8983#colaphus#cŏlăphus, i, m., = κόλαφος, `I` *a blow with the fist*, *a cuff*, *a box on the ear* : icere, Plaut. Pers. 5, 2, 65 Ritschl: ducere, Quint. 6, 3, 83.—In plur. : in cerebro colaphos abstrudere, Plaut. Rud. 4, 3, 68; cf.: infringere alicui, Ter. Ad. 2, 1, 45; Plin. 8, 36, 54, § 130: incutere alicui, Juv. 9, 5 : perpeti, Plaut. Capt. 1, 1, 20; Ter. Ad. 2, 2, 37. 8985#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8984#colatura#cōlātūra, ae, f. 2. colo, `I` *filtration;* concr., *that which has been strained*, Cael. Aur. Tard. 5, 3, 55. 8986#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8985#colatus#cōlātus, a, um, Part. and P. a., from 2. colo. 8987#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8986#Colax#Cŏlax, ăcis, m., = Κόλαξ (the Flatterer), `I` *title of comedies of Menander*, *Nœvius*, *and Plautus;* cf. Ter. Eun. prol. 25 and 30. 8988#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8987#Colchi#Colchi, ōrum, v. Colchis, II. B. `I` *fin.* 8989#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8988#Colchis#Colchĭs, ĭdis (ĭdŏs, Val. Fl. 2, 423; 5, 202), f., = Κολχίς, `I` *a province in Asia*, *east of the Black Sea*, *celebrated on account of the golden fleece and Medea;* now *Mingrelia; acc.* Colchida, Mel. 2, 3, 6; Plin. 2, 103, 106, § 226; Val. Fl. 5, 505 al.— `II` Hence, `I.A` Colchis, ĭdis, f. adj., *Colchian* : gens, Val. Fl. 3, 418; and *subst.*, *a Colchian woman*, κατ' ἐξοχήν = *Medea*, Hor. Epod. 16, 58; Prop. 2 (3), 34, 8; Ov. M. 7, 301; 7, 348; acc. Gr. Colchida, Prop. 2 (3), 21, 11; voc. Colchĭ, Ov. R. Am. 262; abl. Colchide, id. M. 7, 331; Juv. 6, 643.— `I.B` Colchus, a, um, *Colchian* : litora, Ov. M. 13, 24 : domus, id. F. 3, 876 : venena, i. e. **of Medea**, id. M. 7, 394 : rhombus, i. e. **magical**, **enchanting**, Mart. 12, 57, 17.— *Subst.* : Col-chus, i, m., *a Colchian*, Hor. A. P. 118; and in plur. : Colchi, ōrum, *the Colchians*, Plin. 6, 4, 4, § 12; Cic. N. D. 3, 21, 54; id. Att. 9, 9, 2; meton. for Colchis, Mel. 1, 19, 2; Hor. C. 4, 4, 63.— `I.C` Colchĭcus, a, um, *Colchian* : venena, **of Medea**, Hor. Epod. 17, 35; cf. the preced.— *Subst.* : col-chĭcum, i, n., *a plant with a poisonous root* : Colcbicum auctumnale, Linn.; Plin. 28, 9, 33, § 129. 8990#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8989#coleatus#cōlĕātus, a, um, adj. colis = caulis, II. D., `I` *pertaining to the* membrum virile: cuspis, Pompon. ap. Non. p. 470, 31 (Com. Rel. v. 69 Rib.): eculeus, id. ib. 4, 17 (Com. Rel. v. 40 ib.). 8991#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8990#colepium#cōlēpĭum, ĭi, n., = κωλήπιον, `I` *a knuckle of beef* or *pork*, Petr. 70; Veg. 5, 17, 5. 8992#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8991#coles#cōles, v. caulis. 8993#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8992#coleus#cōlĕus, i, v. culeus. 8994#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8993#colias#cŏlĭas, ae, m., = κολίας, `I` *a kind of tunny-fish*, Plin. 32, 11, 53, § 146. 8995#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8994#colice#cōlĭcē, ēs, f., = κωλική, `I` *a remedy for the colic*, Cels. 5, 25, 12; Scrib. Comp. 120 sq. 8996#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8995#coliculus#cōlĭcŭlus, i, m., v. cauliculus. 8997#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8996#colicus#cōlĭcus, a, um, adj., = κωλικός, `I` *pertaining to the colic; suffering from* or *sick with the colic*, Veg. Art. Vet. 4, 28 dub. 8998#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8997#colina#cŏlīna, v. culina. 8999#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8998#coliphium#cōlīphĭum (in MSS. also coll-), ii, n., `I` *a kind of nourishing food for athletœ*, Plaut. Pers. 1, 3, 12; Mart. 7, 67; Juv. 2, 53; cf. colepium. 9000#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n8999#colis#cōlis, is, m., v. caulis. 9001#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9000#collabasco#col-lăbasco ( conl-), ĕre, `I` *v.. n.*, *to totter* or *be about to fall at the same time*, *to waver with*, etc.; trop.: si res lassa labat, itidem amici collabascunt, Plaut. Stich. 4, 1, 17. 9002#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9001#collabefacto#col-lăbĕfacto ( conl-), āre, v. a., `I` *to make to reel*, *shake*, or *totter* (perh. only in the two foll. exs.): motu collabefactat onus, Ov. F. 1, 566.— Poet. of liquefying metals: rigorem auri, **to overpower**, **subdue**, Lucr. 1, 493; cf. collabefio. 9003#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9002#collabefio#col-lăbĕfīo ( conl-), factus, fiĕri, `I` *v. pass.*, *to be made to reel* or *totter*, *to be brought to ruin* (perh. only in the foll. examples): haec (mens animaeque potestas) ipso cum corpore collabefiunt, **sink together**, Lucr. 3, 585 (601): ut altera (navis) praefracto rostro tota collabefieret, **was dashed in pieces**, Caes. B. C. 2, 6.— Poet. of the melting of metals, Lucr. 4, 697 (cf. collabefacto; and labefacta, Verg. A. 8, 390).— `II` Trop., *to overthrow*, *supplant* : a Themistocle collabefactus, Nep. Arist. 1, 2. 9004#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9003#collabello#col-lăbello ( conl-), āre, 1, v. a., `I` *to form by bringing the lips together* : osculum, Laber. ap. Non. p. 90, 22. 9005#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9004#collabor#col-lābor ( conl-), lapsus (or labsus), 3, v. dep., `I` *to fall together*, *to fall in ruins;* esp. of buildings, *to fall in*, *fall from age* (in the ante-Aug. period very rare; not in Cic., Hor., or Quint.). `I` Prop., Liv. 35, 9, 3: moenia subito collapsa ruinā sunt, id. 29, 18, 17; Suet. Aug. 30; id. Claud. 25; id. Calig. 21: fastigium domūs collabitur, id. Caes. 81 : qui collapsā jacuere ruinā, Sil. 7, 727 : succisis asseribus collapsus pons, Liv. 44, 5, 6. postquam conlapsi cineres, Verg. A. 6, 226: eodem anno duodecim celebres Asiae urbes collapsae nocturno motu terrae, Tac. A. 2, 47 : AEDES VETVSTATE COLLAPSA, Inscr. Orell. 26.—Of persons, *to fall* or *sink down in a swoon* or *in death* : suscipiunt famulae collapsaque membra Marmoreo referunt thalamo, Verg. A. 4, 391; 8, 584; Ov. M. 7, 826; 5, 96; 6, 295; Tac. A. 2, 31; Suet. Ner. 42; Curt. 4, 10, 19; 7, 6, 22; 8, 2, 39; Petr. 94; Val. Fl. 7, 152; Stat. Achill. 1, 195; cf.: ferro collapsa, Verg. A. 4, 664.— `I.B` Transf. : ossa morbo collapsa, Verg. G. 3, 485 : collapsa tempora, oculi concavi, *temples fallen in* or *sunken*, Cels. 2, 6: iter urinae senectute collapsum, id. 7, 26.— `II` Trop. (very rare): in corruptelam suam, Plaut. Truc. 3, 2, 3 : ira in se ipsa collapsa, Val. Max. 6, 2, 10 : in fata, Cod. Just. 5, 14, 9. 9006#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9005#collaboro#col-lăbōro ( conl-), āre, v. n., `I` *to labor with* or *together*, Tert. Poen. 10. 9007#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9006#Collabus#Collăbus, i, m. con and λαβ., λαμβάνω, `I` *a comic name*, Plaut. Trin. 4, 3, 14. 9008#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9007#collaceratus#col-lăcĕrātus ( conl-), a, um, Part. [lacero], `I` *torn to pieces*, *lacerated* : corpus, Tac. H. 3, 74 *fin.* 9009#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9008#collacrimatio#col-lā^crĭmātĭo ( conl-), ōnis, f. col-lacrimo, `I` *a weeping together* or *very much*, *a lamenting*, Cic. de Or. 2, 45, 190. 9010#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9009#collacrimo#col-lā^crĭmo ( conl- and -lacrŭmo), āvi, 1, v. n. and `I` *a.*, *to weep together* or *very much*, *to bewail*, *deplore* (rare). `I...a` *Neutr.* : simul omnes collacrumarunt, Plaut. ap. Gell. 1, 24, 3; Ter. And. 1, 1, 82: conplexus me senex collacrimavit, Cic. Rep. 6, 9, 9 : collacrimantes suum patriaeque casum, Liv. 26, 14, 4.— `I...b` *Act.* : histrio casum suum toties collacrimavit, Cic. Sest. 58, 123. 9011#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9010#collactaneus#col-lactānĕus ( conl-), a lacteo, `I` *a brother* or *sister nourished at the same breast*, *a foster-brother* or *sister* (post-class.); *masc.*, Gai Inst. 1, 39; Dig. 40, 2, 13; Inscr. Orell. 2281 al.; *fem.*, Dig. 34, 4, 30, § 1 al. 9012#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9011#collacteus#col-lactĕus ( conl-), a, `I` *a foster-brother*, *foster-sister; masc.*, Hyg. Fab. 224; Inscr. Orell. 678; *fem.*, Juv. 6, 307; Mart. Cap. 1, § 6; 2, § 111. 9013#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9012#collacticius#collactīcĭus, ii, m., = collactaneus, Inscr. Afr. Renier, 509. 9014#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9013#collaetor#col-laetor ( conl-), āri, v. dep., `I` *to rejoice together*, Tert. ldol. 14. 9015#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9014#collaevo#collaevo ( conl-), āre, v. collevo. 9016#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9015#collapsio#collapsĭo ( conl-), ōnis, f. collabor, `I` *a falling together*, *precipitation* : fulminum, Jul. Firm. Err. Prof. Relig. 21. 9017#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9016#collapsus#collapsus ( conl-), a, um, Part., from collabor. 9018#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9017#collare#collāre ( `I` *nom. sing.* first in Apic. 7, 5 sq.), is ( collārium, ii, acc. to Prisc. p. 590 P.), n. collum, *a band* or *chain for the neck*, *a collar; abl.* collari, Lucil. ap. Non. p. 36, 26; Plaut. Capt. 2, 2, 107; *nom. plur.* collaria, Varr. R. R. 2, 9, 15 *fin.* 9019#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9018#collaris#collāris, e, adj. collum, `I` *pertaining to the neck* : offa, Petr. 56, 8. 9020#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9019#collatatus#collātātus, a, um, P. a. from collato, not in use, `I` *extended*, *diffuse* : oratio collatata et diffusa, Cic. Or. 56, 187 dub. (al. dilatata). 9021#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9020#collatero#col-lătĕro ( conl-), āre, v. a. 2. latus, `I` *to admit on both sides* : C vocales utrimque collaterat, Mart. Cap. 3, § 249. 9022#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9021#Collatia#Collātĭa, ae, f., = Κολλατία, `I` *an ancient town of the Sabines*, *in the vicinity of Rome*, now *Castellaccio*, Cic. Agr. 2, 35, 96; Liv. 1, 38, 1; 1, 57, 9 al.; Ov. F. 2, 733; 2, 785.— `II` Hence, Collātīnus, a, um, adj., *of Collatia* : populus, Liv. 1, 38, 2 (four times): arces, Verg. A. 6, 774 Heyne: porta, Paul. ex Fest. p. 37, 10 Müll.— *Subst.* : Collātīni, ōrum, m., *the inhabitants of Collatia*, Liv. 1, 38, 1 (diff. from a people of the same name in Apulia, Plin. 3, 11, 16, § 105); and Collātīnus, *cognomen of* L. Tarquinius, *husband of Lucretia*, since he lived there, Liv. 1, 57, 6 sqq.: penetralia, **of Collatinus**, Ov. F. 2, 787. 9023#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9022#collaticius#collātĭcĭus ( conl-) or -tĭus, a, um, adj. confero, `I` *brought together*, *raised by contribution*, *mingled* (post-Aug.): instrumenta, Sen. Cons. ad Marc. 10, 1 : stipe, App. M. 8, p. 213, 36 : myrrha, Plin. 12, 16, 35, § 69 : aere, Tert. adv. Val. 12 : sepultura, **effected by contributions**, Quint. Decl. 6, 11 : PECVNIA, Inscr. Orell. 3730. 9024#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9023#Collatinus#Collātīnus, a, um, v. Collatia, II. 9025#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9024#collatio#collātĭo ( conl-), ōnis, f. confero, `I` *a bringing together*, *collecting.* `I` Prop., of the standards in war for battle, *a hostile meeting* : signorum, Cic. de Or. 1, 48, 210 : centuriarum, for voting, id. ap. Ascon. in Toga Cand. p. 85, 18 Baiter: hyacinthorum et auri, Plin. 37, 9, 42, § 126.—Of money, *a contribution*, *collection*, *a gratuity collected together for the emperor* : stipis aut decimae, Liv. 5, 25, 5; 4, 60, 6; 6, 14, 12; Tac. G. 29; Suet. Calig. 42; id. Ner. 38; 44; id. Tit. 7; cf. Plin. Pan. 41, 1 Schwarz.—In jurid. Lat.: collatio bonorum, **the putting together of the possessions of several**, **in order to divide them equally**, Dig. 37, 6, 1, § 8; cf. Cod. 6, 20: de collationibus, et saep.— `II` Trop. `I.A` Malitiarum, *a union*, *combination*, Plaut. Mil. 3, 3, 67: vocum, Dig. 47, 10, 15, § 4.— `I.B` *A comparison*, *similitude*, παραβολή : collatio est oratio rem cum re ex similitudine conferens, Cic. Inv. 1, 30, 49; id. Fin. 2, 27, 75; id. N. D. 3, 28, 70; id. Div. 2, 17, 38; id. Tusc. 4, 38, 84 (cf. Quint. 5, 11, 23; Hirt. B. G. 8, 8; Quint. 8, 3, 77; 7, 7, 2; Plin. 37, 9, 42, § 126).— `I.C` In philos.: collatio rationis, **the analogy**, Cic. Fin. 3, 10, 33 Madv.; id. Tusc. 4, 12, 27; cf.: rerum saepe factarum inter se collatio, Sen. Ep. 120, 3.— `I.D` In gram.: collatio secunda, *the comparative* : collatio tertia, **the superlative**, Fest. p. 181, 28, and 286, 26 Müll.— `I.E` *The comparison*, *collation* of texts, manuscripts, etc. (late Lat.): aliquem multorum codicum vetustiorum collatione confutare. Aug. c. Faust. 32, 16. 9026#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9025#collatitius#collātitĭus ( conl-), a, um, v. collaticius. 9027#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9026#collativus#collātīvus ( conl-), a, um, adj. collatus, confero, `I` *brought* or *carried together*, *collected*, *combined* (very rare): collativum sacrificium dicitur, quod ex collatione offertur, Paul. ex Fest. p. 37, 13 Müll.: collativum ventrem magnum et turgidum dixit Plautus (Curc. 2, 1, 16), quia in eum omnia edulia congeruntur, Paul. ex Fest. p. 58, 17 Müll.: favor, **common**, **joint**, Macr. Somn. Scip. 116 : vis, Nazar. Pan. ad Const. 18 *fin.* — `II` *Subst.* : collātīvum, n., = collatio, I., *a contribution in money*, Cod. Th. 6, 26, 3. 9028#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9027#collator#collātor ( conl-), ōris, m. confero. `I` *He who bears*, *brings*, *places together*, *a contributor*, etc. (ante- and post - class.): symbolarum, Plaut. Curc. 4, 1, 13.— Trop. : salutis, Fulg. Myth. 1, 1; also, *one who pays a voluntary contribution to the state*, Cod. Th. 7, 6, 5.— `II` *One who compares*, *a comparer* : et disputator, Aug. Ep. 147. 9029#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9028#collatro#col-lātro ( conl-), āre, v. a., `I` *to bark* or *yelp fiercely at;* trop.: philosophiam, i.e. **to inveigh against**, Sen. Vit. Beat. 17, 1. 9030#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9029#collatus1#collātus ( conl-), a, um, Part., from confero. 9031#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9030#collatus2#collātus ( conl-), ū s, m. confero, `I` *a bringing together* (perh. only in the foll. exs.; only in the abl.). `I` Of weapons in war, i.e. *an attack* : in collatu, *in the affray*, Auct. B. Hisp. 31.— `II` *A contributing*, trop., *to knowledge*, *teaching* : alicujus collatu aliquid discere, Censor. de Die Nat. 1, 8. 9032#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9031#collaudabilis#collaudābĭlis ( conl-), e, adj. collaudo, `I` *worthy of praise in every respect*, Prud. Ham. 694. 9033#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9032#collaudatio#collaudātĭo ( conl-), ōnis, f. id., `I` *warm praise* (perh. only in the foll. exs.; only in the abl.): scriptoris, Cic. Inv. 2, 43, 125; Auct. Her. 2, 9, 13. 9034#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9033#collaudator#collaudātor ( conl-), ōris, m. id., `I` *one who praises warmly* : nullo collaudatore, Aug. Con. 4, 14 *fin.* 9035#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9034#collaudo#col-laudo ( conl-), āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to praise* or *commend very much*, *extol highly* (class.): quantis laudibus Suum erum servus collaudavit, Plaut. Capt. 2, 3, 61 : collegam, id. As. 3, 2, 30 : alios, se, id. Truc. 2, 6, 15 : filium, Ter. Ad. 3, 3, 13 : ab omnibus conlaudāri, Cic. Fam. 1, 7, 5 : me, * Hor. S. 1, 6, 70: collaudati milites, Caes. B. G. 5, 2; Nep. Ages. 1, 1; Liv. 1, 52, 1; Suet. Caes. 16: aliquem multum, Curt. 7, 5, 38; Stat. Th. 6, 490: magis utrumque collaudandum videri, etc., Cic. de Or. 1, 8, 30 : mores majorum, Plaut. Trin. 2, 2, 17 : collaudo consilium et probo, id. ib. 5, 2, 24 : facta et virtutes tuas, Ter. Eun. 5, 8, 60; cf. Cic. Phil. 5, 11, 28: clementiam ejus, id. Att. 9, 16, 1 : eorum benevolentiam erga se, Cic. Verr. 2, 5, 62, § 161 : militum virtutem, Liv. 26, 48, 4 al. 9036#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9035#collaxo#col-laxo ( conl-), āre, v. a., = rarefacio, χαυνόω, `I` *to make loose* or *porous* : omnia circum lateramina, Lucr. 6, 233; Cael. Aur. Acut. 3, 3, 20; id. Tard. 2, 1, 20. 9037#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9036#collecta#collecta ( conl-), ae, f. (orig. adj., sc. pecunia) [colligo]. `I` *A contribution in money* : a convivā exigere, Cic. de Or. 2, 57, 233; cf. Varr. L. L. 6, 66 Müll.—* `II` *A meeting*, *assemblage* : virginum, Hier. Ep. 108, n. 19. 9038#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9037#collectaculum#collectācŭlum ( conl-), i, n. id., `I` *a place of assembling*, *a receptacle*, *reservoir* : aquae, Innocent. Cas. Lit. p. 230 Goes. vesicae, Cassiod. Var. 10, 30. 9039#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9038#collectaneus#collectānĕus ( conl-), a, um, adj. id., `I` *gathered* or *collected together*, *collectaneous* (very rare): aes, Plin. 34, 9, 20, § 97 : Dicta collectanea, the title of a work of Cæsar, now lost, Suet. Caes. 56 (perh. his Ἀποφθέγματα, mentioned by Cic., Fam. 9, 16, 4).—Hence, *subst.* : Collectānĕa, ōrum, n., the title of the collected works of Jul. Solinus. 9040#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9039#collectarius#collectārĭus ( conl-), ii, m. id., `I` *a money-changer*, *banker*, *cashier*, Cod. Just. 4, 2, 16; Symm. Ep. 10, 49 al. 9041#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9040#collecte#collectē ( conl-), adv., v. 1. colligo `I` *fin.* 9042#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9041#collecticius#collectĭcĭus ( conl-), or -tĭus, a, um, adj. colligo, `I` *collected*, *gathered together* (very rare): exercitus, *gathered hastily without selection*, * Cic. Fam. 7, 3, 2: ignis, **fed by fuel gathered here and there**, Sen. Q. N. 7, 23, 2. 9043#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9042#collectim#collectim ( conl-), adv. id., `I` *summarily*, *briefly* : redigere aliquid, Claud. Mam. Stat. An. 3, 14. 9044#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9043#collectio#collectĭo ( conl-), ōnis, f. id.. `I` Abstr., *a collecting together.* `I.A` Prop.: membrorum (Absyrti), Cic. Imp. Pomp. 9, 22 : spiritūs, Petr. 98 : fructuum, Dig. 9, 2, 27, § 25 : terrae, Paul. ex Fest. p. 96, 17 Müll.— `I.B` Trop., *the collecting*, *acquiring* : amicorum (opp. detractio), Sen. Ep. 74, 25.— `I.A.2` Esp. `I.2.2.a` In rhet. lang., *a summing up of things said*, *a short repetition*, *recapitulation*, *summary*, ἀνακεφαλαίωσις, * Cic. Brut. 88, 302; Auct. Her. 1, 6, 10; Quint. 4, 4, 2.— `I.2.2.b` In post-Aug. philos. lang., *argumentation*, *reasoning*, *a syllogism*, *a conclusion*, *inference*, Sen. Ep. 45, 7; 85, 2; Quint. 9, 2, 103; Plin. 2, 23, 21, § 85; Arn. 1, 35.— `II` Concr. in medic. lang., *a swelling*, *tumor*, *abscess*, Plin. 22, 25, 58, § 122; 24, 4, 7, § 13; 26, 12, 79, § 127; 27, 12, 87, § 110 et saep.; Sen. Ep. 68, 7; Scrib. Comp. 206. 9045#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9044#collectitius#collectītĭus ( conl-), a, um, v. collecticius. 9046#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9045#collectivus#collectīvus ( conl-), a, um, adj. colligo. * `I` *Collected*, *gathered together* : umor, Sen. Q. N. 3, 7, 3.— `II` Trop. `I.A` In the rehet. lang. of Quint., *pertaining to a syllogism*, *syllogistic*, *ratiocinatire* : status, Quint. 3, 6, 46; 3, 6, 66: quaestio, id. 7, 1, 60.— `I.B` In the lang. of grammar: nomen, *a collective noun;* as exercitus, populus, etc., Prisc. p. 581 P. al. 9047#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9046#collector#col-lector ( conl-), ōris, m., `I` *a fellow-student*, Aug. Conf. 1, 17. 9048#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9047#collectus1#collectus ( conl-), a, um, Part. and P. a., from 1. colligo. 9049#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9048#collectus2#collectus ( conl-), ūs, m. 1. colligo, `I` *a collection* : aquae, Lucr. 4, 414 Lachm. *N. cr.;* cf.: aquae pluvialis, Front. Limit. p. 43 Goes.: lapidum, Lucr. 3, 198 : auri et argenti, Tert. Anim. 37. 9050#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9049#collega#col-lēga ( conl-), ae, m. 1. lego. `I` Lit., *one who is chosen at the same time with another* : collegae, qui una lecti, Varr. L. L. 6, § 66 Müll.—Hence, `I.B` Esp., *a partner in office*, *a colleague* (freq. and class.): bis una consules, collegae in censurā, Cic. Lael. 11, 39 : Pericles cum haberet collegam in praeturā Sophoclem, id. Off. 1, 40, 144 : in consulatu, Plin. 19, 8, 45, § 156 : consulatūs, Vell. 2, 56, 4 : habere, Cic. Phil. 2, 34, 85 : ibi M. Marcellum, conlegam nostrum, conveni, Serv. ap. Cic. Fam. 4, 12, 1 sq.; Hor. S. 1, 6, 40: dare alicui, Nep. Alcib. 3, 1; 7, 1: esse alicui, Tac. H. 3, 66 : se consulatui ejus destinavit, id. A. 2, 42.— `II` Transf., of an associate in other than official position, *a colleague*, *associate*, *companion*, *fellow* : Metrodorus, Epicuri collega sapientiae, Cic. N. D. 1, 40, 114; *a fellow-member of a club* or *sodalitia*, Cic. Sull. 2, 7; *a joint-guardian*, Dig. 26, 7, 13 and 45; *fellow-slaves*, Plaut. As. 3, 2, 10 and 30; *a fellow-actor*, Juv. 8, 197; *joint-heirs*, Dig. 27, 1, 41; 42 and 46 al. 9051#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9050#collegatarius#col-lēgātārĭus ( conl-), i, m., `I` *a person to whom is bequeathed a legacy in common with others*, *a collegatary*, *joint-legatee*, Gai Inst. 2, § 199; Dig. 7, 2, 10 and 30. 9052#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9051#collegialis#collēgĭālis ( conl-), e, adj. collegium, `I` *collegial* : FIDES, Inscr. Grut. 322, 4; Tert. Spect. 11. 9053#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9052#collegiarius#collēgĭārĭus ( conl-), a, um, adj. id., `I` *collegial* : ministri, Tert. Spect. 11. 9054#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9053#collegiatus#collēgĭātus ( conl-), i, m. id., `I` *he who is with one in a society*, *college*, *corporation*, etc., Cod. Just. 11, 17: De collegiatis, Cod. Th. 6, 30, 16; 7, 20, 12, § 3; so also Inscr. Orell. 3948 al. 9055#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9054#collegium#collēgĭum ( conl-); in inscrr. sometimes corrupted COLLEGIVS, ii, m., Inscr. Orell. 2413; 4101 al.), ii, n. collega. `I` Abstr., *the connection of associates*, *colleagues*, etc., *colleagueship* (rare): ita, quae nostra officia fuerunt, pro collegio et pro propinquitate et vivo et mortuo ei praestitimus, Serv. ad Cic. Fam. 4, 12, 3 : Decium, expertum mihi concordi collegio virum, mecum consulem faciatis, Liv. 10, 13. 13; so id. 22, 3, and 24, 6: magister equitum ex collegio prioris anni, id. 4, 17, 9; so id. 5, 18, 2; cf. Plin. 7, 12, 10, § 54; Tac. A. 3, 31; id. H. 1, 52 *fin.* : P. Decius consul per tot collegia expertus, Liv. 10, 26, 2.— `I.B` Trop. : auxiliatur (noctuis) accipiter conlegio quodam naturae, **association**, **partnership**, Plin. 10, 17, 19, § 39; Manil. 2, 161.— `II` Concr., *persons united by the same office* or *calling*, or *living by some common rules*, *a college*, *guild*, *corporation*, *society*, *union*, *company*, *fraternity* : ἑταιρία, συναρχία (so most freq.): nulla (erat) Romae societas vectigalium, nullum collegium aut concilium, etc., Cic. Sest. 14, 32 : tribunorum plebis, Cic. Verr. 2, 2, 41, § 100; Suet. Caes. 23: praetorum, Cic. Off. 3, 20, 80 : pontificum, Caes. B. C. 1, 72; Liv. 31, 9, 8: sacerdotum, Suet. Calig. 16 : Flavialium, id. Dom. 4 : augurum, Cic. Brut. 1, 1 al. : mercatorum, Liv. 2, 27, 5 : Mercurialium, Cic. Q. Fr. 2, 5, 2 : aerariūm fabrūm, Plin. 34, 1, 1, § 1 : poëtarum, Val. Max. 3, 7, 11 : ambubaiarum, Hor. S. 1, 2, 1 et saep.: tribuni... pro collegio pronuntiant, *in the name of the* ( *tribunitial*) *college*, Liv. 4, 26, 9; cf. id. 44, 12, and ex collegii sententiā, id. 53, 7. 9056#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9055#collema#collēma, ătis, n., = κόλλημα, `I` *that which is glued* or *cemented together* : fruticis Niloticae, Mart. Cap. 3, § 225. 9057#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9056#colleprosus#col-leprōsus ( conl-), i, m., `I` *a fellow-leper*, Sid. Ep. 6, 1. 9058#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9057#colleticus#collētĭcus, a, um, adj., = κολλητικός, `I` *suitable for gluing* or *sticking together* : clysteria, Veg. 1, 46. 9059#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9058#colletis#collētis, is, f., = κολλητίς, `I` *a plant*, App. Herb. 3. 9060#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9059#collevo#col-lēvo ( con-, -laevo), āre, v. a., `I` *to* *make entirely smooth*, *to smooth* (post-class. and rare): plagam arboris falce, Plin. 17, 22, 35, § 192 : asperitatem oculorum, Sen. Ep. 64, 7; cf.: interanea vesicae, Plin. 23, 1, 18, § 30. 9061#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9060#colliberta#collīberta ( conl-), ae, f., `I` *a fellowfreedwoman*, Inscr. Orell. 575; 3927. 9062#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9061#collibertus#col-lībertus ( conl-), i, m., `I` *a fellowfreedman*, Plaut. Poen. 4, 2, 88; Cic. Verr. 2, 5, 59, § 154 dub.; Dig. 36, 3, 18 al. 9063#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9062#collibet#col-lĭbet ( conl-) or collŭbet ( conl-), buit or bītum est, 2, `I` *v. impers.*, *it pleases*, *it is agreeable* (very rare, and only in the pret. tenses); in *act.* : si collibuisset, * Hor. S. 1, 3, 6; Col. 11, 1, 2: quae victoribus conlubuissent, * Sall. C. 51, 9; in *pass.* : utcumque animo conlubitum est meo, Plaut. Am. 1, 1, 187; 2, 2, 228; id. Cist. 1, 2, 6; id. Most. 1, 3, 137; id. Merc. 2, 1, 34: si quid conlubitum'st, Ter. Eun. 5, 8, 26 Fleck.; Cic. N. D. 1, 38, 108; id. Fam. 15, 16, 2; cf. Charis. 2, 13, p. 180 P. 9064#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9063#collibro#col-lībro ( conl-), āre, v. a., `I` *to measure off.* Cato, R. R. 19, 2 *bis.* 9065#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9064#collicellus#collĭcellus, i, m. dim. collis, `I` *a very little hill*, Agrim. p. 245; 272 Goes. 9066#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9065#colliciae#col-lĭciae or collĭquĭae ( conl-), ārum, f. con-liquor, a flowing together; hence, `I` *channels*, *drains*, or *gutters for conducting water in the fields*, *upon the roofs of buildings*, etc., Col. 2, 8, 3; Plin. 18, 19, 49, § 179; Vitr. 6, 3; cf. Paul. ex Fest. p. 114, 4 Müll. 9067#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9066#colliciaris#col-lĭcĭāris ( conl-), e, adj. colliciae, `I` *pertaining to water-channels* : tegula, **a roof-tile**, Cato, R. R. 14, 4. 9068#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9067#colliculus#collĭcŭlus, i, m. dim. collis, `I` *a little hill* (late Lat.), App. Flor. 1, 1, p. 340. 9069#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9068#collido#col-līdo ( conl-), līsi, līsum, 3, v. a. laedo, `I` *to clash*, *strike*, *dash*, *beat*, or *press together*, etc. (rare; mostly post-Aug.; most freq. in Quint.). `I` Prop.: umor ita mollis est, ut facile premi collidique possit, Cic. N. D. 3, 12, 31; Lucr. 1, 532: collidere manus, **to clap**, Quint. 2, 12, 10 : dentes colliduntur, **chatter**, Sen. Ep. 11, 2 : anulus ut fiat, primo colliditur aurum, Ov. A. A. 3, 221 : mare inter se navigia collidit, Curt. 4, 3, 17; 9, 9, 16: amnis uterque colliditur, id. 8, 9, 8 : silvam sibi, Manil. 1, 855 : argentum factum, si fractum vel collisum est, etc., **bruised**, Dig. 34, 2, 28; cf. ib. 50, 16, 14; freq. in *part. perf.*, *battered*, *beaten*, *bruised* : argentea vasa collisa, Cic. Phil. 2, 29, 73 : corpus, Cels. 5, 26, 23 : nasus, Sen. Ira, 3, 22, 4 : os, Gai Inst. 3, 223; and *absol.* : collisa, **bruised limbs**, Plin. 29, 2, 9, § 33; cf. Gai Inst. 3, 217. — `II` Trop., *to bring into collision* or *into hostile contact*, *to set at variance;* in *pass.*, *to become hostile*, *to be at variance*, *contend* (not ante-Aug.): ambitiosa pios collidit gloria fratres, Stat. Th. 6, 435; Sil. 11, 45: Graecia barbariae lento collisa duello, * Hor. Ep. 1, 2, 7: collisa inter se duo rei publicae capita, Vell. 2, 52, 3 : si binae (consonantes) collidantur, **come in contact**, Quint. 9, 4, 37 : colliduntur aut pares (leges) inter se aut secum ipsae, **conflict with one another**, id. 7, 7, 2 sq.; so id. 7, 2, 11; 5, 7, 32; cf. id. 7, 10, 17. 9070#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9069#colliga#collĭga, ae, f. 1. colligo, `I` *a place for gathering nitrum*, Plin. 31, 10, 46, § 113 Jan. (Sillig, colycas). 9071#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9070#colligate#collĭgātē ( conl-), v. 2. colligo `I` *fin.* 9072#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9071#colligatio#collĭgātĭo ( conl-), ōnis, f. 2. colligo, `I` *a binding together*, *connection* (rare). `I` Prop.: ex his colligationibus, Cic. Univ. 7, 21 : tota operis colligatio, Val. Max. 8, 14, 6; cf.: inter quattuor (elementa), Macr. Somn. Scip. 1, 6, 28.— `I.B` In mechanics, *a ligature*, *band*, *fastening*, Vitr. 10, 1.— `II` Trop. (only in Cic.): causarum omnium, Cic. Div. 1, 56, 127 : colligatione naturali omnia fiunt, id. Fat. 14, 31 : artior societatis propinquorum, id. Off. 1, 17, 53. 9073#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9072#colligo1#col-lĭgo ( conl-), lēgi, lectum, 3, `I` *v.a.* [2. lego, ĕre], *to gather* or *collect together into a whole* or *to a point*, *to assemble*, *draw* or *bring together*, *collect* (class. and very freq.), `I` Prop. `I.A` In gen. `I.A.1` Of things: omnia praesegmina, Plaut. Aul. 2, 4, 34 : stipulam, Ter. Ad. 5, 3, 62; cf.: omnia furtim, Lucil. ap. Non. p. 273, 28: radices palmarum, Cic. Verr. 2, 5, 33, § 87 : apes in vas, Varr. R. R. 2, 16, 37 : ossa, Tib. 3, 2, 19; cf. reliquias, Suet. Tib. 54 *fin.*; id. Calig. 3: materiem nostram Post obitum, Lucr. 3, 847 (and Hom. Il. 24, 793): sparsos per colla capillos in nodum, Ov. M. 3, 170; 8, 319; and poet. transf. to the person: immissos hederā collecta capillos Calliope, etc., id. ib. 5, 338; so, sinus fluentes, Verg. A. 1, 320 : flores, Ov. M. 5, 399 : riguo horto olus, id. ib. 8, 646 : de purpureis vitibus uvas, id. ib. 8, 676 : fructus, Hor. Ep. 1, 12, 1 : omnia venena, * Cat. 14, 19: sarmenta virgultaque, Caes. B. G. 3, 18 : serpentes, Nep. Hann. 10, 4 : naufragium, Cic. Sest. 6, 15 : mortualia, glossaria conlegitis et lexidia, res taetras et inanes, Domit. ap. Gell. 18, 7, 3: pecuniam, Hor. Ep. 1, 10, 47 : viatica, id. ib. 2, 2, 26; cf.: stipem a tyrannis, **to obtain by begging**, Liv. 38, 45, 9 : aër umorem colligens, Cic. N. D. 2, 39, 101 : imbres, Hor. Ep. 1, 15, 15; cf.: pluvias aquas, Quint. 10, 1, 109; 5, 14, 31: ventus per loca subcava terrae Collectus, Lucr. 6, 558 : procellam, id. 6, 124 : spiritum, Plin. 19, 6, 26, § 78; Quint. 11, 3, 53: flatus cornibus, Sil. 14, 390 : collectae ex alto nubes, **heaped together**, Verg. G. 1, 324 : pulvis collectus turbine, Hor. S. 1, 4, 31; and poet. : pulverem Olympicum Collegisse juvat, i. e. **to have covered himself with it**, id. C. 1, 1, 4 : luna revertentes colligit ignes, Verg. G. 1, 427 : antiqua verba et figuras, Suet. Gram. 10 : equos, **to check**, **restrain**, **stop**, Ov. M. 2, 398; so, gressum, Sil. 6, 399 : gradum, id. 7, 695; so, fig. iram, id. 9, 477; and of the operation of medicine: acria viscerum colligere, Plin. 19, 6, 26, § 85 : hastas, *to draw back* (opp. protendere), Tac. A. 2, 21: librum, **to catch a falling book**, Plin. Ep. 2, 1, 5 : apparatu nobis (sc. oratoribus) opus est et rebus exquisitis, undique collectis, arcessitis, comportatis, Cic. de Or. 3, 24, 92; cf.: interea, dum haec, quae dispersa sunt, cogantur, id. ib. 1, 42, 191 : sarcinas; *to pack one* ' *s luggage* for a journey: annus octogesimus admonet me, ut sarcinas colligam ante quam proficiscar e vitā, Varr. R. R. 1, 1, 1; also: sarcinas conligere = sarcinas conferre, *to gather and put in order the baggage of an army* before a battle, Sall. J. 97, 4: vasa, milit. t. t.., *to pack together*, *pack up*, *to break up the camp* for a march, Cic. Verr. 2, 4, 19, § 40; Liv. 21, 47, 2; 22, 30, 1: arma = remos, i. e. **to take in hand**, **take up**, Verg. A. 5, 15 Forbig. ad loc.— `I.A.2` Of persons, mostly milit., *to collect*, *assemble*, *bring together* : exercitus collectus ex senibus desperatis, Cic. Cat. 2, 3, 5 : ex urbe, ex agris, numerum hominum, id. ib. 2, 4, 8 : milites, Cic. Verr. 2, 5, 51, § 133 : reliquos ex fugā, Nep. Hann. 6 *fin.* : manu collectā in Thraciam introiit, id. Alcib. 7, 4; cf. Liv. 1, 5, 4, and Tac. Agr. 37: de pagis omnibus bonos viros, Cic. Fin. 2, 4, 12 : se colligere, *to gather*, *collect* : in moenia, Sil. 10, 390 : ex regno alicujus, Cic. Imp. Pomp. 9, 24 : ad. aciem, Auct. B. Afr. 70; so, collecti, *those who have collected* : in aestuaria ac paludes, Caes. B. G. 2, 28; cf. Tac. A. 2, 11.— `I.B` Esp., with the accessory idea of shortening, by bringing together, *to contract*, *draw up*, *compress*, *collect*, *concentrate* (mostly poet. for the more usual contraho, coërceo, etc.): in spiram tractu se colligit anguis, Verg. G. 2, 154; cf.: cogebantur breviore spatio et ipsi orbem colligere, Liv. 2, 50, 7 : alitis in parvae subitam collecta figuram, Verg. A. 12, 862 Wagn. *N. cr.* : apicem collectus in unum, Ov. M. 13, 910 : pedes, **to compress**, Tib. 1, 8, 14 : volumina collecta in artum, Plin. 8, 16, 17, § 45 : se collegit in arma, *covered himself with* or *concealed himself behind his shield*, Verg. A. 12, 491; cf. id. ib. 10, 412 (post scutum se clausit, Serv.; Gr. συσταλεὶς ἐν ἀσπίδι, ἐπ' ἀσπίδος); cf. Stat. Th. 11, 545; Sil. 10, 255; 10, 129: pallium, **to gather up**, Plaut. Capt. 4, 2, 9 : togam, Mart. 7, 33, 4 : 12, 48, 5: per vulnera colligit hostes, **causes them to retreat**, Sil. 10, 3.—Hence, `I.1.1.b` Medic. t. t., *to make thick*, *to thicken* (cf. cogo), Scrib. Comp. 95; 129; 138; 169; cf. Plin. 34, 11, 27, § 114.— `II` Trop. `I.A` *To bring together*, *collect*, *to get*, *gain*, *acquire*, *produce*, etc. (very freq. and class.): sescentae ad eam rem causae possunt conligi, Plaut. Trin. 3, 3, 62 : conlectis omnibus bellis civilibus, i. e. **brought together in speaking**, **adduced**, Cic. Fam. 4, 3, 1; cf. id. Sest. 6, 15: flammarum iras, Lucr. 1, 723; cf. Hor. A. P. 160; Val. Fl. 7, 335: multaque facete dicta, ut ea, quae a sene Catone collecta sunt, Cic. Off. 1, 29, 104; 1, 42, 191: res undique conlectae, id. ib. 3, 24, 92 : quaedam conlecta edere, Quint. 5, 10, 120 : sparsa argumenta, id. 5, 7, 18 : antiqua verba, Suet. Gram. 10: omnes rumorum et contionum ventos, Cic. Clu. 28, 77 : rumorem bonum, id. Leg. 1, 19, 50 : peccata consulum, id. ib. 3, 10, 23 : vestigia Pythagoreorum, id. Tusc. 4, 2, 3 : existimationem multo sudore, id. Div. in Caecil. 22, 72 : benevolentiam civium blanditiis, id. Lael. 17, 61 : magnam gratiam magnamque dignitatem ex hoc labore, id. Q. Fr. 2, 15 (16), 1: auctoritatem, Caes. B. G. 6, 12 : famam clementiae, Liv. 21, 48, 10 : tantum amoris favorisque, Suet. Claud. 12; Prop. 2 (3), 14, 9. invidiam crudelitatis ex eo, Cic. Verr. 2, 5, 8, § 19 : crimina majestatis, Plin. Pan. 33 *fin.* : sitim, Verg. G. 3, 327; Ov. M. 5, 446; 6, 341 (cf.: adducere sitim, Hor. C. 4, 12, 13): frigus, Hor. Ep. 1, 11, 13 : rabiem, Verg. A. 9, 63; Ov. M. 1, 234; 9, 212: odium, id. ib. 3, 258 : usum patiendi, id. Am. 1, 8, 75 : vires usu, id. A. A. 2, 339; cf. Liv. 29, 30, 5; Sil. 4, 307.— `I.1.1.b` Of number, distance, etc., *to amount* or *come to*, *extend; pass.*, *to be reckoned* (rare, and only in post-Aug. prose): ut LX. passus plerique (rami) orbe colligant, Plin. 12, 5, 11, § 23 : ambitus per frontem centum duos pedes colligit, id. 36, 12, 17, § 77 : ad quos (consules) a regno Numae colliguntur anni DXXXV., id. 13, 13, 27, § 85; so Tac. G. 37; id. Or. 17.— `I.B` Colligere se or animum, mentem, etc., *to collect one* ' *s self*, *to compose one* ' *s self*, *to recover one* ' *s courage*, *resolution*, etc. (very freq. and class.): quid est autem se ipsum colligere, nisi dissipatas animi partes rursum in suum locum cogere? Cic. Tusc. 4, 36, 78 : se, Afran. ap. Charis. p. 195 P.; Lucr. 3, 925; Cic. Quint. 16, 53; id. Div. 1, 27, 57; id. Div. in Caecil. 12, 37; id. Fam. 5, 18, 1; id. de Or. 1, 7, 24; id. Tusc. 1, 24, 58; Caes. B. C. 1, 14: se colligere, **to rally**, id. B.G. 5, 17 : se ex timore, id. B.C. 3, 65; Suet. Calig. 50: animos, Liv. 3, 60, 11; cf. in *pass.*, id. 10, 41, 13: animum, Tac. A. 1, 12; Suet. Ner. 48: animum cogitationemque, Plin. Ep. 2, 11, 14 : mentem, Ov. M. 14, 352; cf.: mentem cum vultu, id. Am. 1, 14, 55 : paulatim mente collectā, Curt. 8, 6, 22; cf.: colligere spiritum, **to take breath**, Quint. 11, 3, 53.— `I.C` *To gather up in memory*, *put together in the mind*, *to think upon*, *weigh*, *consider* : cum et nostrae rei publicae detrimenta considero, et maximarum civitatum veteres animo calamitates colligo, Cic. Inv. 1, 1, 1 : ut memineris, quae, etc.... quae, si colliges, et sperabis omnia optime, et, etc., id. Fam. 4, 13, 7; 6, 2, 4: levis haec insania quantas Virtutes habeat, sic collige, Hor. Ep. 2, 1, 119; cf.: sic collige mecum, id. S. 2, 1, 51. —Esp. freq., `I.1.1.b` *To put together mentally*, etc., i. e. *to gather*, *conclude*, *deduce*, *infer from what precedes* (most freq. in Quint.); constr.: aliquid, aliquid ex aliquā re, per aliquam rem, aliquā re.—With *ex* : ex eo colligere potes, quantā occupatione distinear, Cic. Att. 2, 23, 1; so Quint. 5, 10, 80; 7, 2, 3; 7, 8, 6; 8, 4, 16; 4, 4, 5 al.; Suet. Tib. 67.—With *per* : aliquid per aliud, Quint. 5, 10, 11; so id. 4, 2, 81.—With abl. without a prep. : quod multis et acutis conclusionibus colligunt, Quint. 2, 20, 5; so id. 3, 6, 103; 5, 13, 14; 6, 3, 37; 7, 4, 1 al.; Col. 4, 3, 2 al.—With *inde* : paucitatem inde hostium colligentes, Liv. 7, 37, 9 : bene colligit, haec pueris et mulierculis esse grata, Cic. Off. 2, 16, 57 : neque hoc colligi desideramus, disertiores esse antiquos, etc., Tac. Or. 27; Quint. 5, 14, 22; 7, 3, 18; 1, 10, 42; Ov. M. 11, 380; Pers. 5, 85.—Hence, `I.A.1` collectus, a, um, P. a., *contracted*, *narrow* (opp. effusus): tanto beatior, quanto collectior, App. Mag. 21, p. 287 : corpora collectiora (opp. effusiora), Calp. Flacc. Decl. 2, p. 795 : tempus collectius, Tert. Monog. 14.— *Adv.* : collectē, *summarily*, *briefly*, *strictly* : ponere aliquod verbum, Non. p. 164, 1.— `I.A.2` collectum, i, n., *that which is collected* as food, Plin. 11, 37, 60, § 159. 9074#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9073#colligo2#col-lĭgo ( conl-), āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to bind*, *tie*, or *fasten together*, *to connect*, *bind*, *tie up* (in good prose). `I` Prop.: omne colligatum solvi potest, Cic. Univ. 11, 35 : corpora colligata vinculis naturalibus, id. ib.; cf. id. ib. 5, 13: vasa (of warlike implements; cf. the preced. art., I. A. 1. *fin.*), Plaut. Ps. 4, 3, 16: manus, id. Ep. 5, 2, 23; cf. id. ib. 5, 2, 25, and the common expression in the formula: i, lictor, colliga manus, *tie the prisoner* ' *s hands*, Cic. Rab. Perd. 4, 13; Liv. 1, 26, 8: conligavit eum miseris modis, Ter. Eun. 5, 4, 33: pluribus scutis uno ictu pilorum transfixis et colligatis, **fastened to one another**, Caes. B. G. 1, 25 : solum herbis colligatum, **thickly overgrown**, Col. 2, 17, 5 : bitumen vulnera colligat, Plin. 35, 15, 51, § 181; cf.: colligatis vulneribus, * Suet. Tib. 61.— `II` Trop. `I.A` In gen., *to unite*, *combine*, *connect* (rare except in Cic.): homines inter se sermonis vinclo, Cic. Rep. 3, 2, 3 : officiorum genera inter se colligata atque implicata sunt, id. Off. 1, 5, 15; cf.: (res) omnes inter se aptae colligataeque, id. N. D. 1, 4, 9 : sententias verbis, **to join together rhetorically**, id. Or. 50, 168 : annorum septingentorum memoriam uno libro, **to comprehend**, **comprise**, id. ib. 34, 120.— `I.B` With the access. idea of preventing free motion, *to restrain*, *check*, *stop*, *hinder* : impetum furentis (Antonii), Cic. Phil. 11, 2, 4 : Brutum in Graeciā, i. e. **to command that he remain there for protection**, id. ib. 11, 11, 26 : se cum multis, id. Fam. 9, 17, 2.—Hence, collĭgātē, adv., *connectedly*, *jointly* : colligatius adhaerere alicui, Aug. Doct. Christ. 1, 28. 9075#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9074#collimitaneus#col-līmĭtānĕus ( conl-), a, um, adj., `I` *bordering upon;* with *dat.* : Phrygia Galatiae, Sol. 40, 9. 9076#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9075#collimitium#col-līmĭtĭum ( conl-), ii, n. limes, `I` *the boundary between two countries*, Sol. 49, 6: collimitia Romana, Amm. 15, 4, 1. 9077#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9076#collimito#col-līmĭto ( conl-), āre, and collī-mĭtor, āri, `I` *to border upon* (post-class. and very rare); with dat., Amm. 31, 2, 14; Sol. 25. 9078#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9077#collimo#collimo, āre, false read. for collineo, āre. 9079#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9078#collina1#collīna, ae, f. collinus, `I` *hilly land*, Innoc. de Cas. Litt. p. 224 Goes. 9080#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9079#Collina2#Collīna, ae, f. id., `I` *goddess of hills*, Aug. Civ. Dei, 4, 8 (others read Collatina). 9081#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9080#collineo#col-līnĕo ( conl-), āvi, ātum, āre, v. a., `I` *to direct something in a straight line*, *to aim* (rare, and except in Cic. only postclass.). `I` Prop.: hastam aut sagittam aliquo, Cic. Fin. 3, 6, 22 : manum et oculos, Julian. ap. Gell. 9, 1, 6: oculos ad umbram, App. M. 9, p. 237; id. Flor. 23.—* `II` *To take a right aim*, Cic. Div. 2, 59, 121; cf. Madv. Fin. p. 382.—Hence, collīnĕātē, adv., *in a direct line;* trop., *skilfully*, *artistically;* in *sup.*, Jul. Val. Alex. M. 3, 48; so id. ib. 3, 58. 9082#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9081#collino#col-lĭno ( conl-), lēvi, lĭtum, 3, v. a., `I` *to besmear*, *to cover over*, *defile*, *pollute* : aliquid, aliquā re (rare; not in class. prose). `I` Prop.: ora venenis, Ov. R. Am. 351 : tabulas cerā, Gell. 17, 9, 17 : crines adulteros pulvere, * Hor. C. 1, 15, 20 (cf. Verg. A. 12, 99: foedare in pulvere crines): caeno collitus, Plaut. Poen. 4, 2, 4.— `II` Trop. : pulchrum ornatum turpes mores pejus caeno collinunt, Plaut. Most. 1, 3, 133; id. Poen. 1, 2, 96. 9083#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9082#collinus#collīnus, a, um, adj. collis, `I` *of* or *pertaining to a hill*, *found* or *growing on a hill*, *hilly*, *hill-* (class.). `I` In gen.: genus agrorum (opp. to campestre and montanum), Varr. R. R. 1, 6, 2 : vineae, id. ib. 1, 6, 5; Col. 12, 21, 1: loca, id. 3, 2, 6 : aqua, id. 1, 5, 3 : vina, id. 12, 21, 4 : frumentum, Cels. 2, 18.— `II` Esp.: Collīnus, a, um, adj., *pertaining to the hills in the northeastern part of Rome* ( *the Quirinal and Viminal*), *Colline* : regio urbis Collina, Varr. L. L. 5, § 45 : tribus, id. ib. 5, § 56; Cic. Mil. 9, 25; Plin. 18, 3, 3, § 13.—Hence, Porta Collina, *the gate in Rome near the Quirinal Hill* (called also Agonensis and Quirinalis Porta; cf. Paul. ex Fest. p. 10; Fest. p. 332 Müll.), Cic. Leg. 2, 23, 58; Liv. 5, 41, 4; 8, 15, 8; 22, 57, 2; 26, 10, 3; 40, 34, 4; Ov. F. 4, 871; id. R. Am. 549: herbae, **growing in the vicinity of this gate**, Prop. 4 (5), 5, 11. cf. turris, Juv. 6, 291. 9084#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9083#colliphium#collīphĭum, i, v. coliphium. 9085#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9084#colliquefactus#col-lĭquĕfactus ( conl-), a, um, Part. [liquefio], `I` *made fluid*, *liquefied*, *dissolved*, *melted* (very rare): glacies, Varr. R. R. 2, 4, 6 : venenum in potione, * Cic. Clu. 62, 173. 9086#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9085#colliquesco#col-lĭquesco ( conl-), lĭqui, ĕre, `I` *v. inch. n.*, *to become fluid*, *to liquefy*, *melt*, *dissolve* (rare). `I` Prop.: cum aurum colliquisset, Varr. ap. Non. p. 334, 27 sq.: cum aes colliquisset, id. ib. (but Neue, Formenl. 2, 486, would read collicuisset in both these passages): in pice colliquescere, Col. 12, 22, 2 : igni, App. Mag. p. 306, 10.— `II` Trop. : lacrimis, *to melt into tears*, Fronto, Nep. Am. 2. 9087#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9086#colliquiae#collĭquĭae, v. colliciae. 9088#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9087#collis#collis, is ( abl. reg. colle, e. g. Ov. M. 1, 698; 14, 90; 14, 333; 14, 822; 14, 836; Caes. B. G. 1, 24; 2, 18; Sall. J. 52, 3: `I` Aventino, Liv. 1, 3, 9 et saep.; colli, Lucr. 2, 317 and 322; Auct. Aetn. 466; *gen. plur.* collium, Tac. Agr. 37; Lact. Opif. Dei, 10), m. cel-, root of ex-cello, celsus; cf. calamus, *high ground*, *a hill* (opp. mons and campus), Lucr. 5, 1373; Cic. Verr. 2, 3, 18, § 47; Caes. B. G. 2, 8; 7, 19: altus, Ov. M. 15, 306 : aperti, Verg. G. 2, 112 : aprici, id. E. 9, 49 : celsus, id. A. 8, 604 : supini, id. G. 3, 555 : inter Palatinum Capitolinumque, Liv. 1, 12, 1; cf. id. 5, 54, 3 sq.: Dianae, i.e. Aventinus, Mart. 12, 18, 3.— Poet., = mons: collis Heliconii cultor, Cat. 61, 1.—And in plur. : colles, for *a chain of mountains*, Sil. 3, 420.—Hence, Ital. *collina;* Fr. *colline.* 9089#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9088#collisio#collīsĭo ( conl-), ōnis, f. collido, `I` *a dashing* or *striking together*, *a concussion*, *shock* : partūs abjecti, Just. 11, 12, 6.— `II` Transf., of letters in a word: πνεῖν, χεἰν, ῥεῖν, non sunt integra, sed ex collisione contracta. Macr. Diff. 19, § 17. 9090#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9089#collisus1#collīsus ( conl-), a, um, Part., from collido. 9091#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9090#collisus2#collīsus ( conl-), ūs, m. collido, `I` *a striking together*, *collision* (very rare): margaritarum, Plin. 9, 35, 56, § 114 : dentium, Cael. Aur. Acut. 2, 12. 9092#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9091#collitus#collĭtus ( conl-), a, um, Part., from collino. 9093#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9092#collocatio#collŏcātĭo ( conl-), ōnis, f. colloco, `I` *a putting together*, *arrangement*, *a setting up*, *erecting*, *placing*, *collocation* (except in rhet. use, very rare). `I` In gen.: siderum, Cic. Univ. 9, 26 : moenium, Vitr. 5, 3. — `I.B` Esp. in speech: verborum, Cic. de Or. 3, 43, 171; 2, 13, 54; id. Or. 25, 83; 70, 232; Quint. 1, 10, 22; cf. id. 8, prooem. § 6; 8, 3, 41; 9, 4, 58; 9, 4, 89: argumentorum, Cic. de Or. 2, 42, 181 : rerum, Quint. 3, 3, 8. — `II` Esp.: filiae, *an endowing*, *giving in marriage* (v. colloco, I. B.), Cic. Clu. 66, 190. 9094#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9093#colloco#col-lŏco ( conl-), āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to place together*, *to arrange*, *to station*, *lay*, *put*, *place*, *set*, *set up*, *erect*, etc., *a thing* (or *person*) *somewhere* (class. in prose and poetry; cf.: statuo, pono, sisto). `I` Lit. `I.A` In gen.; constr. usu. with *in* and abl. (cf. Ramsh. Gr. p. 467 sq.; Zumpt, Gr. § 489); more rarely with *in* and *acc.;* also with other prepositions, or *absol.* With *in* and abl. : istam conloca cruminam in collo plane, Plaut. As. 3, 3, 67 : in rostris collocati, Cic. Sest. 38, 83 : aliquem in cubili, id. Tusc. 2, 17, 39 : in navi, id. Planc. 41, 97 : in custodiā, id. Phil. 7, 7, 19; id. Par. 3, 2, 25: in solitudine, id. Lael. 23, 87 : uno quidque in loco, id. de Or. 1, 35, 163 : Herculem in concilio caelestium, id. Off. 3, 5, 25 : legiones in cervicibus nostris, id. Fam. 12, 23, 2; id. Agr. 2, 27, 74: legionem in eis locis hiemandi causā, Caes. B. G. 3, 1; cf.: exercitum in hibernis, id. ib. 3, 29 *fin.* : me in gremio Veneris, Cat. 66, 56 : pedem grabati In collo sibi, id. 10, 23 : insidias bipertito in silvis, Caes. B. G. 5, 32 : quas (copias) in convalle in insidiis, id. ib. 3, 20 : juvenem in latebris, Verg. G. 4, 424 al. : tabulas bene pictas in bono lumine, Cic. Brut. 75, 261; id. Pis. 25, 61: supremo In monte saxum, Hor. Epod. 17, 68 : corpus in vestibulo, Suet. Aug. 100; Cat. 10, 23: praesidia in litore, Nep. Hann. 11, 4.—With locat. proper names; of towns: classem Miseni et alteram Ravennae, Suet. Aug. 49 : singulas cohortes, Puteolis et Ostiae, id. Claud. 25 : se Athenis collocavit, **established himself**, **settled there**, Cic. Fin. 5, 2, 4.—So also with *adv. of place* : occupato oppido, ibi praesidium collocavit, Caes. B. G. 1, 38; 7, 9: ubi iste castra collocarat, Cic. Verr. 2, 5, 37, § 96. — With *in* and *acc.* : in tabernam vasa et servos, Plaut. Men. 5, 6, 27 : me in arborem, id. Aul. 4, 8, 6 : eam in lectum, Ter. Eun. 3, 5, 45 (ipsum verbum collocant proprium est, et ascribitur pronubis, Don.): exercitum in provinciam hiemandi gratia, Sall. J. 61, 2; cf. supra, Caes. B. G. 3, 1, and 3, 29; cf. also id. ib. 1, 18, B. 1. infra: maxilla ubi in suam sedem collocata est, Cels. 8, 7.— With simple abl. : oculos pennis, Ov. M. 1, 723.— With other prepositions (freq. in Suet.): comites apud ceteros hospites, *to lodge*, *quarter*, Cic. Verr. 2, 1, 24, § 63: ut ante suum fundum Miloni insidias conlocaret, **to lay an ambush for**, id. Mil. 10, 27 : cohortis legionarias quattuor advorsum pedites hostium, Sall. J. 51, 3 : legiones propius Armeniam, Tac. A. 13, 7; cf.: ipse propior montem suos conlocat, Sall. J. 49, 1 : obsides super se, Suet. Aug. 43 : singulas infra se, id. Calig. 24 : juxta se, id. Ner. 13 : circa se, id. Tit. 9, consulares super pulpitum, id. Calig. 54: lecticam pro tribunali, id. Aug. 33.—( ε) *Absol.* : sine tumultu praesidiis conlocatis: Sall. C. 45, 2; cf. Caes. B. G. 3, 4; 4, 33: tabulis et signis propalam collocatis, Cic. de Or. 1, 35, 161 : columnas neque rectas, neque e regione, id. Q. Fr. 3, 1, 1, § 2 : lecticae collocabantur, id. Phil. 5, 6, 18 : signum Jovis, id. Cat. 3, 9, 21 : sedes ac domicilium, Cic. Verr. 2, 2, 3, § 6 : postquam impedimenta collocata animadvertit, Liv. 44, 37, 1 (cf.: constituere impedimenta, id. 44, 36, 6): chlamydem, ut pendeat apte, Ov. M. 2, 734 : collocat hasta sues, **lays prostrate**, **kills**, Mart. 5, 65, 10 : reliqua signa in subsidio (i. e. ad subsidium) artius conlocat, Sall. C. 59, 2; so, ceterum exercitum in subsidiis, id. ib. § 5 Kritz *N. cr.* : vos, bonae feminae, collocate puellulam (cf. B. 1. infra), Cat. 61, 184.— `I.B` Esp. `I.A.1` *To give in marriage* : filiam alicui, Tac. Agr. 9 *fin.*; cf. Suet. Claud. 27; so Cic. Brut. 26, 98; Nep. Att. 19, 4; Suet. Caes. 21; id. Aug. 64; id. Calig. 24; id. Dom. 22 al.: matrem homini nobilissimo, Caes. B. G. 1, 18 : aliquam in matrimonium, Cic. Div. 1, 46, 104; together with in matrimonio, Dig. 36, 1, 77 : eam in se dignam condicionem, Plaut. Trin. 1, 2, 122 : sororem ex matre et propinquas suas nuptum in alias civitates, Caes. B. G. 1, 18; so, nuptum, Plaut. Trin. 3, 3, 7; Col. 4, 3, 6; Dig. 3, 2, 11.—Less freq. *absol.* : virginem, Nep. Epam. 3, 5 : filiam alicujus, id. Arist. 3, 3; cf.: in collocandā filiā, Tac. A. 4, 39 : collocantis filiam, Just. 9, 6, 2.— `I.A.2` Collocare pecuniam, dotem, faenus, etc., a mercantile t. t., *to give*, *lay out*, *invest*, *advance*, *place money*, *a dowry*, *wealth*, etc.: rem herilem, Plaut. Men. 5, 6, 2 : in eā provinciā pecunias magnas collocatas habent, Cic. Imp. Pomp. 7, 18; cf.: pecunias in emptiones praediorum, Dig. 17, 1, 2 : pecunias graviore faenore, Suet. Aug. 39 : curavit, ut in eo fundo dos collocaretur, Cic. Caecin. 4, 11 : nusquam posse eam (pecuniam) melius conlocari, id. ib. 5, 15 : duas patrimonii partes in solo, Suet. Tib. 48; cf.: duas faenoris partes in agris, Tac. A. 6, 17 : pecuniam idoneis nominibus, Dig. 35, 2, 88.— Hence, `I.1.1.b` In gen., *to employ*, *invest* money in some way: patrimonium suum non effudit: in rei publicae salute collocavit, Cic. Phil. 3, 2, 3 : miliens sestertium eā munificentiā collocatum, Tac. A. 6, 45.— `I.A.3` (Like the Gr. προτιθέναι.) *To lay out a dead body in state in the* vestibulum: aliquem sancte ac reverenter in hortis Domitiis, Capitol. Anton. p. 5; v. Casaub. ad h. l.— `II` Trop. (in good prose; most freq. in Cic. and Quint.). `I.A` In gen., acc. to I. A., *to place*, *set*, *station*, *dispose of*, *occupy*, *employ*, *put.* With *in* and abl. : illum multa in pectore suo conlocare oportet, Plaut. Pers. 1, 1, 8 : res est videnda in tuto ut conlocetur, Ter. Heaut. 4, 3, 11; 4, 3, 17: ut totos se in optimo vitae statu exquirendo collocarent, **employed**, **occupied themselves**, Cic. Tusc. 5, 1, 2; cf.: totum se in cognitione et scientiā, id. Off. 1, 44, 158 : sese palam in meretriciā vitā, id. Cael. 20, 49 : philosophiam in urbibus, id. Tusc. 5, 4, 10 : in animis ego vestris omnes triumphos meos condi et collocari volo, **to be placed**, **deposited**, id. Cat. 3, 11, 26 : omne suum studium in doctrinā ac sapientiā, **to apply**, **employ**, id. Q. Fr. 1, 1, 10, § 29 : spem in incerto reliqui temporis eventu, id. Quint. 26, 83 : adulescentiam suam in amore et voluptatibus, **to employ**, **spend**, id. Cael. 17, 39 : bonas horas male, Mart. 1, 113, 3 : omnium longitudinum et brevitatum in sonis judicium ipsa natura in auribus nostris collocavit, **placed**, Cic. Or. 51, 173 : in conspectu, Quint. 7, 1, 4 : famam in tuto, id. 12, 11, 7. — With *in* and *acc.* : in otium se, Plaut. Merc. 3, 2, 10 : homines quattuor In soporem, **to put into the sleep of death**, id. Am. 1, 1, 148.— With simple abl. : et propriis verbis et ordine collocatis, Quint. 9, 1, 7 : ordine collocati sensus, id. 7, 10, 16. — With other prepositions: est et in nominibus ex diverso collocatis sua gratia, Quint. 9, 3, 86.—( ε) *Absol.*, *to set in order*, *arrange*, etc.: rem militarem, Cic. Fam. 2, 13, 3 : aedilitas recte collocata, Cic. Verr. 2, 5, 14, § 37 : tuā nobis auctoritate opus est ad collocandum aliquem civitatis statum, id. Ep. ad Brut. 1, 15, 12 : vix ut iis rebus, quas constituissent, conlocandis atque administrandis tempus daretur, Caes. B. G. 3, 4 : omnibus rebus confectis et collocatis, Auct. B. Alex. 33 *fin.* —In rhet.: verba collocata, i. e. *in their relative positions* (opp. simplicia), Cic. Or. 24, 80 sq.: ut apte collocentur (verba), Quint. 8, prooem. § 26; cf. id. § 31; 10, 2, 13; 8, 1, 1; 10. 1, 4; 9, 4, 1 al. —Rare: de cujus moderatione... in prioribus libris satis collocavi (= scripsi, dixi), **have brought forward**, **put forth**, Tac. A. 6, 27 *fin.* — `I.B` Acc. to I. B. 2.: quamobrem melius apud bonos quam apud fortunatos beneficium collocari puto, *to put* or *place*, as *at interest*, Cic. Off. 2, 20, 70; Cic. Verr. 2, 5, 22, § 56: bene, id. Fam. 13, 28, 3; cf.: ut pecuniae non quaerendae solum ratio est, verum etiam conlocandae... sic gloria et quaerenda et conlocanda ratione est, id. Off. 2, 12, 42. 9095#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9094#collocupleto#col-lŏcŭplēto ( conl-), āvi, 1, v. a., `I` *to make very rich*, *to enrich* (prob. only in the foll. exs.). `I` Prop.: se, Ter. Heaut. 2, 3, 17.— `II` Trop., *to embellish*, *enrich*, *adorn* : rei honestandae et collocupletandae causā, Auct. Her. 2, 18, 28. 9096#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9095#collocutio#collŏcūtĭo ( conl-), ōnis, f. colloquor, `I` *a* ( *familiar* or *private*) *conversation*, *conference* (very rare): hominum, Cic. Tusc. 1, 13, 30; id. Att. 12, 1, 2: venire cum aliquo in collocutionem, Auct. Her. 1, 15, 25.—In plur. : familiarissimae cum aliquo, Cic. Phil. 11, 2, 5 : in sermonibus collocutionibusque aliquid videre, id. Fam. 1, 9, 4. 9097#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9096#collocutor#collŏcūtor ( conl-), ōris, m. id., `I` *he who talks with another* (eccl. Lat.), Tert. adv. Prax. 5; Aug. Conf. 9, 6. 9098#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9097#colloquium#collŏquĭum ( conl-), ii, n. id., `I` *a conversation*, *conference*, *discourse* (class. in prose and poetry; not in Hor.): colloquium cum conveniunt in unum locum loquendi causā, Varr. L. L. 6, § 57 Müll.; Titin. ap. Non. p. 256, 16: eo ad colloquium venerunt, Caes. B. G. 1, 43 : in colloquium venire, id. ib. 1, 35 : in Antonii congressum colloquiumque veniendum est, Cic. Phil. 12, 11, 26 : pervenire ad conloquium alicujus, id. ib. 9, 1, 2 : denos ut ad colloquium adducerent, Caes. B. G. 1, 43 : de aliquā re in colloquium venire, Nep. Dat. 11, 1 : convenire in colloquium, id. Hann. 6, 2 : in colloquio esse, id. Dat. 11, 3 : facere, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 23, 5: occulta habere cum aliquo, Liv. 27, 1, 14; so, secreta serere cum aliquo, id. 34, 61, 7; cf.: nocturnis impellere aliquem, Tac. A. 1, 16; and: secretis componere, etc., id. ib. 3, 40 : crebra inter se, Caes. B. C. 3, 19 : petere, Ov. M. 13, 552; Suet. Aug. 27: clausis foribus videre, Lucr. 4, 598 : dare, Prop. 4 (5), 10, 32. colloquio alterius non egere, Cic. Off. 3, 1, 1; cf.: colloquio carere, id. Att. 12, 15 : adesse colloquiis, Val. Fl. 3, 293 : rerum leviorum, Cic. Ac. 2, 2, 6 : fruiturque deorum Colloquio, Verg. A. 7, 91 : praeceptoris, Petr. 9 *fin.* : colloquia amicorum absentium, i. e. **epistolary correspondence**, **communication by letter**, Cic. Phil. 2, 4, 7.— `II` Transf. to animals: alitum colloquia, Plin. 10, 49, 70, § 137; repeated by Gell. 10, 12, 7. 9099#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9098#colloquor#col-lŏquor ( conl-), cūtus, 3, v. dep., `I` *to talk together*, *converse*, *to hold a conversation*, *a parley*, or *a conference* (in good prose); constr. commonly *cum aliquo*, *inter se*, or *absol.;* in Plaut. several times as *verb act.* with acc. With *cum aliquo*, Ter. Hec. 1, 2, 56; Cic. Brut. 60, 218; id. Tusc. 1, 41, 98; id. Div. 1, 30, 64; id. Att. 16, 8, 1; id. Fam. 1, 9, 10; Nep. Paus. 2, 4: cum aliquo per aliquem, Caes. B. G. 1, 19; Nep. Alcib. 5, 3: cum aliquo per litteras, Cic. Fam. 1, 7, 1; id. Att. 6, 1, 24: cum aliquo de aliquā re, Nep. Dion, 2, 4.— With *inter se* : hoc uno praestamus vel maxime feris, quod colloquimur inter nos, Cic. de Or. 1, 8, 32 : multum inter se usque ad extremum tempus diei conlocuti sunt, id. ib. 1, 7, 26; id. Div. 1, 41, 90; Auct. B. Afr. 56; Curt. 8, 4, 14: inter se multum de aliquā re, Cic. de Or. 1, 7, 26.— *Absol.* : deinde utrique imperatores colloquuntur simul, Plaut. Am. 1, 1, 69; Ter. And. 5, 6, 10; id. Eun. 2, 3, 76; Caes. B. G. 1, 43; 1, 47; Cic. Q. Fr. 2, 8 (10), 1; Liv. 3, 36, 2; Curt. 7, 1, 24; 8, 13, 24 al.— With *acc. of person* : te volo, uxor, colloqui, Plaut. Am. 3, 2, 17; id. As. 1, 2, 24; 3, 1, 20; id. Most. 3, 2, 96; id. Men. 2, 3, 82; id. Mil. 4, 2, 18; id. Ps. 1, 3, 16; 1, 3, 22; id. Trin. 5, 2, 11; 5, 2, 26; cf.: de his rebus, quas tecum colloqui volo, Nep. Them. 9, 4. 9100#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9099#collubet#collŭbet, v. collibet. 9101#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9100#collubus#collŭbus, i, v. collybus. 9102#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9101#colluceo#col-lūcĕo ( conl-), ēre, v. n., `I` *to give light on every side*, *to shine brightly*, *to be wholly illuminated*, *to be bright* or *brilliant* (class. in prose and poetry; not in Hor.). `I` Prop. *Absol.* : sol, qui tam longe lateque colluceat, Cic. N. D. 2, 15, 40 : caelum conlucet omnibus, id. Univ. 9 *med.* : taeda per undas, * Lucr. 6, 883: collucent ignes, Verg. A. 9, 166; so, faces, id. ib. 4, 567; Curt. 3, 8, 22: per campum, Tac. A. 3, 4 : lampades undique, Ov. H. 14, 25 : pocula, Cat. 64, 45 : plumae ignium modo, Plin. 10, 47, 67, § 132.— With abl. : candelabri fulgore, Cic. Verr. 2, 4, 32, § 71 : ignibus aedes, Ov. M. 4, 403 : moenia flammis, Verg. A. 5, 4; Liv. 38, 6, 2: castra fulgore ignis, Curt. 3, 3, 3 : polus ignibus, Stat. S. 1, 6, 89 : omnia luminibus, Liv. 24, 21, 9 : totus veste atque insignibus armis, Verg. A. 10, 539.— *Ab aliquā re* (cf. ab, II.): (mare), quā a sole collucet, albescit et vibrat, Cic. Ac. 2, 33, 105.— `II` Trop., *to shine*, *be resplendent* : vidi collucere omnia furtis tuis, Cic. Verr. 2, 1, 22, § 58; id. N. D. 2, 39, 99: collucent floribus agri, Ov. F. 5, 363; cf. Col. 3, 21, 3; 10, 293. 9103#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9102#collucesco#col-lūcesco, colluxi, 3, `I` *v. inch. n.*, *to lighten up* (late Lat.): colluxit flamma, Albin. ad Liv. 1, 287.— `II` Transf., *to become clear*, *intelligible*, Boëth. Syllog. Hypoth. 1, p. 623. 9104#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9103#colluco#col-lūco ( conl-), āre, v. a. lux, `I` *to make light*, *to clear* or *thin a forest*, etc.: collucare est succisis arboribus locum luce implere, Fest. s. v. sublucare, p. 348, 18 Müll. (explained in a different manner by Paul. ex Fest. p. 37, 12 ib.): lucum, Cato, R. R. 139 : arborem, Col. 2, 21, 3. 9105#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9104#colluctatio#colluctātĭo ( conl-), ōnis, f. colluctor, `I` *a wrestling*, *struggling*, *contending with something* (post-Aug. prose). `I` Prop.: in colluctatione vel pancratio, Dig. 9, 2, 7; so of the fighting of oxen, Col. 6, 2, 4.— `II` Trop., *the death struggle*, Sen. Q. N. 3, 18, 1. —Of *an embracing* in love, App. M. 9, p. 219, 12; Lact. 1, 17.—Of *a difficult utterance* : est aliis concursus oris et cum verbis suis colluctatio, Quint. 11, 3, 56. 9106#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9105#colluctator#colluctātor ( conl-), ōris, m. id., prop. `I` *a wrestler;* hence, in gen., *an anlagonist*, *adversary*, Lact. Opif. Dei, 1, 7. 9107#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9106#colluctor#col-luctor ( conl-), āri, v. n., `I` *to struggle*, *contend*, *wrestle with* (post-Aug. and rare); constr. with *cum aliquo*, *alicui*, or *absol.* : praedonibus, Prud. Ham. 523.— *Absol.*, Just. 13, 8, 8; App. M. 2, p. 129.— Trop. : cum agro, Col. 1, 3, 9; cf.: cum solo, Plin. 27, 2, 2, § 5 : cum petulantiā morbi, Gell. 12, 5, 9. 9108#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9107#colludium#collūdĭum ( conl-), ii, n. colludo (post-class.). `I` *A sporting*, *playing together* : delphinorum, Sol. 12; so Symm. Ep. 3, 5.— `II` *A secret*, *deceptive understanding*, *collusion*, esp. in justice, Amm. 18, 5, 1; Cod. Th. 9, 42, 20; 11, 42, 7; Symm. Ep. 4, 20. 9109#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9108#colludo#col-lūdo ( conl-), si, sum, 3, v. n., `I` *to play* or *sport together*, *play with* (very rare). `I` Prop., with *dat.* : (puer) gestit paribus colludere, * Hor. A. P. 159.— Poet. : aut summā nantes in aquā colludere plumas, * Verg. G. 1, 369: DIGITIS COLLVDENTIBVS TRADERE PECORA, Inscr. Orell. 3166.— `II` Jurid. t. t., *to keep up false appearances with one to the injury of a third person*, *to have a secret understanding with one*, *to act collusively*, * Cic. Verr. 2, 2, 24, § 58; Dig. 3, 4, 7, § 9; 41, 5, 7; Sen. Contr. 2, 11, 17: cf. collusio and colludium, 2. 9110#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9109#collugeo#col-lūgĕo ( conl-), ēre, v. n., `I` *to lament*, *grieve together*, Cael. Aur. Tard. 2, 5, 88. 9111#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9110#collum#collum, i, n. (ante-class. access. form collus, i, m., Naev., Cato, Lucil., Att., Caecil., Varr. ap. Non. p. 200, 14 sq.; Plaut. Capt. 2, 2, 107; 4, 3, 2; and, acc. to Non. l. l., also id. Am. 1, 1, 289: `I` nec collos mihi Calvus persuaserit, Quint. 1, 6, 42; Front. Ep. ad M. Caes. 2, 16) [cf. Germ. Hals]. `I` Prop., *the neck*, of men and animals: accipite si vultis hoc onus in vostros collos, Cato, l.l.: anseris, Lucil. l.l.: pavonis, Varr. l. l.: columbarum, Lucr. 2, 802; cf. Cic. Ac. 2, 7, 19; id. N. D. 2, 47, 122 al.: in collum invasit, **fell upon the neck**, id. Phil. 2, 31, 77 : amplexu petebat, Cael. ap. Quint. 4, 2, 124: pendentia bracchia collo, Tib. 3, 6, 45; Verg. A. 1, 715: collo dare bracchia circum, id. ib. 6, 700 : implicuit materno bracchia collo, Ov. M. 1, 762 : colloque infusa mariti, id. ib. 11, 386; cf. id. ib. 14, 585: cingere colla lacertis, id. A. A. 2, 457 : complecti lacertis, id. M. 10, 407 : captare lacertis, id. H. 8, 93 : adducere lacertis, id. M. 6, 625 et saep.: avaritiae poenam collo et cervicibus suis sustinere, Cic. Verr. 2, 5, 42, § 108 : conjecta vincula collo, Ov. Tr. 4, 1, 83 : collum in laqueum inserere, Cic. Verr. 2, 4, 17, § 37; cf. Hor. Ep. 1, 16, 37: monstri angere, Stat. Th. 4, 827 : aptare vincula collo, Ov. M. 10, 381 : colla assuescere servitio, Verg. G. 3, 167 : tonsori committere, Cic. Tusc. 5, 20, 58.—Hence, `I..2` In partic. `I.2.2.a` As a symbol of servitude: dare colla triumpho, Prop. 2 (3), 10, 15. eripe turpi Colla jugo, Hor. S. 2, 7, 92.— `I.2.2.b` (As in Engl., it costs him his neck, etc.) A symbol of life: actum'st de collo meo, Plaut. Trin. 2, 4, 194; cf.: posuit collum in Pulvere Teucro, Hor. C. 4, 6, 11.— `I.2.2.c` Collum torquere, obtorquere, obstringere alicui, legal t. t., *to seize by the neck and drag before a tribunal* or *to prison* : priusquam obtorto collo ad praetorem trahor, Plaut. Poen. 3, 5, 45 (cf.: obtortā gulā de convivio in vincla abripi jussit, Cic. Verr. 2, 4, 10, § 24); Plaut. Curc. 5, 3, 15; Liv. 4, 53, 8.— `II` Meton., of *the neck of a flask*, *bottle*, Cato, R. R. 88, 1; Phaedr. 1, 26, 10; Plin. 17, 21, 35, § 161; 28, 11, 48, § 174.—Of *the poppy*, Verg. A. 9, 436.—Of *the middle part of Mount Parnassus*, Stat. Th. 9, 643. 9112#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9111#collumino#col-lūmĭno ( conl-), āre, v. a., `I` *to illuminate on all sides* (post-class. and very rare): aliquem, App. de Deo Socr. p. 45, 39; Prud. adv. Symm. 2, 830. 9113#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9112#colluo#col-lŭo ( conl-), lŭi, lūtum, 3, v. a., `I` *to wash thoroughly*, *wash out*, *rinse* (mostly post-Aug.; not in Cic.); constr. *aliquid*, or *aliquid aliquā re;* rarely *aliquid de aliquā re* : metretam amurcā, Cato, R. R. 100; Pers. 1, 18: os de oleo, Plin. 23, 4, 38, § 77 : decocto, id. 23, 6, 56, § 105 : dentes aquā, id. 20, 6, 23, § 53 : gemma melle colluta, id. 37, 10, 56, § 155.— Poet. : ora, *to moisten*, *wet*, i. e. *to quench thirst*, * Ov. M. 5, 447 (cf.: abluere sitim, Lucr. 4, 877).—* `II` *Absol.*, *to wash up* (earth) *by the waves*, Dig. 41, 1, 30, § 2. 9114#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9113#collurchinatio#col-lurchĭnātĭo ( conl-, and -lurcĭn-), ōnis, f. lurcor, `I` *gross gluttony*, *gormandizing* (post-class. and rare), App. Mag. p. 322, 33; Claud. Mam. Stat. An. 2, 9 *fin.* 9115#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9114#collus#collus, i, v. collum. 9116#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9115#collusio#collūsĭo ( conl-), ōnis, f. colludo, II., `I` *a secret*, *deceptive understanding*, *collusion*, * Cic. Verr. 2, 3, 13, § 33: inter raptae patrem et raptorem, Sen. Contr. 2, 11, 22 : per collusionem, id. ib. 5, 31 *fin.* : illa inter virum et uxorem nota collusio, App. Mag. p. 322, 13; Dig. 40, 16: de collusione detegendā, ib. 40, 4; 8, 5, 19; 17, 1, 8; 12, 2, 30, § 3. 9117#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9116#collusor#collūsor ( conl-), ōris, m. colludo. `I` *A companion in play*, *playmate* (in good prose), Cic. Phil. 2, 23, 56; 2, 39, 101; 5, 5, 13; * Suet. Calig. 41; Plin. Ep. 9, 33, 8; Dig. 11, 5, 1, § 1.—* `II` (Acc. to colludo, II.) *He who has a secret understanding with one to the injury of a third*, in law, Cod. Th. 7, 20, 2. 9118#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9117#collusorie#collūsōrĭē ( conl-), adv. collusor, II., `I` *in a concerted manner*, *collusively* : litigare de hereditate, Dig. 30, 1, 50, § 2. 9119#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9118#collustrium#collustrĭum, ĭi, n. collustro, `I` *a corporation that procured the lustration of the fields of a district*, Inscr. Orell. 1773. 9120#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9119#collustro#col-lustro ( conl-), āvi, ātum, 1, v. a., `I` *to lighten on all sides*, *to illumine*, *brighten* (rare but class.; most freq. in Cic.). `I` Prop.: sol omnia clarissimā luce collustrans, Cic. N. D. 2, 36, 92; id. Div. 2, 43, 91; id. Rep. 6, 17, 17 (al. lustret).—* `I.B` Transf. : collustrata in picturis, *the brilliantly colored*, *bright* (opp. opaca), Cic. Or. 11, 36.— `II` Trop., *to consider a thing on all sides*, *to inspect*, *survey* : omnia oculis, Cic. Tusc. 5, 23, 65: omnia, Verg. A. 3, 651 : cuncta, Tac. A. 2, 45. 9121#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9120#collutio#collūtĭo ( conl-), ōnis, f. colluo, `I` *a rinsing*, *washing*, Scrib. Comp. 53; Cael. Aur. Tard. 4, 3, 39. 9122#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9121#collutito#col-lŭtĭto ( conl-), āre, v. freq. a. colluo; cf. Ritschl, prol. ad Plaut. p. 74, `I` *to soil*, *defile much;* trop., Plaut. Trin. 3, 2, 67 Ritschl *N. cr.;* cf. Non. p. 84, 25 (al. collutulo). 9123#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9122#collutus#collūtus ( conl-), Part., from colluo. 9124#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9123#colluviaris#collŭvĭāris porcus dicitur, qui cibo permixto et colluvie nutritur, Paul. ex Fest. p. 57, 8 Müll. 9125#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9124#colluvies#collŭvĭes ( conl-), ēi, v. colluvio. 9126#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9125#colluvio#collŭvĭo ( conl-), ōnis, and collŭvĭ-es, em, ē (the latter form not freq. before the Aug. per.; but exclusively used by Col., Pliny the elder, and Tac.; a third collat. form collŭvĭum, acc. to Isid. Diff. Verb. 40), f. colluo, `I` *a conflux* or *collection of filth*, *washings*, *sweepings*, *draff*, *swill.* `I` Prop. Colluvies, Dig. 43, 22, 1, §§ 2 and 4: cohortis et aedificii, Col. 2, 15, 8; cf. id. 1, 6, 24; 1, 5, 6: turbida nigro limo, Luc. 4, 311; Plin. 24, 19, 116, § 176.— Colluvio: colluvionibus sentinarum, Arn. 5, p. 172.— `II` More freq. trop., *the impure conflux of different objects*, *dregs*, *impurities*, *impure mixture*, *vile medley*, *offscourings.* Colluvio: mixtorum omnis generis animantium, Liv. 3, 6, 3 : cum ex hac turbā et colluvione discedam, Cic. Sen. 23, 85; cf. Non. p. 82, 9: o praeclarum diem, omnium scelerum, Cic. Sest. 7, 15 : rerum, Liv. 3, 11, 5 : deterrima verborum, Gell. 1, 15, 17 : colluvionem gentium adferre, **a polluting mixture**, Liv. 4, 2, 5 : mixti ex omni colluvione exsules obaerati, etc., id. 26, 40, 17; cf. id. 22, 43, 2: in colluvione Drusi, **the dregs of the people adhering to him**, **the rabble**, Cic. Vat. 9, 23; Cod. Th. 13, 3, 7: ordinum hominum, Curt. 10, 2, 6 : sanguinis peregrini et servilis, Suet. Aug. 40; Plin. Ep. 5, 8, 11.— Colluvies, Atticus ap. Cic. Att. 9, 10, 7: rerum, Tac. H. 2, 16 *fin.*; cf. *absol.*, id. A. 14, 15; 14, 44; id. H. 5, 12: nationum, id. A. 2, 55 : collecta populi, Just. 2, 6, 4. 9127#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9126#colluvium#collŭvĭum ( conl-), v. colluvio. 9128#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9127#collybista#collŭbista, ae, m., = κολλυβιστής, `I` *a money-changer*, *banker*, Hier. in Matt. 21, 12. 9129#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9128#collybus#collŭbus ( collŭbus), i, m., = κόλλυβος [prob. of Phoenicio-Semitic origin, kindr. with the Heb., to change], `I` *the exchange of coins of different kinds*, or *of different countries*, *agio.* `I` Prop., Cic. Att. 12, 6, 1; Cassiod. Parm. ap. Suet. Aug. 4.— `II` Meton., *the rate* or *premium of exchange*, Cic. Verr. 2, 3, 78, § 181. 9130#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9129#collyra#collȳra, ae, f., = κολλύρα, `I` *a kind of pastry of a round*, *elongated form*, *maccaroni*, *vermicelli*, shred into broth, Plaut. Pers. 1, 3, 12.—Hence, `II` collȳrĭcus, a, um, *of vermicelli*, *vermicelli soup*, Plaut. Pers. 1, 3, 15 and 17. 9131#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9130#collyriolum#collȳrĭŏlum, i, n. dim. collyrium, `I` *a small* collyrium, *tent*, *pessary*, etc., Macer. 4, 12. 9132#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9131#collyris#collȳris, ĭdis ( collȳrĭda, ae, Vulg. 2 Reg. 6, 19; id. Lev. 8, 26; cf.: cassida, chlamyda, etc.), f., = κολλυρίς. `I` Lit., *a roll* or *cake*, Aug. in Gen. 8, 5 *fin.*; Vulg. Lev. 7, 12 (transl. of the Heb.).— `II` Meton. `I.A` *A head-dress of women*, Tert. Cult. Fem. 2, 7.— `I.B` *A plant*, *also called* malva erratica, App. Herb. 40. 9133#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9132#collyrium#collȳrĭum, ii, n., = κολλύριον (a mass similar to the collyra-dough; hence, in medic. lang.), `I` *A tent*, *pessary*, *suppository*, etc., Cels. 5, 28, 12; Col. 6, 6, 5; 6, 30, 8; Plin. 26, 12, 78, § 126; 28, 9, 37, § 139; Scrib. Comp. 142.— `I.B` Esp., *a liquid eyesalve*, Cels. 7, 7, 4; * Hor. S. 1, 5, 30; Veg. 3, 16, 2; 3, 16, 8; 3, 18, 2.— `II` Meton., *a shaft*, *pillar*, Sid. Ep. 2, 2. 9134#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9133#Colminiana#Colminiana ( Cato, R. R. 6, 1), Col-minia ( Varr. R. R. 1, 24, 1), Culminia ( Col. 5, 8, 8; 12, 51, 3; 12, 54, 1), Cominia ( Plin. 15, 3, 4, § 13; Pall. Febr. 18, 4): olea, `I` *an unknown kind of olive-tree* (concerning the varying readings, v. Schneid. *N. cr.*). 9135#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9134#colo1#cŏlo, colŭi, cultum, 3, v. a. from the stem ΚΟΛ, whence βουκόλος, βουκολέω; cf.: colonus, in-cola, agri-cola (orig. pertaining to agriculture), `I` *to cultivate*, *till*, *tend*, *take* *care of a field*, *garden*, etc. (freq. in all per. and species of composition). `I` Prop. With *acc.* : fundum, Varr. R. R. 1, 1, 2 : agrum, id. ib. 1, 2, 14; Cato, R. R. 61; Col. 1 pr.: agri non omnes frugiferi sunt qui coluntur, Cic. Tusc. 2, 5, 13; id. Agr. 2, 25, 67: arva et vineta et oleas et arbustum, Quint. 1, 12, 7 : praedia, Cic. Rosc. Am. 17, 49 : rus, Col. 1, 1 : rura, Cat. 64, 38; Tib. 1, 5, 21; Verg. G. 2, 413: hortos, Ov. M. 14, 624 al. : jugera, Col. 1 pr.: patrios fines, id. ib. : solum, id. 2, 2, 8 : terram, id. 2, 2, 4 : arbustum, Quint. 1, 12, 7 : vitem, Cic. Fin. 4, 14, 38 : arbores, Hor. C. 2, 14, 22 : arva, id. ib. 3, 5, 24; Ov. Am. 1, 13, 15: fructus, Verg. G. 2, 36 : fruges, Ov. M. 15, 134 : poma, id. ib. 14, 687; cf. under P. a. — *Absol.*, Varr. R. R. 1, 2, 8; Verg. G. 1, 121; Dig. 19, 2, 54, § 1.— `I.B` In gen., without reference to economics, *to abide*, *dwell*, *stay in a place*, *to inhabit* (syn.: incolo, habito; most freq. since the Aug. per.). With *acc.* : hanc domum, Plaut. Aul. prol. 4 : nemora atque cavos montes silvasque colebant, Lucr. 5, 955 : regiones Acherunticas, Plaut. Bacch. 2, 2, 21 : colitur ea pars (urbis) et habitatur frequentissime, Cic. Verr. 2, 4, 53, § 119 : urbem, urbem, mi Rufe, cole, id. Fam. 2, 12, 2 : has terras, id. N. D. 2, 66, 164; Tac. A. 2, 60: loca Idae, Cat. 63, 70 : Idalium, id. 36, 12 sq.; 61, 17: urbem Trojanam, Verg. A. 4, 343 : Sicaniam, Ov. M. 5, 495 : Maeoniam Sipylumque, id. ib. 6, 149 : Elin Messeniaque arva, id. ib. 2, 679 : regnum nemorale Dianae, id. ib. 14, 331 : hoc nemus, id. ib. 15, 545 : Elysium, Verg. A. 5, 735 : loca magna, Ov. M. 14, 681; Liv. 1, 7, 10: Britanniam, Tac. Agr. 11 : Rheni ripam, id. G. 28 : victam ripam, id. A. 1, 59 : terras, id. ib. 2, 60; cf. id. H. 5, 2: insulam, id. A. 12, 61; id. G. 29: regionem, Curt. 7, 7, 4.— Poet., of poets: me juvat in primā coluisse Helicona juventā, i. e. **to have written poetry in early youth**, Prop. 3 (4), 5, 19. —Also of animals: anguis stagna, Verg. G. 3, 430; Ov. M. 2, 380.— *Absol.* : hic, Plaut. Ps. 1, 2, 68 : subdiu colere te usque perpetuom diem, id. Most. 3, 2, 78; Liv. 42, 67, 9; Curt. 9, 9, 2: colunt discreti ac diversi, Tac. G. 16 : proximi Cattis Usipii ac Tencteri colunt, id. ib. 32 : circa utramque ripam Rhodani, Liv. 21, 26, 6 : quā Cilices maritimi colunt, id. 38, 18, 12 : prope Oceanum, id. 24, 49, 6 : usque ad Albim, Tac. A. 2, 41 : ultra Borysthenem fluvium, Gell. 9, 4, 6 : super Bosporum, Curt. 6, 2, 13 : extra urbem, App. M. 1, p. 111.— `II` Trop. (freq. and class.). `I.A` *To bestow care upon a thing*, *to care for.* `I.B.1` Of the gods: colere aliquem locum, *to frequent*, *cherish*, *care for*, *protect*, *be the guardian of*, said of places where they were worshipped, had temples, etc.: deos deasque veneror, qui hanc urbem colunt, Plaut. Poen. 5, 1, 19; Cat. 36, 12: Pallas, quas condidit arces, Ipsa colat, Verg. E. 2, 62 : ille (Juppiter) colit terras, id. ib. 3, 61; id. A. 1, 16 Forbig. ad loc.: undis jura dabat, nymphisque colentibus undas, Ov. M. 1, 576 : urbem colentes di, Liv. 31, 30, 9; 5, 21, 3: vos, Ceres mater ac Proserpina, precor, ceteri superi infernique di, qui hanc urbem colitis, id. 24, 39, 8 : divi divaeque, qui maria terrasque colitis, id. 29, 27, 1.— `I.B.2` Rarely with persons as object (syn.: curo, studeo, observo, obsequor): Juppiter, qui genus colis alisque hominum, Plaut. Poen. 5, 4, 24; cf.: (Castor et Pollux) dum terras hominumque colunt genus, i. e. **improve**, **polish**, Hor. Ep. 2, 1, 7. — `I.B.3` Of the body or its parts, *to cultivate*, *attend to*, *dress*, *clothe*, *adorn*, etc.: formamque augere colendo, **by attire**, **dress**, Ov. M. 10, 534 : corpora, id. A. A. 3, 107 : tu quoque dum coleris, id. ib. 3, 225.—With abl. : lacertos auro, Curt. 8, 9, 21 : lacertum armillā aureā, Petr. 32 : capillos, Tib. 1, 6, 39; 1, 8, 9.— `I.B.4` With abstr. objects, *to cultivate*, *cherish*, *seek*, *practise*, *devote one* ' *s self to*, etc.; of mental and moral cultivation: aequom et bonum, Plaut. Men. 4, 2, 10 : amicitiam, id. Cist. 1, 1, 27 : fidem rectumque, Ov. M. 1, 90 : fortitudinem, Curt. 10, 3, 9 : jus et fas, Liv. 27, 17 *fin.* : memoriam alicujus, Cic. Fin. 2, 31, 101 : bonos mores, Sall. C. 9, 1 : suum quaestum colit, Plaut. Poen. 5, 2, 137 : pietatem, id. As. 3, 1, 5; Ter. Hec. 3, 4, 33: virtutem, Cic. Arch. 7, 16; id. Off. 1, 41, 149: amicitiam, justitiam, liberalitatem, id. ib. 1, 2, 5 : virginitatis amorem, Verg. A. 11, 584 : pacem, Ov. M. 11, 297; cf. Martem, Sil. 8, 464: studium philosophiae, Cic. Brut. 91, 315 : disciplinam, id. ib. 31, 117 : aequabile et temperatum orationis genus, id. Off. 1, 1, 3 : patrias artes militiamque, Ov. F. 2, 508; cf.: artes liberales, Suet. Tib. 60 : ingenium singulari rerum militarium prudentiā, Vell. 2, 29, 5 Kritz.— `I.B.5` Of a period of time or a condition, *to live in*, *experience*, *live through*, *pass*, *spend*, etc.: servitutem apud aliquem, **to be a slave**, Plaut. Poen. 4, 2, 7 : nunc plane nec ego victum, nec vitam illam colere possum, etc., Cic. Att. 12, 28, 2; and poet. in gen.: vitam or aevum = degere, *to take care of life*, for *to live* : vitam, Plaut. Trin. 3, 2, 74; id. Cas. 2, 1, 12; id. Rud. 1, 5, 25: vitam inopem, Ter. Heaut. 1, 1, 84 : aevum vi, Lucr. 5, 1144 and 1149.— `I.B` Colere aliquem, *to regard one with care*, i. e. *to honor*, *revere*, *reverence*, *worship*, etc. (syn.: observo, veneror, diligo). `I.B.1` Most freq. of the reverence and worship of the gods, and the respect paid to objects pertaining thereto, *to honor*, *respect*, *revere*, *reverence*, *worship* : quid est enim cur deos ab hominibus colendos dicas? Cic. N. D. 1, 41, 115 : hos deos et venerari et colere debemus, id. ib. 2, 28, 71; cf. id. ib. 1, 42, 119; id. Agr. 2, 35, 94; Liv. 39, 15, 2; Cat. 61, 48: Phoebe silvarumque potens Diana... o colendi Semper et culti, Hor. C. S. 2 and 3; cf. Ov. M. 8, 350: deos aris, pulvinaribus, Plin. Pan. 11, 3 : Mercurium, Caes. B. G. 6, 17 : Apollinem nimiā religione, Curt. 4, 3, 21 : Cererem secubitu, Ov. A. 3, 10, 16 : (deam) magis officiis quam probitate, id. P. 3, 1, 76 : per flamines et sacerdotes, Tac. A. 1, 10; Suet. Vit. 1: quo cognomine is deus quādam in parte urbis colebatur, id. Aug. 70 : deum precibus, Sen. Herc. Oet. 580 : testimoniorum religionem et fidem, Cic. Fl. 4, 9; cf. id. Font. 10, 21; and: colebantur religiones pie magis quam magnifice, Liv. 3, 57, 7; and: apud quos juxta divinas religiones humana fides colitur, id. 9, 9, 4 : sacra, Ov. M. 4, 32; 15, 679: aras, id. ib. 3, 733; 6, 208; cf. Liv. 1, 7, 10; Suet. Vit. 2 et saep.: numina alicujus, Verg. G. 1, 30 : templum, id. A. 4, 458; Ov. M. 11, 578: caerimonias sepulcrorum tantā curà, Cic. Tusc. 1, 12, 27 : sacrarium summā caerimoniā, Nep. Th. 8, 4 : simulacrum, Suet. Galb. 4.— `I.B.2` Of the honor bestowed upon men: ut Africanum ut deum coleret Laelius, Cic. Rep. 1, 12, 18 : quia me colitis et magnificatis, Plaut. Cist. 1, 1, 23; Ter. Ad. 3, 2, 54: a quibus diligenter observari videmur et coli, Cic. Mur. 34, 70; cf. id. Fam. 6, 10, 7; 13, 22, 1; id. Off. 1, 41, 149; Sall. J. 10, 8: poëtarum nomen, Cic. Arch. 11, 27 : civitatem, id. Fl. 22, 52; cf.: in amicis et diligendis et colendis, id. Lael. 22, 85 and 82: semper ego plebem Romanam militiae domique... colo atque colui, Liv. 7, 32, 16 : colere et ornare, Cic. Fam. 5, 8, 2 : me diligentissime, id. ib. 13, 25 *init.* : si te colo, Sexte, non amabo, Mart. 2, 55 : aliquem donis, Liv. 31, 43, 7 : litteris, Nep. Att. 20, 4 : nec illos arte colam, nec opulenter, Sall. J. 85, 34 Kritz.— Hence, `I.B.1` cŏlens, entis, P. a., *honoring*, *treating respectfully; subst.*, *a reverer*, *worshipper;* with *gen.* : religionum, Cic. Planc. 33, 80.— `I.B.2` cultus, a, um, P. a. (acc. to I.). `I.A` *Cultivated*, *tilled* : ager cultior, Varr. R. R. 1, 2, 20 : ager cultissimus, Cic. Rosc. Com. 12, 33 : materia et culta et silvestris, id. N. D. 2, 60, 151 : res pecuaria, id. Quint. 3, 12 : rus cultissimum, Col. 1, 1, 1 : terra, Quint. 5, 11, 24 : fundus cultior, id. 8, 3, 8 : cultiora loca, Curt. 7, 3, 18.— `I.1.1.b` *Subst.* : culta, ōrum, n., *tilled*, *cultivated land*, *gardens*, *plantations*, etc., Lucr. 1, 165; 1, 210; 5, 1370; Verg. G. 1, 153; 2, 196; 4, 372; Plin. 24, 10, 49, § 83—Hence, `I.B` Trop., *ornamented*, *adorned*, *polished*, *elegant*, *cultivated* : milites habebat tam cultos ut argento et auro politis armis ornaret, Suet. Caes. 67 : adulter, Ov. Tr. 2, 499 : turba muliebriter culta, Curt. 3, 3, 14 : sacerdos veste candidā cultus, Plin. 16, 44, 95, § 251 : matrona vetitā purpurā culta, Suet. Ner. 32 : filia cultior, Mart. 10, 98, 3 : animi culti, Cic. Tusc. 2, 5, 13; cf.: tempora et ingenia cultiora, Curt. 7, 8, 11 : Tibullus, Ov. Am. 1, 15, 28; cf. carmina, id. A. A. 3, 341 : cultiores doctioresque redire, Gell. 19, 8, 1 : sermone cultissimus, Aur. Vict. Epit. 45.— *Adv.* : cul-tē, *elegantly* : dicere, * Quint. 8, 3, 7; Plin. Ep. 5, 20, 6.— *Comp.* : dicere, Sen. Suas. 4 *fin.*; Tac. Or. 21: (sc. veste) progredi, Just. 3, 3, 5: incubare strato lectulo, Val. Max. 2, 6, 8.— *Sup.* apparently not in use. 9136#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9135#colo2#cōlo, āvi, ātum, āre, v. a. colum, `I` *to filter*, *strain*, *to clarify*, *purify* (post-Aug.): ceram, Col. 9, 16, 1 : mel, id. 12, 11, 1 : vinum sportā palmeā, Pall. Febr. 27 : sucum linteo, Plin. 25, 13, 103, § 164 : thymum cribro, Col. 7, 8, 7 : aliquid per linteum, Scrib. Comp. 271 : ad colum, Veg. 2, 28, 19 : per colum, Apic. 4, 2 : aurum, App. Flor. p. 343, 20 : terra colans, Plin. 31, 3, 23, § 38 : faex colata, id. 31, 8, 44, § 95.— Poet. : amnes inductis retibus, i. e. **to spread out a fish-net**, Manil. 5, 193.—Hence, cōlātus, a, um, P. a., *cleansed*, *purified* (post-class.): nitor (beryllorum), Tert. Anim. 9.— `I.B` Trop. : certiora et colatiora somniari, Tert. Anim. 48. 9137#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9136#colobathrarius#cōlŏbathrārius, ii, m. κωλόβαθρον, `I` *one who walks on stilts*, Non. p. 115, 20. 9138#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9137#colobicus#cŏlŏbĭcus, a, um, adj., = κολοβικός, `I` *mutilated*, Firm. Math. 3, 14, 8. 9139#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9138#colobium#cŏlŏbĭum, ii ( cŏlŏbum, i, Cod. Th. 14, 10, 1), n., = κολόβιον, `I` *an undergarment with short sleeves*, Serv. ad Verg. A. 9, 616. 9140#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9139#colobos#cŏlŏbŏs, on, adj., = κολοβός, `I` *mutilated*, *curtailed*, only in metre: versus, *in which one syllable is wanting*, = catalectus, Mall. Theod. Metr. 7: metrum, id. ib. 5; Marc. Vict. p. 2504 P. 9141#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9140#colocasia#cŏlŏcāsĭa, ae, f. ( plur. : cŏlŏcāsĭa, ōrum, n., * Verg. E. 4, 20; Mart. 8, 33, 13), = κολοκασία or κολοκάσιον, `I` *an Egyptian bean;* a magnificent plant of the lily kind, growing in the lakes and marshes of Egypt, whose beans, roots, and even the stalks and stems, were considered as luxuries, and from its large leaves drinking-cups (ciboria) were made, Plin. 21, 15, 51, § 87; Col. 8, 15, 4; Pall. Febr. 24, 14; id. Apr. 3, 5; cf. Voss ad Verg. l. l. (The colocasia of Virgil is supposed to be the Arum colocasia of Linnæus. Pliny appears to confound this with the Nymphaea lotos of Linn.) 9142#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9141#Colocasitis#Cŏlŏcāsītis, ĭdis, f., = Κολοκασῖτις, `I` *an island near the coast of Africa*, Plin. 6, 29, 34, § 172. 9143#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9142#colocynthis#cŏlŏcynthis, ĭdis, f., = κολοκυνθίς, `I` *the colocynth* or *coloquintida*, used as a purgative: Cucumis colocynthis, Linn.; Plin. 20, 3, 8, § 14; Pall. 1, 35, 9. 9144#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9143#colon#cōlon or cōlum, i, n. ( cōlus, i, m., Ser. Samm. 31, 1), = κῶλον (a member). `I` *The colon* or *great gut* (the largest of the intestines), Plin. 11, 37, 79, § 202.—Esp., as the part affected by the colic: coli tormentum, Plin. 22, 22, 37, § 79 : coli dolor, Scrib. Comp. 122.—Hence, `I.B` *A disease of the colon*, *the colic*, Plin. 20, 15, 57, § 162; 31, 9, 45, § 102; Scrib. Comp. l. l.; Ser. Samm. l. l.— `II` Transf., *a member of a verse* (pure Lat. membrum), * Quint. 9, 4, 78; *of a poem*, Aug. ap. Don. Vit. Verg. c. 12. 9145#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9144#colona#cŏlōna, ae, f. colonus, `I` *a countrywoman*, Ov. F. 4, 692; 2, 646; Dig. 19, 2, 54 *fin.*; Inscr. Orell. 4644. 9146#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9145#Colonae#Cŏlōnae, ārum, f., = Κολωναί. `I` *a town in Troas*, now prob. *Chemali*, Nep. Paus. 3, 3; the same called Cŏlōnē, ēs, Plin. 5, 30, 32, § 123. 9147#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9146#colonarius#cŏlōnārĭus, a, um, adj. colonia, `I` *of* or *pertaining to the* colonus, *rustic* (late Lat.): persona, Sid. Ep. 5, 19 : condicio, Cod. Just. 1, 4, 24. 9148#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9147#colonatus#cŏlōnātus, ūs, m. colonus, `I` *the condition of a rustic* (post-class.), Cod. Th. 12, 1, 33; 14, 18, 1. 9149#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9148#Coloneus#Cŏlōnēus, a, um, adj., = Κολώνειος, `I` *of* or *pertaining to the Attic* demos Colonos ( Κολωνός): Oedipus ( Οἰδίπους ἐπὶ Κολωνῷ), Cic. Sen. 7, 22; cf. *absol.* : Coloneus, **the tragedy of Sophocles**, App. Mag. p. 298, 6 : locus, Cic. Fin. 5, 1, 3. 9150#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9149#colonia1#cŏlōnĭa, ae, f. colonus. `I` (Acc. to colonus, I.) *A possession in land*, *a landed estate*, *a farm*, Col. 11, 1, 23; Dig. 19, 2, 24, § 4; 33, 7, 20.— `I.B` *An abode*, *dwelling* in gen. (cf. 1. colo, I. B.), Plaut. Aul. 3, 6, 40; and humorously: molarum, for *a mill*, id. Ps. 4, 6, 38.—Far more freq., `II` (Acc. to colonus, II.) *A colony*, *colonial town*, *settlement* : colonia dicta est a colendo: est autem pars civium aut sociorum, missa ubi rem publicam habeant ex consensu suae civitatis aut publico ejus populi unde profecti sunt consilio. Hae autem coloniae sunt. quae ex consensu publico, non ex secessione sunt conditae, Serv. ad Verg. A. 1, 12: in coloniam aliquos emittere, Varr. R. R. 3, 16, 29 : in colonias mittere, Liv. 4, 49, 14 : coloniam collocare idoneis in locis, Cic. Agr. 2, 27, 73 : condere, Vell. 1, 15, 1.—Also freq., `I.B` Meton. for *the persons sent for the establishment of such a town*, *a colony*, *colonists*, *planters;* hence: coloniam deducere aliquo, Cic. Rep. 2, 4, 9 : veteranorum, id. Phil. 2, 39, 100; 2, 40, 102; id. Agr. 1, 5, 16; 2, 27, 73; 2, 34, 92; id. Brut. 20, 79; Liv. 9, 28, 7; 9, 46, 3; 10, 1, 1; 39, 55, 5 ( *bis*) and 9; Vell. 1, 14; Suet. Tib. 4; id. Ner. 9 al.: mittere in Aeoliam, Ioniam, etc., Cic. Div. 1, 1, 3 : Antium, Liv. 8, 14, 8; cf. on the Roman colonies, their laws and regulations, Nieb. Röm. Gesch. 2, p. 49 sq.; Madv. Opusc. Ac. p. 208 sq.; and Dict. of Antiq. — `I.C` Transf., of *colonies of bees*, Varr. R. R. 3, 16, 9 and 29. 9151#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9150#Colonia2#Cŏlōnĭa, ae, f., `I` *a name given to several colonial* or *provincial cities*, but always, in the class. lang., with a more definite appellation; as Colonia Agrippina or Agrippinensis, the present *Cologne.* 9152#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9151#coloniarius#cŏlōnĭārĭus, ii, m., and -a, ae, f. colonia, II., `I` *native of a colony*, Gai Inst. 3, § 56; 1, § 28; Ulp. Sent. 19, 4. 9153#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9152#colonicus#cŏlōnĭcus, a, um, adj. colonus, I.. `I` *Of* or *pertaining to agriculture* or *husbandry* : leges, Varr. R. R. 1, 2, 17 : genus ovium, **found upon any farm**, **common**, Plin. 8, 47, 72, § 189; 26, 10, 62, § 96.— `I.B` *Subst.* : cŏ-lōnĭca, ae, f., *a farm-house*, *a rustic* ' *s hut*, Aus. Ep. 4, 7.— `II` *Pertaining to a colony* : cohortes, **levied from colonies**, Caes. B. C. 2, 19 : decuriones, Suet. Aug. 46. 9154#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9153#colonus#cŏlōnus, i, m. colo. `I` *A husbandman*, *tiller of the soil* (opp. pastor), Cato, R. R. prooem. § 2; Varr. R. R. 2, prooem. § 5; id. L. L. 5, § 21 Müll.; Cic. de Or. 2, 71, 287; Hor. C. 1, 35, 6; 2, 14, 12; id. S. 2, 1, 35; 2, 2, 115; Verg. E. 9, 4; id. G. 1, 125; Ov. M. 1, 272; Sen. Ep. 114, 25.— `I.B` Esp., *a farmer*, *one who cultivates another* ' *s land*, Caes. B. C. 1, 34; Cic. Caecin. 32, 94; Col. 1, 7, 1; Plin. Ep. 10, 8 (24), 5; Dig. 19, 2, 15 al. — `II` *A colonist*, *inhabitant of a colonial town*, ἄποικος, Cic. Agr. 2, 28, 75; id. Phil. 2, 40, 102; id. N. D. 3, 19, 48; Nep. Milt. 1, 1; Liv. 4, 11, 3 sq.; 9, 26, 3 and 5; Verg. A. 1, 12 al.; Hor. C. 2, 6, 5; Vell. 1, 14, 6.— `I...b` Poet., for *an inhabitant* in gen., Verg. A. 7, 63; 7, 410.—Humorously: catenarum, Plaut. As. 2, 2, 32. 9155#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9154#Colophon1#Cŏlŏphon, ōnis ( acc. -nem, Cic. Imp. Pomp. 12, 33; `I` -na, Vell. 1, 4, 3; Tac. A. 2, 54), m., = Κολοφών, *one of the twelve Ionian towns in Lydia*, *situated near the sea*, *and renowned for its cavalry*, now perh. *Zille* or *Altobosco*, Mel. 1, 17, 2; Cic. Imp. Pomp. 12, 33; Liv. 37, 26, 5 sq.; Hor. Ep. 1, 11, 3. — `II` Hence, `I.A` Cŏlŏphōnĭus, a, um, adj., *Colophonian* : resina, Plin. 14, 20, 25, § 123 (also *absol.* : Colophonia, Scrib. Comp. 137 sq.): Idmon, Ov. M. 6, 8.—In plur. : Cŏlŏphōnii, ōrum, m., *the Colophonians*, Cic. Arch. 8, 19.— `I.B` Cŏlŏphōnĭăcus, a, um, adj., the same: Homerus (since the inhabitants of Colophon considered him as their countryman; v. Cic. Arch. l. l.), Verg. Cir. 64; Cels. 5, 19, 11; 5, 19, 17. 9156#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9155#colophon2#cŏlŏphōn, ōnos, m. : colophon dixerunt, cum aliquid finitum significaretur, Paul. ex Fest. p. 37, 14 Müll. [ = κολοφών, the summit, the top; cf. in Gr. κολοφῶνα ἐπιθεῖναι, v. Lidd. and Scott, s. v. κολοφών ]. 9157#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9156#color#cŏlor (old form cŏlos, like arbos, clamos, honos, etc., Plaut. Mil. 4, 4, 43; Lucr. 6, 208; 6, 1073; Sall. C. 15, 5, acc. to Prob. II. pp. 1456 and 1467 P.; Plin. 13, 15, 30, § 98; 35, 11, 42, § 150), ōris, m. root cal-, to cover; cf.: caligo, occulere, calyx, `I` *color*, *hue*, *tint.* `I` Lit. `I.A` In gen.: varii rerum, Lucr. 2, 786 : nequeunt sine luce Esse, id. 2, 795 : aureus ignis, id. 6, 205 : albus, id. 2, 823; cf.: color albus praecipue decorus deo est, Cic. Leg. 2, 18, 45 : purpureus conchyli, Lucr. 6, 1073 : Tyrios mirare, Hor. Ep. 1, 6, 18; Ov. M. 4, 165; 10, 261; cf. id. ib. 6, 65; Verg. G. 1, 452: colorem accipere, Plin. 11, 38, 91, § 225 : bibere, id. 8, 48, 73, § 193 : inducere picturae, id. 35, 10, 36, § 102 : color caerulo albidior, viridior et pressior, Plin. Ep. 8, 20, 4 : amethystinus, Suet. Ner. 32 : color in pomo est, ubi permaturuit, ater, Ov. M. 4, 165; Plin. 30, 2, 6, § 16: bonus, Varr. R. R. 3, 7, 10 : melior, Plin. 7, 6, 5, § 41 : colores, oculos qui pascere possunt, Lucr. 2, 419: rebus nox abstulit atra colorem, Verg. A. 6, 272 : quam cito purpureos deperdit terra colores, Tib. 1, 4, 30 : nec varios discet mentiri lana colores, Verg. E. 4, 42 : Iris, Mille trahens varios adverso sole colores, id. A. 4, 701.— Poet. : ducere, of grapes, etc., **to acquire color**, **become colored**, Verg. E. 9, 49; Ov. M. 3, 485; cf. Sen. Ep. 71, 30.— `I.A.2` Meton. `I.2.2.a` *Coloring stuff*, *dyestuff* : regionis naturā minii et chrysocollae et aliorum colorum ferax, Flor. 4, 12, 60; Plin. 35, 6, 12, § 30 sq.— `I.2.2.b` *Flowers* of varied colors: aspice quo submittat humus formosa colores, Prop. 1, 2, 9; Val. Fl. 6, 492.— `I.B` Specif., *the natural color of men*, *the complexion*, *tint*, *hue* : qui color, nitor, vestitus, Ter. Eun. 2, 2, 11 : formae autem dignitas coloris bonitate tuenda est, color exercitationibus corporis, Cic. Off. 1, 36, 130 : venusti oculi, color suavis, id. Tusc. 5, 16, 46 : verus (opp. to paint), Ter. Eun. 2, 3, 27 Don.; cf. Ov. A. A. 3, 164; and fucatus, Hor. Epod. 12, 10 : senex colore mustellino, Ter. Eun. 4, 4, 22 : niveus, Hor. C. 2, 4, 3 : albus, **fair**, Ov. M. 2, 541 : egregius, Cic. Fin. 2, 20, 64 : verecundus, Hor. Epod. 17, 21; cf.: vide Num ejus color pudoris signum indicat, Ter. And. 5, 3, 7 : colorem mutare, *to change* or *lose color* (on account of any excitement of the passions, from shame, fear, pain, etc.), *to blush*, etc., Hor. Ep. 1, 16, 38; cf. Cic. Clu. 19, 54: color excidit, Ov. M. 2, 602 : perdere, id. ib. 3, 99 : adeo perturbavit ea vox regem, ut non color, non voltus ei constaret, Liv. 39, 34, 7.—* `I.2.2.b` Prov.: homo nullius coloris, **an unknown man**, Plaut. Ps. 4, 7, 99 (like the phrase: albus an ater sit; v. albus).— `I.A.2` Sometimes for *beautiful complexion*, *fine tint*, *beauty* : o formose puer, nimium ne crede colori, Verg. E. 2, 17 : quo fugit Venus, heu, quove color? Hor. C. 4, 13, 17; Ov. H. 3, 141.— `II` Trop. `I.A` In gen., *color*, i.e. *external form*, *state*, *condition*, *position*, *outward show*, *appearance* (predominant in rhet.; v. 2.; elsewh. rare, and mostly poet.): amisimus omnem non modo sucum ac sanguinem, sed etiam colorem et speciem pristinam civitatis, Cic. Att. 4, 16, 10 : vitae, Hor. S. 2, 1, 60; cf.: omnis Aristippum decuit color et status et res, *every color became him*, i. e. *he accommodated himself to every condition*, id. Ep. 1, 17, 23: novimus quosdam, qui multis apud philosophum annis persederint, et ne colorem quidem duxerint, *have not acquired even the outward appearance*, i.e. *have imbibed* or *learned nothing*, Sen. Ep. 108, 5; cf. Quint. 10, 1, 59: omnia eundem ducunt colorem; nec Persis Macedonum mores adumbrare nec Macedonibus Persas imitari indecorum, Curt. 10, 3, 14 Vogel ad loc. — `I.A.2` *A class*, *fashion*, *kind.* `I.2.2.a` In gen. (rare): hos maxime laudat.. egregium hoc quoque, sed secundae sortis ingenium... hic tertius color est, Sen. Ep. 52, 4 : tertium illud genus... sed ne hic quidem contemnendus est color tertius, id. ib. 75, 15; cf.: in omni vitae colore, Stat. S. 2 prooem. *init.* — `I.2.2.b` Esp., of diction, *character*, *fashion*, *cast*, *coloring*, *style* : ornatur igitur oratio genere primum et quasi colore quodam et suco suo, Cic. de Or 3, 25, 95; cf. id. ib. 3, 52, 199: non unus color prooemii, narrationis, argumentorum, etc., Quint. 12, 10, 71 : qui est, inquit, iste tandem urbanitatis color? Cic. Brut. 46, 171 : color dicendi maculis conspergitur, Quint. 8, 5, 28; cf.: color totus orationis, id. 6, 3, 110 : simplicis atque inaffectati gratia, id. 9, 4, 17 : tragicus, Hor. A. P. 236 : operum colores, id. ib. 86.— `I.B` Pregn. (cf. supra, 1. B. 2.), *a beautiful*, *brilliant quality* or *nature*, *splendor*, *lustre*, *brilliancy* (freq. only in rhet. lang.): nullus argento color est avaris Abdito terris, Hor. C. 2, 2, 1.— `I.A.2` Of diction. `I.2.2.a` *A high*, *lively coloring*, *embellishment* : intelleges nihil illius (Catonis) lineamentis nisi eorum pigmentorum quae inventa nondum erant, florem et colorem defuisse, Cic. Brut. 87, 298; id. de Or. 3, 25, 100; id. Q. Fr. 2, 13 (15 a), 2.— `I.2.2.b` In a bad sense, t. t., *an artful concealment of a fault*, *a pretext*, *palliation*, *excuse*, Quint. 4, 2, 88 Spald.; 6, 5, 5; 10, 1, 116; 11, 1, 81; 12, 1, 33; cf. Sen. Contr. 3, 21; 3, 25: res illo colore defenditur apud judicem, ut videatur ille non sanae mentis fuisse, etc., Dig. 5, 2, 5 : sub colore adipiscendae possessionis, Cod. Th. 3, 6, 3; Juv. 6, 280. 9158#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9157#colorabilis#cŏlōrābĭlis, e, adj., = chromaticus, q. v., Mart. Cap. 9, § 942. 9159#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9158#colorate#cŏlōrātē, adv., v. coloro, `I` *P. a. fin.* 9160#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9159#colorator#cŏlōrātor, ōris, m., `I` *a polisher*, στιλβωτής et ινδικοπλάστης, Gloss. Lat.; Inscr. Murat. 887, 3.—Name of a comedy of Laberius, Gell. 6 ($3), 9, 4. 9161#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9160#coloratus#cŏlōrātus, a, um, v. coloro, `I` *P.a.* 9162#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9161#coloreus#cŏlōrĕus or -ĭus, a, um, adj. color, `I` *colored*, *variegated* (rare, mostly class.): gausapes coloriae, August. ap. Charis. p. 80 P.; so, vestis, Dig. 34, 2, 33 *fin.* : tunicae coloreae, Vop. Aur. 46. 9163#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9162#coloro#cŏlōro, āvi, ātum, 1, v. a. id.. `I` *To give a color to*, *to color*, *tinge* (class.): corpora, Cic. N. D. 1, 39, 110 : lignum sinopide, Plin. 35, 6, 13, § 31 : lineas testa trita, id. 35, 3, 5, § 16 : medicamentum rubricā vel atramento, Scrib. Comp. 228 : coloratum Tithoni conjuge caelum, Ov. Am. 2, 5, 35.— `I.B` In partic., *to color reddish* or *brownish*, *to tinge* : cum in sole ambulem, natura fit ut colorer, Cic. de Or. 2, 14, 60; Quint. 5, 10, 81; Sen. Ep. 108, 4: pira sole, Plin. 15, 15, 16, § 54; Prop. 3 (4), 13, 16. colorat aequora Nilus, Cat. 11, 7.— `II` Trop. (cf. color, II.). `I.A` In gen., *to imbue thoroughly* : sapientia nisi alte descendit et diu sedit animum non coloravit, sed infecit, Sen. Ep. 71, 30.— `I.B` Esp. `I.B.1` Of discourse, *to give it a coloring;* and in *pass.*, *to retain* or *receive a coloring*, *to be tinged* : cum istos libros studiosius legerim, sentio orationem meam illorum tactu quasi colorari, Cic. de Or. 2, 14, 60; id. Or. 13, 42: urbanitate quādam quasi colorata oratio, id. Brut. 46, 170. — `I.B.2` (In a bad sense.) *To give a coloring*, *to gloss over*, *palliate*, Val. Max. 8, 2, 2: inepta sua serio vultu, Prud. Cath. 2, 35 (cf. color, II. B. b.).—Hence, cŏlōrātus, a, um, P. a. `I.A` *Colored*, *having color* : arcus, Cic. N. D. 3, 20, 51 : uvae, Col. 11, 2 : pira, Plin. 15, 15, 16, § 56.— `I.B.2` Esp., *colored red*, *red*, *imbrowned*, Quint. 5, 10, 81: corpora, **having a healthy color**, id. 8, prooem. § 19; cf. virtus, Sen. Vit. Beat. 7, 3 : aliquis speciosior et coloratior, Cels. 2, 2 : Indi, Verg. G. 4, 293 : Seres, Ov. Am. 1, 14, 6 : Etrusci, Mart. 10, 68.— `I.B` Trop., *colored*, *specious* : ficta et colorata, Sen. Ep. 16, 2.— *Adv.* : cŏlōrātē, *in a specious* or *plausible manner* : offert tale patrocinium, Quint. Decl. 285. 9164#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9163#colos#cŏlos, v. color `I` *init.* 9165#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9164#Colossae#Cŏlossae, ārum, f., = Κολοσσαί, `I` *a city of Phrygia on the Lycus*, now *Khonas; to the church in this place Paul* ' *s Epistle to the Colossians was addressed*, Plin. 5, 32, 41, § 145; Vulg. Col. 1, 2.—Hence, `I.A` Cŏlos-senses, ium, m., *the Colossians*, *the inhabitants of Colossœ*, Ambros. Spir. Sanct. 2, 20.— `I.B` Cŏlossīnus, a, um, adj., = Κολοσσῖνος, *of* or *belonging to Colossœ* : flos, Plin. 21, 9, 27, § 51. 9166#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9165#Colosseros#Cŏlossĕrōs, ōtis, m. Κολοσσόσ?Ερως, the Colossal-love, `I` *an appellation of a large and beautiful man*, Suet. Calig. 35. 9167#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9166#colosseus#cŏlossēus ( -ossiaeus, Plin. 36, 5, 4, § 26), a, um, adj., = κολοσσιαῖος, `I` *colossal*, *huge*, *gigantic* (post-Aug. prose): statuae, Plin. 34, 7, 18, § 39; cf. id. 36, 5, 4, § 26; Suet. Vesp. 23: colosseum se pingi Nero jussit, Plin. 35, 7, 33, § 51. 9168#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9167#colossicus#cŏlossĭcus, a, um, adj., = κολοσσικός, `I` *colossal*, *gigantic* : Apollo, Vitr. 10, 6 : signum colossicon, Plin. 34, 8, 19, § 54.— *Comp.* Gr. colossicoteros, -a, acc. -an, Vitr. 3, 5, 9, p. 98 Bip., and id. 10, 2, 4, p. 292 id. (prob. to be written with Greek letters). 9169#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9168#colossus#cŏlossus, i, m., = κολοσσός, `I` *a gigantic statue*, *a colossus*, Plin. 35, 11, 40, § 128; Suet. Ner. 31; Stat. S. 1, 3, 51.—In partic., *the celebrated Colossus at Rhodes;* it was dedicated to the sun, and was 70 ells high, Plin. 34, 7, 18, § 41; Suet. Vesp. 18; Paul. ex Fest. p. 58, 2 Müll. 9170#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9169#colostra#cŏlostra ( cŏlustra), ae, f. ( cŏlo-stra, ōrum, n., Mart. 13, 38, 2; in sing. : cŏlostrum, Mart. l. l.; Serv. ad Verg. E. 2, 22), `I` *the first milk after delivery*, *the biestings*, Plin. 28, 9, 33, § 123; 11, 41, 96, § 236; Col. 7, 3, 17; Pall. Nov. 13, 1.—As a dainty dish, Mart. l. l.—As a term of endearment, Plaut. Poen. 1, 2, 154; 1, 2, 177; Laber. ap. Non. p. 84, 13. 9171#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9170#colostratio#cŏlostrātĭo, ōnis, f. colostrum, `I` *a disease of the young caused by the first milk* *of the mother*, Plin. 11, 41, 96, § 236.—* `II` cŏlostrāti, ōrum, m., *those afflicted with* colostratio, Plin. 28, 9, 33, § 123. 9172#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9171#colostrum#cŏlostrum, i, n., v. colostra. 9173#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9172#colotes1#cōlōtes, ae, m., = κωλώτης, `I` *a kind of lizard*, *called also stellio*, ascalabotes, *and* galeotes, Plin. 9, 29, 46, § 87; 29, 4, 28, § 90. 9174#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9173#Colotes2#Cōlōtes, ae, m., = Κωλωτής. `I` *An Epicurean philosopher of Lampsacus*, Cic. Rep. 6, 7, 7; Macr. Somn. Scip. 1, 2.— `II` *A painter of Teos*, Quint. 2, 13, 13.— `III` *A sculptor*, Plin. 34, 8, 19, § 87; 35, 8, 34, § 54. 9175#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9174#colpa#colpa, v. culpa. 9176#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9175#coluber#cŏlŭber, bri, m. akin to celer, `I` *a serpent*, *snake* ( poet.), Verg. G. 2, 320; 3, 418; id. A. 2, 471 (an imitation of Hom. Il. 22, 93: ὡς δὲ δράκων, κ.τ.λ.); Ov. M. 4, 620; 11, 775; Col. 10, 231.— `II` Esp., as an attributive of the hair of Medusa, the Furies, the Hydra, etc., Lucr. 5, 27; Ov. M. 9, 73; 10, 21; Luc. 6, 664; Val. Fl. 6, 175. 9177#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9176#colubra#cŏlū^bra, ae, f. coluber, `I` *a female serpent;* and in gen., *a serpent*, *snake*, Lucil., Turp., and Varr. ap. Non. p. 201, 22 sq.; Hor. C. 1, 17, 8; id. S. 1, 8, 42; Ov. M. 6, 559; Juv. 5, 103; Cels. 5, 27, 3; Col. 10, 230; Plin. 32, 5, 19, § 53.—As an attributive of the hair of the Furies, Medusa, etc. (v. coluber), Ov. M. 4, 474; 4, 491; 4, 783; Luc. 9, 634.— Hence, prov.: quas tu edes colubras? i. e. **art thou frantic?** Plaut. Stich. 2, 1, 50 Ritschl *N. cr.;* and: colubra restem non parit, i.e. **like produces like**, **the thorn does not produce grapes**, Petr. 45, 9. 9178#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9177#colubrifer#cŏlubrĭfer, fĕra, fĕrum, adj. coluberfero, `I` *serpent-bearing*, an epithet of Medusa (cf. coluber and colubra): monstrum, Ov. M. 5, 241 : collum, Luc. 9, 677. 9179#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9178#colubrimodus#cŏlubrĭmŏdus, a, um, adj. coluber-modus, `I` *serpent-like* : capilli, Coripp. Fragm. 4. 9180#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9179#colubrinus#cŏlubrīnus, a, um, adj. coluber, `I` *like a serpent;* trop., *cunning*, *wily* (ante- and post-class.): ingenio esse, Plaut. Truc. 4, 3, 6 : vis gestūs, Tert. Spect. 18.— `II` *Subst.* : cŏlubrīna, ae, f., *a plant*, *also called* bryonia *and* dracontea, App. Herb. 14. 9181#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9180#colubrosus#cŏlubrōsus, a, um, adj. id., `I` *serpentine*, *winding* : actus (viae), Tert. adv. Val. 4. 9182#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9181#colum1#cōlum, i, n. `I` *A vessel for straining*, *a strainer*, *colander*, Cato, R. R. 11, 2; Verg. G. 2, 242; Col. 11, 2, 70; 12, 19, 4; 12, 38, 7; Plin. 36, 23, 52, § 173; App. M. 3, p. 130, 20; Scrib. Comp. 156 al.: colum nivarium, for cooling wine, Mart. 14, 103 inscr.; cf. id. 14, 104; Dig. 34, 2, 2.—* `II` Poet., *a bow-net*, *a net of wicker-work for catching fish*, *a wear*, Aus. Ep. 4, 57; cf. 2. colo. 9183#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9182#colum2#cōlum, = colon, q. v. 9184#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9183#columba#cŏlumba, ae, f. columbus, `I` *a dove*, *pigeon*, Cic. Ac. 2, 25, 79; id. Fin. 3, 5, 18; Plaut. As. 3, 3, 103; Varr. R. R. 3, 7; Col. 8, 8; Plin. 10, 34, 52, § 104; Pall. 1, 24; Ov. M. 1, 506; 5, 605; id. Am. 2, 6, 56; Hor. C. 1, 37, 18; 4, 4, 32; id. Epod. 16, 32; as sacred to Venus: Cythereiades, Ov. M. 15, 386; cf. Hyg. Fab. 197.—As a term of endearment, *my dove*, Plaut. Cas. 1, 1, 50 al.; cf. Vulg. Cant. 2, 10. 9185#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9184#columbar#cŏlumbar, āris, n. columba, `I` *a kind of collar* (so called from its similarity to the hole in a dove-cot), Plaut. Rud. 3, 6, 50. 9186#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9185#columbaria#cŏlumbārĭa, v. columbarius, II. B. 3. 9187#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9186#columbarius#cŏlumbārĭus, a, um, adj. columba, `I` *pertaining to doves;* only *subst.*, `I` cŏ-lumbārĭus, ii, m., *a dove-keeper*, Varr. R. R. 2, 7, 7; 3, 7, 5.— `II` cŏlumbārĭum, ii, n. `I.A` *A dove-cot*, *pigeon-house*, Varr. R. R. 3, 7, 4 sq.; Col. 8, 8, 3; 8, 8, 6; 8, 11, 3; Pall. 1, 24; Plin. 19, 9, 6, § 51; Dig. 10, 2, 8, § 1.— `I.B` Transf. `I.A.1` In archit., *the gain* or *mortise in which rafters* or *joists lie*, Vitr. 4, 2, 4.— `I.A.2` *A hole near the axle of a water-wheel*, Vitr. 10, 9, 2.— `I.A.3` *An opening in the side of a vessel for the oars to pass through*, *a rowlock; plur.* : columbaria in summis lateribus navium loca concava, per quae eminent remi, Isid. Orig. 19, 2, 3; cf. Fest. p. 169, 8.—Hence, cŏlumbā-rĭus, ii, m., *an oarsman*, as a term of reproach. Plaut. ap. Fest. l. l.— `I.A.4` *A subterranean sepulchre*, *in the walls of which were niches for urns of ashes*, Inscr. Orell. 2975; 4513; v. Dict. of Antiq. s. v. columbarium. 9188#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9187#columbatim#cŏlumbātim, adv. id., `I` *after the manner of doves*, *like doves* : da basia, Poët. ap. Anth. Lat. 1, 3, 219. 9189#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9188#columbinaceus#cŏlumbīnācĕus, a, um, adj. columbinus, `I` *pertaining to a dove* : pullus, **a young dove**, Cael. Aur. Acut. 2, 18, 111. 9190#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9189#columbinus#cŏlumbīnus, a, um columba, `I` *pertaining to a dove* or *pigeon*, *dove-* : pulli, Varr. R. R. 3, 7, 9; * Cic. Fam. 9, 18, 3; so also *absol.* : cŏlumbīni, ōrum, m., *little doves*, Mart. 13, 66: ovum, * Hor. S. 2, 4, 56: fimus, Plin. 17, 27, 47, § 259 : stercora, id. 35, 6, 27, § 46. — `I..2` *Dove-colored* : terra, Plin. 17, 7, 4, § 43 : cicer, id. 18, 12, 32, § 124 : vitis, id. 14, 3, 4, § 40 : saxum, Pall. 1, 10, 3. 9191#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9190#columbor#cŏlumbor, āri, v. dep. id., `I` *to bill* or *kiss like doves*, Maecenas ap. Sen. Ep. 114, 5. 9192#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9191#columbulatim#cŏlumbŭlātim, adv. columbulus, `I` *in the manner of little doves*, *like little doves* : labra conserens labris, Matius ap. Gell. 20, 9, 2; cf. columbatim. 9193#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9192#columbulus#cŏlumbŭlus, i, m., or -a, ae, f. dim. columbus, `I` *a little dove*, Plin. Ep. 9, 25, 3. 9194#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9193#columbus#cŏlumbus, i, m. κόλυμβος; cf.: calvus, color, `I` *a male dove* or *cock - pigeon* (and transf., of male persons), Varr. L. L. 9, § 56; Plaut. Rud. 3, 6, 49; Cat. 29, 9; 68, 125; Hor. Ep. 1, 10, 5, `I` *A dove* in gen. (very rare), Col. 8, 8, 1; Plin. 10, 9, 11, § 25. 9195#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9194#columella1#cŏlŭmella (in MSS. often cŏlum-nella), ae, f. dim. columna, columen, `I` *a small column*, *a pillar*, Cato, R. R. 20, 1; 22, 2; Cic. Leg. 2, 26, 66; id. Tusc. 5, 23, 65; Caes. B. C. 2, 10.— `I.B` *The foot* or *pedestal of a catapult*, Vitr. 10, 15.— `II` Trop., *a pillar*, *support*, *prop* (cf. columen), Lucil. ap. Don. Ter. Phorm. 2, 1, 57. 9196#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9195#Columella2#Cŏlŭmella, ae, m., `I` *a Roman cognomen in the* gens Junia; so, `I` M. Junius Moderatus Columella, *of Hispania Bœtica*, *uncle of the following.* — `II` L. Junius Moderatus Columella, *a well-known writer on husbandry*, *in the first century of the Christian era. He was of Gades*, *and a companion of Seneca and Celsus;* his writings, De Re Rustica and De Arboribus, are yet extant; v. Schne id. Scriptt. Rei Rust. II. 2 praef.; Col. 7, 2, 4; 7, 10, 185; Plin. 8, 41, 63, § 153; 17, 9, 6, §§ 51 and 52; Pall. 1, 19, 3. 9197#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9196#columellaris#cŏlŭmellāris, e, `I` *adj* [columella], *pillar-formed* (rare): dentes, **the grinders of horses**, Varr. R. R. 2, 7, 2; Plin. 11, 37, 64, § 168; in vulg. Lat. colomelli, acc. to Isid. Orig. 11, 1, 48. 9198#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9197#columen#cŏlŭmen, ĭnis, n., and contr. cul-men, mis, n. root cel- of excello; cf.: celsus, culmus, calamus, collis, lit., `I` *that which rises in height*, *is prominent*, *projects;* hence *the point*, *top*, *summit*, *ridge.* `I` Form columen, inis, n. (only this form is used by Plautus, v. Ritschl, prol. ad Plaut. p. 65). `I.A` *An elevated object*, *a pillar*, *column* : ego vitam agam sub altis Phrygiae columinibus, *the lofty buildings*, or perh. *the mountain-heights*, Cat. 63, 71 Ellis ad loc.; and of *a pillar of fire* : Phoebi fax, tristis nunt a belli, quae magnum ad columen flammato ardore volabat, *like an ascending column*, Cic. poët. Div. 1, 11, 18.— `I.B` *The highest part* or *top of an object*, e. g. of a wall; *the coping;* Fr. *le chaperon*, Cato, R. R. 15, 1; of a building, *a ridge*, *a roof*, *a gable* : in turribus et columinibus villae, Varr. R. R. 3, 7, 1 : aulae, Sen. Herc. Fur. 1000; id. Thyest. 54 Gron.; so of the Capitol, Cic. poët. Div. 1, 12, 20, and of the *culmination* of heavenly bodies: oritur Canicula cum Cancro, in columen venit cum Geminis, Nigid. ap. Serv. ad Verg. G. 1, 218. — `I.A.2` Trop., *the top*, *crown*, *summit*, *first*, *chief*, *the height*, etc.: columen amicorum Antonii, Cotyla Varius, Cic. Phil. 13, 12, 26 : pars haec vitae jam pridem pervenit ad columen, Plin. 15, 15, 17, § 57; Col. 3, 4, 3: audaciae, **the crown of impudence**, Plaut. Am. 1, 1, 211.— `G` *An elevated object that supports*, *sustains something;* in archit., *the top of a gable-end*, *a gable pillar*, *a prop*, Vitr. 4, 2, 1; 4, 7, 5.—Esp. freq., `I.A.2` Trop., *a support*, *prop*, *stay* : familiae, Ter. Phorm. 2, 1, 57; Cic. Verr. 2, 3, 76, § 176: senati, praesidium popli, Plaut. Cas. 3, 2, 6; cf. id. Ep. 2, 2, 7: rei publicae, Cic. Sest. 8, 19; Curt. 9, 6, 8: imperii Romani, Div 38, 51, 3: regni Ausonii, Sil. 15, 385 : Asiae, Sen. Troad. 6 : rerum mearum (Maecenas), Hor. C. 2, 17, 4 : doctrinarum, artium (Varro et Nigidius), Gell. 19, 14, 1; Col. 3, 4, 3.— `II` culmen, ĭnis, n. (in Cic. only once; cf. the foll. B.; not in Cat., Lucr., or Hor.; in gen. first freq. since the Aug. per.). * `I.A` *Any thing high;* poet., of the *stalk* of a bean, Ov. F. 4, 734.— `I.B` *The top*, *summit*, e. g. of a building, *a roof*, *gable*, *cupola*, etc.: columen in summo fastigio culminis, Vitr. 4, 2, 1; Ov. M. 1, 295; 1, 289; Verg. E. 1, 69: tecta domorum, id. A. 2, 446; 2, 458; 4, 186: culmina hominum, deorum, i. e. **of houses and temples**, id. ib. 4, 671; Liv. 27, 4, 11; 42, 3, 7.—Of *the dome* of heaven, * Cic. Arat. 26. —Of *mountain summits* : Alpium, Caes. B. G. 3, 2 : Tarpeium, Suet. Dom. 23.—Of *the crown of the head of men*, Liv. 1, 34, 9.—Of *the top of the prow of a ship*, Luc. 3, 709.— `I.A.2` Trop., *the summit*, *acme*, *height*, *point of culmination* (perh. not ante-Aug.): a summo culmine fortunae ad ultimum finem, Liv. 45, 9, 7 : principium culmenque (columenque, Sillig) omnium rerum pretii margaritae tenent, Plin. 9, 35, 54, § 106 : ruit alta a culmine Troja, Verg. A. 2, 290 (Hom. Il. 13, 772: κατ' ἄκρης); cf. id. ib. 2, 603: de summo culmine lapsus, Luc. 8, 8 : regale, Claud. VI. Cons. Hon. 64. pastorale, id. B. Get. 355: honoris, App. Flor. 3. 9199#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9198#columis#cŏlŭmis, e, adj., `I` *unhurt*, *safe;* Gloss. Isid.: colume sanum, and columes salvos. (But, Plaut. Trin. 3, 3, 15, the true reading is incolumem; v. prol. ad Trin. p. 68 Ritschl.) 9200#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9199#columna#cŏlumna, ae, f. root cel- of excello; v. columen, of which it is orig. a collat. form. `.A` *A projecting object*, *a column*, *pillar*, *post* (very freq.), Vitr. 4, 1, 1 sq.; 3, 3; Varr. R. R. 3, 5, 11: columnae et templa et porticus sustinent, tamen habent non plus utilitatis quam dignitatis, Cic. de Or. 3, 46, 180; Cic. Verr. 2, 1, 51, §§ 133 and 134; Quint. 5, 13, 40: columnae Doricae, Ionicae, Tuscanicae, Corinthiae, Atticae, Plin. 36, 22, 56, § 178 sq.; Vitr. 4, 1, 1 sqq.: Rostrata, *a column ornamented with beaks of ships*, erected in honor of Duellius, the conqueror of the Carthaginians, Quint. 1, 7, 12 Spald.; fragments of the inscription on it are yet extant, v. in the Appendix: Maenia, also *absol.* Columna, *a pillory* in the Forum Romanum, where thieves, criminal slaves, and debtors were judged and punished, Cic. Div. in Caecil. 16, 50 Ascon.— *Absol.* : ad columnam pervenire. Cic. Clu. 13, 39: adhaerescere ad columnam, id. Sest. 8, 18; cf. Dict. of Antiq. s. v. columna.— *Plur.* : columnae, as the sign of a bookseller's shop, Hor. A. P 373 Orell. ad loc.—From the use of pillars to designate boundaries of countries: Columnae Protei = fines Aegypti, Verg. A. 11, 262; and: Columnae Herculis, i. e. Calpe et Abyla, Mel. 1, 5, 3; 2, 6, 8; Plin. 3, prooem. § 4; Tac. G. 34.—Prov.: incurrere amentem in columnas, Cic. Or. 67, 224.—* `.A.2` Trop., *a pillar*, *support;* of Augustus, Hor. C. 1, 35, 14.— `.A.3` Transf., of *objects resembling a pillar;* so, `.2.2.a` Of the arm (comice): ecce autem aedificat: columnam mento suffigit suo, Plaut. Mil. 2, 2, 54. — `.2.2.b` *A water-spout*, Lucr. 6, 426; 6, 433; Plin. 2, 49, 50, § 134.— `.2.2.c` Of fire, *a meteor*, Sen. Q. N. 7, 20, 2; cf. of the pillar of cloud and of fire which guided the Exodus, Vulg. Exod. 13, 21 sq. — `.2.2.d` *Membrum virile*, Mart. 6, 49; 11, 51; Auct. Priap. 9, 8.— `.2.2.e` Narium recta pars eo quod aequaliter sit in longitudine et rotunditate porrecta, columna vocatur, Isid. Orig. 11, 1, 48.—* `.B` *The top*, *summit;* so only once of *the dome of heaven*, Cic. poët. Div. 1, 12, 21; cf. columen. 9201#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9200#columnar#cŏlumnar, āris, n. for columnarium, `I` *a stone-quarry*, *marble-quarry*, Inscr. Orell. 4034. 9202#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9201#columnaris#cŏlumnāris, e, adj. columna, `I` *rising in the form of a pillar* : lux, **a pillar of fire**, Prud. Ham. 476 (in imitation of the Heb., Exod. 13, 21); cf. columnifer. 9203#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9202#columnarium#cŏlumnārĭum, ii, v. columnarius, II. 9204#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9203#columnarius#cŏlumnārĭus, a, um, adj. columna, `I` *of* or *pertaining to a column;* only *subst.*, * `I` cŏlumnārĭus, ii, m., *one who was condemned at the* Columna Maenia (v. columna, A.); therefore *a criminal* or *debtor*, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 9, 4.— `II` cŏlum-nārĭum, ii, n., *a tribute for the pillars of a house*, *a pillar-tax*, Cic. Att. 13, 6, 1; Caes. B. C. 3, 32; cf. columnar. 9205#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9204#columnatio#cŏlumnātĭo, ōnis, f. id., `I` *a supporting by pillars* : scaenae, App. Flor. 18, p. 359, 3. 9206#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9205#columnatus#cŏlumnātus, a, um, adj. id., `I` *supported by posts* or *pillars* (perh. only in the foll. exs.): tholus, Varr. R. R. 3, 5, 12 : diversoria, Ambros. de Cain et Abel, 1, 5, 19: pons, Ampel. Lib. Mem. 8, 3.—Humorously: os, i. e. **supported upon the hand**, Plaut. Mil. 2, 2, 57; cf. id. ib. 2, 2, 54. 9207#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9206#columnella#cŏlumnella, v. columella. 9208#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9207#columnifer#cŏlumnĭfer, fĕra, fĕrum, adj. columna-fero, `I` *column-bearing* : radius, **a pillar of fire**, Prud. Cath. 9, 51; cf. columnaris. 9209#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9208#coluri#cŏlūri, ōrum, v. colurus. 9210#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9209#colurnus#cŏlurnus, a, um, adj. transp. for corulnus, from corulus = corylus, `I` *made of the hazel-bush* : verna, Verg. G. 2, 396 Serv.; cf. Prisc. p. 595 P.: hastilia, Paul. ex Fest. p. 37, 7 Müll. 9211#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9210#colurus#cŏlūrus, a, um, adj., = κόλουρος, `I` *mutilated;* hence, `I` In astron.: coluri circuli, = κόλουροι, *the colures*, two circles passing through the equinoctial and solstitial points, and cutting each other at right angles at the poles, Macr. Somn. Scip. 1, 15. — `II` In metre: metrum, *a syllable too short*, Plotius, Metr. p. 2649 P. 9212#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9211#colus#cŏlus (i and), ūs (cf. Prisc. pp. 654 and 719 P.; Rudd. 1, p. 166, n. 100), f. ( m., Cat. 64, 311; Prop. 4, 1, 72; 4, 9, 48) [root prob. kar-, to be bent or round; cf.: corona, curvus, collum], `I` *a distaff; sing. nom.* colus, Tib. 2, 1, 63; Ov. M. 4, 229; Plin. 8, 48, 74, § 194; Claud. IV. Cons. Hon. 594; *gen.* colus, Val. Fl. 2, 148; acc. colum, * Cat. 64, 312; Ov. H. 9, 116; abl. colo, Tib. 1, 3, 86; Prop. 4 (5), 1, 72; Verg. A. 8, 409 (quoted by Prisc. p. 719 P.); Ov. Am. 2, 6, 46; id. A. A. 1, 702; App. de Mundo, p. 755: colu, Opimius ap. Cic. de Or. 2, 68, 277; Stat. Th. 6, 380 (quoted by Prisc. p. 719); Plin. 8, 48, 74, § 194; 21, 15, 53, § 90; and varying between colo and colu, Prop. 4 (5), 9, 48. (Kuin., Lachm., and Jacob., colu); *plur. nom.* colus, Stat. Th. 3, 242; 9, 839; acc. colos, Ov. F. 3, 818; Mart. 7, 47; 9, 18; Stat. S. 1, 4, 64; 3, 1, 172 (Bip. colus); id. Th. 5, 150; id. Achill. 1, 582; 1, 635; Claud. ap. Eutr. 2, 389; id. Idyll. 49, 87; Sen. Herc. Fur. 559; id. Herc. Oet. 668: colus, Val. Fl. 6, 445; 6, 645; Stat. Th. 10, 649 (varying, Juv. 14, 249; Ruperti, colus).—As an attribute of the Parcae, Ov. Am. 2, 6, 46; Stat. Th. 3, 242; 6, 380; Sen. Herc. Fur. 559.—* `II` Meton. for *the thread spun*, Sen. Herc. Oet. 668. 9213#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9212#colutea#cŏlūtĕa, ōrum, n., = κολουτέα, ἡ, `I` *a pod-like kind of fruit*, Plaut. Pers. 1, 3, 7 dub. (Ritschl, colyphia). 9214#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9213#coluthia#colūthĭa, ōrum, n., `I` *a kind of snail of a dark color*, Plin. 37, 7, 27, § 84; 32, 11, 53, § 147. 9215#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9214#colymbas#cŏlymbăs, ădis, f., = κολυμβάς (swimming; hence): olivae, `I` *prepared* or *put in brine*, Col. 12, 47, 8; Plin. 15, 3, 4, § 16; 23, 3, 36, § 73; Pall. Nov. 22, 1. 9216#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9215#colymbus#cŏlymbus, i, m., = κόλυμβος, `I` *a swimming-bath*, Lampr. Elag. 23; Prud. στέφ. 12, 36. 9217#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9216#colyphia#cōlȳphĭa ( -līphĭa), ōrum, n., = τὰ κωλύφια, `I` *choice bits of meat*, *loin-pieces* : collyrae facite ut madeant et Colyphia, Plaut. Pers. 1, 3, 13 Ritschl: comedunt colyphia paucae, Juv. 2, 53 Jan.—Form coliphia, Mart. 7, 67, 12; cf. Schneid. ad Veg. 6, 12, p. 105. 9218#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9217#colyx#cŏlyx, ŭcos, f., `I` *a cavern where natron is distilling*, Plin. 31, 10, 46, § 113. 9219#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9218#com#cŏm, v. 1. cum, III. 9220#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9219#coma#cŏma, ae, f., = κόμη, `I` *the hair of the head* (hence barba comaeque, Ov. M. 7, 288), considered as an ornament for the head: comae dicuntur capilli cum aliquā curā compositi, Paul. ex Fest. p. 63, 13 Müll. (class., esp. in poetry and post-Aug. prose; very rare in Cic.).—With adj. : unguentis effluens calamistrata coma, Cic. Sest. 8, 18 : madens, id. post Red. in Sen. 6, 13 : fulva, ξανθή, Prop. 2, 2, 5: flava, Hor. C. 1, 5, 4; Tib. 1, 5, 44: myrtea, id. 3, 4, 28 : longa, Hor. Epod. 11, 28 : nitidae, Prop. 3 (4), 10, 14. cf.: spissā te nitidum. Hor. C. 3, 19, 25: odorata, Ov. A. A. 2, 734; cf. ambrosiae, Verg. A. 1, 403 : cana, Tib. 1, 6, 86 : virides Nereidum, Hor. C. 3, 28, 10 : regia (of Berenice), Cat. 66, 93 : ventis horrida facta, Tib. 1, 9, 14; cf.: dare diffundere ventis, Verg. A. 1, 319. —With *verb* : deciderint comae, Hor. C. 4, 10, 3 : ne comae turbarentur, quas componi post paulum vetuit. Quint. 11, 3, 148: componere, Ov. H. 12, 156 : comere, id. ib. 21, 88; cf.: inustas comere acu, Quint. 2, 5, 12 : pectere, Ov. H. 13, 39: in gradus frangere, Quint. 1, 6, 44; cf.: formare in gradum, Suet. Ner. 51 : longam renodare, Hor. Epod. 11, 28; cf. id. C. 2, 11, 24: positu variare, Ov. M. 2, 412; cf. ponere, id. F. 1, 406 : componere, id. R. Am. 679 : rutilare et summittere (after the manner of the Germans), Suet. Calig. 47 : sertis implicare, Tib. 3, 6, 64 : Delphicā lauro cingere, Hor. C. 3, 30, 16; cf. in a Gr. constr.: fronde comas vincti, id. Ep. 2, 1, 110 : scindens dolore intonsam comam, Att. ap. Cic. Tusc. 3, 26, 62 (transl. of Hom. Il. 10, 15).—So of Venus lamenting Adonis: effusā isse comā, Prop. 2 (3), 13, 56. and in a Gr. constr.: scissa comam, Verg. A. 9, 478; cf. Ov. Am. 3, 9, 52; id. H. 12, 63; id. M. 4, 139; Hor. Ep. 2, 1, 110.— `I...b` Of animals, of *the golden fleece* : agnus aureā clarus comā, Att. ap. Cic. N. D. 3, 26, 68 (Trag. Rel. v. 211 Rib.); cf. Sen. Herc. Oet. 736.— *The mane* of lions, Gell. 5, 14, 9; of the horse, Pall. 4, 13, 2.—* `I...c` *The crest of a helmet*, Stat. Th. 8, 389.— `II` Transf., of objects resembling the hair in appearance or in ornamental effect; most freq. acc. to a trope common in most languages, of leaves, grass, etc., *foliage*, *ears*, *grass*, and *stalks* of trees, etc., Cat. 4, 12; Tib. 1, 4, 30; Prop. 3 (4), 16, 28; Hor. C. 1, 21, 5; 4, 3, 11; 4, 7, 2; Tib. 2, 1, 48; Prop. 4 (5), 2, 14; Ov. Am 3, 10, 12; id. F 4, 438; Verg. G. 4, 137; Col. 10, 277, Plin. 13, 4, 7, § 30; 18, 7, 10, § 53; 19, 6, 32, § 102.— `I...b` *The wool* or *hair upon parchment*, Tib. 3, 1, 10.— Poet., of *the rays of light*, Cat. 61, 78; 61, 99; Sen. Oedip. 311; id. Herc. Oet. 727. 9221#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9220#comacum#comacum ( cama-), i, n., `I` *a kind of cinnamon found in Syria*, Plin. 12, 28, 63, § 135; 13, 2, 2, § 18; 1, ind. l ib. 12, 63. 9222#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9221#Comagene#Cōmāgēnē and Cōmāgēnus, v. Commagene. 9223#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9222#Comana#Cŏmāna, ōrum, n., = Κόμανα. `I` *A town in Cappadocia*, *on the Sarus*, now *El Bostan*, Plin. 6, 3, 3, § 8; Auct. B. Alex. 66; Just. Nov 31, 2.—Hence, Cŏmānenses, *its inhabitants*, Cod. Just. 11, 47, 10.— `II` *A town in Pontus*, *on the Iris*, now *Gumenek*, near *Tokat*, Plin. 6, 3, 4, § 10; Auct. B. Alex. 34; 35; Just. Nov. 31, 1. 9224#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9223#comans#cŏmans, antis, v. 2 como. 9225#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9224#comarchus#cōmarchus, i, m., = κώμαρχος, `I` *a chief* or *governor of a village*, *a burgomaster*, Plaut. Curc. 2, 3, 7. 9226#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9225#comaron#cŏmăron, i, n., = κόμαρον. `I` *The fruit of the arbute-tree*, Plin. 15, 24, 28, § 99. — `II` *A plant*, *also called* fragum, App. Herb. 37. 9227#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9226#comatorius#cŏmātōrĭus, a, um, adj. coma, `I` *of* or *pertaining to the hair;* acus, *a hair-pin*, Petr. 21, 1. 9228#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9227#comatulus#cŏmātŭlus, a, um, `I` *adj. dim.* [comatus], *having hair neatly* or *luxuriously curled* (post-Aug.): pueri, Hier. Ep. 66, n. 8; so id. ib. 54, n. 13. 9229#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9228#comatus#cŏmātus, a, um, v. 2. como. 9230#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9229#Combe#Combē, ēs, f., `I` *the mother of the Curetes*, Ov. M. 7, 383. 9231#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9230#combennones#combennŏnes, v benna. 9232#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9231#combibo1#com-bĭbo ( conb-), bĭbi, 3, v. n. and `I` *a.* `I` *Neutr.*, *to drink with any one as a companion* (very rare): aeque combibendi et convivandi peritissimus, Sen. Ep. 123, 15.— `II` *Act.*, *to drink completely up*, *to absorb*, *to imbibe* (the most common signif., rare before the Aug. per., in Cic. only once trop.). `I.A` Prop.: combibunt guttura sucos, Ov. M. 13, 944; 7, 287: atrum venenum corpo re, * Hor. C. 1, 37, 28: ore lacrimas alicujus, Ov. A. A. 2, 326 : lacrimas meas, **to repress**, **conceal**, id. H. 11, 54, Sen. Ep. 49, 1. —Of the absorbing of the rays of the sun: cute soles, Mart. 10, 12, 7; cf. the foll.— `I.A.2` Transf. to inanimate objects: metreta amurcam, Cato, R. R. 100 Schneid. *N. cr.* : ara cruorem, Ov. M. 13, 410 : testa oleum, Col. 12, 50, 17, p. 527 Bip.: uvae mustum, id. 12, 39, 1 ' caepa jus, id. 12, 10, 2: baca salem, id. 12, 47, 10, p. 519 Bip.: sic modo combibitur ingens Erasinus in arvis, **is swallowed up**, Ov. M. 15, 275.—Of the absorbing of the sun's rays: scrobes solem pluviasque, Plin. 17, 11, 16, § 80; so, cupressus flammas, Stat. Th. 10, 675.—And poet. of imbibing, i. e. receiving spots (after perfundere): combibit os maculas, Ov. M. 5, 455.— `I.B` Trop. : artes, * Cic. Fin. 3, 2, 9; so, illapsos per viscera luxus, Sil. 11, 402. 9233#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9232#combibo2#combĭbo ( conb-), ōnis, m. 1. combibo, `I` *a pot-companion*, perh. only Lucil. ap. Non. p. 38, 13, and Cic. Fam. 9, 25, 2. 9234#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9233#combinatio#combīnātĭo, ōnis, f. combino, `I` *a joining two by two*, ζεῦξις κατὰ δύο, Gloss. Gr. Lat. 9235#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9234#combino#com-bīno ( conb-), no `I` *perf.*, ātum, 1, v. a. bini, *to unite*, *combine* (late Lat.): combinat ζευγνὐει, συνάπτει, Gloss. Lat.; ζευγίζω combino, Gloss. Gr. Lat.; *part. perf.* combinatus, Aug. Conf. 8, 6; Sid. Ep. 9, 8. 9236#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9235#combretum#combrētum, i, n., `I` *a kind of rush*, perh. Juncus maximus, Linn.; Plin. 21, 6, 16, § 30; 21, 19, 77, § 133. 9237#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9236#combullio#com-bullĭo ( conb-), īre, v. a., `I` *to boil fully*, Apic. 8, 8, § 397. 9238#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9237#comburo#com-būro ( conb-), ussi, ustum, ĕre, v. a. root bur-, pur-; cf. burrus, Gr. πυρρός, pruna, Gr. πίμπρημι, and Lat. bustum, `I` *to burn up*, *consume* (class.). `I` Prop.: quae potuere Nec cum capta capi, nec cum combusta cremari, Enn. ap. Macr. S. 6, 1 (Ann. v. 360 Vahl.): fumo comburi nihil potest, Plaut. Curc. 1, 1, 54 : flamma comburens impete magno, Lucr. 6, 153 : is ejus (solis) tactus est, ut saepe comburat, Cic. N. D. 2, 15, 40 : aedis, Plaut. Aul. 2, 6, 12 : frumentum omne, Caes. B. G. 1, 5 : naves, id. B. C. 3, 101 : annales, Cic. Div. 1, 17, 33; cf. id. N. D. 1, 23, 63; Liv 33, 11, 1: religiosas vestes, * Suet. Tib. 36: aliquem vivum, Cic. Tusc. 2, 22, 52; Auct. B. Hisp. 20; so of persons: et patrem et filium vivos conburere, Cic. Q. Fr. 1, 2, 2, § 6; Serv ap. Cic. Fam. 4, 12, 3; Cic. Att. 14, 10, 1.—Hence, `I.B` P. a., as *subst.* ' combu-stum, i, n., *a burn*, *a wound made by burning* combusta sanare, Plin. 20, 3, 8, § 17: combustis mederi, id. 22, 25, 69, § 141. — `II` Trop. comburere aliquem judicio, *to ruin*, *destroy*, Cic. Q. Fr. 1, 2, 2, § 6 (v. the passage in connection). So *to be consumed by love*, * Prop. 2 (3), 30, 29. diem *to pass it in carousing*, q. s. *to bear it to its grave* (the figure borrowed from burning dead bodies), Plaut. Men. 1, 2, 43. 9239#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9238#combustio#combustĭo, ōnis, f. comburo, `I` *a burning*, *consuming*, Firm. Math. 4, 12. 9240#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9239#combustum#combustum, i, n., v comburo, I. B. 9241#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9240#combustura#combustūra, ae, `I` *f* [comburo], *a burning* (post-class.), Apic. 4, 4, § 179; Vulg. Lev. 13, 28; Macer de Rosa, 21. 9242#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9241#combustus#combustus, a, um, Part., from comburo. 9243#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9242#come1#cŏmē, ēs, f., = κόμη, `I` *a plant*, *also called* tragopogon, prob Tragopogon crocifolius, Linn., *crocus leaved goat* ' *s- beard*, Plin. 27, 13, 117, § 142. 9244#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9243#Come2#Cōmē, ēs, f., = Κώμη (a village). `I` Come Hiera, *a town in Caria*, *with a temple and an oracle of Apollo*, Liv. 38, 12, 9. — `II` Xylina Come, *a small town in Pisidia*, Liv 38, 15, 7.— `III` Acoridos Come, *a small town in Phrygia*, Liv 38, 15, 12 Weissenb. ad loc. 9245#urn:cite2:hmt:ls.markdown:n9244#comedo1#cŏm-ĕdo, ēdi, ēsum (comessum, Prol. ad Plaut. p 102 Ritschl), or estum, 3, v. a. (comesus, the more usual form, Cato, R. R. 58; Varr R. R. 1, 2, 11; Plaut. Trin. 2, 4, 5, Juv 1, 34; Valgius ap. Diom. p. 382 P—Hence, comessurus, Plaut. Ps. 4, 7, 25: `I` comestus, Cato, R. R 50; Cic. Clu. 62, 173, acc. to Prisc. p. 893; and Val. Max. 9, 12, ext. 6, and Didius ap. Diom. l. l.—Contr forms: comes, Plaut. Most. 1, 1, 11 : comest, id. ib. 3, 1, 26; id. Trin. 2, 1, 20, id. Truc. 2, 7, 36; Lucil, Titin., Afran., Varr., Cic. Hortens. ap. Non p. 81, 9 sq., comestis, Plaut. Truc. 1, 2, 54 : comesse, id. Cas. 4, 1, 21; id. Bacch. 4, 1, 8, id. Most. 1, 1, 13; id. Men. 4, 2, 64; Cic. Fl. 36, 91; Cat. 23, 4: comesses, Mart. 5, 39, 10 : comesset, Cic. Sest. 51, 110, Cat. 29, 15: comesto, Cato, R. R. 156, 1.—Old forms: comedim, Plaut. Curc. 4, 4, 4; id. Bacch. 4, 4, 91; Cic. Fragm. ap. Non. p. 83, 32 comedis, Plaut. Trin. 1, 2, 65: comedint, id. Truc. 2, 6, 53), *to eat entirely up*, *to eat*, *consume* (class.; esp. freq. in Plaut.). `I` Prop.: ubi oleae comesae erunt, Cato, R. R. 58 : ubi daps profanata comestaque e